Κιοσσές Δημιουργική γραφή μάθημα λογοτεχνίας

Η δημιουργική γραφή στα νέα
Προγράμματα Σπουδών Λογοτεχνίας:
εννοιολογικός προσδιορισμός και στόχοι
Σπύρος Κιοσσές
skiosses@helit.duth.gr
Διαδικτυακή Εκπαιδευτική Ημερίδα με θέμα «Τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γλώσσας & Λογοτεχνίας: Νέες
αναζητήσεις & νέες προκλήσεις»
Εκπαιδευτήρια «Νέα Παιδεία», 19-2-2022

Θεματικά πεδία Θεματικές ενότητες Στόχοι (Α΄, Β΄, Γ΄
Γυμνασίου)
1. ανάγνωση/ακρόαση/κ
ατανόηση
2. Παραγωγή
λόγου
3. Γνωστική διάσταση
του μαθήματος της
Λογοτεχνίας
4. Ψυχαγωγική
λειτουργία της
λογοτεχνίας
5. Κοινότητα
αναγνωστών
2α. Προφορικός, γραπτός,
ψηφιακός λόγος
2β. Δημιουργική γραφή
2γ. Κριτική λειτουργία
• Να μεταπλάθουν με τον δικό τους
τρόπο τα λογοτεχνικά κείμενα,
μορφοποιώντας δημιουργικά
προσωπικές εμπειρίες και ιδέες.
• Να πειραματίζονται στη δημιουργία
και δικών τους λογοτεχνικών
κειμένων, αξιοποιώντας την
αναγνωστική τους εμπειρία.
• Να εμπλέκονται σε δραστηριότητες
δημιουργικής γραφής και μέσω της
αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων.

