فصلی از کتاب:‌ چه کسی بر دنیا حکومت می کند ( Who Rules the World?)

1. ‫نگاهی‬‫دیگر‬‫به‬‫مسئولیت‬‫روشنفکران‬
‫فصلی‬‫از‬‫کتاب‬‫اخیر‬‫چامسکی‬‫با‬:‫عنوان‬Who Rules the World‫؟‬
‫امیر‬ :‫ترجمه‬‫غلمی‬
‫پیش‬‫از‬‫اندیشیدن‬‫به‬‫مسئولیت‬‫روشنفکران‬‫بهتر‬‫است‬‫توضیح‬‫دهیم‬‫که‬‫درباره‬‫چه‬‫کسانی‬‫حرف‬‫می‬
.‫زنیم‬
‫مفهوم‬‫مدرن‬‫با‬ «‫»روشنفکران‬‫بیانیه‬‫معروف‬‫به‬‫»مانیفست‬‫به‬ «‫روشنفکران‬‫شهرت‬‫این‬ .‫رسید‬
‫مانیفست‬‫را‬‫حامیان‬‫دریوفس‬‫که‬ (‫)دریفوسیان‬‫تحت‬‫تأثیر‬‫امیل‬‫زول‬‫بودند‬‫در‬‫سال‬۱۸۹۸‫طی‬‫یک‬‫نامه‬
‫سرگشاده‬‫به‬‫رئیس‬‫جمهور‬‫فرانسه‬‫منتشر‬‫کردند‬‫و‬‫در‬‫آن‬‫به‬‫اتهام‬‫خیانت‬‫آلفرد‬‫دریفوس‬‫افسر‬‫توپخانه‬
‫ارتش‬‫فرانسه‬‫و‬‫لپوشانی‬‫بعدی‬‫این‬‫اتهام‬‫اعتراض‬‫نامه‬ .‫کردند‬،‫دریفوسیان‬‫روشن‬‫فکر‬‫را‬‫شخصی‬
‫مدافع‬‫عدالت‬‫و‬‫مقابل‬‫قدرت‬‫معرفی‬‫می‬‫کند‬‫که‬‫واجد‬‫شجاعت‬‫و‬‫صلبت‬‫اما‬ .‫است‬‫در‬‫آن‬‫زمان‬‫چنین‬
‫تصویری‬‫از‬‫دریفوسیان‬‫وجود‬‫چنان‬ .‫نداشت‬‫که‬‫استیون‬‫لوکس‬‫جامعه‬‫شناس‬‫نشان‬،‫داده‬‫دریفوسیان‬
‫اقلیتی‬‫تحصیل‬‫کرده‬‫بودند‬‫که‬‫توسط‬‫اکثریت‬‫روشنفکران‬‫رسمی‬‫هم‬،‫عصرشان‬‫به‬‫ويژه‬‫آن‬‫هایی‬‫که‬
‫»چهره‬‫های‬‫ماندگار‬‫آکادمی‬‫خوانده‬ «‫فرانسه‬‫می‬،‫شدند‬‫به‬‫سختی‬‫سرزنش‬‫می‬‫از‬ .‫شدند‬‫نظر‬

2. ‫موریس‬‫باره‬‫ی‬‫رمان‬،‫نویس‬‫سیاستمدار‬‫و‬‫سرکرده‬‫ضد‬،‫دریفوسیان‬‫آن‬‫ها‬‫یک‬‫عده‬‫»آنارشیست‬‫های‬
‫محافل‬‫بیش‬ «‫ادبی‬‫از‬ .‫نبودند‬‫نظر‬‫فردیناند‬،‫برونتیر‬‫یکی‬‫دیگر‬‫از‬‫آن‬‫»چهره‬،«‫ماندگار‬‫خود‬‫واژه‬
‫نشانگر‬ «‫»روشنفکر‬‫»یکی‬‫از‬‫مسخره‬‫ترین‬‫انحرافات‬‫زمانه‬‫ماست‬–‫این‬‫واژه‬‫یعنی‬‫برکشیدن‬
،‫نویسندگان‬،‫دانشمندان‬‫آموزگاران‬‫و‬‫لغت‬‫شناسان‬‫به‬‫مقام‬‫هایی‬ «‫برانسان‬‫ب‬ ‫ا‬‫ب‬‫که‬‫جرأت‬‫می‬‫کنند‬
‫»ژنرال‬‫های‬‫ما‬‫را‬،‫احمق‬‫نهادهای‬‫اجتماعی‬‫را‬‫بیهوده‬‫و‬‫سنت‬‫هایمان‬‫را‬‫ناسالم‬.«‫بخوانند‬
‫اما‬‫روشنفکران‬‫کیستند؟‬‫اقلیتی‬‫که‬‫تحت‬‫تأثیر‬‫زول‬‫بودند‬‫)و‬‫او‬‫خود‬‫به‬‫اتهام‬‫افترا‬‫محکوم‬‫به‬‫زندان‬‫و‬
‫مجبور‬‫به‬‫فرار‬‫از‬‫کشور‬،(‫شد‬‫یا‬‫چهره‬‫های‬‫ماندگار‬‫آکادمی؟‬‫پژواک‬‫این‬‫پرسش‬‫از‬‫خلل‬‫قرن‬،‫ها‬‫با‬
‫بیان‬‫های‬‫مختلف‬‫طنین‬‫انداز‬.‫است‬
‫دو‬‫مقوله‬‫روشنفکر‬
‫یک‬‫پاسخ‬‫به‬‫این‬‫پرسش‬‫در‬‫خلل‬‫جنگ‬‫جهانی‬‫اول‬‫مطرح‬‫هنگامی‬ .‫شد‬‫که‬‫روشنفکران‬‫هر‬‫دو‬‫سوی‬
‫جبهه‬‫با‬‫شور‬‫و‬‫حرارت‬‫برای‬‫حمایت‬‫از‬‫دولت‬‫هایشان‬‫صف‬‫در‬ .‫کشیدند‬‫»مانیفست‬‫نود‬‫و‬«‫سه‬
‫چهره‬‫های‬‫برجسته‬‫یکی‬‫از‬‫فرهیخته‬‫ترین‬‫کشورهای‬،‫اروپا‬‫غرب‬‫را‬‫فراخواندند‬‫که‬‫»ما‬‫را‬‫باور‬!‫کنید‬
‫باور‬‫کنید‬‫که‬‫این‬‫جنگ‬‫مانند‬‫خانه‬‫و‬‫دل‬‫هایمان‬‫برای‬‫ما‬‫مقدس‬‫است‬‫و‬‫ما‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫ملت‬،‫متمدن‬
‫میراث‬‫داران‬،‫گوته‬‫بتهوون‬‫و‬،‫کانت‬‫باید‬‫این‬‫جنگ‬‫را‬‫تا‬‫پایان‬‫پیش‬‫همتایان‬ .«‫ببریم‬‫این‬‫گروه‬‫در‬‫سوی‬
‫دیگر‬‫خندق‬‫روشنفکران‬‫هم‬‫با‬‫شور‬‫و‬‫اشتیاق‬‫مشابه‬‫حامی‬‫نبرد‬‫مقدس‬‫بودند‬‫اما‬‫در‬‫خودستایی‬‫گوی‬
‫سبقت‬‫را‬‫از‬‫رقیب‬‫در‬ .‫ربودند‬‫مجله‬‫نیو‬‫رپوبلیک‬‫اعلم‬‫کردند‬‫که‬‫»اقدام‬‫مؤثر‬‫و‬‫قاطع‬‫در‬‫امر‬‫جنگ‬
‫توسط‬‫طبقه‬‫ای‬‫انجام‬‫گرفته‬‫که‬‫با‬‫قدری‬‫تسامح‬‫می‬‫توان‬‫آن‬‫ها‬‫را‬‫روشنفکران‬‫این‬ «.‫خواند‬‫به‬‫اصطلح‬
‫پیشروان‬‫باور‬‫داشتند‬‫که‬‫تصمیم‬‫درباره‬‫ورود‬‫ایالت‬‫متحده‬‫به‬‫جنگ‬‫»پس‬‫از‬‫تأملت‬‫عمیق‬‫و‬‫داوری‬
‫اخلقی‬‫عقلی‬‫اتخاذ‬ «‫قوم‬‫شده‬‫اما‬ .‫است‬‫در‬‫حقیقت‬‫این‬‫روشنفکران‬‫قربانی‬‫نقشه‬‫های‬‫وزارت‬
‫اطلعات‬‫بریتانیا‬،‫بودند‬‫که‬‫در‬‫خفا‬‫می‬‫خواست‬‫»افکار‬‫بیشتر‬‫جهانیان‬‫را‬‫هدایت‬‫و‬ «‫کند‬‫به‬‫ویژه‬‫در‬‫پی‬
‫شکل‬‫دهی‬‫افکار‬‫روشنفکران‬‫پیشرو‬‫آمریکایی‬‫بود‬‫که‬‫می‬‫توانستند‬‫کمک‬‫کنند‬‫تا‬‫کشور‬‫صلحجوی‬
‫ایالت‬‫متحده‬‫به‬‫تب‬‫جنگ‬‫گرفتار‬.‫شود‬
‫جان‬‫دیویی‬‫بسیار‬‫تحت‬‫تأثیر‬‫»درس‬‫بزرگ‬‫روانشناختی‬‫و‬‫جنگ‬ «‫آموزشی‬‫قرار‬‫جنگی‬ .‫گرفت‬‫که‬‫ثابت‬
‫کرد‬‫که‬‫انسان‬‫ها‬–‫و‬‫به‬‫ویژه‬‫»عقلی‬‫چگونه‬ - «‫قوم‬‫می‬‫توانند‬‫زمام‬‫امور‬‫بقیه‬‫را‬‫در‬‫دست‬‫گیرند‬‫و‬
‫دیگران‬‫را‬…‫آگاهانه‬‫و‬‫هوشمندانه‬‫مدیریت‬‫تا‬ «‫کنند‬‫به‬‫اهداف‬‫مورد‬‫نظر‬‫خود‬‫برسند‬‫)و‬‫فقط‬‫چند‬‫سال‬
‫بعد‬‫دیویی‬‫از‬‫»روشن‬‫فکر‬‫زمان‬ «‫مسئول‬‫جنگ‬‫جهانی‬‫اول‬‫به‬‫»آنارشیست‬‫محافل‬‫بدل‬ «‫ادبی‬‫شد‬‫و‬
‫»رسانه‬‫های‬‫را‬ «‫غیرآزاد‬‫نکوهش‬‫کند‬‫و‬‫پرسید‬‫که‬‫»تحت‬‫رژیم‬‫اقتصادی‬،‫فعلی‬‫آزادی‬‫روشنفکری‬‫و‬
‫مسئولیت‬‫اجتماعی‬‫تا‬‫چه‬‫حد‬‫ممکن‬«‫است؟‬
‫البته‬‫همه‬‫روشنفکران‬‫متعبدانه‬‫به‬‫نفع‬‫دولت‬‫هایشان‬‫بسیج‬‫چهره‬ .‫نشدند‬‫های‬‫برجسته‬‫ای‬‫مانند‬‫برتراند‬
،‫راسل‬‫اوژن‬،‫دبس‬‫روزا‬‫لوکزامبورگ‬‫و‬‫کارل‬‫لیبکنتشت‬،‫هم‬‫مثل‬،‫زول‬‫محکوم‬‫به‬‫زندان‬.‫شدند‬
‫ا‬‫ا‬ ‫مخصوص‬‫محکومیت‬‫دبس‬‫شدید‬‫او‬ .‫بود‬‫به‬‫جرم‬‫به‬‫پرسش‬‫گرفتن‬‫انگاره‬‫»جنگ‬‫برای‬‫دموکراسی‬‫و‬

3. ‫حقوق‬‫که‬ «‫بشر‬‫پریزیدنت‬‫ویلسون‬‫مطرح‬‫کرده‬‫بود‬‫به‬‫ده‬‫سال‬‫زندان‬‫محکوم‬‫حتی‬ .‫شد‬‫پس‬‫از‬‫پایان‬
‫جنگ‬‫هم‬‫ویلسون‬‫نپذیرفت‬‫که‬‫دبس‬‫را‬‫عفو‬،‫کند‬‫تا‬‫بالخره‬‫پرزیدنت‬‫هادرینگ‬‫او‬‫را‬‫رها‬‫برخی‬ .‫کرد‬
‫ناراضیان‬‫مثل‬‫تورستن‬‫وبلن‬‫تنبیه‬‫شدند‬‫اما‬‫برخورد‬‫با‬‫آن‬‫ها‬‫شدت‬‫کمتری‬‫وبلن‬ .‫داشت‬‫بعد‬‫از‬‫تهیه‬
‫گزارشی‬‫که‬‫نشان‬‫می‬‫داد‬‫می‬‫توان‬‫با‬‫خاتمه‬‫تعقیب‬‫وحشیانه‬‫اتحادیه‬‫های‬،‫کارگری‬‫به‬‫ویژه‬‫اتحادیه‬
‫کارگران‬‫صنعتی‬‫جهان‬)IWW،(‫مشکل‬‫کمبود‬‫نیروی‬‫کار‬‫در‬‫مزارع‬‫را‬‫رفع‬،‫کرد‬‫از‬‫شغل‬‫خود‬‫در‬‫اداره‬
