‫موضوع‬:
‫فراغت‬ ‫اوقات‬ ‫و‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬
‫خدا‬ ‫نام‬ ‫به‬
‫استاد‬:
‫صفرآبادی‬ ‫دکتر‬
‫دهنده‬ ‫ارائه‬:
‫عباسی‬ ‫حسین‬
‫هتلداری‬ ‫و‬ ‫جهانگردی‬ ‫دانشکده‬
Telegram: @abac4139
‫مح‬ ‫یا‬ ‫الکترونیکی‬ ‫محیط‬ ‫فضا‬ ‫این‬ ،‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫تعاریف‬ ‫تمام‬ ‫در‬‫ای‬ ‫شبکه‬ ‫یط‬
‫ب‬ ‫و‬ ‫سمعی‬ ‫های‬ ‫جلوه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫دانسته‬ ‫ها‬ ‫کامپیوتر‬ ‫از‬‫سعی‬ ‫صری‬
‫ا‬ ‫کند‬ ‫سازی‬ ‫مشابه‬ ‫را‬ ‫واقعی‬ ‫جهان‬ ‫بعدی‬ ‫سه‬ ‫های‬ ‫واقعیت‬ ‫و‬ ‫اشیاء‬ ‫تا‬ ‫دارد‬‫ادعا‬ ‫ما‬
‫هستند‬ ‫فیزیکی‬ ‫مادیت‬ ‫فاقد‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬.
‫زم‬ ‫بی‬ ‫و‬ ‫مکانی‬ ‫بی‬ ‫فضا‬ ‫این‬ ‫بارز‬ ‫خصوصیات‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫گفته‬‫است‬ ‫انی‬.
(،‫منتظرقائم‬1381‫ص‬ ،231)
‫مجازی‬ ‫فضای‬
2
‫مجازی‬ ‫فضای‬
‫فضای‬‫مجازی‬‫در‬‫ابتدا‬‫و‬‫در‬‫بدو‬‫تأسیس‬‫و‬‫جا‬
‫افتادن‬‫در‬‫سطح‬‫جامعه‬‫بیشتر‬‫به‬‫عنوان‬‫قاب‬‫لیتی‬
‫برای‬‫سرگرمی‬‫شناخته‬‫‌شد‬‌‫ی‬‫م‬.
3
‫‌ها‬‌‫ت‬‫‌ن‬‌‌‫ی‬‫کاف‬ً‫ا‬‫الزام‬‫به‬‫عنوان‬‫‌هایی‬‌‫ط‬‫محی‬‫برای‬‫گذ‬‫ران‬
‫اوقات‬‫فراغت‬‫مورد‬‫‌اند‬‌‫ه‬‫توج‬‫که‬‫این‬‫قابلیت‬‫ب‬‫ا‬
‫فضای‬‫مجازی‬‫به‬‫عنوان‬‫فضایی‬‫برای‬‫سرگرمی‬
‫پیوند‬‫‌خورد‬‌‫ی‬‫م‬.
‫فیستوال‬
‫نیروی‬‫حاصل‬‫از‬‫‌های‬‌‫ه‬‫شبک‬‫اطالعاتی‬‫و‬
‫‌های‬‌‫ت‬‫زیرساخ‬‫مرتبط‬‫با‬‫آن‬‫را‬‫به‬‫انرژی‬‫حرارتی‬
‫تشبیه‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬‫که‬‫به‬،‫مرور‬‫به‬‫تبخیر‬‫بخ‬‫شی‬‫از‬‫آب‬
‫یک‬‫ظرف‬‫و‬‫کاهش‬‫سطح‬‫آب‬‫ظرف‬‫و‬‫تولید‬‫بخار‬
‫ناشی‬‫از‬‫تبخیر‬‫آب‬‫منجر‬‫‌شود‬‌‫ی‬‫م‬.
