1. Botim i Xhematit Mysliman Ahmadia të Shqipërisë Viti III Nr. 4
Zbulimi i së padukshmes
dhe Kurani Famëlartë f. 30
Shenjat kryesore
të ardhjes së Imam Mehdiut
dhe të Mesihut të Premtuar
f. 8
Islami dhe Fjalimi i Dr. Aurora Boreale Kujtim i Musa
shkenca Abdul Salamit (dritat veriore) Rrustemit,
përputh- gjatë marrjes dhe përmendja ish-presidentit
shmëria apo së çmimit e saj në të Xhematit
konflikti? Nobel Kuran Mysliman
- Dr. Abdul Ahmedia të
Salam, fitues Kosovës
i çmimit t ë s i a
V ë r t e Nobel
f. 50 u r r e jf. 88
tje për f. 66
askënd f.172

2. Disa lutje të Hazret Profetit Muhammeds.a.v.s.
O Zoti im, Ti më dëgjon dhe e sheh gjendjen time. Ti e di të fshe-
htën dhe të dukshmen time. Asgjë nga gjërat e mia nuk është e fshe-
hur nga Ti. Ndërsa, unë jam i varfër, lypës, përderës dhe kërkues i
strehimit Tënd. O Zoti im, po dridhem e përpëlitem si ai që dësh-
mon dhe pranon fajin e vet. Po të lyp siç lyp një varfanjak. Po qaj
para Teje si një mëkatar shumë i poshtër dhe po të lutem siç lutet një
i frikësuar dhe shumë i brengosur, koka e të cilit është e ulur para
Teje, të cilit i lotojnë sytë për Ty, trupi i të cilit është gjunjëzuar për
Ty dhe që vetëm për Ty ka vënë hundën në tokë. O Zoti im, mos të
dal i pafat kur të lutem Ty. O Zoti im, o Ti që je më i miri për t’u
lutur Ty dhe o Ti që je më Bujari se çdokush tjetër, trego dashuri dhe
mëshirë ndaj meje! (Amin)
(Tibrani Kebir, nga Hazret Ibne Abasi; Xhamius Segir;
Hazinatud Dua nga Hafiz Muzaffar Ahmedi)
O Zoti im, unë jam rob yti, djalë i robit Tënd, djalë i robëreshës
Tënde, jam në dorëzimin Tënd, koka ime është në dorën Tënde,
jam i kënaqur me caktimin Tënd, sepse Ti gjithmonë cakton drejt.
O Zot, po të lutem Ty me çdo emër Tëndin, me të cilin e ke quajtur
Veten, qoftë nga ata emra që ke zbritur në Librin Tënd, qoftë nga
ata që ke lënë në të padukshme te Ti, Kuranin ma bëj fllad të zemrës
sime dhe nëpërmjet atij, largo të gjitha brengat dhe pikëllimet e mia!
(Hazinatud Dua nga Hafiz Muzaffar Ahmedi)
Redaksia Adresa
Kryeredaktor:Samad Ahmed Ghori Xhemati Mysliman Ahmadia i
Zv. Kryeredaktor: Shahid Ahmad Butt Shqipërisë, Autostrada Tiranë-Durrës,
Redaktorë: Rexhep Hasani, Km. 1,
Muhamet Peci Kutia Postare 8176, Tiranë, Shqipëri
Anëtarë: Javaid Iqbal Nasir, Tel: +355(0)682974992, 0692994966
Bujar Ramaj, Çapajev Zera +377(0)45366374
Grafika: Fax: +355(0)48302523
Shtypur në Shtypshkronjën: E-mail: vertetesia@gmail.com
Gent•grafik
Numri IV
2 Tiranë, 2011
Dashuri për të gjithë

3. Botim i Xhematit Mysliman Ahmadia të Shqipërisë
Maj - Gusht 2011 • Viti III • Nr. 4
pËrmbajtja
Profeti që më së shumti ka treguar për të
padukshmen 3
Editorial
Ajete të Kuranit Famëlartë – paralajmërime
për kohët tona 5
Shenjat kryesore të ardhjes së Imam Mehdiut dhe të
Mesihut të Premtuar – në bazë të haditheve të Hazret
Profetit Muhammed s.a.v.s.
Ardhja e Mesihut si Imam Mehdi; rënia e myslimanëve
dhe ndarja e tyre në 73 sekte; mbizotërimi i fesë së
krishterë; Rënia morale; Çështja e xhihadit; Koha e 8
ardhjes së Imam Mehdiut; Eklipsi diellor dhe ai hënor
gjatë muajit të ramazanit; Dexhali dhe Gomari i tij i
çuditshëm; Jaxhuxhi e Maxhuxhi; Dhjetë shenja para
ardhjes së Orës
Rreth paralajmërimeve të Kuranit Famëlartë
thënie të Hazret Mesihut të Premtuar a.s. 25
Zbulimi i së padukshmes dhe Kurani Famëlartë
Hazret Mirza Tahir Ahmedr.t.a, Kalifi i Katërt i
Mesihut të Premtuar
30
“Dashuri për të gjithë, urrejtje për askënd”
një lajm pa koment
45
Përsosmëria e fjalës ALLAH 46
V ë rt e t ë s i a
1

4. Islami dhe shkenca – përputhshmëria apo konflikti?
- Dr. Abdul Salam, fitues i çmimit Nobel
Kurani Famëlartë dhe shkenca; zanafilla e Islamit
dhe shkenca; epoka e artë e shkencës në Islam; sipas 50
Briffaultit; rënia e shkencës në Islam; shkenca moderne
dhe besimi; kufijtë e shkencës
A është e lejuar muzika në Islam?
Hazret Mirza Tahir Ahmedr.t.a., Kalifi i Katërt i
Mesihut të Premtuar
62
Hixhabi
Hazret Mirza Masroor Ahmed, Kalifi i Pestë i Mesihut të 64
Premtuar
Aurora Boreale (dritat veriore) dhe përmendja e saj
në Kuran
Mekanizmi i aurorës; erërat diellore dhe magnetosfera; 66
zbulimet e para të kësaj dukurie; origjina e kësaj
dukurie;
Kujtim i Musa Rrustemit, ish-presidentit të Xhematit
Mysliman Ahmedia të Kosovës 72
Vdekja e Hazret Mirza Ghulam Ahmedit, Mesihut të
Premtuar dhe shpalljet rreth saj 80
Fjalimi i Dr. Abdul Salamit gjatë marrjes së çmimit
Nobel
88
Xhelsa Salana e 44-të të Xhematit Mysliman Ahmedia
të Anglisë
90
Xhelsa Salana e 35-të të Xhematit Mysliman Ahmedia
të Gjermanisë 93
Numri IV
2

5. Profeti që, më së shumti
ka treguar për të padukshmen
Editorial
Kurani Famëlartë thotë: den dhe kudo që veprojnë.
“Vetëm Ai (Allah) e di të padukshmen Fuqinë e dijes nga e padukshmja
dhe nuk ia zbulon atë askujt, përveç të dhe rreth së të padukshmes, të
dërguarve që ka zgjedhur.” cilat i mbizotëronte profeti ynë,
(El-Xhin 72:27-28) do të mund t’i shpjegonin sikur
Ajeti i lartpërmendur tregon se, t’i referoheshim një fakti tjetër që
përveç detyrave të tjera të shenjta, lidhet me jetën e më të dashurit
profetët janë të njoftuar edhe me tonë, Hazret Profetit Muhamed s.a.v.s.
gjërat nga bota e padukshme, të Siç e dimë të gjithë, profeti kishte
cilat përmbushen në kohët e tyre, lindur në një shoqëri që gjendej
duke vënë kështu argumentin e vër- larg shkencave apo profesioneve të
tetësisë së tyre para popujve të tyre. kohës. Edhe Gadishulli arab ishte
Në një ajet tjetër të Kuranit, Allahu një vend ku thuajse të gjithë ishin
i Madhërishëm thotë se çdo profet të pashkolluar. Shterpësinë e asaj
vjen me paralajmërime, që mund të shkretëtire e pasqyronte më së miri
jenë të gëzueshme ose alarmuese. gjendja e popullit për sa i përket
Kështu ndodhi edhe me profetin e intelektit dhe dijes. Madje edhe
Islamit, Hazret Muhammedin s.a.v.s , vetë Profeti Muhammed s.a.v.s. nuk
për të cilin Zoti thotë se ai ka ar- kishte shkuar në ndonjë shkollë apo
dhur për gjithë njerëzimin për ta te ndonjëri për të mësuar. Duke i
kumtuar lajmin nga Ai: pasur parasysh këto rrethana, për
“Ne të kemi dërguar ty për të të cilat pak kush nuk i di, është
gjithë njerëzimin si lajmëtar i së mirës e paimagjinueshme që pa pasur
dhe alarmues”. ndonjë përkrahje, ashtu vetvetiu,
(El-Saba 34:29)
papritmas të mbijë ndonjë burim i
Pra, sipas Kuranit, udhëheqësi furishëm dijesh. Por kjo ka vetëm
ynë, Hazret Profeti Muhammed një shpjegim: e vetmja rrugë e
s.a.v.s
, ishte i ngarkuar për të dhënë dijes së profetit tonë ishte Zoti i
paralajmërime nga e padukshmja, Gjithëdijshëm. Dhe pikërisht kjo
paralajmërime të cilat do t’i arrijnë dije, kjo dritë prej Zotit, u bë shkak
të gjithë kufijtë hapësinorë si dhe i gjithë asaj lëvizje te arabët dhe
kohorë të njerëzimit, kudo që gjen- madje edhe më larg. Në Kuranin
V ë rt e t ë s i a
3

6. Famëlartë përmend ardhjen e shenjat e ardhjes së Imam Mehdiut
Profetit Muhammed s.a.v.s, në suren dhe të Mesihut të Premtuar, të
El-Xhuma dhe po ashtu jepen cilat përmenden edhe në Kuranin
misionet e tij: Famëlartë, po ashtu edhe në
shumë hadithe të të Dërguarit të
Allahun e përlëvdon gjithçka Allahut s.a.v.s. Shumë nga dijetarët
që gjendet në qiej e në Tokë. Ai është myslimanë, duke u bazuar në fjalët
Sunduesi, i Shenjti, i Plotfuqishmi dhe e paralajmërimeve dhe duke dashur
i Urti. Është Ai që u solli analfabetëve se ato të plotësohen fizikisht e jo
një të dërguar nga gjiri i tyre, që u lexon metaforikisht, po presin Isain a.s. të
atyre ajetet e Tij, i pastron, u mëson zbresë nga qielli, pra, po atë Isa,
që ka jetuar para dymijë vjetësh.
Librin dhe urtësinë, edhe pse ata më
Veç kësaj, me ardhjen e tij do të
parë ishin vërtet në humbje të plotë. vijë edhe një Dexhal që sipas tyre
Ai do ta dërgojë atë edhe tek të tjerë, të do të ketë aftësi mbinjerëzore, për
cilët ende nuk u janë bashkuar. Ai është të mos thënë aftësi të Zotit dhe një
i Plotfuqishmi dhe i Urti. Kjo është sërë paralajmërimesh të tjera, të
dhuntia e Allahut, Ai ia jep atë kujt të cilat, nga këndvështrimi i tyre do
dojë. Allahu zotëron dhunti të mëdha. të plotësohen fjalë për fjalë, pra në
(El-Xhuma 62:2-5) mënyrë statike çfarë jep mesazhi e
Kjo gjë u dëshmua. Profeti jo analiza e tij, gjë që të çon vetëm
Muhammed s.a.v.s. erdhi te një në botën e fantazive.
popull i pashkolluar dhe solli një Nga ana tjetër, duke mos pasur
revolucion të madh në një periudhë udhëheqje shpirtërore, myslimanët
të shkurtër kohe. Sigurisht, pësuan e vazhdojnë të pësojnë
edhe gjatë jetës së tij shumë rënie morale e shpirtërore, saqë
paralajmërime të mëdha janë dhënë janë të gatshëm t’u japin këso
dhe janë plotësuar. Për shembull, ai interpretimesh profecive të Profetit
la Mekën në një kohë kur të gjithë tonë të dashur. Pikërisht kjo rënie
myslimanët donin të shpëtonin nga paraqet kohën më të duhur dhe më të
vdekja. Pikërisht në atë kohë, Allahu qëlluar të atij, që do të rithemelonte
e njoftoi se ai përsëri do të hyjë në besimin e humbur. Realisht, edhe
këtë qytet, por jo më si i pushtuar, vetë ata kanë filluar të pohojnë se
por si triumfues, gjë që u plotësua1. kjo është pikërisht koha, kur duhej
të vinte Imam Mehdiu dhe Mesihu
Dhënia e profecive dhe
i Premtuar. Por, si gjithmonë, duke
plotësimi i tyre nuk kufizohen
qenë larg besimit të pastër, njerëzit
vetëm në kohën sa ishte ai i gjallë.
guxojnë të përcaktojnë vetë natyrën
Shumë nga profecitë e tij flasin
e kohës dhe të atij që duhet të vijë
për të ardhmen, madje edhe për
dhe e refuzojnë atë që dërgohet. A
revolucionet e mëdha të kohës
do të ishte po e njëjta rrethanë nëse
sonë. Njëri ndër ato paralajmërime,
njerëzit, për kërkesat e tyre vetjake
madje shumë i rëndësishëm, është
kryeneçe, të përcaktojnë kohën e tij
edhe paralajmërimi për ardhjen dhe
për qefin tyre duke harruar se një
1 Për shembull, në një ajet, Kurani duke gjë e tillë është kompetencë e dikujt
dhënë këtë paralajmërim thotë: Padyshim, Ai
tjetër?!
që ta bëri obligim Kuranin, Ai do të kthejë ty aty vazhdon në faqen 29
nga erdhe. (El-Keses 28:86)
Numri IV
4
Dashuri për të gjithë

7. Ajete të Kuranit Famëlartë
paralajmërime për kohët tona
Në emër të Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit
“Kur dielli të paloset.
Kur yjet të errësohen.”
“Kur malet të lëvizen.”
“Kur devetë me barrë dhjetëmuajshe,
të braktisen”
“Kur egërsirat të grumbullohen.”
“Kur detet të derdhen fort
(njërin mbi tjetrin).”
V ë rt e t ë s i a
5
urrejtje për askënd

8. Kombet
e bashkuara
“Kur njerëzit të bashkohen.”
“Dhe kur foshnja-femër e varrosur për së gjalli
të pyetet: për çfarë faji ishte vrarë?”
“Kur librat të publikohen
dhe shpërndahen.”
“Kur qielli të zhvishet”.
“Kur xhehenemi të flakërojë”.
Numri IV
Numri
6
Dashuri për të gjithë

9. “Kur xheneti të afrohet”. “Shoku juaj nuk është i marrë”.
“Atëherë çdokush do të marrë vesh se “Ai e ka parë këtë në horizontin
çfarë kishte sjellë”. e qartë”.
“Madje betohem për ato që “Dhe ai nuk është koprrac në
intrigojnë dhe pastaj tërhiqen”. tregimin e së padukshmes”.
“Për varkat që fshihen në vendin e “Dhe as kjo nuk është fjalë
tyre të fshehtë”. e shejtanit të mallkuar”.
“Për natën kur bie terri”. “Prandaj, nga po ia mbani?”
“Dhe për agimin kur ai fillon të “Vërtet, kjo është veçse një këshillë
marrë frymë”. për botët”.
“Sigurisht, kjo është fjala e një “Për secilin nga ju që dëshiron
të dërguari fisnik”. të tregohet i qëndrueshëm”.
“që zotëron fuqi dhe pozitë të lartë “Por ju nuk mund të dëshironi,
te Zoti i Fronit”. përveçse me vullnetin e Allahut,
Zotit të botëve”.
“Shumë i bindur dhe gjithashtu (Et-Tekuir 81:1-30)
besnik”.
V ë rt e t ë s i a
7
urrejtje për askënd

10. Shenjat kryesore
të ardhjes
së Imam Mehdiut
dhe të Mesihut
të Premtuar
në bazë të thënieve
të Profetit Muhammed s.a.v.s.
Numri IV
8
Dashuri për të gjithë

11. poshtë:
Mesihut të Premtuar
‫ﻋﻦ اﻲﺑ ﻫﺮﻳﺮۃ رﺿﻲ اﷲ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل : ﻗﺎل رﺳﻮل اﷲ‬
ُ ُ َ
ْ
Thënie të Profetit Muhammed ِ َْ َ
i ‫ﻟ َﻴﻨﺰﻟَﻦ اﺑﻦ ﻣﺮﻳﻢ‬vendimtar,ْ‫ و‬gjyqtar, �ai
Merjemsَّ ِsi َ ‫ﺻ ّ اﷲ ُ ﻋﻠﻴﻪ َ ﺳﻠﻢ: واﷲ‬
َ َ ُ
ِ
َ َ َ
َّ َ
Ardhja e Mesihut
paqja dhe mëshira e Allahut ْ ْ
patjetër do‫ﺘ‬taَ ‫ ﺎﻋﺎدِﻻ ﻓَﻠﻴﻜﺴﺮن اﻟﺼﻠﻴﺐ وﻟ‬do
‫ ﻴﻘ ﻠَﻦ اﻟﺨﻨﺰﻳﺮ‬thyejëَّ kryqin, patjetër
ِ َّ َ ِ َ َ
ً ً‫ﺣﻜﻤ‬
َ ِ َّ ُ َ َ َ َ
të Premtuar
gjithmonë qofshin mbi të të ‫ﺎ‬mbysë‫ص ﻓﻼ �ﺴ ٰﻌ‬dhe ‫ اﻟْﺠﺰﻳﺔ وﻟَﺘﱰﻛﻦ‬të‫ﻌ‬heqë
ْ‫ ﻲ ﻋﻠﻴ‬derrin ‫ اﻟْﻘﻼ‬patjetër ْ do ‫وﻟﻴﻀ ﻦ‬
‫َ ﻬ‬ ْ
َ ُ َ ِ َّ ُ ُ
ْ
ََ ِ
َ َ ُ َّ َ َ َ َ َ
dhe Imam Mehdiut xhizjen,ْ me siguri do َ të َ dalin devetë ْ ْ
jashtë ‫ﺪﻋ‬përdorimit‫ واﻟﺘﺒﺎﻏﺾ‬askushَ ‫ﻫ‬nuk
�ِ‫َّ ُ ُ واﻟﺘﺤﺎﺳﺪ وﻟ َﻴ ُ ﻮن ا‬
َّ َ َ َ ُ ُ َ َّ dhe ‫وﻟَﺘﺬ َ ﱭ اﻟﺸﺤﻨﺎء‬
َ ُ َ َّ َّ َ َ
ْ
ْ
ِ َْ َ ُ
‫ﻋﻦ اﻲﺑ ﻫﺮﻳﺮۃ رﺿﻲ اﷲ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﻲﺒ ﺻ� اﷲ ﻋﻠﻴﻪ‬
ّ do t’i hipë, koprracia, ‫ﺪ‬lakmia,inati ‫اﻟﻤﺎل ﻓَﻼ ﻳﻘﺒﻪﻠ اَﺣ‬
َ ُ َ َ َ
َ ِّ ِ َ ّ ِ َ
dhe‫ﺑﺎب ﻧﺰول ﻋ�ﺴﻲ اﺑﻦ ﻣﺮﻳ‬të ‫ﻳ‬zhduken ) (me anë
(‫ ﻢ‬xhelozia do ‫ﻣﺴﻠﻢ ﻛﺘﺎب اﻻ ﻤﺎن‬
ٰ
‫وﺳﻠﻢ ﻗَﺎل : ﻳﻮﺷﻚ ﻣﻦ ﻋﺎش ﻣﻨﻜﻢ أن ﻳﻠﻘﻰ ﻋ�ﺴﻰ‬
َ َّ
َ َ َ të Mesihut të Premtuar). Ai do t’i
‫اﺑﻦ ﻣﺮﻳﻢ إﻣﺎﻣﺎ ﻣﻬﺪﻳﺎ وﺣﻜﻤﺎ ﻋﺪﻻ ﻓﻴﻜﺴﺮ اﻟﺼﻠﻴﺐ‬ thërrasë njerëzit drejt Hurejrah r.z.por
Transmetohet nga Abu pasurisë, se
Hazret i Dërguari i Allahut s.a.v.s. ka
‫وﻳﻘﺘﻞ اﻟﺨﻨﺰﻳﺮ وﻳﻀﻊ اﻟﺠﺰﻳﺔ وﺗﻀﻊ اﻟﺤﺮب‬ asnjeri nuk do ta pranojë.”
thënë:
(Muslim Kitabul Iman, Biri i Merjems
“Për Zotin, do të zbresë patjetër Bab Nuzul
. ‫أوزارﻫﺎ‬
Isa ibni Merjem)
si vendimtar, gjyqtar, ai patjetër do ta thyejë
kryqin, patjetër do të mbysë derrin dhe patjetër
(411 ‫)ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﺟﺪﻠ 2 رﻗﻢ اﻟﺼﻔﺤﺔ‬ SHËNIM:
do të heqë xhizjen, me siguri do të dalin devetë
Misionet e Mesihut të Premtuar
jashtë përdorimit dhe askush nuk do t’i hipë,
Transmetohet nga Abu Hurejrah
Transmetohet nga Abu Hurejrah r.z. se dhe të Imam Mehdiut që do të
koprracia, lakmia,inati dhe xhelozia janë
Hazret i Dërguari i Allahut is.a.v.s. ka
r.z.
se Hazret i Dërguari Allahut përmenduranë të këto hadithe, nëse
zhduken (me në Mesihut të Premtuar). Ai
thënë: do t’i thërrasë njerëzit drejt pasurisë, por asnjeri
s.a.v.s.
ka thënë:
“Çdokush që do të jetojë prej jush, do ta gjejë i shohim si shkak pasojë, ato vetë
nuk do ta pranojë.”
“Çdokush eqë do të si Imam prej jush,
Isain birin Merjemes jetojë Mahdi, si japin edhe shenjet e Nuzul Isa ibni Merjem)
(Muslim Kitabul Iman, Bab ardhjes së tij
do ta gjejë Isain do ta thyejë Merjemes
vendimtar, gjyqtar, ai birin e kryqin, do të dhe përcaktojnë kohën e tij.
SHËNIM
si Imam dhe do të heqë xhizjen dhe lufta
mbysë derrin
Mehdi, si vendimtar,
(xhihadi) do të dorëzojë armët e saj.”
gjyqtar, ai do ta thyejë kryqin,
(Musnad Ahmad, vol. 2, f. 411) RëniaMesihutjanëPremtuar dhe tëkëto
misionet e
e myslimanëve
të
Imam Mahdiut që përmendur në
do të mbysë derrin dhe do të heqë
xhizjen dhe lufta (xhihadi) do të
dhe ndarja e tyre në
hadithe, nëse i shohim si shkak pasojë, ato
dorëzojë armët e saj.” 73 sekte
vetë japin edhe shenjet e ardhjes së tij dhe
përcaktojnë kohën e tij. "
(Musnad Ahmed, vol. 2, f. 411) Ai është vendimtar dhe gjyqtar,
së Ky hadith, në Muslim, përmendet si më sepse "në kohën e tij, myslimanët
Rënia e myslimanëve dhe ndarja e
Ky hadith, në Muslim, përmendet tyre në 72 sekte
poshtë: do të përçaheshin dhe zgjidhja
ar si më poshtë: përfundimtare dhe gjyqtar sepse në
Ai është vendimtar do të vinte prej
‫ﻋﻦ اﻲﺑ ﻫﺮﻳﺮۃ رﺿﻲ اﷲ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل : ﻗﺎل رﺳﻮل اﷲ‬
ُ ُ َ Zotit. e tij, myslimanët do të përçaheshin
kohën Kështu që, në shumë
ْ
med ‫ﺻ� اﷲ ﻋﻠﻴﻪ وﺳﻠﻢ: واﷲ ﻟ َﻴﻨﺰﻟَﻦ اﺑﻦ ﻣﺮﻳﻢ‬
َّ ِ َ ِ َ َّ ِ َْ َ ُ ّ dhe zgjidhja përfundimtare do të vinte prej
hadithe, Profeti Muhammeds.a.v.s.
َ َ ُ َ َ َ َ
hut ْ ْ ْ ً
‫ﺎﻋﺎدِﻻ ﻓَﻠﻴﻜﺴﺮن اﻟﺼﻠﻴﺐ وﻟ َﻴﻘﺘﻠَﻦ اﻟﺨﻨﺰﻳﺮ‬
ِ ً‫ﺣﻜﻤ‬ paralajmëron rënien hadithe,
Zotit. Kështu që, në shumë
e skajshme
َ ِ َّ ُ َ َ َ َّ َّ َ ِ َ َ َ
ë
‫َ ﻬﺎ‬ْ‫وﻟﻴﻀﻌﻦ اﻟْﺠﺰﻳﺔ وﻟﺘﱰﻛﻦ اﻟْﻘﻼص ﻓﻼ �ﺴﻌﻲ ﻋﻠﻴ‬
ٰ ْ ْ ْ të myslimanëve. Këtu do të
َ ُ َ ِ َّ ُ َ ُ َ َ
َ َ ُ َ َ ِ َّ َ َ َ َ َ përmendim vetëm tri nga ato:
ْ ْ ْ
�ِ‫وﻟَﺘﺬﻫﱭ اﻟﺸﺤﻨﺎء واﻟﺘﺒﺎﻏﺾ واﻟﺘﺤﺎﺳﺪ وﻟ َﻴﺪﻋﻮن ا‬
َّ َ ُ َ َ ُ ُ َ َّ ُ ُ َ َّ ُ َ َّ َّ َ َ َ َ I Dërguari i Allahut s.a.v.s. ka thënë:
ْ ْ
‫اﻟﻤﺎل ﻓَﻼ ﻳﻘﺒﻪﻠ اَﺣﺪ‬ - Sigurisht, edhe popullit
‫ﻋﻦ اﻲﺑ ﻫ‬ َ ُ َ َ َ
ٰ
(‫)ﻣﺴﻠﻢ ﻛﺘﺎب اﻻﻳﻤﺎن ﺑﺎب ﻧﺰول ﻋ�ﺴﻲ اﺑﻦ ﻣﺮﻳﻢ‬ tim do t’i ndodhin gjërat që u
‫وﺳﻠﻢ ﻗ‬
َّ
َ َ َ kanë ndodhur më parë Izrael-
‫اﺑﻦ ﻣﺮﻳﻢ‬ Transmetohet nga Abu Hurejrah
Transmetohet nga Abu Hurejrah r.z. se itëve, ashtu siç këpucët ngjajnë
se Hazret i Dërguari i Allahut
r.z.Hazret i Dërguari i Allahut s.a.v.s. ka
njëra me tjetrën. Madje, nëse
‫وﻳﻘﺘﻞ‬ thënë:
s.a.v.s.
ka thënë:
“Për Zotin, do të zbresë patjetër Biri i Merjems dikush prej Izraelitëve ka
‫أوزارﻫﺎ‬ “Për Zotin, gjyqtar, zbresë patjetërthyejë
si vendimtar, do të ai patjetër do ta Biri kryer imoralitet haptas me
kryqin, patjetër do të mbysë derrin dhe patjetër
Vdortë e t ë s i a me siguri do të dalin devetë
ë t heqë xhizjen,
jashtë përdorimit dhe askush nuk do t’i hipë, 9
r.z. se koprracia, lakmia,inati dhe u r r e j t j e
xhelozia do të për askënd
v.s. ka zhduken (me anë të Mesihut të Premtuar). Ai
do t’i thërrasë njerëzit drejt pasurisë, por asnjeri

12. nënën e tij, do të jetë ndonjëri i Allahuts.a.v.s. paralajmëroi për
edhe nga populli im që do të rënien e myslimanëve me fjalët,
bëjë të njëjtën gjë. Vërtet, Izra- që nëse i lexoni ato, juve ju duket
elitët u ndanë në 72 sekte, por sikur i Dërguari i Allahuts.a.v.s. po
njerëzit e mi do të ndahen në tregon gjendjen e tyre të sotme.
73; të gjithë do të jenë në zjarr Ai thotë:
përveç njërit. “Sigurisht do të vijë koha kur Islamit
- Kush do të jetë ai? – e nuk do t’i mbetet asgjë përveç emrit
pyetën es-habët e tij. të tij dhe Kuranit nuk do t’i mbetet
- Ata që do të jenë në rrugën përveç tekstit të tij. Xhamitë e tyre do
time dhe të es-habëve të mi – u të jenë të mbushura me njerëz, por të
përgjigj i Dërguari i Allahuts.a.v.s. zbrazëta nga hidajeti (d.m.th. nga
(Tirmidhi, vol. 5, Kitabul ul Iman, udhëzimi i vërtetë). Dijetarët e tyre
kap. 18, hadithi 2641) do të jenë krijesat më sherrxhi nën
qiell. Përçarja do të mbillet prej tyre
Në Sunen Abi Daud përmendet se dhe tek ata do të kthehet.”
I Dërguari i Allahuts.a.v.s. tha: (Shuabul Iman, Imam Bejhki, vëll. II, f.
72 do të jenë në zjarr dhe një do 311, i botuar në Darul-kutubil-ilmija,
të jetë në xhenet. Ai do të jetë Bejrut; Mishkat, kitabul Ilm)
Xhemati.
Në një hadith tjetër, që rrëfehet
Në arabisht, xhemat do të thotë
nga Hazret Abdullah Bin Amr r.z.,
“bashkësi”. Bashkësia nuk mund
i Dërguari i Allahuts.a.v.s. thotë:
të ekzistojë pa një kryetar, i
“Me të vërtetë Zoti nuk do ta heqë
cili, në terminologjinë e Islamit
dijen nga robërit e tij përnjëherë.
quhet kalif. Me bekimin e Zotit
Por, dija do të hiqet nga zhdukja e
të Madhërishëm, sot sistemi i
dijetarëve, derisa nuk do të mbetet
kalifatit funksionon vetëm në
asnjë dijetar. Atëherë njerëzit do të
Xhematin Mysliman Ahmedia,
zgjedhin injorantët si dijetarë, të cilët
themeluesi i të cilit Hazret Mirza
kur kërkohen, lëshojnë vendime pa dije
Ghulam Ahmedi ka deklaruar
dhe kështu devijohen dhe i devijojnë të
të jetë Imam Mehdi dhe Mesih
tjerët”.
i Premtuar. Ndërsa, të gjitha
(Buhari, Kitabul Ilm, Bab Kejfa jekbidul
sektet e tjera, jo vetëm që nuk
ilm)
gëzojnë një sistem të tillë, por
bashkërisht e kundërshtojnë
këtë xhemat. Pikërisht për këtë Mbizotërimi i fesë
kishte paralajmëruar i Dërguari
i Allahut s.a.v.s. që 72 sekte në
së krishterë
një drejtim dhe 1 në një drejtim Në hadith, Profeti Muha-
tjetër, por vetëm ky i fundit do të mmeds.a.v.s. thotë se Mesihu i
jetë në rrugën e drejtë. I Dërguari Premtuar do të vijë për të thyer
Numri IV
10
Dashuri për të gjithë

13. kryqin, paralajmërim ky që do të këtë profeci të madhe në sensin
japë një pamje absurde nëse do fizik. Do të ishte mirë që ata që e
ta paramendoni të plotësohej me besojnë këtë gjë, duhet të fillojnë
kuptimin e tij të drejtpërdrejtë. të vrasin derra që tani, në mënyrë
Çfarë dobie mund të sjellë një që t’ia lehtësojnë punën atij
njeri duke zbritur nga qielli që t’i profeti që do të vijë nga qielli! Nëse
thyejë të gjitha kryqet që gjenden dikush e keqkupton këtë që sapo
botë, qofshin nëpër kisha, qofshin thamë, atëherë si është e mundur
nëpër rrugë apo varreza ose qof- që të mendohet një detyrë e tillë
shin ato në qafat e miliona grave për një profet!? Në këtë profeci,
apo burrave të botës! Në të vër- derri nuk simbolizon tjetërkënd
tetë, ky paralajmërim tregon se përveç njeriut. Kjo padyshim
gjatë kohës së Mesihut të Prem- tregon se në kohën e Mesihut të
tuar, feja e krishterë me besimin Premtuar bota do të degradohej
e kryqit do të jetë e mbizotëruar në ekstrem. Metafora e derrit
në botë. Mesihu i Premtuar do të me këtë kuptim është përdorur
vijë pikërisht për të dhënë argu- vetë nga Kurani Famëlartë. Aty
mente të qarta që do të tregonin thuhet:
pavërtetësinë e besimit në kryq. Thuaj: “A doni t’ju tregoj se kush do
Edhe në shpjegimin e Dexhallit, të marrë dënimin më të rëndë nga
do të lexoni sesi do të mbizotëro- Allahu? Ata që Allahu i ka mallkuar
jë feja e krishterë. Sot, kjo profeci dhe me të cilët është zemëruar, duke
është përmbushur pikë për pikë. i shndërruar në majmunë dhe
Shumë nga dijetarët myslimanë derra, si dhe ata që adhurojnë
apo jomyslimanë, e pranojnë djallin. Ata janë në vendin më të
faktin se Hazret Mirza Ghulam mjerueshëm dhe janë më larg rrugës
Ahmedi ishte i pari që trajtoi së vërtetë”.
gjerësisht problematikën e (El-Majdah 5:61)
ngjarjes së kryqëzimit të Hazret
Isaita.s.. Ai argumentoi nga Bibla, Profecia e rënies morale është
Kurani dhe shkenca se Hazret lidhur ngushtë me ardhjen Hazret
Isai nuk ndërroi jetë në kryq, por Mesihut të Premtuar. Në një
i shpëtoi kryqëzimit dhe pjesën hadith tjetër, Profeti Muhammed
më të madhe të jetës së tij e kaloi
s.a.v.s.
tregon fjalë edhe më të qarta:
nëpër malet e Kashmirit. Hazret Enes ibn Malik r.z. tregon
se Hazret i Dërguari i Allahut s.a.v.s.
Rënia morale ka thënë: “Gjërat do të përkeqësohen
shumë, bota do të degradohet në
Vrasja e derrit gjithashtu ka ekstrem dhe njerëzit do të përparojnë
kuptim metaforik. Dijetarët vetëm në koprraci e lakmi dhe Ora
myslimanë gabimisht e kuptuan do t’u vijë vetëm njerëzve të këqij
V ë rt e t ë s i a
11
urrejtje për askënd

14. dhe nuk do të ketë asnjë Mehdi tjetër jenë armët e myslimanit për të
përveç Isait birit të Merjemes.” luftuar me kundërshtarët. Në një
(Ibni Maxhah, Kitabul fiten, Bab poezi të tij, ai thotë:
shiddatuz zaman) O miq! Hiqni dorë nga mendimi i
xhihadit
Edhe kjo profeci është përm- Gjakderdhja dhe lufta për fenë, tani
bushur fjalë për fjalë dhe nuk janë të ndaluara
kërkon ndonjë shpjegim të mëte- Ai që merr pjesë në luftëra (fetare)
jshëm. edhe pas këtij urdhri,
Patjetër do të ndëshkohet rëndë nga
Çështja e xhihadit jobesimtarët
gjatë kohës së
Mesihut të Premtuar Koha e ardhjes së
Mesihut të Premtuar
Një gjë tjetër që është përmendur
në këto profeci është se Mesihu Hazret Profeti Muhammed s.a.v.s.
i Premtuar a.s. do t’i japë fund Mesihun e Premtuar e quan
xhihadit me armë, d.m.th. luftës Isa biri i Merjemes. Shumë
fetare, për shkak se kushtet e myslimanë e kanë keqkuptuar
xhihadit me armë nuk do të këtë dhe menduan sikur i njëjti
ekzistojnë dhe se në çdo vend Isa që ka jetuar para dymijë
të botës do të ketë liri fetare. vjetve, do të rikthehet përsëri
Kjo profeci gjithashtu tregon në tokë. Ndërsa, ajetet Kuranore
se pikërisht në kohën e ardhjes dhe hadithet tregojnë qartazi që
së tij, myslimanët do ta ngrinin Hazret Isai a.s., si çdo profet tjetër,
çështjen e xhihadit, prandaj atij ka ndërruar jetë. (Inshallah në
do t’i duhet t’u bëjë thirrje që ndonjë numër tjetër të vërtetësisë
të heqin dorë nga luftërat fetare. do të sjellim argumente rreth
Sot, ekzistojnë pikërisht këto vdekjes së tij). Mesihu i Premtuar
rrethana, kur ne shohim që një është quajtur si Isa, për shkak të
pjesë e madhe e myslimanëve ngjashmërisë së plotë që do të ketë
është marrë vetëm me luftëra jo ai me të. Hazret Isai nuk kishte
vetëm kundër jomyslimanëve, sjellë ndonjë ligj të ri, por ai dhe
por edhe kundër grupeve të tjera gjithë hebrenjtë, për të cilët kishte
myslimane, edhe pse, sot njerëzit ardhur ai, ndiqnin librin e Hazret
mund ta praktikojnë fenë islame Musait a.s.. Hazret Isai a.s. kishte
në çdo vend të botës. Ishte Hazret ardhur trembëdhjetë shekuj pas
Mirza Ghulam Ahmedi a.s. i pari, Hazret Musait a.s. Në të njëjtën
që para njëqind viteve u bëri mënyrë edhe Mesihu i Premtuar
thirrje myslimanëve që të heqin do të vinte trembëdhjetë shekuj
dorë nga xhihadi me shpatë dhe pas Hazret Muhammed s.a.v.s. sepse
se pena dhe argumenti duhet të ky i fundit kishte ngjashmëri të
Numri IV
12
Dashuri për të gjithë

