Technological Pedagogical Content Knowledge, integratie van technologische, vakinhoudelijke en didactische kennis in het onderwijs (zie ook TPACK.nl)

1. Leergang Didactiek in een
digitale leeromgeving
TPACK: Technological Pedagogical Content Knowledge
Kom verder. Saxion.
Peter Blijleven
April 2011

2. Kom verder. Saxion.
Digitale didactiek?
Definitie:
• “betreft kennis en kunde m.b.t. het gebruik van ICT bij het
faciliteren van het leren” (Simons 2002).

3. Kom verder. Saxion.
Digitale didactiek en TPACK
Uitgangspunt:
• Docenten dienen te beschikken over geïntegreerde kennis
over ICT, didactiek en vakinhoud.
Focus:
• Weten waarom inhouden moeilijk/makkelijk te leren zijn.
• Weten hoe ICT het leerproces kan ondersteunen.
Goed ICT-ondersteund onderwijs: rekening houden met:
• vakinhoud (Content).
• vakdidactiek (Pedagogy). = TPACK
• technologie (Technology).

4. Kom verder. Saxion.
Digitale didactiek en TPACK
Uitgangspunt:
• Docenten dienen te beschikken over geïntegreerde kennis
over ICT, didactiek en vakinhoud.
Focus:
• Weten waarom inhouden moeilijk/makkelijk te leren zijn.
• Weten hoe ICT het leerproces kan ondersteunen.
Goed ICT-ondersteund onderwijs: rekening houden met:
• vakinhoud (Content).
• vakdidactiek (Pedagogy).
• technologie (Technology).

5. Kom verder. Saxion.
ICT integratie in onderwijs
• ICT-Integratie nog verre van vlekkeloos, ondanks vele
investeringen.
• Belangrijke factoren:
– ICT-toepassingen sluiten onvoldoende aan bij het curriculum (Voogt
2008)
– Docenten hebben onvoldoende ervaring m.b.t. ICT-gebruik
– Meerwaarde ICT in onderwijs nog onvoldoende gezien.
– Gebrek aan deskundigheid (zie ook eisen Vier-in-balans).
• Dus...leren ICT te integreren in het onderwijs

6. Kom verder. Saxion.
ICT integratie in onderwijs
• ICT-Integratie nog verre van vlekkeloos, ondanks vele
investeringen.
• Belangrijke factoren:
– ICT-toepassingen sluiten onvoldoende aan bij het curriculum (Voogt
2008)
– Docenten hebben onvoldoende ervaring m.b.t. ICT-gebruik
– Meerwaarde ICT in onderwijs nog onvoldoende gezien.
– Gebrek aan deskundigheid (zie ook eisen Vier-in-balans).
• Dus...leren ICT te integreren in het onderwijs

7. Kom verder. Saxion.
TPACK-model
• ICT-integratie in onderwijs:
– gebaat bij zorgvuldige
afstemming vakinhoud,
vakdidactiek en
mogelijkheden ICT.
• ICT-professionalisering:
– Competentie ontwikkeling op
alle drie de domeinen
Koehler & Mishra (2006)

8. Kom verder. Saxion.
Technological Knowledge
• Vaardigheden om specifieke ICT-toepassingen te hanteren
• In staat zijn om specifieke ICT-toepassingen te leren en op waarde te schatten
• Een functioneel begrip van ICT
Pedagogical knowledge Content knowledge
• Voorkennis lerenden • Body of knowledge
• Inzet van bronnen • Vakinhoud
• Klassenmanagement • Kennis van feiten,
• Ontwikkeling en imple- concepten, theorieën en
mentatie van lessen procedures
• Evaluatie leerprestaties • Verklarende kaders
Visser, P. & Voogt, J. (2010) . ICT-integratie in de lerarenopleiding: TPACK als
oplossing?. Paper presented at the Velon Congres 2010.

9. Kom verder. Saxion.
Technological Knowledge in kennisbasis ICT
De docent toont aan dat hij:
• over algemene ICT kennis en vaardigheden beheerst.
• specifieke hardware (beamer, digitale foto/camera) kan bedienen en aansluiten;
• kan omgaan met specifieke softwarepakketten (tekstverwerker, etc.).
• etc.

