xyz

1. (
‫ابتدایي‬ ‫بریدونه‬ ‫اپلېکېشن‬ ‫وېب‬ ‫د‬
)‫کچه‬
: | __________ :
‫موده‬ ‫ښوونکی‬
۴۵
–
۶۰
‫دقیقې‬

2. ‫موخې‬
• ‫دي‬ ‫څه‬ ‫بریدونه‬ ‫وېب‬ ‫چې‬ ‫پوهېدل‬ ‫ژبه‬ ‫ساده‬ ‫په‬
‫پېښېږي‬ ‫ولې‬ ‫او‬.
• ‫الب‬ ‫کمزور‬ ‫قصدًا‬ ‫او‬ ‫وسایل‬ ‫خوندي‬ ‫لپاره‬ ‫تمرین‬ ‫د‬
‫پېژندل‬.
• ‫کول‬ ‫زده‬ ‫اصول‬ ‫بنسټیز‬ ‫مخنیوي‬ ‫د‬.

3. ‫دي؟‬ ‫څه‬ ‫بریدونه‬ ‫وېب‬
• ‫کوي‬ ‫خبرې‬ ‫ترمنځ‬ ‫سرور‬ ‫او‬ ‫براؤزر‬ ‫د‬ ‫‌اپ‬
‫ب‬‫وې‬.
• ‫کوي‬ ‫هڅه‬ ‫بریدوونکي‬:
• • ‫واستوي‬ ‫داخل‬ ‫ناپاک‬ → Injection (‫لکه‬ SQLi)
• • ‫کړي‬ ‫ترالسه‬ ‫معلومات‬ ‫کاروونکي‬ ‫بل‬ ‫د‬ →
Broken Access Control / IDOR
• • ‫وچلوي‬ ‫کوډ‬ ‫کې‬ ‫براؤزر‬ ‫په‬ → XSS
• • /
‫وکاروي‬ ‫کمزوري‬ ‫سیشن‬ ‫الګین‬ ‫د‬ →
Auth/Session flaws
• • ‫وکاروي‬ ‫تنظیمونه‬ ‫ناسمي‬ (Debug ‫ډیفالټ‬ ،‫آن‬

4. ‫کاروو؟‬ ‫وسایل‬ ‫ولې‬
• ‫لپاره‬ ‫سمولو‬ ‫او‬ ‫کتل‬ ،‫موندلو‬ ‫کمزوریو‬ ‫د‬.
• ‫تم‬ 练 ‫په‬ ‫نه‬ ،‫کوو‬ ‫کې‬ ‫البونو‬ ‫خوندي‬ ‫په‬ ‫یوازې‬
‫سایټونو‬ ‫حقیقي‬.

5. Burp Suite (PortSwigger)
• Interception proxy: ‫ترمنځ‬ ‫سرور‬ ‫او‬ ‫براؤزر‬
/
‫نیسي‬ ‫ځوابونه‬ ‫غوښتنې‬.
• / /
‫بیا‬ ‫کړې‬ ‫بدل‬ ‫وګورې‬ ‫ریکوېسټ‬ ‫شې‬ ‫کولی‬
‫ولېږې‬ (Proxy, Repeater).
• Intruder/Scanner ‫په‬ Pro ‫لپاره‬ ‫کړې‬ ‫زده‬ ‫د‬ ‫کې؛‬
Community ‫ده‬ ‫کافي‬.

6. Nikto
• ‫سکنر‬ ‫ګړندی‬ ‫سرور‬ ‫وېب‬ ‫د‬.
• /
‫ساده‬ ،‫نسخې‬ ‫زړې‬ ،‫الرې‬ ‫فایلونه‬ ‫ډیفالټ‬ ‫خطرناک‬
‫مومي‬ ‫تنظیمونه‬ ‫ناسمي‬.
• ‫کړي‬ ‫تایید‬ ‫باید‬ ‫انسان‬ ‫نتایج‬.

7. WebGoat (OWASP)
• ‫‌اپ‬
‫ب‬‫وې‬ ‫تعلیمي‬ ‫کمزور‬ ‫قصدًا‬.
• ‫زده‬ ‫الرې‬ ‫دفاع‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫تمرینوو‬ ‫بریدونه‬ ‫ډول‬ ‫امن‬ ‫په‬
‫کوو‬.
• ‫بیلګې‬: SQL Injection، XSS، Access Control،
Session.

8. ‫وسیلې‬ ‫زوړې‬ (WebScarab, Paros)
• ‫زوړې‬ Java ‫وسیلې‬ ‫پروکسي‬.
• ‫بدیلونه‬ ‫اوسني‬: Burp Suite ‫یا‬ OWASP ZAP (‫)مفت‬.