15. Mesihu i Premtuar është quajtur si Isa, për
shkak të ngjashmërisë së plotë që do të
kishte ai me të. Hazret Isai nuk kishte
bëjë plotëndonjëHazret por ai dhe gjithësiç e
sjellë me ligj të ri, Musain a.s. Profecia kërkon:
are. thotë edhe Kurani në ardhur ai,
hebrenjtë, për të cilët kishte një vend: 1. Të ketë një deklarues për Me-
, kur ndiqnin librin e Hazret Musait a.s.. Hazret
“Ne kemi dërguar tek ju një Dërguar hdiun para se të ndodhin këto
si dëshmitar, ardhur trembëdhjetëdërguar
Isai a.s. kishte
ashtu siç patëm shekuj dy shenja qiellore, në mënyrë
ftëra pas Hazret Musait a.s. Në të njëjtën
he
një të tillë teMesihu i Premtuar do të
mënyrë edhe
Faraoni” që këto të shfaqen për vër-
edhe vinte trembëdhjetë shekuj pas Hazret
tetësinë e tij.
enë Eklipsi i diellit dhe
Muhammed s.a.v.s. sepse ky i fundit kishte 2. Më 13 të ramazanit të eklipso-
het hëna, sepse ajo eklipsohet
zret
ra
i hënës gjatë muajit
ngjashmëri të plotë me Hazret Musain a.s.
siç e thotë edhe Kurani në një vend: vetëm gjatë natës 13, 14 ose
ëve të ramazanit 15 të muajit sipas kalendarit
“Ne kemi dërguar tek ju një Dërguar si
ë hënor që është edhe kalandari
të Kdëshmitar, ashtu siç patëm dërguar një të tillë te
ohën e ardhjes së Imam Mehdiut islamik.
Faraoni”
e përcakton edhe më qartë një 3. Më 28 të të njëjtit ramazan
hotë: tjetër paralajmërim i famshëm, të eklipsohet edhe dielli, sepse
adit
ai i eklipsit të diellit dhe të hënës ai eklipsohet vetëm gjatë ditës
janë gjatë "muajiti diellit dhe i hënës:
Eklipsi
të ramazanit: së 27, 28 ose 29 të muajit sipas
ْ ُ ْ ْ ْ
‫ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑْﻦ ﻋ� ﻗَﺎل: اِن ﻟِﻤﻬﺪﻳّﻨﺎ ٰاﻳﺘﲔ ﻟَﻢ ﺗَﻜﻮﻧَﺎ‬ ْ kalendarit hënor.
ِ َ َ َ ِ ِ َ َّ َ ّ ٍ ِ َ ِ ِ َّ َ ُ َ
Hazret Mirza Ghulam Ahmedi,
ْ ْ ْ ْ
he
ْ ٰ ْ
‫ﻣﻨﺬ ﺧﻠﻖ اﻟﺴﻤﻮات واﻻَرض ﺗَﻨﻜﺴﻒ اﻟﻘﻤﺮ‬
َ َ ُ ِ َ ِ ِ َّ ِ َ ُ ُ në vitin 1882 përmes shpalljeve
ُ َ َ
ْ ْ ْ ْ hyjnore u njoftua se ai ishte prej
‫ﻻَول ﻟ َﻴﺔﻠٍ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن وﺗَﻨﻜﺴﻒ اﻟﺸﻤﺲ ﰲ‬
ِ ُ َّ ُ ِ َ ِ َ ِ َّ ِ
َ َ َ َ َ Zotit. Në vitin1894 ndodhën
ٰ ْ ْ ُ ْ ْ ْ
‫اﻟﻨﺼﻒ ﻣﻨﻪ وﻟَﻢ ﺗَﻜﻮﻧَﺎ ﻣﻨﺬ ﺧﻠﻖ اﷲ اﻟﺴﻤﻮات‬
ِ َ َ َ ُ ُ ِ ِ ِّ shenjat qiellore të lartpërmen-
َ َّ ُ َ ُ
‫واﻻَرض )ﺳﻨﻦ دار ﻗ��، ﻛﺘﺎب اﻟﻌﻴﺪﻳﻦ ﺑﺎب ﺻﻔﺔ ﺻﻠٰﻮۃ‬ ْ ْ dura, duke dhënë një dëshmi
َ َ hyjnore për vërtetësinë e tij. Me
(‫اﻟﺨﺴﻮف واﻟﻜﺴﻮف‬ 13 ramazan të vitit 1311 Hixhri
HazretImam Muhammed Bakiri, që është
Hazret Imam Muhammed Bakiri, (21 mars 1894) u eklipsua hëna
që është Imam Husainit thotë: Imam
nipi i Hazret nipi i Hazret
dhe eklipsi diellor ndodhi të
Husenit thotë: ka dy shenja të cilat premten më 28 ramazan 1311
ve, “Për Mehdiun tonë
“Për janë shfaqur kurrë më parë, shenja Hixhri (6 prill 1894).
a, nuk Mehdiun tonë ka dy që kur
të cilat nuk janë shfaqurnë muajin e Mesihu i Premtuar dhe Imam
janë krijuar qiejt dhe toka: (1) kurrë më
parë, që kur janë krijuar qiejt dhe Mehdiu, paqja qoftë mbi të thotë:
toka: (1) në muajin e ramaza- “Gjatë këtyre 13 shekujve, shumë
nit, në natën e parë (gjatë netëve njerëz kanë deklaruar se janë Mehdi,
të eklipsit hënor) do të eklipsohet por për askënd nuk janë shfaqur këto
hëna (2) në të njëjtin ramazan, shenja qiellore... Unë betohem për Atë
dielli do të eklipsohet në ditën e Zot, në dorën e të Cilit është jeta ime,
mesit (të ditëve të eklipsit diellor). se Ai i ka shfaqur këto shenja në qiell
Që kur ka krijuar Allahu qiejt vetëm për vërtetësinë time.”
dhe tokën, nuk janë shfaqur këto (Tuhfa Gularvia, f. 33, Rruhani Khezain,
dy shenja për askënd”. vëll. 17, f. 142-143)
(Sunan Darqutni, kitabul eidain, Bab
salatil husufi uel kusuf)
V ë rt e t ë s i a
13
urrejtje për askënd

16. “Vetëm në epokën time, në muajin të jetë shpejtësia e tij në tokë?
e Ramazanit, ndodhën eklipset e Ai iu përgjigj: - Me shpejtësi të
diellit dhe të hënës; në epokën time, resë, kur e merr era. Ndërkohë,
në përputhje me thëniet autentike Allahu do ta dërgojë Isain birin
të Profetit Muhammed s.a.v.s., të e Merjemes, që do të zbresë
Kuranit të Shenjtë dhe të Librave më në lindje të Damaskut, në një
të hershëm, ra murtaja në të gjithë minare të bardhë, ai do të jetë
vendin, dhe vetëm në epokën time i mbështjellë me dy çarçafë të
filluan të ekzistonin mënyra të reja verdhë, krahët e tij të vendosur
transportimi të quajtura hekurudha mbi krahët e engjëjve... Mesihu
dhe vetëm në epokën time, sipas i Premtuar do të niset në kërkim
profecive të mia, ndodhën tërmete të të Dexhallit dhe do ta gjejë te
tmerrshme. A nuk është e vërtetë se Bab-lud (porta e Lud-it) dhe
nëse njeriu i frikësohet Zotit dhe e do ta vrasë atë. ... Ndërkohë,
do Atë, ai nuk duhet të guxojë të më Allahu do t’i drejtohet Isait
mohojë mua?! Shihni! Unë betohem a.s., përmes shpalljes dhe i
për Zotin e Plotfuqishëm dhe ju them thotë: Unë kam një popull, sot
se janë shfaqur, po shfaqen dhe do të askush nuk ka fuqi të luftojë
shfaqen mijëra shenja për të vendosur me të. Ndaj, udhëhiqi robërit
vërtetësinë time. Nëse ky do të ishte e Mi drejt malit Tur. Atëherë,
një plan i njeriut, ai kurrë nuk do të Zoti do të ngrejë Jexhuxhët
kishte patur kaq shumë mbështetje e Mexhuxhët, të cilët do të
dhe ndihmë.” shpejtojnë prej çdo lartësie...”
(Haqiqatul Wahi) (Muslim Kitabul Fiten, Bab dhukrid
Dexhall)
Mesihu i Islamit,
Imam Muslimi e shënoi këtë
fitorja e tij, Dexhalli, hadith në librin e tij për shkak të
Jaxhuxhi e Maxhuxhi autencitetit të tij. Hadithi është
i gjatë, ndaj ne kemi zgjedhur
Nevas bin Sem’an rrëfen se i vetëm disa pjesë të tij, të cilat,
Dërguari i Allahut s.a.v.s. duke folur në të vërtetë, janë paralajmërime
rreth Dexhallit tha: që Hazret Profeti Muhammed
“...e pashë Dexhallin, i cili s.a.v.s.
mori përmes revelatave,
m’u shfaq si një i ri me flokë shpalljeve apo vizioneve prej
kaçurrele, shtatmadh dhe Zotit, ku Ai i ka dhënë shenjat
i ngjante Abdul Uzza bin kryesore të Dexhallit, Jexhuxhëve
Ketanit (një jobesimtar). Ai e Mexhuxhëve. Këto shenja
që e gjen nga ju, le të recitojë duhet të zbërthehen sipas dijes së
ajetet e para të sures El-Kehf tabirit.
...” Es-habët e pyetën: - Sa do
Numri IV
14
Dashuri për të gjithë

17. Një paralajmërim kryesor në të zbresë dot në tokë, por vetëm
këtë hadith është vendardhja e deri në majë të një minareje, nga
Mesihut të Premtuar a.s., e cila e cila pritësve u duhen shkallët
gjendet në lindje të Damaskut. që ta zbresin atë në tokë! Në
Hazret Mirza Ghulam Ahmedi, fatkt, vetë koha tregoi kuptimin e
që deklaroi se ai është Mesihu i vërtetë të kësaj profecie. Minarja
Premtuar ka lindur dhe jetuar është simboli i lajmërimit ose i
dhe është varrosur në një qytezë përcjelljes së mesazhit. Sot, falë
të quajtur Kadian, i cili gjendet mjeteve të reja të komunikimit,
në Panxhab, në veri të Indisë, mesazhi i Islamit të vërtetë dhe
vend ky është pikërisht në lindje drita e saj e bardhë mund të
të Damaskut. përhapen në të gjitha anët e botës.
Me minaren e bardhë nuk duhet Dy çarçafë të verdhë kanë kup-
të kuptojmë ndonjë minare timin metaforik. Njeriu habitet
fizike, sepse në kohën e Hazret duke menduar se çfarë nevojë
Profetit Muhammed s.a.v.s. s’ka kishte për të treguar edhe ngjyrën
qenë aspak ndonjë traditë për e çarçafëve të tij? Nuk është e
ndërtimin e minareve, dhe as mundur që në një profeci kaq
në Damask nuk gjendej atëherë të rëndësishme të përshkruhen
ndonjë minare e tillë. Minarja gjërat kaq sipërfaqësore që nuk
e xhamisë El-umavi që është kanë asnjë kuptim. Me të vërtetë,
në lindje të qytetit Damask, u të gjitha këto duhen shpjeguar në
ndërtua në shekullin tetë pas bazë të shpjegimit të ëndrrave.
hixhrit (mërgimit) të Profetit Sipas tabirit të ëndrrave, ngjyra
Muhammed s.a.v.s. Vallë, a nuk e verdhë simbolizon sëmundjen.
duket absurde zbritja e një Kështu që, dy çarçafë të verdhë
njeriu prej qiellit, që nuk mund kanë kuptimin që Mesihu i Prem-
tuar a.s. fizikisht do të jetë i sëmurë
nga dy sëmundje, të cilat
i jepnin më shumë vlerë
punës madhore që do të
bënte ai në mbështetjen
e fesë Islame. Ashtu siç
rritet vlera e Hazret Pro-
fetit Muhammed s.a.v.s.
nga fakti se ai pavarë-
sisht ka qenë i pash-
kolluar, por nëpërmjet
Kuranit Famëlartë dhe
urtësisë së tij, i dha botës
thesare të pafundme
dijesh. Hazret Mirza
V ë rt e t ë s i a
15
urrejtje për askënd

18. Ghulam Ahmedi, sipas profecisë Dexhalli dhe Jaxhuxhi
vuante nga diabeti dhe migrena,
por megjithëkëtë, ai shkroi rreth e Maxhuxhi:
85 libra me argumente të ndri- Dexhalli dhe Jaxhuxhi e
tura për fenë Islame. Maxhuxhi janë dy emra të
Fjalët “krahët e tij të vendosura ndryshëm, por përfaqësojnë një
mbi krahët e engjëjve” gjithashtu popull, që e mohon Zotin qoftë
nuk duhet t’i marrim fizikisht, kategorikisht qoftë nga veprimet
pasi engjëjt nuk i përkasin botës e tij. Dexhalli tregon gjendjen
fizike dhe se asnjë i dërguar i Zotit fetare të atij populli, ndërsa
nuk vjen në këtë mënyrë. Krahët Jaxhuxhi e Maxhuxhi fuqinë
e tij do të jenë të vendosura mbi materiale nëpërmjet të cilit ai do
krahët e engjëjve do të thotë, të mbizotërojë botën. Ashtu siç
Mesihu i Premtuar a.s. do të keni lexuar më parë, që në kohën e
gjejë mbështetjen dhe ndihmën Imam Mehdiut dhe të Mesihut të
e njerëzve të mirë, siç ishin es- Premtuar, feja krishtere do të jetë
habët e Profetit Muhammed s.a.v.s. e mbizotëruar me dogmat e saj të
gabuara dhe ky popull nuk do të
Kjo profeci mund të kuptohet ishte tjetërkush përveç vendeve
edhe nga një aspekt tjetër. Një perëndimore ku mbizotërohet
njeri që zbret i gjallë nga qielli feja e krishterë.
me engjëjt fizikë, kush do ta Dexhalli fjalë për fjalë, do
kundërshtojë atë?! Ndërsa në të thotë “mashtrues i madh,
Kuranin Famëlartë, Allahu xh.sh. rrënacak, ai që fshen të vërtetën”.
thotë: Në surenë Merjem të Kuranit
“Ah, sa mjerim për njerëzit! Kurdo që thuhet se gënjeshtra më e madhe
u vjen ndonjë i dërguar, ata nuk bëjnë është pikërisht shpifja e atij
tjetër vetëm se tallen me të” populli, i cili thotë se Zoti ka një
(Jasin 36:30) djalë. Në këtë kuptim, emërtimi
Hazret Mesihu i Premtuar a.s. Dexhall tregon aspektin fetar të
thotë: vendeve perëndimore. Ndërsa
“Pra kjo është një shenjë prej Zotit Jaxhuxhi dhe Maxhuxhi janë fjalë
ً
të prejardhura nga rrënja ‫اَجََاَجَیَجا‬
se çdo profet është përqeshur dhe َ
përbuzur. Por njeriun, që duke u “axh-xha” dhe “axhixhan” d.m.th.
shoqëruar me engjëjt, zbret nga qielli, flaka dhe afshi i zjarrit, djegie e
në mesin e të gjithë njerëzve, kush do ta fuqishme.a Ky emërtim tregon
përqeshë atë? Edhe me këtë argument, se ato vende do të përdornin
një njeri i mençur mund të arrijë të shumë zjarrin apo enërgjinë.
kuptojë se zbritja fizike e Mesihut të Sot, të gjitha makineritë dhe
Premtuar nga qielli është një besim i aparaturat funksionojnë prej
gabuar.” ndonjë enërgjie, e cila mund të
(Rruhani Khezain, vëll. 20: Tadhkiratush quhej një lloj zjarri. Shumica e
Shahadatain faqe. 67) këtyre makinerive është shpikur
Numri IV
16
Dashuri për të gjithë

19. nga vendet perëndimore. Një Tiparet kryesore të
kuptim tjetër i këtij emërtimi Dexhallit siç i përshkruan
është se ky popull do të ishte Profeti Muhammed s.a.v.s.
i zgjuar por njëkohësisht edhe • Do të jetë qorr nga syri i djath-
arrogant, sepse sipas Kuranit të (d.m.th. i verbër shpirtër-
Famëlartë, arroganca është vetia isht).
e zjarrit. Në një vend thuhet se • Syrin e majtë do ta ketë shumë
shejtani u tregua arrogant sepse të mprehtë (materialisht larg-
është krijuar nga zjarri. pamës).
Në hadithe, shpesh është • Në ballë do të ketë shkruar k-
përmendur që në ditët e vona, f-r (d.m.th. i pafe. Kjo tregon
Dexhalli do ta mbizotërojë botën, se ato vende edhe pse ndjekin
ndërsa Kurani, në suren El-Enbija fenë e krishterë, në veprimet e
dhe shumë hadithe të tjera thonë tyre nuk i përkasin aspak një
të njëjtën gjë edhe për Jexhuxhët populli fetar).
e Maxhuxhët, me fjalët “ata • Me aftësi të jashtëzakonshme
do të shpejtojnë prej çdo lartësie”.b fizike (shumë i zhvilluar në
Kjo tregon qartazi se bëhet fjalë teknologji).
për të njëjtit njerëz, sepse dy • Do të bëjë gjakderdhje të
popuj të ndryshëm nuk mund mëdha (shkakton luftëra).
të mbizotërojnë njëri-tjetrin • Do të lëvizë si re shiu (do të
njëkohësisht. Le të shohim tani ketë mjete të shpejta të trans-
më në detaje se Hazret Profet portit që do ta zëvendësojnë
Muhammedi s.a.v.s. çfarë ka devenë. Këtë profeci e tregon
thënë rreth këtij populli. edhe hadithi i Muslimit që
Shenjat e Dexhallit që dha i Dër- keni lexuar më parë në këtë ar-
guari i Allahut s.a.v.s., po t’i shohim tikull).
me vëmendje, zemra nuk do të • Do ta urdhërojë qiellin të
pushojë së lavdëruari ndaj Pro- lëshojë shi dhe tokën të nxjerrë
fetit Muhammed s.a.v.s., sepse aty të korra.
shohim se me çfarë simbolesh të • Do të nxjerrë thesare edhe nga
përsosura e me çfarë fjalësh të qar- shkretëtira.
ta ka paralajmëruar për shoqërinë • Sasi e madhe ushqimi dhe uji
e sotme dhe fuqitë materialiste, do ta shoqërojnë atë.
të cilat mbizotërohen nga vendet • Do të paraqesë një xhenet, i
që ndjekin dogmat e gabuara të cili në të vërtetë do të jetë xhe-
fesë së krishterë. Mesihu i Prem- henem.
tuar do t’i luftonte përmes argu- • Xhenetin e vërtetë do ta quajë
menteve të pathyeshme të Kura- xhehenem.
nit. Veç kësaj, nga lutja dhe fuqia • Ai do ta pushtojë gjithë botën.
e tij shpirtërore, ai do të shpë- • Për ta mposhtur Dexhallin,
tonte njerëzit nga ndikimet e asaj lexoni ajetet e para dhe të
shoqërie materialiste. fundit të suresë El-Kehef.
V ë rt e t ë s i a
17
urrejtje për askënd

20. " Malet e ushqimit dhe ujit do ta ٰ
(‫)ﻣﺴﻠﻢ ﻛﺘﺎب اﻟﻔﺘﻦ ﺑﺎب ﰲ اﻻﻳﺎت اﻟّ� ﺗﻜﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺴﺎﻋﺔ‬
shoqërojnë atë.
(Ajetet e para dhe të fundit të derisa të shikoni dhjetë shenja”.
" Do të paraqesë një xhenet, i cili në Hudhejfa bin Asid Ghefari r.z. tregon: “Një
suresë El-Kehef flasin vetëm Ai ierdhi Profeti Muhammed s.a.v.s. tek
herë
përmendi: “Tymi, Dexhalli,
të vërtetë do të jetë xhehenem.
për dogmat e gabuara të Dab-bah (insekti), lindjaAi pyeti:
ne ndërkohë ne po kuvendonim”.
e diellit
" Xhenetin e vërtetë do ta quajë
krishtërimit dhe për shoqërinë
xhehenem.
nga çfarë po bisedoni?”zbritja e Isait
“Për Perëndimi, Ata thanë: “Po
materialiste që vjen botën.
" Ai do ta pushtojë gjithë
si pasojë e paqja epër Orën (kiametin)”. Aimbi të,
bisedojmë Allahut qoftë tha:
tyre). ta mposhtur Dexhalin, lexoni
" Për
Jaxhuxhi e do të vijë derisa të shikoni
“Kiameti nuk Maxhuxhi, tri tërmete
ajetet e para dhe të fundit të suresë (hasf): një Ainë Lindje, një në
dhjetë shenja”. i përmendi: “Tymi,
Gomari iAjetet e para dhe tëi
El-Kehef. (
çuditshëm Perëndim dhe(insekti), lindja e diellit
Dexhali, Dab-bah një në gadishullin
fundit Dexhalit
të suresë El-Kehef flasin arab dhe në zbritja edo tëpaqja e
nga Perëndimi, fund Isait shfaqet një
vetëm për dogmat e gabuara të zjarr nga JemeniJaxhuxhi t’i përcjellë
Allahut qoftë mbi të, që do e
Dexhalli do të dhe për shoqërinë
krishtërimit
vijë me gomarin njerëzit deri në vendin në Lindje, të
Maxhuxhi, tri tërmete (hasf): një
ku do
e tij materialiste që vjen që pasojëfakt
të çuditshëm si në e grumbullohen ata.” gadishullin
një në Perëndim dhe një në
arab (Muslimi, Kitabul shfaqet një zjarr lati
dhe në fund do të Fiten, bab fil ajatil
janë mjetet transportit të kohës
tyre). nga Jemeni që do t’i përcjellë njerëzit deri
takunu kebles-sa’ah)
moderne. të vijë me e këtij e tij të
Dexhali do Shenjat gomarin gomari, në vendin ku do të grumbullohen ata.”
SHPJEGIM:
mund t’iqë lexoni nëjanë mjetet
çuditshëm në fakt artikullin
“Zbulimi ikohëspadkushmës dhe
transportit të së moderne. Shenjat e
Sipas Imam Hakimit, ky hadith
SHPJEGIM:
Kurani Famëlartë” në faqet 42-
këtij gomari, mund t’i lexoni në artikullin
është sahih.c Në një hadith tjetër
44, të këtij numri të “Vërtetësisë”)
“Zbulimi i së padkushmës dhe Kurani këto Imam Hakimit, ky hadith është pak
Sipas shenja janë renditur
sahih. 3 Në një hadith Sidoqoftë,
më ndryshe. tjetër këto shenja këtu
Famëlartë” në faqet ???)
janë renditur pak më ndryshe. Sidoqoftë,
Dhjetë shenjat para do të shpjegojmë ashtu siç kanë
këtu do të shpjegojmë ashtu siç kanë
" Dhjetë shenjat para ardhjes së Orës: ndodhur ato radhazi.
ardhjes së Orës: ndodhur ato radhazi.
I. Ardhja e Hazret Isait a.s.:
ْ ْ
‫ﻋﻦ ﺣﺬﻳْﻔﺔ اﺑْﻦ اَﺳﻴﺪ اﻟﻐﻔﺎری رﺿﻲ اﷲ ﻋﻨﻪ ﻗَﺎل اِﻃﻠَﻊ‬
ِ ِّ ِ َ ِ ِ ِ ِ َ َ َ ُ
ْ është Ardhja e Hazret Isait nga hadithi
I." e qartë vetë a.s.: është e
َ َّ َ ُ َ َ
ْ
se shenja ardhjes së shenja ardhjes të
qartë vetë nga hadithi se Mesihut
ْ
ْ ‫اﻟﻨﻲﺒ ﻋﻠﻴﻨﺎ و ﻧﺤﻦ ﻧﺘﺬاﻛﺮ ﻓﻘﺎل ﻣﺎﺗﺬاﻛﺮون ﻗﺎﻟ‬
‫َ ُﻮا‬ ْ
َ ُ َ َ َ َ َ َ َ ُ َ َ َ َ ُ َ َ َ َ َ ُ ّ ِ َّ Premtuar a.s. ështëa.s.në qendër
së Mesihut të Premtuar është në
ْ ْ ٰ ْ ْ ْ qendër dhe shenjat e tjera sillen rreth saj.
dhe shenjat e tjera sillen rreth
‫ﻧَﺬﻛﺮ اﻟﺴﺎﻋﺔ ﻗَﺎل اِﻧَّﻬﺎ ﻟَﻦ ﺗَﻘﻮم ﺣ� ﺗَﺮون ﻗَﺒﻠﻬﺎ ﻋﺸﺮ‬
َ َ ََ َ َ ّ َ َ ُ َ َ َ َ َّ ُ ُ
َ Nëse Nëse plotësohen shenjattjera, do
saj.
plotësohen shenjat e e tjera,
ْ
‫ٰاﻳﺎت ﻓَﺬﻛﺮ اﺪﻟﺧﺎن واﺪﻟﺟﺎل واﺪﻟاﺑَّﺔ و ﻃﻠُﻮع اﻟﺸﻤﺲ‬
ِ َّ َ ْ ُ َ َّ
të nënkuptohet se edhe shenja e
َ َ َّ َّ َ َ ُّ َ َ َ َ do të nënkuptohet se edhe shenja
ardhjes së Mesihut të Premtuar është
ْ‫ﻣﻦ ﻣﻐﺮﺑﻬﺎ و ﻧﺰول ﻋ� ْﺴﻲ ﺑْﻦ ﻣﺮﻳﻢ ﺻ� اﷲ ﻋﻠﻴ‬
ْ ْ ْ ْ e ardhjes së Mesihuttë cilin, është
të Premtuar
‫ﻪ‬ َّ ِ َ ُ ُ َ ِ ِ َ ِ
َ َ َ َ ِ
plotësuar, deklarimi për
َ َ është plotësuar, deklarimi për të
ْ ْ ْ ْ ْ ْ bërë nga Hazret Mirza Ghulam
‫وﺳﻠﻢ و ﻳﺎﺟﻮج و ﻣﺎﺟﻮج و ﺛَﻼﺛ َﺔ ﺧﺴﻮف ﺧﺴﻒ‬ ّ cilin, është bërë nga Hazret Mirza
َ ُ ُ َ َ َ َ ُ َ َ ُ َ َ َ َ َ َ Ahmadi, themeluesi i Xhematit
ْ ْ ْ ْ ْ Ghulam Ahmedi,Shumë myslimanë i
themeluesi
‫ﺑﺎﻟﻤﺸﺮق و ﺧﺴﻒ ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب و ﺧﺴﻒ ﺑﺠﺰﻳْﺮۃ اﻟﻌﺮب‬ ْ ْ Mysliman Ahmadia.
ِ َ َ ِ َ ِ َ ِ َ َ ِ ِ َ ِ َ َ ِ ِ َ ِ Xhematit janë duke pritur tëAhmedia.
gabimisht Mysliman vijë i
ْ ْ ْ ٰ
�ِ‫و ٰاﺧﺮ ذﻟِﻚ ﻧَﺎر ﺗَﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻴﻤﻦ ﺗَﻄﺮد اﻟﻨﺎس ا‬
ٰ
ِ َ َ َ ِ ُ ُ ِ Shumë Isaimyslimanë mijë vjet më
njëjti që ka kaluar dy gabimisht
َ َّ ُ ُ َ ُ َ
ْ
janë duke pritur të vijë nga njëjti
përpara. Asnjë profet nuk vjen i
ْ‫ﻣﺤﺸﺮﻫﻢ‬
ِ ِ َ
َ Isa qielli ka kaluardytë emijë vjettëmë
që dhe ardhja e dy një profeti
përpara. Asnjë profet nuk vjen
Hudhejfa bin Asid Ghefari r.z. nga qielli dhe ardhja e dytë e një
tregon: “Një herë erdhi Profeti profeti të mëparshëm do të thotë
Muhammed s.a.v.s. tek ne ndërkohë ardhja e një njeriu që do të kryejë
ne po kuvendonim”. Ai pyeti: “Për të njëjtën punë që ka bërë i vjetri.
çfarë po bisedoni?” Ata thanë: “Po Pra, ngjashmëria e plotë është
bisedojmë për Orën (kiametin)”. ajo që u jep dy gjërave apo dy
Ai tha: “Kiameti nuk do të vijë njerëzve një emër.
Numri IV
18
Dashuri për të gjithë

21. II & III. Dexhalli dhe e Profetit Muhammeds.a.v.s., mys-
Jaxhuxhi e Maxhuxhi: Janë limanët kishin kuptuar krizën e
sqaruar në shpjegimin e hadithit urisë që kishte rënë në gadishul-
pak më lartë. lin arab (Buhariu, Kitabut Tefsir,
IV. Lindja e diellit nga Sureja Ed-Duhan). Edhe në Bibël
Perëndimi: në kohën e Mesihut është përmendur që, në ditët e
të Premtuar, një kuptim i kësaj vona do të ketë krizë urie. Veç
profecie do të thoshte se dielli i kësaj, edhe nga kuptimi i drejtpër-
dijës së vërtetë, pra dielli i Islamit, drejtë, kjo profeci është plotësuar
do të ngrihej nga Perëndimi. Kjo në shumë mënyra: qoftë si tymi
në njërën anë tregon se në kohën i tmerrshëm që del nga bomba
e tij, Islami do të përhapet në atomike apo tymi stërshqetësues
vendet perëndimore, ndërsa i kohës sonë që del nga industritë
në anën tjetër paralajmëron dhe makinat, që gjithnjë e më
humbjen fetare të vendeve të shumë bëhet kërcënues për mje-
krishtera. Hazret Mirza Ghulam disin tonë duke shkaktuar ngro-
Ahmedi, Mesihu i Premtuar a.s. hje globale.
thotë: VI. Dab-bah: fjalë për
“Lindja e diellit nga Perëndimi, siç fjalë, në arabisht, do të thotë
Zoti më ka treguar në një ëndërr, do insekt ose kafshë. Në Kuranin
të thotë që vendet perëndimore do të Famëlartë përmendet që kur të
përfitojnë nga dielli i së vërtetës dhe përmbushet fjala e Zotit kundër
edhe ato do ta pranojnë fenë islame.” mohuesve, domethënë kur ata
(Përmbledhur nga Izala auham, nuk e besojnë fjalën e Zotit edhe
Rruhani Khazain, vëll. 3, f. 376-377) pse sqarohen me argumente të
Në një vend tjetër, ai tha: qarta, atëherë Zoti do të nxjerrë
“Nëpërmjet meje Allahu e ringriti një krijesë e cila do t’i pickojë
diellin e Islamit nga Perëndimi, i cili ata duke lënë një shenjë të qartë
po perëndonte.” se ata kanë qenë mohues të së
(Hytbeja Ilhamiah, Rruhani Khazain, vërtetës (En-Neml 27:83). Në një
vëll. 16, f. 253) hadith që transmetohet nga
Dikush do të mund ta Neuas bin Sam’an përmendet
mohonte këtë deklarim njëqind si paralajmërim që në kohën e
vjet përpara nga sot, kur Xhemati Mesihut të Premtuar kur ai dhe
Mysliman Ahmedia sapo kishte pasuesit e tij do të përndiqen
nisur misionin e tij në Perëndim. nga kundërshtarët, atëherë një
Por, sot çdo ditë e më shumë insekt do t’i kapë në qafat e tyre,
shfaqet vërtetësia e kësaj profecie nga i cili shumica prej tyre do të
nga fakti se me çfarë shpejtësie vdesin.d Dijetari i madh Tur Betshi
Ahmediati po përhapet në vendet (vdiq në vitin 630 pas hixhretit)
e Evropës. komentoi që insekti do të thotë
V. Tymi: me tymin, në kohën insekti i murtajës.e Edhe në
V ë rt e t ë s i a
19
urrejtje për askënd

22. librat e shitëve përmendet që në ku deri në vitin 1906, shkaktoi
kohën e Imam Mehdiut do ketë një kërdi të paparë në historinë
edhe vdekje të kuqe (domethënë e rajonit. Kjo llahtari nuk do të
luftëra) dhe vdekje të bardhë që qetësohej tërësisht edhe për trid-
u komentua të ketë vdekje nga hjetë vite të ardhshme derisa të
murtaja.f shkaktonte 12.5 milionë njerëz
Sipas paralajmërimit të Pro- në gjithë Indinë.h Në provincën
fetit Muhammeds.a.v.s., në vitin e Panxhabit qindra njerëz varro-
1894 ndodhën shenjat qiellore të seshin çdo javë. Por, e çuditsh-
eklipsit diellor dhe hënor në datat mja ishte se asnjë ahmedian nuk
e caktuara gjatë muajit të ramaza- kishte pësuar vdekje nga ajo, e
nit, shenjë kjo që do të ndodhte cila ishte bërë një kasaphanë për
për vërtetësinë e Imam Mehdiut kundërshtarët e Mesihut të Prem-
vetëm një herë në gjithë historinë tuar a.s. Për këtë, Zoti e kishte
e njerëzimit. Mirza Ghulam Ah- njoftuar parakohe me fjalët “Unë
medi, Imam Mehdiu dhe Mesihu do të mbroj çdokënd që je-
i Premtuar u njoftua prej Zotit që ton në shtëpinë (xhematin)
nëse njerëzit nuk do të përfitojnë tënde”.i Madje, si shenjë e vër-
nga kjo shenjë hyjnore, atëherë tetësisë së tij, ai i kishte urdhëru-
ata duhet të presin një ndëshkim ar anëtarët e Xhematit të mos
të llahtarshëm. Në vitin 1898, ai imunizoheshin nëse qeveria nuk i
pa në një ëndërr që disa engjëj, në detyronte. Është fakti se pikërisht
vende të ndryshme të provincës gjatë periudhës së murtajës, Xhe-
Panxhab, po mbillnin pemë të mati u shtua shumë në numër.
zeza. Ai gjithashtu njoftohet që Sipas gazetës “El-Hakam”, deri
ato pemë janë të murtajës, e cila në vitin 1902, ahmedianët ishin
së shpejti do të përhapej në rajon. shtuar deri njëqind mijë anëtarë.
Në një vizion (keshf) ai pa një in- Deri në vitin 1904, kjo shifër
sekt, për të cilin, ai u informua se shkoi në dyqind mijë duke arri-
ishte insekti i murtajës që u quajt tur pastaj në katërqind mijë deri
“Dab-batul ard” insekti i tokës sepse në vitin 1906, kur në provincën
murtaja vjen nga insektet tokë- e Panxhabit murtaja ishte dobë-
sore. Kjo ishte edhe si metaforë suar. Një gjë tjetër interesante ka
që, kur myslimanët dhe dijetarët qenë se murtaja nuk pushoi deri
e tyre do të anojnë më shumë nga sa Hazret Mirza Ghulam Ahmedi
toka, atëherë ata do t’i përngjajnë a.s. dha paralajmërimin që ajo do
këtij insekti tokësor.g të përfundonte.
Kështu që, sipas paralajmërim- VII, VIII e IX. Tri hesfë
it u shfaq “insekti tokësor” dhe (tërmete): hadithi thotë se do
në vitin 1896 murtaja filloi nga ndodhin tri hesfë: një në Lindje,
Mumbai dhe me egërsi të plotë një në Perëndim dhe një në
erdhi gjer në provincën Panxhab Gadishullin arab. Në arabisht,
Numri IV
20
Dashuri për të gjithë

