უილიამ
ბლეიკის
The Garden of
Love
პრეზენტატორი-III კურსის სტუდენტი რუსუდან სულუაშვილი
თარგმანის თეორია პრაქტიკა
2025
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი
ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი
ქართული ფილოლოგია
-
ხელმძღვანელი ნინო ნასყიდაშვილი
2.
• 1752-1827;
• პოეტი,მხატვარი, გრავიორი;
• თავად ქმნიდა საკუთარი წიგნების
ილუსტრაციებს;
• “If the doors of perception were
cleansed, everything would appear to
man as it is: infinite.”
• ბლეიკი ქმნიდა სამყაროს, სადაც
მატერიალური და სულიერი რეალობა
ერთმანეთს კვეთს.
უილიამ ბლეიკის ბიოგრაფია
3.
The Garden ofLove
„ “
ბაღი სიყვარულისა
1
2
3
ორიგინალი
ქართული თარგმანი
შედარება
4.
I went tothe Garden of Love,
And saw what I never had seen:
A Chapel was built in the midst,
Where I used to play on the green.
And the gates of this Chapel were shut,
And Thou shalt not. writ over the door;
So I turn'd to the Garden of Love,
That so many sweet flowers bore.
And I saw it was filled with graves,
And tomb-stones where flowers should be:
And Priests in black gowns, were walking their rounds,
And binding with briars, my joys & desires.
• მარტივი ლექსი
• სტროფული
• შედგება სამი სტორფისაგან
• ლექსის მეტრი უჩვეულოა, თუმცა არ ჟღერს ხელოვნურად.
უმეტეს სტრიქონს აქვს რვა ან ცხრა მარცვალი, და
დომინანტურ მეტრიკულ საფეხურად გვევლინება ანაპესტი
• მე-5 და მე-7 სტრიქონები დაწერილია ტრიმეტრით, ეს
გვხვდება ლექსის უმეტეს ნაწილშიც, თუმცა, მთლიანობაში
მეტრი უფრო დახასიათებულია როგორც: იამბი – ანაპესტი
– ანაპესტი
• რითმის გამოყენების საინტერესო ცვლილება ბოლო
სტროფში ხდება. სინამდვილეში, აქ არცერთი სტრიქონი არ
რითმობს, თუმცა დასკვნით ორ სტრიქონში ორი შიდა
რითმაა.
• ასონანსი
• ალიტერაცია
• პოლისიდეტონი
5.
I went tothe Garden of Love,
And saw what I never had seen:
A Chapel was built in the midst,
Where I used to play on the green.
And the gates of this Chapel were shut,
And Thou shalt not. writ over the door;
So I turn'd to the Garden of Love,
That so many sweet flowers bore.
And I saw it was filled with graves,
And tomb-stones where flowers should be:
And Priests in black gowns, were walking their rounds,
And binding with briars, my joys & desires.
ბაღში წავედი მადლმოსილი ამ სიყვარულით
და მოვიხილე, არ მენახა ის რაც აროდეს.
ამართულ იყო ბაღის გულში წმინდა ტაძარი
და ყვავილები თამაშობდნენ, ბაღიც ხარობდა.
ეს იყო ჭიშკარს იქ ვერავინ ვერ იპოვიდა
ტაძარსაც კარი საგანგებოდ ჰქონდა დახშული.
მე შემოვბრუნდი სიყვარულის სათნო ბაღისკენ
მაგრამ ვიხილე არამარე შემოძარცვული.
და მიმოყრილი ყვავილები, სავსე საფლავი,
მერე ვიფიქრე უნდა იყოს სადმე ფილებიც
და შავ სამოსით შემოსილი წმინდა მამები,
ამო სურვილით, მწუხარებით დაოსილები.
(ინგლისურიდან თარგმნა ზაალ ჯალაღონიამ)
6.
პირველი
სტროფი
I went tothe Garden of Love,
And saw what I never had seen:
A Chapel was built in the midst,
Where I used to play on the green.
ბაღში წავედი მადლმოსილი ამ
სიყვარულით
და მოვიხილე, არ მენახა ის რაც
აროდეს.
