Download to read offline
![ßìàð íýã îðëîãîã¿é, ýñâýë áàãà îðëîãîòîé áîëîí áîëîâñðîë áàãàòàé
ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðºëò áóñäààñàà ºíäºð áàéãàà íü àæèãëàãäëàà.
Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíòýé àäèëààð îðëîãî íýìýãäýõ òóòàì òºðºëò áóóð÷
áàéíà.
Сүүлчийн судалгаагаар 45-49 насны эмэгтэйчүүдийн төрүүлсэн нийт
хүүхдийн дундаж тоо 5 байгаа нь одоогийн ТНК-оос 2.5 хүүхдээр илүү байна
гэдэг бол төрөлт буурч байгаагийн жишээ þì.
Àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998 îíû ÍYÝÌÑ-ààð 21.6 áàéñíàà 2003
îíû ñóäàëãààãààð 22.1 áîëæ 0.5 ïóíêòýýð ºñ÷ýý. Òºðºëòèéí áóñàä
¿ç¿¿ëýëòèéí àäèëààð àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998, 2003 îíû
ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóñàì íýìýãäýæ
áàéíà.
Õ¿í àìûí òºðºëò áóóðàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Y¿íä íºëººëæ áàéãàà
ãîë õ¿÷èí ç¿éëñ íü, ãýðëýëòèéí íàñ õîéøëîñîí, ýäèéí çàñãèéí íºõöºë
áàéäëààñ øàëòãààëàí öººõºí àì á¿ëòýé áàéõ ñîíèðõîë, óäààí
õóãàöààãààð õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ áîëñîí, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí
¿åèéí àðãûí õýðýãëýý íýìýãäýæ áàéãàà çýðýã íü áîëíî.
xx
Ãýð á¿ë òºëºâëºëò
Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ
ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãóóäààñ ÿäàæ íýã àðãûã ìýäýæ áàéãàà íü
ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí
(ÆÑÀÕ) òàëààðõ ìýäëýã ñàéí áàéíà.
Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 îð÷èì õóâü íü ÆÑÀÕ-èéã åð íü
õýðýãëýæ áàéñàí, 69 õóâü íü ñóäàëãàà ÿâàãäàõ ¿åä õýðýãëýæ áàéãàà ãýæ
õàðèóëñàí. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 58 ãàðóé õóâü íü îð÷èí ¿åèéí
ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéõàä 11 õóâü íü óëàìæëàëò àðãûã õýðýãëýæ áàéíà.
Õàìãèéí ºðãºí õýðýãëýãääýã àðãàä åðºíäºã (33 õóâü) áºãººä ¿ðëýí øàõìàë
ýìèéã 11 õóâü íü, õóàíëèéí àðãûã 10 õóâü íü õýðýãëýæ áàéíà. Îäîîãèéí
áàéäëààð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí
áóñàä àðãóóäûã õàðüöàíãóé áàãà (òàðèàã 5 õóâü íü, áýëãýâ÷èéã 6 õóâü íü,
ýìýãòýé ¿ðèéí ñóâàã áîîõ ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿ä 3 õóâü ) õýðýãëýæ
áàéíà.
Ñóäàëãààíààñ ¿çýõýä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí
(ÆÑÎYÀ) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õ¿í àìûí ÿíç á¿ðèéí á¿ëýãò õàðèëöàí
àäèëã¿é áàéíà. ÆÑÎYÀ-ûí õýðýãëýý õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (62 õóâü) [1998
îíä õîòûíõ èë¿¿ áàéñàí], á¿ðýí áóñ äóíä, á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé
ýìýãòýé÷¿¿ä (òóñ òóñ 59, 63 õóâü) ìºí 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé
ýìýãòýé÷¿¿äèéí (57 ãàðóé õóâü) õóâüä ºíäºð áàéíà. Îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéã
õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 îð÷èì õóâü ò¿¿íèéãýý ¿íý
òºëáºðã¿éãýýð îëæ àâäàã áàéíà. ÆÑÀÕ-ûí õýðýãëýýíèé ºíäºð ò¿âøèí íü
òºðºëò áîëîí ÍYÝÌ-ä íºëººëºõ áîëíî.
ÆÑÀÕ-èéí òàëààðõ ìýäëýã, õýðýãëýý íü õ¿í àìûí íàñíû á¿ëýã, á¿ñ
íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õàðèëöàí àäèëã¿é áàéãàà íü öààøèä ãýð
á¿ë òºëºâëºëò, ÕÀͯÝÌ-èéí òàëààðõ ìýäýýëýë, ¿éë÷èëãýýã õ¿í àìûí](https://image.slidesharecdn.com/rhs2003report1-141212105017-conversion-gate01/85/Rhs2003-report-1-23-320.jpg)
![Хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ
Ìîíãîë õýë áîë òºðèéí àëáàí ¸ñíû õýë áºãººä ìîíãîë÷óóä íü ¿íäýñíèé
áè÷èã, ñî¸ëòîé Àçèéí ýðòíèé àðä ò¿ìíèé íýã þì.
Øàøèí ø¿òëýãèéí õóâüä Ìîíãîëä áóääûí øàøèí çîíõèëäîã õýäèé áîëîâ÷
ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä áóñàä øàøèí íèëýýä îðæ èðæ áàéãàà. ̺í íóòãèéí áàðóóí
õýñýãò àìüäàðäàã êàçàê ¿íäýñòýí ëàëûí (èñëàìûí) øàøèí ø¿òäýã.
Õ¿í àìûí ºñºëò
Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí ºñºëò XX çóóíû äóíä ¿å õ¿ðòýë èõýýõýí óäààí
çîãñîíãè áàéäàëòàé áàéñàí. Y¿íä íºëººëñºí ãîë õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéí íýã íü Äýëõèéí
2 äóãààð äàéí õ¿ðòëýõ õóãàöààíû óëñ îðíû íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ñóë äîðîé
õºãæèë þì. Ãýâ÷ ºíãºðñºí çóóíä Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì 3.7 äàõèí ºññºí ãýäãèéã
òýìäýãëýí õýëýõ õýðýãòýé. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí ºñºëòèéã 3 ¿å øàòààð àâ÷ ¿çýõ
íü ç¿éòýé áºãººä 1-ðò óäààí áóþó çîãñîíãè ºñºëòèéí ¿å 1900-1950 îí, 2-ðò ºñºëò
ýð÷èìòýé íýìýãäýæ áàéñàí ¿å 1950-1980 -ààä îíû äóíä ¿å õ¿ðòëýõ, 3-ðò õ¿í àìûí
ºñºëòèéí ààæèì áóóðàëòûí ¿å áóþó 1980 -ààä îíû äóíäààñ õîéøõè ¿å ãýæ õóâààí
àâ÷ ¿çýæ áîëíî. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì íü 1918 îíû òîîëëîãîîð 647.5 ìÿíãà áàéñàí
áîë 1956 îíä 845.5 ìÿíãà áîëñîí ýíý õóãàöààíä æèëèéí äóíäàæ ºñºëò 1.0 õóâü
õ¿ðýõã¿é áàéëàà. 1940 îíîîñ õîéøõè ýäèéí çàñãèéí òîìîîõîí ººð÷ëºëò¿¿ä, óëñ
òºðèéí òîãòâîðòîé áàéäëûí à÷ààð õ¿í àìûí àìüæèðãààíû ò¿âøèí áîäèòîéãîîð
ñàéæèðñàíû çýðýãöýý îð÷èí ¿åèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíèé òîãòîëöîî
ºðãºæèí õºãæèõ ñóóðü òàâèãäàâ. Y¿íèé ¿ð ä¿íä òºðºëò íýìýãäýæ, íàñ áàðàëò
áóóðñíààð õ¿í àì õóðäàöòàé íýìýãäýæ, 1956-1980 -ààä îíû äóíä ¿å õ¿ðòýë
õóãàöààíä õ¿í àìûí æèëèéí äóíäàæ ºñºëò 1.0-2.9 õóâüä õ¿ð÷ áàéñàí.
Õ¿ñíýãò1.01 Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì ç¿éí çàðèì ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä, 1979, 1989, 2000, 2003 îí
Yç¿¿ëýëò 1979 1989 2000 2003
Íèéò õ¿í àì (ìÿíãààð) 1,595 2,044 2,374 2,504
Ýðýãòýé (õóâèàð) 50,1 49,9 49.6 49.6
Ýìýãòýé (õóâèàð) 49,9 50,1 50.4 50.4
0-4 íàñ (õóâèàð) 16,5 15,9 10.4 9.2
5 -14 íàñ (õóâèàð) 27,7 26,0 25.4 23.4
15-64 íàñ (õóâèàð) 50,8 54,1 60.8 63.8
4,0
65 äýýø (õóâèàð) 5,0
3.5
15-49 ýìýãòýé÷¿¿ä (õóâèàð) 21,2 23,5 27.2 28.3
99,7
3.5
98.5
98.4
Õ¿éñèéí õàðüöàà (õóâèàð) 100,3
Íàñíû õàðüöàà (õóâèàð) 96,9 84,8 64.6 61.6
Õ¿í àìûí òîî íü 1918-1969 îíû õîîðîíä (50 îð÷èì æèëä) 2 äàõèí ºñ÷
áàéñàí áîë 1969-1989 îíû õîîðîíäîõ 20-èîä æèëèéí äîòîð ìºí 2 äàõèí íýìýãäñýí
÷ 1980-ààä îíû äóíä ¿åýñ õ¿í àìûí òºðºëò ààæèì áóóð÷ ýõëýñýí áàéäàã.
3
Õ¿í àìûí æèëèéí äóíäàæ
ºñºëòèéí õóâü
2,9 2,5 1.4 1.3
[ ¿å ] [1970-1980] [1980-1990] [1990-2000] [2000-2003]](https://image.slidesharecdn.com/rhs2003report1-141212105017-conversion-gate01/85/Rhs2003-report-1-33-320.jpg)
![Хүн ам нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ
Áàãà áîëîí á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü îð÷èí
¿åèéí àðãà õýðýãëýæ áàéíà. Áàðóóí á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÿìàð
íýãýí àðãà (66 õóâü) áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí (59 õóâü) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí áîëîí
Ç¿¿í á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí óëàìæëàëò àðãûí (6 õóâü) ýçëýõ õóâü
áóñàä á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèíãýýñ äîîãóóð áàéíà.
Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð îäîîãèéí õýðýãëýýã àâ÷ ¿çýõýä äýýä áîëîâñðîëòîé
ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýã (72 õóâü) ¿¿íýýñ óëàìæëàëò àðãûí
(16 õóâü) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õàìãèéí ºíäºð, õàðèí îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñëèéã
á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä (63 õóâü) ò¿ëõ¿¿ õýðýãëýæ áàéíà.
Áóñàä áîëîâñðîëûí ò¿âøèíòýé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä áàãà
áîëîâñðîëòîé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàë îð÷èì õóâü íü (56 õóâü) ÆÑÀÕ-èéí
ÿìàð íýã àðãà, ¿¿íýýñ îð÷èí ¿åèéí (53 õóâü) áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäûí (3 õóâü)
õýðýãëýý õàìãèéí áàãà õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Õî¸ð áîëîí ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ãýð á¿ëòýé
ýìýãòýé÷¿¿ä (76 õóâü), õ¿¿õýäã¿é (20 õóâü) áîëîí îëîí õ¿¿õýäòýé (66 õóâü) [4 áà
ò¿¿íýýñ äýýø] ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÆÑÀÕ-èéã ºðãºí õýðýãëýæ áàéíà.
Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð ÆÑÀÕ-èéí îð÷èí ¿åèéí àðãóóäûí îäîîãèéí
õýðýãëýýíèé õóâüä íýã èõ ÿëãàà àæèãëàãäàõã¿é áàéãàà ÷ óëàìæëàëò àðãóóäûí õóâüä
ÿëãààòàé áàéäàë èõ áàéíà. Æèøýýëáýë, óëàìæëàëò àðãà õýðýãëýæ áàéãàà ãýð á¿ëòýé
ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòîä õºäººòýé õàðüöóóëàõàä 8 ïóíêòýýð, á¿ñ íóòãààð
Óëààíáààòàð õîòûã Ç¿¿í á¿ñòýé õàðüöóóëàõàä 11 ïóíêòýýð, äýýä áîëîâñðîëòîé
ýìýãòýé÷¿¿äèéã áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä 13 ïóíêòýýð, 2
õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéã õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä 8 ïóíêòýýð òóñ òóñ
áàãà áàéãààãààñ ä¿ãíýëò õèéæ áîëîõ þì.
Õ¿ñíýãò 4.8 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àëü íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü,
õýð óäààí õóãàöààãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà ýñýõ, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí
Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñýë
Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Á¿ãä
äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷
ÆÑÀÕ-èéã îäîî õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ñîíãîæ àâñàí àðãàà õýð óäààí
õóãàöààãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà òàëààð ëàâëàæ àñóóõàä (õ¿ñíýãò 4.08) ýì
óóæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ áóþó 53 õóâü íü 1-7 æèë, åðºíäºãèéã õýðýãëýæ
áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí 35 õóâü íü 1-3 æèë õýðýãëýñýí áàéõàä òàðèàã õýðýãëýæ áàéãàà
ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ áóþó 48 õóâü íü ýíý àðãûã 1-3 æèëèéí õóãàöààíä õýðýãëýæ
èðæýý.
48
öàðöìàã
ÆÑÀÕ-èéã ¿ðãýëæë¿¿ëýí
õýðýãëýæ áàéãàà õóãàöàà
6 ñàð 31.5 9.8 23.9 10.5 25.0 21.9 14.3 16.9
6-11 ñàð 10.9 6.6 15.4 0.0 50.0 11.5 14.3 8.9
1-3 æèë 39.9 35.3 48.4 42.1 0.0 43.2 42.9 38.5
4-7 æèë 13.3 27.1 9.8 47.4 0.0 13.0 14.3 21.1
8, ò¿¿íýýñ äýýø æèëýýð 4.4 21.1 2.5 0.0 25.0 10.4 14.3 14.6
Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0
Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 781 2,320 397 19 4 470 7 3,998](https://image.slidesharecdn.com/rhs2003report1-141212105017-conversion-gate01/85/Rhs2003-report-1-76-320.jpg)
![Хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ
- Òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (5q0): òºðñíººñºº õîéø òàâ õ¿ðòýëõ
íàñàíäàà ýíäýõ ìàãàäëàëûã õýëýõ áºãººä òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí íàñ
áàðàëòûí êîýôôèöèåíò ãýíý.
Íàñ áàðàëòûí òîîöîîíû ¿íýí áîäèò áàéäàë íü ò¿¿âðèéí áîëîí ò¿¿âðèéí áóñ
àëäààíààñ ( ìýäýýëýë öóãëóóëàõ, øèâýëò, á¿ðòãýãäñýí òºðºëò, ýíäýãäëèéí á¿ðýí
ã¿éöýä, ¿íýí áîäèò áàéäàë ã.ì) õàìààðäàã þì. Íàñ áàðàëòûí òîîí ìýäýýëýë äýõ
ò¿¿âðèéí áóñ àëäààíû íýã íü òºðººä ìàø áîãèíî õóãàöààíä íàñ áàðñàí
òîõèîëäîëä [ͯÁ-ûí 1982 îí áîëîí Æ.Ì Ñàëëèâàíû 1996 îí] õ¿¿õäèéí òºðºëò,
ýíäýãäëèéã äóòóó á¿ðýí áóñ ìýäýýëëýõ ÿâäàë þì. Òóõàéí íýã ñóäàëãààí äàõü íàñ
áàðñàí õ¿¿õäèéí á¿ðýí áóñ ìýäýýëýë, õàðèóëò áàéõàä íÿðàéí ¿åä ýíäñýí òîõèîëäîëä
ýíý íü õàìãèéí õýö¿¿ íü þì. Õýðýâ íÿðàéí ýðò ýíäýãäëèéí òàëààðõ íýã ë á¿ðýí áóñ
õàðèóëò áàéõàä íÿëõñûí ýíäýãäýë äýõ íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâèéí æèí äîîãóóð
ãàðäàã.
Óã ñóäàëãààíû íÿðàéí, íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí
êîýôôèöèåíòèéã õ¿ñíýãò 7.01-ä õàðóóëàâ. Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 0-3 æèëèéí
õóãàöààíä íÿëõñûí ýíäýãäýë äýõ íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâü 0.46 áàéíà. Íÿðàéí
ýíäýãäëèéí õóâü íü ìýäýýëýë á¿ðýí ä¿¿ðýí, ¿íýí áîäèò ìýäýýëýëòýé ãýãäýõ
îðíóóäûí (1000 àìüä òºðºëò òóòìûí 40-50 íÿëõñûí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí 0.50-0.60
õýëáýëçýëòýé áàéäàã) õàðüöààòàé äºõºæ î÷èæ áàéíà. [Æ.Ì Ñàëëèâàí 1996 îí].
Íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâü áàãà çýðýã äîîãóóð áàéãàà íü á¿ðýí áóñ ìýäýýëýëòýé ãýñýí
¿ã áèø þì.
Õ¿ñíýãò 7.01 Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõü, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò ñóäàëãààíû ºìíºõ
ãóðâàí æèëýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. (ÿðèëöëàãà àâñàí ñàðûã îðóóëààã¿é)*
Íàñ áàðàëòûí êîåôôèöèåíò
Íÿðàéí Íÿðàéí Íÿëõàñûí 1-4 íàñòàé 5 õ¿ðòýë
Ãóðâàí äàðààõü õ¿¿õäèéí íàñíû
æèë õ¿¿õäèéí
(NN) (PNN) (1q0) (4q1) (5q0)
0-3 13.4 16.1 29.5 5.2 34.5
* 2003 îíû ÍYÝÌÑ-íû ìýäýýëýë íü ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëèéí òºðºëò, íÿëõàñ õ¿¿õäèéí
ýíäýãäýëèéí ìýäýýëëèéã àâñàí áîëíî. 1998 îíû ñóäàëãààíû 4-9 áîëîí 10-14 æèëèéí ºìíºõ
ìýäýýëýëòýé õàðèöóóëàí ä¿ãíýëò ºãºõ áîëîìæã¿é
ÍYÁ. 1982. – ªðõèéí ñóäàëãààíû ò¿¿âýðëýëòèéí áîëîí ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà: Íüþ-Éîðê. ÍYÁ.
Æ. Ì. Ñàëëèâàí 1996.– Êàçàêñòàíû õ¿íñ ñóäëàëûí ¿íäýñíèé õ¿ðýýëýí, “Ìàêðî” èíñòèòóä 1996.
Êàçàêñòàíû Õ¿í àì ç¿é, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1995. á¿ëýã 8
84](https://image.slidesharecdn.com/rhs2003report1-141212105017-conversion-gate01/85/Rhs2003-report-1-111-320.jpg)
![Хүн амын нөхөн үржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ
Íàñ áàðàëòûí øóóä áóñ òîîöîîã ãàðãàõàä àøèãëàäàã MORTPAK ïðîãðàììûí æóðàì
áîëîí íàñ áàðàëòûí òîîöîîíû ¿ð ä¿íãèéí òàëààðõ òàéëáàð
Íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë õóâü õýìæýýã MORTPAK (íàñ áàðàëòûã
õýìæèõýä çîðèóëñàí ͯÁ-ûí áàãö ïðîãðàìì õàíãàìæ)-ûã àøèãëàí íèéò òºð¿¿ëñýí
õ¿¿õäèéí òîî áîëîí ýõèéí íàñíû á¿ëãýýð îäîî àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîã àøèãëàí
øóóä áóñ àðãààð òîîöîí ãàðãàäàã.
Òîâ÷õîí òàéëáàðëàõàä òºðºëòººñ õîéø õ íàñ õ¿ðòýëõ [q(x)] áóþó íàñ
áàðàëòûí ìàãàäëàëûã õàðóóëàõ Áðàññûí áîëîâñðóóëñàí ÌORTPAK-ûí òåõíèê íü
q(x)=5MA*5DA ãýæ òîìü¸îëîãäîõ áà 5DA íü íàñíû á¿ëýã (a,a+5) äýõ
ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðñàí õ¿¿õäèéí õýìæýýã, 5ÌÀ íü òºðºëòèéí íàñíû õýâ
ìàÿãûí èíäåêñýýñ õàìààðäàã ¿ðæ¿¿ëýã÷ ãýæ íýðëýãääýã íàñíû á¿ëãèéí øèëæèëòèéã
èëýðõèéëíý. 15-20, 20-25, 25-30, . . 45-50 íàñíû á¿ëýã äýõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðñàí
õ¿¿õäèéí õýìæýýã 1,2,3,5,10,15 áîëîí 20 äàõ õ òýíöâýðèéí ¿íýëãýý áîëîõ q(x)-èéã
òîîöîõîä õýðýãëýäýã. 8 òóñäàà ðåãðåññèéí òýãøèòãýëèéí ¿ð ä¿íãèéí ýõíèé 4 íü
ͯÁ-ûí çàãâàðààð, ¿ëäñýí 4 íü Êîîë Äýìýíèé çàãâàðààð òîîöîãäîí ãàðäàã. Ýöýñò
íü õýëýõýä ðåãðåññèéí òýãøèòãýë íü íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý (1q0),
õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý (4q1) áîëîí çàãâàð á¿ðèéí íàñæèëòûí õ¿ñíýãòèéí
õýâ ìàÿãèéí õ¿ðýýíä q(x) á¿ðèéã àøèãëàí òºðºëòººñ òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëòûã
ãàðãàäàã.