4
‫زندگ‬ ‫و‬ ‫خانوار‬ ‫فراغت‬ ‫اوقات‬ ‫بر‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫اثر‬‫ی‬
‫شهری‬
‫ساز‬‫می‬ ‫معرفی‬ ‫شهری‬ ‫زندگی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫کلیدی‬ ‫ی‬‫حوزه‬ ‫چهار‬ ‫پژوهشگران‬‫که‬ ‫ند‬
‫تولیل‬ ‫و‬ ‫سلاخت‬ ،‫ونقلل‬‫حمل‬ ،‫زندگی‬ ‫محیط‬ ‫و‬ ‫کار‬ ‫های‬‫حوزه‬ ‫به‬ ‫توان‬‫می‬‫و‬ ،‫د‬
‫کرد‬ ‫اشاره‬ ‫سرگرمی‬ ‫و‬ ‫تفریح‬.‫ن‬ ‫ایلران‬ ‫ملورد‬ ‫در‬ ‫پژوهشلی‬ ‫های‬‫یافته‬‫نشلان‬ ‫یلز‬
‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫که‬ ‫دهند‬‫می‬8۰‫بلین‬ ‫افلراد‬ ‫از‬ ‫درصلد‬1۰‫تلا‬۴۰‫اوقلات‬ ‫از‬ ‫درصلد‬
‫کنند‬‫می‬ ‫سپری‬ ‫مجازی‬ ‫های‬‫محیط‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫فراغت‬
‫ف‬ ‫منهلای‬ ‫فیزیکلی‬ ‫فضلای‬ ‫کلردن‬ ‫لحلا‬ ‫شهری‬ ‫های‬‫سیستم‬ ‫در‬ ‫امروزه‬‫ضلای‬
‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫پذیر‬‫امکان‬ ،‫برعکس‬ ‫و‬ ‫مجازی‬.
‫محور‬‫خانله‬ ‫هلای‬‫فعالیت‬ ‫جملله‬ ‫از‬ ‫مجلازی‬ ‫فضلای‬ ‫در‬ ‫فراغلت‬ ‫اوقات‬ ‫صرف‬
‫شود‬‫می‬ ‫محسوب‬.‫ا‬ ‫خلانوار‬ ‫درآمد‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫که‬ ‫هایی‬‫فعالیت‬ ‫از‬ ‫جدای‬،‫سلت‬
‫اط‬ ‫و‬ ‫آموزشی‬ ‫های‬‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫افراد‬ ‫تربیت‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫های‬‫فعالیت‬‫و‬ ‫رسلانی‬‫الع‬
‫و‬ ‫استراحت‬ ‫و‬ ‫آزاد‬ ‫وقت‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫های‬‫فعالیت‬…‫ی‬‫سلایه‬ ‫در‬ ‫تواند‬‫می‬‫محلیط‬
‫بپذیرد‬ ‫صورت‬ ‫مجازی‬.
5
‫وایتل‬
‫تحصیل‬‫ارتباطات‬
‫و‬ ‫تفریح‬
‫سرگرمی‬
‫امور‬ ‫تسهیل‬ ‫تجارت‬
‫الکترونیک‬
‫کارکرد‬
‫فضای‬
‫مجازی‬
6
1
2
3
۴
5
6
7
8
‫ی‬‌‫ویژه‬ ‫خصوصیات‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬‫که‬‫در‬
‫اوقژژات‬ ‫خژژدمت‬
‫فراغت‬‌‫آمد‬ ‫در‬
‫و‬ ‫بودن‬ ‫خصوصی‬
‫بودن‬ ‫غیرجدی‬
‫از‬ ‫فراتر‬
‫و‬ ‫زمان‬
‫مکان‬
‫افزایش‬
‫مراودات‬
‫ها‬‫بازی‬
7
1.‫خصوصی‬‫بودن‬ ‫غیرجدی‬ ‫و‬ ‫بودن‬
‫اولین‬‫خصوصیت‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫غیرجدی‬‫بودن‬‫آن‬‫اس‬‫ت‬.
‫این‬‫خصوصیتی‬‫است‬‫که‬ً‫ا‬‫دقیق‬‫در‬‫فضای‬‫مجازی‬‫ن‬‫یز‬‫وجود‬
‫دارد‬.