23. fjala hesf do të thotë fundosje në këtë botë. Shumë vende
e diçkaje në tokë, domethënë do të pësojnë një shkatërrim
të shkaktohet tërmet. Edhe në total, duke lënë pas një pamje
Kuranin Famëlartë, kjo fjalë është sikur të mos kishte jetuar njeri
përdorur mjaft herë me këtë në ato vende. Bashkë me këto,
kuptim.j do të vijnë edhe katastrofa të
Kështu që, me tri hesfë, mund tjera dhe tokën e qiellin do
të konsiderohen edhe tërmetet të zërë një llahtari e tillë që
në Lindje, në Perëndim dhe në dija njerëzore nuk do të ketë
Gadishullin arab që është në njohur më parë fenomene të
qendër të Tokës. Hazret Mirza tilla. Atëherë njerëzit do të
Ghulam Ahmedi u njoftua prej frikësohen dhe thonë: çfarë po
Zotit me këtë shpallje: “Në ndodhë?! Shumë prej tyre do të
botë erdhi një alarmues, por shpëtojnë dhe shumë prej tyre
bota nuk e pranoi atë. Por, do të asgjësohen. Ato ditë janë
Zoti do ta pranojë dhe do ta pranë, në të vërtetë po shoh
shfaqë vërtetësinë e tij me se janë te dera, kur bota do të
sulme shumë të ashpra”.k dëshmojë një pamje kiameti.
Madje, veçanërisht për tërmetet Do të ndodhin jo vetëm
fragmenti i tij i mëposhtëm tërmete, por edhe katastrofa
tërheq fuqishëm njeriun që e të tjera të frikshme, disa prej
do të vërtetën që të mendojë tyre nga qielli dhe disa nga
edhe një herë, para se ta mohojë toka. E gjithë kjo do të ndodhë
vërtetësinë e këtij robi të Zotit, i sepse njeriu ka hequr dorë nga
cili thotë: adhurimi i Zotit të Vërtetë dhe
“Mbajeni në mend se zemrat e njerëzve, synimet dhe
Zoti më njoftoi në mënyrë ëndërrta, janë përqendruar të
të përgjithshme për tërmete. gjitha te bota. Nëse unë nuk do
Prandaj, kuptojeni mirë se të kisha ardhur, këto fatkeqësi
ashtu siç ishte parashikuar mund të ishin vonuar disi, por
nga unë, Amerika dhe Evropa me ardhjen time janë shfaqur
pësuan tërmete. Edhe Azia nuk gjithashtu planet e tërbuara
do të shpëtojë nga ato. Madje sekrete, që ishin në heshtje
disa tërmete do të shfaqin nga një periudhë e gjatë, siç ka
pamje të Kiametit dhe do të thënë Zoti në Kuran:
rrjedhin lumenj me gjak nga “Ne kurrë nuk dënojmë ndonjë
vdekja. As edhe kafshë edhe popull derisa të mos dërgojmë
zogj nuk mund t’i shpëtojnë ndonjë Profet tek ai.” (El-Isra 17:16)
dot kësaj vdekjeje. Toka do të Ata që do të pendohen do
pësojë një shkatërrim të atillë, të jenë të sigurt dhe ata që i
saqë njeriu nuk do ta ketë frikësohen Zotit përpara sesa
dëshmuar që kur ka lindur ai ndonjë fatkeqësi t’i përf-
V ë rt e t ë s i a
21
urrejtje për askënd

24. shijë ata, ndaj atyre do të treg- dhe jo i gjallë.”
ohet mëshirë. A mendoni se ju (Rruhani Khazain, vol. 22, Hakikatul Vahi, f.
mund të rrini në paqe nga këto 267-269; botimi i parë: 15 maj, 1907)
tërmete, ose se ju mund të ru-
ani veten nëpërmjet mjeteve Çfarë shenjash ka dhënë
tuaja? Kurrsesi jo! Sepse atë vetë Hazret Isai a.s. për ardhjen
ditë, mjetet e njeriut do të e tij?
marrin fund. Mos mendoni Në Dhiatën e Re shkruhet:
se Amerika dhe rajonet e tjerë Atëherë u tha atyre: “Do të
kanë përjetuar tërmete të forta ngrihet kombi kundër kombit; dhe
dhe se vendi juaj është i sigurt. mbretëria kundër mbretërisë; do të
Unë druaj se ju mund të vuani ngjajnë tërmete të mëdha, zi buke dhe
ndoshta tortura edhe më të murtaja në vende të ndryshme; do të
mëdha. Nuk je e sigurt, oj Ev- ndodhin edhe dukuri të llahtarshme
ropë, as ti, oj Azi. O banorët e dhe shenja të mëdha nga qielli. Por,
ishujve, asnjë perëndi e krijuar para të gjitha këtyre gjërave, do të
nga ju nuk do të jetë e aftë t’ju vënë dorë mbi ju dhe do t’ju përndjekin
ndihmojë. Unë shikoj qytete dhe do t’ju dorëzojnë në sinagoga e do
që shemben dhe banime në t’ju futin në burg; dhe do t’ju nxjerrin
rrënoja. Ai Zot i Vetëm heshti përpara mbretërve dhe guvernatorëve
për një periudhë të gjatë. Ve- për shkak të emrit tim, por kjo do
pra të këqija u bënë përpara t’ju japë rastin që të dëshmoni. Ta
syve të Tij dhe Ai u tregua i du- vini, pra, në zemrën tuaj që të mos
ruar. Por tani Ai do të shfaqet mendoni më parë se si do përgjigjeni
në një formë të tmerrshme. për t’u mbrojtur, sepse unë do t’ju
Ai që ka veshë le të dëgjojë se jap një gojë e një dituri të tillë të cilën
koha nuk është e largët. Unë të gjithë kundërshtarët tuaj nuk do
jam përpjekur t’i mbledh të të jenë në gjendje ta kundërshtojnë
gjithë nën sigurinë e Zotit, por ose t’i rezistojnë. Dhe ju madje do
edhe dekretet hyjnore duhet t’ju tradhtojnë edhe prindërit, dhe
të plotësoheshin. Sinqerisht vëllezërit, dhe farefisi dhe miqtë; dhe
ju them të vërtetën, që po i af- disa prej jush do t’i vrasin. Dhe të
rohet radha edhe këtij kombi. gjithë do t’ju urrejnë për shkak të
Ju do të jeni dëshmitarë të ko- emrit tim. Por as edhe një fije floku e
hës së Nuhit (Noas) dhe sytë kokës suaj nuk do t’ju humbasë. Me
tuaj do të shikojnë atë që ndo- durimin tuaj ju do t’i fitoni shpirtrat
dhi në tokën e Lutit (Lotit). tuaj”. (Luka 21:10-19)
Por Zoti është i ngadaltë në Para se të vazhdojmë, është me
zemërimin e Tij. Pendohuni rëndësi të përmendet edhe fakti
që t’u tregohet mëshirë. Ai që se sot ahmadianët po përndiqen
braktis Zotin është një insekt dhe persekutohen në vendet is-
dhe jo njeri, dhe ai që nuk i lamike si Pakistani, Afganistani,
frikësohet Atij është i vdekur Indonezia, vendet arabe etj,
Numri IV
22
Dashuri për të gjithë

25. vetëm për shkak se ata e pranuan vitin 1835, e cila është një peri-
Mesihun e Premtuar dhe Imamin udhë njëmbëdhjetë shekullore,
e Kohës. Janë lëshuar vendime që bota pësoi 11 tërmete aq të forta.
ahmadianët nuk janë myslimanë, Gjatë jetës së Hazret Mesihut të
dhe si të tillë duhet të vriten. Në Premtuar a.s. nuk shënohet ndon-
Pakistan, gati çdo muaj vritet jë tërmet i tillë. Ndërsa nga viti
ndonjë ahmadian. Madje, më 1908, kur ka ndërruar jetë ai, e
28 maj të vitit të kaluar (2010), gjer më sot, domethën vetëm në
92 ahmadianë të pafajshëm janë një shekull, bota pësoi përsëri
vrarë barbarisht me sulme terror- 11 tërmete të tilla. Kjo ishte si-
iste, kur ata po falnin namazin e pas kronikës së tërmeteve që jep
së premtes në dy xhami të qytetit Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të
Lahor. Pra, parashikimi i Hazret Bashkuara (USGS) në webfaqen
Isait po vërtetohet gjithnjë e më e saj.l
shumë, sepse vetëm për shkak të
emrit të Mesihut të Premtuar po
Tërmetet më të mëdha para
bëhen gjitha këto persekutime.
vitit 1835
Duke iu rikthy-
er temës së tërme-
teve, në vijim do
t’ju tregojmë disa
fakte tronditëse,
që ndodhën mu
ashtu siç ishin
parashikuar nga
të dy Mesihët.
Hazret Mirza
Ghulam Ahmedi,
Mesihu i Premtuar a.s. ka lindur Tërmetet më të mëdha pas
më 13 janar, të vitit 1835 dhe ka vitit 1835
ndërruar jetë më
26 maj, të vitit
1908. Në qoftë se
do të numërojmë
vetëm tërmetet e
fuqishme të botës
që shkaktuan të
paktën 50 mijë
viktima, na del
që nga shekulli
i nëntë deri në
V ë rt e t ë s i a
23
urrejtje për askënd

26. Ai që ka pak frikë ndaj Zotit, din ku do të grumbullohen ata:
shpresojmë që do të mendojë se- Në një transmetim tjetër thuhet
riozisht rreth këtij paralajmërimi që ky zjarr do të bjerë nga toka
të llahtarshëm. Këtu kemi folur e Adnit (një qytet i Jemenit), i
vetëm për murtajën dhe tërmetet. cili më në fund do të grumbullo-
Hazret Mesihu i Premtuar a.s. jë gjithë njerëzit, e madje edhe
thotë “do të vijnë edhe katastrofa insektet. Kjo shenjë nga përsh-
të tjera dhe tokën edhe qiellin do krimi i saj duket të jetë shenja
të zërë një llahtari e tillë që dija e fundit, që mbase do të shfaqë
njerëzore nuk do të ketë njohur para ditës së fundit (Allahu e di
më parë fenomene të tilla”. Tsu- më së miri). Edhe dijetari i fam-
namitë, dy Luftëra Botërore, shëm Hafiz Mulla Ali shkruan se
SIDA dhe shumë katastrofa të ky grumbullim do ta shkaktojë
tjera natyrore e bëjnë të mendojë edhe grumbullimin e fundit të
njeriun që pse vallë Zoti i kishte mosbesimtarëve.m Zoti i Madhër-
kursyer të gjitha për këtë shekull! ishëm e di më mirë se në ç’formë
Por, Mesihu i Kohës paraprakisht dhe në ç’përmasa do të jetë ai.
e kishte lajmëruar këtë në: “E Ndaj, është detyrë e çdokujt që ta
gjithë kjo do të ndodhë, sepse kërkojë Imam Mehdiun dhe Me-
njeriu ka hequr dorë nga ad- sihun e Premtuar a.s., sepse shumi-
hurimi i Zotit të Vërtetë dhe ca e paralajmërimeve që tregojnë
zemrat e njerëzve, synimet dhe shenjat e ardhjes tij, tashmë janë
ëndërrat janë përqendruar të plotësuar fjalë për fjalë. Zoti i ud-
gjitha te bota”. hëzoftë gjithë njerëzit për rrugën
X. Zjarri nga Jemeni që do e drejtë! Amin
t’i përcjellë njerëzit deri në ven-
Samad Ghori
Bibliografi
a Fjalori “Lisanul Arab” nën fjalën “axh-xha” dhe “maxhuxh”
b El-Enbija 21:97
c “Mustadrik Hakim”, vëll. 4, f. 428, shtypshkronjë “En-nesr El-hadithijah”, Rijad
d “Sahih Muslim”, Kitabul Fiten, Bab Dhikrid Dexhall
e “Akaid Muxhadidijah Es-Siratus Savijji”, Kutub Menzil Nekshbendjiah, Kashmiri Pazar,
Lahor
f “Ikmalud Din”, f. 981, shtypshkronjë “Hejderiah” Nexhef
g Mirza Ghulam Ahmedi, “Nuzul-ul-Mesih”, f. 39, Rruhani Khezain, vëll. 18, f. 416,421
h Wikipedia nën fjalën “Third Pandemic”
i “Kishtie Nuh” (Varka e Nuhut) f. 10, Rruhani Khezain, vëll 19, f. 12
j P.sh. En-Nahl 16:46; El-Isra (Beni Israil) 17:69; El-Keses 28:82; El-Ankabut 29:41; El-
Mulk 67:17; etj
k “El-Vesijat” f. 5, Rruhani Khezain, vëll. 20, f. 303
l Burimi i kronikës: http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/most_destructive.php
m “Mirkatul Mafatih Sherrh Mishkatil Masabih”, vëll. 5, f. 188, shtypshkronjë
“Mejmanah”, Egjipts
Numri IV
24
Dashuri për të gjithë

27. Rreth
paralajmërimeve
të kuranit Famëlartë
Thënie të Hazret Mirza Ghulam Ahmedit,
Mesihut të Premtuar a.s.
Hazret Mesihu i lidhjen e fortë të
Premtuar a.s., duke kësaj shenje me këtë
komentuar suren Et- botë, e jo me ditën e
Tekuir, thotë: kiametit.”
(Ruhani Khazain, vol. 6,
“Dhe kur devetë, me “Shehadetul Kuran”, f. 318
barrë dhjetëmuajshe, do Rabwah, Pakistan, 2008,
të braktisen” (El-Takvir botimi i parë: 1893)
81:5)
“Edhe Profeti
“Ndër shenjat e M u h a m m e d s . a . v. s . ,
kohës së dexhalit duke shpjeguar kohën
janë ... kur shkenca e ardhjes së Mesihut
dhe teknologjia do të Premtuar, thotë:
të përparojnë. Disa
shpikje dhe kryevepra që do të thotë, në ko-
janë përmendur si hën e Mesihut të Prem-
shembuj në këtë sure. tuar njerëzit nuk do të
Ato janë ... “ue idhel isharu ut-tilet” udhëtojnë më me deve.
(Et-Tekuir 81:5), kur devetë do dalin (“Sahih Muslim”, Kitabul iman, bab nuzul Isa
jashtë përdorimit sepse ato nuk ibni Merjem)
do të kenë asnjë vlerë. Në arabisht Pra, asnjeri nuk do të udhëtojë me
fjala “ishar” përdoret për devetë me deve, që do të thotë se do të shpikej
barrë, të cilat arabët i vlerësonin një mjet tjetër transporti, si treni. Pse
shumë. është përmendur deveja? Kjo sepse
pikërisht ajo ishte mjeti kryesor i
Është shumë e qartë se ky ajet nuk arabëve për transport, me të cilin
ka asnjë lidhje me Kiametin, sepse ata udhëtonin duke marrë edhe
koha e Kiametit nuk është ajo plaçkat e shtëpive të tyre të vogla.
kohë kur mashkulli i devesë mbars Dihet, nëse përmendët një kafshë e
devenë, por ajeti shenjon shpikjen madhe bartëse si deveja, kafshët e
e trenit. Kurani flet veçanërisht tjera bartëse vetë nënkuptohen.
për devetë me barrë për të treguar
V ë rt e t ë s i a
25
urrejtje për askënd

28. Shkurt, paralajmërohet se do të të botës.”
shpiken mjetet e tilla të transportit, (Ruhani Khazain, vol. 17, “Tohfa golarvia” f.
të cilat do të zëvendësojnë edhe 196-197, Rabwah, Pakistan, 2008, botimi i
devetë... A mund të ketë shenjë më parë: shtator 1902)
të qartë se kjo! Ajeti i Kuranit flet
“Dhe kur njerëzit do të bashkohen” (El-
për ditët e vona duke thënë: “kur
Takvir 81:8)
devetë të braktisen”, dhe kjo tregon
shumë qartë shpikjen e trenit. “Profecia e bashkimit të njerëzve
Pra, si ajeti i Kuranit ashtu edhe është përmbushur në shumë
hadithi i Profetit Muhammeds.a.v.s. aspekte. Në një aspekt ky bashkim
paralajmërojnë për të njëjtën kohë. shpjegohet me shumë shembuj, si
Në hadith, nga që kjo shenjë është telegrafi, i cili u vjen në ndihmë
përmendur në lidhje me ardhjen e njerëzve në kohë të vështira. Ai
Mesihut të Premtuar, atëherë duhet sjell lajme nga njerëz të dashur dhe
ta kuptojmë se edhe ajeti flet për nga vendet e largëta. Madje ndodh
shenjat e ardhjes së Mesihut të që lajmi vjen te kërkuesi, para se
Premtuar.” të lëvizë ai nga vendi i tij, duke iu
(Ruhani Khazain, vol. 6, “Shehadetul Kuran”,
mundësuar atyre të komunikojnë,
f. 308-309, Rabwah, Pakistan, 2008, botimi i sikur ata takohen me njëri-tjetrin,
parë: 1893) pa pasur ndonjë pengesë prej tyre.
“Zoti e dinte shumë mirë se Bashkimi i njerëzve në një tjetër
paralajmërimi i revolucionit aspekt tregohet se rrugët tokësore
madhështor përmes devesë do dhe detare do të bëhen pa frikë
të ndikonte shumë në zemrat e dhe vështirësitë e udhëtimit do të
arabëve dhe se tek ata, nuk do të zhduken, në mënyrë që njerëzit të
kishte aq vlerë ndonjë paralajmërim udhëtojnë pa asnjë frikë nga një
tjetër sesa ky. Për këtë arsye shtet në një shtet tjetër. Pa dyshim,
kjo profeci është përmendur në në kohën tonë shtetet e ndryshme
Kuranin Famëlartë, përmbushja e së kanë lidhje të forta me njëra-tjetrën
cilës duhet t’i bënte besimtarët që dhe njerëzit njohin njëri-tjetrin
të brohorisnin me gëzim, se Kurani më shumë se përpara, sikur ata
i Madhërishëm paralajmëroi për të takoheshin çdo ditë. Allahu i
kohën e fundit, kohë e cila është e Madhërishëm bëri që njerëzit e një
Mesihut të Premtuar, e jaxhuxhit dhe vendi të takohen me njerëzit e një
e maxhuxhit dhe e dexhalit. Deveja, vendi tjetër, tregtarët ose ata që kanë
shoqëruesja e vjetër e arabëve, me zanate të ndryshme kanë krijuar
të cilën ata udhëtonin nga Meka lidhje me zanatçinjtë e vendeve të
në Medinë dhe gjer në Siri shkonin tjera. Ata bashkërisht përpiqen të
për tregti, do të ndahet nga ata fitojnë sa më shumë duke pësuar
përgjithmonë. Subhanallah! (lavdi sa më pak humbje. Ata janë bërë
Zotit) Çfarë profecie e qartë është bashkëveprimtarë për të gjetur
kjo! Më do zemra që të hedh parulla çdo gjë të mirë, gëzimi, ushqimi
nga gëzimi, sepse kjo është një dhe lehtësie. Gjithçka eksportohet
shenjë shumë e madhe se Kurani ose importohet nga një vend në
Famëlartë, Libri ynë i dashur, është një tjetër. Pra, shihni sesi Allahu i
nga Zoti. Një shenjë kaq e hapur Madhërishëm i bashkoi njerëzit,
nuk përmendet as në Tevrat, as në ashtu sikur ata të jenë udhëtar të
Ungjill dhe as në ndonjë libër tjetër një varke.
Numri IV
26
Dashuri për të gjithë

29. Bashkimi i njerëzve në një aspekt kanë shpikur mosbesimtarët, ndër-
tjetër u realizua nga mjetet e tran- sa krijimtarive të Zotit ua kthejnë
sportit, qofshin tokësore qofshin shpinën.”
detare. Edhe kështu njerëzit tako- (Ruhani Khazain, vol. 5, “Aina kamalat-e-
hen dhe bashkohen me njeri-tje- Islam” f. 470-474, Rabwah, Pakistan, 2008,
trin. Një tjetër shkak i bashkimit botimi i parë: 1893)
të njerëzve u bë edhe posta. Në
“Për sa i përket ajetit “Dhe kur
kohën tonë, mjetet e postës janë
lumenjtë do të çahen” (Et-Tekuir 81:7),
përmirësuar ndjeshëm duke bërë të
edhe këtë mund ta dëshmoni vetë
mundshëm dërgimin e letrave deri
sesi Allahu ka krijuar një popull që
në skajet e botës. Me siguri do të
çau lumenjtë duke nxjerrë kanalet
habiteni nëse do të mendoni pak
prej tyre. Ata vazhdojnë të bëjnë
për dendësinë e dërgimit të letrave
kështu dhe mësojnë edhe gjërat
në të gjithë botën, shembullin e të
më të imta të kësaj fushe. Ata kanë
cilit nuk mund ta gjeni në kaluarën.
sjellë lumenjtë përmes kanaleve deri
Gjithashtu, do t’ju çudisë edhe sh-
në vendet e pabanuara, në mënyrë
timi i udhëtarëve dhe tregtarëve.
që t’i përbanojnë ato dhe të largojnë
Pra, të gjitha këto janë mjete për t’i
thatësira. Ata po bëjnë kështu për
bashkuar njerëzit dhe shembullin e
të përfituar sa më shumë nga toka.”
tyre nuk mund ta gjeni dot në ko-
hët e mëparshme. Unë ju ftoj që për (Ruhani Khazain, vol. 5, “Aina kamalat-e-
hir të Zotit të mendoni pak, a keni Islam” f. 469-470, Rabwah, Pakistan, 2008,
dëshmuar këto gjëra më përpara? A botimi i parë: 1893)
keni lexuar gjëra të tilla në libra të “Ka mundësi që ndër këto ajete,
tjerë të mëparshëm? disa mund të kenë lidhje edhe me
Ajeti që paralajmëron për publikim- ditën e kiametit, por lidhja e tyre e
in e librave tregon për shtypin. Vetë parë është me këtë botë, sepse këto
dëshmoni sesi Zoti ka krijuar një janë shenjat e ditëve të vona. Kur
popull që shpiku mjetet e shtypit. bota do të ketë marrë fund, atëherë
Shihni se sa shumë shtypshkronja çfarë shenjash mund të quhen këto!
janë hapur në Indi dhe në vende të Ndoshta në mesin e myslimanëve
tjera! Kjo është punë e Zotit. Ai na mund të ketë edhe të pamend të
ndihmon ne për ta përhapur fenë tillë, të cilët duke mos kuptuar këtë
tonë, librat tanë dhe këshillat tona sekret, këto profeci mendojnë se janë
në çdo popull, në mënyrë që njerëz- për botën e pastajme, ndërsa ato me
it t’u vënë veshin dhe të udhëzohen përmbushjen e tyre në këtë botë, do
... Ajeti “Dhe kur do të grumbullohen të duhej t’ua forconin besimin. Të
egërsirat” tregon se do të shtohen in- gjitha këto profeci, edhe në librat
jorantët dhe mëkatarët, besimi dhe e mëparshëm, janë quajtur shenjat
frika (takua) ndaj Zotit thuajse do e kohës së Mesihut të Premtuar.
të zhduken. Me sytë tuaj dëshmoni Lexoni (Dhjatën e Vjetër) Danieli,
sesi pusi i mirësisë është shterrur dhe kapitulli 12.”
shumica e njerëzve vrapojnë pas së (“Tohfa golarvia” f. 90, fusnotë, botimi i parë:
keqes, duke u treguar mendjelehtë shtator 1902)
për fenë, kur shikojnë diçka të keqe, “Kjo epokë është e tillë që Allahu i
e përvetësojnë, por kur shikojnë Madhërishëm ka krijuar mjetet që
diçka të mirë, ia kthejnë shpinën. e kthejnë botën në një qytet
Ata i shikojnë me dashuri gjërat që
V ë rt e t ë s i a
27
urrejtje për askënd

30. dhe kështu përmbushet profecia e (Këto shenja nuk shpjegohen me
Kuranit që thotë: “Dhe kur njerëzit kuptimin e drejtpërdrejtë) sepse
do të bashkohen”. Tani, të gjitha fetë nuk është e mundur që njerëzit të
kanë dalë në fushë beteje dhe duhet rrojnë në këtë botë edhe kur yjet
që ato të përballen me njëra-tjetrën. rrëzohen përtokë. Duhet ta dini
Por, vetëm një do të jetë e vërtetë që se edhe në Ungjill janë përmendur
do të triumfojë së fundmi.” shenja të tilla për kohën e ardhjes
(Gazeta El-Hakem, 31 tetor, 1902, f. 1 së Mesihut të Premtuar duke thënë
“Çdo kulm ka një rënie dhe çdo se ai do të vijë në kohën kur do të
zhvillim ka një prapësi. Siç e shihni rrëzohen yjet dhe dielli e hëna do të
edhe furtuna ndalet kur arrin malet pushojnë së ndriçuari. Një i mençur
e larta, gjithashtu, nata zbardhet në kurrsesi nuk i merr këto profeci me
fund. Kështu thotë edhe Allahu i kuptimin fizik. Si është e mundur
Madhërishëm në Kuranin Famëlartë: që edhe dielli të errësohet dhe yjet
“Për natën kur bie terri dhe për ditën të bien përtokë dhe toka të mbetet e
kur nisë të zbardhë” (Et-Tekuir 81:18-19) sigurt me njerëzit dhe pastaj të vijë
d.m.th. “Ne japim dëshminë e natës Mesihu i Premtuar?!”
kur arrin të përfundojë ajo dhe të (Ruhani Khazain, vol. 6, “Shehadetul
ditës kur ajo fillon të marrë frymë”. Kuran”, f. 318-319, Rabwah, Pakistan,
Në këtë ajet është përmendur se 2008, botimi i parë: 1893)
agimi do të vijë medoemos kur “Vetëm në epokën time, në muajin
nata e kalon kulmin e saj... Prandaj, e Ramazanit, ndodhën eklipset e
edhe Allahu i Madhërishëm deshi diellit dhe të hënës; në epokën time,
që t’u japë besimtarëve edhe një në përputhje me thëniet autentike
herë epokën e përparimeve dhe të Profetit Muhammed s.a.v.s., të
t’u tregojë që ata kanë një Zot të Kuranit të Shenjtë dhe të Librave më
Plotfuqishëm, që gjithashtu është të hershëm, ra murtaja në të gjithë
Rrahman dhe Rrahim dhe Sundues i vendin, dhe vetëm në epokën time
asaj dite kur të gjithëve do t’u jepen filluan të ekzistonin mënyra të reja
vlerësimet e veprave të tyre, ditën transportimi të quajtura hekurudha
kur do të ringjallen të vdekurit.” dhe vetëm në epokën time, sipas
(Ruhani Khazain, vol. 18, “E’xhazul Mesih” profecive të mia, ndodhën tërmete
f. 158-159 Rabwah, Pakistan, 2008, botimi i të tmerrshme. A nuk është e vërtetë
parë 20 shkurt, 1901) se nëse njeriu i frikësohet Zotit dhe
“Përveç kësaj, janë përmendur edhe e do Atë, ai nuk duhet të guxojë
shenja të tjera të rënies shpirtërore, të më mohojë mua?! Shihni! Unë
siç thotë: “Dhe kur dielli do të paloset” betohem për Zotin e Plotfuqishëm
(Et-Tekuir 81:2) që do të thotë injoranca dhe ju them se janë shfaqur, po
(shpirtërore), demoralizimi dhe një shfaqen dhe do të shfaqen mijëra
errësirë e paparë do ta pushtojnë shenja për të vendosur vërtetësinë
botën. “Dhe kur yjet do të zbehen”(Et- time. Nëse ky do të ishte një plan
Tekuir 81:3) që do të thotë se edhe i njeriut, ai kurrë nuk do të kishte
drita e devotshmërisë së dijetarëve pasur kaq shumë mbështetje dhe
do të zbehët. “Dhe kur yjet do të ndihmë.”
rrëzohen” (El-Infitar 82:3) që do të thotë (Ruhani Khazain, vol. 22, Hakikatul Vahi)
dijetarët e Zotit do të marrin fund.
Numri IV
28
Dashuri për të gjithë

31. vijon nga faqja 4
A do të vazhdojnë edhe më botës; shpikjen e mjeteve të trans-
tutje t’u ngjajnë popujve, të cilët portit, duke përfshirë edhe mjetet
mu për shkak të kryeneçësisë, meri- rrugore, si dhe ato ajrore; mjetet
tuan dënimin ngaqë bashkëkohore të ko-
ngulmuan në atë që munikimit; ngritjen
kërkonin e jo në atë
që u ishte ofruar?!
H azret Profeti Muhammed
s.a.v.s.
nuk flet për
fantazi, por duke përdorur
e gjykatave për të
drejtat e njeriut; rev-
olucionin e shtypit
Xhemati Mysli- metafora të përsosura, ai
dhe medias; arritjet
man Ahmedia beson përshkruan para njëmijë e
e mëdha në fushën e
fuqimisht se para- katërqind vjetësh, zhvillimet
revolucionare të kohës sonë, astronomisë; luftërat
lajmërimi rreth ard- si për shembull zhvillimin
me armë zjarri e me
hjes së Imam Me- material të botës; shpikjen
bomba bërtham-
hdiut dhe Mesihut të e mjeteve të transportit,
ore, etj. që të gjitha
Premtuar janë përm- duke përfshirë edhe mjetet
këto krejtësisht të
bushur dhe se shenjat rrugore, si dhe ato ajrore;
paimagjinueshme
e ardhjes së Imam Me- mjetet bashkëkohore të
për njeriun e ko-
hdiut janë plotësuar. komunikimit; ngritjen e
gjykatave për të drejtat hës së katërmbëd-
Këto paralajmërime,
e njeriut; revolucionin e hjetë shekujve të
nëse studiohen nga
këndvështrimi që dha shtypit dhe medias; arritjet mëparshëm. Sigur-
e mëdha në fushën e isht, këto gjëra duken
Themeluesi i Xhe- astronomisë; luftërat me
të pabesueshme për
matit Mysliman Ah- armë zjarri e me bomba
një njeri, qoftë mys-
madia, Hazret Mirza bërthamore, etj. që të
liman qoftë jomys-
Ghulam Ahmedi a.s.
, gjitha këto krejtësisht
liman, që nuk e ka
dhe që është bazuar të paimagjinueshme
studiuar fenë Islame
mbi ajetet Kuranore, për njeriun e kohës së
nga këndvështrimi i
hadithet e Profetit katërmbëdhjetë shekujve të
Xhematit Mysliman
Muhammed s.a.v.s.
dhe mëparshëm.
Ahmedia. Ftojmë
logjikën e shëndoshë,
lexuesit e Vërtetësisë që t’i zbulojnë
atëherë del që Hazret Profeti Mu-
shumë nga këto paralajmërime në
hammed s.a.v.s. nuk flet për fantazi,
këtë numër të saj, të dedikuar për
por duke përdorur metafora të për-
shenjat e ardhjes së Imam Mehdiut
sosura, ai përshkruan para njëmijë
dhe të Mesihut të Premtuar.
e katërqind vjetësh, zhvillimet
revolucionare të kohës sonë, si për
Samad Ghori
shembull zhvillimin material të
V ë rt e t ë s i a
29
urrejtje për askënd

32. Zbulimi
i së padukshmes
dhe
Kurani Famëlartë
Hazret Mirza Tahir Ahmadi, r.t. (1928-2003)
Kalifi i Katërt i Xhematit Mysliman Ahmadia
Por nuk është vetëm ky ajet që hedh
dritë mbi këtë temë. Ne e zgjodhëm
këtë për shkak të natyrës së tij
“Kur varret do të zhvarrosen.” profetike, përndryshe, ka shumë
(El-Infitar 5:82)
ajete të tjera në Kuranin Famëlartë
S
ikundër patë, që ajeti (vargu) që, në mënyrë të vazhdueshme dhe të
i sures (kapitullit) El-Zilzal, drejtpërdrejtë, tërheqin vëmendjen
flet haptas për nxirjen e e njeriut për shumë qytetërime dhe
thesareve të fshehura prej tokës, civilizime të varrosura e të lashta.
ky ajet i sures El-Infitar tregon Ato nxisin njeriun që t’i zhvarrosë
për zbulimin e monumenteve të mbeturat e tyre dhe të studiojë
arkeologjike. shkaqet që ua sollën shkatërrimin e
tyre përfundimtar.
Numri IV
30
Dashuri për të gjithë

33. Dy ajetet e para të sures El-Takvir njerëzit e tij të mëdhenj. Kurani
të poshtëshënuara, parashikojnë që i Madhërishëm e quan Profetin
Islami do të ketë pësuar rënie, para َ ُّ
Muhammeds.a.v.s. ‫“ سراجً ا منیْرً ا‬Siraxhan
َ ِ
se të fillojë epoka e re: munira”, që fjalë për fjalë do të
“Kur dielli do të paloset. Dhe kur yjet do thotë “dielli ndriçues”, gjithashtu,
të errësohen.” duke iu referuar es-habëve të tij
që përfituan nga drita e tij, Profeti
(El-Takvir 81:2-3) Muhammed s.a.v.s. i quan yjet, të
cilët, në mungesën e diellit, hedhin
Duhet të kemi parasysh se dielli
dritë të mjaftueshme për udhëzimin
dhe yjet që janë përmendur në këto
e të humburve:
ajete, simbolizojnë Islamin dhe
V ë rt e t ë s i a
31
urrejtje për askënd

34. ْ َ َ ْ ْ ُ َ َ ْ ُ ِ ِ َ ِ ْ ُّ َ ْ ِ َ ْ
‫اَصحابی کانجُ وم فباَیِّھم اقتدیْتم اِھتدیْتُم‬ interpretimit tonë rreth ajeteve të
lartpërmendura. Viti 1492, siç e
“Es-habët e mi janë si yje. Cilindo do të kemi theksuar edhe përpara, është
ndiqni, do të gjeni rrugën e drejtë.”1 gur kufiri më i rëndësishëm që ndan
botën e vjetër nga ajo e re. A mund
Pra, kur është fjala për ndërprerjen të provojmë gjithashtu se edhe rënia
e dritës së diellit, do të thotë rënia e Islamit kishte arritur në kulmin e
e Islamit, sepse Profeti Muhammed saj pikërisht në atë vit, në mënyrë
s.a.v.s. është shëmbëlltyra e tij që, çdo lexues të mund ta dallojë fare
e gjallë. Në të njëjtën mënyrë, lehtë lidhjen midis të dyjave? Po, ne
edhe errësimi i yjeve, flet për mund ta provojmë dhe gjykimi nuk
kohën kur dijetarët e fesë islame është i yni, as i ndonjë myslimani
nuk do të jenë më të aftë për ta tjetër. Gjykimi është i faktit historik,
përhapur dritën e Islamit. Ajetet që u dëshmua vetë nga historianët e
që vijojnë, e mbështesin fuqimisht krishterë. “The Chronicle of the World”
këtë komentim. Njëkohësisht, (“Kronika e botës”) nënvizon faktin
në mënyrë të pandryshueshme, më dallues të atij viti lidhur me fenë
ato parashikojnë edhe zhvillimet islame si më poshtë:
shkencore, politike dhe shoqërore
të kësaj kohe. Nëse pjesën e parë të “Pas një fushate dhjetëvjeçare, Granada,
kësaj sureje do ta marrim në mënyrë i vetmi shtet islamik që kishte mbetur
josimbolike, atëherë pjesa e dytë në Spanjë, ka rënë në duart e ushtrisë
ndesh në kundërshtim me të parën kastiliane. Rrethimi i qytetit po festohet
dhe jep një pamje të paqartë. Pra, nga të krishterët si “dita më e shënuar
parashikimi i këtyre zhvillimeve dhe më e bekuar në tërë historinë e
të jashtëzakonshme, në fushën Spanjës”. Ndërkohë, myslimanët e
e dijes, do të bëhet bashkë me quajtën si katastrofa më e llahtarshme
paralajmërimin e palosjes së diellit që i erdhi Islamit.”2
dhe errësimit të yjeve. Këto janë
dy gjëra të ndara që aplikohen për “Granada, qyteti i fundit i Perandorisë
zhvillimet e ardhshme në dy sfera myslimane të Spanjës, që i bëri ballë për
të ndryshme. Me pak fjalë, pjesa dy vjet mësymjes së të krishterëve, më
kryesore e kësaj sureje, në njërën në fund u pushtua nga Ferdinandi dhe
anë, flet për zhvillimin material të Isabella.”3
botës së krishtere, që historikisht
Këtu mori fund mbretëria myslimane
do ta pasonte zbulimin e Amerikës,
që qeveriste Spanjën, vazhdimisht
ndërsa në anën tjetër, dy ajetet e para
prej shtatëqind vitesh.
japin një pamje krejtësisht kontraste
që i përket fatit të fesë Islame. Pyetja Pas mbarimit të sundimit politik
që shtrohet është: Pse Islami do të mysliman, në vitin 1492, Kisha
fillojë të bjerë vetëm pas zbulimit filloi një fushatë të organizuar për
të Amerikës? Nëse do ta gjejmë
përgjigjen e kësaj pyetjeje, do të jetë 2. “Chronicle of the World”, (1989) “Chron-
e mjaftueshme për mbështetjen e icle Communications Ltd. and Longman
Group UK Ltd., f. 436
1. Mishkatul Masabih, vol. 1, kapitulli III, 3. “Chronicle of the World”, (1989) “Chron-
Kitab El-Menakib, Bab Menakibus seha- icle Communications Ltd. and Longman
bah, botuesi “El-Mektabul Islami”, Beirut Group UK Ltd., f. 436
Numri IV
32
Dashuri për të gjithë

