2
สรีรวิทยาเป็นเนื้อหาเกี่ยวกับการท างานของ
ระบบ อวัยวะ(organ systems)ต่างๆของสัตว์
ระบบอวัยวะ(Organ systems)
อวัยวะ( Organs )
เนื้อเยื่อ( Tissues )
เซลล์(Cells )
บทน
า
-epithelium
–connetivetissue
-muscular tissue
-Nervoustissue
3
4
บทที่ 1. สิ่งปกคลุมร่างกาย โครงร่าง และกล้ามเนื้อ
บทที่ 2. ระบบย่อยอาหาร
บทที่ 3. ระบบหายใจ
บทที่ 4. ระบบล าเลียง(ระบบไหลเวียนเลือด)
บทที่ 5. ระบบน้ าเหลือง(ระบบภูมิคุ้มกัน)
บทที่6. การควบคุมสิ่งแวดล้อมภายในร่างกาย(น้ า-เกลือแร่ &
อุณหภูมิ
บทที่7-10.ระบบประสาท บทที11-12.
ฮอร์โมน
ระบบอวัยวะ
5
ในการเรี ยน สรีรวิทยาของสัตว์ต้อ งรู้
จัก
Anterior = ด้านหัว
Posterior = ด้านหาง inferior /caudal = ด้านล่าง(เท้า)
Superior/ cranial = ด้านบน(หัว)
“ ระนาบ
(plane)”
ระนาบของสัตว์
สัตว์อื่นๆ
Dorsal = ด้านหลัง
Ventral = ด้านท้อง
คน
anterior/ ventral= ด้านหน้า
posterior/dorsal= ด้านหลัง)
หัว หาง
หลัง
ท้อง
ระนาบของแมลง 6
หลัง
ท้อง
หัว หาง
ระนาบของปลา 7
บทที่1
1.1 ระบบสิ่งปกคลุม (Integumentary system)
หน้าที่ -ป้ องกันอันตรายแก่ร่างกาย(จากการบาดเจ็บ
จากการขาดน้ าและการติดเชื้อ)
-ควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย
-ขับถ่ายของเสีย เช่นขับเหงื่อ
-รับสิ่งเร้าจากภายนอกร่างกาย(ผ่านทางหน่วย
รับความรู้สึก) 8
9
ผิวหนังของสัตว์มีกระดูกสันหลัง(vertebrate skin)
•ชั้นนอกหนังก าพร้า(epidermis)
•ชั้นในหนังแท้(dermis)
หนังก าพร้า - เป็น stratified squamous epithelium
-มีเซลล์สร้างโปรตีนเคอราติน(keratinocyte)->
ท าให้ผิวหนังแข็งแรงและกันน้ าเข้าทางผิวหนัง
10
ชั้นผิวหนังของคน
(melanocytes)->
สร้าง melanin กันแสง UV
-มีเซลล์แลงเกอร์ฮาน(Langerhan cell) จับ
กินเชื้อโรค(phagocytes) ซึ่งสามารถถูก
ท าลายด้วย UV ->ท าให้ผิวหนังอ่อนแอ
-มีเซลล์สร้างเมลานิน
11
ขน & ผม
เกิดจากการแบ่งเซลล์ชั้นล่างสุดของหนัง
ก าพร้า มีส่วนประกอบส าคัญเป็นโปรตีนเค
อราติน(3 polypeptides จับด้วย s-s bond)
ความร้อนและสารเคมีสามารถท าลาย bond
และจับในต าแหน่งใหม ท าให้ผมหยิกได้)
13
การท าให้ผมหยิกด้วย
14
•Elastic fiber->สามารถยืด-เหยยด
•Collagen fiber->ท าให้แข็งแรง ค้ าจุน
•มีเส้นเลือด น้ าเหลืองและหน่วยรับ
ความรู้สึก
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
มีต่อมน้ านม(mammary gland),ต่อมน้
ามัน
(oil gland),ต่อมเหงื่อ(sweat gland)
(sensory receptor)
หนังแท้-เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแบบแน่นมี
15
ต่อมในชั้นผิวหนัง
16
1.2 ระบบกล้ามเนื้อ(muscular system)
กล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อ
หัวใจ และกล้ามเนื้อโครงร่าง
หน้าที่ของกล้า้า นื้กโครลร่าล
•ท างานร่วมกับระบบโครงร่างท
า ให้ร่างกายมีการเคลอนที่
อวัยวะ เคลื่อนไหว
•รักษาท่าทางของร่างกายให้คงอยู่เช่นยืนได้
•ผลิตความร้อนโดยการหดตัว(เพิ่ม metabolism)
17
มัดกล้ามเนื้อส่วนมากท างานเป็นคู่
และ ตรงข้ามกัน(antagonism) เช่น