Θεματικά πεδία Θεματικές ενότητες Γενικοί Στόχοι
Α΄ Λυκείου Β΄ Λυκείου Γ΄Λυκείου
1. Ανάγνωση/κατανόηση
2. Παραγωγή
λόγου
3. Επιστημονική-γνωστική
διάσταση του μαθήματος της
4. Διαλογικότητα
5. Ψυχαγωγική λειτουργία
της λογοτεχνίας
6. Από την ανάγνωση της
λογοτεχνίας στον κριτικό
γραμματισμό
2α. Προφορικός, γραπτός,
ψηφιακός λόγος
2β.
Δημιουργική
γραφή
• Να συνδυάζουν την
προσωπική
έκφραση με
παιγνιώδεις
διαδικασίες στην
προσέγγιση και
σύνθεση των
κειμένων της
δημιουργικής
γραφής
• Να μεταπλάθουν
με τον δικό τους
τρόπο τα
λογοτεχνικά
κείμενα,
μορφοποιώντας
δημιουργικά
προσωπικές
εμπειρίες και
ιδέες.
• Να εμπλέκονται
σε βιωματικές
παιγνιώδεις
δραστηριότητες
που προκύπτουν
από τα
λογοτεχνικά
κείμενα και να
προβληματίζονται
σχετικά με τις
θεραπευτικές
διαστάσεις της
εκφραστικής –
γραφής για το
άτομο.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά
Αποτελέσματα
Ενδεικτικές Δραστηριότητες
Α΄ Γυμνασίου - Να εκφράζουν με δημιουργικό λόγο τις δικές τους ιδέες,
σκέψεις, συναισθήματα και βιώματα.
- Να ενισχύουν τη φαντασία και τις γλωσσικές τους
δεξιότητες, έτσι ώστε μέσα σε κλίμα πειραματισμού,
παιγνιώδους εξερεύνησης και ελευθερίας να μεταπλάθουν
πρωτότυπα κείμενα που προσεγγίζονται στη σχολική τάξη.
- Παροτρύνονται στην έμπρακτη κατανόηση της λειτουργίας των ποικίλων εκφραστικών τρόπων και τεχνικών μέσα από την επιλεκτική αξιοποίησή
τους σε δικά τους κείμενα δημιουργικής γραφής, π.χ. διαβάζουν το ποίημα του Γ. Βαρβέρη «Ωδή στη χαρά» και γράφουν ένα μικρό διήγημα σε
τρίτο πρόσωπο στο οποίο αφηγούνται μια ιστορία πραγματικής φιλίας ανάμεσα σε συνομηλίκους τους.
- Μετατρέπουν ένα ποίημα, π.χ. το «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού» (απόσπασμα) του Γ. Ρίτσου, σε αφηγηματικό κείμενο ή γράφουν ένα δικό
τους ποίημα «με τον τρόπο» (à la manière de) του ποιητή.
Β΄ Γυμνασίου - Να αναπτύσσουν τη φαντασία και τις γλωσσικές τους
δεξιότητες και να μεταπλάθουν πρωτότυπα κείμενα που
προσεγγίζονται στη σχολική τάξη.
- Να εκφράζουν με δημιουργικό λόγο τις δικές τους ιδέες,
σκέψεις, συναισθήματα και βιώματα.
- Αναπτύσσουν τη φαντασία τους συνθέτοντας μια μυθοπλαστική ιστορία.
τους σε δικά τους κείμενα δημιουργικής γραφής, π.χ. γράφουν ένα δικό τους ποίημα σε ελεύθερο στίχο (τουλάχιστον τέσσερις στίχους) που εκφράζει
τα όνειρά τους ή τους φόβους τους για το μέλλον, αφού έχουν προσεγγίσει ερμηνευτικά το ποίημα του Οδ. Ελύτη «Είσαι νέος …» ή διαβάζουν το
ποίημα του Χ. Λ. Μπόρχες «Ένα ποίημα στους φίλους» και αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειες ενός/μιας εφήβου/-ης στην προσπάθειά
του/της να στηρίξει έναν/μια φίλο/-η του/της σε μια δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει.
Γ΄ Γυμνασίου - Να αναγνωρίζουν και να αναπτύσσουν τις δημιουργικές
τους κλίσεις.
- Να ενισχύουν τη φαντασία και τις γλωσσικές τους
δεξιότητες, έτσι ώστε μέσα σε κλίμα πειραματισμού,
παιγνιώδους εξερεύνησης και ελευθερίας να μεταπλάθουν
πρωτότυπα κείμενα που προσεγγίζονται στη σχολική τάξη.
- Να εκφράζουν με δημιουργικό λόγο τις δικές τους ιδέες,
σκέψεις και συναισθήματα, τροφοδοτώντας με κειμενικά
ερεθίσματα τη δημιουργικότητά τους.
- Να βιώνουν διά της γραφής την παιγνιώδη και
απελευθερωτική φύση του λογοτεχνικού λόγου που
συμβάλλει στην αυτογνωσία και αυτοέκφραση.
τους σε δικά τους κείμενα δημιουργικής γραφής.
- Ενισχύουν τη φαντασία τους συνθέτοντας μυθοπλαστικές ιστορίες με αφορμή τα κείμενα που διαβάζουν στην τάξη.
- Αναπτύσσουν γλωσσικές και ψηφιακές δεξιότητες συνθέτοντας, π.χ. ένα video-poem (βίντεο-ποίημα).
- Ασκούνται στη σταδιακή διαμόρφωση γλωσσικών δεξιοτήτων και αισθητικών κριτηρίων για την επεξεργασία και την αποτίμηση των κειμένων τους.
Παραδείγματα: α. Γράφουν ένα δικό τους ποίημα σε ελεύθερο στίχο (τουλάχιστον τέσσερις στίχους) όπου εκφράζουν τα όνειρά τους ή τους φόβους
τους για το μέλλον, αφού έχουν προσεγγίσει ερμηνευτικά στη σχολική τάξη το ποίημα του Οδ. Ελύτη «Είσαι νέος …».
β. Διαβάζουν ένα απόσπασμα από το «Άνθρωποι και σπίτια» του Α. Φραγκιά και γράφουν με μορφή εσωτερικού μονολόγου τα συναισθήματα και τις
σκέψεις που βιώνει ο άνεργος Αργύρης, όταν αντικρίζει την απογοητευμένη σύζυγό του, Γεωργία.
γ. Διαβάζουν το ποίημα «Χρονικό» του Λ. Ξανθόπουλου και γράφουν ένα μικρό διήγημα σε τρίτο πρόσωπο στο οποίο αφηγούνται την ιστορία του
μεγάλου ή του μικρού αδερφού της οικογένειας ή τις περιπέτειες ενός σύγχρονου/ης νέου/-ας που αποφάσισε να μεταναστεύσει.