35. ta shfarosur Islamin. Ndonëse pikëpamja e origjinës, ata vetë kishin
dominimi mysliman mbaroi në lindur në kishë dhe duhet të pohonin në
mënyrë të beftë pas një sundimi të mënyrë të natyrshme doktrinën e saj.”6
zgjatur për më shumë se pesëqind Kështu filloi fillimi i fundit të
vjetësh, ndikimi që Islami kishte Islamit në Spanjë, të cilit iu desh
ndërtuar gjatë këtyre pesë shekujve dyqind vjet të përshkonte rrugën e
të mëparshëm, nuk mund të zhbëhej tij të vdekjes.
brenda një ose dy vitesh. Kishte një “Xhamitë u mbyllën, dorëshkrime të
numër të madh Maoresh, që ishin panumërta që përmbanin rezultate
të përhapur gjatë gjithë terrenit epokash të mësimeve maore u dogjën nga
kodrinor jugor të Andaluzisë, që kardinali i pamëshirshëm, dhe “të pafetë”
siguronin zona shumë të izoluara për e trishtuar u kërcënuan dhe u rrahën
Islamin. Kishte edhe një numër më në Paqen e Ungjillit sipas mënyrës të
të madh spanjollësh të konvertuar aprovuar tashmë nga Madhëritë e tyre
në Islam, që ishin jo pak të sinqertë katolikë, në lidhje me çifutët jo më pak të
dhe të përkushtuar në praktikimin mjerë. Shumica, sigurisht u dhanë, duke
e Islamit se sa pushtuesit e tyre nga e parë më të lehtë për të shpëtuar fenë e
Arabia dhe Afrika. Ishin pikërisht tyre dhe shtëpitë e tyre; por një shkëndijë
ata më shumë se çdo të mbetur të e shpirtit të vjetër maor mbeti duke
fesë së tyre, që provonin një irritim çliruar dritë midis njerëzve të kodrave të
jo tolerant ndaj klerit të krishterë, Alpuxarras ...”7
që ishte dëshpëruar gjatë viteve për
t’i shkatërruar ata ose besimin e “ ... sundimtarët e Spanjës nuk ishin as
tyre. të zgjuar as të ndershëm në tratativat
e tyre me Maorët, ndërsa koha kalonte,
Ishte Khemenies apostulli më në zë ata u bënë për herë e më shumë mizorë
i Kishës Militante, i cili,
dhe të rremë. “Të pafetë” u urdhëruan
“do të shpëtonte shpirtrat e këtyre “të të linin kostume të tyre karakteristike
pafeve” nga zjarri i ferrit, pavarësisht dhe të mbanin kapelat dhe shiritat e të
nëse ata e donin apo jo.”4 krishterëve, të hiqnin dorë nga larja dhe
Ai fiksoi “në mendjen e shenjtë të të adaptonin pisllëkun e pushtuesve të
Isabellës, doktrinën intriguese që tyre, të linin gjuhën, zakonet, ceremonitë
për ta mbajtur besimin me të pafetë madje edhe emrat e tyre dhe të flisnin
po thyente besimin me Zotin.”5 Ai spanjisht, të silleshin në mënyrë spanjolle
ishte dhe të merrnin emra spanjolle.”8
“... jo një njeri që të tërhiqej i lehtë nga
qëllimi i tij. Ai nxiti Mbretëreshën të “Ishte rezervuar për Filipin e Dytë
përhapte një dekret me anë të të cilit
të vinte në praktikë ligjin tiranik
Maorëve u ishte dhënë e drejta e zgjedhjes
të pagëzoheshin ose të mërgonin. Atyre iu të cilin i ati tij, e kishte lënë
6. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
kishin kujtuar që të partë e tyre dikur
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
kishin qenë të krishterë dhe kjo nga Londër, f. 270-271
4. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors 7. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin, in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
Londër, f. 270 Londër, f. 271
5. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors 8. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin, in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
Londër, f. 270 Londër, f. 273
V ë rt e t ë s i a
33
urrejtje për askënd

36. mënjanë me maturi. Në vitin 1567, “Maorët u dëbuan; për pak kohë Spanja
ai futi me forcë udhëzimin e urryer për e krishtere ndriçoi, si hëna, me dritë të
gjuhën, zakonet etj. dhe për të siguruar huazuar, pastaj erdhi eklipsi dhe në këtë
vlefshmërinë e ndalimit të larjes, filloi errësirë, Spanja po endet e sikletosur
duke rrafshuar banjat e bukura të Al- prej kohësh.”13
Hambrasë.”9 Kështu, Stanley Lane-Poole nxjerr
përfundimin në historinë e tij të The
“Në dimrin e vitit 1569-70 ai (Don
Moors in Spain (“Maorët në Spanjë”).
Gjoni) filloi fushatën e tij dhe në muajin
Dielli i dominimit politik mysliman
maj kushtet e dorëzimit ishin rregulluar.
në Spanjë që kishte perënduar në
Muajit midis kësaj periudhe, ishin
vitin 1492, i lënë pas, ai dukej një
njollosur me një lumë të skuqur gjaku.
muzg i zymtë i përgjakur, të cilit iu
Motoja e Don Gjonit ishte “asnjë
desh dy shkuj që të davariste dritën
lagje”; burra, gra, fëmijë u theren me
e Islamit nga qielli i Spanjës dhe ta
urdhër të tij dhe para syve të tij fshatrat
kthente atë në një natë pa yje.
e Alpuxarras u kthyen në kasaphanë
njerëzore.”10 Sa për iluminizmin sekular i sjellë në
Spanjë nga përhapja e qytetërimit
“Shumë të mërguar fatkeq, vdiqën
mysliman, nuk vazhdoi gjatë.
gjatë rrugës nga uria, lodhja, ekspozimi
në natyrë, të tjerët arritën Afrikën, ku Kështu që, viti 1492 hapi dy porta
mund të lypnin lëmoshë por nuk mund njëherësh, nga njëra prej tyre, e
të gjenin tokë për të jetuar...”11 ardhmja dominuese e krishterimit
hyri me një madhështi brohoritëse
Është deklaruar se jo më pak se tre milion
në botë, ndërsa nga tjetra, doli
Maorë u dëbuan që nga koha e rënies
kokëvarur e kaluara madhështore
së Granadës deri në dekadën e parë të
e Islamit, çdo hap i kthimit të
shekullit të shtatëmbëdhjetë. Kronikani
të cilës, i shkaktonte vuajtje të
arab, me pikëllim kujton këtë goditje
padurueshme.
vendimtare: ‘I Plotfuqishmi nuk u lut
t’iu siguronte atyre fitore, kështu që ata Ajeti i katërt flet për lëvizjen e
u kapën dhe u therën nga të gjitha anët, maleve nga një vend në një vend
deri sa më në fund u vunë përpara nga tjetër:
toka e Andaluzisë, katastrofa e të cilëve
erdhi deri në ditët tona, në vitin 1017 “Dhe kur malet do të lëvizen.”
Hixhri. Sigurisht Zotit i përkasin tokat (El-Takvir 81:4)
dhe zotërimet dhe Ai iu jep atyre, të cilët
Ai i dëshiron.’”12 Në terminologjinë islamike, malet
9. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors simbolizojnë fuqitë e mëdha të
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin, botës. Ka shumë ajete të tjera në
Londër, f. 273 Kuranin Famëlartë që flasin për
10. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors malet më të njëjtin konotacion.
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin, Kështu që, me ajetin konkret, që
Londër, f. 278
11. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
Londër, f. 279
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
13. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
Londër, f. 279
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
12. LANE-POOLE,S. (1888) “The Moors
Londër, f. 280
in Spain” botimi i tetë, T. Fisher Unwin,
Numri IV
34
Dashuri për të gjithë

37. flet për lëvizjen e maleve, ne do influencës së superfuqive politike
të fillojmë të njohim çfarë do të në botë. Të dyja këto, detyrimisht
ndodhte në ditët e vona. Menjëherë kërkojnë mjetet më të avancuara
pas rënies së Islamit, do të binte të transportit sesa devetë. Derisa
një natë pa yje, për të pasuar agimi njeriu nuk do të kishte gjetur të tilla
i një dite të re, që nuk do të ishte mjete të reja transporti, do të ishte
e Islamit. Superfuqitë materiale jo budallallëk nëse ai do t’i braktiste
vetëm që do të ngriheshin, por do mjetet e tij të vjetra, sado të dobëta
të përhapnin influencën e tyre nga të ishin ato. Duke braktisur devetë,
një territor në një territor tjetër; ai në asnjë mënyrë nuk mund të
nga një kontinent në një kontinent mbartte ngarkesa aq të mëdha si
tjetër, duke mbuluar kështu shtet male mbi shpinën e vet.
pas shteti. Malet lëvizen në sensin e
Pra, i vetmi konkluzion që del nga
tyre vetëm në këtë mënyrë dhe ato,
ky ajet është, se mjetet shumë më të
me të vërtetë, kanë lëvizur. Lëvizja
shpejta mekanike do të shpikeshin,
e maleve mund të ketë edhe një
duke i lënë jashtë përdorimit kafshët
kuptim tjetër, por për këtë temë do
si mjet i transportit.
të flasim më vonë. Tani, meqë kemi
nisur të rishikojmë ndryshimet e Mos ta harrojmë se, devetë mund të
mëdha, të cilat sipas kësaj sureje të simbolizojnë vetëm mjetet tokësore
Kuranit Famëlartë, ishin destinuar të transportit. Dikush mund të
të ndodhnin në atë kohë, ne do të thotë se përse nuk u përmendën
shtjellojmë temën shkallë-shkallë, edhe anijet, varkat, etj? Çfarë
sipas renditjes së ajeteve të Kuranit. zbulimi të madh bëri Kurani, për
sa i përket parashikimit të mjeteve
Lidhur me temën e lëvizjes, kuptimi
detare? Këtyre pyetjeve do t’u
i ajetit të pestë është mjaft i qartë.
përgjigjemi pak më vonë. Hëpërhë,
Ajeti thotë:
dëshirojmë ta shohim ajetin vijues
“Dhe kur devetë, dhjetë muajsh që flet për grumbullimin e të gjitha
shtatzëna, do të braktisen” llojeve kafshëve:
(El-Takvir 81:5) “Dhe kur egërsirat do të grumbullohen.”
Në këtë kontekst, profecia e (El-Takvir 81:6)
braktisjes së deveve shpjegon Përmendja e grumbullimit të
qartazi, se mjetet më të shpejta e kafshëve, menjëherë pas braktisjes
më të fuqishme të transportit do së deveve, është mjaft interesante.
të shpikeshin në atë kohë. Skenari Kjo është një tjetër dëshmi që devetë
i lëvizjes së maleve nga një vend në nuk do të braktisen pavarësisht
një vend tjetër, domethënë përhapja nga dobitë e tyre. Grumbullimi i
e influencës së superfuqive nga një kafshëve, realisht, e mbështet më
kontinent në një kontinent tjetër, tej të njëjtën ide, atë të shpikjes së
lidhet drejtpërdrejt me çështjen e mjeteve revolucionare të transportit.
braktisjes së deveve. Sigurisht, të gjitha kafshët e egra
Duhet të kemi parasysh se nuk mund të transportoheshin
lëvizja e maleve nënkupton edhe mbi shpinën e devesë. Askush nuk
transportimin e ngarkesave shumë
të mëdha, si dhe përhapjen e
V ë rt e t ë s i a
35
urrejtje për askënd

38. mund të imagjinojë dot elefantët, i pijshëm e i ëmbël, kurse tjetri i njelmët
rinoqerontët, gjirafat, krokodilët, e i hidhur, në mes të tyre (tani për tani)
balenat e kaltra, oktapodët gjigantë ka një pengesë e kufi të prerë.”
etj, duke udhëtuar me deve.
(El-Furkan 25:54)
Transportimi i tyre mund të ishte i
mundur vetëm nga shpikja e mjeteve Këto dy pjesë të Kuranit janë
të transportit të epokës sonë. Ajeti marrë nga sure të ndryshme. Secila
që vijon e shtjellon akoma më prej tyre paralajmëron ngjarje të
shumë temën e transportit: ndryshme të bashkimit të dy deteve.
Pikërisht kështu ndodhi në kohët
“Dhe kur detet do të derdhen fort moderne, kur bota ka dëshmuar
(njërin mbi tjetrin).” përmbushjen e këtyre profecive në
(El-Takvir 81:7) atë mënyrë që kurrsesi nuk mund t’i
shkonte ndër mend njeriut të kohës
Fjala arabe “suxh-xhirat” që është
së Profetit Muhammed s.a.v.s. Kjo u
përmendur në këtë ajet, sipas
realizua nga gërmimi i Kanalit Suez
fjalorit “Lane”, mund të përkthehet
gjatë viteve 1859-1869, si dhe ai i
në tri variante të mëposhtme:
Kanalit Panama gjatë viteve 1903-
1. Dhe kur detet do të 1914.
mbushen.
Kuptimi i tretë që jep skenarin
2. Dhe kur detet do të derdhen e deteve me zjarr nuk është
fort njërin mbi tjetrin. më pak interesant sesa i pari.
3. Dhe kur deteve do t’u vihet Edhe këtë, në asnjë mënyrë nuk
zjarr. mund ta përfytyronte dot njeriu
i katërmbëdhjetë shekujve të
Për sa i përket kuptimit të parë, detet mëparshëm. Kjo ide mund t’i lindte
do të mbushen do të thotë, ato do të vetëm njeriut të asaj kohe kur
mbushen me enët. Në këtë mënyrë, kishin filluar luftërat detare, në të
ky ajet gjithashtu mbart të njëjtin cilat do të shkëmbeheshin sulme të
profeci që u përmend në ajetet e forta prej zjarri. Çuditërisht, gjatë
mëparshme. Këtë interpretim do luftërave detare të kohës moderne,
ta shtjellojmë më shumë kur do t’i anijet përdoren aq shumë saqë ato
rikthehemi temës. sikur mbushen në det dhe të japin
Momentalisht, ne do të marrim po atë pamje që është kuptimi i
kuptimin e dytë nga tri kuptimet e parë i ajetit konkret.
lartshënuara, që flet për bashkimin Kuptimi i tretë, pra ai i vënies së
e deteve. Këtë profeci e sqarojnë zjarrit në dete, sot realizohet me
më shumë dy ajetet e Kuranit që të vërtetë. Nga fuçitë e saj, nafta
vijojnë: derdhet në det në një sasi të madhe
“Ai ka lëshuar dy dete që të takohen (një dhe asaj, zakonisht i vihet zjarr, në
mënyrë që të mos kërcënohet jeta
ditë),
e peshqve në ujë. Në raste të tilla,
por, midis tyre ka një pengesë (tani) që në kuptimin e plotë të fjalës, mijëra
nuk mund ta kapërcejnë.” km2 të detit pushtohet nga zjarri.
(Er-Rrahman 55:20-21) Ajeti tjetër nga sureja El-Takvir na çon
“Është Ai që ka lënë të lira dy dete, njëri
Numri IV
36
Dashuri për të gjithë

39. edhe më tej, duke mbartur përsëri kthimin e Bijtë e Izraelit në Tokën e
të njëjtën ide. Kësaj radhe nuk flitet Premtuar në ditët e vona:
për grumbullimin e kafshëve, por
mesazhi qendror i ajetit vijues është “Dhe pas tij, u thamë Bijve të Izraelit:
se do të bashkohen njerëzit: “Vendosuni në këtë tokë;
“Dhe kur njerëzit do të bashkohen.” dhe kur të arrijë (koha e) premtimit
të ditëve të vona, do t’ju sjellim të
(El-Takvir 81:8)
grumbulluar.”
Edhe ky ajet mund të ketë tri (El-Isra 17:105)
kuptime njëherazi:
Në vitin 70 e.s., shteti i hebrenjve
1. Kur njerëzit ose popujt mori fund me shkatërrimin e
do të bashkohen nëpërm- Jerozalemit nga romakët. Që
jet lidhjeve (traktateve) të atëherë, hebrenjtë u shpërndanë
ndërsjella. në botë, duke u shpërngulur nga
2. Kur do të bashkohen popujt njëri vendi në tjetrin. Pikërisht
e të gjithë botës. kësaj diaspore unanime i referohet
ajeti i Kuranit Famëlartë, kur
3. Kur bashkimi i popujve do deklaron se një ditë hebrenjtë do të
të jetë i mundur fal mjeteve grumbullohen nga gjithë bota duke
më të shpejta të transportit. u mbledhur edhe një herë në Tokën
Secili nga këto kuptime është e Shenjtë. Ky është një premtim
realizuar qartas. Vetëm në epokën i Zotit që do të plotësohet. Deri
tonë, traktatet ndërkombëtare tani, ne kemi parë se në ç’masë u
praktikisht i bashkojnë të gjitha plotësua ky premtim, një ngjarje e
vendet e botës, pa përjashtim. Ndaj, tillë nuk ishte shënuar më parë. Në
ky interpretim është vërtetuar asnjë periudhë të historisë hebraike,
shumë qartë dhe nuk ka nevojë të nuk ka ndodhur më parë, siç ndodhi
shpjegohet më. gjatë kohëve të fundit që ata përsëri
u grumbulluan nga të gjitha vendet
Në të njëjtën mënyrë, themelimi
pas një diaspore, duke krijuar
i Ligës së Kombeve, që më vonë u
shtetin izraelit.
zëvendësua me Kombet e Bashkuara,
gjithashtu është një bashkim Kthehemi sërish te sureja El-Takvir,
përparimtar dhe përfundimtar i nga e cila u larguam për pak. Le të
botës, siç ishte parashikuar. marrim ajetin nëntë që është në
vijim. Edhe ky, si dhe ajeti dhjetë
Për sa i përket kuptimit të tretë të
na japin skicë të së njëjtës epoke, së
kësaj profecie, pak më lart folëm për
cilës iu referuan ajetet e mëparshme
mjete të reja të transportit që me të
nga këndvështrime të ndryshme.
vërtetë tërë botën e zvogëluan në
një qytet. “Dhe kur foshnja-femër e varrosur për
së gjalli do të pyetet: për çfarë faji ishte
Para se të vazhdojmë më tej, do të
vrarë?”
jetë e udhës të ndalemi këtu për të
përmendur një profeci tjetër, e cila (El-Tekvir 81:9-10)
gjithashtu ka lidhje me bashkimin
e popujve. Ajo profeci flet për Nga injoranca e tyre, disa arabë
ndiheshin tepër të poshtëruar
V ë rt e t ë s i a
37
urrejtje për askënd

40. kur u lindte vajzë dhe nga turpi, më lart, luajtën rolin e tyre shumë
kishte raste që edhe e kishin efektiv për bashkimin e njerëzve në
varrosur për së gjalli. Shoqëria nuk të gjithë botën, por roli i shtypit nuk
kishte asnjë të drejtë të ndërhynte mund të zëvendësohet me asnjë mjet
në rrethana të tilla, sepse i ati tjetër për të bashkuar njerëzit. Nëse
gëzonte fëmijët e tij sikur të ishin do ta eliminoni rolin dhe impaktin e
pasuri. shtypit nga kjo botë, pavarësisht nga
shkurtimi i rrugëve, njerëzit edhe
Sipas këtij ajeti, në epokën e ditëve një herë do të izolohen tërësisht.
të vona do të sundojë ligji dhe në këtë Ajeti në vijim parashikon pikërisht
ajet, flitet në veçanti për të drejtat e për mjetet e shtypit, botimet masive
grave. Pra, Kurani nuk e parashikon dhe median:
vetëm një sundim të përgjithshëm
të ligjit, sepse për të, mjaftonte një “Dhe kur librat do të publikohen dhe
fjali e thjeshtë lidhur me zbatimin e shpërndahen.”
ligjit. Ndërsa ajeti i Kuranit sqaron (El-Takvir 81:11)
diçka më tepër, e cila nuk mund t’i
shpëtojë lexuesit pa vënë re. Burrat Ky ajet gjithashtu bën profeci për
nuk mund të kenë mundësi për të shpikjen e shtypit modern, pa të
luajtur me të drejtat e grave, ky cilin dorëshkrimet nuk mund të
është mesazhi i fortë i këtij ajeti. Në publikoheshin në mënyrë aq të gjerë
asnjë kohë të njerëzimit, të drejtat e dhe as nuk mund të shpërndaheshin.
grave nuk morën kaq shumë rëndësi
sa në epokën tonë. Veç kësaj, botimi kolosal i librave
gjithashtu shënon një epokë të
Të gjitha veçoritë e ditëve të vona përhapjes së dijes, shkencës dhe
të zhvilluara sistematikisht nga ky hulumtimit. Kurani Famëlartë
kapitull i Kuranit kanë një renditje thekson kaq shumë rolin e fuqishëm
kaq harmonike, sikur të ishte një të pendës saqë, ia atribuon
pikturë e ndonjë mjeshtri. Realisht, drejtpërdrejt Zotit për t’i mësuar
zhvillimet e vazhdueshme shkencore njeriut si të shkruajë. Ajetet që po
që janë përmendur në këto ajete, do shënojmë më poshtë janë pikërisht
të kishin lidhje shumë të ngushtë nga sureja (kapitulli) e parë që iu
me shoqërinë dhe teknologjinë e shpall Profetit Muhammed s.a.v.s.
ditëve të vona. Ajeti i tetë (të sures dhe që prerazi deklaron:
El-Tekvir) fliste për grumbullimin
apo mbledhjen e njerëzve nëpërmjet
mjeteve të ndryshme. Edhe ajeti i “Lexo! Dhe Zoti Yt është më i Nderuari,
njëmbëdhjetë, pas përmendjes së i Cili me anë të penës ia mësoi;
zhvillimeve shoqërore dhe politike, ia mësoi njeriut ato që nuk i dinte.”
(EL-Alak 96:4-6)
flet për të njëjtën temë, por duke iu
referuar mjeteve që do të bashkonin Ajetet e mësipërme, nëse lexohen
njerëzit në mënyrë akoma më të në kontekst me ajetet që kemi në
fortë, ato janë botimet e shumta diskutim, na del qartë që epoka e
të literaturës, gazetave, revistave ditëve të vona do të jetë epoka e
etj. Sigurisht, të gjitha mjetet e zhvillimit dhe përparimit të dijes,
transportit, që kemi përmendur epoka e institucioneve arsimimi, si
Numri IV
38
Dashuri për të gjithë

41. shkollat, kolegjet dhe universitetet. tjetrës. Dhe për ato që lëvizin me
shpejtësi, sikur janë shtrëngata të
Ajeti i parë i Kuranit, duke bërë një shpejta. Dhe për ato që propagandojnë
hyrje, na prezanton Zotin si më i
propaganda të shkëlqyera. Dhe për ato
Nderuari, sepse Ai i mësoi njeriut
me anë të penës, gjë që në lë të që bëjnë dallim dhe diskriminim (midis
nënkuptojmë se pena do të jetë mikut dhe armikut)”.
burimi i të gjithë diturisë, radhazi (El-Murselat 77:2-5)
dija do të jetë burimi i të gjithë
Këto dhe kësisoj shumë ajete të
madhështisë dhe nderit. Këtu, nuk
tjera japin një tablo të qartë të një
duhet të harrojmë se këto shpallje
qielli që do të përdoret gjerësisht
i kanë ardhur atij njeriu që kurrë
për qarkullimin ajror. Qielli që do të
nuk kishte mësuar të përdorte penë
në jetën e tij. Ishte pena e Zotit që ketë rrugë, në të cilin mesazherët do
shkroi veprën e Kuranit, e jo pena të mund të fluturojnë nga një vend
e Muhammedit s.a.v.s. Një tjetër në një vend tjetër. Do të jetë koha
kuptim që del nga ky ajet është se e propagandës ajrore, aq gjerë saqë
dija do të bëhet mjeti i përftimit të njeriu do të mund të fluturojë me
fuqisë dhe se ajo do të dalë më e anë të krahëve të ajrit. Pasi t’i ketë
mprehtë se shpata. përmbushur atij ëndrra e fluturimit,
njeriu patjetër do të dëshirojë
Ajeti vijues i sures El-Takvir ambicie të larta, do të lançojë
parashikon se dija e njeriut do ta stacione dhe posta në hapësirë për
përshkojë edhe qiellin: të monitoruar e mbikëqyrur çdo gjë
“Dhe kur qielli do të zhvishet”. që ndodhë në gjithësi rreth tij. Ajeti
që vijon, e ilustron akoma më qartë
(El-Takvir 81:12) këtë fazë të zhvillimit të njeriut në
Ky ajet paraqet një krahasim fushën e shkencës dhe teknologjisë,
tragjik midis gjendjes së Islamit nëpërmjet të cilave, ai do të mund
në atë kohë dhe ngritjes së fuqive të shohë hapësirë të pafund të
të krishtere materiale, kur drita gjithësisë.
e diellit të Islamit do të zbehet
dhe yjet e qiellit të myslimanëve “Ata nuk e përgjojnë dot dhomat hyjnore
do të errësohen. Ndërkohë, bota të larta, dhe qëllohen nga të gjitha anët.
materiale jomyslimane, do të fillojë Zmbrapsje! Për ta do të kenë vuajtje të
të ngjitet në lartësitë qiellore për të përhershme”.
zbuluar sekretet e gjithësisë. (Es-Saf-fat 37:9-10)
Ky skenar na kujton edhe disa ajete Lidhur me ambicien e njeriut për ta
të tjera të Kuranit Famëlartë, që nënshtruar hapësirën deri në skajet
gjithashtu parashikon një epokë, e saj, Kurani i bënë këtë sfidë që
në të cilën, do të ketë qarkullim është përmendur në ajetin që vijon.
edhe në hapësirë. Më poshtë do t’i
shënojmë ato ajete: Para së ta shënojmë ajetin përkatës,
“Për qiellin plot me rrugë”. është e nevojshme të sqarojmë
(Edh-Dharijat 51:8) natyrën ligjërimore të tij. Përkthimi
i tij: “O shoqëri të xhindeve dhe
“Dhe për ato që dërgohen njëra pas njerëzve” nuk bën drejtësi të
V ë rt e t ë s i a
39
urrejtje për askënd

42. duhur me mesazhin që përcjell ajeti. është fjala “sultan”, që nuk do të
Fjala “xhind” nuk shënon ndonjë thotë vetëm “autoritet”, por ajo ka
qenie të përbindshme, ndryshe nga edhe kuptimin “mbret”, “argument
njerëzit. Sikundër e kemi sqaruar i pathyeshëm” dhe “logjikë e fortë”.
më parë (në kapituj të tjerë të Kështu që, ky ajet ka kuptimin se
librit), kjo fjalë përdoret shpesh njeriu mund të përshkojë kufijtë
nga Kurani për njerëzit e shtresës e gjithësisë nëpërmjet logjikës
së lartë, karshi fjalës “en-nas” që didaktike të fortë.
përdoret për njerëzit e thjeshtë.
Ajo që është mohuar tërësisht
Prandaj, domethënia e vërtetë e
në këtë ajet, nuk është një a dy
këtij ajeti do të përcillet më mirë,
hedhje të shkurtra në hapësirë. Por,
nëse ai do të përkthehet kështu: “O
mohohet mundësia e arritjes së
shoqëri të fuqive kapitaliste dhe o
njeriut deri në kufijtë e gjithësisë
shoqëri proletariate”.
me trupin e tij fizik. Përveç kësaj,
Tani, do ta shënojmë ajetin dhe rreziqet që u dalin anijeve kozmike
përkthimin e tij që kemi marrë nga janë përmendur edhe në ajetin që
përkthimi i Kuranit, të Maulavi vijon:
Sher Aliut:
“O company of Jinn and men! If you
“Kundër jush do të dërgohen flakë zjarri
have power to go beyond the confines of
dhe tym dhe ju nuk do të ndihmoni dot
the heavens and the earth, then do go.
veten”.
But you cannot go save with authority.”
(Er-Rrahman 55:36)
(Përkthimi i ajeteve 55:34, nga Maulavi
Sher Ali) Ky ajet, me të vërtetë, jep një pamje
shumë të qartë të rrezeve kozmike,
“O shoqëri të xhindeve dhe njerëzve, nëse
e jo të flakëve të zakonshëm të
keni fuqi të përshkoni kufijtë e qiejve dhe
zjarrit.
të Tokës, atëherë përshkojini ato! Por nuk
do të mund ta bëni këtë, përveçse me një Pas shpjegimit të ajetit të
autoritet.” dymbëdhjetë të sures El-Takvir
bashkë me ajetin sures Er-Rrahman,
(Er-Rrahman 55:34)
le t’i kthehemi sërish sures El-Takvir.
Me modesti, ne do të sugjerojmë
Është një koincidencë e çuditshme
që një përkthim më i mirë i pjesës
që sapo komentuam ajetet e sures
së fundit të ajetit mund të ishte
Er-Rrahman që alarmojnë për sulme
“përveçse me anë të logjikës deduktive
të vazhdueshme zjarri, dhe pikërisht
më të fortë”, që do të thotë se
e njëjta temë na parashtrohet nga
njeriu mund të përshkojë skajet e
ajeti i trembëdhjetë i sures El-Takvir,
gjithësisë me anë të dijes së tij, edhe
që është në vijim:
pse ai nuk mund të shkojë fizikisht.
Kemi argumentet e mëposhtme në “Dhe kur xhehenemi do të flakërojë”.
mbështetjen e konkluzionit tonë: (El-Takvir 81:13)
Në fakt, përkthimi në anglisht që Në këtë ajet zjarri i xhehenemit
thotë “save with authority” (përveçse me nënkupton ato luftëra që të japin
një autoritet) mund të shtrembërojë përshtypje sikur u hapën portat e
e të devijojë edhe mesazhin kryesor xhehenemit. Realisht, ky ajet është
që mbart ajeti Kuranor. Në arabisht
Numri IV
40
Dashuri për të gjithë

43. një alarm dhe ky është i vetmi ato që të shkrumbohen vetë. Dy
komentim i mundshëm brenda Luftërat e para Botërore kanë
kontekstit të ajeteve që komentuam shtypur tashmë madhështinë e
dhe që japin paralajmërime më pasfidueshme të këtyre superfuqive,
të rëndësishme të kësaj kohe. ndërsa kombet e dobëta e të varfra
Përndryshe do jetë absurde që relativisht kanë dalë me mendimin
njeriut t’i thuhet që në një kohë të për të gjetur diçka nga dinjiteti i
caktuar, kur do të ndodhin kësisoj tyre të humbur. Ekuilibri ende është
ndryshimesh në këtë botë dhe në të i mbajtur për të mos shkaktuar
njëjtën kohë zjarri i xhehenemit të ndonjë fazë kritike. Por, edhe pse
flakërojë në ndonjë botë tjetër. ngadalë, koha sigurisht që është
duke ecur drejt një revolucioni
Pra, rendi i profecive, në këtë
global. Pikërisht ai revolucion
mënyrë, arrin në përfundimin e tij të
parashikohet në Kuran që të jetë
logjikshëm. Zhvillimi material, sado
edhe revolucioni përfundimtar i
masiv të jetë, nuk mund t’i sjellë
Islamit. Që t’i mos mendojë dikush
asnjë dobi njeriut, nëse ai i fiton
këto thënie si të stërzmadhuara dhe
ambiciet materiale duke paguar
të pabaza, në kapitullin vijues, ne
pëlqimin e Zotit. Ora e ndëshkimit
do të sjellim disa dëshmi të forta që
duhet të vijë dhe ta godasë njeriun,
do të heqin dyshimet e tilla.
pavarësisht nga i gjithë përparimi
i tij material. Asnjë fatkeqësi Në bazë të shumë ajeteve të Kura-
natyrore nuk do të vijë nga qielli nit Famëlartë, Hazret Profeti Mu-
për ta ndëshkuar kaq rëndë, saqë hammed s.a.v.s. paralajmëroi haptas
xhehenemi i ndezur vetë prej tij. rezultatin përfundimtar të përplasjes
Egoizmi i tij do t’i krijojë tensione botërore që do të ndodhte në ditët
të tilla botërore, që medoemos e vona. Këtë paralajmërim, ai e jep
përfundojnë në një ferr luftërash. në kuadër të shfaqjes së Dexhxhalit,
Pas vëzhgimit mbi historinë e dy anti-Krishtit. Por, në fillim duhet të
Luftërave Botërore, ky interpretim sqarojmë se figura e Dexhxhalit, siç
nuk duket më thjesht një zbërthim na përcillet në hadithet (thëniet) e
i hamendshëm, por kërcënim i Hazret Profetit Muhammed s.a.v.s.,
një rreziku vërtet të rëndë. Ky me të vërtetë nuk është aq përrallore
shkallëzim i deritanishëm e dallon siç mund të duket në pamje të parë.
shkoqur kontrastin midis rënien Ai e përshkruan Dexhxhalin sikur të
tragjik të Islamit dhe ngritjen e përbëhej nga fuqia dhe madhështia
forcave jomyslimane. Ajeti që është e kombeve shumë të fuqishme. Në
në diskutim, përshkruan sheshit se të vërtetë, e gjithë epoka e ditëve
pushtimi global i materializmit nuk të vona, sipas Hazret Profetit Mu-
do të zgjasë përjetësisht. Rënia e hammed s.a.v.s., është epoka e an-
të gjitha fuqive jomyslimane do të ti-Krishtit. Të gjitha shenjat janë
shkaktohet nga rritja e armiqësisë përmendur duke iu referuar atij.
së tyre të ndërsjellë, që do të arrijë Njëra ndër shenjat e tij, në mënyrë
në kulm duke sjellë katastrofa të specifike lidhet me mjetet e trans-
lemerishme, të shkaktuara vetë prej portit të kohës moderne, për të cilat,
tyre. Luftërat do të pasojnë njëra njeriu i mëparshëm as nuk mund të
pas tjetrës, herë duke u ndezur, herë imagjinonte dot. Një studim i hol-
duke u shuar dhe do t’i shndërrojnë lësishëm i përshkrimit të Dexhx-
në hi superfuqitë e botës e t’i bëjnë
V ë rt e t ë s i a
41
urrejtje për askënd