2003 îíû ͯÝÌÑ-íû ýõèéí íàñààð íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî áîëîí àìüä
¿ëäñýí õ¿¿õäèéí òàëààðõ òîî ìýäýýã àøèãëàñàí MORTPAK-ûí ¿ð ä¿íã õ¿ñíýãò
7.01À-ä õàðóóëàâ. Àëñ äîðíîäûí ͯÁ-ûí çàãâàð ãýñýí áàãàíà áóþó õî¸ð äàõ õýñýãò
íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 2002 îíû áàéäëààð: íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü
(1q0) 1000-ä 34, õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü (4q1) 1000 õ¿¿õýä òóòàìä 8, òºðºëòººñ
òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëò 67 (íèéò) áàéíà. ÍYÝÌÑ-2003ûí íÿëõàñ áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ
íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 2001-2003 îíä íÿëõñíû ýíäýãäýë 1000-ä 30, òàâ õ¿ðòýëõ
íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 1000-ä 5 ãàðñàí áà øóóä áóñ òîîöîî ÿëèìã¿é ºíäºð áàéíà.
Y¿íýýñ õàðàõàä íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí òàëààðõ áàãà çýðãèéí á¿ðýí
áóñ ìýäýýëýë, õàðèóëò áàéæ áîëíî. Ãýõäýý á¿ðýí áóñ ìýäýýëýë ìàø áàãà õýìæýýòýé
þì. Öààøèëáàë MORTPAK-ûí òºðºëòººñ òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëò (67) äýõ
òîîëëîãûí áîëîí ñòàòèñòèêèéí áóñàä ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýðýýð òîîöñîí äóíäàæ
íàñëàëò (65) îéðîëöîî áàéãàà þì.
88](https://image.slidesharecdn.com/rhs2003report1-141212105017-conversion-gate01/85/Rhs2003-report-1-115-320.jpg)
Rhs2003 report (1)
- 2. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ëìýíä öóâðàë ННөөххөөнн үүрржжииххүүййнн ээррүүүүлл ммээннддииййнн ссууддааллггаааа 2003 оонн Òºñºë: MON/02/P08 НҮБ-ын Хүн амын сан Монгол Улсын Үндэсний статистикийн газар Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам Óëààíáààòàð õîò 2004 îíû 10-ð ñàð
- 3. Тайланг ýìõýòãýñýí баг: Монгол эхийг хянасан: Пандийн Бямбацэрэн Бидэръяàгийн Цэрэнханд Рэндэндэвийн Ойдоâданзан (ÌÓ-ûí ãàâúÿàò ýäèéí çàñàã÷, ïðîôåññîð) Балдангийн Жав ( ÌÓ-ûí Àðäûí ýì÷, äîêòîð, ïðîôåññîð) Загварыг гаргаж эмхтгэсэн: Авирмэдийн Амарбал Шагдарын Ариунболд Тайлбар: Энэх¿¿ тайлан англи хэлээр хэвлэгдсэн áºãººä тайланд гарч байгаа ¿нэлэлт, д¿ãнэлт¿¿д нь зºвхºн бичсэн х¿м¿¿сийн санал болно. Ñàíàë õ¿ñýëò áàéâàë äîîðõè õàÿãààð õîëáîî áàðèíà óó. ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð Çàñãèéí ãàçðûí III áàéð Áàãà òîéðóó 44, Ñ¿õáààòàðûí òàëáàé, Óëààíáààòàð, Ìîíãîë Óëñ È-maéë:nso@magicnet.mn Ôàêñ: 976-1-324518 ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðààñ ýðõëýí õýâëýí ãàðãàâ. Óëààíáààòàð, Ìîíãîë Óëñ 2003 îíû 10-ð ñàð
- 4. i Àãóóëãà Õóóäàñ Õ¿ñíýãò v Çóðàã xiv ªìíºõ ¿ã xv Òàëàðõàë xvi Òàéëàíã áè÷èõýä îðîëöîãñîä xvii Ñóäàëãààíààñ ãàðñàí òîâ÷ ä¿ãíýëò¿¿ä xix Òîâ÷èëñîí ¿ãèéí òàéëáàð xxvii Á¿ëýã 1: Îðøèë 1 À. Àìàðáàë Ãàçàð ç¿éí áàéðøèë, óóð àìüñãàë, ò¿¿õ 1 Õ¿í àìûí ºñºëò 3 Õ¿í àìûí áàéðøèëò, øèëæèõ õºäºë㺺í 4 Õ¿í àìûí áîäëîãî 4 ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 2 äàõü ñóäàëãàà 6 ÕÀͯÝÌÑ-ûí ò¿¿âýðëýëò 6 Àñóóëãûí õóóäàñ 8 ÕÀͯÝÌÑ-ã ÿâóóëàõ òºëºâëºãºº 9 Òóðøèëòûí ñóäàëãàà 9 Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ 9 Ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ 10 Ñóäàëãààíû õàìðàëò 10 Á¿ëýã 2: ªðõ, õ¿í àìûí áàéäàë 11 À. Àìàðáàë, Á. Öýðýíõàíä Õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí á¿òýö 11 ªðõèéí á¿òýö 13 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí 13 ªðõèéí îðîí ñóóöíû íºõöºë 16 ßðèëöëàãàä õàìðàãäñàí õ¿ì¿¿ñèéí òàëààðõ 18 ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñëýëèéí õ¿ðòýýìæ 20 Àæèë ýðõëýëòèéí áàéäàë 21 Á¿ëýã 3: Òºðºëò 27 Á. Öýðýíõàíä, Á. Öýäìàà Òºðºëòèéí ò¿âøèí áà õàíäëàãà 27 Òºðºëòèéí ÿëãààòàé áàéäàë ñîíãîñîí 29 ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð Òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî 30 Àíõíû òºðºëòèéí íàñ 32 Ä¿ãíýëò 34
- 5. Á¿ëýã 4: Ãýðá¿ë òºëºâëºëò 37 Á. Ñî¸ëòóÿà, Ò. Óÿíãà Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãóóäûí òàëààðõ ìýäëýã 37 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí õýðýãëýý 41 Ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýð á¿ëã¿é áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí òîî ii 50 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóàíëèéí àðãûí ìýäëýã 51 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãîë÷ íàñ, 52 ìýñ çàñàë õèéëãýñíýýñ õîéøõè õóãàöààãààð ÆÑÀÕ-èéí íèéë¿¿ëýëò (ýõ ¿¿ñâýðýýð) 52 ÆÑÀÕ-èéã öààøèä õýðýãëýõ õàíäëàãà 53 ÆÑÀÕ-èéã öààøèä õýðýãëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà 54 øàëòãààí ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýääýãã¿é ÷ öààøèä õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà àðãóóä 55 Ýõíýð, íºõðèéí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õàíäëàãà 56 Ä¿ãíýëò 57 Á¿ëýã 5: Òºðºëòºä íºëººëºõ áóñàä õ¿÷èí ç¿éëñ 59 À. Ñîëîíãî, Ñ. Õèøèãýý Ãýðëýëòèéí áàéäàë 59 Àíõ ãýðëýñýí íàñ 60 Àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñíû ÿëãàà 61 Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ 63 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíû 63 ÷àäàâõ Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áà äàõèí æèðýìñëýõã¿é áàéõ òîõèîëäîë 66 Æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë÷ õóãàöàà 68 Öýâýðøèëò 69 Ä¿ãíýëò 69 Á¿ëýã 6: Òºðºëòèéí òºñººëºë 71 Ä. Ñ¿õýý, Ã. Áàÿðõ¿¿ Õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî 71 Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý 74 Õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèñòîé òîî 77 Õ¿ñ÷ áàéãàà áîëîí õ¿ñýýã¿é òºðºëò 79 Ä¿ãíýëò 81 Á¿ëýã 7: Íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò 83 À. Àìàðáàë, Ã. ×îéæàìö Íàñ áàðàëòûí ò¿âøèí 85 Íàñ áàðàëòûí ò¿âøèíãèéí ÿëãàà 85 Íàñ áàðàëòûí øóóä áóñ òîîöîîã ãàðãàõàä 88 àøèãëàäàã MORTPAK-ûí æóðàì áîëîí íàñ áàðàëòûí òîîöîîíû ¿ð ä¿íãèéí òàëààðõ òàéëáàð Ä¿ãíýëò 90
- 6. Á¿ëýã 8: ͺõºí¿ðæèõ¿é áà õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä 91 Á. Ñàðàí÷èìýã, Ã. Ñî¸ëãýðýë Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò 92 Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàíä îðñîí õóãàöàà 93 Òºìðèéí áýëäìýëèéí õýðýãëýý 94 Æèðýìñýí áàéõ ¿åèéí õ¿íäðýë 95 Æèðýìñýí áàéõ ¿åèéí õàâñàðñàí ºâ÷èí 96 Òºðºõ ýõ÷¿¿äèéí àìðàõ áàéðíû ¿éë÷èëãýý 97 Ýìíýëýãò áîëîí ãýðòýý òºðñºí õ¿¿õä¿¿ä 97 Òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ 98 Òºðºõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéäàë 99 Òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë 100 Òºðñíèé äàðààõü ýì÷èéí çºâëºãºº 102 Õàëóóðàõ áà àìüñãàëûí çàìûí öî÷ìîã õàëäâàðò ºâ÷èí iii 103 Ñóóëãàëò ºâ÷èí, ò¿¿íèé ýì÷èëãýý 104 Ä¿ãíýëò 106 Á¿ëýã 9: Õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîëò 109 Á. Ñàðàí÷èìýã, Ã. Ðýãçìàà Õ¿¿õäýý àìëóóëñàí áàéäàë 109 Õºõººð õîîëëîëò 110 Ä¿ãíýëò 115 Á¿ëýã 10: ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà 117 Ï. ̺íõöýöýã, Ì.Àëòàíõ¿¿ ÁÇÄÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã 117 Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ 121 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã 124 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ¿íýí çºâ îéëãîëòòîé áàéãàà 130 ýñýõ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð çîõèõ ìýäëýãòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíä ãàðñàí ººð÷ëºëò 132 Ä¿ãíýëò 135 Á¿ëýã 11: ¯ð õºíäºëò 137 Ñ. Íàâ÷àà, Ä. Óðàí÷èìýã Æèðýìñëýëòèéí òºãñãºë 137 ¯ð õºíäºëòèéí áàéäàë 138 ¯ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí 140 ¯ð õºíäºëò áà õ¿¿õäèéí òîî 141 Ñ¿¿ë÷èéí ¿ð õºíäºëòèéí øàëòãààí 141 ¯ð õºíäºõ øèéäâýð áà æèðýìñíèé õóãàöàà 142 ¯ð õºíä¿¿ëñýí ãàçàð áà ¿éë÷èëãýýíèé òºëáºð 143 ¯ð õºíäºëòèéí ¿éë÷èëãýý áà çºâëºãºº 144 ¯ð õºíäºëò áà ÆÑÀÕ-ûí õýðýãëýý 146 ¯ð õºíäºëò íü ÆÑÀÕ õýðýãëýõýýñ õÿëáàð 148 ¯ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñºí áàéäàë 148 Ä¿ãíýëò 148
- 7. Á¿ëýã 12: ªñâºð¿åèéíõíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä 151 Ò. Íàâ÷, Ì. Îþóíöýöýã Îõèäûí òºðºëò 151 ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûí ìýäëýã, õýðýãëýý, áýëãèéí àìüäðàë iv 153 ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà 160 Ä¿ãíýëò 169 Àøèãëàñàí ìàòåðèàë 1170 Õàâñðàëò À Ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéí ÷àíàð - ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà 171 Õàâñðàëò Á Ò¿¿âýðëýëòèéí õýëáýëçýë 175 Õàâñðàëò  Óäèðäàõ çºâëºë, àæëûí õýñýã Ìýäýýëýë öóãëóóëàëòàíä îðîëöîã÷èä 187 Õàâñðàëò Ä Àñóóëãûí õóóäàñ 189
- 8. Õ¿ñíýãòèéí æàãñààëò Õ¿ñíýãò1.01 Ìîíãîëûí õ¿í àì ç¿éí çàðèì ¿ç¿¿ëýëò, 1979, 1989, 2000, 2003 îíóóäààð v 3 Õ¿ñíýãò 1.02 Ò¿¿âýðëýãäñýí áàã, õîðîî áîëîí ºðõèéí òîî, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 7 Õ¿ñíýãò 1.03 ÕÀͯÝÌÑ-ã ÿâóóëñàí òºëºâëºãºº 9 Õ¿ñíýãò 1.04 Ñóäàëãààíû õàìðàëòûí áàéäàë, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 10 Õ¿ñíýãò 2.01 ªðõèéí õ¿í àìûí íàñ (áýëýí õ¿í àìààð), õ¿éñèéí á¿òýö, õîò, õºäººãººð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 12 Õ¿ñíýãò 2.02 Õ¿í àìûí íàñíû á¿òýö, 1969, 1979, 1989 îíû òîîëëîãî, 2003 îíû ñóäàëãààãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 12 Õ¿ñíýãò 2.03 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºðõèéí ýçëýõ õóâèéí æèí ºðõèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí õ¿éñ, ºðõèéí àì á¿ëèéí òîî, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 13 Õ¿ñíýãò2.04(A) Áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýðýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (áýëýí õ¿í àìààð), íàñíû á¿ëýã, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 14 Õ¿ñíýãò 2.04(Á) Áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (áýëýí õ¿í àìààð), íàñíû á¿ëýã, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 15 Õ¿ñíýãò 2.05 Ñóðãóóëüä ñóðàëöäàã 6-24 íàñíû õ¿í àìûí (áýëýí õ¿í àìààð) õóâèéí æèí, íàñ, õ¿éñ, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 15 Õ¿ñíýãò 2.06 ªðõèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, îðîí ñóóöíû íºõöºë, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 16 Õ¿ñíýãò 2.07 Ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæ äóóääàã õýðýãñëèéí õóâèéí æèí, àíõíû òóñëàìæ àâàõ äóíäàæ õóãàöàà, õîò, õºäººãººð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 17 Õ¿ñíýãò 2.08 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 19 Õ¿ñíýãò 2.09 Òºðºõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 20 Õ¿ñíýãò 2.10 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâ÷ áóé ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð; íºõð¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâ÷ áóé ýõ ¿¿ñâýð¿¿äýýð (ñ¿¿ë÷èéí äîëîî õîíîãîîð), Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 21 Õ¿ñíýãò 2.11 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëòèéí áàéäàë õóâèéí æèíãýýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 22
- 9. Õ¿ñíýãò 2.12 Àæèëýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, ñåêòîð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí vi 23 Õ¿ñíýãò 2.13 Àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, îäîîãèéí ýðõýëæ áóé àæèë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 24 Õ¿ñíýãò 2.14 Öàëèí àâ÷ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, öàëèí, îðëîãîî çàðöóóëàõàä ýìýýãòýé÷¿¿ä õýðõýí îðîëöîæ áàéãàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 25 Õ¿ñíýãò 3.01 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí íàñíû á¿ëýã äýõü òºðºëòèéí áîëîí òºðºëòèéí íèéëáýð, òóñãàé, åðºíõèé êîýôôèöèåíò¿¿ä, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 28 Õ¿ñíýãò 3.02 Ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, îäîîãîîð æèðýìñýí áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí íèéò òºð¿¿ëñýí äóíäàæ õ¿¿õäèéí òîî, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 30 Õ¿ñíýãò 3.03 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí îäîîãîîð ãýð á¿ëòýé áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî, äóíäàæ òîî áîëîí àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 31 Õ¿ñíýãò 3.04 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí àíõ òºðºõ ¿åèéí áîëîí ñóäàëãàà ÿâñàí ¿åèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 33 Õ¿ñíýãò 3.05 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû òºðºëòèéí ¿åèéí ãîë÷ íàñ, ñóäàëãàà ÿâñàí ¿åèéí íàñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 33 Õ¿ñíýãò 4.01 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààð ìýäëýãòýé íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 38 Õ¿ñíýãò 4.02 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûã ìýääýã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 39 Õ¿ñíýãò 4.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ íýã ñàðä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ðàäèî òåëåâèçýýñ ñîíñîæ ìýäñýí, ìýäýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 40 Õ¿ñíýãò 4.04 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 42 Õ¿ñíýãò 4.05 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéñàí ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâüä, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 43
- 10. Õ¿ñíýãò 4.06 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ àðãà õýðýãëýæ áàéãàà íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñýëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí vii 45 Õ¿ñíýãò 4.07 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 47 Õ¿ñíýãò 4.08 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àëü íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õýð óäààí õóãàöààãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà ýñýõ, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 48 Õ¿ñíýãò 4.09 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéãàà ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâüä, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 49 Õ¿ñíýãò 4.10 Ãýð á¿ëòýé áîëîí óðä íü ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí àìüä õ¿¿õäèéí òîî, õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí 50 Õ¿ñíýãò 4.11 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíäûí àëü ¿åä íü æèðýìñëýõ áîëîìæòîéã õýðõýí ìýääýã áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 51 Õ¿ñíýãò 4.12 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ¿åèéí íàñ, ãîë÷ íàñ, ìýñ çàñàë õèéëãýñíýýñ õîéøõè õóãàöààãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 52 Õ¿ñíýãò 4.13 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àëü íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéã õààíààñ àâàõ áîëîìæòîé áîëîõ, çàðäëûí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 53 Õ¿ñíýãò 4.14 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà, õýðýãñëèéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, öààøèä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí àëü íýãèéã õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà ýñýõ, àìüä õ¿¿õäèéí òîîãîîð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 54 Õ¿ñíýãò 4.15 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýäýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñ, öààøèä õýðýãëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà øàëòãààíààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 55
- 11. Õ¿ñíýãò 4.16 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ÷ öààøèä ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñ, ÆÑÀÕ-èéí òºðºë, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí viii 56 Õ¿ñíýãò 4.17 Ýõíýð, íºõðèéí ýçëýõ õóâü, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ¿çýë áîäëîîð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 57 Õ¿ñíýãò 5.01 Ãýð á¿ëèéí áàéäàë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí (õóâèàð) 59 Õ¿ñíýãò 5.02 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ ãýð á¿ë áîëñîí íàñ, àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí (ºñºí íýìýãäñýí õóâèàð) 61 Õ¿ñíýãò 5.03 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí (25-49 íàñòàé) àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 62 Õ¿ñíýãò 5.04 Áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ, àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñ, îäîîãèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 63 Õ¿ñíýãò 5.05 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ñ¿¿ëèéí 4 äîëîî õîíîãèéí (ñóäàëãààíû ºìíºõ) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéäàë, ãýðëýëòèéí ¿ðãýëæèëñýí õóãàöàà, íàñíû á¿ëýã, ãýð á¿ëèéí áàéäàë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîë, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýäýã áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 65 Õ¿ñíýãò 5.06 Òºðñºí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü, òºðñíººñ õîéø ýõ íü ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýõã¿é áàéõ õóãàöààãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 67 Õ¿ñíýãò 5.07 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðñíººñºº õîéø ñàðûí òýìäýãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë÷ õóãàöàà ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 68 Õ¿ñíýãò 5.08 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí öýâýðøèëò, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 69 Õ¿ñíýãò 6.01 Ãýð á¿ëòýé /íºõºðòýé/ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ òàëààðõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàë, àìüä õ¿¿õäèéí òîîãîîð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 71 Õ¿ñíýãò 6.02 Ãýð á¿ëòýé /íºõºðòýé/ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ òàëààðõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 73 Õ¿ñíýãò 6.03 Ãýð á¿ëòýé áîëîâ÷ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 74