‫مدیریت‬‫غذای‬‫ایالت‬‫متحده‬‫اخراج‬‫راندلف‬ .‫شد‬‫بورن‬‫پس‬‫از‬‫نقد‬‫»جامعه‬‫ملل‬‫امپریالیست‬‫و‬ «‫نیکوکار‬
‫رویه‬‫پرو‬‫استعماری‬‫آن‬‫از‬‫ادامه‬‫همکاری‬‫با‬‫نشریات‬‫به‬‫اصطلح‬‫پیشرو‬‫باز‬.‫ماند‬
‫در‬‫سراسر‬،‫تاریخ‬‫این‬‫الگوی‬‫تشویق‬‫و‬‫تنبیه‬‫عیان‬‫عموما‬ :‫است‬‫کسانی‬‫که‬‫به‬‫صف‬‫خدمت‬‫حکومت‬‫ها‬
‫درآمدند‬‫توسط‬‫عموم‬‫جامعه‬‫روشنفکری‬‫تشویق‬‫شدند‬‫و‬‫آنان‬‫که‬‫به‬‫صف‬‫خدمت‬‫حکومت‬‫ها‬‫در‬‫نیامدند‬
‫تنبیه‬.‫شدند‬
‫در‬‫سالهای‬،‫بعد‬‫دانشگاهیان‬‫عالی‬‫مقام‬‫تصویر‬‫روشن‬‫تری‬‫از‬‫این‬‫دو‬‫سنخ‬‫روشن‬‫فکر‬‫ارائه‬.‫دادند‬
‫منحرفان‬‫از‬‫خط‬‫حکومت‬‫را‬‫»روشنفکران‬‫ارزش‬‫که‬ .‫خواندند‬ «‫محور‬‫»تهدیدی‬‫برای‬‫حکومت‬
‫دموکراتیک‬‫به‬‫شمار‬‫می‬‫تهدیدی‬ .‫روند‬‫که‬‫دست‬،‫کم‬‫می‬‫توانند‬‫به‬‫همان‬‫خطرناکی‬‫اشرافیت‬،‫سابق‬
‫جریان‬‫های‬‫فاشیستی‬‫و‬‫احزاب‬‫کمونیستی‬‫این‬ «.‫باشند‬‫موجودات‬،‫خطرناک‬‫علوه‬‫بر‬‫دیگر‬‫شرارت‬،‫ها‬
‫»خود‬‫را‬‫وقف‬‫تحقیر‬‫رهبری‬،‫جامعه‬‫و‬‫به‬‫چالش‬‫گرفتن‬‫متولیان‬‫امور‬‫می‬‫و‬ «‫کنند‬‫حتی‬‫با‬‫نهادهایی‬‫در‬
‫می‬‫افتند‬‫که‬‫مسئول‬‫»آموزش‬‫عقیدتی‬‫بعضی‬ .‫هستند‬ «‫جوانان‬‫مانند‬،‫برون‬‫به‬‫چنان‬‫فرومایگی‬
‫می‬‫رسند‬‫که‬‫اصالت‬‫جنگ‬‫را‬‫منکر‬‫می‬‫این‬ .‫شوند‬‫نقد‬‫گزنده‬‫موجودات‬‫شروری‬‫که‬‫با‬‫اتوریته‬‫و‬‫نظم‬
‫حاکم‬‫در‬‫می‬‫افتند‬‫دستپخت‬‫دانشگاهیان‬‫لیبرال‬‫اینترنشنالیست‬‫کمیسیون‬‫سه‬‫گانه‬‫است‬–‫که‬‫دولت‬
‫کارتر‬‫عمدتا‬‫از‬‫میان‬‫اعضای‬‫آن‬‫انتخاب‬‫شد‬‫این‬ .‫مطلب‬‫در‬‫گزارش‬‫بحران‬‫دموکراسی‬‫مورخ‬۱۹۷۵
‫انتشار‬‫اعضای‬ .‫یافت‬‫این‬‫کمیسیون‬‫هم‬‫مانند‬‫»پیشرو«های‬‫نشریه‬‫نیو‬‫رپابلیک‬‫زمان‬‫جنگ‬‫جهانی‬،‫اول‬
‫مفهوم‬‫روشن‬‫فکر‬‫را‬‫فراتر‬‫از‬‫انگاره‬‫برونتیر‬‫بسط‬‫دادند‬‫تا‬‫»روشنفکران‬‫سیاست‬‫ساز‬‫و‬«‫تکنوکراتیک‬
‫را‬‫هم‬‫شامل‬،‫شود‬‫یعنی‬‫متفکران‬‫جدی‬‫و‬‫مسئولی‬‫که‬‫خود‬‫را‬‫وقف‬‫کار‬‫سازنده‬‫برای‬‫سیاستگزاری‬‫در‬
‫چارچوب‬‫نهادهای‬‫مستقر‬‫می‬‫کنند‬‫و‬‫البته‬‫مجریان‬‫خوب‬‫آموزش‬‫عقیدتی‬‫نسل‬‫جوان‬.‫هستند‬
‫آنچه‬‫به‬‫ویژه‬‫مایه‬‫نگرانی‬‫دانشگاهیان‬‫کمیسیون‬‫سه‬‫گانه‬‫بود‬‫»دموکراسی‬‫در‬ «‫مفرط‬‫زمانه‬‫ی‬‫بحران‬
،‫بود‬‫یعنی‬‫در‬‫دهه‬۱۹۶۰‫که‬‫بخش‬‫های‬‫سنتا‬‫منفعل‬‫و‬‫بی‬‫تفاوت‬‫جامعه‬‫وارد‬‫عرصه‬‫سیاسی‬‫شدند‬‫تا‬
‫علئق‬‫خود‬‫را‬‫دنبال‬‫اقلیت‬ :‫کنند‬،‫ها‬،‫زنان‬،‫جوانان‬،‫پیران‬‫کارگران‬‫و‬‫خلصه‬‫توده‬‫هایی‬‫که‬‫گاه‬‫گروه‬
‫های‬‫حامی‬‫»علئق‬‫نامیده‬ «‫خاص‬‫می‬‫باید‬ .‫شوند‬‫بین‬‫این‬‫گروه‬‫ها‬‫و‬‫آن‬‫هایی‬‫که‬‫آدام‬‫اسمیت‬‫»اربابان‬
‫نوع‬‫می‬ «‫بشر‬،‫خواند‬‫آنهایی‬‫که‬‫»معماران‬‫سیاست‬ «‫اصلی‬‫های‬‫دولت‬‫هستند‬‫و‬‫حکم‬‫مطلق‬‫شان‬
‫»همه‬‫چیز‬‫برای‬‫ما‬‫و‬‫هیچ‬‫چیز‬‫برای‬،‫است‬ «‫دیگران‬‫فرق‬‫برای‬ .‫نهاد‬‫مولفان‬‫کمیسیون‬‫سه‬،‫گانه‬‫نقش‬
‫سروران‬‫در‬‫عرصه‬‫سیاسی‬‫محل‬‫نزاع‬‫یا‬‫حتی‬‫محل‬‫بحث‬‫نیست‬‫چرا‬‫که‬‫این‬‫سروران‬‫نمایندگان‬‫»علئق‬
‫درست‬ .‫هستند‬ «‫ملی‬‫مانند‬‫آن‬‫هایی‬‫که‬‫برای‬‫کشاندن‬‫کشور‬‫به‬‫جنگ‬‫»پس‬‫از‬‫تأملت‬‫عمیق‬‫و‬‫داوری‬
‫اخلقی‬‫عقلی‬‫به‬ «‫قوم‬‫خود‬‫درود‬‫می‬.‫فرستادند‬

4. ‫کمیسیون‬‫سه‬‫گانه‬‫برای‬‫غلبه‬‫بر‬‫زحمات‬‫فراوانی‬‫که‬‫گروه‬‫های‬‫حامی‬‫علئق‬‫خاص‬‫برای‬‫دولت‬‫ایجاد‬
‫کرده‬‫بودند‬‫»میانه‬‫روی‬‫بیشتر‬‫در‬‫را‬ «‫دموکراسی‬‫توصیه‬،‫کرد‬‫که‬‫به‬‫معنی‬‫منفعل‬‫کردن‬‫مجدد‬
‫گروه‬‫های‬‫محروم‬‫بود‬‫و‬‫چه‬‫بسا‬‫حتی‬‫برگشت‬‫به‬‫دوران‬‫خوش‬‫گذشته‬‫که‬‫»ترومن‬‫می‬‫توانست‬‫با‬
‫همکاری‬‫عده‬‫قلیلی‬‫از‬‫وکل‬‫و‬‫بانکداران‬‫وال‬‫استریت‬‫کشور‬‫را‬‫اداره‬‫و‬ «‫کند‬‫به‬‫این‬‫ترتیب‬‫دموکراسی‬
‫شکوفا‬.‫شد‬
‫کمیسیون‬‫سه‬‫گانه‬‫به‬‫خوبی‬‫می‬‫توانست‬‫ادعا‬‫کند‬‫که‬‫به‬‫نیات‬‫اصلی‬‫قانون‬‫اساسی‬‫آمریکا‬‫وفادار‬،‫است‬
‫متنی‬‫که‬‫»اساسا‬‫یک‬‫سند‬‫اشرافی‬‫بود‬‫که‬‫برای‬‫لگام‬‫زدن‬‫به‬‫تمایلت‬‫دموکراتیک‬‫زمانه‬‫نگاشته‬‫شده‬
‫تا‬ «‫بود‬،‫به‬‫بیان‬‫گوردون‬‫وود‬،‫تاریخنگار‬‫قدرت‬‫را‬‫به‬‫»گروه‬‫های‬‫مناسب‬‫مردم‬ «‫تر‬‫تفویض‬‫کند‬‫و‬
‫»کسانی‬‫را‬‫که‬‫ثروتمند‬‫یا‬ «‫نبودند‬‫اصل‬‫و‬‫نسب‬‫مناسب‬‫نداشتند‬‫یا‬‫متعلق‬‫به‬‫محافل‬‫قدرت‬‫نبودند‬‫طرد‬
‫البته‬ .‫کند‬‫در‬‫دفاع‬‫از‬‫مدیسون‬‫باید‬‫خاطرنشان‬‫کرد‬‫که‬‫ذهنیت‬‫او‬‫پیشا-سرمایه‬‫داری‬‫وقتی‬ .‫بود‬
‫می‬‫گفت‬‫که‬‫قدرت‬‫باید‬‫در‬‫دستان‬‫»ثروتمندان‬‫و‬ «‫ملت‬‫»مردان‬‫باشد‬ «‫توانمندتر‬‫منظورش‬
‫»دولتمردان‬‫روشن‬‫و‬ «‫اندیش‬‫»فیلسوفان‬‫یک‬ «‫نیکوکار‬‫جهان‬‫خیالی‬‫رومی‬‫قرار‬ .‫بود‬‫بود‬‫این‬
،‫دولتمردان‬‫مردانی‬‫»اصیل‬‫و‬‫باشند‬ «‫نجیب‬‫که‬‫از‬،‫»خرد‬‫وطن‬،‫دوستی‬‫ملک‬‫م‬‫و‬‫استقلل‬«‫رأی‬
‫برخوردارند‬‫و‬‫»خرد‬‫آن‬‫ها‬‫بهتر‬‫از‬‫بقیه‬‫می‬‫تواند‬‫مصلحت‬‫ملت‬‫را‬‫تشخصی‬‫دهد‬‫و‬‫حب‬‫وطن‬‫و‬‫عدالت‬
‫خواهی‬‫آنان‬‫موجب‬‫می‬‫شود‬‫تا‬‫کمتر‬‫از‬‫بقیه‬‫مصلحت‬‫عموم‬‫را‬‫فدای‬‫ملحظات‬‫خواص‬‫از‬ .«‫کنند‬‫نظر‬
،‫مدیسون‬‫این‬‫چنین‬‫مردان‬‫فرهمند‬‫»چشم‬‫انداز‬‫عمومی‬‫را‬‫توسیع‬‫و‬‫تلطیف‬‫می‬‫و‬ «‫بخشند‬‫از‬‫علئق‬
‫عموم‬‫در‬‫برابر‬‫»شرارت‬‫اکثریت‬ «‫های‬‫دموکراتیک‬‫صیانت‬‫می‬‫روشنفکران‬ .‫کنند‬‫ویلسونی‬‫هم‬‫به‬
‫همین‬‫سیاق‬‫می‬‫توانستند‬‫از‬‫کشفیات‬‫جدید‬‫در‬‫علوم‬‫رفتاری‬‫ابراز‬‫خشنودی‬‫کنند‬‫وقتی‬‫که‬‫ادوارد‬
‫تورندایک‬‫روانشناس‬‫و‬‫نظریه‬‫پرداز‬‫آموزش‬‫در‬‫سال‬۱۹۳۹:‫نوشت‬
‫این‬‫بخت‬‫بلند‬‫بشریت‬‫است‬‫که‬‫بین‬،‫هوش‬‫و‬‫اخلقیات‬‫یعنی‬‫تمایل‬‫به‬‫نیکی‬‫به‬‫همنوع‬‫رابطه‬‫تنگاتنگی‬
‫هست‬…‫در‬‫نتیجه‬‫کسانی‬‫که‬‫توانمندتر‬‫از‬‫ما‬‫هستند‬‫به‬‫طور‬‫میانگین‬‫نیکوکارتر‬‫هم‬‫هستند‬‫و‬‫اغلب‬‫ایمن‬