Α΄ Λυκείου - Να ασκούνται στον βιωματικό και παιγνιώδη τρόπο
προσέγγισης και σύνθεσης των κειμένων της δημιουργικής
γραφής.
- Να εξοικειώνονται με τους αφηγηματικούς τρόπους:
μίμηση και διήγηση, θεατρικός μονόλογος, διάλογος,
στιχομυθία, μεταφορική χρήση του λόγου, και να
πειραματίζονται στη λειτουργική ένταξή τους σε δικά τους
λογοτεχνικά κείμενα.
- Να διακρίνουν όρους όπως «αφηγητής», «χαρακτήρες»,
«σκηνικό», «πλοκή», «πράξη και σκηνή», και να τους
εντάσσουν με ορθό τρόπο στην προφορική και γραπτή
σύνθεση των δικών τους λογοτεχνικών κειμένων.
- Δίνουν λόγο και δυνατότητα σχολιασμού των πρωταγωνιστών των κειμένων σε άψυχα αντικείμενα του χώρους στον οποίο ζουν.
- Αποδίδουν πολυφωνικά σε μικρά πρωτοπρόσωπα κείμενα ένα γεγονός που στο υπό μελέτη κείμενο παρουσιάζεται από έναν τριτοπρόσωπο
παντογνώστη αφηγητή, και παρατηρούν τη διαφορά στη δυναμική της πρόσληψης του ίδιου νοήματος.
- Μελετούν λογοτεχνικά κείμενα που αφορούν τη λογοτεχνία και συνθέτουν δικά τους, π.χ. επιχειρούν να συντάξουν ποιήματα ποιητικής.
- Ασκούνται στη διάκριση των διαφορετικών ειδών αφηγητή, πλοκής, σκηνικού ή χαρακτήρων με τη συγγραφή δικών τους κειμένων, προφορικών ή
γραπτών, που κάθε φορά εμπεριέχουν και αναπτύσσουν έναν από τους όρους του κειμένου αφόρμησης. Η διαφορετική χρήση του συγκεκριμένου
όρου επηρεάζει και τη συγγραφική λειτουργία των υπολοίπων, π.χ. επινοούν έναν χαρακτήρα που με τη δράση του αλλάζει την πλοκή του έργου.
Β΄ Λυκείου - Να μεταπλάθουν με τον δικό τους τρόπο τα λογοτεχνικά
κείμενα, μορφοποιώντας δημιουργικά προσωπικές εμπειρίες
και ιδέες.
Ξαναγράφουν διαλογικά και μη μέρη του κειμένου χρησιμοποιώντας δικές τους λέξεις, εκφράσεις και ιδιωματισμούς που χρησιμοποιούνται στην
εποχή τους ή στην περιοχή που ζουν.
Γ΄ Λυκείου - Να εμπλέκονται δημιουργικά σε βιωματικές παιγνιώδεις
δραστηριότητες που προκύπτουν από τα λογοτεχνικά
κείμενα και να προβληματιστούν σχετικά με τις θεραπευτικές
διαστάσεις της εκφραστικής – δημιουργικής γραφής για το
άτομο.
- Να επισημαίνουν τα «υλικά κατασκευής» των
ηρώων/αντιηρώων μιας αφήγησης: λέξεις/φράσεις, σχήματα
λόγου, που περιγράφουν εξωτερικά και εσωτερικά (π.χ.
ψυχολογικά και ιδεολογικά) τους χαρακτηριστικά, εικόνες,
σκηνές, αφηγηματικές τεχνικές και τρόπους (τύποι
αφηγητή/οπτική γωνία, σχόλιο του αφηγητή ή άλλων
προσώπων).
- Συγγράφουν λογοτεχνικά κείμενα που ανήκουν σε διαφορετικά είδη από αυτό που διάβασαν. Για παράδειγμα, αν το κείμενο αναφοράς είναι διήγημα,
ασκούνται στη συγγραφή ποιήματος.
- Συντάσσουν επιστολές προς τον/τη συγγραφέα, σε κάποιο πρόσωπο του έργου ή σε μελλοντικούς/-ές αναγνώστες/-στριες διατυπώνοντας
ερωτήματα, συμπαράσταση, υποδείξεις ή διαφωνίες.
- Μυούνται στα ενδεδειγμένα βήματα κατά τη συγγραφή ενός λογοτεχνικού κειμένου: την οργάνωση πριν το γράψιμο, το σχέδιο, την αναθεώρηση,
τη δεύτερη γραφή, τη γενική επιμέλεια, την παρουσίαση, την ανατροφοδότηση.