- 12. Õ¿ñíýãò 6.04 Ãýðá¿ë òºëºâëºëòèéí (ÃÁÒ) äóòàãäàæ áàéãàà õýðýãöýý, íèéò õýðýãöýý, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñíû á¿ëýã, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ix 76 Õ¿ñíýãò 6.05 Õ¿¿õýä íü àìüä áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí íèéò áîëîí äóíäàæ òîîãîîð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 77 Õ¿ñíýãò 6.06 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, íºõð¿¿äèéí õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî, íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 79 Õ¿ñíýãò 6.07 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðºëòèéí òºëºâëºëò, ä¿íä ýçëýõ õóâèàð, òºðºëòèéí äàðààëàë, òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2001-2003 îí 80 Õ¿ñíýãò 6.08 Õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 81 Õ¿ñíýãò 7.01 Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõ, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí (ÿðèëöëàãà àâñàí ñàðûã îðóóëààã¿é) 84 Õ¿ñíýãò 7.02 Íÿëõàñûí ýíäýãäëèéí êîýôôèöèåíò, ͯÝÌÑ- 2003, Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàì, øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí áàéäàë 85 Õ¿ñíýãò 7.03 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 3 æèëèéí áàéäëààð, íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõ, íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò, íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí (ÿðèëöëàãà àâñàí ñàðûã îðóóëààã¿é) 86 Õ¿ñíýãò 7.01À ͯÝÌÑ-2003-ûí ìýäýýëýëä ¿íäýñëýí øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí íÿðàéí áîëîí íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò, äóíäàæ íàñëàëò 89 Õ¿ñíýãò 8.01 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàä áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 93 Õ¿ñíýãò 8.02 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàä áàéñàí, áàéãààã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õýä òýýñýí õóãàöààãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 93 Õ¿ñíýãò 8.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý òºìðèéí áýëäìýë õýðýãëýñýí, õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 94 Õ¿ñíýãò 8.04 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý æèðýìñíèé õ¿íäðýëòýé, õ¿íäðýëã¿é áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 95
- 13. Õ¿ñíýãò 8.05 Ñóäàëãààíûºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý õàâñàðñàí ºâ÷òýé áàéñàí, áàéãààã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí x 96 Õ¿ñíýãò 8.06 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ãàçðûí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 97 Õ¿ñíýãò 8.07 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 98 Õ¿ñíýãò 8.08 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, õàãàëãàà õèéëãýæ òºðñºí ýñýõ, òºðºõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí æèí, õýìæýý, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 99 Õ¿ñíýãò 8.09 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë, òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò, òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæ, òºðñºí õóãàöàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 100 Õ¿ñíýãò 8.10 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 101 Õ¿ñíýãò 8.11 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òºð¿¿ëýýä, 42 õîíîãèéí äîòîð ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 102 Õ¿ñíýãò 8.12 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò àìüñãàëûí çàìûí öî÷ìîã õàëäâàðò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòëýõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 103 Õ¿ñíýãò 8.13 Ñóäàëãàà ÿâàãäàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò áóþó öóñàí ñóóëãà ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòëýõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 104 Õ¿ñíýãò 8.14 Ñóäàëãàà ÿâàãäàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí 5 õ¿ðòëýõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ýì÷èëãýýíèé òºðºë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 105 Õ¿ñíýãò 8.15 Ñ¿¿ëèéí 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòëýõ íàñíû õ¿¿õäýä óóëãàñàí øèíãýí, ä¿íä õàðüöóóëñàí õóâèàð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 106 Õ¿ñíýãò 9.01 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä òºðñºí íèéò õ¿¿õäýä õºõººð õîîëëîñîí áîëîí õºõºº àìëàñàí õ¿¿õä¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, õºõºº àìëàñàí õóãàöààãààð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 110 Õ¿ñíýãò 9.02 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 3 æèëä òºðñºí íèéò õ¿¿õäýä õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õä¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 111
- 14. Õ¿ñíýãò 9.03 Ýíõòóíõ áàéãàà õ¿¿õä¿¿äèéí õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, ä¿íä ýçëýõ õóâèéí æèí, õ¿¿õäèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí xi 112 Õ¿ñíýãò 9.04 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä 6 áà ò¿¿íýýñ äýýø ñàð õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õýä 6 ñàð õ¿ðòëýý äàí õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 113 Õ¿ñíýãò 9.05 3 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà, õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 114 Õ¿ñíýãò 9.06 36 ñàðòàéãààñ äîîø íàñíû á¿õ õ¿¿õäýä íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýñýí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õäèéí íàñààð (ñàðààð), Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 115 Õ¿ñíýãò 10.01 ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 118 Õ¿ñíýãò 10.01À ÁÇÄÕ õàëäâàðëàäàã çàìûã ìýääýø ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 119 Õ¿ñíýãò 10.02 ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäýãèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 120 Õ¿ñíýãò 10.03 ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 122 Õ¿ñíýãò 10.03À ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä õýíä õàíäàõàà ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 124 Õ¿ñíýãò 10.04 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 125 Õ¿ñíýãò 10.05 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 129 Õ¿ñíýãò 10.06 Ýð¿¿ë õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ -ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààð ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 131 Õ¿ñíýãò 10.07 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíîîð áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí, îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 133 Õ¿ñíýãò 11.01 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààí äàõü æèðýìñëýëò áà æèðýìñëýëòèéí òºãñãºë, ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèàð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 138
- 15. Õ¿ñíýãò 11.02 Ñóäàëãààíààñºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààíä ÿäàæ íýã óäàà ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíäºëòèéí äàâòàëòààð áîëîí ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí xii 139 Õ¿ñíýãò 11.03 Íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí, åðºíõèé áîëîí íèéëáýð ¿ð õºíäºëòèéí êîýôôèöèåíò¿¿ä ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààãààð, õîò, õºäººãººð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 140 Õ¿ñíýãò 11.04 ¯ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéõ øèéäâýð õýðõýí ãàðãàñàí áàéäàë, íàñíû á¿ëýã áîëîí ãýðëýëòèéí áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 143 Õ¿ñíýãò 11.05 ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçàð áîëîí ãàðãàñàí çàðäëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 144 Õ¿ñíýãò 11.06 ¯ð õºíäºëòèéí ºìíºõ áà äàðààõü çºâëºãºº àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, áàéðøèë( á¿ñ íóòàã, çºâëºãºº àâñàí ãàçðààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 145 Õ¿ñíýãò 11.07 ¯ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíäºëòèéí ¿åèéí ÷àíàðûí ¿íýëãýý, ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçðààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 145 Õ¿ñíýãò 11.08 ¯ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº áà ¿ð õºíä¿¿ëñýíèé äàðàà õýðýãëýñýí ÆÑÀÕ-ýýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 146 Õ¿ñíýãò 11.09 ¯ð õºíäºëò õèéëãýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 147 Õ¿ñíýãò 12.01 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí áîëîí àíõíûõàà õ¿¿õäèéã òºð¿¿ëýõýýð æèðýìñýí áàéãàà ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí (15-19) õóâèéí æèí, íàñ, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 152 Õ¿ñíýãò 12.01À ªñâºð íàñíû (15-19) ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî, ýõèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 153 Õ¿ñíýãò 12.02 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààð ìýäëýãòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 153 Õ¿ñíýãò 12.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ íýã ñàðä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ðàäèî òåëåâèçýýñ ñîíñîæ ìýäñýí, ìýäýýã¿é ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 154 Õ¿ñíýãò 12.03À ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿é òàðààäàã, ¿éë÷èëäýã ãýäãèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 155
- 16. Õ¿ñíýãò 12.04 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí xiii 156 Õ¿ñíýãò 12.04À Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ºñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 157 Õ¿ñíýãò 12.05 ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 159 Õ¿ñíýãò 12.06 Ñ¿¿ëèéí íýã ñàðûí õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÄÎÕ, ÁÇÕª-íººñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 160 Õ¿ñíýãò 12.07 ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòý÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 161 Õ¿ñíýãò 12.08 ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 163 Õ¿ñíýãò 12.09 Ýð¿¿ ë õ¿í ÄÎÕ-ûí ¿¿ñãýã÷èéã òýýã÷ áàéõ, ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ, ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàëûí òàëààð ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 164 Õ¿ñíýãò 12.10 ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààðõ ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã, ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 165 Õ¿ñíýãò 12.11 ÁÇÕª-íèé òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àþäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 167 Õ¿ñíýãò 12.12 ÁÇÕª òóññàí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäãèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 168
- 17. Çóðãèéí æàãñààëò Çóðàã1.1 Ìîíãîë óëñûí çàñàã çàõèðãààíû íýãæ xiv (àéìàã, íèéñëýë) 2 Çóðàã 2.1 Õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí ñóâðàãà, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 12 Çóðàã 2.2 Ñóðãóóëüä õàìðàãäàëò , õ¿éñ, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 16 Çóðàã 2.3 Ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæ àâ÷ áóé äóíäàæ õóãàöàà, áàéðøëààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 18 Çóðàã 2.4 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëò, ñàëáàðààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 25 Çóðàã 5.1 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí áàéäàë, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 60 Çóðàã 5.2 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí (25-49 íàñòàé) àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 62 Çóðàã 5.3 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéäàë, Ìîíãîë óëñ, 1989, 2003 îí 66 Çóðàã 6.1 Íýìæ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ ñàíàë, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 72 Çóðàã 6.2 Õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî, íèéò ýìýãòýé÷¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 78 Çóðàã 10.1 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýðýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 127 Çóðàã 10.2 Ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 127 Çóðàã 10.3 Ñ¿¿ëèéí óäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÁÇÄÕ/ÄÎÕ-îîñ õàìãààëæ áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí õîñóóäûí õóâü, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 134 Çóðàã 11.1 Íàñíû á¿ëãýýð àâñàí íèéò ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí (ÍÁͯÕÒ ) áà íàñíû á¿ëãýýð àâñàí òºðºëòèéí ò¿âøèí (ÍÁÒÒ), Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 141 Çóðàã 11.2 ¯ð õºíäºëòèéí øàëòãààí õóâèàð, ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýð 142 Çóðàã 12.1 ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíäîõ àëü ¿åä æèðýìñëýõ áîëîìæòîéã õýðõýí ìýääýã áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 152
- 18. ªìíºõ ¿ã ÌîíãîëÓëñûí õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿íäýñíèé õýìæýýíèé 2 äàõü óäààãèéí ñóäàëãààã 2003 îíä çîõèîí áàéãóóëæ, ñóäàëãààíû ¿íäñýí èëòãýëèéã õýðýãëýã÷ òàíû ºìíº äýëãýí òàâüæ áàéíà. Ñóäàëãààã ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð ýðõëýí ÿâóóëæ, Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàì ãîë çàõèàëàã÷, ìýäýýëëèéí õýðýãëýã÷èéí õóâüä ñóäàëãààíû óäèðäàõ çºâëºë, àæëûí õýñãèéí á¿ðýëäýõ¿¿íä íàðèéí ìýðãýæëèéí àæèëòíóóäàà îðîëöóóëæ, èäýâõèòýé õàìòðàí àæèëëàñàí þì. ͯÁ-ûí Õ¿í Àìûí Ñàí óëñ îðíûã äýìæèõ ãóðàâ äàõü õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä òåõíèêèéí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëæ, ýíýõ¿¿ ñóäàëãààã á¿õýëä íü ñàíõ¿¿æ¿¿ëñýí áèëýý. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààã ÿâóóëàõàä ¿íäýñíèé ìýðãýæèëòí¿¿äèéí á¿õ òàëûí îðîëöîîã èë¿¿òýé õàíãàæ, çºâõºí ñóäàëãààíû àñóóëãûí õóóäàñ áîëîâñðóóëàõ, ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ ïðîãðàìì õàíãàìæ çîõèîõ, ¿íäñýí òàéëàíãèéí ýõèéã ñàéæðóóëàõ, ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí òîîöîîã ¿íýëýõ çýðýã àñóóäëààð Áàíãêîíã äàõü ͯÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí óëñ îðíûã äýìæèõ áàãààñ áîãèíî õóãàöààíû çºâëºõ¿¿äèéã xv àæèëëóóëñàí þì. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí õî¸ð äàõü óäààãèéí ñóäàëãààíû ä¿í 1998 îíä ÿâóóëñàí àíõíû ñóäàëãààíû ìýäýýëýëòýé çýðýãö¿¿ëýõ á¿ðýí áîëîìæòîé áºãººä òºðºëò, íÿëõàñûí íàñ áàðàëò, ãýð á¿ë òºëºâëºëò, ýõ õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ–ûí ìýäëýã, õàíäëàãà, ¿ð õºíäºëòèéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã ýõíèé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã áàÿæóóëàí ã¿éöýòãýñýí áîëíî. Óã ñóäàëãààíû çîõèîí áàéãóóëàëòûã àíõíû ñóäàëãààíû òóðøëàãà, ñóðãàìæóóä äýýð ¿íäýñëýí õèéæ, ñóäàëãààíû óäèðäàõ çºâëºë, àæëûí õýñãèéí á¿ðýëäýõ¿¿íä ñóäàëãààíû çàõèàëàã÷ áºãººä ¿íäñýí õýðýãëýã÷ ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðûí ìýðãýæèëòí¿¿äèéã ºðãºí õ¿ðýýíä îðîëöóóëñàíààð áàéãóóëëàãà õîîðîíäûí íÿãò õàìòûí àæèëëàãààã ñàéæðóóëàõ, ¿íäýñíèé áîëîâñîí õ¿÷íèé ÷àäàâõè á¿ðä¿¿ëýõ çîðèëãîä ¿íýòýé õóâü íýìýð îðóóëñàí ãýæ ¿çýæ áàéíà. 2003 îíû ñóäàëãààãààð ºðõèéí îðëîãî, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãóóä áîëîí ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí ìýäëýã, õýðýãëýý, õ¿ðòýýìæèéí òàëààð íýìýëò ìýäýýëýë öóãëóóëñàíû çýðýãöýý ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àñóóäëààðõ íºõð¿¿äèéí ìýäëýã, õàíäëàãûã ºìíºõ ñóäàëãààíààñ èë¿¿ ºðãºí õ¿ðýýíä ñóäàëñàíààðàà íèëýýä îíöëîã áîëñîí þì. Óã ñóäàëãààãààð öóãëóóëñàí ºðãºí õ¿ðýýòýé ìýäýýëëèéã ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ áîëîìæ ñóäàëãààíû áàéãóóëëàãóóä áîëîí ìýðãýæëèéí ñóäëàà÷äûí ºìíº íýýëòòýé áàéãàà áîëíî. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàõàä ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýý, õ¿ðòýýìæ ñàéæèð÷, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãóóäûí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí ºíäºð áàéãàà íü íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿íäýñíèé õºòºëáºð àìæèëòòàé õýðýãæèæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Ãýâ÷ ýìýãòýé÷¿¿äèéí 70 ãàðóé õóâü íü ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿é õýðýãëýæ áàéãàà, öààøäûí õýðýãëýý ºñºõ õàíäëàãàòàé áàéãàà, ¿ð õºíäºëò ºíäºð, ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûã ìýääýã áîëîâ÷ õýðýãëýý íü õàíãàëòã¿é áàéãàà çýðýã íü àíõààðàë òàòàæ áàéíà. Ìîíãîë, àíãëè õýëýýð õýâë¿¿ëñýí ýíýõ¿¿ òàéëàí áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷èä, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðûí àæèëòàíóóä, ñóäëàà÷äàä ¿íýòýé òóñ íýìýð áîëíî ãýæ íàéäàæ áàéíà. Ï.Áÿìáàöýðýí Ò.Ãàíäè Áèðàò Ñèìõà Ìîíãîë Óëñûí Ìîíãîë Óëñûí Èõ Íýãäñýí ¯íäýñòíèé ¯íäýñíèé õóðëûí ãèø¿¿í, Áàéãóóëëàãûí Ñòàòèñòèêèéí Çàñãèéí ãàçðûí ãèø¿¿í, Õ¿í àìûí ñàíãèéí ãàçðûí äàðãà Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéä ñóóðèí òºëººëºã÷