‫تر‬‫است‬‫که‬‫مقدرات‬‫مان‬‫را‬‫به‬‫آن‬‫ها‬‫واگذاریم‬‫تا‬‫به‬.‫خودمان‬
‫این‬‫آموزه‬‫ای‬‫آسودگی‬‫آور‬‫است‬‫اما‬‫برخی‬‫ممکن‬‫است‬‫بیاندیشند‬‫که‬‫آدام‬‫اسمیت‬‫تیزبین‬‫تر‬.‫بود‬
‫وارونه‬‫سازی‬‫ارزش‬‫ها‬
‫تمایز‬‫بین‬‫دو‬‫مقوله‬‫روشن‬‫فکر‬‫چارچوبی‬‫فراهم‬‫می‬‫آورد‬‫تا‬‫به‬‫تعیین‬‫»مسئولیت‬«‫روشنفکران‬
‫این‬ .‫بپردازیم‬‫عبارت‬‫مبهم‬‫آیا‬ :‫است‬‫منظور‬‫مسئولیت‬‫اخلقی‬‫روشنفکر‬‫به‬‫عنوان‬‫انسان‬‫های‬‫شایسته‬
‫است‬،‫تا‬‫از‬‫مزیت‬‫جایگاه‬‫اجتماعی‬‫خود‬‫برای‬‫پیشبرد‬،‫آزادی‬،‫عدالت‬،‫بخشش‬‫صلح‬‫و‬‫دیگر‬‫ملحظات‬

5. ‫احساسی‬‫استفاده‬‫کند؟‬‫یا‬‫منظور‬‫از‬‫مسئولیت‬‫این‬‫است‬‫که‬‫از‬‫روشنفکر‬‫انتظار‬‫می‬‫رود‬‫که‬‫به‬‫عنوان‬
‫»روشنفکر‬‫سیاست-محور‬‫و‬‫نقش‬ «‫تکنوکرات‬‫ایفا‬‫کند‬‫و‬‫به‬‫جای‬‫طعن‬‫رهبری‬‫و‬‫نهادهای‬‫مستقر‬‫به‬
‫خدمت‬‫آن‬‫ها‬‫در‬‫آید؟‬‫چون‬‫اغلب‬‫قدرت‬‫حرف‬‫آخر‬‫را‬‫می‬‫زند‬‫این‬‫دسته‬‫اخیر‬‫هستند‬‫که‬‫»روشنفکران‬
‫خوانده‬ «‫مسئول‬‫می‬‫شوند‬‫در‬‫حالی‬‫که‬‫دسته‬‫نخست‬‫در‬‫خانه‬‫خود‬‫مطرود‬‫و‬‫مغضوب‬‫می‬.‫شوند‬
‫تمایز‬‫بین‬‫این‬‫دو‬‫مقوله‬‫روشن‬،‫فکر‬‫در‬‫مواجهه‬‫با‬‫دشمن‬‫هم‬‫برقرار‬،‫است‬‫اما‬‫در‬‫این‬‫مورد‬‫ارزش‬‫ها‬
‫وارونه‬‫می‬‫در‬ .‫شوند‬‫مورد‬‫اتحاد‬‫شوروی‬،‫سابق‬‫روشنفکران‬‫ارزش-محور‬‫به‬‫عنوان‬‫ناراضیان‬‫محترم‬
‫مورد‬‫ستایش‬‫آمریکاییان‬‫قرار‬‫می‬،‫گرفتند‬‫در‬‫حالی‬‫که‬‫ما‬‫برای‬‫آپاراتچیک‬‫ها‬‫و‬،‫کمیسرها‬‫یعنی‬
‫سیاست‬‫گذاران‬‫و‬‫تکنوکرات‬‫های‬،‫شوروی‬‫جز‬‫سرزنش‬‫و‬‫تحقیر‬‫چیزی‬‫به‬ .‫نداشتیم‬‫طور‬،‫مشابه‬‫در‬
‫ایران‬‫هم‬‫ما‬‫ناراضیان‬‫شجاع‬‫را‬‫قدر‬‫می‬‫نهیم‬‫اما‬‫کسانی‬‫را‬‫که‬‫از‬‫ملسالری‬‫حاکم‬‫دفاع‬‫می‬‫کنند‬
‫سرزنش‬‫می‬‫در‬ .‫کنیم‬‫جاهای‬‫دیگر‬‫هم‬‫عموما‬‫چنین‬.‫است‬
‫به‬‫این‬،‫ترتیب‬‫عبارت‬‫محترمانه‬‫به‬ «‫»ناراضی‬‫طور‬‫گزینشی‬‫استعمال‬‫می‬‫ا‬‫ا‬ ‫مسلم‬ .‫شود‬‫این‬‫عبارت‬‫با‬
‫طنین‬‫خوشایندش‬‫به‬‫روشنفکران‬‫ارزش‬‫محور‬‫آمریکایی‬‫یا‬‫آنان‬‫که‬‫با‬‫استبدادهای‬‫مورد‬‫حمایت‬‫آمریکا‬
‫در‬‫خارج‬‫مبارزه‬‫می‬‫کنند‬‫اطلق‬‫نمی‬‫مورد‬ .‫شود‬‫جالب‬‫توجه‬‫نلسون‬‫ماندل‬‫را‬‫ملحظه‬،‫کنید‬‫که‬‫تنها‬‫در‬
‫سال‬۲۰۰۸‫بود‬‫که‬‫نام‬‫ماندل‬‫از‬‫لیست‬‫تروریستی‬‫رسمی‬‫وزارت‬‫خارجه‬‫آمریکا‬‫خارج‬‫شد‬‫و‬‫به‬‫او‬‫اجازه‬
‫دادند‬‫که‬‫بدون‬‫کسب‬‫مجوزهای‬‫خاص‬‫به‬‫آمریکا‬‫سفر‬‫بیست‬ .‫کند‬‫سال‬‫قبل‬‫از‬،‫آن‬‫مطابق‬‫گزارش‬
،‫پنتاگون‬‫ماندل‬‫رهبر‬‫جنایتکار‬‫یکی‬‫از‬‫»شرورترین‬‫گروه‬‫های‬‫به‬ .‫بود‬ «‫تروریستی‬‫همین‬‫خاطر‬‫بود‬‫که‬
‫پرزیدنت‬‫ریگان‬‫مجبور‬‫بود‬‫که‬‫از‬‫رژیم‬‫آپارتاید‬‫حمایت‬،‫کند‬‫و‬‫برخلف‬‫تحریم‬‫های‬‫کنگره‬‫تجارت‬‫با‬
‫آفریقای‬‫جنوبی‬‫را‬‫توسعه‬‫دهد‬‫و‬‫از‬‫غارتگر‬‫و‬‫جنایات‬‫رژیم‬‫آپارتاید‬‫آفریقای‬‫جنوبی‬‫در‬‫کشورهای‬
‫همسایه‬‫حمایت‬‫تجاوزهایی‬ .‫کند‬‫که‬‫طبق‬‫بررسی‬‫سازمان‬‫ملل‬‫موجب‬‫مرگ‬‫یک‬‫و‬‫نیم‬‫میلیون‬‫نفر‬.‫شد‬
‫این‬‫فقط‬‫یک‬‫پرده‬‫از‬‫جنگ‬‫با‬‫تروریسم‬‫بود‬‫که‬‫ریگان‬‫اعلن‬‫کرد‬‫تا‬‫با‬‫»طاعون‬‫عصر‬‫مبارزه‬ «‫جدید‬‫کند‬
‫یا‬‫چنان‬‫که‬‫وزیر‬‫خارجه‬‫اش‬‫جورج‬‫شولتز‬‫گفت‬‫جلوی‬‫»بازگشت‬‫به‬‫عصر‬‫بربریت‬‫در‬‫عصر‬«‫مدرن‬
‫گرفته‬‫می‬ .‫شود‬‫توانیم‬‫هزاران‬‫هزار‬‫جسد‬‫دیگر‬‫در‬‫آمریکای‬‫مرکزی‬‫و‬‫ده‬‫ها‬‫هزار‬‫نفر‬‫دیگر‬‫در‬‫خاورمیانه‬
‫را‬‫هم‬‫به‬‫فهرست‬‫دستاوردهای‬‫این‬‫نبرد‬‫با‬‫تروریسم‬‫اضافه‬‫عجیب‬ .‫کنیم‬‫نیست‬‫که‬‫دانشگاهیان‬‫بنیاد‬
،‫هوور‬‫ریگان‬‫یا‬‫به‬‫قول‬‫خودشان‬‫»سخنور‬‫را‬ «‫ارشد‬‫به‬‫سان‬‫بتی‬‫ب‬‫می‬‫پرستند‬‫که‬‫»انگار‬‫روحش‬
‫همچنان‬‫بر‬‫کشور‬‫سایه‬،‫افکنده‬‫و‬‫ما‬‫را‬‫همچون‬‫روحی‬‫گرم‬‫و‬‫مهربان‬‫در‬‫بر‬‫گرفته‬.«‫است‬
‫مورد‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫به‬‫ویژه‬‫روشنگر‬‫کسانی‬ .‫است‬‫که‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫خواهان‬‫آزادی‬‫و‬‫عدالت‬‫بودند‬
‫افتخار‬‫حضور‬‫در‬‫پانتئون‬‫ناراضیان‬‫را‬‫برای‬ .‫نیافتند‬‫مثال‬‫یک‬‫هفته‬‫بعد‬‫از‬‫سقوط‬‫دیوار‬،‫برلین‬‫شش‬
‫روشن‬‫فکر‬‫برجسته‬‫آمریکای‬،‫لتین‬‫که‬‫همگی‬‫کشیشان‬‫ژزوئت‬،‫بودند‬‫با‬‫دستور‬‫مستقیم‬‫فرماندهی‬
‫عالی‬‫السالوادور‬‫به‬‫قتل‬‫قاتلن‬ .‫رسیدند‬‫اعضای‬‫یک‬‫گردان‬‫نخبه‬‫نظامی‬‫بودند‬‫که‬‫توسط‬‫واشنگتن‬
‫آموزش‬‫دیده‬‫بودند‬‫و‬‫سیاهه‬‫ای‬‫طولنی‬‫از‬‫ترور‬‫و‬‫خونریزی‬‫در‬‫کارنامه‬‫خود‬.‫داشتند‬

6. ‫هیچ‬‫گاه‬‫از‬‫آن‬‫کشیش‬‫های‬،‫مقتول‬‫یا‬‫دیگرانی‬‫مثل‬‫آن‬‫ها‬‫در‬‫نیمکره‬،‫غربی‬‫به‬‫عنوان‬‫نارضیان‬‫محترم‬
‫یاد‬‫ناراضیان‬ .‫نشد‬‫محترم‬‫کسانی‬‫بودند‬‫که‬‫در‬‫قلمرو‬‫دشمن‬‫در‬‫اروپای‬‫شرقی‬‫و‬‫اتحاد‬‫شوروی‬‫به‬‫دنبال‬
‫آزادی‬‫بودند‬–‫و‬‫البته‬‫آن‬‫ها‬‫هم‬‫زجر‬‫کشیدند‬‫اما‬‫بسی‬‫کمتر‬‫از‬‫همتایان‬‫شان‬‫در‬‫آمریکای‬‫این‬ .‫لتین‬
‫مطلب‬‫جای‬‫شک‬‫و‬‫تردید‬‫چنان‬ .‫ندارد‬‫که‬‫جان‬‫کوت‬‫ورث‬‫در‬‫تاریخ‬‫کمبریج‬‫جنگ‬‫سرد‬‫می‬،‫نویسد‬‫از‬
۱۹۶۰‫تا‬‫فروپاشی‬‫شوروی‬‫در‬‫سال‬۱۹۹۰،‫تعداد‬‫زندانیان‬،‫سیاسی‬‫قربانیان‬‫شکنجه‬‫و‬‫اعدام‬‫ناراضیان‬
‫سیاسی‬‫غیرخشن‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫بسی‬‫فزون‬‫تر‬‫از‬‫اتحاد‬‫جماهیر‬‫شوروی‬‫و‬‫اقمارش‬‫و‬ «.‫بود‬‫در‬
‫میان‬‫کسانی‬‫که‬‫در‬‫اروپای‬‫شرقی‬‫اعدام‬‫شدند‬‫غالب‬‫شهدای‬‫مذهبی‬‫و‬‫کسانی‬‫که‬‫در‬‫کشتارهای‬‫جمعی‬
‫امحا‬‫شدند‬‫پیوسته‬‫مورد‬‫حمایت‬‫یا‬‫تشویق‬‫واشنگتن‬.‫بودند‬
‫اما‬‫چرا‬‫باید‬‫تمایز‬‫قائل‬‫شویم؟‬‫شاید‬‫محاجه‬‫شود‬‫که‬‫آنچه‬‫در‬‫اروپای‬‫شرقی‬‫رخ‬‫داد‬‫مهم‬‫تر‬‫از‬‫سرنوشت‬
‫کشورهای‬‫جنوب‬‫تحت‬‫کنترل‬‫شرح‬ .‫ماست‬‫چنین‬‫استدللی‬‫جالب‬‫خواهد‬‫بوداین‬‫استدلل‬‫توضیح‬