9. –
‫پیل‬ ‫چټک‬ ‫الب‬ ‫خوندي‬
• ۱) WebGoat (Docker):
• docker run -p 8080:8080 -p 9090:9090 --rm
webgoat/goatandwolf
• ‫کړئ‬ ‫خالص‬ ‫بیا‬:
http://localhost:8080/WebGoat
• ۲) Burp Suite Community ‫تنظیم‬:
• ‫براؤزر‬ Proxy: 127.0.0.1:8080، ‫د‬ Burp CA
‫ومنئ‬ (HTTPS).
• ۳) :
‫په‬ ‫تمرین‬ ‫ساده‬ Proxy ‫ریکوېسټونه‬ ‫کې‬
‫وګورئ؛‬ Repeater ‫کړئ‬ ‫بدل‬ ‫پارامیټر‬ ‫یو‬ ‫کې‬.

10. –
‫ساده‬ ‫ډېر‬ ‫بریدونه‬ ‫عام‬ ‫درې‬
• Injection (SQLi): ‫ډیټابېس‬ ‫د‬ ‫داخل‬ ‫ناپاک‬
‫بدلوي‬ ‫پوښتنه‬.
• ‫مخنیوی‬: Parameterized Queries / Prepared
Statements.
• XSS: ‫کې‬ ‫براؤزر‬ ‫په‬ ‫کاروونکي‬ ‫د‬ ‫داخل‬ ‫ناپاک‬
‫چلوي‬ ‫سکریپټ‬.
• ‫مخنیوی‬: Output Encoding + Content-Security-
Policy (CSP).
• Broken Access Control / IDOR: ‫بل‬ ‫د‬ ‫کاروونکی‬
/
‫بدلوي‬ ‫ویني‬ ‫معلومات‬ ‫چا‬.

11. /
‫بنسټونه‬ ‫الګین‬ ‫سیشن‬
• ‫پالیسي‬ ‫پاسورډ‬ ‫قوي‬ + MFA.
• ‫کوکي‬ ‫خوندي‬: HttpOnly, Secure, SameSite.
• Rate limit/Lockout‫مهال‬ ‫پر‬ ‫بدلون‬ ‫امتیاز‬ ‫د‬ ‫؛‬
Session rotation.

12. ‫ساتنه‬ ‫تازه‬ ‫او‬ ‫تنظیم‬
• ‫کې‬ ‫تولید‬ ‫په‬ Debug ‫بند‬.
• Secure headers: HSTS, CSP, X-Frame-Options,
X-Content-Type-Options, Referrer-Policy.
• ‫وساتئ‬ ‫تازه‬ ‫وابستګۍ‬.

13. ‫‌لېست‬
‫ک‬‫چ‬ ‫ابتدایي‬
• ☑ /
‫پاکول‬ ‫تایید‬ ‫انپټ‬ + Parameterized Queries.
• ☑ Output Encoding + CSP.
• ☑ -
‫خوا‬ ‫سرور‬ Access control.
• ☑ /
‫کول‬ ‫خوندي‬ ‫کوکي‬ ‫سیشن‬.
• ☑ Debug ‫بند‬ + Secure headers.
• ☑ / +
‫خبرتیا‬ ‫لوګینګ‬ ‫ساده‬ ‫تازه‬ ‫وابستګۍ‬.

14. /
‫یادونه‬ ‫اخالقي‬ ‫قانوني‬
• ،‫دي‬ ‫ستاسې‬ ‫چې‬ ‫وازمویئ‬ ‫سیستمونه‬ ‫هغه‬ ‫یوازې‬
‫دي‬ ‫البونه‬ ‫کمزور‬ ‫قصدًا‬ ‫یا‬ ،‫لرئ‬ ‫اجازه‬
(WebGoat/DVWA/Juice Shop).
• ‫سکنوئ‬ ‫مه‬ ‫سایټونه‬ ‫حقیقي‬ ‫اجازې‬ ‫بې‬.

15. /
‫تمرین‬ ‫کار‬ ‫کورنی‬
• WebGoat ‫د‬ ‫کې‬ SQLi ‫کړئ‬ ‫بشپړ‬ ‫درس‬ ‫لومړی‬.
• ‫په‬ Burp /
‫د‬ ‫او‬ ‫کړئ‬ ‫خوندي‬ ‫ځواب‬ ‫ریکوېسټ‬ ‫یو‬ ‫کې‬
‫ولیکئ‬ ‫یادښت‬ ‫لنډ‬ ‫مخنیوي‬.
• ‫ته‬ ‫پروژې‬ ‫کوچني‬ ‫خپل‬ Secure headers ‫اضافه‬
‫کړئ‬.