44. halit, sqaron mjaft qartë se të gjitha vazhdimisht i referohej një gomari,
paralajmërimet që i referohen, nuk ndërkohë asnjë nga cilësitë e zakon-
flasin për një personalitet të vetëm. shme të gomarit nuk gjenden në të.
Termin Dexhxhal që përdori Hazret Por, të gjitha mjetet e transportit
Profeti Muhammed s.a.v.s. është të kohës moderne, i përgjigjen në
një metaforë që simbolizon fuq- mënyrë të përsosur këtij përshkrimi.
itë madhështore të kohës moderne
Vetia e përbashkët e këtyre mjeteve
dhe arritjet e tij, që realisht janë një
të transportit është se ato lëvizin
sërë kombesh të krishtere shumë të
përmes motorit me djegie, duke
përparuara e të fuqishme në botë.
marrë energji prej zjarrit. Edhe mo-
Por, epërsia e tyre nuk do të zgjasë
torët me djegie të jashtme, si loko-
përjetësisht. Gjithashtu, me fjalë
motivat me avull, gjithashtu varen
jo të paqarta, është paralajmëruar
nga zjarri. Sigurisht, kjo është vija
edhe rënia përfundimtare e anti-
e prerë dhe ndarëse midis mjeteve
Krishtit, që i simbolizon ato kombe
të transportit prej kafshësh dhe
të epërme. Pikërisht nga gërmadhat
mjeteve revolucionare të kohës
e botës së materializmit, do të lindë
moderne, të kohës së anti-Krishtit,
përsëri dielli i Islamit duke zbuluar
që njëkohësisht do ta zbulojë se
bukurinë e saj të ndritur dhe duke
ai nuk është një kafshë, por diçka
hequr perdet e dyshimit e mosbe-
jo e gjallë. Ne do t’i adresohemi
simit, të cilat e kishin mbuluar për
me përemrin “ai”, vetëm sepse në
disa shekuj të zymtë.
paralajmërim, në kuptimin e plotë
Tani do të flasim përsëri për temën të fjalës, ai është përshkruar si një
e mjeteve revolucionare të trans- hajvan. Realisht, ai mund të identi-
portit, por kësaj radhe do të disku- fikohej vetëm nga kjo shenjë. Nëse
tojmë duku iu referuar thënieve të do ta njihni gomarin e anti-Krishtit,
Hazret Profetit Muhammed s.a.v.s. ju do të zbuloni mjetet e transportit
Për shenjat e tjera të anti-Krishtit, të kohës moderne, përndryshe, do
sidomos ato që kanë rëndësi fetare, të ktheheni përsëri në epokën e go-
do të flasim gjerësisht, por veçmas, marëve. Më poshtë, do të jepet një
në një kapitull tjetër. prezantim i përbërë që është mar-
rë nga hadithet (thëniet e Profetit
Mjetet e transportit qofshin tokë-
s.a.v.s.):
sore, detare apo ajrore, të gjitha pa
përjashtim janë përmendur në atë 1. Ashtu si gomari i tij, edhe anti-
mënyrë që përkojnë plotësisht me Krishti do të jetë kaq masiv dhe
komentimin e ajeteve të Kuranit gjigant, për të cilin, as në përral-
që paraqitëm pak më parë. Madje, lat nuk duhet të ketë dëgjuar. Ai
edhe çështja e lëvizjes së maleve sqa- do të jetë kaq i gjatë, saqë koka
rohet në mënyrë që do t’i kujtohen e tij do të përshkojë edhe retë.
lexuesit vetvetiu, ajetet përkatëse të Ai do të jetë kaq i fuqishëm,
Kuranit Famëlartë. Përshkrimi që saqë gjithë botën mund ta nën-
i bëri Hazret Profeti Muhammed shtrojë vetëm.14
s.a.v.s. anti-Krishtit dhe gomarit të
2. Pavarësisht nga aftësitë e tij
tij tipik, me të cilin ai do të udhë-
të jashtëzakonshme fizike, ai
tojë, duhet të ketë qenë shumë i çu-
ditshëm për njerëzit e kohës së tij. 14. Allama Ala-ud-din Ali El-Muttaki
Kështu duhet të ndodhte, sepse ai (1480-1567), “Kanz-ul-ummal”, vol. 14, f.
604 e 613, Beirut, 1979
Numri IV
42
Dashuri për të gjithë

45. do të ketë një cen, do të jetë njerëzve si një mjet i shpejtë
krejtësisht qorr me syrin e tij të dhe i rehatshëm i transportit.
djathtë.15
7. Pasagjerët që do të ulen në
3. Gomari nuk do jetë vetëm mjeti barkun e tij, nuk do t’i prekë
personal i anti-Krishtit, por ai zjarri me të cilin ushqehet
do të jetë në shërbim të gjithë gomari. 20 Kjo tregon që kabinat
njerëzit si një mjet i transportit. që do të ketë në barkun e tij,
Njerëzit do të futen në barkun do të jenë të izoluara mirë nga
e tij, përmes hyrjeve të posaçme zjarri.
që ai do t’i ketë anash tij.16
8. Ky gomar do të mund të
4. Barku i tij do të jetë mjaft udhëtojë edhe në det dhe do të
i ndriçuar dhe i pajisur me kalojë nga një kontinent në një
ndenjëse të rehatshme.17 kontinent tjetër, duke lundruar
përmes valëve të detit.21
5. Gomari do të lëvizë me shpejtësi
të jashtëzakonshme duke bërë 9. Gjatë lundrimit të tij në det,
edhe rrugë të gjata vetëm në ai do të zmadhohet aq shumë,
disa ditë ose orë, që mjeteve saqë mund të transportojë
kafshore do t’u duhen disa muaj mbi shpinën e tij edhe malet
për t’i bërë.18 me ushqim. Shpesh, ai do të
jetë i përcaktuar për t’u sjellë
6. Gjatë rrugës, ai do të ketë
furnizime të mëdha të ushqimit
ndalesa të rregullta. Në çdo
atyre kombeve të varfra që do
ndalesë, do të ftojë njerëzit që
t’i nënshtrohen vullnetit të
të futen në të dhe të ulen para
anti-Krishtit.22 Do t’ju kujtojmë
se ta rinisë udhëtimin e tij dhe
se transporti i ngarkesës
gjithashtu, për çdo nisje do
madhështore të ushqimeve
të njoftohen me zë të lartë. 19
ishte përmendur në ajetin
Shkurt, ky gomar simbolik do
Kuranor që flet me metaforë për
të udhëtojë vazhdimisht nga
një kohë kur malet do të lëvizin.
vendi në vend duke iu shërbyer
15. Imam Muslim Bin El-Hajjaj Bin Muslim 10. Ky gomar i çuditshëm di edhe
El-Kushairi El-Naisapuri, (821-875)“Sahih të fluturojë, sepse për të është
Muslim”, Kitab-ul-Fitan, Bab Dhikrid-Dex- përmendur se mund të hedhë
hxhal ua Sifatihi ua ma ma’ahu hap nga Lindja në Perëndim.
16. Allama Muhammad Bakir El-Mexhlisi Është përshkruar se një hap i
(1616-1698), “Biharul Anuar”, Bab Alama- këtij hajvani do të jetë në
ti zuhurihi alejhiselam minas-sufjani wed Lindje dhe hapi tjetër do
dexhxhal
17. Allama Muhammad Bakir El-Mexhlisi
(1616-1698), “Biharul Anuar”, Bab Alama- 20. Allama Muhammad Bakir El-Mexhlisi
ti zuhurihi alejhiselam minas-sufjani wed (1616-1698), “Biharul Anuar”, Bab Alama-
dexhxhal ti zuhurihi alejhiselam minas-sufjani wed
18. Abdur Rrahman El-Safuri, “Nuz’hatul dexhxhal
Mexhlis”, vol. 1, f. 109, shtypshkronja 21. Abdur Rrahman El-Safuri, “Nuz’hatul
“Maimaniyyah”, Egjipt Mexhlis”, vol. 1, f. 109, shtypshkronja
19. Allama Muhammad Bakir El-Mexhlisi “Maimaniyyah”, Egjipt
(1616-1698), “Biharul Anuar”, Bab Alama- 22. Imam Muhammad Bin Ismail El-Buhari
ti zuhurihi alejhiselam minas-sufjani wed (810-870), “El-Sahihul Buhari”, Kitabul Fit-
dexhxhal an, Bab dhikrid dexhxhal
V ë rt e t ë s i a
43
urrejtje për askënd

46. gjendet në Perëndim.23 Kjo “Pastaj, sa i përket atij, pjatat e të cilit
distancë midis dy hapave të tij, do të peshojnë shumë, ai do të ketë një
tregon qartazi se ai do të ngrihet jetë të këndshëm.”
nga një kontinent dhe do të (El-karia 101:7-8)
zbresë në kontinentin tjetër.
Ato kombe, sa më shumë të shtohen
11. Gjatë fluturimit, ai do të në peshë dhe sa më shumë të jenë
lundrojë mbi retë.24 të shpejta, aq më i pashmangshëm
12. Në ballin e tij, ai do të bartë do të bëhet pushtimi i tyre në botë.
hënën.25 Hëna simbolizon Pra, vetëm pesha dhe shpejtësia e
qartazi fenerët që shumica e lëvizjes do të kenë përparësi në këtë
mjeteve moderne e kanë. rrugë drejt triumfit.
Pas leximit të këtij përshkrimi të Këto profeci janë aq unike, saqë
gjallë të gomarit të anti-Krishtit, të është e vështirë të gjeni shembullin
cilin ai do ta përdorë për pushtimin e e tyre në paralajmërimet hyjnore të
tij në mbarë botën, do të çuditeshim ndonjë feje tjetër.
nëse lexuesi ende kërkon shpjegime Përshkrimi i këtyre profecive është
për ta zbuluar se kush është ai! aq i qartë, i gjallë dhe i saktë, saqë
Me të vërtetë, kombet e krishtera të të jep përshtypje të një piktori, i
superfuqishme që janë përmendur cili, me panelin e tij, paraqet atë
me titullin Dexhxhal,26 do të që sheh. Pikërisht në këtë mënyrë,
sundonin tërë botën një ditë. Gomari Hazret Profeti Muhammed s.a.v.s.
i lëvizshëm prej zjarri, që herë luan na e paraqiti me fjalë piktoreske atë
rolin e aeroplanit, herë të anijes që u zbulua para syve të tij.
dhe herë të trenit, duke lëvizur me Me këtë, do të mbyllim diskutimin
shpejtësi të jashtëzakonshme, do mbi serinë e profecive që përmban
të luante rolin kyç për pushtimin sureja (kapitulli) El-Tekvir i
e superfuqive të krishtere në Kuranit Famëlartë. Tani, do t’ju
gjithë botën. Përveç spikatjes së paraqesim disa profeci akoma
përparësisë së shpejtësisë, në kuadër më të rëndësishme, që tregojnë
të luftës ndërkombëtare për epërsi, karakteristika të tjera interesante të
edhe avantazhi i peshëngritjes është kësaj epoke. Secila nga ato profeci,
përmendur në Kuran: lidhet me një temë të ndryshme
specifike dhe që janë shpalosur
në sure të ndryshme të Kuranit
23. Abdur Rrahman El-Safuri, “Nuz’hatul Mexh- Famëlartë.
lis”, vol. 1, f. 109, shtypshkronja “Maimani-
(Mirza Tahir Ahmad “Revelation,
yyah”, Egjipt
24. Allama Ala-ud-din Ali El-Muttaki (1480-
Rationality, Knowledge and Truth”
1567), “Kanz-ul-ummal”, vol. 14, f. 613, Beirut, (“Shpallja Hyjnore, arsyetimi, dija
1979 dhe e vërteta”) f. 586-612, UK,
25. Allama Ala-ud-din Ali El-Muttaki (1480- 1998)
1567), “Kanz-ul-ummal”, vol. 14, f. 613, Beirut,
1979
26. Imam Muslim Bin El-Hajjaj Bin Muslim
El-Kushairi El-Naisapuri, (821-875)“Sahih
Muslim”, Kitab-ul-Fitan, Bab Dhikrid-Dex-
hxhal ua Sifatihi ua ma ma’ahu
Numri IV
44
Dashuri për të gjithë

47. pa koment
“Dashuri për të gjithë,
urrejtje për askënd”
“Dashuri për të gjithë ur-
rejtje për askënd” – “Mysli-
manët për Paqe”. Këta janë
dy nga sloganet e vendo-
sura në 90 autobusë të Nju
Jorkut, si pjesë e fushatës
të sponsorizuar nga një or-
ganizatë myslimane e met-
ropolit amerikan, që ka si
synim reduktimin e apatisë
ndaj Islamit dhe kultivimin ato, gjithsesi, nuk janë marrë në
e bindjes se ai është paqe dhe konsideratë nga drejtuesit e këtij
provomon paqen. shërbimi, me argumentin se af-
Mjetet e transportit urban të ishimi i tyre nuk përbën shkelje
Nju Jorkut, lagjet Queens, Man- ligjore.
hattan dhe Bronx, për një javë Duhet theksuar se kjo nuk
rresht do të mbajnë mbi shpinë është hera e parë që autobusët e
mesazhe promovuese, pjesë e Nju Jorkut mbajnë të stampuar
një fushate të gjerë islame, të mesazhe promovuese për projek-
cilat kanë si qëllim të kristalizo- te të ndryshme për sensibilizimin
jnë bindjen se Islami promovon e opinionit publik.
paqen dhe drejtësinë dhe nuk Në pjesën e reklamës, krahas
ushqen urrejtje e antipati për tekstit bosht, nga organizatorët
askënd. është afishuar edhe një numër
Fill pas nisjes së kësaj fushate kontakti për personat që kanë
ndaj kësaj nisme në adresë të dëshirë të dinë më tepër rreth Is-
zyrës që mbulon transportin pub- lamit, besimit që po koleksionon
lik të metropolit amerikan, kanë anëtarësime të reja në radhët e
mbërritur ankesa të shumta, por tij.
Marrë nga gazeta “Drita Islame”, botim i Komunitetit Mysliman të shqipërisë,
Nr. 8 (331), gusht 2010, faqe 3.
V ë rt e t ë s i a
45
urrejtje për askënd

48. Numri IV
46
Dashuri për të gjithë

49. Përsosmëria
e fjalës Allah
K ur njeriu mëson për ndonjë
gjë, gjëja e parë që ai kërkon
është emri i saj, pra si quhet ajo, etj.
emri Allah është i përveçëm, ku
çdo shkronjë është e kuptueshme,
varësisht nga ndryshimet
Ndaj duhet të dimë se si është emri morfologjike që pëson fjala.
i asaj qenie që është Krijuesi ynë
dhe i gjithësisë, i cili në fenë hindu Këtu duhet të sqarojmë edhe
Përmatma apo Përmeshvar, në fenë dyshimin e disa dijetarëve që thonë
zorastriane Ai quhet Ahura Mazda, se emri Allah është një trajtë e lakuar,
në fenë hebraike Ai quhet Jehovah pasi “Al” (ose “El” siç e shqiptojmë
dhe në fenë islame Ai quhet Allah. në shqip), në gjuhën arabe, përdoret
Ai ka emra të ndryshëm jo vetëm si mjet morfologjik të shquarsisë
me bazë fetare, por edhe me bazë dhe pjesa tjetër “lah”, në fakt, është
kombësie dhe gjuhe. Për shembull “ilah”, që do të thotë qenie që
në shqip Atë e quajnë Zot ose Perëndi, adhurohet. Nga ky shpjegim, sipas
në anglisht God ose Lord etj. tyre, Allah do të thotë “I adhuruari”,
rrjedhimisht edhe emri Allah nuk
Nëse i analizojmë këta emra, mund është i parmë. Por Hazret Mirza
të arrijmë në përfundim se ata Mahmood Ahmadi, Kalifi i Dytë
janë bazuar mbi ndonjë atribut i Mesihut të Premtuar, në librin e
të Zotit. Për shembull, Përmatma tij “Hastie Bari T’ala” (“Qenia e
ka prejardhjen nga fjalët përm Krijuesit të Lartësuar”)1 e hedh
(suprem) + atma (shpirt); në të poshtë këtë mendim duke dhënë
njëjtën mënyrë Përmeshvar nga përm argumentin gjuhësor se në arabisht
(suprem) + ishwar (hyj). Emri Ahura shumica e emrave të përveçëm nuk
Mazda, që gjendet në fenë e lashtë marrin nyjën “al” shquese, pasi ata
zorastriane do të thotë, Krijuesi më shquhen vetë me individualitetin e
i madh. Për sa i përket emrit Jehovah, tyre. Ndërsa emrat e tjerë, madje
ai lidhet me JHVH që, në fakt, në edhe mbiemrat që tregojnë cilësi
arabisht është Ja Hu, do të thotë O apo ndonjë karakter tjetër, kur të
Ai (i padukshëm). Gjuha arabe dhe shquhen marrin “al”. Pikërisht
hebraike janë shumë të ngjashme, këtyre emrave të zakonshëm, kur
madje kanë qenë dialekte të së u paravendoset pjesëza thirrmore
njëjtës gjuhë. Shkurt, të gjithë emrat 1. Mirza Mahmud Ahmadi, “Hastie Bari T’ala”,“Envarul
e Zotit, përveç atij Allah, tregojnë ulum” vol. 6 f. 342-344.
atribute të ndryshme të Tij. Vetëm
V ë rt e t ë s i a
47

50. “ja”, rregullisht u shtohen edhe Kurani Famëlartë fillon me fjalët “Në
fjalët “ejjuha”. Për shembull “Ja emër të Allahut të Gjithëmëshirshmit,
ejjuh-al-muminun” do të thotë, “O Mëshirëplotit”. Ndërsa pas suresë
besimtarë”, ose “Ja ejjuh-al-arab” do El-Fatiha, që është çelësi i Kuranit,
të thotë “O arabë” etj. Në arabisht fillon sureja e dytë El-Bekare me
kurrë nuk thuhet “Ja al-muminun”. tri shkronja “Alif-Lam-Mim”, që
Pjesëza thirrmorja “ja” pa pjesëzën në fakt është shkurtimi i pohimit
“ejjuha” përdoret vetëm me emrat e “Anallahu A’lem” (“Unë jam Allah, i
përveçëm. Duke kuptuar këtë rregull Gjithëdijshmi”). Pas këtij prezantimi,
të gjuhës arabe, do të shohim se të gjitha atributet e Tij në Kuran,
edhe emri Allah në arabisht, që nga i referohen emrit Allah. Kështu që
lashtësia e gjer më sot, gjithmonë në Kuranin Famëlartë, ky emër i
është trajtuar si emër i parmë, pasi bekuar është paraqitur si emri i
në arabisht kurrë nuk u përdor “ja parmë i Krijuesit të gjithësisë. Kjo
ejjuha-llah”, por vetëm “Ja Allah” gjë do të thotë se Allahu është ajo qenie
që tregon se emri Allah nuk është i ku kulmohen të gjitha vetitë e mira
prejardhur por është emër i parmë i duke qenë njëkohësisht larg çdo të
Zotit të Madhërishëm. mete.
Mrekullia e emrit Allah
Ajo që thamë më lart, mbështetet edhe te forma e këtij emri. I përsosur
si i emëuari i tij, ky emër deri në fund të shkronjës së tij, tregon të njëjtin
personalitet. Kjo do të thotë se nëse do t’i heqim, një nga një nga fillimi
deri në fund, të gjitha shkronjat e këtij emri, ai jep të njëjtin kuptim në
çdo trajtë të tij për të cilin është emëruar. Më poshtë mund ta shohim këtë
analizë:
Numri IV
48
Dashuri për të gjithë

51. 1. Trajta e parë dhe e plotë duke mbartur përsëri thelbin e
përfaqëson emrin e Zotit të saj, pasi ajo lexohet “lah(u)” që
Lartësuar. Dihet që arabishtja do të thotë “i Atij”. Edhe kjo
shkruhet nga e djathta dhe po fjalë është e mjaftueshme për të
ashtu ajo si gjuha shqipe është dhënë kuptimin se gjithçka është
gjuhë sintetike, pra gjuhë që i e Tij. (Shenja < > bie, pasi ajo
shpreh marrëdhëniet ndërmjet ishte për të treguar bashkimin e
gjymtyrëve në fjali me anë të dy l-ve.)
ndryshimeve të trajtave të vetë
fjalëve. 4. Në shkallën e fundit kur i heqim
edhe shkronjën e parafundit që
2. Duke filluar nga shkronja e parë, është përsëri l-ja sërish mbetet
nëse do t’i heqim shkronjën kuptimlotë. Në këtë mënyrë do
“alif” (a), trajta që del në të mbetet vetëm “h(u)” që është
gjuhën arabe lexohet “lil-lah”. trajtë e shkurtër të përemrit Hua,
Kjo fjalë, pavarësisht nga heqja e cila në shqip do të thotë “Ai”.
e shkronjës së parë të saj, jo Sigurisht, kjo nuk është më pak
vetëm që mbetet kuptimplotë, se një mrekulli që pasi t’i hiqen
por çuditërisht kuptimi i saj del emrit Allah të gjitha shkronjat,
“i Allahut” ose “i takon Allahut”. në fund përsëri mbetet Ai.
Në fakt, kjo fjalë jep kuptimin
se çdo gjë i takon Zotit. Në Kuranin Famëlartë Allahu i
Madhërishëm thotë:
3. Në shkallën e tretë të zbërthimit
të emrit Allah, kur i hiqet l-ja “Qoftë lartësuar emri i Zotit tënd,
e fjalës “lil-lah” në arabisht që është i Madhërishëm dhe i
ajo prapë mbetet kuptimplotë Nderuar!” 2
2. Er-Rrahman, 55:79
V ë rt e t ë s i a
49
urrejtje për askënd

52. Islami
dhe
shkenca
përputhshmëria
apo
konflikti?
Numri IV
50
Dashuri për të gjithë

53. Ky fjalim u mbajt nga prof.
dr. Abdus Salami, fituesi i
çmimit nobel në fizikë (1979) në
UNESCO House të Parisit, më
27 prill të vitit 1984, pas ftesës
nga organizata “Islam and the
West” (Islami dhe Perëndimi).
Takimin e inauguroi dr. Habib
Chatti, sekretari i përgjithshëm i
Organizatës së Konferencës Islame.
Sipas programit, në këtë takim
ishin ftuar dy përfaqësues nga feja
Islame, ndërsa dy të tjerë për të
paraqitur pikëpamjen perëndimore.
Nga pala islame ishte dr. Abdus
Salami dhe dr. Hussein AlJazaeri,
Nga prof. dr. Abdus Salam, ish-ministrër i shëndetësisë së
fitues i çmimit Nobel Arabisë Saudite dhe tashmë drejtor
rajonal i Organizatës Botërore të
Shëndetësisë. Nga ana perëndimore
ishte prof. Louis Leprince-Ringuet,
profesor në politeknikë Ecole dhe
prof. Jean Bernard, president i
Akademisë Franceze për Shkencën
dhe drejtor i Institutit për kërkime
‘Leukemia’.
V ë rt e t ë s i a
51
urrejtje për askënd

54. KURANI FAMËLARTË kërkimin e të përsosurit e për të
kthyer kërkimin e diturisë dhe
DHE SHKENCA të kuptuarit shkencor në pjesën
Le të nisem me pohimin se unë thelbësore të shoqërisë.
I Dërguari i Allahut savs ka theksuar
jam mysliman dhe njëkohësisht një
se kërkimi i dijes dhe shkencës është
besimtar praktikues i fesë islame.
detyrim i çdo myslimani dhe i çdo
Jam mysliman sepse i besoj mesazhit
myslimanje. Ai urdhëroi ndjekësit
shpirtëror të Kuranit Famëlartë,
e tij ta fitojnë dijen edhe nëse do
i cili duke më dhënë shembuj nga
t’u duhej të merrnin udhën për
kozmologjia, fizika, biologjia dhe
në Kinë në këtë kërkim. Këtu, pa
mjekësia, më këshillon si shkencëtar
dyshim, ai më shumë synonte dijen
t’i kushtoj rëndësi studimit të ligjeve
shkencore sesa atë shpirtërore, si dhe
të natyrës
nënvizonte natyrën mbarënjerëzore
Kurani thotë: në kërkimet shkencore.
Vallë, a nuk i shohin devetë, se Ky duhet të jetë kushti paraprak,
si janë krijuar?! Po qiellin, se si nga i cili duhet të niset çfarëdolloj
është ngritur?! Po malet, se si janë mendimi fundamental i Islamit.
vënë të patundura?! Krahas këtij kushti, do ta shtojmë
[El-Gashije 88:18-20] atë që Maurice Bucaille ka pranuar
dhe thekson: shprehimisht në veprën e tij
“Me të vërtetë, në krijimin e qiejve madhështore “The Bible, the Quran
dhe të Tokës dhe në ndërrimin e and Science” (Bibla, Kurani dhe
natës e të ditës, ka shenja për shkenca):
mendarët, për ata që e përmendin ‘Nuk ka asnjë ajet në Kuran, ku
Allahun duke qëndruar në përmenden fenomenat natyrore
këmbë, ndenjur ose shtrirë dhe dhe që bien në kundërshtim me atë
që meditojnë për krijimin e qiejve që ne dimë me siguri nga zbulimet
dhe të Tokës (duke thënë:) “O shkencore.’
Zoti Ynë! Ti nuk i ke krijuar kot Përpos këtyre vihet kushti i tretë;
këto. I lartësuar qofsh (nga çdo e gjatë gjithë historisë islame, nuk
metë)!” [Ale-Imran 3:189- ka ngjarë asnjëherë ajo që i ndodhi
190] Galileut apo Gjordano Brunos.
Kurani tregon epërsinë e ālimit, Persekutimet kanë qenë, dënimet
pra atij që zotëron diturinë dhe publike madje përjashtime dhe
mendjehollësinë, duke parashtruar bojkote kanë ndodhur, por gjithmonë
pyetjen: Si mund të qëndrojnë këta, për mospajtime doktrinare e jo
të cilëve u mungojnë këto atribute, për idetë shkencore. Aq më tepër,
përballë atyre që i zotërojnë ato? inkuizicioni i parë, i cili u shfaq në
Shtatëqind e pesëdhjetë ajete Islam, nuk drejtohej nga teologët
kuranore (pothuaj një e teta ortodoks, por nga të ashtuquajturit
e librit) nxit besimtarët që të racionalistët, Mu’tazala. Këta
studiojnë natyrën, të përsiatin ishin teologët që krenoheshin për
e të shfrytëzojnë arsyetimin në përdorimin e arsyetimit. I famshmi
Numri IV
52
Dashuri për të gjithë

55. Ahmad bin Hanbali ishte një ndër
ata që iu nënshtrua tiranisë së tyre.
ZANAFILLA E ISLAMIT
DHE SHKENCA
A në të vërtetë myslimanët e
parë i kishin marrë seriozisht këto
udhëzime të Kuranit të Shenjtë dhe
të Dërguarit të Allahut savs?
Vetëm njëqind vjet pas vdekjes së
Profetit të shenjtë savs, myslimanët i
caktuan vetes zotërimin e shkencave Ibni Rushd
të asokohshme si detyrë kryesore.
Në një mënyrë sistematike, ata
përkthyen gjithë korpusin e diturisë mjekët, gjeografët, matematikanët,
së deriatëhershme në gjuhën fetare, fizikanët dhe astronomët arab,turk,
pra arabisht. Duke themeluar afgan dhe persian nga federata të
qendrat e studimit shkencor (Bejtul ndryshme myslimane pushtuan
Hikmah), ata fituan epërsinë e skenën botërore të shkencave.
padiskutueshme në fushën e Vetëm pas viteve 1100, nisen të
shkencën që do të vazhdonte shfaqen emra të parë perëndimorë
për treqind e pesëdhjetë vitet e në skemën e Sartonit, megjithatë
ardhshme. akoma për 250 vjet të tjera, ata
George Sartoni në veprën e tij do të ndanin këtë nder me burrat
monumentale, History of Science e shquar myslimanë si Ibni Rushd,
(Historinë e Shkencës) përshkruan Nasiruddin Tusi dhe Ibni Nafis.
përmasën madhështore të kësaj Një ndër arsyet kryesore pas arritjes
arritjeje. Sartoni ka ndarë historinë së studimeve shkencore të Islamit
e tij të arritjeve të mëdha në fushën e ishte karakteri i tij mbarëbotëror.
shkencës në Epokë, ku secila Epokë Perandoria myslimane tejkalonte
shtrihet për një periudhë kohore prej kufijtë gjeografik e kombëtar
pesëdhjetë vjetësh. Në krye të çdo dhe shoqëria e saj hershme ishte
epoke qëndron një figurë kryesore: tolerante ndaj popujve të tjerë dhe
bie fjala, 500-450 p.e.s. ishte epoka ideve të tyre.
e Platos, e ndjekur nga epoka e Një ndër aspektet e nderimit të
Aristotelit, Euclidit, Arkimedesit shkencës në Islam ishte patronazhi
dhe me radhë. Por nga 750 deri në që ajo gëzonte në perandorinë
1100 është një seri e vazhdueshme Islame. Mund të parafrazohet
epokash me emrat si Xhabiri, mendimi i H.A.R. Gibbit në lidhje me
Kuarizmi, Razi, Masudi, Abul letërsinë arabe si një situatë paralele
Uafa, Biruni dhe Umer Hajjam. Në për shkencë “Në një shkallë më
këto 350 vjet kimistët, algjebristët, të gjerë, lulëzimi i shkencave
V ë rt e t ë s i a
53
urrejtje për askënd

56. në Islam ishte i kushtëzuar... me it është pothuajse kopje e Optikës
gjerësinë e botëkuptimit dhe nën të Ibn-al-Haithamit.b S’është për
patronazhin e gradave të larta. t’u çuditur se Bacon-i gjithmonë
Ndërkaq shoqëria Islame ishte në thoshte se njohja e gjuhës arabe dhe
rënie, shkenca humbi gjallërinë të shkencave arabe ishte e vetmja
e forcën e saj. Por derisa, në një rrugë drejt dijes së vërtetë.
kryeqytet apo tjetrin, princat dhe
Al-Biruni (973-1048), bashkëkohësi
ministrat gjenin kënaqësi, përfitim
i dytë e i shquar i Ibn-i-Sinasë punoi
apo famë duke mbrojtur shkencën,
në Afganistan. Ai ishte shkencëtar
pishtari vazhdoi të ndriçohej.”
që ndiqte metodën empirike ashtu
si Ibn-i-Haithami. Ai ishte modern
EPOKA E ARTË E dhe jo-mesjetar në pikëpamjet e
SHKENCËS NË ISLAM tij si Galileo, bashkë me të cilin ai
do të ndante zbulimin e pavarur
Epoka e artë e shkencave në Islam (paraprak) të ashtuquajturit
padyshim ishte periudha e viteve ‘invariant Galilian të ligjeve
1000, pra epoka e Ibn-e-Sinasë natyrore’- një formulim emancipues
(Avecenna), i fundit nga mesjeta dhe sipas të cilit ato Ligje Fizike që
nga bashkëkohësit e tij, e i pari nga veprojnë në tokë, janë në fuqi edhe
modernistët, të Ibn-al-Haithamit mbi trupat qiellor në këtë gjithësi.
dhe Al-Birunit. Ibn-al-Haithami Nuk ka asnjë pikë dyshimi se
(Alhazen, 965-1039) konsiderohet shkenca perëndimore është
një ndër fizikanët më të shquar e të trashëgim greko-islam. Megjithatë,
gjitha kohërave. Ai parashtroi tezën në përgjithësi mendohet se shkenca
se një rreze drite, duke përshkuar islame është një dukuri e përftuar.
përmes një ambienti, ndjek rrugën Sipas këtij mendimi, shkencëtarët
më të lehtë dhe “më të shpejt”. Në mysliman ndoqën traditat teorike
këtë mënyrë ai parashikonte parimin greke në mënyrë të verbër dhe nuk
e Fermatit për ‘kohën minimale’ që kontribuuan aspak në metodat
ai do të paraqiste pas disa shekujsh.a shkencore.
Ai gjithashtu parashtroi tezën e Ky pretendim është i gabuar. Si
inercisë (plogëtisë), e cila më vonë në të gjitha periudhat e studimeve
do të bëhej ligji i parë i lëvizjes intensive shkencore, në fazën e
te Njutoni. Ai shpjegoi procesin parë njeriu bazohet në atë që ka
e thyerjes për nga marrëdhëniet trashëguar; ndërsa në fazën tjetër
materiale, duke studiuar lëvizjen të formimit, ngrihen dyshimet
e ‘grimcave të dritës’ kur ato mbi mësimet e mjeshtërve të
përshkonin nëpër sipërfaqen e parë. Kjo fazë ndiqet nga një
dy mjeteve, në përputhje me ndërprerje. Një ndërprerje e tillë
ligjin drejtkëndësh të forcës. Kjo u shoqërua me lindjen e vrojtimit
arritje u ri-zbulua e u përpunua dhe eksperimenteve pikërisht në
më vonë nga Njutoni. Pjesa V e shkencat Islamike. Përfaqësuesit
‘Opus Majus’-it të Roger Bacon- e shquar të kësaj kthese ishin Ibn-
Numri IV
54
Dashuri për të gjithë

57. al-Haitham dhe El-Biruni. Dëgjoni
këtë vlerësim të Aristotelit nga el-
Biruni. Dëgjoni vlerësimin që El-
Biruni i bën Aristotelit:
“Problemi që kanë një shumicë
njerëzish është tejkalimi në
respektin e pikëpamjeve të
Aristotelit. Ata janë të mendimit
se pikëpamjet e tij nuk mund të
kenë asnjë lajthitje, edhe pse ata
dinë se Aristoteli thjesht merrej me
përfundimet teorike në kapacitet të
plotë, dhe asnjëherë nuk pohoi se Xhabir bin Hajan - Portreti i shek. XV që gjendet në
pikëpamjet e tij ishin të mbrojtura bibliotekën Medicea Laurenziana në Firenze të Italisë
nga Zoti dhe ai vetë kishte imunitet
ndaj gabimeve.” ëmbël. Meqenëse të gjitha veçoritë
Ose ja shikoni përfundimin e e ujit varen krejtësisht nga natyra
ngulmët të tij për gjeologji: e tokës... andaj këto cilësi e vlera
“... por nëse ju të shikoni tokën kanë një farë qëndrueshmërie...
Indiane me sytë tuaj dhe të përsiatni prandaj ky mendim është plotësisht
mirë natyrën e saj, nëse të studioni i pabazuar. Vëzhgimet dhe
gurë të rrumbullakët që gjenden në eksperimentimet e vazhdueshme do
thellësinë e saj, sado të gërmoni, që t’i tregojnë çdokujt kotësinë e këtij
mund të jenë në përmasa të mëdha pohimi.”
afër vendeve malore ku lumenjtë
rrjedhin me rrymë të fortë, në SIPAS BRIFFAULTIT
përmasa të vogla larg vendeve
malore ku lumenjtë rrjedhin të “Ndonëse grekët ishin të parët
qetë e ngadaltë dhe të copëtuar (të që sistemuan, përgjithësuan dhe
pluhurzuar) në formën e rërës aty teorizuan (gjërat), por mënyra të
ku uji është i amullt (i ndenjur) ngadalta të hulumtimit, grumbullim
sidomos afër burimit të tyre ose i diturisë pozitive, metoda të
afër grykës së derdhjes së lumenjve hollësishme shkencore, shqyrtime të
në det – po të shqyrtoni të gjitha detajuara e të zgjatura dhe kërkime
këto fakte, me siguri do të arrish eksperimentale të gjitha ishin të
përfundimin se India dikur ishte një papajtueshme në temperamentin
det dhe gjatë një periudhe të gjatë grek. Atë që ne e quajmë shkencë,
u mbush nga aluvioni i lumenjve.” lindi në Evropë si rezultat i një
Më në fund, el-Biruni shkruan për frymëzimi të ri të shqyrtimit, të
besëtytnitë mesjetare: metodave të reja të kërkimit, të
Sipas popullit më datën 6 (të metodave të eksperimentit, të
janarit) vjen një çast kur i gjithë studimit, të përcaktimit dhe të
uji i kripur shndërrohet në ujë të zhvillimit të matematikës në
V ë rt e t ë s i a
55
urrejtje për askënd

58. një formë të panjohur te Grekët. Vërtet kanë qenë edhe arsyet e
Këtë frymë dhe këto metoda ia jashtme, si shkatërrimi i shkaktuar
paraqitën Arabët botës evropiane. nga mësymja e Mongolit, ndonëse
Shkenca moderne është kontributi e rëndë, por kjo mësymje shkaktoi
më i rëndësishëm i qytetërimit një ndërprerje. Sepse gjashtëdhjetë
Islam.” vjet pas Xhengizit, nipi i tij Halagu
do të themelonte një observator në
Këto vlerësime të Briffaultit
Maraga, ku më vonë do të punonte
përforcohen nga Sartoni:
Nasiruddin Tusi.
“Një ndër tragjeditë e historisë
Sipas vështrimit tim, fundi
është se agimi i frymës moderne në
i shkencave organike brenda
shkencë udhëhequr nga el-Biruni
federatave islame vjen më shumë
dhe Ibn al-Haithami u ndërpre;
nga shkaqet e brendshme – së pari
ajo nuk arriti të sillte një ndryshim
nga izolimi i ndërmarrjes sonë
të përhershëm në metodologjinë
shkencore dhe së dyti nga dekurajimi
shkencore. Vetëm pas njëqind
për ndryshim dhe risi. Fundi i shek.
vjetësh gjatë të cilëve punuan El-
XI dhe fillimi i shek. XII ishte
Biruni dhe Ibn al-Haithami, krijimi
periudha me konflikte të mëdha
shkencor në Islam mori fund. Bota
fetare dhe sektare të motivuara nga
duhet të priste pesëqind vjet të
interesa të ulëta politike. Madje
tjera derisa të arrinte të njëjtin
dikush si Imam Gazali, shkroi në
nivel pjekurie dhe këmbënguljeje në
veprën e tij me famë Ihjai ulumuddin
kërkim e eksperimentim me Tycho
(Rilindje e Diturisë Fetare) rreth
Brahen, Galileon dhe bashkëkohësit
1100 e.r.:
e tyre.”
“Një krim i rënd po bëhet kundër
besimit nga njeriu që përfytyron
RËNIA E SHKENCËS se Islami mbrohet nga mohimi i
shkencave matematike. Sigurisht
NË ISLAM e vërteta e shpallur nuk mban
asnjë gjë që t’u kundërvihet këtyre
Sipas mendimit tim, fundi i shkencave përmes mohimit apo
shkencës organike ndër federata pohimit, ndërsa edhe këto shkenca
islame rrjedh kryesisht nga shkaqet nuk kanë qëllim t’i kundërvihen
e brendshme. Së i pari nga izolimi vërtetësisë së besimit.”
i iniciativës sonë shkencore dhe së Edhe pse Imam Gazali shkroi këto
dyti nga dekurajimi e mospërfillja fjalë, prirja e asaj kohe u kthye nga
ndaj ndryshimit dhe risisë (teklid). krijimtaria shkencore te sofizmi me
Pse krijimtaria shkencore u zhduk shpirtëroren e tij dhe te mungesa
në Islam? Duke filluar nga vitet e tolerancës për ndryshim (teklid)
1100 e.r., kjo tatëpjetë u përfundua dhe risi në të gjitha fushat e diturisë
rreth 1350 e.r. Pse ne nga toka përfshirë këtu edhe shkencat.
Islame mbetëm mprapa? Për të ilustruar këtë plogështi e
Askush nuk e di këtë me siguri. apati ndaj veprimtarisë shkencore
Numri IV
56
Dashuri për të gjithë