‫می‬‫دهد‬‫که‬‫چرا‬‫ما‬‫باید‬‫موقع‬‫اندیشیدن‬‫به‬‫سیاست‬‫خارجی‬‫ایالت‬‫متحده‬‫اصول‬‫مقدماتی‬‫اخلق‬‫را‬
‫نادیده‬،‫بگیریم‬‫از‬‫جمله‬‫این‬‫اصل‬‫را‬‫که‬‫می‬‫گوید‬‫ما‬‫باید‬‫تلش‬‫مان‬‫را‬‫جایی‬‫به‬‫کار‬‫بندیم‬‫که‬‫باعث‬
‫بیشترین‬‫خیر‬،‫شود‬‫به‬‫خصوص‬‫جایی‬‫که‬‫ما‬‫در‬‫سیر‬‫وقایع‬‫دخیل‬‫اما‬ .‫هستیم‬‫ما‬‫بی‬‫هیچ‬‫دشواری‬
‫می‬‫خواهیم‬‫که‬‫دشمنان‬‫مان‬‫از‬‫چنین‬‫اصولی‬‫پیروی‬.‫کنند‬
‫برای‬‫عده‬‫اندکی‬‫از‬‫ما‬‫اهمیت‬ {‫}آمریکاییان‬‫دارد‬‫که‬‫آندری‬‫ساخاروف‬‫یا‬‫شیرین‬‫عبادی‬‫درباره‬‫جنایات‬
‫ایالت‬‫متحده‬‫یا‬‫اسرائيل‬‫چه‬‫می‬‫ما‬ .‫گویند‬‫آن‬‫ها‬‫را‬‫برای‬‫آنچه‬‫که‬‫درباره‬‫دولت‬‫های‬‫خودشان‬‫گفته‬‫اند‬‫و‬
‫کرده‬‫اند‬‫تحسین‬‫می‬‫و‬ .‫کنیم‬‫همین‬‫نتیجه‬‫با‬‫قوت‬‫بیشتر‬‫در‬‫مورد‬‫کسانی‬‫هم‬‫که‬‫در‬‫کشورهای‬‫آزادتر‬‫و‬
‫دموکراتیک‬‫تر‬‫زندگی‬‫می‬‫کنند‬‫ولذا‬‫مجال‬‫بسیار‬‫بیشتری‬‫برای‬‫اقدام‬‫مؤثر‬‫دارند‬‫صادق‬‫شایان‬ .‫است‬
‫توجه‬‫است‬‫که‬‫در‬‫محترم‬‫ترین‬،‫محافل‬‫رویه‬‫رایج‬‫عمل‬‫برخلف‬‫ارزش‬‫های‬‫پایه‬‫ای‬‫اخلق‬.‫است‬
‫جنگ‬‫های‬‫آمریکا‬‫در‬‫آمریکای‬،‫لتین‬‫از‬۱۹۶۰‫تا‬۱۹۹۰،‫گذشته‬‫از‬،‫ترورهایشان‬‫پیامدهای‬‫درازمدت‬
‫تاریخی‬‫فقط‬ .‫دارند‬‫یک‬‫جنبه‬‫مهم‬‫این‬،‫پیامدها‬‫این‬‫است‬‫که‬‫این‬‫جنگ‬‫ها‬‫تا‬‫حد‬‫زیادی‬‫جنگ‬‫علیه‬‫کلیسای‬
‫کاتولیک‬‫بودند‬‫و‬‫معطوف‬‫به‬‫کفرگویی‬‫منحطی‬‫که‬‫در‬‫نشست‬‫واتیکان‬‫دوم‬‫در‬۱۹۶۲‫رخ‬‫داد‬‫و‬‫در‬‫آن‬
‫زمان‬‫پاپ‬‫ژان‬‫سیزدهم‬‫»کلیسیای‬‫کاتولیک‬‫را‬‫به‬‫دوره‬‫جدیدی‬‫راهبر‬‫که‬ «‫شد‬‫به‬‫بیان‬‫الهیدان‬‫برجسته‬
‫هانس‬،‫کونگ‬‫بازیافت‬‫آموزه‬‫های‬‫انجیل‬‫ها‬‫بود‬‫که‬‫از‬‫قرن‬‫چهارم‬‫میلدی‬‫به‬‫فراموشی‬‫سپرده‬‫شده‬‫بود‬
‫یعنی‬‫زمانی‬‫که‬‫امپراتور‬‫کنستانین‬‫مسیحیت‬‫را‬‫دین‬‫رسمی‬‫امپراتوری‬‫روم‬‫اعلم‬‫کرد‬‫و‬‫به‬‫این‬‫ترتیب‬
‫انقلبی‬‫در‬‫مسیحیت‬‫ایجاد‬‫کرد‬‫که‬‫»کلیسای‬‫تحت‬‫به‬ «‫تعقیب‬‫»کلیسای‬‫تعقیب‬‫بدل‬ «‫کننده‬.‫شد‬
‫اسقف‬‫های‬‫آمریکای‬،‫لتین‬‫که‬‫»گرایش‬‫به‬‫فقرا‬‫کفرگویی‬ «‫داشتند‬‫واتیکان‬‫دو‬‫را‬‫به‬‫گوش‬‫جان‬
‫آنگاه‬ .‫پذیرفتند‬‫این‬‫کشیش‬،‫ها‬‫خواهران‬‫روحانی‬‫و‬‫افراد‬‫عادی‬‫پیام‬‫صلح‬‫طلبانه‬‫رادیکال‬‫را‬‫به‬‫فقرا‬
‫رساندند‬‫و‬‫آنان‬‫را‬‫یاری‬‫کردند‬‫تا‬‫برای‬‫بهبود‬‫وضعیت‬‫شان‬‫در‬‫برابر‬‫تقدیر‬‫شوم‬‫شان‬‫که‬‫زندگی‬‫زیر‬
‫سلطه‬‫ایالت‬‫متحده‬‫بود‬‫سازماندهی‬.‫کنند‬

7. ‫در‬‫همان‬‫سال‬۱۹۶۲،‫پرزیدنت‬‫جان‬‫اف‬‫کندی‬‫چندین‬‫تصمیم‬‫خطیر‬‫یکی‬ .‫گرفت‬‫از‬‫این‬‫تصمیم‬،‫ها‬‫تغییر‬
‫دکترین‬‫نظامی‬‫ایالت‬‫متحده‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫از‬‫»دفاع‬‫نیمکره‬‫)که‬ «‫غربی‬‫بازمانده‬‫زمان‬‫جنگ‬
‫جهانی‬‫دوم‬‫به‬ (‫بود‬‫»دفاع‬‫که‬ «‫داخلی‬‫در‬‫ل‬‫ا‬ ‫عم‬‫به‬‫این‬‫معنا‬‫بود‬‫که‬‫اگر‬‫جمعیت‬‫این‬‫کشورها‬‫سر‬‫برآورند‬
‫باید‬‫به‬‫جنگ‬‫آن‬‫ها‬‫چارلز‬ .‫رفت‬‫ماچلینگ‬‫جونیور‬‫که‬‫در‬‫سال‬‫های‬۱۹۶۱‫تا‬۱۹۶۶‫مسئول‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫ضد‬
‫شورش‬‫و‬‫دفاع‬‫داخلی‬‫بود‬‫پیامدهای‬‫قابل‬‫پیشبینی‬‫این‬‫تغییر‬‫دکترین‬‫را‬‫به‬‫معنی‬‫گذار‬‫ایالت‬‫متحده‬‫از‬
‫تحمل‬‫»ارتش‬‫های‬‫بیرحم‬‫و‬‫متجاوز‬‫آمریکای‬‫به‬ «‫لتین‬‫»همدستی‬‫در‬ «‫مستقیم‬‫جنایات‬،‫آنها‬‫تا‬‫حمایت‬
‫آمریکا‬‫از‬‫»روش‬‫های‬‫هاینریش‬‫هیملر‬‫در‬‫تشکیل‬‫جوخه‬‫های‬‫توصیف‬ «‫مرگ‬‫می‬‫یکی‬ .‫کند‬‫از‬‫اولین‬
‫اقدامات‬‫تحت‬‫دکترین‬،‫جدید‬‫انجام‬‫کودتای‬‫نظامی‬‫در‬‫برزیل‬‫بود‬‫که‬‫با‬‫حمایت‬‫واشنگتن‬‫و‬‫بلفاصله‬‫پس‬
‫از‬‫ترور‬‫کندی‬‫انجام‬‫گرفت‬‫و‬‫به‬‫ایجاد‬‫یک‬‫دولت‬‫امنیتی‬‫سفاک‬‫و‬‫بیرحم‬‫در‬‫برزیل‬‫پس‬ .‫انجامید‬‫از‬‫آن‬
‫طاعون‬‫سرکوب‬‫کل‬‫نیم‬‫کره‬‫غربی‬‫را‬‫در‬‫نوردید‬‫و‬‫به‬‫کودتای‬‫سال‬۱۹۷۳‫برای‬‫ایجاد‬‫دیکتاتوری‬‫پینوشه‬
‫در‬‫شیلی‬‫و‬‫سپس‬‫برکشیدن‬‫شرورترین‬‫این‬‫دیکتاتورها‬‫در‬‫آرژانتین‬‫انجامید‬–‫که‬‫رژیم‬‫مورد‬‫علقه‬
‫ریگان‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫نوبت‬ .‫بود‬‫کودتاها‬‫در‬‫آمریکای‬‫مرکزی‬–‫البته‬‫نه‬‫برای‬‫اولین‬‫بار‬–‫در‬‫دهه‬۱۹۸۰
‫فرا‬‫کودتاهایی‬ .‫رسید‬‫که‬‫تحت‬‫زعامت‬‫»روح‬‫گرم‬‫و‬‫پرزیدنت‬ «‫مهربان‬‫مورد‬‫تحسین‬‫دانشگاهیان‬‫بنیاد‬
‫هوور‬‫انجام‬.‫شدند‬
‫کشتار‬‫کشیش‬‫های‬‫ژزوئیت‬‫در‬‫بحبوحه‬‫سقوط‬‫دیوار‬‫برلین‬‫قرار‬‫بود‬‫ضربه‬‫آخر‬‫برای‬‫شکست‬
‫کفرورزی‬‫الهیات‬‫رهایی‬‫بخش‬‫این‬ .‫باشد‬‫کشتار‬‫همچنین‬‫اوج‬‫یک‬‫دهه‬‫ترور‬‫در‬‫السالوادور‬‫بود‬‫که‬‫با‬
‫قتل‬‫سراسقف‬‫اسکار‬‫رومرو‬‫)معروف‬‫به‬‫»صدای‬‫بی‬‫توسط‬ («‫صدایان‬‫همین‬‫قاتلن‬‫شروع‬.‫شد‬
‫فاتحان‬‫جنگ‬‫علیه‬‫کلیسا‬‫مسئولیت‬‫جنایت‬‫شان‬‫را‬‫برعهده‬‫مدرسه‬ .‫گرفتند‬‫آمریکا‬‫)که‬‫از‬‫آن‬‫موقع‬‫تغییر‬
‫نام‬‫به‬ (‫داده‬‫خاطر‬‫آموزش‬‫نظامی‬‫دادن‬‫به‬‫قاتلن‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫بدنام‬،‫بود‬‫به‬‫عنوان‬‫»دستاورد‬‫قابل‬
‫خود‬ «‫ذکر‬‫اعلم‬‫کرد‬‫که‬‫الهیات‬‫رهایی‬‫بخش‬‫که‬‫در‬‫واتیکان‬‫دو‬‫شروع‬‫شده‬‫بود‬‫»با‬‫یاری‬‫ارتش‬‫آمریکا‬
‫شکست‬‫خورده‬.«‫است‬
‫در‬،‫واقع‬‫آدمکشی‬‫های‬۱۹۸۹‫ل‬‫ا‬ ‫کام‬‫هم‬‫ضربه‬‫آخر‬‫به‬‫الهیات‬‫رهایی‬‫بخش‬‫اقدام‬ .‫نبود‬‫ها‬‫بیشتری‬‫باید‬
‫انجام‬‫می‬‫یک‬ .‫گرفت‬‫سال‬‫بعد‬‫هائیتی‬‫شاهد‬‫اولین‬‫انتخابات‬‫آزاد‬‫خود‬‫بود‬‫و‬‫به‬‫رغم‬‫غافلگیری‬‫و‬‫شوک‬
،‫واشنگتن‬‫که‬‫پیروزی‬‫آسانی‬‫را‬‫برای‬‫کاندیدای‬‫خود‬‫که‬‫از‬‫نخبگان‬‫ممتاز‬‫دستچین‬‫شده‬‫بود‬‫پیشبینی‬‫می‬
،‫کرد‬‫عموم‬‫مردم‬‫سازماندهی‬‫شده‬‫در‬‫حلبی‬‫آبادها‬‫و‬‫تپه‬‫ها‬‫ژان‬‫برتراند‬‫آریستید‬‫که‬‫یک‬‫کشیش‬‫محبوب‬