Γυμνασίου)
ατανόηση
2. Παραγωγή
λόγου
2α. Προφορικός,
γραπτός, ψηφιακός
λόγος
2γ. Κριτική λειτουργία
• Να εκφράζουν τα συναισθήματα
που τους προκαλούν τα λογοτεχνικά
κείμενα και να τα αξιοποιούν ως
αφετηρία για συνεργασία με
τους/τις συμμαθητές/τριες και
τους/τις εκπαιδευτικούς τους σε
γραπτές και προφορικές
δραστηριότητες που προάγουν τη
φιλαναγνωσία.

Γυμνασίου)
ατανόηση
2. Παραγωγή λόγου
3. Γνωστική
διάσταση του
μαθήματος της
3 . Από τα κείμενα στην
κατανόηση και χρήση ορολογίας
3β. Από τα κείμενα στη
Γραμματολογική-ιστορική
πορεία της λογοτεχνίας
3γ. Γλωσσικές επιλογές
και λειτουργίες
• Να καλλιεργήσουν το γλωσσικό
τους αίσθημα, ασκούμενοι/-ες στον
προφορικό και στον γραπτό λόγο,
μιλώντας χάρη στα, με και για τα
κείμενα και μετέχοντας σε
δραστηριότητες δημιουργικής
γραφής.

Γυμνασίου)
ατανόηση
5 α. Διάλογος με τα κείμενα, με
τους συναναγνώστες, με το
διαδίκτυο
5β. Προσανατολισμός στη
φιλαναγνωσία
5γ. Ομαδικές
συνεργατικές δράσεις
• Να συνεργάζονται σε ομάδες στο
πλαίσιο δραστηριοτήτων
ανάγνωσης, έρευνας, δημιουργικής
γραφής, καλλιτεχνικής δράσης,
αξιοποιώντας και ψηφιακά εργαλεία
(και στον χώρο της βιβλιοθήκης του
σχολείου).

Α΄ Λυκείου Β΄ Λυκείου Γ΄ Λυκείου
2. Παραγωγή
λόγου
3. Επιστημονική-γνωστική
διάσταση του μαθήματος της
2α. Προφορικός,
γραπτός, ψηφιακός
λόγος
• Να πειραματίζονται
σε δημιουργικούς
μετασχηματισμούς
και δικών τους
λογοτεχνικών
κειμένων,
αξιοποιώντας την
αναγνωστική τους
εμπειρία.

3.
Επιστημονική-
γνωστική
3α. Προσέγγιση
κειμένων για τη
λογοτεχνία
3β. Προσέγγιση στοχαστικών
δοκιμίων για τη λογοτεχνία
3γ. Από τα κείμενα στην κατανόηση
λογοτεχνικών όρων
3δ. Από την ανάγνωση
λογοτεχνικών κειμένων στην
αξιοποίηση της ιστορίας της
• Να εξοικειώνονται με
τους αφηγηματικούς
τρόπους: μίμηση και
διήγηση, θεατρικός
μονόλογος, διάλογος,
στιχομυθία, μεταφορική
χρήση του λόγου, και να
πειραματίζονται στη
λειτουργική ένταξή τους
σε δικά τους λογοτεχνικά
κείμενα
• Να διαλέγονται με
διαφορετικά είδη
λογοτεχνικών κειμένων,
με εργαλεία τη
συνανάγνωση, τη
διακειμενικότητα, τη
διακαλλιτεχνικότητα και
τη δημιουργική γραφή.