- 19. Òàëàðõàë Õ¿í àìûííºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿íäýñíèé õýìæýýíèé õî¸ð äàõü óäààãèéí ñóäàëãààã ͯÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãààñ ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí ãàçàðò õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà “Õ¿í àì, æåíäåðèéí áîëîí áóñàä õîëáîãäîõ ìýäýýëëèéí ÷àíàð, õ¿ðòýýìæèéã íýìýãä¿¿ëýõ” ÌÎÍ/02/Ï08 òºñëèéí ñàíõ¿¿æèëòýýð çîõèîí áàéãóóëæ ÿâóóëëàà. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíû çîðèëãî íü òºðºëò, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí, ýð¿¿ë ìýíä, íàñ áàðàëò, ãýð á¿ë òºëºâëºëò, íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä, ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà, õýðýãëýýíèé òàëààð íèëýýä äýëãýðýíã¿é ìýäýýëëèéã àãóóëæ áàéãààãààðàà 1998 îíä ÿâàãäñàí ýõíèé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã áàÿæóóëàí ºðãºæ¿¿ëýõýä ÷èãëýãäñýí áîëíî. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í ͺõºí ¯ðæèõ¿éí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ¿íäýñíèé õºòºëáºð áîëîí íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áóñàä áîäëîãî, õºòºëáºðèéí õýðýãæèëòèéí ÿâöûã ¿íýëýõýä áîëîí õýðýãëýã÷äèéã ¿íäýñëýë ñàéòàé, äýëãýðýíã¿é ìýäýýëëýýð õàíãàõàä çîõèõ õóâü íýìðýý îðóóëíà õýìýýí íàéäàæ áàéíà. Ñóäàëãààã àìæèëòòàé çîõèîí áàéãóóëæ ÿâóóëàõàä òåõíèêèéí áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí á¿ðýí õýìæýýíèé äýìæëýã ¿ç¿¿ëñýí ͯÁ-ûí ÕÀÑ, ò¿¿íèé Ìîíãîë Óëñ äàõü ñóóðèí òºëººëºã÷ íî¸í Áèðàò Ñèìõàä ã¿í òàëàðõàë èðëýðõèéëæ áàéíà. Ñóäàëãààíû ¿éë àæèëëàãààíû á¿õèé ë ¿å øàòàíä èäýâõèòýé õàìòðàí àæèëëàñàí Ìîíãîë Óëñûí ÝÌß-íû óäèðäëàãà, òºâ îðîí íóòãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áîëîí ýðäýì øèíæèëãýýíèé áàéãóóëëàãûí àæèëòíóóäàä òàëàðõàë èëýðõèéëüå. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãààã îëîí óëñûí æèøãýýð, ìýðãýæëèéí ºíäºð ò¿âøèíä ÿâóóëæ, ¿ð ä¿íã íèéòèéí õ¿ðòýýë áîëãîõ àæèëä ìýðãýæëèéí çºâëºãºº ºã÷, ñàíàë áîäëîî íýìýðëýí õàìòðàí àæèëëàñàí Ñóäàëãààíû óäèðäàõ çºâëºë, àæëûí õýñãèéí ãèø¿¿ä, ¿ð ä¿íãèéí òàéëàí áè÷èõýä îðîëöñîí ¿íäýñíèé õýìæýýíèé íýð õ¿íä á¿õèé ýðäýìòýí ñóäëàà÷ Àêàäåìè÷ Ï.Íÿìäàâàà, Ìîíãîë Óëñûí àðäûí ýì÷, äîêòîð ïðîôåññîð Á.Æàâ, Ìîíãîë Óëñûí ãàâúÿàò ýäèéí-çàñàã÷, àõìàä ñòàòèñòèê÷ Ð.Îéäîâäàíçàí íàð áîëîí áóñàä õ¿ì¿¿ñò áàÿðëàñíàà èëýðõèéëüå. Óã ñóäàëãààíû åðºíõèé äèçàéí, çàðäëûí òîîöîî õèéõ, ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ êîìïüþòåðèéí ïðîãðàìì õàíãàìæ çîõèîõ, ñóäëàà÷äûí áè÷ñýí ¿íäñýí òàéëàíãèéí ýõèéã ñàéæðóóëàõ, ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí òîîöîîíä ¿íýëãýý õèéõ çýðýã àæëóóäàä õàìòðàí àæèëëàæ, ¿íýòýé ñàíàë çºâëºãºº ºãñºí ͯÁ-ûí ÕÀÑ-ãèéí çºâëºõ Èêáàë Àëàì, Àïè÷àò ×àìðàòðèòèðîíã, Í¿ðè Îçñåâèð, Òàí Áîîí Àíí íàðò ÷èí ñýòãýëèéí òàëàðõàë èëýðõèéëæ áàéíà. ¯íäýñíèé ìýðãýæèëòí¿¿ä îëîí óëñûí çºâëºõ¿¿äòýé õàìòðàí àæèëëàñàí íü òýäíèé óð ÷àäâàðààñ ñóðàëöàõ áîäèò áîëîìæ îëãîñîí ãýäýãò ýðãýëçýõã¿é áàéíà. xvi Ï.Áÿìáàöýðýí ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà
- 20. Òàéëàíã áè÷èõýä îðîëöîãñîä Ïàíäèéí Áÿìáàöýðýí Ýäèéí çàñàã÷, Ýäèéí çàñãèéí áîëîí óäèðäàõóéí óõààíû ìàãèñòð ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà Áèäýðúÿàãèéí Öýðýíõàíä Ïðîãðàìì çîõèîã÷, Òîîöîîëîõ òåõíèêèéí èíæåíåð ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà, ÌÎÍ/02/Ï08 òºñëèéí çîõèöóóëàã÷ Àâèðìýäèéí Àìàðáàë Ýäèéí çàñàã÷-Õ¿í àì ç¿é÷, Ýäèéí çàñãèéí óõààíû ìàñòåð, ÌÎÍ/02/Ï08 òºñëèéí ñóäàëãàà õàðèóöñàí ìåíåæåð, ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí àõëàõ ìýðãýæèëòýí Çóíäóéí Íàíñàëìàà Ïðîãðàìì çîõèîã÷ ¯ÑÃ-ûí Ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàëò, ïðîãðàìì õàíãàìæèéí ãàçðûí àõëàõ ìýðãýæèëòýí Áÿìáààãèéí Ñàðàí÷èìýã Ýäèéí çàñàã÷-Ñòàòèñòèê÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí àõëàõ ìýðãýæèëòýí Ïîîëîéí ̺íõöýöýã Ýäèéí çàñàã÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Òºðáàòûí Óÿíãà Ýäèéí çàñàã÷ - Õ¿í àì ç¿é÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Ìàøèðûí Îþóíöýöýã Õºäºëìºðèéí ýäèéí çàñàã÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Ãàíáààòàðûí Áàÿðõ¿¿ Ýäèéí çàñàã÷ - Õ¿í àì ç¿é÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Øàãäàðûí Àðèóíáîëä Ýäèéí çàñàã÷-Ñòàòèñòèê÷ ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Òàí Âîîí-Àíí Ñîöèàëîãèéí óõààíû äîêòîð Áàíãêîê äàõü Óëñ îðíûã äýìæèõ áàãèéí çºâëºõ xvii
- 21. Áàÿðààãèéí Ñî¸ëòóÿà Èõýì÷, Íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ìàñòåð Ìîíãîë äàõü ͯÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí Øàäàð ñóóðèí òºëººëºã÷ Ñ¿ðýíãèéí Íàâ÷ Ýäèéí çàñàã÷- Ñòàòèñòèê÷-Õ¿í àì ç¿é÷, Ýäèéí çàñãèéí óõààíû ìàñòåð, Õºãæèë ñóäëàëûí ìàñòåð Ìîíãîë äàõü ͯÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí ìýðãýæèëòýí Ãîòîâûí ×îéæàìö Àíàãààõ óõààíû äîêòîð, äýä ïðîôåññîð Ýõ íÿëõñûí ýðäýì øèíæèëãýýíèé õ¿ðýýëýíãèéí çàõèðàë ̺ðäîðæèéí Àëòàíõ¿¿ Àíàãààõ óõààíû äîêòîð Õàëäâàðò ºâ÷èí ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâèéí äýä çàõðèàë Ñýäýäèéí Õèøèãýý Òýðã¿¿ëýõ çýðãèéí ýì÷, Àíàãààõ óõààíû ìàñòåð Ýõ íÿëõñûí ýðäýì øèíæèëãýýíèé õ¿ðýýëýíãèéí äýä çàõèðàë Äîìáîæàâûí Ñ¿õýý Òýðã¿¿ëýõ çýðãèéí ýì÷, Àíàãààõûí øèíæëýõ óõààíû ìàñòåð ÝÌØÓÈÑ-èéí áàãø Ãî÷îîãèéí Ñî¸ëãýðýë Òýðã¿¿ëýõ çýðãèéí ýì÷, Àíàãààõûí øèíæëýõ óõààíû ìàñòåð ÝÌß-íû ìýðãýæèëòýí (Àæëûí õýñãèéí ãèø¿¿í) Áààòàðûí Öýäìàà Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷, Àíàãààõ óõààíû ìàãèñòð Ýõ íÿëõñûí ýðäýì øèíæèëãýýíèé õ¿ðýýëýíãèéí ýõ áàðèõ, ýìýãòýé÷¿¿äèéí àõëàõ çýðãèéí ýì÷ Ãîíãîðûí Ðýãçìàà Èõ ýì÷, Àíàãààõûí øèíæëýõ óõààíû ìàñòåð ÍÝÌÕ, Õîîë ñóäëàëûí òºâèéí ÝØÀ Àëãààãèéí Ñîëîíãî Ýäèéí çàñàã÷ -Ñòàòèñòèê÷-Õ¿í àì ç¿é÷, Ýäèéí çàñãèéí øèíæëýõ óõààíû äîêòîðàíò ÌÓÈÑ-èéí, ÝÇÑ-èéí ÕÀÑÑÒ-ûí çàõèðàë Òºìºðòîëãîéí Íàâ÷ Ýäèéí çàñàã÷-Ñòàòèñòèê÷, Õ¿í àì ç¿éí ìàñòåð ÌÓÈÑ, ÝÇÑ-èéí Õ¿í àì ç¿éí òýíõèìèéí áàãø Äàâààäîðæèéí Óðàí÷èìýã Èõ ýì÷, Àíàãààõûí øèíæëýõ óõààíû ìàñòåð Íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí õ¿ðýýëýíãèéí ñóäëàà÷ xviii
- 22. Ñóäàëãààíààñ ãàðñàí òîâ÷ä¿ãíýëò Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 2003 îíû ñóäàëãàà (ÕÀÍYÝÌÑ) íü 8399 ºðõèéã õàìàðñàí ¿íäýñíèé õýìæýýíèé òºëººëºëòýé ò¿¿âýð ñóäàëãàà áºãººä íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû (15-49 íàñíû) 9314 ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí 4212 íºõðººñ ÿðèëöëàãà àâñàí. Ñóäàëãààã ÍYÁ-ûí Õ¿í Àìûí Ñàíãèéí (ÕÀÑ) ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí òåõíèêèéí äýìæëýãòýéãýýð Ìîíãîë Óëñûí Yíäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð (YÑÃ) 2003 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðààñ 12 äóãààð ñàðûí õîîðîíä ìýäýýëýë öóãëóóëàëòûã çîõèîí áàéãóóëæ ÿâóóëëàà. Ñóäàëãààã ÿâóóëàõàä ÍYÁ-ûí ÕÀÑ-ãèéí Áàíãêîíã äàõü óëñ îðíûã äýìæèõ áàãààñ òåõíèê, àðãà÷ëàëûí òóñëàëöàà ¿ç¿¿ëñýí. ÕÀÍYÝÌÑ-íû ãîë çîðèëãî íü ÍYÁ-ûí ÕÀÑ-ãèéí òóñëàìæòàéãààð Ìîíãîë Óëñûí Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíààñ (ÝÌß) áîëîâñðóóëñàí õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí Yíäýñíèé õºòºëáºðèéí õýðýãæèëòèéã ¿íýëýí ä¿ãíýõýä øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõ áîëîí áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷, õºòºëáºðèéí óäèðäëàãà, õîëáîãäîõ ÿàì, àãåíòëàãèéã ìýäýýëëýýð õàíãàõ çîðèëãîîð òºðºëò, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë, ãýð á¿ë òºëºâëºëò, íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä, ¿ð õºíäºëò, ÁÇÄÕ/ÄÎÕ-òîé õîëáîãäîëòîé ìýäýýëëèéã öóãëóóëàõàä îðøñîí áîëíî. Ñóäàëãààíû òàéëàíä îðñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã óëñûí ä¿íãýýð áîëîí õîò, õºäºº, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð ãàðãàëàà. Ñóäàëãààíû ººð íýã çîðèëãî íü îëîí óëñûí õýìæýýíä õàðüöóóëàãäàõóéö ¿íäýñíèé õýìæýýíèé òîìîîõîí ò¿¿âýð ñóäàëãàà ÿâóóëàõ YÑÃ-ûí ÷àäàâõèéã ñàéæðóóëàõàä îðøèæ áàéñàí. ÕÀÍYÝÌÑ-íû ¿ð ä¿íãèéí òàéëàí èëòãýë íü õºòºëáºð áîëîâñðóóëàã÷èä, ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóä, ÿàì, àãåíòëàãóóä áîëîí ñóäëàà÷äûã áîäëîãî áîëîâñðóóëàõ, õºãæëèéí ñòðàòåãè, õºòºëáºðèéí õýðýãæèëò áîëîí ¿ð ä¿íä ¿íýëãýý ºãºõ, ä¿í øèíæèëãýý õèéõýä àøèãëàõóéö ¿íäýñíèé õýìæýýíèé òîî ìýäýýëëýýð õàíãàíà ãýäýãò èòãýæ áàéíà. xix Òºðºëò Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýð ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëä òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò (ÒÍÊ) 2.5 áàéãàà íü ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿ä àìüäðàëûíõàà òóðøèä äóíäæààð 2.5 õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààãààð ÒÍÊ 3.1 ãàð÷ áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ýíý ¿ç¿¿ëýëò áóóðñàí áàéíà. Ñóäàëãààíû ÒÍÊ (2.5) íü ÝÌß-íû ìýäýýëëýýð òîîöñîí ÒÍÊ (2.1)-îîñ ºíäºð ãàð÷ áàéãàà áîëîâ÷ MORTPAK ïðîãðàìûã àøèãëàí øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí ÒÍÊ(2.49) ¿ð ä¿íòýé îéðîëöîî ãàðñàí áàéíà. Òºðºëòèéí ò¿âøèí õ¿í àìûí ÿíç á¿ðèéí á¿ëýãò ÿëãààòàé áàéíà. Õîòîä àìüäàðäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ÒÍÊ íü (íýã ýìýãòýéä 2.1 õ¿¿õýä) õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (íýã ýìýãòýéä 2.9 õ¿¿õýä) äîîãóóð áàéíà. Á¿ñ íóòãààð íü àâ÷ ¿çâýë òºðºëòèéí ò¿âøèí Óëààíáààòàð õîòîä õàìãèéí áàãà (1.9), ªìíºä á¿ñýä õàìãèéí ºíäºð (3.0) áàéãàà áºãººä Òºâ, Ç¿¿í, Áàðóóí á¿ñ¿¿äèéí äóíäàæ (2.6-2.9-èéí õîîðîíä) áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóñàì ÒÍÊ áóóð÷ áàéíà. Òóõàéëáàë, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ÒÍÊ 3.2 áàéõàä äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 2.4 áàéíà.
- 23. ßìàð íýã îðëîãîã¿é,ýñâýë áàãà îðëîãîòîé áîëîí áîëîâñðîë áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðºëò áóñäààñàà ºíäºð áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíòýé àäèëààð îðëîãî íýìýãäýõ òóòàì òºðºëò áóóð÷ áàéíà. Сүүлчийн судалгаагаар 45-49 насны эмэгтэйчүүдийн төрүүлсэн нийт хүүхдийн дундаж тоо 5 байгаа нь одоогийн ТНК-оос 2.5 хүүхдээр илүү байна гэдэг бол төрөлт буурч байгаагийн жишээ þì. Àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998 îíû ÍYÝÌÑ-ààð 21.6 áàéñíàà 2003 îíû ñóäàëãààãààð 22.1 áîëæ 0.5 ïóíêòýýð ºñ÷ýý. Òºðºëòèéí áóñàä ¿ç¿¿ëýëòèéí àäèëààð àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998, 2003 îíû ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóñàì íýìýãäýæ áàéíà. Õ¿í àìûí òºðºëò áóóðàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Y¿íä íºëººëæ áàéãàà ãîë õ¿÷èí ç¿éëñ íü, ãýðëýëòèéí íàñ õîéøëîñîí, ýäèéí çàñãèéí íºõöºë áàéäëààñ øàëòãààëàí öººõºí àì á¿ëòýé áàéõ ñîíèðõîë, óäààí õóãàöààãààð õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ áîëñîí, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý íýìýãäýæ áàéãàà çýðýã íü áîëíî. xx Ãýð á¿ë òºëºâëºëò Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãóóäààñ ÿäàæ íýã àðãûã ìýäýæ áàéãàà íü ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí (ÆÑÀÕ) òàëààðõ ìýäëýã ñàéí áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 îð÷èì õóâü íü ÆÑÀÕ-èéã åð íü õýðýãëýæ áàéñàí, 69 õóâü íü ñóäàëãàà ÿâàãäàõ ¿åä õýðýãëýæ áàéãàà ãýæ õàðèóëñàí. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 58 ãàðóé õóâü íü îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéõàä 11 õóâü íü óëàìæëàëò àðãûã õýðýãëýæ áàéíà. Õàìãèéí ºðãºí õýðýãëýãääýã àðãàä åðºíäºã (33 õóâü) áºãººä ¿ðëýí øàõìàë ýìèéã 11 õóâü íü, õóàíëèéí àðãûã 10 õóâü íü õýðýãëýæ áàéíà. Îäîîãèéí áàéäëààð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí áóñàä àðãóóäûã õàðüöàíãóé áàãà (òàðèàã 5 õóâü íü, áýëãýâ÷èéã 6 õóâü íü, ýìýãòýé ¿ðèéí ñóâàã áîîõ ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿ä 3 õóâü ) õýðýãëýæ áàéíà. Ñóäàëãààíààñ ¿çýõýä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí (ÆÑÎYÀ) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õ¿í àìûí ÿíç á¿ðèéí á¿ëýãò õàðèëöàí àäèëã¿é áàéíà. ÆÑÎYÀ-ûí õýðýãëýý õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (62 õóâü) [1998 îíä õîòûíõ èë¿¿ áàéñàí], á¿ðýí áóñ äóíä, á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä (òóñ òóñ 59, 63 õóâü) ìºí 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí (57 ãàðóé õóâü) õóâüä ºíäºð áàéíà. Îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 îð÷èì õóâü ò¿¿íèéãýý ¿íý òºëáºðã¿éãýýð îëæ àâäàã áàéíà. ÆÑÀÕ-ûí õýðýãëýýíèé ºíäºð ò¿âøèí íü òºðºëò áîëîí ÍYÝÌ-ä íºëººëºõ áîëíî. ÆÑÀÕ-èéí òàëààðõ ìýäëýã, õýðýãëýý íü õ¿í àìûí íàñíû á¿ëýã, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õàðèëöàí àäèëã¿é áàéãàà íü öààøèä ãýð á¿ë òºëºâëºëò, ÕÀͯÝÌ-èéí òàëààðõ ìýäýýëýë, ¿éë÷èëãýýã õ¿í àìûí
- 24. çîðèëòîò á¿ëãèéí õýðýãöýýíäòóëãóóðëàí ¿ð àøèãòàéãààð õàìãèéí áàãà çàðäëààð, øóóðõàé õ¿ðãýõ øààðäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýý öààøèä íýìýãäýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Ýõíýð¿¿äèéí 96 õóâü, íºõð¿¿äèéí 90 õóâü, íèéò ãýðëýñýí õîñóóäûí 87 õóâü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã çºâ ãýæ ¿çýæ áàéãàà áºãººä ãýð á¿ëòýé, îäîîãîîð ÆÑÀÕ õýðýãëýýã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ õóâü íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãûã õýðýãëýõ ñîíèðõîëòîé áàéíà. ÕÀͯÝÌ-èéí ¯íäýñíèé õºòºëáºðò òóñãàãäñàí àñóóäëóóäûã øèéäâýðëýõýä ¿íýí çºâ, áîäèòîé ìýäýýëýë íýí ÷óõàë ó÷ðààñ ýíý á¿ëýãò äóðäàãäñàí çàðèì òóëãàìäñàí àñóóäëààð öààøèä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. Òºðºëòºä íºëººëºõ áóñàä õ¿÷èí ç¿éëñ Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû ãýðëýëòèéí äóíäàæ íàñ õàðüöàíãóé çàëóó áóþó 21.6 íàñ áàéíà. 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû á¿õ á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí äóíäàæ íàñ ÿëèìã¿é ºññºí áàéíà. Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí äóíäàæ íàñ 20 áàéãàà áºãººä ýíý íü àõèìàã (45-49 íàñíû) áà çàëóó (25-29 íàñ) õ¿ì¿¿ñèéí õóâüä èæèë áàéãààã àæèãëàæ áîëíî. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é (ãîë÷ õóãàöàà 6.5 ñàð, äóíäàæ õóãàöàà 10.0 ñàð) áàéãàà õóãàöàà óðò áàéíà. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò ìàíàéä õàðüöàíãóé ºíäºð áàéãàà áà ýíý íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà õàðüöàíãóé óðò áàéãààòàé õîëáîîòîé þì. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà äàõèí æèðýìñëýõã¿é áàéãàà õóãàöàà 7.5 ñàð áàéíà. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò 30 õ¿ðòýëõ íàñíû, Áàðóóí á¿ñèéí, á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ºíäºð áàéíà. xxi Òºðºëòèéí òºñººëºë Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äèéëýíõ íü (63 õóâü) õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ áîäîëã¿é áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íàñ àõèõ òóñàì ºñ÷ áàéíà. Òóõàéëáàë, 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 41 õóâü, 30-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64 õóâü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéíà. Èéìýýñ èõýíõ ýìýãòýé÷¿¿ä õàðüöàíãóé çàëóó íàñíààñàà òºð¿¿ëýõ õ¿¿õäèéíõýý òîîã õÿçãààðëàæ áàéãàà íü ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàãäàæ áàéíà. Èõýíõ ýìýãòýé÷¿¿ä àì á¿ëèéíõýý òîîã õÿçãààðëàõ õ¿ñýëòýé áàéíà. Õî¸ð õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ãýæýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 88 õóâü íü ñ¿¿ëä òºðñºí õ¿¿õäýý õ¿ñ÷ áàéæ òºð¿¿ëñýí áîë 8 õóâü íü õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòèéí òºðºëò áóþó òºëºâ뺺ã¿é òºðºëò áàéíà. Õýðâýý ýíýõ¿¿ õ¿ñýýã¿é òºðºëòººñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëæ ÷àäñàí áîë ÒÍÊ 2.3 áàéõ áîëîìæòîé áàéñàí áºãººä îäîîãèéí ÒÍÊ 2.5 áàéíà. Ìîíãîë Óëñàä ÆÑÎYÀ-ûí îäîîãèéí õýðýãëýý ºíäºð ò¿âøèíä õ¿ð÷, õ¿ñýýã¿é òºðºëò áóóð÷, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýý ºíäºð õóâèéã