‫و‬‫معتقد‬‫به‬‫الهیات‬‫رهایی‬‫بخش‬‫بود‬‫را‬‫انتخاب‬‫ایالت‬ .‫کردند‬‫متحده‬‫ا‬‫ا‬ ‫فور‬‫در‬‫صدد‬‫براندازی‬‫برآمد‬‫و‬
‫چندماه‬‫بعد‬‫طی‬‫کودتایی‬‫آریستید‬‫را‬‫برکنار‬‫کرد‬‫و‬‫حمایت‬‫درخوری‬‫از‬‫نظامیان‬‫تبهکار‬‫حاکم‬‫و‬‫نخبگان‬
‫وابسته‬‫به‬‫عمل‬‫به‬ .‫آورد‬‫رغم‬‫تحریم‬‫های‬‫بین‬،‫المللی‬‫تجارت‬‫آمریکا‬‫با‬‫هائیتی‬‫افزایش‬‫یافت‬‫و‬‫این‬
‫افزایش‬‫در‬‫دوره‬‫پرزیدنت‬‫کلینتون‬‫هم‬‫تداوم‬‫کلینتون‬ .‫یافت‬‫همچنین‬‫در‬‫تعارض‬‫با‬‫ضوابط‬‫دولت‬‫خود‬‫به‬
‫کمپانی‬‫نفتی‬‫تگزاکو‬‫مجوز‬‫داد‬‫که‬‫به‬‫تأمین‬‫سوخت‬‫حاکمان‬‫آدمکش‬‫هائیتی‬‫من‬ .‫بپردازد‬‫از‬‫تفصیل‬‫این‬
‫واقعه‬‫شرم‬‫آور‬‫اجتناب‬‫می‬‫جاهای‬ .‫کنم‬‫دیگر‬‫به‬‫طور‬‫شایسته‬‫آن‬‫پرداخته‬‫شده‬‫در‬ .‫است‬‫همین‬‫حد‬
‫مختصر‬‫بگویم‬‫که‬‫در‬‫سال‬۲۰۰۴‫دو‬‫شکنجه‬‫گر‬‫سنتی‬‫هائیتی‬‫یعنی‬‫فرانسه‬‫و‬‫ایالت‬،‫متحده‬‫که‬‫حال‬
‫کانادا‬‫هم‬‫به‬‫آن‬‫ها‬‫پیوسته‬‫بود‬‫با‬‫زور‬‫در‬‫هائیتی‬‫مداخله‬‫کردند‬‫و‬‫پرزیدنت‬‫آریستید‬‫را‬‫)که‬‫دوباره‬‫انتخاب‬

8. ‫شده‬‫ربودند‬ (‫بود‬‫و‬‫به‬‫آفریقای‬‫مرکزی‬‫تبعید‬‫به‬ .‫کردند‬‫این‬‫ترتیب‬‫آریستید‬‫و‬‫حزبش‬‫از‬‫انتخابات‬
‫مسخره‬۲۰۱۰-۱۱‫محروم‬،‫شدند‬‫و‬‫این‬‫تازه‬‫ترین‬‫پرده‬‫نمایش‬‫خوفناکی‬‫است‬‫که‬‫صدها‬‫سال‬‫است‬
‫ادامه‬‫دارد‬‫و‬‫کسانی‬‫که‬‫مسئول‬‫این‬‫جنایات‬،‫هستند‬‫و‬‫ترجیح‬‫می‬‫دهند‬‫داستان‬‫هایی‬‫درباره‬‫تلش‬‫های‬
‫صادقانه‬‫غرب‬‫برای‬‫کمک‬‫به‬‫مردم‬‫زجرکشیده‬‫هائیتی‬‫را‬‫باور‬،‫کنند‬‫به‬‫ندرت‬‫از‬‫آن‬‫آگاهی‬.‫دارند‬
‫یکی‬‫از‬‫تصمیمات‬‫سرنوشت‬‫ساز‬‫دیگر‬‫کندی‬‫در‬‫سال‬۱۹۶۲‫گسیل‬‫کردن‬‫یک‬‫نیروی‬‫ویژه‬‫به‬‫فرماندهی‬
‫ژنرال‬‫ویلیام‬‫یاربورو‬‫به‬‫کلمبیا‬‫مأموریت‬ .‫بود‬‫یاربورو‬‫این‬‫بود‬‫که‬‫به‬‫نیروهای‬‫امنیتی‬‫کلمبیا‬‫برای‬
‫»عملیات‬‫شبه‬،‫نظامی‬‫تخریب‬‫و/یا‬‫ترور‬‫علیه‬‫مخالفان‬‫کمونیست‬‫شناخته‬‫مشاوره‬ «‫شده‬‫دهد‬‫و‬‫این‬
‫عملیات‬‫باید‬‫»مورد‬‫حمایت‬‫ایالت‬‫متحده‬‫قرار‬‫آلفردو‬ .«‫گیرند‬‫واسکوئز‬‫کاریزوسا‬‫رئیس‬‫محترم‬‫کمیته‬
‫دائمی‬‫حقوق‬‫بشر‬‫کلمیا‬‫و‬‫وزیر‬‫خارجه‬‫اسبق‬‫این‬‫کشور‬‫معنای‬‫»مخالفان‬‫را‬ «‫کمونیست‬‫به‬‫خوبی‬
‫تشریح‬‫می‬‫او‬ .‫دهد‬‫می‬‫نویسد‬‫که‬‫دولت‬‫کندی‬‫»زحمت‬‫عظیمی‬‫بر‬‫خود‬‫هموار‬‫کرد‬‫تا‬‫ارتش‬‫های‬
‫متعارف‬‫ما‬‫را‬‫به‬‫بریگادهای‬‫ضدشورش‬‫بدل‬‫کند‬‫تا‬‫آنها‬‫استراتژی‬‫جدید‬‫جوخه‬‫های‬‫مرگ‬‫را‬‫پذیرا‬
‫بنابراین‬ .‫باشند‬‫آنچه‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫دکترین‬‫امنیت‬‫ملی‬‫خوانده‬‫می‬‫شود‬…‫دفاع‬‫دربرابر‬‫دشمن‬
‫خارجی‬‫نیست‬‫بلکه‬‫نشاندن‬‫نهاد‬‫ارتش‬‫در‬‫رأس‬‫همه‬‫امور‬‫است‬…‫و‬‫دادن‬‫حق‬‫نبرد‬‫علیه‬‫دشمن‬‫داخلی‬
‫به‬،‫ارتش‬‫چنان‬‫که‬‫در‬‫دکترین‬‫برزیلی‬‫اتفاق‬،‫افتاد‬‫و‬‫در‬‫دکترین‬‫آرژانتین‬‫و‬‫در‬‫دکترین‬‫اروگوئه‬‫و‬‫دکترین‬
‫این‬ :‫کلمبیا‬‫دکترین‬‫معطوف‬‫به‬‫مبارزه‬‫و‬‫نابودی‬‫مددکاران‬،‫اجتماعی‬‫فعالن‬‫سندیکایی‬‫و‬‫مردان‬‫و‬
‫زنانی‬‫است‬‫که‬‫مدافع‬‫قدرت‬‫حاکم‬‫نیستند‬‫و‬‫افراط‬‫گرایان‬‫کمونیست‬‫انگاشته‬‫می‬‫و‬ .‫شوند‬‫این‬
‫برچسب‬‫می‬‫تواند‬‫به‬‫هر‬‫کسی‬‫زده‬‫شود‬‫از‬‫جمله‬‫کنشگران‬‫حقوق‬‫بشر‬‫و‬‫خود‬.«‫من‬
‫زمانی‬‫که‬‫من‬‫در‬‫سال‬۲۰۰۲‫و‬‫در‬‫چارچوب‬‫کارزار‬‫عفو‬‫بین‬‫الملل‬‫واسکوئز‬‫کاریزوسا‬‫را‬‫در‬‫بوگوتا‬
‫ملقات‬‫کردم‬‫منزل‬‫مسکونی‬‫او‬‫به‬‫شدت‬‫توسط‬‫گاردهای‬‫مسلح‬‫حفاظت‬‫می‬‫این‬ .‫شد‬‫کارزار‬‫برای‬
‫حمایت‬‫از‬‫مدافعان‬‫حقوق‬‫بشر‬‫در‬‫کلمبیا‬‫و‬‫در‬‫پاسخ‬‫به‬‫پرونده‬‫خوفناک‬‫حملت‬‫به‬‫مدافعان‬‫حقوق‬‫بشر‬
‫و‬‫فعالن‬‫کارگری‬‫و‬‫اغلب‬‫قربانیان‬‫عادی‬‫ترور‬‫دولتی‬‫برپا‬‫شده‬‫بود‬‫یعنی‬‫مردمان‬‫فقیر‬‫و‬‫بی‬‫ترور‬ .‫دفاع‬
‫و‬‫شکنجه‬‫در‬‫کلمبیا‬‫در‬‫حاشیه‬‫شهرها‬‫به‬‫جنگ‬‫شیمیایی‬‫بدل‬‫شده‬‫که‬‫به‬‫بهانه‬‫نبرد‬‫با‬‫مواد‬‫مخدر‬‫انجام‬
‫می‬‫شود‬‫و‬‫منجر‬‫به‬‫فلکت‬‫کشاورزان‬‫و‬‫مهاجرت‬‫گسترده‬‫به‬‫بیغوله‬‫های‬‫حاشیه‬‫شهرها‬‫شده‬.‫است‬
‫دفتر‬‫داستان‬‫کل‬‫کلمبیا‬‫تخمین‬‫می‬‫زند‬‫که‬‫بیش‬‫از‬۱۴۰‫هزار‬‫نفر‬‫توسط‬‫نیروهای‬‫شبه‬،‫نظامی‬‫که‬‫اغلب‬
‫در‬‫همکاری‬‫نزدیک‬‫با‬‫ارتش‬‫مورد‬‫حمایت‬‫مالی‬‫آمریکا‬،‫هستند‬‫کشته‬‫شده‬.‫اند‬
‫آثار‬‫این‬‫کشتارها‬‫در‬‫همه‬‫جای‬‫کلمبیا‬‫یافت‬‫می‬‫در‬ .‫شود‬‫سال‬۲۰۱۰‫در‬‫جاده‬‫صعب‬‫العبوری‬‫که‬‫به‬
‫دهکده‬‫دورافتاده‬‫ای‬‫در‬‫جنوب‬‫کلمبیا‬‫منتهی‬‫می‬،‫شد‬‫همراهانم‬‫و‬‫من‬‫از‬‫معبر‬‫کوچکی‬‫عبور‬‫کردیم‬‫که‬
‫دو‬‫سوی‬‫آن‬‫صلیب‬‫های‬‫کوچکی‬‫بر‬‫گورهای‬‫قربانیان‬‫حمله‬‫شبه‬‫نظامیان‬‫به‬‫یک‬‫اتوبوس‬‫محلی‬‫نصب‬
‫گزارش‬ .‫بود‬‫کشتارها‬‫به‬‫قدر‬‫کافی‬‫دهشتناک‬،‫است‬‫اما‬‫صرف‬‫اندکی‬‫وقت‬‫با‬،‫بازماندگان‬‫که‬‫از‬
‫مهربان‬‫ترین‬‫و‬‫دلسوزترین‬‫مردمانی‬‫هستند‬‫که‬‫تاکنون‬‫افتخار‬‫مصاحبت‬‫شان‬‫را‬‫داشته‬،‫ام‬‫این‬‫تصویر‬‫را‬
‫زنده‬،‫تر‬‫و‬‫البته‬‫دردناک‬‫تر‬‫می‬.‫کند‬

9. ‫این‬‫فقط‬‫شمه‬‫مختصری‬‫است‬‫از‬‫جنایات‬‫وحشتناکی‬‫که‬‫آمریکاییان‬‫در‬‫آن‬‫ها‬‫نقش‬‫عمده‬‫دارند‬‫و‬‫ما‬
‫دست‬‫کم‬‫می‬‫توانستیم‬‫تا‬‫حد‬‫زیادی‬‫جلویشان‬‫را‬‫اما‬ .‫بگیریم‬‫ستایش‬‫کسانی‬‫که‬‫دلیرانه‬‫جلو‬‫تبهکاری‬
‫دشمنان‬‫ما‬‫می‬‫ایستند‬‫دلپذیرتر‬‫این‬ :‫است‬‫امر‬‫مطبوعی‬‫است‬‫اما‬‫اولویت‬‫یک‬‫روشن‬‫فکر‬‫ارزش-محور‬
‫که‬‫موضع‬‫خود‬‫را‬‫جدی‬‫می‬‫گیرد‬‫این‬.‫نیست‬
‫قربانیان‬‫درون‬‫قلمروهای‬‫قدرت‬،‫ما‬‫برخلف‬‫ساکنان‬‫دول‬،‫متخاصم‬‫ا‬‫ا‬ ‫صرف‬‫مغفول‬‫واقع‬‫نمی‬‫شوند‬‫و‬‫به‬
‫سرعت‬‫به‬‫فراموشی‬‫سپرده‬‫نمی‬‫شوند‬‫بلکه‬‫با‬‫بدطینتی‬‫مورد‬‫اهانت‬‫قرار‬‫می‬‫یک‬ .‫گیرند‬‫نمونه‬‫تکان‬
‫دهنده‬‫از‬‫این‬‫حقیقت‬‫چند‬‫هفته‬‫بعد‬‫از‬‫قتل‬‫روشنفکران‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫در‬‫السالوادور‬‫اتفاق‬‫افتاد‬