3.
Επιστημονική-
γνωστική
3α. Προσέγγιση λογοτεχνικών
κειμένων για τη λογοτεχνία
3β. Προσέγγιση στοχαστικών
δοκιμίων για τη λογοτεχνία
3γ. Από τα κείμενα
στην κατανόηση
λογοτεχνικών όρων
3δ. Από την ανάγνωση
λογοτεχνικών κειμένων στην
αξιοποίηση της ιστορίας της
• Να κατανοούν
βασικούς
λογοτεχνικούς
όρους, όπως
«αφηγητής»,
«χαρακτήρες»,
«σκηνικό»,
«πλοκή», «πράξη
και σκηνή», αλλά
και να τους
χρησιμοποιούν με
ορθό τρόπο στον
αυθεντικό
προσωπικό λόγο
τους.
• Να κατακτούν τη
δυνατότητα
ανάλυσης και
ερμηνείας
δυσκολότερων
όρων, όπως η
«ανοικείωση», η
«αποδόμηση», η
«αυτοαναφορικότητ
α», και να τους
αξιοποιούν σε δικά
τους κείμενα.

creative writing / δημιουργική γραφή = ;
δημιουργικότητα = ; + γραφή = ;

Η δημιουργική γραφή στη λογοτεχνική εκπαίδευση:
➢ σύνολο γνώσεων: κείμενα, κειμενικά είδη, τεχνικές κειμενικής σύνθεσης, δόμησης και οργάνωσης
➢ σύνολο δεξιοτήτων: πρόσληψη και παραγωγή λόγου σε σχέση με το θέμα, επικοινωνιακή περίσταση, είδος,
αξιοποίηση εμπειριών, συναισθημάτων, ιδεών, φαντασίας
➢ σύνολο εκπαιδευτικών τεχνικών και πρακτικών, παιδαγωγικό περιβάλλον μαθητείας και
ομαδικοσυνεργατικότητας
δεξιότητες
εκπαιδευτικές πρακτικές, τεχνικές,
παιδαγωγικό περιβάλλον μαθητείας και
ομαδοσυνεργατικότητας
γνώσεις

Άξονες κατηγοριοποίησης δραστηριοτήτων
δημιουργικής γραφής
1. Στόχος δραστηριότητας
2. Εγγύτητα προς το αρχικό λογοτεχνικό κείμενο / απομάκρυνση από αυτό
3. Ορισμός κατευθυντηρίων γραμμών / περιορισμών στη συγγραφή (ή σχετική ελευθερία)
4. Είδος κειμένου που συντίθεται
5. Ολικότητα ή αποσπασματικότητα του παραγόμενου κειμένου
σχέση συνάρτησης και αλληλεπίδρασης

1. Στόχος δραστηριότητας
▪ Στόχευση συγκεκριμένης δημιουργικής δραστηριότητας < σκοπός ενσωμάτωσης
ΔΓ στη λογοτεχνική εκπαίδευση
▪ σκοπός και πλαίσια αξιοποίησης ΔΓ = επιμέρους χαρακτηριστικά της
δημιουργικής γραφής, οι στρατηγικές, οι τεχνικές, τα μέσα, οι δραστηριότητες, οι
τρόποι αξιολόγησης κ.λπ.