ამართულ იყო ბაღის გულში წმინდა
• „I went to the Garden of Love“ →
„
გადმოცემულია ბაღში წავედი მადლმოსილი
“ —
ამ სიყვარულით დამატებულია
„ “,
მადლმოსილი რაც სიმბოლურად
,
ამაღლებს ტონალობას თუმცა არ არის
.
უშუალოდ ტექსტში
• „And saw what I never had seen“ ზუსტად არის
— „ “.
დაცული არ მენახა ის რაც აროდეს
• „A Chapel was built...“ „
→ ამართულ იყო
“ —
ბაღის გულში წმინდა ტაძარი სიტყვა
"Chapel" ქართულად თარგმნილია როგორც
„ “, ,
ტაძარი რაც უფრო ზეპირი ქართულია
თუმცა შეიძლება ხასიათსაც კარგად
.
შეესაბამებოდეს
• „Where I used to play...“ ნაწილობრივ
:
დაიკარგა თამაშზე მეტყველებს შემდეგი
— „ “,
სტრიქონი ყვავილები თამაშობდნენ რაც
—
ოდნავ ცვლის პერსპექტივას ბლეიკი
,
თავად თამაშობდა თარგმანში კი თამაშობენ
.
ყვავილები
7.
მეორე
სტროფი
And the gatesof this Chapel were shut,
And "Thou shalt not." writ over the door;
So I turn'd to the Garden of Love,
That so many sweet flowers bore.
ეს იყო ჭიშკარს იქ ვერავინ ვერ იპოვიდა
ტაძარსაც კარი საგანგებოდ ჰქონდა
დახშული.
მე შემოვბრუნდი სიყვარულის სათნო
ბაღისკენ
• "The gates... were shut"
გადმოცემულია, თუმცა სიტყვა "ვერავინ ვერ
იპოვიდა" — არა უშუალო გადმოსახატად,
უფრო სიმბოლურად განზოგადებული აზრია.
• "Thou shalt not" — არ არის პირდაპირ
თარგმნილი (მაგ., „არ იკრძალება“ ან „არ
უნდა...“), რაც ფუნდამენტურ მინიშნებას
აცდენს.
• „So I turned to the Garden of Love...“
სწორად არის გადმოტანილი.
• ბოლო სტრიქონში ბლეიკის
ორიგინალის „so many sweet flowers bore“
გამოტოვებულია, ამის ნაცვლად ჩნდება
„არამარე შემოძარცვული“, რაც
შინაარსობრივად აძლიერებს დრამატიზმს,
თუმცა კონკრეტული ვიზუალური იმიჯი
(ყვავილებით სავსე ბაღი) აღარ ჩანს.
8.
ყვავილების სიმბოლო
.
ყვავილები შესამჩნევადაკლია სიყვარულის ბაღს
როდესაც ლირიკული გმირი ბაღს უბრუნდება და იქ ახლად
, ,
აშენებულ ეკლესიას ხედავს ის ყვავილები რომლითაც
, .
ბაღი სავსე იყო მის ახალგაზრდობაში არსად სჩანან
, ,
ყვავილები სიმრავლის სიყვარულის სილამაზისა და
ბუნების სიმბოლოებია — , ,
ეს ყველაფერი შეფარულად
უკვე გამქრალია ბაღიდან. ბუნებრივი ელემენტი აქ
:
მნიშვნელოვანია ყვავილები ბუნებრივია, და თუ მათ
განვიხილავთ როგორც სიყვარულისა და სილამაზის
, ,
სიმბოლოებს მაშინ გამოდის რომ სიყვარული და
სილამაზეც ბუნებრივია.
,
ამის საპირისპიროდ „ “
ეკლესია ადამიანის მიერ
აგებული შენობაა. ლექსში წამოჭრილია აზრი, რომ ბაღი
არაბუნებრივად არის შეცვლილი, და რომ ეკლესია
წარმოადგენს იმ წესებზე დაფუძნებულ სამყაროს,
რომელიც ადამიანს საკუთარი თავის თავისუფლად
გამოხატვის საშუალებას არ აძლევს და რელიგიური
შეზღუდვები ზღუდავენ ადამიანს, ,
ზუსტად ისე როგორც
9.