‫هنگامی‬‫که‬‫واسلو‬‫هاول‬‫از‬‫واشنگتن‬‫بازدید‬‫می‬‫کرد‬‫و‬‫در‬‫نشست‬‫مشترک‬‫کنگره‬‫سخنرانی‬.‫داشت‬
‫هاول‬‫در‬‫مقابل‬‫مخاطبان‬‫مشعوف‬،‫خود‬‫»مدافعان‬‫در‬ «‫آزادی‬‫واشنگتن‬‫را‬‫ستود‬‫چرا‬‫که‬‫»مسئولیت‬
‫ناشی‬‫از‬‫قدرتمندترین‬‫ملت‬‫روی‬‫زمین‬‫را‬ «‫بودن‬‫می‬،‫شناسند‬‫و‬‫البته‬‫مسئولیت‬‫شان‬‫در‬‫قبال‬‫کشتار‬
‫سبعانه‬‫همتایان‬‫السالوادوری‬‫اش‬‫طبقه‬ .‫را‬‫روشنفکران‬‫لیبرال‬‫از‬‫این‬‫تحسین‬‫هاول‬‫به‬‫خود‬.‫بالیدند‬
‫آنتونی‬‫لوئیس‬‫در‬‫نیویورک‬‫تایمز‬‫خاطرنشان‬‫کرد‬‫که‬‫هاول‬‫به‬‫ما‬‫یادآور‬‫شده‬‫که‬‫»ما‬‫در‬‫یک‬‫عصر‬
‫رمانتیک‬‫زندگی‬‫می‬‫دیگر‬ .«‫کنیم‬‫چهره‬‫های‬‫برجسته‬‫لیبرال‬‫»ایده‬،‫آلیسم‬‫شیوایی‬‫و‬‫هاول‬ «‫انسانیت‬
‫را‬‫ستودند‬‫چرا‬‫که‬‫او‬‫ما‬‫را‬‫به‬‫»دکترین‬‫دشوار‬‫مسئولیت‬‫موعظه‬ «‫فردی‬‫می‬‫کند‬‫و‬‫کنگره‬‫هم‬‫»مشحون‬
‫از‬‫حس‬‫به‬ «‫احترام‬‫نبوغ‬‫و‬‫اصالت‬‫او‬‫شد‬‫و‬‫از‬‫خود‬‫پرسید‬‫که‬‫که‬‫چرا‬‫آمریکا‬‫فاقد‬‫روشنفکرانی‬‫است‬‫که‬
‫به‬‫سان‬‫هاول‬‫»اخلقیات‬‫را‬‫برتر‬‫از‬‫علئق‬‫لزم‬ .‫بنشانند‬ «‫شخصی‬‫نیست‬‫زیاد‬‫به‬‫مخیله‬‫مان‬‫فشار‬
‫آوریم‬‫تا‬‫تصور‬‫کنیم‬‫که‬‫واکنش‬‫آنها‬‫چه‬‫می‬‫بود‬‫اگر‬‫پدر‬‫ایگناسیو‬،‫الکوریا‬‫برجسته‬‫ترین‬‫مقتول‬‫از‬‫میان‬
‫روشنفکران‬،‫ژزوئیت‬‫چنین‬‫کلماتی‬‫را‬‫در‬‫دومای‬‫روسیه‬‫بر‬‫زبان‬‫می‬‫آورد‬‫پس‬‫از‬‫آنکه‬‫نیروهای‬‫نظامی‬
‫نخبه‬‫آموزش‬‫دیده‬‫و‬‫تسلیح‬‫شده‬‫توسط‬‫اتحاد‬،‫شوروی‬‫واسلو‬‫هاول‬‫و‬‫نیم‬‫دوجین‬‫دیگر‬‫از‬‫همراهانش‬
‫را‬‫کشته‬،‫بودند‬‫جنایتی‬‫که‬‫البته‬‫غیرقابل‬‫تصور‬‫می‬.‫نماید‬
‫چون‬‫ما‬‫به‬‫ندرت‬‫می‬‫توانیم‬‫آنچه‬‫را‬‫که‬‫جلوی‬‫چشم‬‫مان‬‫اتفاق‬‫می‬‫افتد‬،‫ببینیم‬‫عجیب‬‫نیست‬‫که‬
‫رخدادهای‬‫قدری‬‫دوردست‬‫تر‬‫چنین‬‫نادیدنی‬‫می‬‫یک‬ .‫نمایند‬‫نمونه‬‫پرزیدنت‬ :‫آموزنده‬‫اوباما‬‫در‬‫ماه‬‫مه‬
‫سال‬۲۰۱۱‫هفتاد‬‫و‬‫نه‬‫تکاور‬‫را‬‫به‬‫پاکستان‬‫اعزام‬‫کرد‬‫تا‬‫قتل‬‫برنامه‬‫ریزی‬‫شده‬‫اسامه‬‫بن‬،‫لدن‬‫متهم‬
‫اول‬‫جنایت‬‫تروریستی‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫را‬‫به‬‫انجام‬‫اگر‬ .‫رسانند‬‫چه‬‫هدف‬‫عملیات‬‫غیرمسلح‬‫و‬‫بی‬‫دفاع‬‫بود‬
‫و‬‫به‬‫سادگی‬‫می‬‫شد‬‫او‬‫را‬‫دستگیر‬‫کرد‬‫او‬‫را‬‫به‬‫قتل‬‫رساندند‬‫و‬‫جسدش‬‫را‬‫بدون‬‫کالبدشکافی‬‫به‬‫دریا‬
‫انداختند‬–‫عملی‬‫که‬‫در‬‫نشریات‬‫لیبرال‬‫خواندیم‬‫که‬‫»عادلنه‬‫و‬‫برخلف‬ .‫بود‬ «‫ضروری‬‫جنایتکاران‬
،‫نازی‬‫هیچ‬‫دادگاهی‬‫برای‬‫بن‬‫لدن‬‫برگزار‬‫نشد‬–‫و‬‫این‬‫از‬‫چشم‬‫مراجع‬‫حقوقی‬‫خارجی‬‫که‬‫با‬‫خود‬
‫عملیات‬‫موافق‬‫اما‬‫ناقد‬‫رویه‬‫اجرایی‬‫آن‬‫بودند‬‫به‬‫دور‬‫چنان‬ .‫نماند‬‫که‬‫الن‬‫اسکری‬‫استاد‬‫دانشگاه‬
‫هاروارد‬‫به‬‫ما‬‫یادآور‬‫می‬،‫شود‬‫منع‬‫آدمکشی‬‫بدون‬‫محاکمه‬‫در‬‫قانون‬‫بین‬‫الملل‬‫مسبوق‬‫است‬‫به‬‫رد‬
‫قاطع‬‫این‬‫رویه‬‫توسط‬‫آبراهام‬‫لینکلن‬‫که‬‫در‬‫سال‬۱۸۶۳‫چنین‬‫عملی‬‫را‬‫»بی‬‫قانونی‬‫بین‬‫و‬ «‫المللی‬
‫خواند‬ «‫»سرکشی‬‫که‬‫»ملل‬‫با‬ «‫متمدن‬‫به‬ «‫»وحشت‬‫آن‬‫می‬‫نگرند‬‫و‬‫مستوجب‬‫»سخت‬‫ترین‬‫عقوبت‬
‫ما‬ .‫است‬ «‫ها‬‫از‬‫آن‬‫زمان‬‫راه‬‫درازی‬‫را‬‫طی‬‫کرده‬.‫ایم‬

10. ‫درباره‬‫عملیات‬‫بن‬‫لدن‬‫سخن‬‫بسیار‬،‫است‬‫از‬‫جمله‬‫می‬‫توان‬‫به‬‫اراده‬‫واشنگتن‬‫برای‬‫مواجهه‬‫با‬‫ریسک‬
‫جنگ‬‫های‬‫بزرگ‬‫و‬‫حتی‬‫افتادن‬‫مواد‬‫هسته‬‫ای‬‫به‬‫دست‬‫جهادیست‬‫ها‬‫اشاره‬،‫کرد‬‫که‬‫در‬‫جای‬‫دیگر‬‫به‬‫این‬
‫موضوعات‬‫پرداخته‬‫اما‬ .‫ام‬‫بگذارید‬‫اینجا‬‫به‬‫نکته‬‫نامگذاری‬‫این‬‫عملیات‬‫بسنده‬‫عملیات‬ :‫کنیم‬.‫جرونیمو‬
‫این‬‫نامگذاری‬‫در‬‫مکزیک‬‫باعث‬‫خشم‬‫گسترده‬‫مردم‬‫شد‬‫و‬‫در‬‫ایالت‬‫متحده‬‫هم‬‫اعتراض‬‫گروه‬‫های‬
‫بومی‬‫را‬،‫برانگیخت‬‫اما‬‫ا‬‫ا‬ ‫ظاهر‬‫کسی‬‫به‬‫این‬‫نکته‬‫توجه‬‫نکرد‬‫که‬‫اوباما‬‫بن‬‫لدن‬‫را‬‫همچون‬‫رهبر‬
‫سرخپوست‬‫های‬‫آپاچی‬‫می‬‫انگارد‬‫که‬‫شجاعانه‬‫مقاومت‬‫مردمش‬‫را‬‫در‬‫برابر‬‫متجاوزان‬‫رهبری‬.‫کرد‬
‫انتخاب‬‫سرسری‬‫نام‬‫ها‬‫یادآور‬‫سهل‬‫گیری‬‫ما‬‫در‬‫مورد‬‫نام‬‫هایی‬‫است‬‫که‬‫به‬‫یاد‬‫قربانیان‬‫جنایاتمان‬‫بر‬
‫تسلیحات‬‫آدمکشی‬‫خود‬‫می‬،‫آپاچی‬ :‫گذاریم‬‫بلک‬،‫هاوک‬‫چی‬‫اگر‬ .‫ین‬‫می‬‫دیدیدم‬‫که‬‫لوفت‬‫وافه‬‫روی‬
‫جنگنده‬‫هایش‬‫نام‬‫هایی‬‫مثل‬‫و‬ «‫»جهود‬‫می‬ «‫»کولی‬‫گذارد‬‫عکس‬‫العمل‬‫مان‬‫چه‬‫می‬‫بود؟‬
‫گاهی‬‫انکار‬‫این‬‫»گناهان‬‫به‬ «‫شنیع‬‫صراحت‬‫صورت‬‫می‬‫به‬ .‫گیرد‬‫عنوان‬‫یک‬‫نمونه‬،‫متأخر‬‫دو‬‫سال‬‫قبل‬
‫در‬‫یکی‬‫از‬‫ژورنال‬‫های‬‫معتبر‬‫روشنفکران‬‫لیبرال‬،‫چپ‬New York Review of Books،‫راسل‬‫بیکر‬‫آنچه‬
‫را‬‫که‬‫از‬‫کار‬‫روی‬‫آثار‬‫»مورخ‬‫ادموند‬ «‫قهرمان‬‫مورگان‬‫آموخته‬‫شرح‬‫می‬‫اینکه‬ :‫دهد‬‫وقتی‬‫کریستوف‬
‫کلمب‬‫و‬‫کاوشگران‬‫متقدم‬‫به‬‫آمریکا‬‫رسیدند‬‫»قاره‬‫ای‬‫وسیع‬‫را‬‫دیدند‬‫که‬‫معدودی‬‫مردم‬‫کشاورز‬‫و‬
‫شکارچی‬‫در‬‫آن‬‫زندگی‬‫می‬‫کنند‬…‫در‬‫عرصه‬‫بکر‬‫و‬‫نامحدود‬‫جهانی‬‫که‬‫از‬‫جنگل‬‫های‬‫گرمسیری‬‫تا‬
‫شمال‬‫یخزده‬‫گسترده‬‫بود‬‫شاید‬‫بیش‬‫از‬‫یک‬‫میلیون‬‫نفر‬‫ساکن‬‫این‬ «‫نبودند‬‫محاسبه‬‫ده‬‫ها‬‫میلیون‬‫خطا‬
‫دارد‬‫و‬‫فراموش‬‫می‬‫کند‬‫که‬‫آن‬‫»قاره‬‫شامل‬ «‫وسیع‬‫تمدن‬‫هایی‬‫پیشرفته‬‫در‬‫سراسر‬‫قاره‬‫این‬ .‫بود‬
‫مقاله‬‫هیچ‬‫واکنشی‬‫در‬‫بر‬‫نداشت‬‫اما‬‫چندماه‬‫بعد‬‫این‬‫نشریه‬‫اصلحیه‬‫ای‬‫چاپ‬‫کرد‬‫که‬‫در‬‫آن‬‫گفته‬‫شد‬
‫که‬‫در‬‫آمریکای‬‫شمالی‬‫بالغ‬‫بر‬۱۸‫میلیون‬‫نفر‬‫زندگی‬‫می‬‫کردند‬–‫البته‬‫ذکری‬‫از‬‫ده‬‫ها‬‫میلیون‬‫نفر‬‫دیگری‬
‫که‬‫از‬‫»از‬‫جنگل‬‫های‬‫گرمسیری‬‫تا‬‫شمال‬‫می‬ «‫یخزده‬‫زیستند‬‫به‬‫میان‬‫این‬ .‫نیامد‬‫حقایق‬‫دهه‬‫ها‬‫قبل‬