α) εκκόλαψη/άσκηση συγγραφέων, η συστηματική προετοιμασία και ενίσχυση
επίδοξων επαγγελματιών της γραφής (πβ. εργαστήρια/σεμινάρια δημιουργικής
γραφής για συγγραφείς οργανωμένα από εκδοτικούς οίκους ή άλλους φορείς)
β) θεραπεία, η αυτογνωσία, η αυτοέκφραση, η αυτοενίσχυση, η αυτοβελτίωση
ή η προσωπική ανάπτυξη (πβ. σεμινάρια θεραπευτικής ή εκφραστικής γραφής
στο ευρύτερο πεδίο της ψυχικής υγείας) (Bolton, 2011· Kuhl, 2005· Spicer, 2005).
γ) η δημιουργική γραφή στο πλαίσιο διδακτικής της λογοτεχνίας εξοικείωση με
τους μηχανισμούς κατασκευής των λογοτεχνικών κειμένων (hands-on approach)

«κοινά στοιχεία»
• βιωματικός και παιγνιώδης χαρακτήρας των δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής
• προσέγγιση της γραφής ως μέσου όξυνσης της παρατήρησης, της μνήμης, της
εμπειρίας, του συναισθήματος, της φαντασίας, και λεκτικής αποτύπωσής τους
• αντίληψη της σημασίας τους στη διαδικασία συγκρότησης ταυτοτήτων, ατομικών και
συλλογικών
• συνειδητοποίηση της (λογοτεχνικής) γλώσσας ως μέσου γνώσης του κόσμου,
ενσυναίσθησης και αυτογνωσίας, αλλά και εμπέδωσης ή/και αμφισβήτησης
ιδεολογικών και αξιακών στάσεων.

η δημιουργική γραφή στο πλαίσιο διδακτικής
➢ καλλιέργεια του λογοτεχνικού γραμματισμού
➢προώθηση της λογοτεχνικής ανάγνωσης
➢ενίσχυση της φιλαναγνωσίας

ΝΟΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
ο μαθητής ως
αποκωδικοποιητής -
νοηματοδότης
ΕΡΜΗΝΕΙΑ
ερμηνευτής
ΚΡΙΤΙΚΗ
κριτικός
ΧΡΗΣΗ
χρήστης
Freebody & Luke, four
resources/roles model (τροπ.)

Freebody & Luke
(τροπ.):
4 ρόλοι
R. Scholes: κειμενική ικανότητα Δραστηριότητες δημιουργικής
γραφής
αποκωδικοποιητής –
νοηματοδότης
κατανόηση: «κείμενο μέσα στο κείμενο»
= a text in a text
αναδιήγηση, περίληψη, αποτύπωση της
αφηγηματικής οργάνωσης (λ.χ. ποιος μιλάει, ποιος
βλέπει, ποιοι χαρακτήρες εμπλέκονται, ποιος είναι
ο χωροχρόνος, αν εντοπίζονται διακειμενικές
αναφορές ή αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα,
γεγονότα, κινήματα) κ.ά.
ο μαθητής ως ερμηνευτής ερμηνεία: «κείμενο πάνω στο κείμενο»
= a text upon a text
δραστηριότητες που «συμπληρώνουν» κενά του κειμένου:
σκέψεις των χαρακτήρων που «δικαιολογούν» τις ενέργειές
τους, δραστηριότητες που αφορούν συμβολισμούς,
ζητήματα ιδεολογικής ή αξιακής στάσης κ.λπ.
ο μαθητής ως κριτικός κριτική: κείμενο «έναντι του κειμένου»
= a text against a text
μεταβολή του αφηγητή και της εστίασης, της δράσης του
ήρωα σε στιγμές κρίσιμων αποφάσεων ή διλημμάτων, του
τέλους της ιστορίας κ.λπ., καθώς παρόμοιες
τροποποιήσεις «λένε» μια ιστορία από διαφορετικές
ιδεολογικές και αξιακές θέσεις, αφηγούνται μια «άλλη
ιστορία»
ο μαθητής ως χρήστης + δημιουργία: κείμενο παρά τω κειμένω
= a text beside a text
δημιουργία νέων κειμένων από τους μαθητές (στο
ίδιο λογοτεχνικό είδος/υποείδος ή/και στο ίδιο
θεματικό πεδίο κ.λπ.)