การท างานของ
longitudinal muscle &
circular muscle ของ
ไส้เดือนดิน เพื่อการ
เคลื่อนที่
18
•Bicep(flexor)------>งอแขน
Tricep(extensor)--->เหยียดแขน
การท างานของกล้ามเนื้อแบบตรงข้าม(
19
มัดกล้ามเนื้อ(ใหญ่)
มีมัดกล้ามเนื้อ
(เล็ก)
มีเซลล์กล้ามเนื้อ
มี myofibrils
มี myofilaments
ประกอบด้วย thick (myosin) filament และthin
filament (มี actin, troponin, tropomyosin)
20
การจัดเรียงตัวของ myofilaments
Z-line Z-line
thin filament thick filament
จาง
ทึบ Z-line-->Z-line เรียก 1
sarcomere การหดตัวของ
กล้ามเนื้อ
เกิด จาก thin filamentเลื่อนเข ้
้ าหา thick
->ท าให้ sarcomere แคบ
21
22
การเปลี่ยนแปลงของ sarcomere ขณะกล้ามเนื้อหดตัว
A band=แถบทึบ
I band=แถบจาง
Z-line =เส้นกึ่งกลางของ I band
sarcomere= Z-line<---> Z-line
23
โครงสร้างของthin filament
ปัจจัยส าคัญที่ท าให้กล้ามเนื้อหดตัวคือ Ca+2 &
ATP (2)(1) (3)
24
การหดตัว-ของกล้ามเนื้อต้องการ ATP
25
แสดง neuromuscular junction
26
การส่งกระแสประสาทผ่าน neuromuscular junction
Sarcoplasmicreticulum(SR)
27
Clostridium bolutinum-> เป็น
anaerobic bacteria มี endospores
สร้างสารพิษ (toxin) มีผลยับยั้งการ
หลั่งสารสื่อประสาท(acetyl
choline,Ach)จาก motor neuronที่
ไปยังกล้ามเนื้อ(neuromuscular
junction)->ท าให้กล้ามเนื้อเป็น
อัมพาต(paralize) เรียก
“botulism”(=พิษที่เกิดจากเชื้อ C.
botulinum)
BOTOX
28
1.3 ระบบโครงร่าง(Skeleton system)
•ท างานร่วมกับระบบกล้ามเนื้อท
าให้ เกิดการ เคลื่อนไหวของ
ร่างกาย และ ค้ าจุนร่างกายให้อยู่ในต
าแหน่งที่ ต้องการ
• ป้ องกันอันตรายให้กับอวัยวะอ่อนนุ่ม
ภายในร่างกาย
ใน vertebrate
• ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือด (erythopoiesis)
•มีกระดูกเป็นที่สะสม Ca 2+ & PO 4 2-
29
การสร้างเม็ดเลือดแดง(erythopoiesis)
การเก็บไขกระดูก
30
โครงร่างของสัตว์
•Hydroskeleton มีน้ าเป็นองค์ประกอบหลัก ->
ท าให้ล าตัวเต่ง กล้ามเนื้อที่ยึดกับล าตัวท างาน
ได้
ตัวอย่างเช่น
จ าแนกได้ 3ชนิด
31
•Exoskeleton(โครงร่างที่ห่อร่างกาย) มีสารไค
ติน(chitin)เป็นองค์ประกอบหลักและเป็นที่ยึด
ของกล้ามเนื้อๆ หดตัวระยางค์เคลื่อนไหว
32
•Endoskeleton (โครงร่างอยู่ภายในร่างกาย)
ประกอบด้วย bone & cartilage bone ยึดกับ bone
ด้วย ligament ส่วน bone ยึดกับกล้ามเนื้อด้วย tendon
Ca2CO3
33
ชนิดของ bone
*กระดูกยาว(long bone) เช่น แขน-ขา
*กระดูกแผ่น(membranous bone)
เช่นกระโหลกศีรษะ
คนมีกระดูก 206
ชิ้น
•Axial skeleton(กระดูกแกน,80ชิ้น) ได้แก่
-กระโหลกศีรษะ
-กระดูกสันหลัง
-กระดูกอกและ
-กระดูกซี่โครง
34
appendicular skeleton
(กระดูกรยางค์, 126 ชิ้น)
ได้แก่
- กระดูกสะบัก(pectoral girdle)
และรยางค์คู่หน้า (แขน)
- กระดูกเชิงกราน(pelvic girdle)
และรยางค์คู่หลัง(ขา)

ศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับหน้าที่และการทำงานของระบบต่างๆในร่างกายว่าเกิดอะไรขึ้น