‫شناخته‬‫شده‬‫بود‬–‫از‬‫جمله‬‫حقیقت‬‫وجود‬‫تمدن‬‫های‬‫پیشرفته‬‫و‬‫جنایاتی‬‫که‬‫فاتحان‬‫اروپایی‬‫کردند‬–‫اما‬
‫این‬‫حقایق‬‫حتی‬‫ارزش‬‫اشاره‬‫گذرا‬‫هم‬‫یک‬ .‫نداشتند‬‫سال‬‫بعد‬‫در‬London Review of Books‫مورخ‬
‫برجسته‬‫مارک‬‫مازوور‬‫از‬‫»بدرفتاری‬‫آمریکاییان‬‫با‬‫سخن‬ «‫بومیان‬‫گفت‬‫که‬‫این‬‫هم‬‫هیچ‬‫واکنشی‬‫در‬‫بر‬
‫آیا‬ .‫نداشت‬‫ما‬‫می‬‫پذیریم‬‫که‬‫واژه‬‫را‬ «‫»بدرفتاری‬‫برای‬‫توصیف‬‫جنایات‬‫مشابهی‬‫که‬‫دشمنان‬‫مان‬
‫مرتکب‬‫می‬‫شوند‬‫به‬‫کار‬‫بریم؟‬
‫اهمیت‬‫یازده‬‫سپتامبر‬
‫اگر‬‫منظور‬‫از‬‫مسئولیت‬،‫روشنفکران‬‫مسئولیت‬‫اخلقی‬‫آنان‬‫به‬‫عنوان‬‫انسان‬‫های‬‫شایسته‬‫ای‬‫باشد‬‫که‬
‫از‬‫امتیاز‬‫و‬‫جایگاه‬‫شان‬‫برای‬‫پیشبرد‬‫آرمان‬‫های‬،‫آزادی‬،‫عدالت‬‫بخشش‬‫و‬‫صلح‬‫استفاده‬‫کنند‬–‫و‬‫نه‬
‫فقط‬‫نقد‬‫آن‬‫ها‬‫بر‬‫تبهکاری‬‫دشمنان‬‫ما‬‫بلکه‬‫مهم‬‫تر‬‫از‬‫آن‬‫سخن‬‫گفتن‬‫و‬‫کنشگری‬‫علیه‬‫جنایاتی‬‫که‬‫ما‬
‫خود‬‫در‬‫آن‬‫ها‬‫دخیل‬‫هستیم‬‫و‬‫می‬‫توانیم‬‫اثرات‬‫سوءشان‬‫را‬‫کاهش‬‫دهیم‬‫یا‬‫آن‬‫ها‬‫را‬‫از‬‫بین‬‫ببریم‬‫درباره‬ -
‫یازده‬‫سپتامبر‬‫چه‬‫می‬‫توان‬‫گفت؟‬
‫این‬‫انگاره‬‫که‬‫»یازده‬‫سپتامبر‬‫دنیا‬‫را‬‫تغییر‬‫اقبال‬ «‫داد‬‫عام‬‫یافته‬‫است‬‫و‬‫این‬‫قابل‬‫درک‬.‫است‬
‫رخدادهای‬‫آن‬‫روز‬‫ا‬‫ا‬ ‫مسلم‬‫پیامدهایی‬،‫عمده‬‫چه‬‫در‬‫سطح‬‫محلی‬‫و‬‫چه‬‫بین‬،‫المللی‬‫یکی‬ .‫داشتند‬‫از‬‫آن‬‫ها‬

11. ‫این‬‫بود‬‫که‬‫پرزیدنت‬،‫بوش‬‫پس‬‫از‬‫ریگان‬‫دوباره‬‫علیه‬‫ترور‬‫اعلم‬‫جنگ‬‫داد‬–‫جنگ‬‫اول‬‫علیه‬،‫ترور‬‫به‬
‫قول‬‫قاتل‬‫و‬‫شکنجه‬‫گر‬‫آمریکای‬‫لتینی‬‫محبوب‬،‫ما‬‫ل‬‫ا‬ ‫عم‬‫شده‬ «‫»ناپدید‬‫بود‬‫چرا‬‫که‬‫نتایج‬‫آن‬‫چندان‬‫با‬
‫تصویری‬‫که‬‫ما‬‫دوست‬‫داریم‬‫از‬‫خودمان‬‫ارائه‬‫دهیم‬‫نمی‬‫پیامد‬ .‫خواند‬‫دیگر‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫حمله‬‫به‬
‫افغانستان‬‫و‬‫سپس‬‫عراق‬‫و‬‫در‬‫پی‬‫آن‬‫چندین‬‫کشور‬‫دیگر‬‫منطقه‬‫به‬‫علوه‬‫تهدید‬‫دائمی‬‫حمله‬‫به‬‫ایران‬
‫بود‬‫)با‬‫عبارت‬‫معروف‬‫»همه‬‫گزینه‬‫ها‬‫روی‬‫میز‬‫هزینه‬ .(«‫است‬‫های‬‫این‬‫تصمیم‬‫ها‬‫از‬‫جمیع‬‫جهات‬
‫عظیم‬‫این‬ .‫بودند‬‫پرسش‬‫واضحی‬‫را‬‫پیش‬‫می‬‫نهد‬‫که‬‫برای‬‫اولین‬‫بار‬‫نیست‬‫مطرح‬‫می‬‫آیا‬ :‫شود‬
‫آلترناتیوی‬‫هم‬‫وجود‬‫داشت؟‬
‫عده‬‫زیادی‬‫از‬‫تحلیلگران‬‫به‬‫این‬‫نتیجه‬‫رسیده‬‫اند‬‫که‬‫بن‬‫لدن‬‫در‬‫جنگ‬‫علیه‬‫ایالت‬‫متحده‬‫به‬‫موفقیت‬‫های‬
‫چشمگیری‬‫نائل‬‫»او‬ .‫شد‬‫ا‬‫ا‬ ‫مکرر‬‫اظهار‬‫کرده‬‫بود‬‫که‬‫تنها‬‫راه‬‫وادار‬‫کردن‬‫ایالت‬‫متحده‬‫به‬‫ترک‬‫جهان‬
‫اسلم‬‫و‬‫شکست‬‫اقمارش‬‫این‬‫است‬‫که‬‫آمریکا‬‫را‬‫به‬‫یک‬‫سری‬‫جنگ‬‫های‬‫کوچک‬‫اما‬‫پرهزینه‬‫وارد‬‫کرد‬‫که‬
‫سرانجام‬‫به‬‫ورشکستگی‬‫اش‬‫اریک‬ «.‫بینجامد‬‫مارگولیس‬‫روزنامه‬‫نگار‬‫می‬‫»ایالت‬ :‫نویسد‬‫متحده‬
‫نخست‬‫در‬‫زمان‬‫جورج‬‫دبلیو‬‫بوش‬‫و‬‫سپس‬‫در‬‫دوره‬‫باراک‬‫اوباما‬‫با‬‫عجله‬‫به‬‫دام‬‫بن‬‫لدن‬‫افتاد‬…‫بودجه‬
‫نظامی‬‫نجومی‬‫و‬‫اعتیاد‬‫به‬‫بدهی‬…‫شاید‬‫شوم‬‫ترین‬‫میراث‬‫مردمی‬‫باشد‬‫که‬‫فکر‬‫می‬‫کرد‬‫می‬‫تواند‬
‫ایالت‬‫متحده‬‫را‬‫شکست‬‫یک‬ .«‫دهد‬‫گزارش‬‫تهیه‬‫شده‬‫توسط‬‫پروژه‬‫هزینه‬‫جنگ‬‫مؤسسه‬‫واتسون‬‫برای‬
‫امور‬‫بین‬‫المللی‬‫و‬‫عمومی‬‫در‬‫دانشگاه‬‫براون‬‫این‬‫هزینه‬‫را‬۳.۲‫تا‬۴‫تریلیون‬‫دلر‬‫تخمین‬‫می‬‫این‬ .‫زند‬
‫دستاورد‬‫چشمگیری‬‫برای‬‫بن‬‫لدن‬.‫است‬
‫شوق‬‫وافر‬‫واشنگتن‬‫برای‬‫درافتادن‬‫به‬‫دام‬‫بن‬‫لدن‬‫از‬‫ابتدا‬‫آشکار‬‫مایکل‬ .‫بود‬،‫شوور‬‫تحلیلگر‬‫ارشد‬‫سیا‬
‫که‬‫از‬‫سال‬۱۹۹۶‫تا‬۱۹۹۹‫مسئول‬‫تعقیب‬‫بن‬‫لدن‬‫بود‬‫می‬‫»بن‬ :‫نویسد‬‫لدن‬‫با‬‫صراحت‬‫گفته‬‫بود‬‫که‬‫چرا‬
‫می‬‫خواهد‬‫با‬‫ما‬‫به‬ «‫بجنگد‬‫نظر‬‫شوور‬‫رهبر‬‫القاعده‬‫به‬‫دنبال‬‫آن‬‫بود‬‫که‬‫»سیاست‬‫آمریکا‬‫و‬‫غرب‬‫در‬
‫قبال‬‫جهان‬‫اسلم‬‫را‬‫به‬‫طور‬‫بنیادی‬‫تغییر‬.«‫دهد‬
‫چنان‬‫که‬‫شوور‬‫شرح‬‫می‬‫دهد‬‫بن‬‫لدن‬‫تا‬‫حد‬‫زیادی‬‫موفق‬‫»نیروها‬ .‫شد‬‫و‬‫سیاست‬‫های‬‫آمریکا‬
‫رادیکالیزاسیون‬‫جهان‬‫اسلم‬‫را‬‫تکمیل‬‫می‬،‫کنند‬‫کاری‬‫که‬‫بن‬‫لدن‬‫از‬‫ابتدای‬‫دهه‬۱۹۹۰‫برای‬‫انجامش‬
‫می‬‫کوشید‬‫و‬‫در‬‫آن‬‫موفقیت‬‫نسبی‬‫در‬ .‫داشت‬‫نتیجه‬‫منصفانه‬‫می‬‫توان‬‫نتیجه‬‫گرفت‬‫که‬‫ایالت‬‫متحده‬
‫تنها‬‫متحد‬‫استراتژیک‬‫بن‬‫لدن‬‫به‬‫حساب‬‫می‬‫می‬ .«‫آید‬‫توان‬‫گفت‬‫که‬‫این‬‫اتحاد‬‫حتی‬‫پس‬‫از‬‫مرگ‬‫بن‬
‫لدن‬‫هم‬‫برقرار‬.‫است‬
‫دلیل‬‫خوبی‬‫هست‬‫تا‬‫باور‬‫کنیم‬‫که‬‫پس‬‫از‬‫حملت‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫می‬‫شد‬‫جنبش‬‫جهادی‬‫را‬‫متفرق‬‫و‬
‫مضمحل‬‫کرد‬‫چرا‬‫که‬‫این‬‫حملت‬‫درون‬‫جنبش‬‫مورد‬‫انتقاد‬‫شدید‬‫به‬ .‫بودند‬‫علوه‬‫می‬‫شد‬‫این‬‫»جنایت‬
‫علیه‬‫به‬ «‫بشریت‬‫عنوان‬‫یک‬‫جنایت‬‫مورد‬‫تعقیب‬‫بین‬‫المللی‬‫قرار‬‫گیرد‬‫و‬‫متهمانش‬‫محاکمه‬.‫شوند‬
‫بلفاصله‬‫بعد‬‫از‬‫این‬‫حملت‬‫این‬‫رویه‬‫پیشنهاد‬‫شد‬‫اما‬‫تصمیم‬‫گیرندگان‬‫در‬‫واشنگتن‬‫محلی‬‫از‬‫اعراب‬
‫ا‬‫ا‬ ‫ظاهر‬ .‫نیافت‬‫پیشنهاد‬‫طالبان‬‫که‬‫گفتند‬‫حاضرند‬‫رهبر‬‫القاعده‬‫را‬‫برای‬‫محاکمه‬‫تحویل‬‫دهند‬‫ل‬‫ا‬ ‫اص‬
‫اعتنایی‬‫نشد‬–‫و‬‫نمی‬‫دانیم‬‫که‬‫این‬‫پیشنهاد‬‫چقدر‬‫جدی‬.‫بود‬

12. ‫در‬‫آن‬‫زمان‬‫من‬‫نتیجه‬‫گیری‬‫رابرت‬‫فیسک‬‫را‬‫نقل‬‫کردم‬‫که‬‫می‬‫گفت‬‫جنایت‬‫دهشتبار‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫با‬
‫»سبعیت‬‫و‬‫شرارت‬‫انجام‬ «‫تمام‬‫گرفت‬–‫و‬‫این‬‫قضاوت‬‫دقیقی‬‫این‬ .‫بود‬‫جنایات‬‫حتی‬‫می‬‫توانست‬‫شنیع‬
‫تر‬‫فرض‬ .‫باشد‬‫کنید‬‫که‬‫پرواز‬‫شماره‬۹۳‫که‬‫توسط‬‫مسافران‬‫شجاع‬‫در‬‫پنسیلوانیا‬‫به‬‫زیر‬‫کشیده‬‫شد‬
‫می‬‫توانست‬‫به‬‫کاخ‬‫سفید‬‫اصابت‬‫کند‬‫و‬‫پرزیدنت‬‫را‬‫فرض‬ .‫بکشد‬‫کنید‬‫که‬‫عامل‬‫جنایت‬‫برنامه‬‫داشتند‬‫که‬