59. që kaploi gjithë Islamin, më lejoni
të citoj Ibne Haldumin (1332-
1406), një ndër historianët më të
mëdhenjtë dhe nga intelektualet
më të shquar të të gjitha kohërave.
Ibne Haldumi shkruan në veprën e
tij Mukedima:c
“Ne kemi dëgjuar në kohë të fundit
se në vendin e Frankut dhe në brigjet
veriore të Mesdheut, gjendet një
kulturë e pasur e shkencës filozofike.
Thuhet se këto studiohen atje dhe
mësohen në nivele të ndryshme.
Shpjegimet sistematike ekzistuese Ibni Sina
që parashtrohen prej tyre, thuhet se
janë gjithëpërmbledhëse, njerëzit që
kanë dijeni për këtë janë të shumtë, ishte e përqendruar në shkollat
ndërsa studentët e tyre janë akoma fetare, ku traditat vlerësoheshin
më shumë. Allahu e di më së miri më shumë se sa përtëritja e risia.
se çfarë ndodhet atje. ... por një gjë Të diturit e Transoxianas, pasi që
është e qartë se problemet e fizikës mësuan për hapjen e medresesë së
nuk mbajnë ndonjë rëndësi tek ne parë, caktuan një shkencë serioze
në çështjet tona fetare. Prandaj ne si menesonial në përkujtimin e
duhet t’i lëmë mënjanë.” shkencës së vdekur. Ata u treguan
Ibne Halduni tregon shumë pak më korrekt në vlerësimin e tyre. E
kureshtje, por dëshirë aspak. gjithë natyra enciklopedike e dijes
Plogështinë që fjalët e tij duken se dhe shkencës në Islam ishte pengesë
përcjellin na çon drejt një tërheqje në një periudhë specializimi. I tërë
nga brenda dhe një izolimi të fakulteti i kritikës, përmes të cilit,
ndërmarrjes sonë shkencore. Kush një studiues i ri mund të dyshonte
nuk e di se izolimi në fushën çka i mësohej, e rishqyrtonte dhe
shkencore dhe respekti ndaj mund të parashtronte koncepte të
autoriteteve që e shkaktojnë atë, reja, tashmë nuk as nuk lejoheshin
nënkupton vdekjen intelektuale. e as inkurajoheshin.
Gjatë ditëve tona më të bukura, në Për të përfunduar historinë, nga
shek. IX dhe X, ne kishim gjetur koha e Ibne Haldumit, ky izolim
në Bagdad dhe Kajro institute intelektual e shkencor vazhdoi –
ndërkombëtare për studime të larta madje edhe gjatë perandorive të
(Bejtul Hikmah) ku zhvilloheshin mëdha Islame, gjatë perandorisë
konkurse me famë botërore për Osmane, perandorisë persiane Safvi
shkencëtarët e studiuesit. Por dhe asaj indiane Mugal. Nuk mund
që nga 1300 e.r., nuk ka më. të mendohet se këta sulltanë
Çfarëdo shkence që u kultivua, dhe shehensha s’kishin asnjë
V ë rt e t ë s i a
57
urrejtje për askënd

60. dijeni për avancime teknologjike Ai përfundon me një vërejtje, në një
të evropianëve. Është shumë e zë ogurzi modern:
vështirë që ata të kishin mbetur të “Ata pëlqejnë të bëjnë tregti me ata
paditur nga epërsia e rrëmbyeshme që u sjellin artikuj të dobishëm dhe
e venedikasve apo gjenovezëve në të vlefshëm, pa menduar fare për të
prodhimin e armëve apo mjeshtërinë prodhuar ata.”
e portugezëve në lundrim dhe
ndërtim anijesh, sidomos kur ata
sundonin oqeanet e botës, përfshirë SHKENCA MODERNE
të gjitha ato që preknin kufijtë e DHE BESIMI
vendeve myslimane si dhe rrugën
detare të haxhit. Por një gjë është Çfarë është situata sot? Ndër
e sigurtë se myslimanët kurrë nuk të gjitha qytetërimet e mëdha
arritën të kuptonin se mjeshtëria botërore gjendja më e katandisur
lundruese e portugezëve nuk ishte e shkencës është në vendet islame.
e rastësishme, por ajo ishte formuar Unë ndonjëherë dyshoj se disa
në mënyrë shkencore dhe ishte prej myslimanëve besojnë se nëse
kultivuar pas shumë përpjekjeve, teknologjia në themel është neutrale
duke filluar nga themelimi i dhe skajshmëria e saj mund të
institucionit kërkimor në Sagres, zbutet përmes ndjekjes së etikës
ngritur nga princ Henri Navigator Islame, shkenca në anën tjetër vjen
në 1419. me një mendim të paracaktuar,
A kjo dobësi buroi nga arroganca që shkenca moderne me doemos
e keqpërdorur? William Eton, duhet të na çojë drejt “arsyetimit”
konsulli anglez në perandorinë “racionalizmit” dhe përfundimit
Osmane, shkruan në një letër në drejt braktisjes; domethënë
vitin 1800: ata që ndjekin shkencën ‘do të
“Askush nuk ka idenë për mohojnë përcaktimet e kulturës
navigacionin dhe përdorimin e sonë’. Pikërisht në këtë mendim
magnetit. Udhëtimi, si burim fshihet një fyerje ndaj vlerave tona
kryesor i shtrirjes dhe ngritjes kulturore për shkak të brishtësisë
kulturore është plotësisht i ndaluar së tyre mendore. Por, duke e lënë
nga shpirti arrogant i besimit të tyre mënjanë këtë vështrim, më lejoni
dhe ... smira me të cilën vështrohen të them: Mos luftoni betejat e së
marrëdhëniet me të huaj – është shkuarës kur të ashtuquajturit
i natyrës që nuk reflektohet në ‘filozofë racional’ me pikëpamjet e
karakterin zyrtar – pra njeriu i tyre dogmatike e të paarsyeshme,
shkencës së përgjithshme – nuk në doktrinat kozmologjike, që ata
njihet veçse si një mjeshtër që trashëguan nga Aristoteli, hasën
duhet të merrej me prodhimin e vështirësi për t’i pajtuar këto
topave, ndërtimin anijesh dhe etj., koncepte me fetë e tyre.
ai vlerësohet pak më mirë se një Më duhet të rikujtoj që këto ndeshje
çmendur.” ishin më të përgjakshme midis
Numri IV
58
Dashuri për të gjithë

61. studiuesve që u përkisnin shkollave
krishtere të mesjetës. Problemet
kryesore që i merakosnin këta
studiues lidheshin me kozmologjinë
e metafizikën: ‘A toka gjendet në
një vend të paluajtshëm, a ekziston
diçka përtej saj? Zoti a drejton
gjjithësinë lëvizës drejtëpërdrejt për
një synim efikas ose Atij i intereson
vetëm synimi përfundimtar? A
të gjithë trupat qiellor vihen në
lëvizje nga një forcë lëvizëse apo
disa të tillë? A forcat lëvizëse Ibn-al-Haitham (965-1039)
qiellore kanë dobësi e lodhje? Çfarë
është karakteri i lëndës qiellore?
Ajo a i ngjan lëndës tokësore, për
sa i përket cilësive të qenësishme asnjë mospajtim midis shkencës
si nxehtësi, ftohje, lagështi dhe dhe besimit... (megjithatë) përmes
thatësi? S’kemi pse të çuditemi kur një studimi modest dhe ngulmues
Galileo u mundua për herë të parë (Kisha) ka mësuar të ndajë vetitë
të klasifikonte këto probleme, që i themelore të besimit nga sistemi
përkisnin domosdoshmërish sferës shkencor i një periudhe të dhënë,
së fizikës, për të gjetur përgjigjet veçanërisht kur duket se studimi
e tyre përmes eksperimentimit i Biblës, i ndikuar nga kultura,
fizik, ai u persekutua. Kthimi nga detyrimisht lidhet me kozmogoni.
vendimi që u mor atëherë kundër tij
po bëhet tani pas 350 vjetësh. KUFIJTË E SHKENCËS
Më 9 maj 1983, në një ceremoni të
posaçme në Vatikan, Shenjtëria e tij Në fjalët e tij, nëse Papa nënvizoi
Papa Xhon Paul II në praninë e 33 pjekurinë që Kisha kishte arritur
nobelistëve dhe 300 shkencëtarëve në marrëdhënie me shkencën;
të tjerë, deklaroi: ai gjithashtu duhet të kishte
“Përvoja e Kishës, gjatë dhe pas theksuar të kundërtën – pranimin e
çështjes së Galileos, e ka përcjellë kufizimeve të disiplinave të tyre nga
te një qëndrim më të pjekur. ... shkencëtarët që nga koha e Galileos
Kisha nga ana e saj mëson vetë nga – identifikimin e faktit se janë
përvoja e shqyrtimi dhe ajo tashmë akoma shumë çështje që qëndrojnë
dallon më mirë kuptimin që i duhet përtej territorit të shkencës së sotme,
dhënë lirisë shkencore ... një ndër madje edhe asaj të së ardhshmes.
cilësitë më të shquara të njeriut. Edhe pse ne mund të hamendësojmë
Është kërkim përmes të cilit njeriu për disa probleme, por kurrsesi nuk
e arrin të vërtetën. ... prandaj Kisha mund të vërtetojmë spekulimet
është e bindur që nuk mund të ketë tona në mënyrë empirike. Ama
V ë rt e t ë s i a
59
urrejtje për askënd

62. është boshti empirik që qëndron shpejtësia, pra sa më shpejtë do të
në thelb të shkencës moderne. Ne lëvizim, aq më gjatë do t’i dukemi
jemi më modest se sa do të kishte në të jetuarit atij që nuk lëviz me
qenë Ibne Rushdi (Averroesi). Ibne ne. Kjo nuk është pjellë e fantazisë
Rushdi ishte fizikan me njohuri të sonë. Ejani në laboratorit e grimcës
jashtëzakonshme, me kontribute elementare të CERN-it në Gjenevë,
të mëdha në studimin e ethes ku prodhohen grimca jetëshkurtëra
dhe të retinës. Ky është një ndër siç është mouni, ose në laborator
deklarimet e tij për përjetësinë këtu në Orsaj dhe shënoni kohën
shkencore. Megjithatë, në një intervale që kalohet derisa muaonët
disiplinë tjetër si ajo e kozmologjisë, e shpejtësive të ndryshme prishen
ai pranoi spekulime e Aristotelit, në elektron e neutron. Muonët me
pa i njohur se ato ishin vetëm shpejtësi më të lartë pushojnë më
spekulimet që mund të dilnin të vonë se sa ata që kanë shpejtësi të
gabuara në eksperimentimet e së ngadaltë, pikërisht në përputhje
ardhmes. Shkencëtari i sotëm di më me ligjin sasior (kuantitativ) të
mirë se kur e ku ai bën spekulime, relativitetit, parashtruar për herë
ai nuk hedh deklarata për mbylljen të parë nga Ajnshtajni në 1905.
e çdo lloj mendimi rreth tyre. Fizikës iu desh shumë kohë për të
Madje edhe për fakte tashmë të vërtetuar apo kuptuar Ajnshtajnin.
pranuara gjerësisht, ne bindemi që Fatmirësisht, me sa duket, filozofët
mund të zbulohen fakte të reja, të akoma s’kanë kuptuar Ajnshtajnin.
cilat pa i shtrembëruar zbulimet Me sa di unë, nuk ekziston asnjë
e mëparshme, mund të na shpien sistem filozofik, që ngrihet mbi
drejt përgjithësimit; pra duke sjellë idenë e hapësirës dhe të kohës.
ndryshime të mëdha në konceptet e E dyta dhe mundësisht kthesa
botëkuptimit tonë. vendimtare në mendim erdhi në
Në fushën e fizikës, kjo ndodhi në 1926 me parmin e Paqartësisë të
krye të këtij shekulli me zbulimin e Heisenbergut. Ky parim i përket
teorisë së relativitetit dhe kuanteve. ekzistencës së kufizimit konceptual
Kjo mund të ndodhë sërish, në njohjen tonë. Ky konfirmon
sepse nëse po kufizohen rastet e p.sh. se asnjë matje fizike nuk
koncepteve të reja, botëkuptimi ynë mund të tregojë se në këtë tryezë
i deritanishëm po bëhet gjithnjë më i qëndron një elektron dhe që ai
pranueshëm dhe më gjithpërfshirës. është në gjendje të palëvizshme.
Mund të bëhen disa prova për të
Mua më është thënë të shtjelloj treguar se saktësisht ku ndodhet
këtë pikë: elektroni; por këto eksperimente do
Unë kam përmendur për kthesën të asgjësojnë mundësinë e gjetjes së
rrënjësore në konceptet e fizikanëve njëhershme të pyetjes se a elektroni
në lidhje me relativitetin e kohës. është në lëvizje dhe nëse po,
Na duket e pabesueshme se gjatësia atëherë në çfarë shpejtësie? Njohja
e kohës së intervalit varet nga jonë ka një kufizim të qenësishëm
Numri IV
60
Dashuri për të gjithë

63. që me sa duket është i dekretuar. të shfaqet, por kush nga ne mund
Unë rrëqethem nga tmerri duke të shpallë se ai nuk do të gjendet
përfytyruar se çfarë do t’i ndodhte kurrë.
Heisenbergut, nëse ai do të ishte A shkenca moderne i bie ndesh
lindur në mesjetë – kur betejat pasqyrimit metafizik? Le të
teologjike mund ta kishin ndërkryer shqyrtojmë disa shembuj rreth këtij
atë se vallë a mos ekziston kufizimi i konteksti nga mendimi modern
ngjashëm për dijen që zotëron Zoti. shkencor:
Pra siç ndodhu, u plasën betejat, Shembulli im i parë i takon doktrinës
por në fushën e fizikës së shek. metafizike të krijimit nga asgjëja.
XX. Opinioni revolucionar i Sot ne besojmë në kozmologji.
Heisenbergut, i përkrahur nga të
gjitha prova të njohura, asnjëherë (Endnotes)
nuk është pranohet nga shumica e a A.J. Arberry, Revelation and Reason in Islam,
fizikanëve. Fizikani më i shquar i të George Allen and Unwin, Londër, 1957, f. 19
gjitha kohërave, Ajnshtajni harxhoi b Briffault, Making of Humanity, f. 190-202, i
një pjesë të bukur nga jeta e tij, duke cituar nga Muhammad Iqbal, The Reconstruction of
kërkuar mangësitë në argumentet Religious Thought in Islam’ i ribotuar nga M. Ashraf,
Lahore, 1971, f. 129-130
e Heisenburgut. Ai nuk arriti të
c Ibn Khaldun, The Muqqamidah i përkthyer nga
mohonte provat eksperimentale,
f. Rosenthal, Routledge dhe Kegan Paul, Londër
por shpresoi se prova të tilla mbase 1958, ribotuar në The Muslim World on the Eve
mund të shpjegoheshin brenda një of Europe’s Expansion redaktuar nga J. Saunders,
sistemi tjetër teorik. Pavarësisht f. 131-134 botuar nga Prentice Hall, Englewood
nga përpjekjet e përsëritura të Clif N. J. 1966
Ajnshtajnit, një sistem i tillë akoma
nuk është gjetur. Edhe pse vështirë Përkthyes: Çapajev Zera, Shahid Ahmad Butt
V ë rt e t ë s i a
61
urrejtje për askënd

64. A është e lejuar
muzika
në Islam?
Hazret Mirza Tahir Ahmed,
Kalifi i Katërt i Mesihut të Premtuar
P o paraqesim një pjesë me pyetje-
përgjigje të një mbledhjeje me
Hazret Mirza Tahir Ahmed r.a., Kalifit
të Katërt të Mesihut të Premtuar.
Pyetësi: “Dikush që njoh ka një ves të
keq për të dëgjuar muzikë. Pyetja ime
është :
Cila është pikëpamja juaj për muzikën
në Islam”?
Hazret Mirza Tahir Ahmedr.a. :
Varet nga shkalla e zakonit dhe këqijat mund t’i refuzojmë. Kurse
natyra e muzikës. Muzika në vet- muzika bie në “zonën neutrale”,
vete nuk mund të gjykohet si tërë- ajo as nuk është e ndaluar tërë-
sisht e keqe. Parimi islam është sisht, as nuk është e lejuar pa asnjë
se nëse dëmi i diçkaje është më kusht.
shumë se 50%, atëherë ajo duhet Ne e dimë që në kohën e Hazret
refuzuar, dhe nëse dëmi i saj është Profetit Muhamed s.a.v.s. kur ai
më pak se 50%, atëherë mund t’i hyri në Medinë, gratë e Medinës,
marrim të mirat e saj, ndërsa të duke e mirëpritur atë, këndonin
Numri IV
62
Dashuri për të gjithë

65. këngë mirëseardhjeje, gjithashtu graduale për të hequr dorë nga
ato u binin daulleve që quhen Def. ai zakon. Për sa i përket muzikës
Pra, ajo ishte një lloj muzike që pop, nuk e di se si njerëzit e tolero-
përdornin arabët. Asnjë nuk mund jnë atë. Është plotësisht e pakup-
të thotë që ajo nuk ishte muzikë. timtë. Kur njerëzit dëgjojnë atë
Megjithatë, nuk ishte praktika e lloj muzike, ata dalin në një farë
të Dërguarit s.a.v.s. që të lejonte çmendurie dhe një dëshire të flak-
shokët të jepeshin pas muzikës të të cilën ata s’mund ta shuajnë.
e t’i dorëzoheshin asaj, e as nuk Shija që lë pas kjo e ashtuquaj-
ishte zakoni i tyre. tur muzikë moderne
Përkundrazi ata shijo- Varet nga shkalla e është shumë e pa-
nin recitimet e Kura- zakonit dhe natyra hijshme dhe e keqe
nit, ose duke dëgjuar kurse shoqëria në ndi-
e muzikës. Muzika
poezitë e mira e kupt- kimin e saj po bëhet
implota të poetëve të në vetvete nuk më e shëmtuar dhe
mëdhenj. Por shija e mund të gjykohet më e pakujdesshme,
tyre u zhvillua gradu- si tërësisht e keqe. duke e lejuar veten
alisht dhe së fundmi Parimi islam është se për të prishur vlerat
ata u zhvendosen nga nëse dëmi i diçkaje tradicionale. Ndaj,
poezia te Kurani. është më shumë se një muzikë e tillë pa-
Pra , duhet kohë dhe 50%, atëherë ajo dyshim është e keqe
durimi për të përmirë- duhet refuzuar, dhe dhe konsiderohet si
suar cilësinë e shijes nëse dëmi i saj është gjynah.
suaj, dhe pa bërë këtë më pak se 50%, Ju nuk mund të traj-
gjë, do të ishte mizore toni të gjitha llojet e
atëherë mund t’i
të detyroni dikë që muzikës njësoj. Pran-
të braktisë disa gjëra marrim të mirat e daj them, se duhet
menjëherë. Në këto saj, ndërsa të këqijat të jeni të mençur në
gjëra është çështje mund t’i refuzojmë. përzgjedhjen e shijes
shijesh. Ne disa gjëra Kurse muzika bie në suaj. Një dëgjim ras-
të tjera çështja e nda- “zonën neutrale”, tësor i muzikës nuk
limit është e prerë ajo as nuk është e mund të konsidero-
dhe ju nuk mund ta ndaluar tërësisht, as het si diçka që ju çon
ndryshoni atë. Për sh- nuk është e lejuar pa në xhehenem, sigur-
embull, ju nuk mund asnjë kusht. isht që jo. Megjithatë,
të thoni se dua të për- nëse nga një dëgjues
mirësoj shijen time i rastit i muzikës, ju
për ujin prandaj nuk e lë verën largoheni nga gjërat që kanë vlerë
menjëherë. Kjo nuk është e lejuar, më të madhe, pra nga përkujti-
sepse vera është e ndaluar, dhe ajo mi Allahut të Madhërishëm dhe
që është e ndaluar është e ndaluar. nga namazet, aq shumë sa ajo ju
Ndërsa muzika nuk bie në këtë është bërë synimi i shpirtit tuaj
kategori. dhe si diçka e pazëvendësueshme,
Për këtë ju mund të zgjidhni një atëherë sigurisht jeni humbës.
rrugë të zgjuar drejt një rregullsie Shqipëroi: Markelian Shparthi
V ë rt e t ë s i a
63
urrejtje për askënd

66. HIXHABI
“G jatë viteve të fundit, hixhabi apo shamia
është kthyer në një çështje në Evropë.
Veçanërisht në Francë, është bërë mjaft zhurmë,
dhe tashmë ata po mendojnë seriozisht për të nxjerrë
legjislacionin, i cili do të ndalojë pjesërisht hixhabin. Duke
ndjekur gjurmët e Francës, politikanët në vende të tjera
evropiane, për interesa të tyre politike, bëjnë deklarata duke
mbështetur ndalimin e hixhabit, dhe kështu kjo çështje është kthyer
në një mjet për të lënduar ndjenjat e myslimanëve.
Kohët e fundit kam parë një
Hazret mirza masroor ahmad,
karikaturë në një gazetë ku tregohej
kalif i pestë i mesihut të premtuar
një grua me shami duke qëndruar
S a herë që kam menduar për pranë një djali të ri me beretë. Djali
këtë çështje, unë nuk arrita të i thoshte gruas “jo burka” ndërsa
kuptoja se çfarë problemi qëndron gruaja i thoshte djalit “jo beretë”.
te hixhab që qeveritë e konsiderojnë
Pra, këto çështje janë kthyer në
një kërcënim. A mos vallë veshja
sarkazma dhe ironi; mirëpo njerëzve
e palltos dhe mbulimi i kokës dhe
mendjekthjellët që mbajnë frerët e
mjekrës me një copë pëlhurë janë
zbatimit dhe legjislacionit, nuk u
krime aq të rënda që u dashka një
duhet të ndërhyjnë në këto çështje.
parlament i tërë të mblidhet dhe
A duhet miratuar legjislacioni
të miratojë një legjislacion të tillë
kundër grave të krishtera apo
kundër tyre? Nëse është e ndaluar
çifute që i përmbahen veshjes
për një femër që të mbulojë kokën
fetare? Nëse vendoset ndalimi ndaj
e saj me një copë rrobe, atëherë pse
myslimanëve, atëherë edhe vendet
u lejohet burrave veshja e kapelave
myslimane si kundërpërgjigje mund
dhe beretave mbi kokat e tyre? Kjo
të vënë kufizimet ndaj veshjeve
do të thotë se një ndalim mund
perëndimore. Kjo çështje ka mundësi
të sugjerohet edhe kundër këtyre
të shndërrohet në një top dëbore që
kapelave.
Numri IV
64
Dashuri për të gjithë

67. mund të prishë paqen botërore. administratat e disa shkollave,
një vajze myslimane ahmadiane,
Megjithatë, nëse shamia fsheh të cilën e njoh personalisht dhe
identitetin e një personi dhe është është ndër nxënësit më të zgjuara,
e domosdoshme që ajo të hiqet për i mohohet e drejta e arsimit. Janë
ta identifikuar atë, atëherë qeveritë akoma mjaft raste të tilla.
apo autoritetet kanë të drejtë të
Ky talent kombëtar apo e ardhmja
bëjnë kështu. Por çfarë parodie,
e vendit nuk lejohet të realizohet,
që femrës t’i mohohet e drejta e
vetëm sepse një vajzë myslimane
udhëtimit vetëm sepse ajo mban
dëshiron t’i shërbejë atdheut dhe
shami, ose dikujt t’i mohohet e
njëkohësisht do që të praktikojë
drejta e mjekimit në spital dhe të
fenë e saj me vullnetin dhe dëshirën
lihet në mëshirë të fatit sepse ajo
e saj. Një vajze i mohohet e drejta e
ishte e mbuluar. Atëherë, fjala bie,
saj e arsimit vetëm sepse ajo mban
një vajzë gjeniale që renditet në
një copë pëlhure mbi kokën e saj.
krye të klasës së saj, e cila nuk është
thjeshtë një myslimane por një Nëse ky është krim atëherë gjatë
pasuri për shtetin ku jeton, është dimrit të gjitha grave evropiane,
besnike ndaj shtetit të saj në çdo u duhej hequr e drejta për të vënë
mënyrë të mundshme aq shumë shall mbi kokat e tyre. Sigurisht,
sa kjo dashuri ndaj atdheut i është është e nevojshme të vendoset
ngurtësuar përbrenda dhe ajo mund se a përdormi i kësaj pëlhure një
të sakrifikojë të gjitha aftësitë dhe metrosh është vërtetë një krim i tillë
zotësitë e saj për zhvillimin e atij që t’i mohohen dikujt të drejtat e
shteti – nëse kësaj vajze i hiqet e saj elementare.
drejta për të vazhduar shkollën
A është ky përkufizim i qeverive
vetëm sepse ajo zgjodhi të mbante
moderne demokratike që
shami, jo nga imponimi por nga
pretendojnë se mbrojnë të drejtat e
dëshira e saj vullnetare; a nuk është
popullit të tyre? A është kjo metodë
kjo njësoj me mohimin e të drejtave
për të afruar popuj të ndryshëm?
të saj si qytetare? A nuk shërben ky
A është kjo rrugë për të ushqyer
legjislacion që ia mohon të drejtën e
dashuri nëpër njerëz? Sigurisht, çdo
arsimit, si një metodë për të humbur
person me mendje të shëndoshë
talentin kombëtar?
do ta kundërshtojë këtë sepse
Ky legjislacion akoma nuk është këto gjëra vetëm do të ngrenë më
miratuar në Gjermani, por për shumë murin e urrejtjes dhe do të
shkak të rregullave vendosura nga shkatërrojnë paqen globale.”
V ë rt e t ë s i a
65
urrejtje për askënd

68. Aurora
boreale
(dritat veriore)
dhe
përmendja e saj
në Kuran
Numri IV
66
Dashuri për të gjithë

69. K
urani i madhërishëm Siç Allahu ka krijuar thesaret fizike
është shpallja hyjnore për të plotësuar nevojat e njeriut
që ia heq perden ashtu edhe botëkuptimet e Kuranit
sekreteve dhe dukurive janë të pashtershme dhe me
të fshehura dhe shtresëzime të tilla, që shfaqen në
na orienton drejt kërkimit dhe çdo kohë, çdo shekull me një trajtë
studimit të universit për të gjetur tjetër, për të frymëzuar besimtarin
gjurmët e Krijuesit. Ai mban me fuqinë e besimit hyjnor. Rreth
shumë paralajmërime dhe profeci kësaj Kurani thotë:
që tashmë janë fakte të njohura “Nuk ka asnjë send që të mos gjenden
shkencore. Përveç astronomisë, tek Ne thesaret e tij; dhe Ne nuk
fizikës, gjeografisë, gjeologjisë, zbresim diçka prej tij, por vetëm
oqeanologjisë, biologjisë, botanikës me masë të caktuar.” [Al-Hixhrr
dhe shumë shkencave të tjera, 15:22]
Kurani zbulon fakte të reja dhe Kështu që në Kuran gjenden shumë
dukuri të fshehta edhe në fusha ajete që mbajnë temat e krijimit të
të tjera, që vërtetojnë në radhë universit aq bukur sa që nuk mund
të parë natyrën e tij hyjnore dhe të hasim në asnjë libër tjetër. Një
përforcojnë pohimin e tij e të qënit nga këto ajete është përmendur
fjala e Zotit të Gjithëdijshëm. në suren “Al-Hadid” ku Allahu
Kurani jo vetëm që nxit lexuesit për diskuton një temë që njeriu gjatë
të studiuar dhe shqyrtuar krijimin e shekujve e ka kuptuar vetëm në
gjithësisë por i vlerëson duke thënë: aspektin shpirtëror. Ai s’kishte
“Me të vërtetë, në krijimin e qiejve mundësi të zbulonte fakte të
dhe të Tokës dhe në ndërrimin e natës fshehura shkencore në të.
e të ditës, ka shenja për mendarët, “Ai e di se çfarë hyn në Tokë dhe çfarë
për ata që e përmendin Allahun del prej saj, çfarë zbret prej qiellit dhe
duke qëndruar në këmbë, ndenjur ose çfarë ngjitet drejt tij. Ai është me ju
shtrirë dhe që meditojnë për krijimin kudo që të gjendeni; Ai sheh gjithçka
e qiejve dhe të tokës.” [Ale-Imran që bëni.” [Al-Hadid 57:5]
3:191-2] Le të hulumtojmë se a qëndron
Sipas Kuranit, qëllimi i këtij pohimi i Kuranit që është libër
hulumtimi duhet të jetë gjetja hyjnor dhe udhërrëfyes për të gjithë
e argumenteve për faktin se njerëzimin duke e peshuar sipas
gjithë ky është krijuar nga Zoti i kriterit të shkencës.
Plotfuqishëm, në krijimin e të Cilit Tani përshkrimin që bën Kurani
nuk gjendet asnjë mangësi, siç thotë i përngjan më së miri dukurisë së
Allahu në një vend tjetër: Aurorës boreale ose ndryshe agimit
“Nuk mund të gjesh në krijimin e polar të veriut apo të jugut. Aurorat
të Gjithëmëshirshmit kurrfarë ceni. janë dritat natyrore që shfaqen në
Hidhe vështrimin: a sheh ndonjë qiell, dhe zakonisht vëzhgohen
plasaritje? Pastaj hidhe sërish gjatë natës dhe shoqërohet nga një
vështrimin; sytë e tu do të kthehen tingull i lehtë ose kërcëllitje. Këto
të lodhur e të molisur.” [Al-Mulk drita shfaqen sidomos në zonat
67:45] polare sepse këtu periudha e
errësirës është më e gjatë si dhe
gjenden fusha magnetike.
V ë rt e t ë s i a
67
urrejtje për askënd

70. Kurora e diellit që u duk gjatë eklipsit të vitit 1999
Meqenëse këto drita duken vetëm Atmosfera e diellit tonë përbëhet
në qiellin e hemisferës veriore nga grimca të ngarkuara të protonit
prandaj quhen ndryshe agimi verior dhe elektronit. Kjo kurorë duket
apo Aurora boreale. Këtu fjala më së miri kur dielli eklipsohet
Aurorë vjen nga hyjnesha romake plotësisht nga hëna. Çdo orë dielli
e agimit, ndërsa Boreas është fjalë lëshon afërsisht 7 miliard tonë
greke për erën veriore. Këto shfaqen grimca të tilla në hapësirë. Rryma
më së shpeshti nga shtatori deri në e këtyre grimcave të ngarkuara
tetor dhe nga marsi deri në prill. quhet erë diellore. Erërat diellore
Benxhamin Franklini ishte i pari shkaktojnë fenomene të ndryshme,
që tërhoqi vëmendjen ndaj këtij p.sh. stuhi gjeomagnetike, që mund
“misteri të agimit verior”. Ai i të shkatërrojë sistemin elektrik
teorizoi këto drita të lëvizshme si në botë, aurora (dritat veriore dhe
koncentrimi i ngarkesave elektrike jugore) etj.
në vende polare që rriten dhe Aurora (aurorae) është shfaqja e
shtohen nga bora e lagështi të tjera.a natyrshme e dritës në qiellin arktik
MEKANIZMI I AURORËS dhe antarktik, që shkaktohet nga
përplasja e grimcave të atomit,
Dielli është ylli qendror në sistemin të ngarkuara me energji lartë në
diellor ku bën pjesë edhe planeti atmosferë (Termosferë). Fenomeni
ynë. Dielli përbëhet nga plazma i aurorës është një bashkëveprim
e nxehtë që ndërthuret me fushat midis fushës magnetike të tokës dhe
magnetike. Ai është 109 herë më i erës diellore. Aurorat shkaktohen
madh se toka jonë ndërsa masa e tij nga përplasja e grimcave të
është 2x1030 kilogram, pra 330,000 ngarkuara (në përgjithësi elektrone
herë më shumë se toka. Përafërsisht por dhe protone) që qëndrojnë në
¾ e masës së diellit përbëhet nga magnetosferën e tokës me atomet
hidrogjeni ndërsa pjesa tjetër dhe molekulat që qëndrojnë në
kryesisht nga heliumi. Temperatura atmosferën e sipërme të tokës (në
e diellit në sipërfaqe mund të jetë lartësi rreth 80 km lart (50 milje)).
5505o C ndërsa në bërthamë kjo
Elektronet dhe protonet që
mund të arrijë deri në 15,000,000oC.
qëndrojnë në magnetosferën e tokës
Numri IV
68
Dashuri për të gjithë

71. kanë burim Diellin që dalin në të lokalizuar të vijave të fushës
formën e një ere diellore. Shpejtësia magnetike, gjë që siguron se format
e kësaj ere diellore ndryshon nga 300 e aurorave drejtohen nga fusha
deri në 1000 km/sek, duke bartur magnetike e tokës. Forma e aurorës
një fushë magnetike diellore. Sa më ndryshon. Vija të shndritshme drite
e madhe të jetë era diellore, aq më ngrihen deri në 100 km nga toka
e fuqishme është shfaqja e aurorës. dhe shtrihen mbi fushën magnetike.
Kur këto elektrone dhe protone Harqet që mund të krijojë një
të ngarkuara arrijnë në afërsinë aurorë arrijnë një gjerësi minimale
e tokës bashkë me erën diellore prej 100 metrash që ndryshojnë
dhe fusha e mbyllur magnetike e vazhdimisht. Pas mesnate aurora
erës diellore orientohet në mënyrë krijon disa njolla, të cilat ndriçojnë
të përshtatshme (kryesisht drejt me një pulsim çdo 10 sekonda.
jugut), atëherë ajo takohet me
ERËRAT DIELLORE DHE
fushën magnetike të tokës dhe
MAGNETOSFERA
kështu grimcat diellore hyjnë në
magnetosferë dhe mblidhen në Toka vazhdimisht përplaset nga
magnetotail. Lidhje të tilla magnetike era diellore që përbëhet nga rryma
shpejtojnë më tej lëvizjen e grimcave e plazmës së nxehtë (të gazit me
diellore drejt tokës. elektronet dhe jonet pozitive).
Përplasja elektrike në atmosferë Këto elektrone dhe jone pozitive
ngjall kërcime dhe lëvizje të emitohen nga dielli në çdo drejtim si
shpeshta tek elektronet (një dukuri pasojë e nxehtësisë deri në miliona
ku energjia kinetike e elektronit gradë në kurorën e diellit. Era
shndërrohet në dritën e dukshme); diellore arrin tokën zakonisht me
dhe molekulat në atmosferën e një shpejtësi prej 400km/sek.
sipërme. Kjo energji e ngacmimit Magnetosfera e tokës është hapësirë
mund të humbet nga emetimet e që përbëhet nga zona magnetike
dritës dhe përplasjet. Shumica e e saj. Kjo krijon një pengesë për
aurorave kanë emetime të gjelbra erën diellore, duke e detyruar të
dhe të kuqe që shkaktohen nga devijohet rreth sipërfaqes së tokës
atomet e oksigjenit. Gazra të prej një distance rreth 70,000 km
ndryshme, që bashkëveprojnë me nga toka.
atmosferën e sipërme, prodhojnë ZBULIMET E PARA TË KËSAJ
ngjyra të ndryshme në varësi DUKURIE
të përbërësve të oksigjenit dhe
nitrogjenit. Edhe Niveli i gjallërisë Ndonëse eksploruesi dhe gjeologu
të erës diellore mund të ndikojë i Greqisë së lashtë Pytheas-i ishte
ngjyrën dhe intensitetin e aurorave. i pari që përmendi aurorën, ishin
Hiorter-i dhe Celsius-i që në 1741
Për sa i përket formës së aurorave,
shpjeguan praninë e kontrollit
ato shfaqen si flakërime të
magnetik, thënë ndryshe që luhatje
shpërndara ose si mjegull apo
të mëdha magnetike ndodhin
perde që shtrihen nga lindja deri
gjithmonë kur aurora vëzhgohej nga
në perëndim. Ato evoluohen dhe
sipër. Kjo bëri që të mendohej(më
ndryshohen vazhdimisht. Çdo
vonë) se shumë rryma të
perde përbëhet nga rrezet paralele,
mëdha magnetike ishin lidhur
ku secila rreshtohet sipas drejtimit
V ë rt e t ë s i a
69
urrejtje për askënd