- 25. ýçýëæ áàéãàà íüͯÝÌ-èéí õºòºëáºð àìæèëòòàé õýðýãæèæ áóéã õàðóóëæ áàéíà. Íÿëõñûí ýíäýãäýë, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëèéí õóãàöààíä (2001- 2003 îí) 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ íÿëõñûí íàñ áàðàëò 30 áàéõàä 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ ýðò íÿðàéí ýíäýãäýë 14 áà õîæóó íÿðàéíõ 16 áàéâ. ̺í ýíý õóãàöààíä 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 35 áàéõàä 1-4 íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë ìàø áàãà áóþó 5 áàéíà. Ýíý øóóä òîîöîî íü (MORTPAK àøèãëàí õèéñýí) øóóä áóñ òîîöîîòîé ìàø îéðîëöîî ãàð÷ áàéãàà þì. 2002 îíû áàéäëààð øóóä áóñ òîîöîîãîîð 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ íÿëõñûí ýíäýãäýë 34 (1q0), 1000-ä íîãäîõ õ¿¿õäèéíõ 8 (4q1) ãàð÷ýý. ̺í íÿëõñûí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí ÝÌß-íû ñòàòèñòèê ìýäýýëëýëòýé (1000 àìüä òºðºëòºä 28) îéðîëöîî áàéãàà þì. Íÿëõñûí ýíäýãäýë õºäººä (1000-ä 32) õîòîîñ (1000-ä 26) ºíäºð áàéíà. Ýíý íü õîòûíõûã áîäâîë õºäººä ýõ÷¿¿ä ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíýýñ õîë áàéäàã, ìºí æèðýìñíèé ¿åèéí õÿíàëò áîëîí òºðºõ ¿åèéí ¿éë÷èëãýý, òºðñíèé äàðààõü íÿðàéí õàëàìæ ¿éë÷èëãýý ñóë áàéãààòàé õîëáîîòîé áàéæ ìàãàäã¿é þì. Åðºíõèé人 õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (ýðò íÿðàé, íÿëõàñ, òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû) Áàðóóí, Ç¿¿í áîëîí Òºâèéí á¿ñýä õàðüöàíãóé ºíäºð, õàðèí Óëààíáààòàð õîò, ªìíºä á¿ñýä áàãà áàéíà. Ýõ÷¿¿äèéí áîëîâñðîë äýýøëýõýä íÿëõàñûí ýíäýãäýë áóóðñàí, ýðýãòýé õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëèéí õóâüä ýìýãòýé õ¿¿õäèéíõýýñ ºíäºð áàéãàà çýðýã áóñàä îðíû èæèë òºñººòýé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í, ïðàãòèê ä¿ãíýëòèéã áàòàëæ áàéíà. Íýã õ¿íä íîãäîõ ñàðûí äóíäàæ îðëîãîîð (ÍÕÍÑÄÎ) íü íÿðàéí , íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã òîîöîæ ¿çýõýä 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä ìàø áàãà (Íÿëõñûí ýíäýãäýë 1000-ä 13) áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (38) äàðóé 3 äàõèí ºíäºð áàéíà. Íýãýýñ äºðâºí íàñòàé õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë ÍÕÍÑÄÎ íü 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä îãò ãàðààã¿é áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (1000-ä 8) ýíäýãäýë ºíäºð áàéãàà íü àíõààðàë õàíäóóëàõ ¸ñòîé àñóóäëûí íýã áîëæ áàéíà. Íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõûí òóëä ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà, õºòºëáºð¿¿äèéí ç¿ãýýñ áîäèòîé ñòðàòåãèéã áîëîâñðóóëàí ãàðãàæ, áîëîâñðîë áàãàòàé áîëîí îðëîãî áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààðõ ìýäëýãèéã äýýøë¿¿ëæ, òýäýíä íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýã õ¿ðãýõýä èë¿¿ àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. ͺõºí ¿ðæèõ¿é áà õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä Ìîíãîë óëñ íü íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä áîëîí õ¿¿õäýä èõýýõýí àíõààðàë òàâüäàã, ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí øàòíû ¿éë÷èëãýýíèé òîãòîëöîîòîé îðîí þì. xxii
- 26. Æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îðæáóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí 1998 îíä 96 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 99 õóâü áîëæ ºññºíèé äîòîð ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõ ýì÷èéí õÿíàëòàíä îðæ, òóñëàìæ àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 48 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 53 õóâü áîëæ íýìýãäëýý. Y¿íèé íýã àäèë æèðýìñíèé õÿíàëòàíä àíõ îðñîí ãîë÷ õóãàöàà 1998 îíä 3.7 ñàð áàéñíàà 2003 îíä 3.3 áîëæ íààøèëæýý. Ýíý íü æèðýìñíèé áîëîí òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý, åðºíõèé人 ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðýëöýý, õàíãàìæ òèéì ÷ ìóóã¿é áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Ýìíýëýãò õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 94 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 97 õóâü áîëæ ºññºí áºãººä òºðºõ人 ýìíýëãèéí íàðèéí ìýðãýæëèéí àæèëòíû òóñëàìæ àâ÷ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 94 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 97 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä òºìðèéí äóòàãäëààñ ¿¿ññýí öóñ áàãàäàëò íèëýýä ò¿ãýýìýë áàéäàã áºãººä ¿¿íòýé òýìöýõ, ñýðãèéëýõýä íèëýýä àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéãàà íü ñóäàëãààíààñ õàðàãäëàà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õä¿¿äèéí 13 õóâü íü ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí íü 1998 îíûõîîñ (9 õóâü) íýìýãäæýý. Æèðýìñýí áàéõäàà õàâñàðñàí ºâ÷íººð (æèøýýëáýë; ç¿ðõ, øýýñíèé ñóâàã, Ẻð áîëîí ýëýãíèé õÿìðàë) ºâäºæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 1998 îíûõîîñ íýìýãäñýí íü àíõààðàë òàòàõ àñóóäëûí íýã áîëñîí áàéíà. Òºðñíèé äàðààõ ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí äóíä õºõººð õîîëëîëò, íÿðàéí àñàðãààíû òàëààð çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºíäºð áàéãàà íü õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë áóóðàõàä òîäîðõîé à÷ õîëáîãäîë ºãñºí áàéæ áîëîõ þì. Õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîëò Òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí äºðºâíèé ãóðâààñ (78 õóâü) èë¿¿ íü òºðñíèé äàðàà 30 ìèíóòûí äîòîð õºõºº àìàëñàí áàéíà. 1998 îíûõòîé õàðüöóóëàõàä ÿìàð íýã õóãàöààíä õºõººð õîîëëîæ áàéñàí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí 97 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 99 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. Òºðñíèé äàðààõ ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ (60 õóâü) íü õºõººð õîîëëîëòûí òàëààð çºâëºãºº àâñàí íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà óðòñàõàä ýåðýãýýð íºëººëñºí áîëîâ óó. Ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õäýý óðò õóãàöààíû òóðø õºõººð õîîëëîæ, áàñ íýìýëò õîîë õ¿íñèéã òýäýíä áàãààñ íü ºãäºã ãýñýí ä¿ãíýëò õèéæ áîëîõ áºãººä ýíý íü íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí, ÿëàíãóÿà ýðò íÿðàéí ýíäýãäýë áóóðàõàä çîõèõ õýìæýýãýýð íºëººëäºã áàéæ áîëîõ þì. Õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà 1998 îíä 25.2 ñàð áàéñíàà 2003 îíä 25.9 ñàð, äàí õºõººð õîîëëîñîí õóãàöàà 3.5 ñàð áàéñíàà 5.9 ñàð áîëæ ºñ뺺. Ñîíèðõóóëàõàä, 0-3 ñàðòàé õ¿¿õäèéí 94 õóâü, 0-6 ñàðòàé xxiii
- 27. õ¿¿õäèéí 85 õóâüíü äàí õºõººð õîîëëîæ áàéñàí íü Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí çºâëºìæòýé ãîéä (ÿã) òîõèð÷ áàéãàà þì. ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äèéëýíõ íü áóþó 95 õóâü íü ÁÇÄÕ, 96 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíû çýðýãöýý äýýðõ õî¸ð ºâ÷íèé òàëààð ãîë òºëºâ òåëåâèç, ðàäèî, ñîíèí õýâëýëýýñ ìýäýýëýë àâäàã áàéíà. ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà äóíäàæ ýõ ¿¿ñâýðèéí òîî 2.5 áàéõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2.6 áàéãàà íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà áàéäàë áàðàã àäèë áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 95 õóâü íü ÁÇÄÕ, 96 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà áºãººä ñýðãèéëýõ ãîë àðãà íü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ ÿâäàë ãýæ ¿çæýý. Ýäãýýðýýñ õàðàõàä Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿ä ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûã ñàéí ìýääýã íü õàðàãäëàà. Ãýâ÷ ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñíààñ õîéø áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýõ, çºâõºí íýã õîñòîé áýëãèéí õàðüöààòàé áîëîõ çýðãýýð áýëãèéí çàí ¿éë íü ººð÷ëºãäñºí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ìàø áàãà áàéíà. ªìíºõ ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5.7 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ýíý ¿ç¿¿ëýëò 4.1 õóâü áîëæ ºìíºõ ñóäàëãààíààñ 1.6 ïóíêòýýð áóóð÷ýý. ̺í áóðóó îéëãîëòòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1998 îíä 4.6 áàéñàä áîë 2003 îíä 1.9 áîëæ áóóðñàí áàéíà. Äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýñ õàðàõàä ºíãºðñºí ñóäàëãààíààñ õîéø ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìûí òàëààðõ ìýäëýã íýìýãäñýí áàéíà ãýæ ä¿ãíýæ áîëîõîîð áàéíà. Õýäèé òèéì áîëîâ÷ îëîí òîîíû ýìýãòýé÷¿¿ä áóðóó îéëãîëòòîé õýâýýð áàéíà. Òóõàéëáàë ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ òàëààñ èë¿¿ õóâü íü ýð¿¿ë õàðàãäàæ áàéãàà õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéæ áîëíî ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñíû äàðàà áýëãèéí èäýâõòýé àìüäðàëä áàéãàà (25-39 íàñíû) ýìýãòýé÷¿¿äèéí 96-98 õóâèéíõ íü áýëãèéí çàí ¿éë îãò ººð÷ëºã人ã¿é, áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýñýí áàéäàë íýã õ¿ðýõã¿é õóâü áàéíà. Ýíý íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ õàíäëàãà, äàäàë, òýäãýýðèéí íèéãýì-ýäèéí çàñãèéí áàéäàë, ìýäýýëýë, áîëîâñðîë, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí çîõèîí áàéãóóëàëò ãýõ ìýò îëîí õ¿÷èí ç¿éëýýñ õàìààð÷ áàéãàà þì. Öààøèä áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷èä áîëîí õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëýã÷äèéã íàéäâàðòàé ìýäýýëýë, ñóäàëãààãààð õàíãàõûí òóëä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. Yð õºíäºëò Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýëòèéí òºãñãºëººñ õàðàõàä èõýíõ æèðýìñëýëò àìüä òºðºëòººð (78 õóâü), ¿ëäýõ õóâü íü (22 õóâü) ¿ð õºíäºëò, àìüã¿é òºðºëò, çóëáàëò, äóòóó òºðºëòººð òºãñºæ áàéíà. Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààíä 1000 àìüä òºðºëòºä 214 ¿ð xxiv õºíäºëò íîãäîæ áàéíà. Ýíý õóãàöààíä 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 8 õóâü íü ÿäàæ íýã óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéíà. Òýäãýýðýýñ 79 õóâü íü íýã óäàà, 21 õóâü íü õî¸ð áà ò¿¿íýýñ îëîí óäàà ¿ð õºíä¿¿ëæýý. Yð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò
- 28. áóþó íºõºí ¿ðæèõ¿éííàñíû íýã ýìýãòýéä íîãäîõ ¿ð õºíäºëòèéí òîî 0.7 áàéëàà. Õîòîä ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí (íýã ýìýãòýéä 0.9 ¿ð õºíäºëò) õºäººãººñ (0.4) õî¸ð äàõèí ºíäºð áàéíà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ¿ð õºíä¿¿ëñýí øàëòãààíûã òîäðóóëàõàä 32 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîîã¿é, 25 õóâü íü ñàíõ¿¿ãèéí áîëîëöîîã¿é, 19 õóâü íü ýð¿¿ë ìýíäèéí øàëòãààíààð, 17 õóâü íü íàñ àõèñàí áîëîí îëîí õ¿¿õýäòýé ó÷ðààñ ãýæ õàðèóëæýý. ¯¿íýýñ ¿çýõýä ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿ä áàðàã á¿ãäýýðýý îð÷èí ¿åèéí ¿ð íºëººòýé ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé áàéñàí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü íü Óëààíáààòàð õîòîä, 36 õóâü íü àéìãèéí ýìíýëýãò, 26 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò, 9 õóâü íü ñóìûí ýìíýëýãò ñ¿¿ë÷èéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëýõèéí ºìíº, 79 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëñíèé äàðàà çºâëºãºº àâñàí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí áîë òýäíèé 85 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëñíèé äàðàà ÆÑÀÕ õýðýãëýñýí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 37 õóâü íü õóàíëè ò¿ð òýâ÷èõ àðãûã õýðýãëýæ áàéñàí áîë 30 õóâü íü óóõ ýì, 15 õóâü íü åðºíäºã, 12 õóâü íü ýðýãòýé áýëãýâ÷éã çîíõèëîí õýðýãëýæ áàéæýý. Ýíý áàéäàë íü ýì, áýëãýâ÷ çýðýã áîãèíî õóãàöààòàé àðãóóäûã çºâ õýðýãëýõã¿é áàéõ ìºí ¿ð ä¿í áàãàòàé óëàìæëàëò àðãàä íàéäàõ ÿâäàë õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò, ò¿¿íýýñ ¿¿äñýí ¿ð õºíäºëò ºíäºð áàéõ íýã øàëòãààí áîëæ áàéíà. Òèéìýýñ ͯÝÌ-èéí ÷àíàðòàé ¿éë÷èëãýýã ýìýãòýé÷¿¿äýä ÿëàíãóÿà ¿ð õºíä¿¿ëæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äýä õ¿ðòýýìæòýé áîëãîõ çàìààð îð÷èí ¿åèéí ÷àíàðòàé, çàðäàë áàãàòàé ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýýã íýìýãä¿¿ëæ õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò, ¿ð õºíäºëòèéí ºíäºð ò¿âøèíã áóóðóóëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. ªñâºð ¿åèéí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä ͯÝÌ-èéí àíõíû ñóäàëãàà ÿâàãäñíààñ õîéøõè 5 æèëèéí õóãàöààíä ºñâºð íàñíû îõèäûí òºðºëòèéí òîî 9 õóâü áàéñíàà 7 õóâü áîëîí áóó÷ýý. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2003 îíä õºäººä (12 õóâü) õîòîîñ (5 õóâü) 2.5 äàõèí èõ áàéíà. ªñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü, ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä á¿ãäýýðýý æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà ìýäíý ãýæ õàðèóëñàí íü ìàø ýåðýã ¿ð ä¿í þì. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûí ìýäëýãèéí äóíäàæ òîî íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä 4.6 õàðèí ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä 5.5 áàéíà. Íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ 4 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãëýæ áàéõàä ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 27 õóâüòàé áàéíà. Ýíä ñîíèðõîë òàòñàí ¿ç¿¿ëýëò áîë áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõ òóòàì æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý áàãàñàæ áàéãàà ÿâäàë þì. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 16 õóâü íü (14-19 íàñíû õîîðîíä) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áà õºäººä (18 õóâü) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä õîòûíõîîñ (15 õóâü) 3 ïóíêòýýð ºíäºð áàéíà. Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ íýã ñàðûí õóãàöààíä áýëãèéí xxv
- 29. õàðüöààíä îðñîí ºñâºðíàñíû îõèäûí 22 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÄÎÕ, БЗДХ-ааñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí àæýý. Îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 37 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí áàéõàä ãýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 11 õóâü íü ë ýíý çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ä¿í ãàðñàí áàéíà. Õîòûí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 35 õóâü íü ñ¿¿ëèéí íýã ñàðûí õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÄÎÕ, БЗДХ-аас õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí áàéõàä õºäººä ýíý õóâü 9 áàéíà. ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ºñâºð íàñíûõàí 1998 îíä 92 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 90 õóâü áîëñîí áàéíà. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü ºìíºõ ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ 2 ïóíêòýýð (1998 îíä 5 õóâü 2003 îíä 7 õóâü), ýíý òàëààð áóðóó îéëãîëòòîé íü 3 ïóíêòýýð (1998 îíä 5 õóâü 2003 îíä 2 õóâü) буурчээ. Өөрөөр хэлбэл, өсвөр насны эмэгтэйчүүдийн мэдлэг дээшилсэн сайн үзүүлэлт гарчээ гэж хэлж болохоор байна. БЗДХ-аас ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü íü ¿çýæ áàéãàà áºãººä ÁÇДÕ òóññàí òîõèîëäîëä äèéëýíõ íü ýì÷, ýìíýëãèéí àæèëòàíä õàíäàõ þì áàéíà. xxvi
- 30. Òîâ÷èëñîí ¿ãèéí òàéëáàð ÁÇÄÕ Áýëãèéí Çàìààð Äàìæèõ Õàëäâàð ÃÁÒ Ãýð Á¿ë Òºëºâëºëò ÄÎÕ Äàðõëàë Îëäìîë Õîìñäîë ÆÑÀÕ Æèðýìñëýõýýñ Ñýðãèéëýõ Àðãà Õýðýãñýë ÍÁÅÊ Íàñ Áàðàëòûí Åðºíõèé Êîýôôèöèåíò ͯÁ Íýãäñýí ¯íäýñòíèé Áàéãóóëëàãà ÍÝÇ Íèéãýì, Ýäèéí çàñàã ¯Ñà ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí Ãàçàð ÒÅÊ Òºðºëòèéí Åðºíõèé Êîýôôèöèåíò ÕÀͯÝÌÑ Õ¿í Àìûí ͺõºí ¯ðæèõ¿éí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ñóäàëãàà YÍYÝÌÕ Yíäýñíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí õºòºëáºð ÕÒÀÍ Õýðýãëýñýí Ò¿¿âýðëýëòèéí Àðãûí ͺ뺺ëºë ÒÀØÍ Ò¿¿âýðëýëòèéí Àíõàí Øàòíû Íýãæ ÒÍÊ Òºðºëòèéí Íèéëáýð Êîýôôèöèåíò ÒÑÌÁÍÑ Ò¿¿âýð Ñóäàëãààíû Ìýäýýëýë Áîëîâñðóóëàõ Íýãäñýí Ñèñòåì ÒÒÊ Òºðºëòèéí Òóñãàé Êîýôôèöèåíò ÝÌØÓÈÑ Ýð¿¿ë ìýíäèéí øèíæëýõ óõààíû èõ ñóðãóóëü ÝÌß Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ßàì xxvii
- 31. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ 1 Á¯ËÝà I Îðøèë Ãàçàð ç¿éí áàéðøèë, óóð àìüñãàë, ò¿¿õ Ìîíãîë Óëñ íü äýëõèéí õóóðàé ãàçðûí 1.2 õóâüòàé òýíöýõ 1 566 460 àì äºðâºëæèí ãàçàð íóòãèéã ýçëýí Òºâ Àçèéí íóòàãò îðøèõ áºãººä õîéä òàëààð Îðîñûí Õîëáîîíû Óëñ, ºìíº òàëààðàà Á¿ãä Íàéðàìäàõ Õÿòàä Àðä Óëñòàé õèëëýæ áàéäàã. Íóòãèéí áàðóóí, õîéä õýñýã íü óóëàðõàã, îéí á¿ñýä, ç¿¿í òàë íü òàë õýýðèéí, ºìíºä õýñýãò íü ãîâèéí á¿ñ çîíõèëäîã. Ýõ ãàçðûí õóóðàé ýðñ òýñ óóð àìüñãàëòàé. Æèëèéí äºðâºí óëèðàëòàé (çóðãààãààñ íàéìäóãààð ñàðä çóí, åñººñ àðâàí íýãä¿ãýýð ñàðä íàìàð, àðâàí õî¸ðäóãààð ñàðààñ õî¸ðäóãààð ñàðä ºâºë, ãóðàâäóãààð ñàðààñ òàâäóãààð ñàð õ¿ðòýë õàâðûí óëèðàë). Ìîíãîë Óëñ çàñàã çàõèðãààíû õóâüä àéìàã, íèéñëýëä, àéìàã íü ñóìàíä, ñóì íü áàãò, íèéñëýë íü ä¿¿ðýãò, ä¿¿ðýã íü õîðîîíä õóâààãäàíà. Ýä¿ãýý òóñ óëñ íü íèéòäýý 21 àéìàã, 336 ñóì, 1674 îð÷èì áàã, õîðîîòîé. Íèéñëýë íü Óëààíáààòàð õîò ( Çóðàã 1.1). Ìîíãîë òóóðãàòíû óóãóóë ãàçàð áîë õ¿í òºðºëõòíèé ýðòíèé ºëãèé íóòãóóäûí íýã áºãººä ñ¿¿ëèéí ¿åèéí ñóäàëãààãààð 800000 æèëèéí òýðòýýãýýñ Ìîíãîë îðîíä õ¿í òàñðàëòã¿é íóòàãëàí àæ òºðñººð èðñýí ãýäãèéã òîãòîîñîí áàéíà. Ìàíàé ºâºã äýýäýñ Àçè òèâä í¿¿äýë÷äèéí àíõíû òºð óëñûã 2000 ãàðóé æèëèéí ºìíº áàéãóóëñàí áèëýý. Õýýð òàëûí í¿¿äýë÷äèéí äîòðîîñ ×èíãèñ õààí 1206 îíä Èõ Ìîíãîë Óëñ, óëìààð Àçè, Åâðîï õî¸ð òèâèéã äàìíàñàí Ìîíãîëûí ýçýíò óëñûã ¿íäýñëýí áàéãóóëñàí íü Ìîíãîëûí òºäèéã¿é, äàÿí äýëõèéí ò¿¿õýíä ÷ äóóëèàíòàé òîä òîìðóóí ¿éë ÿâäàë áîëñîí. Òýð ¿åèéã õîæèì íü ò¿¿õýíä Ìîíãîëûí ¿å õýìýýí íýðëýí òýìäýãëýäýã áîëæýý. Öàãèéí ýðõýýð XIV çóóíû äóíä ¿åýñ äîòîîäûí çºð÷èë òýìöýë õóðöäàæ, Ìîíãîëûí ýçýíò ã¿ðýí çàäàð÷ èðñýí òºäèéã¿é 1691 îíä Ìîíãîë Óëñ òºðèéí òóñãààð òîãòíîëîî àëäàæ, Ìàíæ ÷èí óëñûí õàðúÿàëàëä 200 ãàðóé æèë íóõëàãäàí äàðëàãäñàí þì. Ìîíãîëûí àðä ò¿ìýí ýõ îðíûõîî ýðõ ÷ºëºº, òóñãààð òîãòíîëûí òºëºº òóóøòýé òýìöñýýð 1911 îíä òóñãààð òîãòíîëîî ñýðãýýí, 1921 îíä áîëñîí àðäûí õóâüñãàëààð Ìîíãîë îðîíä àðäûí õóâüñãàëò áàéãóóëëûã òîãòîîæ, 1924 îíä ñîöèàëèñò ÷èã áàðèìæààòàé á¿ãä íàéðàìäàõ óëñûã òóíõàãëàñàí, 1990 îíîîñ àðä÷èëàë, çàõ çýýëèéí õàðèëöààíû çàìûã ñîíãîí àâñíààð äýëõèé íèéòèéí õºãæëèéí åðºíõèé ÷èã õàíäëàãàòàé õºë íèéë¿¿ëýõ áîëñîí. Ìîíãîë Óëñ ò¿¿õýí õºãæëèéíõºº íýãýí øèíý ¿åèéã òèéíõ¿¿ ýõýëñýí áèëýý. Õ¿í àì, îðîí ñóóöíû 2000 îíû óëñûí òîîëëîãûí ä¿íãýýð Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì 2373.5 ìÿíãàí, òýäãýýðèéí 95.7 õóâü íü ìîíãîë, 4.3 õóâü êàçàê ¿íäýñòýí þì. Êàçàêóóä íü íóòãèéí áàðóóí õýñýãò àìüäàðäàã. Öººí òîîíû Õÿòàä, Îðîñ ¿íäýñòýí áàéäàã áºãººä òýäíèé äèéëýíõ íü íèéñëýë õîòîä îðøèí ñóóäàã.