‫که‬‫یک‬‫دیکتاتوری‬‫نظامی‬‫را‬‫بر‬‫سر‬‫کار‬‫آورند‬‫و‬‫باعث‬‫قتل‬‫هزاران‬‫نفر‬‫و‬‫شکنجه‬‫ده‬‫ها‬‫هزار‬‫نفر‬‫بشوند‬‫و‬
‫چنین‬‫هم‬‫می‬‫فرض‬ .‫کردند‬‫کنید‬‫که‬‫دیکتاتوری‬‫جدید‬‫با‬‫حمایت‬‫جنایتکاران‬‫یک‬‫مرکز‬‫بین‬‫المللی‬‫برای‬
‫کمک‬‫به‬‫ایجاد‬‫مراکز‬‫مشابه‬‫ترور‬‫و‬‫شکنجه‬‫در‬‫دیگر‬‫نقاط‬‫جهان‬‫برپا‬‫می‬‫کرد‬‫و‬‫به‬‫عنوان‬‫گل‬‫سر‬‫سبد‬
‫یک‬‫گروه‬‫اقتصاددان‬‫موسوم‬‫به‬‫»بچه‬‫های‬‫را‬ «‫قندهار‬‫گسیل‬‫می‬‫کرد‬‫تا‬‫ا‬‫ا‬ ‫فور‬‫اقتصاد‬‫ما‬‫را‬‫به‬‫بدترین‬
‫بحران‬‫های‬‫تاریخی‬‫دچار‬‫چنین‬ .‫کند‬‫چیزی‬‫ا‬‫ا‬ ‫مسلم‬‫بسیار‬‫بدتر‬‫از‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫می‬.‫بود‬
‫باید‬‫بدانیم‬‫که‬‫این‬‫یک‬‫آزمایش‬‫فکری‬‫چنین‬ .‫نیست‬‫چیزی‬‫اتفاق‬‫افتاده‬‫البته‬ .‫است‬‫منظورم‬‫چیزی‬‫است‬
‫که‬‫در‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫»یازده‬‫سپتامبر‬‫خوانده‬ «‫اول‬‫می‬‫یازده‬ :‫شود‬‫سپتامبر‬۱۹۷۳،‫زمانی‬‫که‬‫ایالت‬
‫متحده‬‫موفق‬‫شد‬‫که‬‫دولت‬‫دموکراتیک‬‫سالواداور‬‫آلنده‬‫در‬‫شیلی‬‫را‬‫با‬‫کودتای‬‫نظامی‬‫سرنگون‬‫کند‬‫و‬
‫رژیم‬‫سفاک‬‫ژنرال‬‫آگوستو‬‫پینوشه‬‫را‬‫به‬‫قدرت‬‫این‬ .‫برساند‬‫دیکتاتور‬‫سپس‬‫به‬‫»بچه‬‫های‬- «‫شیکاگو‬
‫اقتصاد‬‫دانان‬‫تعلیم‬‫دیده‬‫در‬‫دانشگاه‬‫ماموریت‬ -‫شیکاگو‬‫داد‬‫تا‬‫اقتصاد‬‫شیلی‬‫را‬‫نوسازی‬‫حاصل‬ .‫کنند‬
‫تخریب‬‫اقتصاد‬‫و‬‫شکنجه‬‫و‬‫آدمربایی‬‫و‬‫تعداد‬‫مقتولن‬‫نیویورک‬‫را‬‫در‬‫بیست‬‫و‬‫پنج‬‫ضرب‬‫کنید‬‫تا‬‫به‬‫معادل‬
‫سرانه‬‫کشتار‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫شیلی‬‫برسید‬‫و‬‫سپس‬‫می‬‫بینید‬‫که‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫اول‬‫چقدر‬‫خانمانسوزتر‬
.‫بود‬
‫هدف‬‫از‬‫براندازی‬،‫آلنده‬‫به‬‫بیان‬‫دولت‬،‫نیکسون‬‫کشتن‬‫»ویروس«هایی‬‫بود‬‫که‬‫ممکن‬‫است‬‫مشوق‬
‫دیگر‬‫»خارجی‬‫هایی‬‫که‬‫دنبال‬‫ضربه‬‫زدن‬‫به‬‫ما‬‫شوند‬ «‫هستند‬‫ضربه‬ -‫زدن‬‫به‬‫ما‬‫یعنی‬‫تلش‬‫برای‬
‫حاکمیت‬‫بر‬‫منابع‬‫خودشان‬‫و‬‫به‬‫طور‬‫کلی‬‫پیگیری‬‫سیاست‬‫توسعه‬‫مستقل‬‫به‬‫روش‬‫هایی‬‫که‬‫واشنگتن‬
‫نمی‬‫این‬ .‫پسندند‬‫براندازی‬‫ماحصل‬‫جمع‬‫بندی‬‫شورای‬‫امنیت‬‫ملی‬‫نیکسون‬‫بود‬‫که‬‫مطابق‬‫آن‬‫اگر‬
‫ایالت‬‫متحده‬‫نتواند‬‫آمریکای‬‫لین‬‫را‬‫کنترل‬‫کند‬‫»نمی‬‫تواند‬‫در‬‫دیگر‬‫نقاط‬‫جهان‬‫نظم‬‫برقرار‬‫به‬ .«‫کند‬
‫قول‬‫هنری‬‫کیسینجر‬‫در‬‫این‬‫صورت‬‫»اعتبار‬‫ایالت‬‫متحده‬‫خدشه‬‫دار‬‫می‬.«‫شود‬
‫یازده‬‫سپتامبر‬،‫اول‬‫بر‬‫خلف‬‫دومی‬‫دنیا‬‫را‬‫تغییر‬‫چند‬ .‫نداد‬‫روز‬‫بعد‬‫کیسینجر‬‫به‬‫رئیسش‬‫اطمینان‬‫خاطر‬
‫داد‬‫که‬‫»چیزی‬‫که‬‫پیامد‬‫مهمی‬‫داشته‬‫باشد‬‫اتفاق‬‫و‬ .«‫نیفتاده‬‫با‬‫نگاهی‬‫به‬‫آنچه‬‫در‬‫تاریخ‬‫های‬‫متعارف‬
‫می‬‫خوانیم‬‫می‬‫توان‬‫گفت‬‫که‬‫تعبیر‬‫کیسینجر‬‫درست‬،‫است‬‫گرچه‬‫بازماندگان‬‫در‬‫شیلی‬‫ممکن‬‫است‬
‫قضیه‬‫را‬‫طور‬‫دیگری‬.‫ببینند‬
‫این‬‫رخدادهای‬‫با‬‫پیامدهای‬‫اندک‬‫محدود‬‫به‬‫کودتای‬‫نظامی‬‫نبودند‬‫که‬‫دموکراسی‬‫شیلی‬‫را‬‫نابود‬‫کرد‬‫و‬
‫باعث‬‫ماجراهای‬‫ترسناک‬‫پس‬‫از‬‫کودتا‬‫چنان‬ .‫شد‬‫که‬‫پیشتر‬،‫گفتیم‬‫یازده‬‫سپتامبر‬‫اول‬‫فقط‬‫یک‬‫پرده‬‫از‬
‫درامی‬‫بود‬‫در‬‫سال‬۱۹۶۲‫و‬‫زمانی‬‫شروع‬‫شد‬‫که‬‫کندی‬‫دکترین‬‫ارتش‬‫های‬‫آمریکای‬‫لتین‬‫را‬‫به‬‫»امنیت‬

13. ‫تغییر‬ «‫داخلی‬‫پیامدهای‬ .‫داد‬‫مصیبت‬‫بار‬‫این‬‫تغییر‬‫نیز‬‫}در‬‫روایت‬‫های‬‫رسمی‬‫اهمیت‬ {‫آمریکایی‬
‫اندکی‬،‫دارند‬‫و‬‫این‬‫الگوی‬‫آشنایی‬‫است‬‫که‬‫همه‬‫جا‬‫وقتی‬‫تاریخ‬‫را‬‫روشنفکران‬‫می‬ «‫»مسئول‬‫نویسند‬
‫مشاهده‬‫می‬.‫کنیم‬
‫روشنفکران‬‫و‬‫گزینه‬‫هایشان‬
‫اگر‬‫برگردیم‬‫به‬‫دو‬‫مقوله‬،‫روشنفکران‬‫این‬‫قریب‬‫به‬‫یک‬‫اصل‬‫جهانشمول‬‫تاریخی‬‫است‬‫که‬‫روشنفکران‬
،‫سازشکار‬‫آنهایی‬‫که‬‫حامی‬‫اهداف‬‫رسمی‬‫حکومت‬‫هایشان‬‫هستند‬‫و‬‫در‬‫برابر‬‫جنایات‬‫دولت‬‫هایشان‬
‫اغماض‬‫می‬‫کنند‬‫یا‬‫آن‬‫ها‬‫را‬‫توجیه‬‫می‬،‫کنند‬‫در‬‫جوامع‬‫خود‬‫قدر‬‫می‬‫بینند‬‫و‬‫بر‬‫صدر‬‫می‬‫نشینند‬‫در‬‫حالی‬‫که‬
‫روشنفکران‬‫ارزش‬‫محور‬‫به‬‫طرق‬‫مختلف‬‫تنبیه‬‫می‬‫این‬ .‫شوند‬‫الگو‬‫را‬‫می‬‫توان‬‫تا‬‫کهن‬‫ترین‬‫مدارک‬
‫تاریخی‬‫دنبال‬‫به‬ .‫کرد‬‫مردی‬‫که‬‫متهم‬‫به‬‫فاسد‬‫کردن‬‫جوانان‬‫آتنی‬‫بود‬‫شوکران‬،‫خوراندند‬‫درست‬‫شبیه‬
‫دریفوسی‬‫ها‬‫که‬‫متهم‬‫بودند‬‫به‬‫»فاسد‬‫کردن‬‫ذهن‬،‫افراد‬‫و‬‫به‬‫تبع‬‫آن‬‫کل‬‫و‬ .«‫جامعه‬‫روشنفکران‬
‫ارزش-محور‬‫دهه‬۱۹۶۰‫متهم‬‫بودند‬‫به‬‫مداخله‬‫در‬‫»تربیت‬‫عقیدتی‬‫در‬ .«‫جوانان‬‫متون‬‫یهودی‬
‫شخصیت‬‫هایی‬‫یافت‬‫می‬‫شود‬‫که‬‫معادل‬‫امروزی‬‫روشنفکران‬‫معترض‬‫هستند‬‫و‬‫در‬‫ترجمه‬‫انگلیسی‬
‫خوانده‬ «‫»پیامبران‬‫می‬‫آن‬ .‫شوند‬‫ها‬‫با‬‫تحلیل‬‫های‬‫ژئوپولیتیک‬‫انتقادی‬،‫شان‬‫محکوم‬‫کردن‬‫جنایات‬
،‫قدرتمندان‬‫پیجویی‬‫عدالت‬‫و‬‫ملحظه‬‫فقرا‬‫و‬،‫ستمدیدگان‬‫باعث‬‫خشم‬‫و‬‫تلخکامی‬‫حاکمان‬‫می‬.‫شوند‬
‫شاه‬،‫اهاب‬‫شریرترین‬،‫شاهان‬‫الیجاه‬‫پیامبر‬‫را‬‫سرزنش‬‫کرد‬‫که‬‫از‬‫اسرائیل‬‫متنفر‬،‫است‬‫و‬‫الیجاه‬
‫معادل‬‫اولین‬‫»یهودی‬‫متنفر‬‫از‬‫یا‬ «‫خود‬‫در‬ «‫»ضدآمریکایی‬‫بیان‬‫امروزی‬‫پیامبران‬ .‫است‬‫به‬‫سختی‬‫تنبیه‬
‫می‬،‫شدند‬‫برخلف‬‫لف‬‫زنندگان‬‫در‬،‫دادگاه‬‫که‬‫بعدها‬‫متهم‬‫شدند‬‫که‬‫پیامبران‬‫دروغین‬‫بوده‬‫الگو‬ .‫اند‬
‫قابل‬‫تشخیص‬‫اگر‬ .‫است‬‫طور‬‫دیگری‬‫می‬‫بود‬‫مایه‬‫تعجب‬‫می‬.‫شد‬
‫درباره‬‫مسئولیت‬،‫روشنفکران‬‫به‬‫نظر‬‫من‬‫چیز‬‫زیادی‬‫نمی‬‫توان‬‫گفت‬‫به‬‫جز‬‫یک‬‫حقیقت‬:‫ساده‬
‫روشنفکران‬‫عمدتا‬‫صاحب‬‫امتیازاتی‬‫هستند؛‬‫امتیاز‬‫باعث‬‫فرصت‬‫می‬‫شود‬‫و‬‫فرصت‬‫مسئولیت‬‫را‬‫در‬‫بر‬
‫پس‬ .‫دارد‬‫فرد‬‫گزینه‬‫هایی‬.‫دارد‬