72. me dukurinë e aurorës. Fizikani nuk dinte as të lexonte e as të
norvegjez Kristian Birkelandi shkruante, por është fjala e Zotit
(1908)b nxori përfundimin se këto të tij, të Gjithëdijshmit dhe të
rryma rridhnin në drejtim lindje- Plotfuqishmit.
perëndim pranë harkut të aurorës. Janë dy parime të përgjithshme në
Më 26 shkurt 2008, studimet dukurinë e aurorës:
e THEMIS-it përcaktuan, për 1. Zbritja e grimcave të ngarkuara
herë të parë, ngjarjen shkrehëse zakonisht, jonet pozitive nga
që shkakton nisjen e nën-stuhisë dielli në formën e erës diellore
magnetosferike.c mbi atmosferën e sipërme të
Ishte Elias Loomis-i (1860) dhe tokës.
më pas Hermanz Fritz-i (1881)d që 2. Prania e atomeve dhe moleku-
me më shumë detaje përcaktuan se lave në atmosferën e sipërme të
aurorat shfaqen vetëm në zonat e tokës (afërsisht në lartësi prej
përcaktuara, një rajon në formën e 80 km) që dalin pikërisht nga
unazës me radiusin(rreze) afërsisht fusha magnetike të tokës, pra
2500 km gjerë rreth polit magnetik nga magnetosfera.
të tokës. Tani le të lexojmë fjalët e Kuranit:
ORIGJINA E KËSAJ DUKURIE “Ai e di se çfarë hyn në Tokë dhe
Tani le të kthehemi përsëri te çfarë del prej saj, çfarë zbret prej qiellit
Kurani për të gjetur përmendjen dhe çfarë ngjitet drejt tij.”
e kësaj dukurie të rrallë para A ka ndonjë mënyrë tjetër për të
katërmbëdhjetë shekujsh. Nëse përshkruar gjithë fenomenin e
del që Kurani e paralajmëron atë, aurorës më bukur se kjo. Sigurisht
atëherë duhet t’i bindemi faktit se që jo. Kjo vërteton se fjala e Zotit,
kjo nuk është fjala e Muhamedit Kurani Famëlartë dhe veprimi i Zotit,
(paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të)
që vetë shkenca, nuk kanë asnjë konflikt
Numri IV
70
Dashuri për të gjithë

73. Kamping nën dritat veriore në Kanada
me njëri-tjetrin, përkundrazi ata arsyeshme që Kurani, jo vetëm që
janë në përputhje të plotë. të konsiderohet shprehja e shpalljes
Si përfundim dua të citoj ato hyjnore, por t’i caktohet atij një
fjalë që Dr. Maurice Bucaille pozitë e veçantë, për arsye se siguron
përmendi duke përfunduar librin autencitetin e mirëfilltë dhe është i
e tij të famshëm “Bibla, Kurani pajisur me temat shkencore që, nëse
dhe Shkenca: Shkrime të shenjta, studiohen sot, e sfidojnë shpjegimin
studiuar në dritën e dijes moderne”. njerëzor.” e
Ai shkruan: Shahid Ahmad Butt
“In view of the state of knowledge in Shënime
Muhammad’s day, it is inconceivable a) Për përshkrimin e dukurisë së aurorës
that many of the statements in the apo për detajet e saj, jemi bazuar te të
dhënat që gjenden në faqen e Wikipedia-s.
Qura’n which are connected with science “Aurora (astronomy).” Wikipedia, The
could have been the work of a man. It is, Free Encyclopedia. 4 Sep 2009, 08:52
moreover, perfectly legitimate, not only UTC. 4 Sep 2009 <http://en.wikipedia.
to regard the Qura’n as the expression org/w/index.php?title=Aurora_
(astronomy)&oldid=311802793>.
of a Revelation, but also to award it http://www.loc.gov/exhibits/treasures/
a very special place on account of the franklin-scientist.html
guarantee of authenticity it provides and b) Birkeland, Kristian (1908). “The
the presence in it of scientific statements Norwegian Aurora Polaris Expedition 1902-
which, when studied today, appear as 3.”
challenge to human explanation.” c) http://www.nasa.gov/mission_pages/
themis/auroras/themis_power.html
“Duke marrë para sysh nivelin e d Fritz, Hermann (1881). “Das Polarlicht.”
diturisë në kohën e Muhammedit, e) Dr. Maurice Bucaille, The Bible, The
është e pabesueshme se shumë nga Qur’an and Science, The Holy Scriptures
temat që lidhen me shkencën në Examined in the light of Modern Knowledge,
Kuran, nuk mund të jenë nga dora Tahrike-Tarsile-Qura’n Inc., New York
11373, 2003, ISBN 1-879402-98-X, f. 269
e njeriut. Por, është plotësisht e
V ë rt e t ë s i a
71
urrejtje për askënd

74. Kujtim
Musa Rrustemi (1968 - 2010)
President i Xhematit Mysliman Ahmadia të Kosovës
Numri IV
72
Dashuri për të gjithë

75. Ç do ditë jeta lind e shfaqet në vepra e sjellje të shkëlqyera dhe
forma të ndryshme në këtë shembullore. Ishte një shërbëtor
tokë dhe po aq herë ajo largohet besnik i sistemit të Kalifatit. Ai ishte
në mënyrë të pavënëre. Vetëm mik dhe dashamirës i çdokujt, me
një numër i vogël njerëzish mund një vendosmëri të palëkundshme
ta kapërcejnë përditshmërinë e por njëkohësisht mjaft i përulur.
tyre dhe të lëshojnë gjurmë të Fytyra e tij gjithmonë shkëlqehej
thella mbi mendjen, kujtesën dhe me një buzëqeshje ndërsa në sfond
zemrat e brezave. Këto figura të i rrihte mendimet e thella. Për
jashtëzakonshme ngjallin epokat çdo nevojë ai gjithmonë gjendej i
historike në jetën e një populli. pranishëm. Vërtet, ai ishte një shok
i shkëlqyer dhe një vëlla shumë i
Ashtu siç Allahu i kishte dhuruar dashur.
të Dërguarit të Tij Muhammedit savs
ndjekës të devotshëm dhe besnik, Musa Rrustemi lindi më 8 qershor
Ai gjithashtu i dha shërbëtorit 1968 në fshatin Kokaj, afër qytetit
të tij shpirtëror, Mesihut të Gjilan, rreth 70 kilometra larg nga
Premtuar alejhiselam ndjekës të tillë që kryeqyteti Prishtina në juglindje të
manifestuan nivele të reja të besimit, Kosovës. Ai i përkiste një familje të
devotshmërisë dhe sakrificës ashtu madhe, ku përveç tij ishin 4 djem
siç paraardhësit e tyre, es’habët i dhe 4 vajza. Ai ishte më i vogël
kishin dëshmuar para botës. Duke ndër vëllezërit e tij. Kontaktet e
rrjedhur nga etnitete dhe rajone para të familjes së tij, me xhematin
të ndryshme, këta bijtë dhe bijat u vendosën në vitet 70, kur një
e Xhematit Mysliman Ahmedia po nga kushërinjtë e tij, që punonte si
ndriçojnë shtëpitë, fshatrat, qytetet emigrant në Zvicër, filloi të vizitonte
dhe vendet e tyre përmes asaj dritës xhaminë “Mahmud” në qytetin
shpirtërore që u është dhuruar nga Zyrih bashkë me shokët e tij. Kjo
Zoti i Plotfuqishëm. xhami ishte ndërtuar nga Xhemati
Mysliman Ahmedia. Më pas në
Pa dyshim, ndër këta shpirtra të
vitet 1981-82, një ish-misionar i
bekuar, ishte edhe vëllai ynë i ndjerë
xhematit me emrin Mushtak Baxhva
Musa Rrustemi, ish-presidenti i
që kishte shërbyer në Zvicër, vizitoi
Xhematit Mysliman Ahmedia të
qytetin e Gjilanit. Por ngjarja më e
Kosovës, i cili u nda nga jeta më 5
rëndësishme ngjau në pranverën e
gusht 2010 në një ngjarje tragjike.
vitit 1985 kur një Ahmedian danez
Inna lillahi ue inna ilejhi rra’xhi’un.
z. Hansenit vizitoi familjen e tij në
(Sigurisht, ne jemi të Zotit dhe tek Ai
fshatin Kokaj. Atë vit edhe vëllai
do të kthehemi). Natyrisht, vdekja
i tij i madh dr. Isa Rrustemi dhe
e tij u ka shkaktuar një tronditje
kushëriri i tij z. Fejzullahu do të
të rëndë jo vetëm familjes dhe të
udhëtonin për Anglinë për të marrë
afërmve të tij, por gjithë xhematit
pjesë në Xhelsa Salanën (tubimin
Mysliman Ahmedia dhe në veçanti
vjetor) e atij viti. Ata qëndruan
atij që e kishte njohur më parë. Ai
ishte një besimtar i patundur me
V ë rt e t ë s i a
73
urrejtje për askënd

76. Gjatë Haxhit 2010, në mekë
atje për pak ditë edhe pas xhelsës e para, unë qëndrova në xhaminë
si mysafirë të Kalifatul Mesih IV ra. e Zyrihut. Ajo kohë është një nga
Z. Musa Rrustemi, duke kujtuar atë momentet më të paharrueshme të
kohë, përmendi në fjalimin e tij të jetës sime.”
mbajtur në Xhelsa Salanën e Kosovës Më pas, ai vajti në Holandë ku do
më 29 maj 2010: (citoj) të qëndronte për 7 vjet. Atje fitoi
Përshtypjet që kishte sjellë vëllai im dhe shtetësinë holandeze. Gjatë
Isa nga Anglia, fotot, përshkrimet, udhës për në Holandë, ai vendosi të
kujtimet, takimi me Huzurin dedikonte jetën e tij në shërbim të
dhe Ahmadianët e tjerë, më lënë fesë Islame. Atje për herë të parë u
mbresa të thella. Përpjekja e tij për takua me Kalifin e katërtë, të cilit
të ndryshuar veten gjithashtu më ai ia tregoi qëllimin e tij. Shumë
bëri shumë përshtypje. Nga Anglia, shpejt, Huzuri i tha që të shkonte
ai gjithashtu kishte sjellë një libër në Shqipëri, por për shkak të disa
që akoma nuk ishte botuar por që arsyeve, kjo nuk u realizua dot. Në
ndryshoi jetën time për gjithmonë. vitet në vazhdim ai u angazhua të
Libri ishte “Filozofia e mësimeve të përgatitej për detyrën e vështirë që
Islamit” i shkruar nga themeluesi i kishte zgjedhur. Në atë kohë MTA-
xhematit Mysliman Ahmedia Hazret ja sapo kishte nisur transmetimin e
Mirza Ghulam Ahmad alejhiselam. saj. Çdo ditë Musa sahibi do të priste
me padurim emisionet e Kalifit
Pas mbarimit të shkollës së mesme
të katërtë, sidomos emisionin me
dhe shërbimeve ushtarake, ai shkoi
arabfolësit “Lika ma’al arab”. Këto
në Zvicër kur qëndroi për katër
emisione ushtruan ndikim të madh
vjet si anëtar i xhematit Mysliman
në jetën e tij.
Ahmedia të Zvicrës. Ai thotë:
Ishte pranvera e vitit 2000, kur
“Takimi im i parë me ahmadianët
z. Abdullah Wagishouser, Amir i
ishte i mrekullueshëm. Dhjetë ditët
Xhematit Mysliman Ahmadia të
Numri IV
74
Dashuri për të gjithë

77. Gjermanisë ndodhej në Holandë siç ishin libra, saç satelitor, televizor,
për një vizitë zyrtare bashkë me një incizues video, kompjuter, printer
delegacion. Musa sahibi rrëfen: dhe një biçikletë etj. Shoku i tij
nuk qëndroi më shumë se një javë
“... ai më kërkoi që ta ndihmoja për
dhe u kthye në Holandë ndërsa
të gjetur dikë që ishte i gatshëm për
Musa sahibi filloi punë në shtëpinë
të shkuar në Kosovë për themelimin
e vëllait të tij në Gjilan, ku motra
e xhematit atje. Unë i thashë që nuk
e tij banonte përkohësisht bashkë
njoh askënd që mund ta bënte këtë,
me familjen e saj. Nuk kaloi shumë
por nëse pëlqehet, unë jam i gatshëm
që ajo pranoi xhematin. Në Gjilan,
që të kthehem në Kosovë. Pa zgjatur
Musa sahibi qëndroi rreth një muaj.
shumë, Amir sahibi mori miratimin
Ata filluan të faleshin në xhemat
nga Huzuri dhe unë menjëherë u nisa
madje edhe xhumaja e parë u krye
nga Holanda për në Kosovë.”
në atë shtëpi.
Pikërisht para dhjetë vjetësh, ishte
Më pas ai u vendos në kryeqytet
fundi i majit 2000 kur z. Musa
Prishtinë, ku gjeti një apartament
Rrustemi dhe z. Fehim Difentaler,
me qera. Shumë shpejt ai u shoqërua
një ahmadian dhe miku i tij i ngushtë
nga vëllai i tij, dr. Isa Rrustemi, i
nga Holanda nisën udhëtimin e tyre
cili ishte transferuar nga Zvicra në
me një furgon duke shkelur Italinë,
Prishtinë dhe ushtronte profesionin
Greqinë, Maqedoninë dhe kështu
e tij si mjek këtu. Të dy vëllezërit u
mbërritën në Kosovë.
angazhuan në aktivitetet e xhematit
Me vete kishin marrë gjërat më në këtë qendër të re xhematit.
thelbësore për të nisur një mision, Musa sahibi akoma nuk kishte
Duke u takuar me Hazret Kalifin e pestë, gjatë Xhelsa Salanës së Gjermanisë, 2009
V ë rt e t ë s i a
75
urrejtje për askënd

78. asnjë automjet dhe për të kryer fillestare për ndërtim u kryen
detyrat e xhematit ai lëvizte me përmes vekar-e-emel (aksioneve)
biçikletë. ndërsa pjesa dërrmuese e projektit
u realizua nga firma të ndryshme
Nuk kaloi shumë që Musa sahibi
ndërtimi. Përkushtimi i plotë dhe
u takua me një tjetër ahmedian
angazhimi i gjithanshëm i Musa
nga qyteza e Istogut dhe kështu
sahibit ndaj këtij projekti historik
përpjekjet e tyre për ngritjen e një
janë të dukshme në çdo cep të
xhemati filluan të fitonin tiparet
ndërtesës. Në të vërtetë, ishte
themelore të të qenit një xhemat dhe
vetëm ndihma e vazhdueshme e
ata tashmë filluan të shijonin frymën
Zotit që ia mundësoi atij realizimin
e një bashkësie të tillë. Po në atë vit
e kësaj detyre me rëndësi të
Musa sahibi u njoh me z. Xhavejd
jashtëzakonshme po aq të vështirë
Ikbal Nasirin gjatë Xhelsa Salanës
dhe madhështore që ta përfundonte
së Gjermanisë. Ai ishte caktuar
në mënyrë të shkëlqyer dhe të
si misionar i Kosovës. Ata të dy u
lavdishme.
kthyen bashkë dhe u angazhuan në
veprimtarinë e Xhematit në mënyrë Pas marrjes së miratimit nga Huzuri,
më të organizuar. Pasi që u regjistrua ai mezi priste të fillonte ndërtimin
në universitet për të mësuar gjuhën e xhamisë së parë të Xheamtit
shqipe, Xhaved sahibi filloi të ftonte Mylsiman Ahmadia në Kosovë, gjë
shokët e tij të shkollës në qendrën që nuk e lejoi jeta e tij e shkurtër.
e xhematit, të cilët me kalimin e
Në 2009, gjatë Xhelsa Salanës së
kohës jo vetë që pranuan xhematin
Gjermanisë, Hazret Kalifatul Mesih
por më pas sollën shumë veta nga
V atba i dha porosi për të kryer haxhin
rrethi i tyre familjar dhe shoqëror
nga ana e tij. Padyshim, ky ishte një
në rrethin e Islam-ahmediatit. Në
bekim dhe nderim i veçantë për atë.
vitet në vijim shumë anëtarë erdhën
Ai kreu haxhin sipas porosisë së
nga qyteza Istog.
Huzurit. Pavarësisht se kishte fituar
Pas një kohe të shkurtër, apartamenti nder të veçantë duke kryer haxhin
që shërbente si qendër e xhematit në përfaqësim të Kalifit të Mesihut
dukej i pamjaftueshëm, dhe Musa të Premtuar alejhiselam, ai gjithnjë mbeti
sahibit i duhej të kërkonte një tjetër i përulur dhe modest dhe gjithmonë
apartament me më shumë hapësirë. i shmangej kësaj çështjeje.
Apartamenti u gjet por edhe ai filloi
Ai i përkushtoi çdo moment nga jeta
të dukej i ngushtë para nevojave të
e tij përhapjes së mesazhit të Islam-
xhematit dhe ata tashmë u detyruan
Ahmediatit. Në fillim të vitit 2002,
t’i shtronin xhematit kërkesë për
pavarësisht nga mungesa e kushteve
të blerë një truall për ngritjen e
apo mbështetjes, ai nisi një revistë
shtëpisë së misionit.
shqipe me titullin “Al-Islam”. Më pas
Gjetja e një trualli të përshtatshëm përgatiti një doracak rreth Namazit
në Prishtinë dhe ndërtimi i shtëpisë dhe përktheu fjalime të panumërta
së misionit janë padyshim ndër të Hazret Kalifatul Masih. Gjatë
arritjet e tij më të mëdha. Punimet kohës së tij si president, xhemati
Numri IV
76
Dashuri për të gjithë

79. i Kosovës nisi uebfaqen e parë të shqetësimet e tyre dhe gjithmonë
Xhematit në gjuhën shqipe www. gjendej i pranishëm në nevojat e
islam-ahmedia.org Xhemati i tyre. Ai gjithnjë orvatej t’i shmangej
Kosovës gjithashtu botoi një libër botës materiale e dëshirave të saj
me hadithe të zgjedhura të Profetit dhe gjithmonë si një rob i vërtetë
të Shenjtë savs dhe një fletëpalosje i Zotit angazhohej në përgatitjen e
informuese rreth xhematit. Madje, jetës së paskësajme. Të rrallë janë
ai kishte nisur përkthimet e shumë këta njerëz që ushtrojnë një ndikim
librave dhe temave në gjuhën shqipe aq të madh mbi jetën e të tjerëve.
por nuk arriti t’i mbaronte ato. Nën
Jeta e tij, misioni i tij, arritjet e
udhëheqjen e tij të denjë Xhemati
tij dhe trashëgimia e tij, pra çdo
Mysliman Ahmedia i Kosovës
gjë dëshmon për vërtetësinë e asaj
zhvilloi tri tubime të suksesshme.
profecie madhështore të Mesihut
Allahu s.v.t. i kishte dhënë një zemër të të Premtuar alejhisselam përmes së cilës
dhembshur. Ai gjithnjë angazhohej Allahu i premtoi se “Unë do të çoj
në shërbimet humanitare. Pranverën mesazhin tënd deri në skajet e botës.”
e fundit ai drejtoi disa anëtarë që
Hazret Kalifatul Masih V Allahu e
të riparonin çatinë e një komshiu ndihmoftë fuqimisht
e kujtoi Musa sahibin
të varfër. Gjatë festave të bajramit
me këto fjalë gjatë fjalimit të së
ai organizonte projekte të veçanta
xhumasë mbajtur më 20 gusht
për t’u dhënë ndihmë dhe ushqim
2010:
njerëzve në nevojë.
“Do të doja të përmend një tjetër mik
Ai gjithmonë besonte në përpjekjet
të sinqertë që është Musa Rrustemi
e përbashkëta dhe do të angazhonte
sahib, xhenazja e ti cilit u fal para
anëtarët e xhematit në aktivitete
disa ditësh bashkë me Musa Thabit
të ndryshme. Ai ishte mjaft i
sahibin. Meqenëse ai ishte një mik
gjindshëm dhe i gatshëm për çdo
shumë i sinqertë, prandaj do të ndaj
lloje ndihme edhe për xhematin
këtu disa fjalë rreth tij. Ai ndërroi
fqinj të Shqipërisë. Ai shpesh
jetë më 5 gusht të vitit 2010. In-
udhëtonte drejt Shqipërisë ose
na lillahi ua in-na ilaihi raxhiun
dërgonte anëtarët e xhematit të
(ne jemi të Allahut dhe tek Ai do
Kosovës atje për uekfe ardi (udhëtim
të kthehemi). Sivjet në fjalimin e
apo qëndrim në ndonjë vend që
tij të xhelsës së Kosovës, ai kishte
bëhet për përhapjen e Islamit apo
rrëfyer se si vëllai i tij kishte vizituar
për të dhënë edukimin fetar).
Anglinë në 1985 dhe u takua dhe
Trashëgimia më e madhe që ai lë, u impresionua thellë nga Hazret
është pa dyshim xhemati fisnik, i Kalifi IV Allahu e mëshiroftë. Kur
devotshëm dhe i sinqertë i Kosovës. vëllai u kthye dhe ia rrëfeu kujtimet
Ai e mbrujti me dashurinë e Allahut, e tij dhe takimin me Kalifin, kjo i la
besimin në lutje, nënshtrimin ndaj përshtypje të thella Musa sahibit.
Kalifatit dhe shumë cilësi të tjera Ai gjithashtu u impresionua duke
larta përmes sjelljes së tij personale. parë ndryshimet në vëllanë e tij.
Ai dëgjonte problemet dhe Pasi që kreu shkollën e mesme
V ë rt e t ë s i a
77
urrejtje për askënd

80. dhe shërbimet ushtarake, ai shkoi që mund t’i shërbente xhematit në
në Zvicër, ku qëndroi për katër vjet. Kosovë. Ai u përgjigj se nuk besonte
Ai vetë tregoi se u kënaq së tepërmi se dikush mund të dëshirojë të shkojë
kur u takua me Ahmedianët andej. atje, megjithatë ai është i gatshëm
Pastaj për pak kohë kishte qëndruar për këtë mision. Pas miratimit nga
edhe në Holandë. Gjatë rrugës Hazret Kalifi IV Allahu e mëshiroftë
së tij për në Holandë, ai vendosi në maj 2000 ai u nis për në Kosovë.
të dedikonte jetën e tij për hir të Fillimisht ai qëndroi në Gjilan në
Xhematit. Kishte kohë që kishte bërë shtëpinë e vëllait të tij, ku banonte
bejtin (anëtarësim në xhemat) pasi dhe motra e tij familjarisht. Pas pak
që kishte parë ndryshimet në vëllanë motra e tij pranoi xhematin dhe e
e tij. Në Holandë ai u takua për herë xhumaja e parë u fal në shtëpinë e
të parë me Kalifin IV dhe gjatë këtij tyre. Pastaj ai u vendos në Prishtinë
takimi, ai shprehu edhe dëshirën e tij dhe shërbeu për dhjetë vjet si President
për të dedikuar jetën. Atëherë Huzuri i Xhematit të Kosovës. Ai gjithnjë
i tha që të shërbente në Shqipëri por përpiqej për të mirën dhe përparimin
për shkak të disa arsyeve, ai nuk e Xhematit. Kishte shumë dëshirë për
mundi ta realizonte këtë. Në vitin të bërë tablig dhe gjithmonë orvatej
2000, kur Amir sahibi i Gjermanisë për përhapjen e mesazhit në një formë
ishte në Holandë për një vizitë, ai i apo në një tjetër. Punët e Xhematit
tha Musa sahibit që të gjente dikë i bënte me përkushtim të madh dhe
Numri IV
78
Dashuri për të gjithë

81. paratë e Xhematit i shpenzonte me të cilët të jenë shumë të sinqertë,
shumë kujdes. Një pjesë të madhe të besnikë dhe në mënyrë vetëmohuese të
ndërtimit të shtëpisë së misionit, e bëri shërbejnë për Xhematin.” Amin
me vekare-amal (punë vullnetare). Sigurisht, vdekja e tij është një
Një herë, kur mori vesh se rroga e humbje e madhe veçanërisht për
tij ishte më e lartë sesa rroga e një familjen dhe të afërmit e tij, miqtë,
misionari, pa pyetur dikë, vetë e uli kolegët dhe për anëtarët e xhematit
rrogën e tij duke thënë se si mund të të Kosovës dhe për Xhematin
jetë ajo më e lartë sesa rroga e një Mysliman Ahmedia në përgjithësi.
misionari. Musa Rrustemi sahib Edhe pse dhimbja e mallëngjimi
gjithmonë shqetësohej për ta ngritur i largimit të vëllait tonë është i
Xhematin në baza të forta dhe për papërballueshëm dhe i ka goditur
t’u dhënë anëtarëve të rinj zhvillimin fort zemrat tona, por ne dimë që
e duhur. Ai i trajtonte edhe anëtarët duhet ta përballojmë atë me durim
e rinj sikur të ishin të afërmit e tij dhe lutje, siç ka thënë i Dërguari i
dhe me mëshirën e Zotit dhe falë Allahut savs sytë po derdhin lot dhe zemra
përpjekjeve të Musa sahibit, një pjesë po ngashërehet, por ne kurrsesi nuk do të
e madhe e anëtarëve të Xhematit të nxjerrim asnjë fjalë kundër dëshirës së
Kosovës është bërë musi dhe është me Zotit tonë. Jeta dhe vdekja janë në
arsim e morale të larta. Ai kishte një dorën e Zotit tonë të Plotfuqishëm
natyrë shumë të gëzuar. Ishte shumë dhe Atij do t’i kthehemi. Megjithatë
i sinqertë dhe shumë i përpiktë në në thellësinë e shpresës dhe
namazet e tij. Kur falte namazet, i ndjenjave tona qëndron modeli
falte me shumë devotshmëri. Kishte i shkëlqyer i vëllait tonë. Ai që u
një dashuri të zjarrtë ndaj Kalifatit, largua, ka përmbushur të gjitha
të cilën mund ta dalloje edhe në sytë detyrat e tij, prandaj kujtimet e tij
e tij. Çdo vit, ai më takonte gjatë na përmallojnë.
Xhelsa Salanës së Gjermanisë. Vitin
e kaluar, më tha se hoxhallarët kanë Allahu i Madhërishëm e faltë, e
përhapur tek myslimanët e thjeshtë mëshiroftë dhe i lartësoftë pozitën në
se ahmedianët nuk bëjnë Haxh, Xhenet.
por shkojnë në Xhelsën e tyre dhe Allahu e faltë, e mëshiroftë dhe i
për këtë arsye disa njerëz nuk na lartësoftë pozitën e tij në xhenet.
dëgjojnë. Unë i thashë atij të bënte Amin
Haxh. Me bekimin e Zotit, vitin e
kaluar, ai bëri edhe Haxh. Ai ishte
akoma i ri... Allahu i Madhërishëm
e faltë, e mëshiroftë dhe i lartësoftë
pozitën në Xhenet. Allahu i dhëntë
durim familjes së tij dhe e bëftë atë
të qëndrueshëm në Ahmediat. Lutemi
që Zoti të na dhurojë shumë njerëz
si Musa Rrustemi sahib, jo vetëm
në Kosovë, por në çdo vend të botës,
V ë rt e t ë s i a
79
urrejtje për askënd

82. P ara disa muajsh, në Youtube, është hedhur një video, në të cilën
z. Ahmed Kalaja, Imami i xhamisë së Dine Hoxhës të Rrugës së
Kavajës, Tiranë, flet për Xhematin Mysliman Ahmedia dhe si shumica
e kundërshtarëve të këtij xhemati hyjnor, ngren akuza të padrejta e të
pabaza kundër themeluesit të tij të nderuar. Redaksia e Vërtetësisë merr
përsipër përgjigjen e të gjitha atyre akuzave dhe sjell dëshmi të qarta, që
lexuesi mund të gjykojë vetë se në fakt, ato provojnë vërtetësinë e Hazret
Mirza Ghulam Ahmedin, themeluesin e Xhematit Mysliman Ahmedia.
Në videon e tij, z. Ahmed Kalaja thotë se Hazret Mirza Ghulam Ahmedi
a.s. vdiq nga kolera duke u bërë shenjë e pranimit të lutjes së dijetarit
Thenaullah Amritsari. Në numrin e ardhshëm, inshallah do të tregojmë
me argumente të qarta sesi vetë dijetari Thenaullah pësoi humbjen dhe
jo ashtu siç thotë z. Ahmed Kalaja. Në këtë numër të Vërtetësisë, do të
shpalosim vetë ngjarjen e vdekjes së tij si dhe shpalljet rreth saj, të cilat
Hazret Mesihu i Premtuar a.s. i kishte marrë prej Zotit, shumica prej të
cilave u botuan gjatë jetës së tij. (Redaksia)
Vdekja
e Hazret Mirza Ghulam
Ahmedit,
Mesihut të Premtuar a.s.
dhe
shpalljet rreth saj
Numri IV
80
Dashuri për të gjithë

83. Allahu i Madhëruar thotë në në kohën e vdekjes së tij, ngjarje
Kuranin e Shenjtë: këto, vetë janë një shenjë madhore
e vërtetësisë së tij. Veç kësaj, do të
Çdo gjë që ekziston në tokë do të paraqesim edhe shpalljet që Zoti i
zhduket dhe do të mbetet përgjithmonë kishte dhënë rreth kësaj ngjarjeje,
vetëm Zoti yt që është shumë i prej të cilave, shumica u botuan dhe
Madhëruar dhe shumë i Nderuar.” u përhapen gjatë jetës së tij.
(Sure El-Rehman, 27-28)
Së pari do t’i shpalosim ngjarjet
Para katërmbëdhjetë shekujsh Zoti i e fundit të jetës së Mesihut të
Madhërishëm, duke i dhënë vdekjen Premtuar a.s. sipas biografisë së tij
edhe Hazret Muhamedit s.a.v.s. na ka “Hajat-e-Tejeba” (“Jeta e Pastër”).
treguar që çdo njeri, sado që të jetë
i dashur dhe i afër ndaj Zotit, duhet “Udhëtimi për në
të braktisë këtë botë. Por i bekuar
është ai që largohet nga kjo botë e
Lahor dhe përsëritjet
përkohshme në gjendje të tillë që e shpalljeve rreth
vetë Zoti i thotë:
vdekjes
“Kthehu te Zoti yt, ti je i kënaqur me Atë
dhe Ai është i kënaqur me ty! Bashkohu
27 prill 1908
me robërit e Mi dhe hyr në Xhenetin
Tim!” (Sure El-Fexhr, 29-31)
Në ato ditë Hazret Amma Xhan
Kundërshtarët e Mesihut të (gruaja e Mesihut të Premtuar a.s.)
Premtuar, themeluesit të Xhematit kishte qenë e sëmurë. Ndaj, ajo
Musliman Ahmadia, pa asnjë donte të shkonte një herë në Lahor
dëshmi, kanë përhapur mjaft që të kurohej prej ndonjë mjekeje të
gënjeshtra rreth vdekjes së tij. Ai shquar. Hazret Mesihu i Premtuar,
nuk ka ndërruar jetë nga kolera, por ndoshta për shkak të ndikimit të
shqetësimin e dehidratimit ai ka fshehtë të shëndetit të tij, ngurronte
pasur shpesh gjatë jetës së tij, që ishte të nisej për udhëtim. Por, u bë
për shkak të stërlodhjes mendore gati pasi e shoqja ngulmonte. Më
që bënte ai për fenë Islame. Ata që 26 prill, të vitit 1908, në kohën e
vazhdimisht rrijnë të angazhuar me agimit atij iu shpall “Mabash eimen
punë mendore, shkrimin e librave az bazie rozgar”1 (d.m.th. “Mos
ose punë të tjera shkencore, shpesh u trego i pavëmendshëm nga
hasin këtë problem shëndetësor. dredhia e kohës!”)
Edhe vdekja e Hazret Mesihut të Për këtë arsye, atë ditë ai nuk
Premtuar a.s. ka qenë pikërisht udhëtoi, por, më 27 prill 1908
për këtë shkak. Për këtë, do të u nis për në Lahor. Kur arriti në
tregojmë fakte historike në numrin 1. Gazeta “Bedr” vëllimi 7, nr. 17 data 30
e ardhshëm, inshallah. Në vijim, prill 1908, f. 7. Dhe gazeta “El-Hekem”
do të lexoni ngjarjet që ndodhën vëllimi 12, nr. 29, data 22 prill 1908,
f. 1.
V ë rt e t ë s i a
81
urrejtje për askënd

84. Betala (një qytet i vogël rreth 16
duronin këto sharje dhe të tregohen
km larg nga Kadiani) u njoftua
të përmbajtur. Ai u tha: I inatosuri
që, për atë ditë nuk kishte vende
nuk është trim, por i tillë është ai
të rezervuara në tren. Atëherë ai
që e gëlltit inatin dhe përmbahet.
donte të kthehej në Kadian, por
Shërbyesit i zbatuan udhëzimet e
pastaj si u mendua, qëndroi po
Hazurit dhe treguan mjaft durim.
në Betala duke pritur një tren të
Njerëzit e ligj ishin të zënë me këto
rezervuar. U nis me tren më datën
veprime, kurse vizitorë të nderuar
29 prill 1908 dhe në Lahor qëndroi
i vinin Hazurit vazhdimisht dhe
në shtëpinë e Khvaxha Kemaludin
përfitonin. Ndërkaq më 9 maj
Sahibit, të cilën me ardhjen e tij e
1908 atij përsëri iu shpall “Arrahil
shndërroi si një qendër të madhe
thummar rahil. Inna Allaha jehmilu
vizitorësh. Edhe ahmadianët dhe
kulla hamlin”2 d.m.th. “Është koha e
joahmadianët filluan të vinin dhe të
nisjes, po është koha e nisjes. Allahu
takoheshin me të. Një joahmadian
do të mbartë çdo barrë.”
i nderuar, një princ nga Kabuli, i
quajtur Princi Muhammed Ibrahim Ky ishte një paralajmërim që atij iu
Khan, e kishte ftuar Hazurin për të afrua koha e vdekjes, por Hazuri,
ngrënë në shtëpinë e tij. Por Hazuri, me shumë durim dhe këmbëngulje,
për një arsye, mendoi që të mos vazhdonte punën e tij pa shfaqur
shkonte në shtëpinë e tij. Atëherë asnjë shenjë shqetësimi prej tij.
Princi i shtroi kërkesën që Hazuri Megjithatë, sipas praktikës së
ushqimet, t’i hante në shtëpinë profetëve, duke iu bindur kuptimit
ku banonte por ato t’i paguante konkret të shpalljes, ai e ndërroi
ai, ndaj i dërgoi pesëdhjetë rupi. vendbanimin e tij dhe tha që edhe
Meqë në Lahor u vendos për një kjo është një lloj nisjeje. Por Zoti
qëndrim të gjatë, atëherë Hazret kishte një mendim tjetër. Hazuri
Maulana Nuruddin Sahibi, Hazret ndërroi shtëpinë dhe shkoi në
Maulana Mohammad Ahsan Sahib banesën e Sejed Mohammad Husain
Amrohi dhe njerëz të tjerë arritën Shah Sahibit. Pas disa ditësh erdhi
atje. Madje edhe gazeta “Badr” u lajmi i vdekjes së një ahmadiani
transferua përkohësisht në Lahor sa të sinqertë, shef stacioni, Babu
për t’i njoftuar njerëzit me lajme të Shahdin Sahibit. Atëherë njerëzit u
reja. bindën që kuptimi i asaj shpalljeje
ishte në të vërtetë vdekja e Babu
Në Lahorë ishin shumë kundërshtarë
Sahibit. Por sipas të dhënave Hazuri
që u acaruan keq pas ardhjes së
e dinte shumë mirë që ajo shpallje
Hazurit. Çdo ditë para shtëpisë
nuk ishte për dikë tjetër.3
së tij, sherrxhinj dhe njerëz të ligj
grumbulloheshin dhe bërtisnin
2. Gazeta “Bedr”, vëll. 7, nr. 21, data 26
me fjalë provokuese dhe me
maj, 1908, f. 7. Dhe gazeta “El-Hekem”,
sharje banale. Disa ahmadianë po vëll. 12, nr. 35, data 30 maj, 1908, f. 1
zemëroheshin aq shumë saqë Hazuri 3. Biografi i Mesihut të Premtuar a.s. “Hajat-
i thirri të gjithë dhe i këshilloi që t’i e-Tejeba” f. 346, 347
Numri IV
82
Dashuri për të gjithë