- 32. 87050’ Çóðàã 1.1Ìîíãîë Óëñûí çàñàã çàõèðãààíû íýãæ 52009’ 119054’ (Àéìàã, íèéñëýë). Îðîñûí Õîëáîîíû Óëñ 41035’ Á¿ãä Íàéðàìäàõ Õÿòàä Àðä Óëñ
- 33. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ Ìîíãîë õýë áîë òºðèéí àëáàí ¸ñíû õýë áºãººä ìîíãîë÷óóä íü ¿íäýñíèé áè÷èã, ñî¸ëòîé Àçèéí ýðòíèé àðä ò¿ìíèé íýã þì. Øàøèí ø¿òëýãèéí õóâüä Ìîíãîëä áóääûí øàøèí çîíõèëäîã õýäèé áîëîâ÷ ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä áóñàä øàøèí íèëýýä îðæ èðæ áàéãàà. ̺í íóòãèéí áàðóóí õýñýãò àìüäàðäàã êàçàê ¿íäýñòýí ëàëûí (èñëàìûí) øàøèí ø¿òäýã. Õ¿í àìûí ºñºëò Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí ºñºëò XX çóóíû äóíä ¿å õ¿ðòýë èõýýõýí óäààí çîãñîíãè áàéäàëòàé áàéñàí. Y¿íä íºëººëñºí ãîë õ¿÷èí ç¿éë¿¿äèéí íýã íü Äýëõèéí 2 äóãààð äàéí õ¿ðòëýõ õóãàöààíû óëñ îðíû íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ñóë äîðîé õºãæèë þì. Ãýâ÷ ºíãºðñºí çóóíä Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì 3.7 äàõèí ºññºí ãýäãèéã òýìäýãëýí õýëýõ õýðýãòýé. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí ºñºëòèéã 3 ¿å øàòààð àâ÷ ¿çýõ íü ç¿éòýé áºãººä 1-ðò óäààí áóþó çîãñîíãè ºñºëòèéí ¿å 1900-1950 îí, 2-ðò ºñºëò ýð÷èìòýé íýìýãäýæ áàéñàí ¿å 1950-1980 -ààä îíû äóíä ¿å õ¿ðòëýõ, 3-ðò õ¿í àìûí ºñºëòèéí ààæèì áóóðàëòûí ¿å áóþó 1980 -ààä îíû äóíäààñ õîéøõè ¿å ãýæ õóâààí àâ÷ ¿çýæ áîëíî. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì íü 1918 îíû òîîëëîãîîð 647.5 ìÿíãà áàéñàí áîë 1956 îíä 845.5 ìÿíãà áîëñîí ýíý õóãàöààíä æèëèéí äóíäàæ ºñºëò 1.0 õóâü õ¿ðýõã¿é áàéëàà. 1940 îíîîñ õîéøõè ýäèéí çàñãèéí òîìîîõîí ººð÷ëºëò¿¿ä, óëñ òºðèéí òîãòâîðòîé áàéäëûí à÷ààð õ¿í àìûí àìüæèðãààíû ò¿âøèí áîäèòîéãîîð ñàéæèðñàíû çýðýãöýý îð÷èí ¿åèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíèé òîãòîëöîî ºðãºæèí õºãæèõ ñóóðü òàâèãäàâ. Y¿íèé ¿ð ä¿íä òºðºëò íýìýãäýæ, íàñ áàðàëò áóóðñíààð õ¿í àì õóðäàöòàé íýìýãäýæ, 1956-1980 -ààä îíû äóíä ¿å õ¿ðòýë õóãàöààíä õ¿í àìûí æèëèéí äóíäàæ ºñºëò 1.0-2.9 õóâüä õ¿ð÷ áàéñàí. Õ¿ñíýãò1.01 Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì ç¿éí çàðèì ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä, 1979, 1989, 2000, 2003 îí Yç¿¿ëýëò 1979 1989 2000 2003 Íèéò õ¿í àì (ìÿíãààð) 1,595 2,044 2,374 2,504 Ýðýãòýé (õóâèàð) 50,1 49,9 49.6 49.6 Ýìýãòýé (õóâèàð) 49,9 50,1 50.4 50.4 0-4 íàñ (õóâèàð) 16,5 15,9 10.4 9.2 5 -14 íàñ (õóâèàð) 27,7 26,0 25.4 23.4 15-64 íàñ (õóâèàð) 50,8 54,1 60.8 63.8 4,0 65 äýýø (õóâèàð) 5,0 3.5 15-49 ýìýãòýé÷¿¿ä (õóâèàð) 21,2 23,5 27.2 28.3 99,7 3.5 98.5 98.4 Õ¿éñèéí õàðüöàà (õóâèàð) 100,3 Íàñíû õàðüöàà (õóâèàð) 96,9 84,8 64.6 61.6 Õ¿í àìûí òîî íü 1918-1969 îíû õîîðîíä (50 îð÷èì æèëä) 2 äàõèí ºñ÷ áàéñàí áîë 1969-1989 îíû õîîðîíäîõ 20-èîä æèëèéí äîòîð ìºí 2 äàõèí íýìýãäñýí ÷ 1980-ààä îíû äóíä ¿åýñ õ¿í àìûí òºðºëò ààæèì áóóð÷ ýõëýñýí áàéäàã. 3 Õ¿í àìûí æèëèéí äóíäàæ ºñºëòèéí õóâü 2,9 2,5 1.4 1.3 [ ¿å ] [1970-1980] [1980-1990] [1990-2000] [2000-2003]
- 34. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ Ìàíàé óëñûí õ¿í àìûí ºñºëòèéí õóðäàö áóóðàõàä íºëººëñºí ãîë õ¿÷èí ç¿éë áîë òºðºëòèéí áóóðàëò þì. 1990 îíä 1000 õ¿í àì òóòàìä 35.3 òºðºëò íîãäîæ áàéñàí áîë 2003 îíä 20.6 áîëòëîî áóóðëàà. Íàñ áàðàëò ìºí ñ¿¿ëèéí 30 æèëä ìýäýãäýõ¿éö áóóðñàí þì. Íàñ áàðàëòûí åðºíõèé êîýôôèöèåíò áóþó 1000 õ¿í àì òóòàìä íîãäîõ íàñ áàðàëò 1970 îíä 12.3 áàéñíàà 1990 îíä 8.5, 2003 îíä 6.6 áîëæ áóóðàâ. 2003 îíû æèëèéí ýöñèéí áàéäëààð Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àìûí òîî 2 ñàÿ 504 ìÿíãàä õ¿ðñýí áºãººä ò¿¿íèéã 2002 îíòîé õàðüöóóëàõàä 33 ìÿíãàí õ¿íýýð áóþó 1.2 õóâèàð ºñ÷ýý. Íèéò õ¿í àìûí 49.6 õóâèéã ýðýãòýé÷¿¿ä, 50.4 õóâèéã ýìýãòýé÷¿¿ä ýçýëæ áàéíà. Ìîíãîë óëñûí õ¿í àì õàðüöàíãóé çàëóó áºãººä õºäºëìºðèéí íàñíû õ¿í àìûí ýçëýõ õóâü ºíäºð þì. Õ¿í àìûí áàéðøèëò, øèëæèõ õºäºë㺺í Ìîíãîë Óëñ íü äýëõèéí áóñàä îðîíòîé õàðüöóóëàõàä ñèéðýã ñóóðüøèëòàé îðíû òîîíä îðîõ áºãººä íýã àì äºðâºëæèí êèëîìåòðò 1.6 õ¿í íîãäîæ áàéíà. Õàðèí õ¿í àìûí áàéðøèë íÿãòðàëûã àéìàã, ñóìààð àâ÷ ¿çâýë íýëýýä ÿëãààòàé þì. Òóõàéëáàë õ¿í àìûí íÿãòðàë íýã àì äºðâºëæèí êèëîìåòðò Óëààíáààòàðò 161.7, Äàðõàíä 25.4, Îðõîíä 85.1 áàéõàä ªìíºãîâüä 0.3, Äîðíîãîâüä 0.5, Ãîâü-Àëòàéä 0.5, Äîðíîäîä 0.6 õ¿í íîãäîæ áàéíà. Y¿íä íºëººëñºí ãîë õ¿÷èí ç¿éë íü 1990-ýýä îíû ýõíýýñ ýõëýñýí õîò ñóóðèí ðóó ÷èãëýñýí õ¿í àìûí äîòîîä øèëæèõ õºäºë㺺í þì. Õ¿í àì îðîí ñóóöíû 2000 îíû óëñûí òîîëëîãûí ä¿íãýýñ ñ¿¿ëèéí íýã æèëä áóþó 1999 îíä íèéò õ¿í àìûí 3.3 õóâü áóþó 78953 õ¿í øèëæèõ õºäºë㺺íä îðîëöñîí áàéíà. ̺í òîîëëîãûí ºìíºõ òàâàí æèëèéí áàéäëààð àâ÷ ¿çýõýä íèéò õ¿í àìûí 7.6 õóâüòàé òýíöýõ õ¿í àì øèëæèõ õºäºë㺺íä îðîëöæýý. Ñ¿¿ëèéí àðàâ ãàðóé æèë õîò, ñóóðèí ãàçàð ëóó ÷èãëýñýí øèëæèëò áóóðààã¿é, õàðèí ÷ ºñºõ õàíäëàãàòàé ÿâæ èðæýý. Ýíý íü äîòîîä øèëæèõ õºäºë㺺íèéã çîõèöóóëàõ íýãäñýí áîäëîãî áàéõã¿éòýé õîëáîîòîé þì. 4 Õ¿í àìûí áîäëîãî Ìîíãîë Óëñ íü èðãýíèé àðä÷èëñàí íèéãýì öîãöëóóëàí áàéãóóëæ áóé îðíû õóâüä õ¿í àì, õºãæëèéí àñóóäëààð îëîí óëñûí õàìòûí íèéãýìëýã, ͯÁ-ààñ ãàðãàñàí óðèàëãà, øèéäâýðèéã äýìæèí õýðýãæ¿¿ëæ èðñýí áºãººä ¿¿íèé íýã èëðýë íü 1994 îíû Êàéðûí “Õ¿í àì áà õºãæèë” îëîí óëñûí áàãà õóðëûí øèéäâýðèéã ººðèéí îðíû îíöëîã íºõöºëä íèéö¿¿ëýí õýðýãæ¿¿ëýõ ¿¿äíýýñ Ìîíãîë Óëñûí òºðººñ áàðèìòëàõ õ¿í àìûí áîäëîãûã 1996 îíä áàòàëñàí ÿâäàë þì. Ýíýõ¿¿ áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëýõ òàëààð Çàñãèéí ãàçàð, îðîí íóòãèéí òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãûí õàìòûí õ¿÷èí ÷àðìàéëòûí ¿ð ä¿íä õ¿í àìûí õºãæèëä íºëººòýé ýðõ ç¿éí îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõ, ýð¿¿ë ìýíä, áîëîâñðîë, õîîë õ¿íñ, îðîí ñóóöíû õàíãàìæ, õºäºëìºð ýðõëýëò, õ¿í àìûí á¿ëãèéí õºãæèë, á¿ðòãýë ñóäàëãààã ñàéæðóóëàõ çýðýã ÷èãëýëýýð áàãàã¿é îëîëò àìæèëòàä õ¿ðñýí áèëýý. Ãýâ÷ õ¿í àìûí ºñºëòèéí ñààðàëòààñ ¿¿äýí ãàð÷ áóé òóëãàìäñàí àñóóäëûã øèéäâýðëýõ, îëîí óëñûí õýìæýýíä õýëýëöýí çºâøèëöñºí ñòðàòåãèéí áè÷èã áàðèìòóóäòàé íèéö¿¿ëýõ øààðäëàãûí óëìààñ äýýðõ “Ìîíãîë Óëñûí òºðººñ áàðèìòëàõ õ¿í àìûí áîäëîãî”-ûã “Ìîíãîë Óëñûí òºðººñ õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãî” íýðòýéãýýð øèíý÷ëýí áîëîâñðóóëàí 2004 îíû 5-ð ñàðä Óëñûí Èõ Õóðëààð áàòàëñàí þì.
- 35. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ Ýíýõ¿¿ áîäëîãûã Ìîíãîë óëñûí õºãæëèéí áîëîí Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëòûã ä¿ãíýõ ¿å øàòòàé óÿëäóóëàí 2015 îí õ¿ðòýë äàðààõü ¿å øàòòàéãààð õýðýãæ¿¿ëíý: 5 Íýãä¿ãýýð ¿å øàò: 2004-2007 îí Õî¸ðäóãààð ¿å øàò: 2008-2011 îí Ãóðàâäóãààð ¿å øàò: 2012-2015 îí Áîäëîãûí çîðèëãî: Ìîíãîë óëñûí òºðººñ õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãûí çîðèëãî íü õ¿í àìûí òîãòâîðòîé ºñºëòèéã õàíãàæ, õ¿í àðäàà óðò óäààí, ýð¿¿ë ýíõ, á¿òýýë÷ýýð àìüäðàõ, õºãæèõ òààòàé îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõýä îðøèíî. Õ¿í àìûí òºðºëòèéí òàëààðõ õºãæëèéí áîäëîãîä õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí äàðààõü çîðèëòûã äýâø¿¿ëñýí. Y¿íä: 1. Õ¿¿õäèéã îþóí óõààí, áèå áÿëäðûí õóâüä ºâ òýãø õºãæèëòýé, ýñýí ìýíä, ýð¿¿ë ÷èéðýã, ñàéí ñàéõàí àìüäðàõ íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëæ 20-39 íàñíû ýõ÷¿¿äèéí 2-3 æèëèéí òºðºëòèéã ò¿ëõ¿¿ äýìæèíý. 2. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæ, ÷àíàðûã ñàéæðóóëæ, ýõèéí ýíäýãäýëä ºðòºìòãèé á¿ëýã áîëîí ºñâºð, àõèìàã íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä òýäíèé ñîíãîëòûí äàãóó æèðýìñëýëò, òºðºëòºº çîõèöóóëàõàä äýìæëýã ¿ç¿¿ëíý. 3. Õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò, ¿ð õºíäºëò, ò¿¿íèé õ¿íäðýëèéã áóóðóóëàõ öîãö àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëíý. 4. Òºðºõèéí ºìíºõ, òºðñíèé äàðààõü áîëîí õ¿¿õäýý ºñãºõºä øààðäëàãàòàé ýð¿¿ë ìýíä, íèéãìèéí õàìãààëëûí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, õ¿ðòýýìæèéã ñàéæðóóëæ, îëãîõ òýòãýìæèéí õýìæýýã íýìýãä¿¿ëíý. 5. Ãýð á¿ëèéí õîñ 3 áà ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ, ýñýí ìýíä ºñãºõèéã óðàìøóóëæ, ºðõèéí îðëîãûã íü íýìýãä¿¿ëýõ ÷èãëýë áàðèìòëàíà. 6. Õ¿í àìûí, ÿëàíãóÿà, ýðýãòýé÷¿¿äèéí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààðõ îéëãîëò, ìýäëýã, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã äýýøë¿¿ëæ, õ¿íèé ýðõ áîëîí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõèéã õàíãàõ îð÷íûã á¿ðä¿¿ëíý. 7. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí çàìûí õàëäâàðò ºâ÷èí, ÄÎÕ/ÕÄÕÂ-ýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, ýì÷ëýõ, íºõºí ñýðãýýõ íèéãýì, õàìò îëîíä ò¿øèãëýñýí ¿éë÷èëãýýã õºãæ¿¿ëíý. 8. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí àæëûí áàéðûã õàäãàëæ, õ¿¿õýä àñàðñíû òýòãýìæèéí õýìæýýã ¿å øàòòàéãààð íýìýãä¿¿ëæ, óëìààð ò¿¿íèé ñàðûí öàëèíãèéí õýìæýýíä õ¿ðãýíý. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 2 äàõü ñóäàëãàà ( ÕÀͯÝÌÑ) Ýíýõ¿¿ ñóäàëãààã ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð (¯ÑÃ), ͯÁ-ûí Õ¿í àìûí Ñàíãèéí (ÕÀÑ) òåõíèêèéí áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãòýéãýýð 2 äàõü óäààãàà 2003 îíä ÿâóóëñàí áèëýý. Ñóäàëãààíû ò¿¿âýðëýëò õèéõ, ò¿¿âýðëýëòèéí àðãà÷ëàë áîëîâñðóóëàõ, ìýäýýëýë öóãëóóëæ, áîëîâñðóóëàõ, ä¿í øèíæèëãýý õèéõ, òàéëàí áè÷èõ çýðýã àæëûã ¯ÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòí¿¿ä, ͯÁ-ûí ÕÀÑ-èéí MON/02/P08 òºñëèéí áàã õàìòðàí çîõèîí áàéãóóëñàí. ÕÀͯÝÌÑ íü õýä õýäýí áàéãóóëëàãà îðîëöñîí, îëîí òîîíû õóâü
- 36. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ õ¿íèéã õàìðóóëñàí èæ á¿ðýí ñóäàëãàà þì. Ñóäàëãààíä ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàð ãîë ¿¿ðýãòýé îðîëöñîí. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàì (ÝÌß) íü ñóäàëãààíû óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí àæëûí õýñãèéí ãèø¿¿ä õýëáýðýýð îðîëöñîíîîñ ãàäíà ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéí ãîë õýðýãëýã÷ ìºí áèëýý. Ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéã êîìïúþòåðò îðóóëàõ, ¿ð ä¿íãèéí õ¿ñíýãò¿¿äèéã áîëîâñðóóëàõ, òàéëàíã áè÷èõ, ìýäýýëëèéí ¿íýí çºâ áàéäàëä ¿íýëãýý ºãºõ àæèëä ͯÁ-ûí Áàíãêîê äàõü Óëñ îðíûã äýìæèõ áàãààñ çºâëºãºº àâ÷, õàìòðàí àæèëëàëàà. Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãààíû çîðèëãî íü : • Òºðºëò, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õîëáîãäîëòîé ìýäýýëëèéã öóãëóóëàõ, • Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààðõè ìýäëýã, õýðýãëýýã á¿ñ 6 íóòãààð ÿëãàí òîäîðõîéëîõ, • Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ìýäëýãèéí ò¿âøèíã íàñ áîëîí áóñàä øèíæ òýìäãýýð òîäîðõîéëîõ, • Õ¿¿õäèéí äàðõëààæóóëàëò, õºõººð õîîëëóóëàõ, òºðºõèéí ºìíºõ áîëîí òºðñíèé äàðààõ õÿíàëò çýðýã ýð¿¿ë ìýíäòýé õîëáîîòîé òîäîðõîé àñóóäëóóäààð ìýäýýëýë öóãëóóëàõ, • Ãýð á¿ë òºëºâëºëò, ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéäàë, òºðºëò, íàñ áàðàëòûí ò¿âøèí äýõ ººð÷ëºëòèéã õÿíàõàä øààðäëàãàòàé ñóóðü ìýäýýëëèéã áýëòãýõ, • ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãëýýíèé òàëààðõ ìýäýýëëèéã ººðèéí áîëîí îëîí óëñûí ìýäýýëëèéí ñàíä îðóóëàõ, ä¿ãíýëò, çºâëºìæ ãàðãàõ, • Áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷, ýðäýì øèíæèëãýý, ñóäàëãààíû àæèëòàí áóñàä õýðýãëýã÷äèéã øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõàä îðøèíî. ÕÀͯÝÌÑ-íû ò¿¿âýðëýëò Ñóäàëãààã àëü ÷ ºðõ ñîíãîãäîæ áîëîõ òýíö¿¿ ìàãàäëàë á¿õèé 2 ¿å øàòòàé ò¿¿âðèéí àðãûã àøèãëàí ÿâóóëàâ. Ýíý íü ºìíºõ 1998 îíû ñóäàëãààíû ìýäýýëýëòýé á¿ðýí õàðüöóóëàõ áîëîìæòîé ãýñýí ¿ã þì. Óëñ îðîí äàÿàð áàã, õîðîî á¿ð äýýð æèë áîëãîí øèíý÷ëýãäýí õºòëºãäºæ áàéäàã ºðõ, õ¿í àìûí á¿ðòãýëèéí æàãñààëòûã ò¿¿âýðëýëòèéí õ¿ðýý áîëãîí àâñàí. Ò¿¿âýðëýëòèéí õ¿ðýýíèé ìýäýýëëèéí ¿íýí çºâ áàéäëûã ñàéæðóóëàõ àæëûã 2002 îíû 4-ð óëèðàë, 2003 îíû ýõíèé óëèðàëä õèéæ ìºí îíû õàãàñ æèëèéí ìýäýýëýëä ¿íäýñëýí ò¿¿âýðëýëòèéã õèéñýí áîëíî. Ò¿¿âýðëýëòèéã õ¿ñíýãò 1.02-ä õàðóóëàâ.