10. Kom verder. Saxion.
Technological Pedagogical Technological Content Knowledge:
Knowledge: Hoe de wijze waarop het leren van de
Hoe didactiek verandert door het vakinhoudelijke kennis verandert
gebruik van ICT door het gebruik van ICT
Pedagogical Content Knowledge:
Vakdidactiek, de kennis die de docent heeft om het vak vorm te geven en
aan te passen met het oog op instructie en leren.

11. Kom verder. Saxion.
Technological Pedagogical Technological Content Knowledge
Knowledge in Kennisbasis ICT in Kennisbasis ICT
De docent toont aan dat hij: De docent toont aan dat hij:
• op een weloverwogen manier • gebruik maakt van diverse
ICT middelen in verschillende, vindplaatsen van digitaal
geschikte, onderwijssituaties of leermateriaal
activiteiten kan gebruiken en • in staat is om verzameld digitaal
zijn keuze kan beredeneren; lesmateriaal te vertalen naar een
• digitale leermiddelen kan eigen (digitale, interactieve)
inzetten om leerlingen te leereenheid
motiveren en stimuleren
(oa.organiseren online discussie)

12. Kom verder. Saxion.
Technological Pedagogical Content
knowledge (TPCK):
De docent:
• begrijpt dat de drie kennisdomeinen
(T, C en P) met elkaar samenhangen.
• weet waardoor bepaalde leerinhouden
moeilijk/makkelijk te leren zijn.
• weet hoe ICT-toepassingen leerlingen
kunnen helpen bij het oplossen van
problemen tijdens het leerproces.
Brummelhuis, A. ten. (2010). Nr. 26 Maak kennis met TPACK: Hoe kan een leraar ict integreren in
het onderwijs? [online]. Available: http://redactie.kennisnet.nl/attachments/session=cloud_
mmbase+2215056/Nr._26_Maak_kennis_met_TPACK.pdf. [januari, 2011]. Zoetermeer: Kennisnet.

13. Kom verder. Saxion.
TPACK: praktijkvoorbeeld
• Doel: Technologische kennis:
• Kennis van softwarepakket om
– Leren vreemde taal m.b.v. specifiek lerende te kunnen begeleiden.
educatief software pakket. • Kennis softwarepakket om leer-
resultaten vast te stellen
T
Didactische kennis:
Keuzes maken t.a.v.:
• Mate van begeleiding
P C
• uitvoering klassikaal, groeps- Vakinhoudelijk kennis:
gewijs of individueel • Kennis hebben van de
• Mate van vrijheid leerlingen inhoud softwarepakket.
m.b.t. uitvoering. • Weten wat complexe
• Mate van controle. inhouden zijn.

14. Kom verder. Saxion.
Overzicht
T
P C

15. Kom verder. Saxion.
Technological Knowledge (TK)
Technological
Knowledge (TK)
T
P C

16. Kom verder. Saxion.
Pedagogical Knowledge (PK)
Technological
Knowledge (TK)
T
P C
Pedagogical
Knowledge (PK)

17. Kom verder. Saxion.
Content Knowledge (CK)
Technological
Knowledge (TK)
T
P C
Pedagogical Content
Knowledge (PK) Knowledge (CK)

18. Kom verder. Saxion.
Technological Pedagogical Knowledge (TPK)
Technological Technological
Pedagogical Knowledge (TK)
Knowledge (TPK)
T
P C
Pedagogical Content
Knowledge (PK) Knowledge (CK)

19. Kom verder. Saxion.
Technological Content Knowledge (TCK)
Technological Technological
Pedagogical Knowledge (TK)
Knowledge (TPK)
T
Technological
Content
Knowledge (TCK)
P C
Pedagogical Content
Knowledge (PK) Knowledge (CK)

20. Kom verder. Saxion.
Pedagogical Content Knowledge (PCK)
Technological Technological
Pedagogical Knowledge (TK)
Knowledge (TPK)
T
Technological
Content
Knowledge (TCK)
P C
Pedagogical Content
Knowledge (PK) Knowledge (CK)
Pedagogical Content
Knowledge (PCK)

21. Kom verder. Saxion.
TPACK
Technological Technological
Pedagogical Knowledge (TK)
Knowledge (TPK)
T
Technological
Technological
Pedagogical
Content
Content Knowledge
Knowledge (TCK)
P C
(TPaCK)
Pedagogical Content
Knowledge (PK) Knowledge (CK)
Pedagogical Content
Knowledge (PCK)

22. EINDE
Kom verder. Saxion.