მესამე
სტროფი
And I sawit was filled with graves,
And tomb-stones where flowers should be:
And Priests in black gowns, were walking
their rounds,
And binding with briars, my joys & desires.
და მიმოყრილი ყვავილები, სავსე
საფლავი,
მერე ვიფიქრე უნდა იყოს სადმე ფილებიც
და შავ სამოსით შემოსილი წმინდა
• პირველ სტრიქონში — „მიმოყრილი
ყვავილები, სავსე საფლავი“ — ბლეიკის
იდეა, რომ ყვავილების ნაცვლად
საფლავებია, ოდნავ გადმობრუნებულია:
ყვავილებიც არის და საფლავებიც.
• "Tomb-stones where flowers should be"
„
→ უნდა იყოს სადმე ფილებიც“ —
მეტაფორა საგრძნობლად დაირღვა-
• "Priests in black gowns..." სწორად
გადმოცემულია, თუმცა აქაც დამატებულია
სიტყვა „წმინდა“, რაც ოდნავ არბილებს
ბლეიკის კრიტიკულ ტონს.
• "binding with briars, my joys & desires"
„
→ სურვილით, მწუხარებით დაოსილები“ —
ბლეიკის მკვეთრი, ფიზიკურად მტკივნეული
მეტაფორა (binding with briars)
ჩამოცილებულია და ჩანაცვლებულია უფრო
აბსტრაქტული სევდით.
10.
“And I sawit was filled with graves,
And tomb-stones where flowers should be…”
,
იქ სადაც ოდესღაც ბაღში უხვად ხარობდა
„sweet flowers“, ახლა საფლავები და სამარხის
. , ,
ქვებია გამრავლებული ისინი ცხადია
სიცოცხლით სავსე ბაღის ნაცვლად
სიკვდილის ახალ ეპოქას აუწყებენ, რომელიც
მჭიდროდ ეწინააღმდეგება წარსულის
.
სიხარულსა და სიცოცხლის ზეიმს
,
უარი უნდა ვთქვათ იმ წარმოდგენაზე
თითქოს სიცოცხლე მხოლოდ
მოსამზადებელი ეტაპია მომავლისთვის —
,
პირიქით ადამიანებმა უნდა მიიღონ ის
, ,
სიხარული ბედნიერება და სიყვარული
რასაც მიწიერი ცხოვრება სთავაზობს.
„ ,
და მიმოყრილი ყვავილები სავსე
,
საფლავი
11.
ალუზია
1. „სიყვარულის ბაღი“-ბიბლიური ედემის ბაღი;
შესაბამისად, პოემა ეხება ადამიანობას ე.წ.
პირველყოფილ (prelapsarian) და დაცემულ
(postlapsarian) მდგომარეობაში — ანუ ცოდვის
შემოსვლამდე და მის შემდეგ.
2. -6
მეორე ალუზია ბიბლიურია და კონკრეტულად მე
: "
სტრიქონში ჩნდება Thou shalt not" — რაც
.
აშკარად მიგვანიშნებს ათ მცნებაზე
მეტაფორა
გამოკვეთილია ბოლო სტრიქონში -
პოეტი ახსენებს შავებში ჩაცმულ მღვდლებს "binding
with briars, my joys & desires.“
ეს პირდაპირი შინაარსით არ უნდა გავიგოთ.
მეტაფორა ასახავს იმას, თუ როგორ ზღუდავს
რელიგია ადამიანის ბუნებრივ მისწრაფებებს.
12.
დასკვნა
ინგლისური ვერსია გაცილებითძლიერია როგორც
სტრუქტურულად, ისე მნიშვნელობრივად. ის მკაფიოდ
Blake-
გადმოსცემს ის ანტირელიგიურ კრიტიკას, დაკარგულ
თავისუფლებას, და სიყვარულის ჩახშობას. ქართული
,
თარგმანი ლირიკულად ლამაზი შეიძლება იყოს მაგრამ არ
ასახავს იმ მწარე სიმართლეს და სიმბოლურ დატვირთვას,
Blake- .
რაც ის ტექსტის არსია