- 37. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 1.02 Ò¿¿âýðëýãäñýí áàã, õîðîî áîëîí ºðõèéí òîî, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Èéì òºðëèéí ñóäàëãààã ÿâóóëàõàä àíõàí øàòíû íýãæýýñ 25-30 ºðõèéã ñîíãîí àâàõàä òºëººëºõ ÷àäâàð íü ñàéí áîëîõ íü 1998 îíû ñóäàëãàà áîëîí èæèë òºðëèéí ñóäàëãàà õèéñýí áóñàä îðíû òóðøëàãààð íîòëîãäñîí þì. Ýë áàéäëûã ¿íäýñëýí ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíä íýã ò¿¿âýð íýãæýýñ 30 ºðõ ñîíãîí àâñàí. (Õàìãèéí òºëººëºë ñàéòàé ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæèéí ñîíãîëò íü ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ¿¿ä õîîðîíäûí áîëîí ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ äîòîðõè ãîë ãîë ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí ÿëãààòàé áàéäëààñ øàëòãààëíà. Ãýõäýý ¿¿íèéã çºâõºí ñóäàëãàà ÿâóóëñíû äàðàà òîäîðõîéëíî.) Ñóäàëãààíä íèéò ºðõèéí 1.47 õóâü áóþó 8400 ºðõèéã õàìðóóëàõààð òºëºâëºñºí ó÷ðààñ áèäýíä íèéò 280 àíõàí øàòíû íýãæèéã ò¿¿âýðëýõ øààðäëàãà ãàð÷, áàã, õîðîîã ò¿¿âýðëýëòèéí àíõàí øàòíû íýãæ (ÒÀØÍ) áîëãîæ, íèéò 1674 ÒÀØÍ- ¿¿äèéã àéìàã áîëîí ñóìäààð íü ýõíýýñ íü äóãààðëàí æàãñààñàí. Ò¿¿âýðëýëòèéí àíõàí øàòíû 280 íýãæèéã ñîíãîõäîî ýõíèé ÒÀØÍ-èéã ñàíàìñàðã¿é áàéäëààð ñîíãîí ºðõèéí òîîòîé øóóä ïðîïîðöèîíàëààð äàðàà äàðààãèéí ÒÀØÍ-¿¿äèéã ñîíãîâ. Íýã ÒÀØÍ-èéí õ¿ðýýíä ºðõ¿¿äèéã ñîíãîõäîî ò¿¿âýðëýëòèéí àíõíû ºðõèéã ñàíàìñàðã¿é áàéäëààð ýõëýýä ñîíãîí àâ÷, äàðàà íü òóõàéí ÒÀØÍ äýõ ºðõèéí íèéò òîîòîé øóóä ïðîïîðöèîíàëèàð äàðààãèéí ñîíãîãäîõ ºðõèéã òîâëîñîí. Ñîíãîãäñîí ºðõ¿¿äýýñ ºðõèéí àñóóëãûí õóóäàñíû äàãóó ÿðèëöëàãà àâñàí áîëíî. ªðõºä áàéãàà 15-49 íàñíû á¿õ ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ãàäíà òóõàéí ºðõºä ñóäàëãàà ÿâàõûí ºìíºõ øºíº õîíîñîí 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ýìýãòýé÷¿¿äèéí àñóóëãûí õóóäñààð, ÿðèëöëàãà àâñàí. ÒÀØÍ òóñ á¿ðýýñ ÿðèëöëàãà ºãñºí ãýð á¿ëòýé òàâàí ýìýãòýé òóòìûí 3 íºõðººñ íü íºõðèéí àñóóëãûí õóóäñààð òóñ òóñ ÿðèëöëàãà àâñàí. 7 Àñóóëãûí õóóäàñ Ò¿¿âýðëýãäñýí íýãæèéí (áàã, õîðîî) äóãààð Ò¿¿âýðëýãäñýí ºðõèéí òîî 1 Àðõàíãàé 1-13 390 2 Áàÿí-ªëãèé 14-23 300 3 Áàÿíõîíãîð 24-34 330 4 Áóëãàí 35-42 240 5 Ãîâü-Àëòàé 43-50 240 6 Äîðíîãîâü 51-56 180 7 Äîðíîä 57-64 240 8 Äóíäãîâü 65-70 180 9 Çàâõàí 71-80 300 10 ªâºðõàíãàé 81-94 420 11 ªìíºãîâü 95-100 180 12 Ñ¿õáààòàð 101-107 210 13 Ñýëýíãý 108-118 330 14 Òºâ 119-129 330 15 Óâñ 130-139 300 16 Õîâä 140-149 300 17 Õºâñãºë 150-164 450 18 Õýíòèé 165-173 270 19 Äàðõàí-Óóë 174-182 270 20 Óëààíáààòàð õîò 183-269 2610 21 Îðõîí 270-279 300 22 Ãîâüñ¿ìáýð 280 30 Ä¿í 8400
- 38. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ ÕÀͯÝÌÑ-íä ¿íäñýí ãóðâàí òºðëèéí àñóóëãûí õóóäàñ õýðýãëýâ. Ñóäàëãààíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àñóóëãûí õóóäñûã áîëîâñðóóëàõàä Õ¿í àì ç¿é, Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Ñóäàëãààíû õºòºëáºð äýõü ““ çàãâàðûã ñóóðü áîëãîí àâ÷, Ìîíãîë îðíû îíöëîã áàéäëûã òóñãàæ íýëýýä ººð÷ëºëòèéã õèéñýí þì. ¯íäñýí ãóðâàí òºðëèéí àñóóëãûí õóóäàñíû ãîë ãîë ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã æàãñààâàë, (Õàâñðàëò. Ä -ãýýñ àñóóëãûí õóóäñûã õàðíà óó.): 1. ªðõèéí àñóóëãûí õóóäñàíä: • ªðõèéí òýðã¿¿ëýã÷òýé ÿìàð õàìààðàëòàé áîëîõ; • Íàñ; • Õ¿éñ; • Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí; • Ãýðëýëòèéí áàéäàë ªðõèéí á¿õ ãèø¿¿ä áîëîí ñóäàëãàà ÿâàõûí óðä øºíº òóõàéí ºðõºä õîíîñîí ãàäíû õ¿ì¿¿ñýýñ ºðõèéí àñóóëãûí õóóäàñíû äàãóó äýýðõ àñóóëòóóäûã àñóóñàí þì. Õ¿í àì ç¿éí åðºíõèé ìýäýýëýë, ºðõèéí îðîí ñóóöíû íºõöºë, îðëîãî, çàðëàãûí çàðèì ¿ç¿¿ëýëòèéã òîäðóóëàõ, ò¿¿í÷ëýí ãàíöààð÷èëñàí àñóóëãàä õàìðàãäàõ ýìýãòýé÷¿¿ä, ýðýãòýé÷¿¿äèéã ñîíãîõ çîðèëãîîð ºðõèéí àñóóëãûí õóóäñûã áîëîâñðóóëñàí. 2. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àñóóëãûí õóóäñàíä: • Åðºíõèé àñóóëãà, ãýðëýëòèéí áàéäàë; • ͺõºí ¿ðæèõ¿é; • Ýõèéí ýð¿¿ë ìýíä, æèðýìñëýëò, õºõººð õîîëëóóëàõ, õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëèéí ¿ð õºíäºëò, çóëáàëò, àìüã¿é òºðºëò; • Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààðõ ìýäëýã, õ¿ðòýýìæ, 8 ò¿¿íèé õýðýãëýý; • Òºðºëòèéí òºñººëºë; • Àæèë ýðõëýëò, íºõðèéí òóõàé àñóóëòóóä; • Áýëãèéí çàìûí õàëäâàðò ºâ÷èí (ÁÇÕª), äàðõëàë îëäìîë õîìñäîëûí (ÄÎÕ) òàëààðõ ìýäëýã. 3. ͺõðèéí àñóóëãûí õóóäñàíä: • Åðºíõèé àñóóëãà; • ͺõºí ¿ðæèõ¿é; • Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààðõ, ìýäëýã, õ¿ðòýìæ ò¿¿íèé õýðýãëýý; • Áýëãèéí çàìûí õàëäâàðò ºâ÷èí (ÁÇÕª), äàðõëàë îëäìîë õîìñäîëûí (ÄÎÕ) òàëààðõ ìýäëýã. ÕÀͯÝÌÑ-ã ÿâóóëñàí òºëºâëºãºº
- 39. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ ÕÀͯÝÌÑ-ã ÿâóóëàõ áýëòãýë àæëûã 2002 îíû 9-ð ñàðààñ ýõëýí 2003 îíäîî áàãòààí ìýäýýëýë öóãëóóëàëòûí àæëûã äóóñãàõààð òºëºâëºñºí. 9 Õ¿ñíýãò 1.03 ÕÀͯÝÌÑ-íû åðºíõèé òºëºâëºãºº Òºëºâëºñºí àæèë Ýõýëñýí Äóóññàí 1 Ñóäàëãààíû áýëòãýëèéã õàíãàõ 01.09.02 01.09.03 2 Òóðøèëòûí ñóäàëãàà õèéõ 15.02.03 15.03.03 3 Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ 04.09.03 26.12.03 4 Ìýäýýëýë îðóóëàõ, áîëîâñðóóëàõ 20.10.03 01.03.04 5 ¯ð ä¿íãèéí õ¿ñíýãò¿¿äèéã áîëîâñðóóëàõ 01.12.03 01.04.04 6 ¯ð ä¿íãèéí õ¿ñíýãò¿¿äèéã àâàõ 01.03.04 15.06.04 7 Òàéëàí èëòãýëèéã ãàðãàõ 15.03.04 15.08.04 Òóðøèëòûí ñóäàëãàà Ñóäàëãààíû àñóóëãûí õóóäàñíû ýõíèé õóâèëáàðûã õîëáîãäîõ ÿàì, áàéãóóëëàãóóäààñ ñàíàë àâ÷, äàõèí áîëîâñðóóëñíû äàðàà ÕÀͯÝÌÑ-íû àæëûí õýñýã, óäèðäàõ çºâëºë ýäãýýð àñóóëãûí õóóäàñíû äàãóó ñóäàëãàà õèéõèéã çºâøººðñºí. ¯¿íèé äàðàà òóðøèëòûí ñóäàëãààã 2004 îíû 2-ð ñàðûí 6-íààñ 3-ð ñàðûí 27 õ¿ðòýëõ õóãàöààíä Áàÿíõîíãîð àéìãèéí 90 ºðõèéã (15-49 íàñíû 160 ýìýãòýé, 20 íºõºð), ìºí Óëààíáààòàð õîòûí 60 ºðõèéã (15-49 íàñíû 60 ýìýãòýé÷¿¿ä) õàìðóóëàí ÿâóóëàâ. Òóðøèëòûí ñóäàëãàà ÿâóóëñíû ãîë çîðèëãî íü àñóóëãûí õóóäàñíû àñóóëòóóä íºõöºë áàéäàëä õýð òîõèð÷ áàéãàà, àñóóëãàä õàìðàãäàæ áàéãàà õ¿ì¿¿ñò àñóóëòóóä õýðõýí îéëãîãäîæ áàéãàà, áàã, õîðîî áóþó ÒÀØÍ äýõ ºðõèéí á¿ðòãýëèéí õºòëºëò, ò¿¿íèé ¿íýí çºâ áàéäëûã øàëãàõ, ìýäýýëýë öóãëóóëàõ çîõèîí áàéãóóëàëòûã òóðøèõ, õîëáîãäîí ãàðàõ çàðäëûã óðüä÷èëàí òîîöîõ, ìýäýýëëèéã áîëîâñðóóëàõ ïðîãðàììûã òóðøèõàä ÷èãëýñýí áîëíî. Òóðøèëòûí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íä òóëãóóðëàí àñóóëãûí õóóäñûã äàõèí íÿãòëàí õÿíàæ, õîëáîãäîõ çàðèì ººð÷ëºëòèéã îðóóëæ ýöýñëýí áîëîâñðóóëñàí áîëíî. Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ 2003 îíû 8-ð ñàðûí 10 -íààñ 9-ð ñàðûí 01-íèé õîîðîíä ÿðèëöëàãà àâàã÷ íàðò çîðèóëñàí ñóðãàëò ÿâóóëæ, óëìààð ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàõ 10 áàãèéã òóñ á¿ð 7 õ¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿íòýé òîìèëñíîîð ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæèë ýõýëñýí. Áàã á¿ð äºðâºí ýìýãòýé, íýã ýðýãòýé ÿðèëöëàãà àâàã÷, íýã õÿíàã÷, áàãèéí àõëàã÷ààñ á¿ðäýæ áàéñàí. Ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæëûã ýõëýõ ¿åä ºâëèéí óëèðàë îéðòñîí áàéñàí òóë ýõëýýä óóëàðõàã á¿ñ íóòàã áîëîõ áàðóóí áîëîí õàíãàéí á¿ñýä ìýäýýëýë öóãëóóëæ, äàðàà íü ãîâèéí áà òºâèéí á¿ñýä, ýöýñò íü Óëààíáààòàð õîòîä öóãëóóëàõààð òºëºâëºñºí áèëýý. Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæèë 2003 îíû 9-ð ñàðûí 4- íä ýõýëæ, ìºí îíû 12-ð ñàðûí 26-íä äóóññàí. Áàã á¿ðò õÿíàã÷ òîìèëæ àæèëëóóëñàí áºãººä õÿíàã÷, áàãèéí àõëàã÷ íàð íü òóõàéí ºäðèéí öóãëóóëñàí ìýäýýëëèéã øàëãàí õ¿ëýýí àâ÷, àëäààòàé, òîäîðõîéã¿é ç¿éëèéã èëð¿¿ëýí øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë ãàçàð äýýð íü î÷èæ òîäðóóëæ áàéâ. Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæëûã èíãýæ çîõèîí áàéãóóëñàí íü ¿íýí çºâ, ÷àíàðòàé ìýäýýëýë öóãëóóëàõ áîëîìæèéã á¿ðä¿¿ëñýí. ̺í ìýäýýëýë öóãëóóëàëòûí àæëûí ÿâöûã 7 õîíîã á¿ð ñóäàëãààíû çîõèîí áàéãóóëàõ òºâ áóþó ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçàðò òàíèëöóóëæ áàéëàà. Ò¿¿í÷ëýí àéìàã, õîò, ñóì, ä¿¿ðýã, áàã, õîðîîíû
- 40. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа, 2003 он НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ õîëáîãäîõ àæèëòíóóä (äàâõàðäñàí òîîãîîð 560 ãàðóé õ¿í) áèäíèé àæèëä òîäîðõîé õýìæýýíèé äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõèéí çýðýãöýý õàìòðàí àæèëëàñàí áîëíî. Ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ Ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéã êîìïüþòåðò îðóóëàõ àæèë 2003 îíû 10-ð ñàðûí 20- íîîñ 2004 îíû 3-ð ñàðûí 1-íèéã äóóñòàë ¿ðãýëæèëñýí. Êîìïüþòåðèéí ôàéëóóäûã øàëãàí çàñâàðëàõ àæëûã 4-ð ñàðûí äóíä ¿åýð äóóñãàâ. Ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéã îðóóëàõ áîëîí áîëîâñðóóëàõ àæèëä îëîí óëñûí Ìàêðî èíñòèòóòýä áîëîâñðóóëàãäñàí êîìïüþòåðèéí ISSA áàãö ïðîãðàììûã àøèãëàñàí þì. ¯ð ä¿íãèéí õ¿ñíýãò¿¿äèéã 2004 îíû 2-ð äóãààð ñàðààñ ýõëýí 4 ñàðûí òóðø áîëîâñðóóëæ, ãàðãàí àâñàí. Ìýäýýëëèéã îðóóëàõ, ìýäýýëëèéí ÷àíàðûã øàëãàõ, ¿ð ä¿íãèéí õ¿ñíýãò¿¿äèéã áîëîâñðóóëàõ àæëûã ͯÁ-ûí Óëñ îðíûã äýìæèõ áàãèéí ìýðãýæèëòí¿¿äèéí õÿíàëò, çºâëºìæèéí äîð ¿íäýñíèé áîëîâñîí õ¿÷í¿¿ä õèéæ ã¿éöýòãýñýí. ÕÀͯÝÌÑ-íû ¿íäñýí òàéëàíã ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòí¿¿ä, ÝÌß, ò¿¿íèé õàðúÿà áàéãóóëëàãûí ñóäëàà÷ íàðòàé õàìòðàí áè÷ñýí áîëíî. Áàéðøèë 10 Ñóäàëãààíû õàìðàëò ÕÀͯÝÌÑ-ä 8400 ºðõèéã ñîíãîæ 8399 ºðõººñ, ãàíöààð÷èëñàí ÿðèëöëàãàä 15-49 íàñíû 9382 ýìýãòýéã ñîíãîæ, 9314 ýìýãòýéãýýñ, 4229 íºõðèéã ñîíãîæ, 4212 íºõðººñ ÿðèëöëàãà àâñàí þì. Ýíý íü ñóäàëãààíû õàìðàëò ñàéí áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. ªâëèéí óëèðàëä õ¿ì¿¿ñèéí øèëæèõ õºäºë㺺í õàðüöàíãóé òàòàðäàã íü ñóäàëãààíû õàìðàëòàíä ñàéíààð íºëººëñºí áàéõ òàëòàé. Ãýñýí õýäèé ÷ ºâëèéí óëèðàëä ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæëûã çîõèîí ÿâóóëàõàä ÿðèëöëàãà àâàã÷äûí àæèëëàõ íºõöºë, àþóëã¿é áàéäëûã á¿ðýí õàíãàõàä õ¿íäðýë ó÷ðàõ ìàãàäëàë èõòýé áàéñàí. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí àæèëòíóóäûí äóíäààñ ãýìòýæ, îñîëäñîí õ¿í ãàðààã¿é. Õ¿ñíýãò 1.04 Ñóäàëãààíû õàìðàëòûí áàéäàë áàéðøëààð Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Õîò պ人 Á¿ãä Ñîíãîãäñîí ºðõ 4350 4050 8400 ßðèëöëàãà àâñàí ºðõèéí òîî 4349 4050 8399 Õàìðóóëàëòûí õóâü 100.0 100.0 100.0 Ñîíãîãäñîí ýìýãòýé÷¿¿ä 5005 4377 9382 ßðèëöëàãà àâñàí ýìýãòýé÷¿¿ä 4972 4342 9314 Õàìðóóëàëòûí õóâü 99.3 99.2 99.3 Ñîíãîãäñîí íºõºð 2134 2095 4229 ßðèëöëàãà àâñàí íºõð¿¿ä 2121 2091 4212 Õàìðóóëàëòûí õóâü 99.4 99.8 99.6
- 41. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ 11 ÁYËÝà II ªðõ, õ¿í àìûí áàéäàë Ýíý á¿ëýã íü íýãä¿ãýýðò, ò¿¿âýðëýãäñýí ºðõ, ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéí õ¿í àì ç¿éí áîëîí áóñàä ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã, õî¸ðäóãààðò, ìîíãîëûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààðõ ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëòèéã òîâ÷ òàíèëöóóëàõ çîðèëãîòîé þì. ªðõèéí ãèø¿¿äèéí íàñ, õ¿éñ, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, ãýð á¿ëèéí áàéäàë, îðîí ñóóöíû íºõöºë áàéäëûã òîäîðõîéëîõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã ºðõèéí àñóóëãààð àâñàí áèëýý. ̺í ò¿¿í÷ëýí íàðèéâ÷ëàí áîëîâñðóóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àñóóëãàä õàìðàãäñàí íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîë, ãýðëýëò, àæèë ýðõëýëò, öàëèí îðëîãîî çàðöóóëàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîî çýðýã åðºíõèé øèíæ ÷àíàðûã àãóóëñàí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí òàëààðõ ìýäýýëëýýð õàíãàõ çîðèëãî áàñ áàéëàà. Ýíý á¿ëýã íü ìºí òºðºëò, ÆÑÀÕ-ûí áàéäàë, íºõºí ¿ðæèõ¿éí áîëîí ýõ, õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, ¿ð õºíäºëò çýðýã äàðàà äàðààãèéí á¿ëã¿¿äýä îðøèë áîëæ ºãíº. Õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí á¿òýö Õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí á¿òýö íü òºðºëò, íàñ áàðàëòûí ººð÷ëºëò ò¿¿í÷ëýí øèëæèí ñóóðüøèëòûí õýâ çàãâàðûã õàðóóëäàã. Õ¿ñíýãò 2.01-ä áýëýí áàéãàà õ¿í àìûí õóâèéí æèíã ñóóðüøèë áîëîí õ¿éñýýð, òàâàí íàñíû á¿ëãýýð õàðóóëàâ. ßðèëöëàãà àâàõûí ºìíºõ øºíº àéëä õîíîñîí á¿õ õ¿íèéã áýëýí áàéãàà õ¿í àìä îðóóëñàí áºãººä ýäãýýð õ¿ì¿¿ñ ãàíöààð÷èëñàí ÿðèëöëàãàä (ýõíýð, íºõºð õî¸óëàà) îðîõ áîëîìæòîé þì. Ýíýõ¿¿ òàéëàí á¿õýëäýý áýëýí áàéãàà õ¿í àìä ãîëëîí àíõààðñàí áîëíî. Ìîíãîëûí õ¿í àìûí äèéëýíõ õóâèéã çàëóó÷óóä ýçýëæ áàéãààã áîëîí ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äèéí òºðºëòèéí ò¿âøèíä ãàðñàí ººðëºëòèéã õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñíèé á¿òöèéã îéëãîìæòîéãîîð ä¿ðñëýäàã õàìãèéí ñàéí àðãà áîëîõ ñóâðàãààñ õàðæ áîëíî (Çóðàã 2.1). 0-4 íàñíû õ¿í àìûí ýçëýõ õóâèéã 5-9 íàñíû õ¿í àìûí ýçëýõ õóâüòàé õàðüöóóëàõàä õîòîä 0.7 ïóíêòýýð áóóðñàí áàéõàä õºäººä 0.6 ïóíêòýýð ºññºí áàéíà. Ãýâ÷ íèéò áóóðàëò º÷¿¿õýí áàãà áàéãàà þì. ¯¿íýýñ õàðàõàä òºðºëò áóóðàõ õàíäëàãà õîò ñóóðèí ãàçàðò õºäººòýé õàðüöóóëàõàä èë¿¿ áàéãàà áîëîâ÷ òîãòâîðæèæ áàéíà ãýæ ¿çýæ áîëîõ þì. Õ¿í àì ç¿éí à÷ààëàë, ãîë÷ íàñ çýðýã ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëòèéã àâ÷ ¿çýõýä 15-ààñ äîîø íàñíû õ¿¿õä¿¿ä, 65, ò¿¿íýýñ äýýø íàñíû õ¿í àìûí òîîíû íèéëáýðèéã 15-64 íàñíû (ýäèéí çàñãèéí èäýâõòýé íàñ) õ¿í àìä õàðüöóóëæ 100-ãààð ¿ðæ¿¿ëýí òîîöîí ãàðãàäàã õ¿í àì ç¿éí à÷ààëëûí ¿ç¿¿ëýëò ñ¿¿ëèéí 34 æèë áóþó 1969-2003 îíä 102- îîñ 60 áîëòëîî áóóðñàí áàéíà. ¯¿íèé ¿íäñýí øàëòãààí íü 15-ààñ äîîø íàñíûõíû ýçëýõ õóâü áóóð÷, ýäèéí çàñãèéí èäýâõòýé íàñíû õ¿í àì (15-64) ºññºí ÿâäàë þì. ªíººãèéí ¿åä öººõºí õ¿í àìûã òýæýýõ íºõöºëèéã ýäèéí çàñãèéí èäýâõòýé íàñíû õ¿í àì á¿ðä¿¿ëæ áàéíà. Õ¿í àìûí ãîë÷ íàñ 1979 îíä 17.5 áàéñíàà 2003 îíä 22.4 áîëæ ºññºí íü íºãºº òàëààðàà òºðºëòèéí ò¿âøèí áóóð÷ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà.