‫در‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫ها‬‫فعالیت‬ً‫ال‬‫معمو‬‫به‬‫صورت‬‫خصوص‬‫ی‬
‫صورت‬‫پذیرد‬‫می‬
8
2.‫پذیر‬‫دسترس‬‫عامه‬ ‫برای‬ ‫بودن‬
‫در‬‫‌ی‬‫ه‬‫دور‬‫باستان‬‫یا‬،‫پیشامدرن‬‫فراغت‬‫تنها‬‫در‬‫اختیار‬‫قشرها‬‫ی‬
‫فرادست‬‫جامعه‬‫بود‬.‫ن‬‫‌ی‬‫ه‬‫کت‬‫مهم‬‫دیگر‬‫ارتباط‬‫بین‬‫اوقات‬‫فراغ‬‫ت‬‫و‬
‫وسایل‬‫ارتباط‬‫جمعی‬‫است‬.‫به‬‫نوعی‬‫وسایل‬‫ارتباط‬‫جمعی‬‫فراغ‬‫ت‬‫را‬
‫برای‬‫اکثریت‬‫جامعه‬‫در‬‫دسترس‬‫قرار‬‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬‫و‬‫از‬‫طریق‬‫بعضی‬‫ا‬‫ز‬
،‫‌ها‬‫ن‬‫آ‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫به‬‫‌ها‬‫ه‬‫خان‬‫راه‬‫یافته‬‫است؛‬‫به‬‫طوری‬‫که‬‫این‬‫نو‬‫ع‬
‫گذران‬‫اوقات‬،‫فراغت‬‫به‬‫صورت‬‫جزئی‬‫الینفک‬‫از‬‫زندگی‬‫روزمره‬‫‌ی‬
‫افراد‬‫درآمده‬‫است‬.
9
3.‫مکان‬ ‫و‬ ‫زمان‬ ‫از‬ ‫فراتر‬
‫اشکال‬‫سنتی‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫وابستگی‬‫زیادی‬‫به‬‫مکان‬‫و‬‫زمان‬‫د‬،‫ارند‬‫اما‬
‫اشکال‬‫مدرن‬‫و‬‫مجازی‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫نوع‬‫‌ای‬‌‫ه‬‫تجرب‬‫که‬‫از‬‫اوقات‬
‫فراغت‬‫ارائه‬‫‌دهند‬‌‫ی‬‫م‬‫همراه‬‫با‬‫نوعی‬‫خانگی‬‫شدن‬‫است‬.
10
۴.‫گذار‬ ‫و‬ ‫گشت‬‫اینترنتی‬
‫این‬‫امر‬‫تشابه‬‫زیادی‬‫با‬‫گشت‬‫و‬‫گذار‬‫در‬‫محیط‬‫فیزیکی‬‫دارد‬.‫برای‬
،‫مثال‬‫یکی‬‫از‬‫‌های‬‌‫ه‬‫جنب‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫فرد‬‫ممکن‬‫است‬‫‌روی‬‫ه‬‫پیاد‬‫در‬
‫‌ها‬‌‫ک‬‫پار‬‫یا‬‫در‬‫سطح‬‫شهر‬‫باشد‬.‫این‬‫امر‬‫به‬‫خوبی‬‫در‬‫فضای‬‫مجازی‬‫نیز‬
‫‌پذیر‬‌‫ن‬‫امکا‬‫است‬.‫فرد‬‫وقتی‬‫وارد‬‫دنیای‬‫اینترنت‬‫و‬‫فضای‬‫مجاز‬‫ی‬
،‫‌شود‬‌‫ی‬‫م‬‫فارغ‬‫از‬‫هر‬‫کاری‬‫که‬‫به‬‫نیت‬‫آن‬‫وارد‬‫دنیای‬‫مجازی‬‫شده‬
،‫است‬‫با‬‫نوعی‬‫ویژگی‬‫گشت‬‫و‬‫گذار‬‫نیز‬‫‌رو‬‫ه‬‫‌ب‬‫و‬‫ر‬‫است‬.‫از‬‫طرف‬‫د‬،‫یگر‬
‫یکی‬‫از‬‫‌های‬‌‫ی‬‫ویژگ‬‫فضای‬‫مجازی‬‫که‬‫باعث‬‫شده‬‫است‬‫محیط‬‫مناس‬‫بی‬
‫برای‬‫گشت‬‫و‬‫گذار‬‫و‬‫گذران‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫تبدیل‬،‫گردد‬‫وجود‬
‫‌هایی‬‌‫ت‬‫سای‬‫به‬‫‌های‬‌‫ن‬‫زبا‬‫مختلف‬‫و‬‫مرتبط‬‫با‬‫‌های‬‌‫گ‬‫فرهن‬‫گوناگ‬‫ون‬
‫است‬.