2. Εγγύτητα προς το αρχικό λογοτεχνικό κείμενο
/απομάκρυνση από αυτό:
αρχικό κείμενο
νέο κείμενο: κείμενο 1 κείμενο 2 κείμενο 3 κείμενο 4 κείμενο 5

➢συμπλήρωση σημείων του αρχικού κειμένου («κενά», «χάσματα» ή «σιωπές»)· διασαφήνιση
σημείων «απροσδιοριστίας» του αρχικού κειμένου (πβ. Iser, 1974, 1978, Ίζερ, 2013).
➢αλλαγή τεχνικής στο αρχικό κείμενο (λ.χ. μετατροπή αφηγηματικής φωνής, εστίασης, χρόνου,
τόπου κ.ά. ή στοιχείων της ποιητικής σύνθεσης, όπως το μέτρο, τον ρυθμό, τις εικόνες, τη
στιχουργική δόμηση, το ύφος, κ.ά.).
➢σημαντική δομική τροποποίηση του αρχικού κειμένου (προσθήκη επεισοδίων, χαρακτήρων,
μεταβολές της πλοκής σε κρίσιμα σημεία, αλλαγή του τέλους, συνέχιση της ιστορίας,
προσθαφαίρεση στίχων στροφών, εικόνων, συμβόλων, κ.ά.), που επιφέρουν αισθητή μεταβολή
στη «λογική» της αφήγησης και τον αισθητικό χαρακτήρα του έργου
➢σύνθεση νέου κειμένου σε σχετικά εμφανή σχέση με το αρχικό κείμενο (λ.χ. μετατροπή του
αρχικού κειμένου σε άλλο κειμενικό είδος, σύνθεση νέου κειμένου που αξιοποιεί στοιχεία του
αρχικού, δημιουργική «μίμηση» του ύφους, της τεχνικής, των ειδολογικών χαρακτηριστικών του
αρχικού κειμένου κ.ά.
➢σύνθεση νέου κειμένου σε χαλαρή ή ελεύθερη σχέση προς το αρχικό (λ.χ. στο ευρύτερο
θεματικό πεδίο, στο ίδιο κειμενικό είδος με το αρχικό, ή σε οποιοδήποτε θεματικό πεδίο ή/και
κειμενικό είδος).

3. Ορισμός κατευθυντηρίων γραμμών / περιορισμών στη
συγγραφή (ή σχετική ελευθερία)
• Πβ. κατευθυνόμενη παραγωγή λόγου ή ελεύθερη γραφή (focused / directed
writing vs free writing)

4. Είδος κειμένου προς σύνθεση
➢ διάλογος μεταξύ χαρακτήρων
➢μονόλογος χαρακτήρα
➢αφήγηση, σχόλιο αφηγητή
➢περιγραφή
➢επιχειρηματολογία
➢επιστολή
➢ημερολογιακή καταγραφή
➢διήγημα, ποίημα, μύθος, παραμύθι
➢βιβλιοκριτική/βιβλιοπαρουσίαση
➢κείμενο οπισθόφυλλου βιβλίου
➢διάλογος/συνέντευξη με χαρακτήρα/συγγραφέα κ.ά.

5. Ολικότητα ή αποσπασματικότητα του
παραγόμενου κειμένου
➢«αυτονομία»/ «αυτοτέλεια» κειμένου
➢συνομιλία με το αρχικό κείμενο (λ.χ. επιστολή, ημερολόγιο χαρακτήρα)
➢ένταξη στο αρχικό κείμενο (λ.χ. διάλογος, περιγραφή, αλλαγή τέλους)

δραστηριότητα
γραφής
ΣΤΟΧΟΣ
ολικότητα /
αποσπασματικότη
τα
κειμενικό
είδος
εγγγύτητα
προς το
αρχικό
κείμενο
ορισμός
κατευθυντήριων
γραμμών
νοηματοδότηση
ερμηνεία
κριτική
δημιουργία
του
λογοτεχνικού
κειμένου

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας!

Κιοσσές Δημιουργική γραφή μάθημα λογοτεχνίας

More Related Content

Similar to Κιοσσές Δημιουργική γραφή μάθημα λογοτεχνίας

Recently uploaded

Κιοσσές Δημιουργική γραφή μάθημα λογοτεχνίας