85. “Më 16 maj 1908, natën, ai mori se nuk do ta gjente më kohën për
një shpallje ku i thuhej: “Mëkën ta përfunduar, atë e dorëzoi aq
takija bër umr na pajdar”4 5♦që do të sa kishte shkruar. Mbas faljes së
thotë “Mos u mbështet mbi moshën Iqindisë, Hazuri, mbajti një fjalim
e përkohshme.” të shkurtër rreth vdekjes së Hazret
Isait a.s. dhe ky ishte fjalimi i fundit
Sëmundja e vdekjes i tij. Pastaj, si zakonisht, doli jashtë
për shëtitjen. Një karrocë me qira
Ndërsa Hazuri ishte i zënë në ishte gati për të. Hazuri kërkoi
përgatitjen e fjalimit të tij “Mesazhi prej Hazret Sheik Abdul Rahman
i Paqes” më 20 maj, të vitit 1908 Sahibit, i cili ishte një shërbyes i
atij iu shpall “Arrahil thummar rahil sinqertë i tij, që t’i thoshte të zotit të
vël mautu kërib”6 d.m.th. “U afrua karrocës: “Ne duam të shëtisim vetëm
koha e nisjes, po u afrua koha e një orë për të marrë ajër të pastër. Ai na
nisjes dhe vdekja është afër.” Kjo duhet të na çoje deri atje nga ku mund
shpallje qartazi tregonte që bëhej të kthehemi në shtëpi brenda kohës.” Ai
fjalë për vdekjen e Hazurit. Prandaj bëri sipas urdhrit dhe Hazuri mbas
ai nuk bëri ndonjë shpjegim. Hazrat shëtitjes u kthye në shtëpi. Në atë
Amma xhan (gruaja e Hazurit) kohë ai nuk kishte ndonjë sëmundje
e mërzitur nga këto shpallje që i dalluese. Nga puna e vazhdueshme
vinin njëra pas tjetrës i tha: “Tani të për fjalimin, ndiente pak lodhje
kthehemi në Kadijan” Ai iu përgjigj: dhe ndoshta për shkak të ndikimit
“Tashmë ne do të nisemi vetëm atëherë të ngjarjes që do t’i vinte më pas,
kur Zoti do të na nisë.”7 Siç u theksua ndihej pak i vetmuar. Ai si i fali
në ato ditë Hazuri ishte i zënë me namazet e akshamit dhe të jacisë
përgatitjen e fjalimit të tij “Mesazhi hëngri shumë pak ushqim dhe u
i Paqes” por mbas kësaj shpalljeje shtri.
ai filloi të përpiqej shumë, filloi
të shpejtonte në punën e tij. Më
në fund, në pasditen e 25 majit,
pothuajse e përfundoi atë dhe ia Vdekja,
dorëzoi shkruesit. Të dhënat na më 26 maj, 1908
tregojnë që Hazuri, duke menduar
4. Gazeta “Bedr”, vëll. 7, nr. 22, data 2 qer- Tani do të trajtojmë ngjarjen e
shor, 1908, f. 3 vdekjes së Mesihut të Premtuar
5. Në këtë shpallje është përmendur edhe a.s. Meqenëse kjo është ngjarja e
viti i vdekjes. Sipas numërimit të Abx-
fundit në jetën e Hazurit, është më
hedit shifrat e kësaj fjalie bëhen 1326.
Pikërisht ky ishte viti i kalendarit Is- mirë të përmenden fjalët e të birit
lamik kur Hazuri ndërroi jetën. Lavdi e të Hazurit, Mirza Bashir Ahmad
Zotit! Sahib, i cili jo vetëm që ishte një
6. Gazeta “Bedr” vëll. 7, nr. 22, data 2 qer- historian i mirëfilltë, por edhe një
shor, 1908, f. 3
7 Hazret Mirza Bashir Ahmad, “Silsila
dëshmitar i kësaj ngjarjeje. Ai
Ahmedia”, f. 182 thotë:
V ë rt e t ë s i a
83
urrejtje për askënd

86. “Ora ishte rreth njëmbëdhjetë e barkut, gryka dhe goja filluan t’i
natës kur Hazuri ndjeu nevojë thaheshin dhe ai ndiente shumë
që të shkonte në banjë dhe u çua vështirësi për të folur. Por fjalët
për të shkuar atje. Atë shpesh e që dëgjoheshin nga goja e tij
zinte barku. Kur shkoi në banjë ishin këto të tria: “Allah! I Dashuri
veten e ndjeu të lodhur. Duke im, Allah.” Përveç këtyre fjalëve
u kthyer e zgjoi nënën (d.m.th. ai nuk tha asgjë tjetër.
gruan e tij) dhe i tha: “Më zuri
barku dhe ndihem shumë i lodhur.” Kur vajti koha e faljes së mëngjesit
Ajo u ngrit menjëherë dhe u dhe ndërkohë, kur edhe unë
ul pranë tij. Dhe meqenëse ai gjendesha pranë tij, ai me një
ndihej mirë zakonisht kur dikush zë shumë të dobët pyeti: “A vajti
ia shtypte këmbët edhe ajo filloi ora për faljen?” Njëri nga pasuesit
t’ia shtypte. Ndërkohë ai e ndjeu e tij i tha: “Po Hazur,erdhi ora.”
se po e zinte barku prapë, ndaj Me të thënë këtë, ai për ta bërë
shkoi për nevojë. Kësaj radhe kur tejamumin, preku krevatin me të
u kthye ishte aq i lodhur saqë, dyja duart, dhe duke u shtrirë
duke u shtrirë mbi krevat nuk nisi faljen. Por ndërkohë i ra të
arriti të mbahej dhe gati u rrëzua fikët. Kur e mori vetën prapë,
në të. Hazret Amma xhan (gruaja pyeti: “A vajti ora për faljen?”
e tij) tha shumë e mërzitur: “Allah! dhe ndërkohë iu përgjigjën “Po
Çfarë po ndodh!” ai i tha: “Kjo Hazur, vajti ora.” Ai prapë duke u
është ajo që ju thosha unë.” D.m.th. shtrirë nisi faljen. Pas kësaj mbeti
tani i kishte ardhur momenti i pothuajse i pa vetëdijshëm,
fundit. Më pas, ai i tha: “Thirre por sa herë që e merrte veten
Maulvi Sahibin (d.m.th. Hazret dëgjoheshin po këto fjalë: “Allah!
Maulana Nurudin Sahibin që I Dashuri im, Allah” dhe lodhja i
ishte një nga më të afërmit e tij shtohej vazhdimisht. Më në fund
dhe njëkohësisht ishte një mjek në orën dhjetë (të mëngjesit) ra
i shkëlqyer.) dhe vijoi: “zgjoje në gjendje agonie dhe ne besuam
Mahmudin (d.m.th. vëllanë tim që nuk kishte më shpresë. Deri
të madh Hazret Mirza Mahmud atëherë nëna e nderuar po i lutej
Ahmad Sahibin) dhe Mir Sahibin” Zotit me shumë durim dhe nuk
(d.m.th. gjyshin tim ose vjehrrin thoshte veçse: “O Zot! Jeta e tij
e Hazret Mesihut të Premtuar.) kaloi në shërbimin e Islamit, Ti atij
U mblodhën të gjithë dhe më jepi edhe jetën time.” Por kur ai ra
pas e thirrën edhe doktor Sejed në gjendje agonie, me hidhërim të
Husen Shah Sahibin dhe doktor thellë dhe duke qarë ajo tha: “O
Mirza Jakub Beg Sahibin. Në Zot! Ky po na braktis tashmë, por Ti
mjekimet ata u përpoqën me të mos na braktis të lutem!” Në fund,
gjitha aftësitë e tyre, por kush afërsisht në orën dhjetë e gjysmë,
mund ta largonte fatin e caktuar Hazret Mesihu i Premtuar a.s.
prej Zoti. Lodhja po i shtohej nga mori nja dy herë frymë thellë dhe
çasti në çast dhe pastaj nevoja i pastaj i doli shpirti duke shkuar
erdhi edhe një herë dhe lodhja drejtë Padronit dhe të Dashurit
iu shtua aq shumë sa pulsi mezi të tij. Ne jemi të Allahut dhe tek Ai
i ndihej. Për shkak të zënies së do të kthehemi. (Kurani i Shenjtë,
Sure Al-Bekare, vargu 157) Çdo
Numri IV
84
Dashuri për të gjithë

87. gjë që ekziston në tokë do të zhduket i tij, pjesa e parë e të cilit u botua
dhe do të mbetet përgjithmonë vetëm për herë të parë në vitin 1880) deri
Zoti yt që është shumë i Madhëruar më sot, unë i shkrova dyzet libra
dhe shumë i Nderuar.” (Kurani i dhe afërsisht gjashtëdhjetëmijë
Shenjtë, Er-Rehman 27,28) 8
broshura (bëhet fjalë për
tirazhin), që u botuan me
Mosha e Hazurit: dëshminë dhe vërtetësinë e
deklaratave të mia. Dhe ato të
Në kohën e vdekjes, pikërisht sipas gjitha janë broshura të shkurtra
shpalljes prej Zotit, Hazret Mesihu i prej meje. Në to zakonisht, unë
Premtuar a.s. ka qenë në moshën 74 botoja shpalljet e mia të reja. Në
vjeç në bazë të kalendarit diellor dhe këtë situatë çdo i mençur mund
76 vjeç sipas kalendarit hënor.”9 të mendojë se si po kalon kjo
kohë kaq e gjatë, duke punuar,
Paralajmërimet rreth ditë e natë me përkushtim që
nga deklarata ime profetike deri
moshës dhe vdekjes më sot. Dhe Zoti, jo vetëm që
së Hazret Mesihut të më dha jetën deri tani, por më
dha edhe shëndet për këto vepra
Premtuar a.s. dhe më dhuroi para e kohë. Në
ato shpallje, praktika e Allahut të
 Një nga shpalljet e para të Lartësuar s’ishte që të bisedonte
Mesihut të Premtuar a.s. ishte me mua rrallë herë, por shumica
shpallja rreth moshës së tij të prej atyre shpalljeve janë plotë
cilën ai e kishte përmendur në paralajmërime dhe nxjerrin në
shumë libra që u botuan kur ai pah edhe qëllimet e këqija të
ishte gjallë. Kështu për shembull armiqve. Për shembull, Zoti i
në faqen 443 të librit të tij “Izalae Lartësuar e dinte që armiqtë do
Auham” (“Heqja e Dyshimeve”) të dëshironin vdekjen time, edhe
që u botua për herë të parë u donin të nxirrnin përfundimin
botua në vitin 1891 nga shtëpia që ky ishte gënjeshtar, prandaj
botuese Rijad-e-Hind, Amritsër, edhe vdiq shpejtë. Për këtë, Ai
ky fakt përmendet. Por ne do më përpara m’u drejtua dhe
ta citojmë atë shpallje nga libri më tha: “Themanin Haulan au
i tij “Tohfa Golërvia” që u botua keribam min dhalik au tazida alaihi
në shtator 1902. Ai, duke dhënë sinina vë tëra nëslën bëida” D.m.th.
një provë shumë të fortë mbi ‘Mosha jote do të jetë tetëdhjetë
vërtetësinë e tij, thotë: vjeç ose dy a katër vjet më pak
ose më shumë. Dhe ti do të kesh
“Në këtë periudhë njëzetenjë një jetë të tillë që do të shikosh
vjeçare, duke u nisur nga libri një brez të largët.’ Dhe afërsisht
“Berahin-e-Ahmadija” (libri i parë tridhjetepesë vjet kaluan pas
kësaj shpalljeje që u botua dhe
8 Hazret Mirza Bashir Ahmad “Silsila u shpërnda në mijëra njerëz.”
Ahmedia”, f. 82-84 (Ruhani Khazain vl. 17, Zamima
9 Biografia e Mesihut të Premtuar a.s., Tohfa Golërvia f. 66)
“Hajat-e-Tejeba”, (“Jeta e pastër”) f. 350-
356
V ë rt e t ë s i a
85
urrejtje për askënd

88.  Në shtator të vitit 1905, ai pa më 26 maj në vitin 1908 ka ndërruar
një ëndërr në të cilën është jetë.
përmendur qartazi viti i vdekjes
së tij. Për këtë ai thotë: Vdekja e Hazret Mesihut të
Premtuar a.s. nuk u paralajmërua
vetëm nëpërmjet shpalljeve të
“Para disa ditësh e pashë në lartpërmendura. Ndonëse ato të
ëndërr Maulvi Abdul Kerim gjitha u botuan në jetën e tij dhe
Sahibin, ndjesë pastë, (i cili ishte
janë shumë të qarta dhe një i mençur
një pasues shumë i sinqertë i
Hazurit që kishte ndërruar jetë) që frikësohet nga Zoti nuk mund t’i
Në fillim biseduam pak, pastaj shmangë, ndërsa një kundërshtar
mendova se ngaqë ky është i vetëm për ta kundërshtuar, mund
vdekur, t’i kërkoja të lutej për të thoshte se ato nuk ia mbushin
mua. Atëherë unë i thashë: lutuni mendjen. Por Hazret Mesihu i
për mua që mosha ime të jetë aq Premtuar a.s. ka botuar një libër
sa të kem kohë të mjaftueshme “Al-Vesijat” (“Testamenti”) më 24
për të kryer misionin tim. Me dhjetor 1905, pra dy vjet e gjysmë
të thënë këtë, ai u përgjigj: para vdekjes së tij, duke i shpallur
“Tehsildar.” Unë i thashë: ju po në të ngjarjet rreth vdekjes së tij. Ai
më thoni atë që s’ka lidhje me të.
e fillon atë libër si vijon:
Ju lutuni për çështjen të cilën jua
kërkova. Atëherë ai pasi i ngriti “Për shkak se Zoti i Madhërishëm
duart e tij deri te kraharori dhe jo më ka njoftuar përmes shpalljeve
më lart, dhe tha: “Njëzetenjë.” të përsëritura, se koha e vdekjes
Unë i thash: Më sqaroni. Por ai
sime është afër, dhe se shpallja rreth
nuk më sqaroi dhe shumë herë
po këtë më thoshte “Njëzetenjë, kësaj çështjeje nga Ai u përsërit
njëzetenjë.” Dhe pastaj iku.”10 aq shumë, saqë më ka dridhur
tërë qenien time, duke ma bërë
Këtu numërori ‘njëzetenjë’ tregon zemrën të ftohtë ndaj kësaj bote,
moshën e misionit të Mesihut të e konsiderova të përshtatshme që
Premtuar a.s. Sepse ai pyeti Maulvi të shkruaj disa këshilla për miqtë
Abdul Kerim Sahibin që të gjente e mi dhe për gjithë ata që duan
kohën e mjaftueshme për të kryer të përfitojnë nga fjalët e mia. Në
misionin e tij. Dhe për këtë ai iu fillim, do t’ju njoftoj për atë shpallje
përgjigj “Njëzetenjë” dhe vazhdonte hyjnore, e cila më paralajmëroi për
t’i thoshte po atë numëror. Ngjarjet vdekjen time dhe më nxiti për këtë
që pasuan pastaj, qartazi na tregojnë detyrë. Së pari do ta shënoj atë që
vërtetësinë e kësaj ëndrre. Hazuri është në gjuhën arabe, pastaj do ta
botoi broshurën e parë për Beatin shkruaj edhe atë që është në gjuhën
(Betimin për t’u anëtarësuar në urdu.
Bashkësinë e tij) në vitin 1888 dhe
pikërisht mbas njëzetenjë vjetëve, “Largimi yt nga kjo botë është afruar
dhe Ne nuk do të lëmë asnjë gjë që mund
10. Gazeta “Bedr”, vëll. 1, nr. 37, data 24
nëntor, 1905, f. 2; Gazeta “El-Hekem” vëll. të shkaktojë turp dhe çnderim për ty.
9, nr. 41, data 24 nëntor 1905, f. 1 Afatit tënd të caktuar nga Zoti, shumë
Numri IV
86
Dashuri për të gjithë

89. pak kohë i ka mbetur. Ne do t’i hedhim Allahu, nuk do të kenë as frikë e as
poshtë të gjitha akuzat dhe nuk do të hidhërim. Zoti, duke mu drejtuar
lëmë asnjë shkak që mund të përdoret për mua, tha:
të përbuzur ty. Ne kemi fuqi të tregojmë
“Ti je alarmues prej meje. Unë të kam
ty diçka nga paralajmërimet tona rreth
dërguar, që mëkatarët të ndahen nga ata
kundërshtarëve ose të ta marrim shpirtin.
që veprojnë mirë.” Dhe më tha: “Një
Ti do të vdesësh në atë gjendje, që Unë
alarmues erdhi në këtë botë, por bota
do të jem i kënaqur me ty. Dhe Ne për
nuk e pranoi atë. Por Allahu do ta
vërtetësinë tënde do të lëmë shenja të
pranojë dhe do të shfaqë vërtetësinë
qarta përgjithmonë. Premtimi që ishte
e tij me sulme shumë të ashpra. Unë
bërë është afër. Tregoju njerëzve bekimet
do të të bekoj ty, aq shumë saqë edhe
që Allahu t’i dha ty. Ai që përvetëson
mbretërit do të kërkojnë bekime nga
takuanë dhe duron, Allahu nuk do t’ua
rrobat e tua.”
humbë shpërblimin njerëzve të tillë të
devotshëm”. ... Zoti më thotë se shumë fatkeqësi
do të ndodhin dhe shumë gjëma
... Pastaj, Allahu i Lartësuar mu
do të zbresin në tokë, disa do të
drejtua në gjuhën urdu dhe më dha
ndodhin para vdekjes sime dhe disa
lajmin e vdekjes sime me këto fjalë:
më pas. Ndërkohë, Ai do ta bëjë
“Shumë pak ditë kanë mbetur. Atë këtë Xhemat të përparojë me gjithë
ditë të gjithë do të pikëllohen. Kjo do fuqi, pak me dorën time dhe pak
të ndodhë. Kjo do të ndodhë. Kjo do pas meje”.11
të ndodhë. Pas kësaj do të vijë edhe
ngjarja jote. Pasi të jenë shfaqur
të gjitha fatkeqësitë dhe të gjitha
mrekullitë e natyrës do të ndodhë
ngjarja jote.”
Njohuria që më është dhënë rreth
kësaj, është ajo që vdekja do ta
mbërthejë tokën nga të gjitha anët.
Gjithkund, do të bien tërmete që do
të jenë shkatërrimtare, sikur të jetë
vetë kiameti. Toka do të tundet aq
shumë saqë jeta do të vështirësohet
për shumë njerëz. Atëherë, atyre që
do të pendohen dhe iu shmangen
mëkateve, Allahu do t’u tregojë
mëshirë. Pra, është e sigurt që do
të ndodhin të gjitha këto gjëra,
mu ashtu siç kishin paralajmëruar
të gjithë profetët për këtë kohë.
Por, ata që pastrojnë zemrat e tyre 11. Rruhani Khazain, vëll. 20, El-Vesijat f.
dhe i ndjekin rrugët që i pëlqen 3-6
V ë rt e t ë s i a
87
urrejtje për askënd

90. Dr. Abdul Salami, duke marrë çmimin Nobel
Numri IV
88
Dashuri për të gjithë

91. Dr. Abdul Salami
i pari shkencëtar mysliman që mori çmimin Nobel
(Dr. Abdul Salami ka qenë anëtar i nderuar
i Xhematit Mysliman Ahmadia)
Fjalimi i Dr. Abdul Salamit gjatë marrjes së çmimit Nobel
S hkëlqesia juaj, të
nderuar zonja dhe
Pikërisht ky është besimi
i të gjithë fizikanëve. Sa
zotërinj më shumë të thellohemi,
Si përfaqësues i aq më shumë mahnitemi
kolegëve të mi, Prof. dhe befasohemi.
Glashow dhe Weinberg, E them këtë, jo vetëm
falënderoj Fondacionin për t’ju kujtuar juve që
Nobel dhe Akademinë jeni të pranishëm këtu
Mbretërore të Shkencës sonte, por edhe atyre
për këtë nder të madh që i përkasin Botës së
dhe mirësitë që më Tretë, të cilët, për shkak
dhanë e më lejuan që të mungesës së mundë-
t’ju drejtohem në gjuhën sive dhe mjeteve, ndihen
time amëtare urdu. të privuar nga kërkimi i
dijes shkencore.
Alfred Nobeli theksoi se asnjë dallim
Pakistani juve ju është shumë mirënjohës.
race apo ngjyre nuk do të bëhet për ta
arritur këtë fisnikëri. Në këtë rast, më
Nisja e fizikës është një trashëgimi e
lejoni t’u them atyre, të cilëve Zoti ua
përbashkët e tërë njerëzimit. Lindja
dhuroi bujarinë e Tij: le të përpiqemi
dhe Perëndimi, Veriu dhe Jugu kanë
për t’iu afruar të gjithëve, mundësitë
qenë pjesëmarrës të barabartë në
e barabarta, në mënyrë që edhe ata të
këtë fushë. Në Librin e Shenjtë të
bëjnë përpjekje në krijimin e fizikës
fesë Islame, Allahu thotë:
dhe shkencës për dobinë e të gjithë
njerëzimit. Kjo pikërisht duhet të
ketë qenë në shpirtin dhe idealet e
Alfred Nobelit që ndërtuan jetën e tij.
Zoti ju bekoftë!
(Marrë nga: Les Prix Nobel. The Nobel Prizes
“Ti s’mund të shohësh asnjë të metë në
1979, Editor Wilhelm Odelberg, [Nobel Founda-
krijimin e të Gjithëmëshirshmit, andaj,
tion], Stockholm, 1980)
vështroje mirë e mirë! A sheh ndonjë të
metë? Vështro edhe një herë! Shikimi yt Shqipëroi: Ilirian Ibrahimi
do të kthehet te ti, i hutuar dhe i lodhur”.
(El-Mulk 67:4-5)
V ë rt e t ë s i a
89
urrejtje për askënd

92. Xhelsa Salana e 44-të
të Xhematit Mysliman
Ahmadia të Anglisë
Xhemati Mysliman Ahmadia i
Anglisë zhvilloi Xhelsa Salanën do të bashkohen për të marrë
(tubimin vjetor) e 44-të më pjesë në këtë tubim. Numri i
30, 31 korrik e 1 gusht 2010 pjesëmarrësve në xhelsa Salanën
në Hedikatul Mehdi në qarkun e parë ishte vetëm 75 veta, por
Hampshire. Në vitin 1891 tubimi pati rritje të vazhdueshme
kur Hazret Mesihu i Premtuar dhe në vitin 1983 arriti kulmin
alejhiselam
kishte themeluar Xhelsa kur në xhelsa Salanën e fundit të
Salanën në Kadian, Indi, ai Xhematit të Pakistanit, 250 mijë
gjithashtu kishte njoftuar se veta morën pjesë (që atëherë
Zoti e ka treguar se njerëzit nga qeveria Pakistaneze nuk e lejon
kombe të ndryshme të botës zhvillimin e xhelsa Salanës atje).
Numri IV
90
Dashuri për të gjithë

93. Sivjet, numri i pjesëmarrësve
në Xhelsën e Anglisë ishte
më shumë se 28 mijë që
kishin ardhur nga 97 vende
të ndryshme. Përmes kanalit
satelitor të xhematit MTA gjithë
programi i xhelsës u transmetua
drejtpërdrejtë në gjithë globin
dhe kështu Ahmadianët në Madhërishëm ia dha të gatshme.
mbarë botën përfituan nga kjo
gosti shpirtërore. Çdo Xhelsa ka Shtëpi të misionit: përveç
veçorinë e vet dhe xhelsa e kësaj xhamive, Xhemati ka ndërtuar
radhe ishte për të kuvenduar 87 shtëpi të misionit gjatë këtij
kujtimet besimshtytëse të viti.
dëshmorëve të Lahorit. Përkthime e Kuranit
Përpos fjalimit të së xhumasë, Famëlartë: Sivjet, me bekimin
Hazret Kalifatul Masih V (Allahu e e Zotit, Xhemati ka përkthyer
ndihmoftë fuqimisht
mbajti katër fjalime Kuranin Famëlartë në një tjetër
të rëndësishme që përktheheshin gjuhë, e cila është portugalishtja
drejtpërdrejtë në 12 gjuhë të kriole, që flitet në Gini Bisau
botës. Ditën e fundit më 1 gusht (Guinea-Bissau) të Afrikës.
u organizua ceremonia e bejtit Kështu, deri tani Xhemati
(besëlidhjes) ndërkombëtar. Mysliman Ahmadia ka përkthyer
Sivjet 458.760 persona u Kuranin Famëlartë në 70 gjuhë të
anëtarësuan në xhemat, pra ndryshme të botës, Elhamdulillah.
42 mijë veta më shumë se
Veprimtaria e IAAAE-së: Vull-
vitin e kaluar. Të pranishmit
netarët e Organizatës Ndërkom-
lexonin fjalët e bejtit në gjuhë
bëtare të Arkitektëve e të Inxhi-
të tyre ndërsa përmes MTA-së
nierëve Ahmadian gjithashtu
Ahmadianët nga 198 vende të
janë përfshirë në zbatimin e
botës, ripërsërisnin besëlidhjen e
projekteve të ndryshme për fur-
tyre.
nizimin e ujit dhe energjisë me
Sipas raportit që jepet gjatë ditës panele diellore në 160 vendet e
së dytë të Xhelse Salanës: Afrikës. Në këto vende janë ven-
dosur 485 pompa. Organizata
Xhami të reja: sivjet Xhemati ka filluar punë edhe për ndërti-
Mysliman Ahmadia ka gjetur min e fshatrave modele që do të
294 xhami në të gjithë botën, furnizohen me energji dhe uji i
ndër të cilat 115 i ka ndërtuar pijshëm 24 orë.
vetë, ndërsa 179 të tjera, Zoti i
V ë rt e t ë s i a
91
urrejtje për askënd

94. Humanity First (organizatë shërbejnë 41 mjekë ndërsa në 12
humanitare) po ushtron vende të Afrikës numri i shkol-
veprimtarinë e saj në 35 vende. Në lave të mesme, 9 vjeçare e ato
Afrikë organizata ka mundësuar fillore ndërtuar nga xhemati ka
ujin e pijshëm për 1,67 milion arritur numrin 656.
persona. Kanë përfituar
51140 persona nga shërbimet Uakfi Nau: Numri i fëmijëve të
shëndetësore ndërsa 21497 cilët prindërit i kanë dedikuar në
studentët kanë fituar bursat rrugë të Zotit vetëm gjatë këtij
për shkollim. Pas tërmeteve në viti është 2139 ndërsa numri
Haiti organizata u ofroi ndihmë total i këtyre fëmijëve ka arritur
mjekësore 23400 personave nga shifrën 41220 nga 87 vende të
ekipet e kualifikuara doktorësh botës.
përbërë nga 159 mjekë
El-Vesijjet: anëtarët e këtij
vullnetarë. Po ashtu projekte të
sistemi premtojnë për të
ndryshe humanitare u kryen në
kontribuuar 1/10 nga të ardhurat
Indi dhe Angli.
e tyre për hir të Zotit. Që nga
Mexhlis Nusrat-e-Xhehan: 2005 kur Huzuri atba u kishte
Përmes kësaj shoqate 39 spit- bërë thirrje Ahmadianëve për
alet dhe qendrat shëndetësore t’u bashkuar në këtë sistem,
ushtrojnë veprimtarinë e tyre ku numri i anëtarëve të tij ka arritur
Numri IV
92
Dashuri për të gjithë

95. 109 mijë që tregon nivelin e të huaj, me një zë shprehën
sakrificës dhe përkushtimit në ngushëllimet e keqardhjet për
këtë xhemat. këto sulme.
Në këtë xhelsë, 7 dijetarët mbajtën Anëtarët e xhematit nga e
fjalimet ndërsa personalitete të gjithë bota përfituan nga fjalët
shquara nga politika apo jeta besimshtytëse dhe këshillat e
shoqërore vlerësuan përpjekjet çmueshme të Huzurit. Xhelsa
e xhematit në mbarën botën për përfundoi me lutje të heshtur
të përhapur mësimet e paqes që mbushi gjithë ambientin me
dhe harmonisë dhe projektet mallëngjime dhe ngashërime.
humanitare. Sulmet terroriste
ndaj dy xhamive të xhematit Kështu kjo xhelsa mbaroi me
në Lahor më 28 maj, ku 86 suksese të mëdha. Allahu i
Ahmadianët u martirizuan, mundësoftë të gjithë Ahmadinët
gjithashtu u diskutua disa herë. që të përfitojnë nga bekimet e
Të gjithë të ftuarit anglezë apo saj. Amin
Xhelsa Salana e 35-të të Xhematit
Mysliman Ahmadia të Gjermanisë
Xhemati Mysliman Ahmadia ku Huzuri vazhdoi diskutimin e
historive të Ahmadianëve që u
i Gjermanisë zhvilloi Xhelsa
Salanën e 35-të më 25,26 dhe martirizuan në sulmet terroriste
27 qershor 2010 në Mannhiem. ndaj dy xhamive të xhematit në
Kryetari i Xhematit Mysliman Lahor në Pakistan më 28 maj
Ahmadia Hazret Mirza Masroor 2010.
Ahmad Kalifatul Masih V atba
Më 26 qershor Huzuri mbajti një
nderoi këtë tubim me praninë
fjalim të veçantë duke u drejtuar
e tij. Për të marrë pjesë në këtë
grave Ahmadiane. Huzuri recitoi
tubim kishin ardhur më shumë
ajetin 72 të suresë et-Teubes:
se 25 mijë veta nga 50 vende të
“Allahu u ka premtuar besimtarëve
botës. Të gjitha seancat e xhelsës
dhe besimtareve kopshte, nëpër të
u transmetuan drejtpërdrejtë
cilat rrjedhin lumenj dhe ku do të
në MTA dhe kështu miliona
banojnë përgjithmonë, si dhe pallate
Ahmadianët që jetojnë kudo në
të mrekullueshme në Xhenetin e
botë, u bashkuan për ta ndjekur
Adnit. Por kënaqësia prej Allahut
këtë takim shpirtëror. Xhelsa
është shpërblimi më i madh. Kjo
filloi me fjalimin e së xhumasë,
V ë rt e t ë s i a
93
urrejtje për askënd

96. është fitorja madhështore.” Huzuri vetëm Allahut”, Atij që dëgjon
tha se pëlqimi dhe kënaqësia e lutjen e çdo të mjerit, Cili
Zotit janë me të vërtetë xheneti është mbështetja e shpresa të të
i Zotit apo fitorja madhështore. shtypurve dhe të nënshtruarve.
Ai gjithashtu i këshilloi që Huzuri tha se jemi të bindur që
të kujdesen për të drejtat e këto janë sprova prej Zotit ato
njëra-tjetrës dhe duke harruar gjithmonë në bëjnë më të fortë
keqkuptimet e dhembjet, të në bindjen e besimin tonë. Këto
angazhohen në përforcimin e sprova do të na shtynë për më
marrëdhënieve miqësore me të shumë lutje dhe Zoti si gjithmonë
tjerat. duke u përgjigjur lutjeve tona,
do të na bekojë me suksese dhe
Më 27 qershor Huzuri mbajti fitore të mëdha.
fjalimin përmbyllës ku kujtoi
sakrificat e 86 ahmadianëve të Huzuri tha se të gjitha arritjet
pafajshëm që ranë dëshmorë në shpirtërore varen vetëm nga
sulmet barbare ndaj dy xhamive nënshtrimi ndaj të Dërguarit
të xhematit. Huzuri tha se ai me të Allahut savs dhe Ahmadianët
fjalët e Kuranit “Unë dhimbjen e dinë mirë këtë prandaj ata
time dhe pikëllimin tim ia paraqes kurrsesi nuk do të zmbrapsen
Numri IV
94
Dashuri për të gjithë

97. nga kjo dashuri për shkak Ai tha se asnjë mizori e padrejtësi
të kërcënimeve, atentateve, nuk mund t’i bëjë asnjë dëm
bombave apo granatave. Ai tha Xhematit. Nëse do të përforcojmë
se çdo njeri që kundërshton lidhjen tonë me Zotin atëherë
të dërguarin e Zotit, ai në fakt asnjë fuqi nuk mund të pengojë
dëshiron të përballojë Zotin. përparimin e Xhematit. Para se
Prandaj o Ahmadianët, mos të mbyllte fjalimin e tij, Huzuri
u pikëlloni. Detyra jonë është bëri një lutje. Ai tha “O Zot!
që të përulemi para Zotit dhe Plotëso premtimin Tënd që
t’i përgjërohemi për mëshirën ke bërë me robërit e Tu. Na fal
e Tij. O Zot! Ne dëgjuam një gabimet tona dhe mbështillna në
thirrës që na ftonte në besim. mëshirën Tënde. Asnjë sprovë e
Ne kështu besuam. O Ti që i asnjë vështirësi të mos dobësojë
përgjigjesh lutjes, O Mëkatfalës besimin tonë. Mbrona nga çdo
dhe Mëshirëbërës! Na mundëso lloj keqe. Bekona me fitore
që t’i përmbahemi betimit tonë. dhe suksese.” Pastaj Huzuri
O Zot! Falna gabimet tona, udhëhoqi lutje të heshtur gjatë së
na i shlyej gjynahet tona, dhe cilës dëgjoheshin vetëm të qarët
bëna që të vdesim me të mirët. dhe gulçimat. Gjithë ambienti
Huzuri tha se sigurisht secili prej ishte mbushur me mallëngjim e
dëshmorëve kishte përmbushur ngashërim sikurse engjëjt bënin
premtimin e tij dhe tani ndriçon hije mbi të pranishmit.
si yll që orienton drejt gjetjes së
pëlqimit të Zotit.
V ë rt e t ë s i a
95
urrejtje për askënd

98. Index in English
The Prophet Who Has Foretold The Unseen to The
Utmost 3
Editorial
Verses From The Holy Quran - a presentation 5
Signs of The Advent of The Imam Mahdi and
Promised Messiah – according to the hadiths 8
About the Prophecies of the Holy Quran
writings of the Promised Messiah a.s. 25
Unveiling of the Unseen by the Quran
Hadrat Mirza Tahir Ahmad, Khalifatul Masih IV
30
“Love For All, Hatred For None”, a News with no
comments 45
Perfection of the name of Allah
46
Islam and Science – Concordance or Conflict? 50
Permissibility of Music in Islam
Q/A - Hadrat Mirza Tahir Ahmad r.a., Khalifatul Masih IV 62
Hijab
Hadrat Mirza Masroor Ahmad a.t.b.a., Khalifatul Masih V 64
Northern Lights and the Holy Quran
66
In Memory of Late Mr. Musa Rrustemi, former
President of Jamaat Ahmadiyya Kosovo 72
The Death of the Promised Messiah a.s. and
Revelations about it 80
Dr. Abdul Salam’s Banquet speech
88
The 44th Jalsa Salana of Jamaat Ahmadiyya UK
90
The 35th Jalsa Salana of Jamaat Ahmadiyya Germany 93
96

99. Frekuencat në satelit “Unë do të çoj
Sateliti Pozicioni Frekuencat
mesazhin tënd
Hotbird 7a 13’ Lindje 10722 MHz deri në
Diametri min. Polarizmi Symbol Rate skajet e botës”
i antenës
1 metër Horizontal 29900 Mbps (Shpallja Hyjnore
për Mesihun e Premtuar a.s.)
FEC Video PID Arabisht
3/4 1004 1604
Anglisht Frëngjisht Urdu
1304 1404 1204
Gjermanisht
1504
Duke arritur skajet e botës
Duke transmetuar
mesazhin e paqes,
harmonisë dhe dashurisë
në të gjitha anët e botës
V ë rt e t ë s i a
Për më shumë informacion, jvizitoni faqen e internetit www.mta.tv99
urre tje për askënd

100. Përpjekje të Xhematit Mysliman
Ahmedia për të përhapur paqe
Qindra autobusë në Nju Jork e në
Londër mbartin moton e Xhematit
Mysliman Ahmedia
Dashuri
për të gjithë
urrejtje
për askënd
www.loveforallhatredfornone.org
“Vërtetësia” (The Truthfulness) is a periodical Albanian magazine pub-
lished by Ahmadiyya Muslim Jama’at of Albania. Numri IV
100 ForaIndex r i English,ësee jpage 96
D s h u in p ë r t g ithë