11
5.‫مراودات‬ ‫افزایش‬
‫فضای‬،‫مجازی‬‫در‬‫کنار‬‫‌هایی‬‌‫ت‬‫محدودی‬‫که‬‫برای‬‫ارتباطات‬‫رو‬‫در‬‫ر‬‫وی‬
‫بشری‬،‫دارد‬‫یک‬‫سری‬‫از‬‫امکانات‬‫را‬‫نیز‬‫فراهم‬‫‌سازد‬‌‫ی‬‫م‬‫تا‬‫ارتبا‬‫طات‬
‫بشری‬‫گسترش‬‫یابد‬.‫گسترش‬‫‌های‬‌‫ت‬‫سای‬،‫اجتماعی‬‫در‬‫کنار‬‫ا‬‫مکاناتی‬
‫مانند‬،‫چت‬‫به‬‫کاربران‬‫این‬‫امکان‬‫را‬‫‌دهد‬‌‫ی‬‫م‬‫که‬‫از‬‫قابلیت‬‫فضای‬
‫مجازی‬‫برای‬‫پر‬‫کردن‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫خود‬‫استفاده‬‫ببرند‬.‫امکان‬
‫برقراری‬‫ارتباط‬‫با‬‫دیگران‬‫یکی‬‫از‬‫‌ها‬‌‫ی‬‫ویژگ‬‫و‬‫‌های‬‌‫ت‬‫اولوی‬‫اوقات‬
‫فراغت‬‫افراد‬‫محسوب‬‫‌شود‬‌‫ی‬‫م‬
12
6.‫و‬ ‫تنوع‬‫تازگی‬
‫یکی‬‫از‬‫‌های‬‌‫ت‬‫قابلی‬‫فضای‬،‫مجازی‬‫که‬‫این‬‫محیط‬‫را‬‫به‬‫عنوان‬‫مح‬‫یطی‬
‫مناسب‬‫برای‬‫پر‬‫کردن‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫تبدیل‬‫کرده‬،‫است‬‫نو‬‫بو‬‫دن‬‫و‬
‫‌روز‬‫ه‬‫ب‬‫بودن‬‫فضای‬‫مجازی‬‫است‬.‫در‬‫بیان‬‫‌های‬‌‫ی‬‫ویژگ‬‫اوقات‬‫فراغت‬
‫این‬‫نکته‬‫را‬‫مورد‬‫تأکید‬‫قرار‬‫دادیم‬‫که‬‫هر‬،‫امری‬‫‌ی‬‫ه‬‫تجرب‬‫‌ی‬‫ه‬‫اولی‬‫فرد‬
‫محسوب‬،‫شود‬‫به‬‫نوعی‬‫ویژگی‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫و‬‫‌کنندگی‬‫م‬‫سرگر‬‫را‬
‫برای‬‫فرد‬‫دارد‬.‫در‬‫ضمن‬‫باید‬‫این‬‫نکته‬‫را‬‫بیان‬‫کرد‬‫که‬‫بسی‬‫اری‬‫از‬
‫افراد‬‫اولویت‬‫خود‬‫را‬‫در‬‫پر‬‫کردن‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫کسب‬‫تجارب‬‫جدی‬‫د‬
‫‌دانند‬‌‫ی‬‫م‬.
13
7.‫ها‬‫بازی‬
‫یکی‬‫از‬‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬‫‌های‬‌‫ی‬‫ویژگ‬‫فضای‬،‫مجازی‬‫که‬‫آن‬‫را‬‫تبدیل‬‫به‬‫فضای‬
‫مناسبی‬‫برای‬‫پر‬‫کردن‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫نموده‬،‫است‬‫امکان‬‫انجام‬‫ان‬‫واع‬
‫‌ها‬‌‫ی‬‫باز‬‫در‬‫محیط‬‫اینترنت‬‫و‬‫حتی‬‫‌هاست‬‌‫ل‬‫موبای‬.‫این‬،‫‌ها‬‌‫ی‬‫باز‬‫از‬
‫‌های‬‫ی‬‫باز‬‫‌ی‬‫ه‬‫ساد‬‫نوشتاری‬‫تا‬‫‌هایی‬‌‫ی‬‫باز‬‫با‬‫گرافیک‬‫باال‬‫را‬‫شام‬‫ل‬
‫‌شوند‬‌‫ی‬‫م‬.
14
8.‫های‬‫کتابخانه‬‫مجازی‬
‫مطالعه‬‫کردن‬‫یکی‬‫از‬‫‌های‬‫ه‬‫جنب‬‫پررنگ‬‫اوقات‬‫فراغت‬‫محسوب‬
‫‌شود‬‌‫ی‬‫م‬.‫امروزه‬‫این‬‫قابلیت‬‫در‬‫محیط‬‫مجازی‬‫نیز‬‫وجود‬‫دارد‬.‫امکان‬
‫‌ی‬‫ه‬‫مطالع‬‫آنالین‬‫و‬‫گشت‬‫و‬‫گذار‬‫در‬‫‌های‬‌‫ه‬‫کتابخان‬‫آنالین‬‫و‬‫همچن‬‫ین‬
‫‌های‬‌‫ت‬‫سای‬‫علمی‬‫و‬‫ادبی‬‫است‬.‫حجم‬‫اطالعات‬‫علمی‬‫آنالین‬‫در‬‫محیط‬
‫مجازی‬‫باورنکردنی‬‫است‬.‫روزانه‬‫اطالعات‬‫زیادی‬‫در‬‫محیط‬‫اینترن‬‫ت‬
‫بارگذاری‬‫‌شوند‬‌‫ی‬‫م‬‫و‬،‫افراد‬‫برای‬‫مطالعه‬‫و‬‫پرکردن‬‫اوقات‬‫فراغت‬،‫با‬
‫اطالعات‬‫زیادی‬‫‌رو‬‫ه‬‫‌ب‬‫و‬‫ر‬‫هستند‬.‫باید‬‫بیان‬‫کرد‬‫که‬‫فضای‬‫مجازی‬‫تا‬‫حد‬
‫زیادی‬‫‌های‬‌‫ت‬‫محدودی‬‫فیزیکی‬‫دسترسی‬‫به‬‫منابع‬‫اطالعاتی‬‫و‬‫ع‬‫لمی‬‫را‬
‫برطرف‬‫ساخته‬‫است‬.
15
‫اوقات‬ ‫کارکرد‬ ‫ی‬‌‫محدودکنند‬ ‫عوامل‬ِ‫ت‬‫فراغ‬‫مجازی‬ ‫فضای‬
.1‌‫وابستگی‌زیاد‌فضای‌مجازی‌به‬‫‌افزار‬‫ت‬‫سخ‬
.2‫نوعی‌حالت‌الیناسیون‌و‌از‌خود‌بیگانگی‌است‌که‌در‌مواجهه‌با‌مح‬‌‫‌های‬‌‫ط‬‫ی‬
‌‫‌دهد‬‌‫ی‬‫مجازی،‌در‌فرد‌روی‌م‬
.3‌‫کاهش‌سطح‌تعامالت‌اجتماعی‌رو‌در‌رو‬
.4‫اعتیاد‌اینترنتی‬
16
‫رهبری‬ ‫معظم‬ ‫مقام‬:
‫اگر‬‫م‬ ‫فضای‬ ‫نبودم،رئیس‬ ‫انقالب‬ ‫رهبر‬ ‫امروز‬ ‫من‬‫جازی‬
‫میشدم‬ ‫کشور‬!
17
‫تشکر‬ ‫با‬
18

فضای مجازی و اوقات فراغت