- 42. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 2.01 ªðõèéí õ¿í àìûí íàñ (áýëýí õ¿í àìààð), õ¿éñèéí á¿òýö, õîò, õºäººãººð, Õîò պ人 Á¿ãä Õ¿ñíýãò 2.02 Õ¿í àìûí íàñíû á¿òýö, 1969, 1979, 1989, 2000 îíû òîîëëîãî, 2003 îíû ñóäàëãààãààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Ñóäàëãàà 1969 1979 1989 2000 2003 Íàñíû á¿ëýã 15 õ¿ðòëýõ 44.4 44.2 41.9 33.4 34.9 15-64 49.6 50.8 54.1 63.0 62.6 65 + 6.0 5.0 4.0 3.6 2.5 Á¿ãä 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ãîë÷ íàñ 18.6 17.5 18.4 21.6 22.4 ÕÀÇÀ 101.6 96.9 84.8 64.6 59.7 Çóðàã 2.1 Õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí ñóâðàãà, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Íàñíû á¿ëýã 10 5 0 5 10 12 70- + 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 Ýðýãòýé Õóâü Ýìýãòýé Òîîëëîãî Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí ªðõèéí ãèø¿¿äèéí íàñ Ýðýãòýé Ýìýãòýé Á¿ãä Ýðýãòýé Ýìýãòýé Á¿ãä Ýðýãòýé Ýìýãòýé Á¿ãä 0-4 10.5 9.2 9.8 14.9 13.1 13.9 12.6 11.1 11.8 5-9 11.3 9.8 10.5 14.1 12.5 13.3 12.6 11.1 11.8 10-14 14.9 14.3 14.6 13.2 12.4 12.8 14.1 13.4 13.7 15-19 13.2 9.1 11.0 10.5 6.9 8.7 11.9 8.1 9.9 20-24 8.3 8.3 8.3 7.8 8.7 8.3 8.1 8.5 8.3 25-29 6.9 8.2 7.6 8.3 9.7 9.0 7.5 8.9 8.3 30-34 7.2 8.8 8.0 7.2 9.3 8.3 7.2 9.1 8.2 35-39 7.1 8.8 8.0 6.8 8.1 7.5 7.0 8.5 7.8 40-44 7.0 7.7 7.4 6.1 7.4 6.8 6.6 7.6 7.1 45-49 4.6 5.3 4.9 4.1 4.3 4.2 4.4 4.8 4.6 50-54 2.9 3.2 3.1 2.0 2.1 2.1 2.5 2.7 2.6 55-59 1.9 1.9 1.9 1.4 1.5 1.5 1.7 1.7 1.7 60-64 1.7 1.8 1.7 1.4 1.2 1.3 1.6 1.5 1.5 65-69 1.1 1.1 1.1 1.0 1.2 1.1 1.0 1.2 1.1 70-74 0.8 1.0 0.9 0.6 0.5 0.5 0.7 0.8 0.7 75-79 0.4 0.6 0.5 0.3 0.3 0.3 0.4 0.5 0.4 80 + 0.3 0.7 0.5 0.3 0.5 0.4 0.3 0.6 0.4 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 ªðõèéí õ¿í àìûí òîî 8112 8886 16998 7244 8007 15251 15356 16893 32249
- 43. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Table 2.03 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºðõèéí ýçëýõ õóâèéí æèí ºðõèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí õ¿éñ, ºðõèéí àì á¿ëèéí òîî, áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Áàéðøèë Õîò պ人 Íèéò ªðõèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí õ¿éñ Ýðýãòýé 82.7 90.4 86.4 Ýìýãòýé 17.3 9.6 13.6 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 ªðõèéí ãèø¿¿ä 1 2.1 1.6 1.8 2 8.6 9.2 8.9 3 21.4 22.6 22.0 4 31.0 30.0 30.5 5 19.4 18.6 19.0 6 9.7 10.5 10.1 7 3.9 4.4 4.2 8 2.1 2.0 2.0 9 + 1.8 1.0 1.4 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 Àì á¿ëèéí äóíäàæ òîî 4.2 4.2 4.2 13 ªðõèéí á¿òýö Íýã ñóóöàíä õàìòäàà àìüäàðäàã, íýãäñýí îðëîãî, çàðëàãàòàé õýñýã á¿ëýã õ¿ì¿¿ñèéã ºðõ ãýæ 2003 îíû ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãààíä (ͯÝÌÑ) òîäîðõîéëñîí. ªðõèéí ãèø¿¿äèéí óðàã òºðëèéí õîëáîî íü ºðõèéí òîäîðõîéëîëòîä ÷óõàë ¿¿ðýãòýé áèø þì. Ñóäàëãààíä çî÷èä áóóäàë, ñóðãóóëèéí áàéð, öýðãèéí õóàðàí, ýìíýëýã, øîðîí çýðýã ãàçðóóäàä áàéãàà õ¿ì¿¿ñèéã õàìðóóëààã¿é áîëíî. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºðõ¿¿äèéí õóâèéí æèíã ºðõèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí õ¿éñ, ºðõèéí àì á¿ëèéí òîî, áàéðøëààð õ¿ñíýãò 2.03-ä õàðóóëàâ. Ýìýãòýé òýðã¿¿ëýã÷òýé ºðõèéí õóâèéí æèí õîòîä 17, õºäººä 10 õóâü áàéíà. պ人, õîòîä ÿëãààã¿é íèéò ºðõèéí 80 ãàðóé õóâü íü 5 áîëîí ò¿¿íýýñ äîîø àì á¿ëòýé áàéãàà áºãººä óëñûí õýìæýýíä ºðõèéí àì á¿ëèéí äóíäàæ òîî 4.2 õ¿í áàéíà. Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Õ¿í àì ç¿éí ¿¿äíýýñ àâ÷ ¿çýõýä òºðºëòèéí ò¿âøèí, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò, ºâ÷ëºëò, ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýý çýðýã îëîí ¿ç¿¿ëýëò õ¿í àìûí, ÿëàíãóÿà ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýñ øàëòãààëäàã. Õ¿í àìûí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, ñóðãóóëüä ñóðàëöàæ áàéãàà áàéäëûã íàñ, õ¿éñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòãààð õ¿ñíýãò 2.04À, 2.04Á, 2.05-ä õàðóóëàâ. Ýäãýýð õ¿ñíýãò¿¿äýýñ õàðàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ýðýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ èë¿¿ òóõàéëáàë ýìýãòýé÷¿¿äèéí 44 õóâü, ýðýãòýé÷¿¿äèéí 35 õóâü íü á¿ðýí äóíä áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø áîëîâñðîë ýçýìøñýí áàéíà. Õàðèí ýðýãòýé÷¿¿äèéí 44 õóâü, ýìýãòýé÷¿¿äèéí 39 õóâü íü áàãà áîëîí ò¿¿íýýñ äîîãóóð áîëîâñðîëòîé áàéíà (Õ¿ñíýãò 2.04À, 2.04Á). Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíã íàñ, õ¿éñýýð àâ÷ ¿çýõýä á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí 20-54 íàñíû õîîðîíä íàñíû á¿ëýã á¿ðò ýðýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ íèëýýä ºíäºð áàéíà.
- 44. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ 55-ààñ äýýø íàñíû á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ ºíäºð áàéíà. Õ¿ñíýãò 2.04(A) Áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýðýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí(áýëýí õ¿í àìààð), íàñíû á¿ëýã, Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä ãàðñàí íèéãýì-ýäèéí çàñãèéí ººð÷ëºëò, óëàìæëàëààñ øàëòãààëàí ºðõ¿¿ä ýìýãòýé õ¿¿õäèéíõýý áîëîâñðîëä èë¿¿ àíõààðàë õàíäóóëàõ áîëñíîîñ øàëòãààëàí á¿ðýí äóíä áîëîí äýýä áîëîâñðîëòîé ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ äîîãóóð áàéíà. Ýíý áàéäàë õîò, õºäºº, á¿ñ íóòàã á¿ðò àäèë áàéãàà íü àæèãëàãäàæ áàéíà. Ñóðãóóëüä ñóðàëöäàã 6-24 íàñíû õ¿í àìûí õóâèéí æèíã õ¿ñíýãò 2.05-ä õàðóóëàâ. Àíõàí øàòíû áîëîâñðîë ýçýìøèõ íàñ áóþó 6-10 íàñíû õ¿¿õä¿¿äèéí ñóðãóóëüä ñóðàëöàæ áàéãàà áàéäëûí õóâüä ñóðãóóëüä ñóðäàã îõèäûí ýçëýõ õóâü (73 õóâü) õºâã¿¿äèéíõýýñ ÿëèìã¿é ºíäºð áàéãàà áîëîâ÷ õàðèí õîòîä àìüäàðäàã 6-10 íàñíû õ¿í àìûí õóâèéí æèí (78 õóâü) õºäººãèéíõººñ (64 õóâü) ºíäºð áàéíà. 11-15 íàñíû îõèäûí ñóðãóóëüä ñóðàëöàæ áàéãàà õóâü õºâã¿¿äèéíõýýñ 5 ïóíêòýýð èë¿¿ (îõèäûí 95 õóâü, õºâã¿¿äèéí 90 õóâü) áàéíà. 2003 îíä 21-24 íàñíû 9 õ¿í òóòìûí íýã íü ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà áºãººä ýíý ¿ç¿¿ëýëò õîòîä ºíäºð (5 õ¿í òóòìûí íýã íü ) áàéíà. Ýíý íü õîò ñóóðèí ãàçàðò äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîë îëãîõ ñóðãóóëèóä òºâëºðñºí áàéäàãòàé øóóä õîëáîîòîé þì. Ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà 11-ýýñ äýýø íàñíû ýðýãòýé÷¿¿äèéí òîî ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ áàãà áàéãàà íü áàñ íýã àíõààðàë òàòñàí àñóóäàë þì. 14 áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áàãà Á¿ðýí Á¿ðýí Äýýä, ìýðãýæëèéí Ìýäýõã¿é Ä¿í Ýðýãòýé-áóñ äóíä äóíä áîëîí òåõíèêèéí ÷¿¿äèéí Òîî* Íàñíû á¿ëýã 6-9 99.5 0.0 0.0 0.0 0.5 100.0 1,541 10-14 98.8 0.9 0.1 0.0 0.1 100.0 2,167 15-19 38.8 41.1 19.2 0.9 0.0 100.0 1,834 20-24 27.7 26.1 32.6 13.6 0.0 100.0 1,244 25-29 16.5 35.2 24.4 23.6 0.0 100.0 1,156 30-34 6.7 27.3 29.6 36.3 0.1 100.0 1,105 35-39 7.7 28.5 24.6 39.2 0.0 100.0 1,068 40-44 10.4 26.8 19.6 42.9 0.0 100.0 1,015 45-49 16.7 28.7 13.2 41.4 0.0 100.0 669 50-54 15.4 25.5 13.8 45.4 0.0 100.0 377 55-59 28.2 18.1 8.9 44.8 0.0 100.0 259 60-64 31.4 20.5 10.5 37.7 0.0 100.0 239 65 + 51.8 9.2 3.9 35.0 0.0 100.0 357 Áàéðøèë Õîò 35.3 18.3 20.5 25.7 0.1 100.0 7,094 պ人 53.6 25.3 9.8 11.3 0.0 100.0 5,937 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 48.0 23.5 11.4 17.1 0.0 100.0 4,087 Ç¿¿í 49.7 25.0 12.4 12.9 0.0 100.0 1,128 Áàðóóí 51.8 22.6 12.2 13.2 0.2 100.0 2,702 ªìíºä 53.5 25.7 9.1 11.7 0.0 100.0 783 Óëààíáààòàð 31.0 17.2 23.8 27.8 0.1 100.0 4,331 Á¿ãä 43.6 21.5 15.6 19.2 0.1 100.0 13,031 Òàéëáàð * - Çóðãàà áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñòàé
- 45. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 2.04(Á) Áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí(áýëýí õ¿í àìààð), íàñíû á¿ëýã, áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áàãà Á¿ðýí Á¿ðýí Äýýä, ìýðãýæëèéí Ä¿í Ýìýãòýé-áóñ äóíä äóíä áîëîí òåõíèêèéí Ìýäýõã¿é ÷¿¿äèéí Ýðýãòýé Ýìýãòýé Áàéðøèë Áàéðøèë 15 Òîî* Íàñíû á¿ëýã 6-9 99.9 0.0 0.0 0.0 0.1 100.0 1,507 10-14 98.9 1.0 0.0 0.1 0.0 100.0 2,261 15-19 32.3 44.0 23.0 0.7 0.1 100.0 1,364 20-24 18.9 22.0 38.0 21.1 0.0 100.0 1,436 25-29 5.5 31.4 29.6 33.5 0.0 100.0 1,511 30-34 3.5 16.8 34.7 45.1 0.0 100.0 1,533 35-39 5.2 17.0 26.3 51.4 0.0 100.0 1,437 40-44 9.6 18.6 19.3 52.5 0.0 100.0 1,283 45-49 15.6 19.4 14.3 50.6 0.0 100.0 818 50-54 26.2 16.8 11.4 45.6 0.0 100.0 458 55-59 36.0 15.8 10.6 37.7 0.0 100.0 292 60-64 48.0 15.2 10.5 26.2 0.0 100.0 256 65 + 74.9 8.7 3.6 12.9 0.9 100.0 505 Áàéðøèë Õîò 32.4 13.4 21.4 32.8 0.0 100.0 7,919 պ人 45.6 21.7 15.1 17.6 0.0 100.0 6,742 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 40.7 17.9 16.3 25.0 0.0 100.0 4,653 Ç¿¿í 39.2 22.1 19.5 19.1 0.0 100.0 1,228 Áàðóóí 47.9 18.9 14.3 18.9 0.1 100.0 3,122 ªìíºä 42.9 23.0 15.1 19.0 0.0 100.0 933 Óëààíáààòàð 29.0 12.8 23.8 34.3 0.0 100.0 4,725 Á¿ãä 38.5 17.2 18.5 25.8 0.0 100.0 14,661 Òàéëáàð * - Çóðãàà áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñòàé Õ¿ñíýãò 2.05 Ñóðãóóëüä ñóðàëöäàã 6-24 íàñíû õ¿í àìûí (áýëýí õ¿í àìààð) õóâèéí æèí, íàñ, õ¿éñ, áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Íàñíû á¿ëýã Á¿ãä Áàéðøèë Õîò պ人 Á¿ãä Õîò պ人 Á¿ãä Õîò պ人 Á¿ãä 6-10 77.7 60.2 68.9 78.3 67.1 72.6 78.0 63.7 70.7 11-15 96.0 81.9 89.8 98.7 90.5 95.2 97.3 86.1 92.5 6-15 88.1 71.2 80.5 90.2 78.7 84.8 89.1 75.0 82.5 16-20 69.4 30.3 52.9 74.3 30.3 56.5 71.6 30.3 54.5 21-24 19.5 1.3 11.3 21.4 2.5 12.0 20.5 2.0 11.7
- 46. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Çóðàã 2.2 Ñóðãóóëüä õàìðàãäàëò õ¿éñ íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí 100.0 90.0 80.0 70.0 60.0 50.0 40.0 30.0 20.0 10.0 6-10 11-15 6-15 16-20 21-24 ªðõèéí îðîí ñóóöíû íºõöºë ªðõèéí àñóóëãûí õóóäñàíä ºðõèéí îðîí ñóóöíû íºõöºë áàéäëûã ñóäëàõ çîðèëãîîð õýä õýäýí àñóóëòóóäûã îðóóëñàí. Ýäãýýðèéí ä¿íã õ¿ñíýãò 2.06-ä õàðóóëàâ. Íèéò ºðõèéí 46 õóâü íü ãýðò, 54 õóâü íü òîõèëîã îðîí ñóóö ýñâýë õóâèéí áàéøèíä àìüäàðäàã áîëîõ íü ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàãäàæ áàéíà. պ人ãèéí ºðõèéí 70 õóâü, õîòûí ºðõèéí 24 õóâü íü ãýðò àìüäàðäàã áà 16 0.0 Õóâü Ýðýãòýé 68.9 89.8 80.5 52.9 11.3 Ýìýãòýé 72.6 95.2 84.8 56.5 12.0 Õ¿ñ íýãò 2 .0 6 ª ðõèéí ýçëýõ õó âè éí æ èí , îð îí ñóó öíû íºõöº ë, á à éðøëà à ð , Ì îíãî ë Óë ñ, 20 0 3 îí Ñ îí ãî ñî í ¿ ç ¿¿ëýë ò¿¿ä Áàéðøè ë Õ îò Õ ºäºº Á¿ ãä Ñóóö à ýð (4 áà 5 õ àíà ò àé ) 2 0 .8 5 4 .2 3 6 .9 à ýð (6 áà ò¿ ¿íýýñ äýýø õ àíà ò àé ) 3 .6 1 5 .7 9 .5 Õ ó âè éí áàéø è í (1-2 ºðº ºòýé ) 2 8 .2 2 1 .9 2 5 .1 Õ ó âè éí áà éøè í (3 á à ä ýýø º ðººò ýé) 5 .8 4 .4 5 .1 Óëñ ûí áàéø èí (1 -2 º ðººò ýé) 2 8 .9 2 .9 1 6 .4 Ó ëñ ûí áàéø èí (3 áà äýýø ºð ººò ýé) 1 2 .6 0 .9 6 .9 Ä ¿í 9 9 .9 99 .9 99 .9 Ö àõ èëãà à í Õ ýðýãëýäýã 9 8 .1 5 2 .7 7 6 .2 Õ ýðýãëýäýãã¿ é 1 .9 4 7 .3 2 3 .8 Ä¿í 1 0 0 .0 1 0 0 .0 10 0 .0 Ó íäíû óñí û ý õ ¿¿ñâ ýð Ò ºâ ëºðñº í ó ñàí õàí ãàì æ 4 2 .4 3 .6 2 3 .7 Õ ýñýã÷èë ñýí ñ¿ ëæýý 1 .1 0 .1 0 .7 Õ ó äà ã/çº ºâðèé í ó ñ 5 4 .3 5 0 .4 5 2 .4 Áóëà ã/ø àí ä/ðàø à àí 0 .5 1 0 .0 5 .1 Çà äãà é ó ñ (ãîë, íóó ð, ö àñ, á îðîî ) 1 .7 3 5 .9 1 8 .2 Ä¿í 1 0 0 .0 1 0 0 .0 10 0 .0 ª ðõ èéí îðëîãî ºðõè éí íà à ä çàõ ûí õýð ýãöýýã Õ àíãà äà ã 5 1 .8 5 7 .9 5 4 .7 Õ àíãà äà ãã¿é 4 8 .1 4 2 .0 4 5 .2 Ì ýäýõ ã¿ é 0 .1 0 .0 0 .1 Ä¿í 1 0 0 .0 1 0 0 .0 10 0 .0 Í èéò ºðõè éí ò îî 4 ,3 4 9 4 ,0 5 0 8,3 9 9
- 47. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ õîòûí ºðõèéí 42 õóâü òîõèëîã îðîí ñóóöàíä àìüäàðäàã áàéíà. Åðºíõèé人 íèéò ºðõèéí äºðºâíèé ãóðâààñ èë¿¿ íü, õîòûí ºðõèéí äèéëýíõ íü (98 õóâü), õºäººãèéí ºðõèéí òàë ãàðóé õóâü íü (53 õóâü) öàõèëãààí õýðýãëýäýã. Òºâëºðñºí áîëîí õóäãèéí óñààð õîòûí íèéò ºðõèéí 98 õóâü íü, áóëàã øàíä, ãîë íóóð, öàñ áîðîîíû óñààð õºäººãèéí íèéò ºðõèéí 46 õóâü óíäíû óñíû õýðýãöýýãýý õàíãàäàã ãýæ õàðèóëñàí íü óíäíû óñíû õýðýãëýýíä áàéðøëûí íºëºº èõ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. ªðõèéí îðëîãî ºðõèéí íààä çàõûí õýðýãöýýíä, õ¿ðýëöýýòýé þó, ãýñýí àñóóëòàä íèéò ºðõèéí 55 õóâü íü õ¿ðýëöýýòýé ãýæ õàðèóëæýý. Õîòûí ºðõ¿¿äèéí 52 õóâü íü, õºäººãèéí ºðõ¿¿äèéí 58 õóâü íü õ¿ðýëöýýòýé ãýæ õàðèóëæýý. Õ¿ñíýãò 2.07 Ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæ äóóääàã õýðýãñëèéí õóâèéí æèí, àíõíû òóñëàìæ àâàõ äóíäàæ õóãàöàà, õîò, õºäººãººð, Ì îíãîë Óëñ, 2003 îí Áàéðøèë Ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý, òóñëàìæèéí õ¿ðòýýìæèéã ñóäëàõ çîðèëãîîð ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæóóäûã õóðäàí äóóäàõ àðãà çàì, òóñëàìæ àâàõ äóíäàæ õóãàöààíû òàëààðõ àñóóëòóóäûã îðóóëñàí áîëíî. Ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý, òóñëàìæûí õ¿ðòýýìæ áàéðøëààð èõ ÿëãààòàé áàéãààã õ¿ñíýãò 2.07-ä õàðóóëæ áàéíà. Õîò ñóóðèí ãàçðûí ºðõèéí 89 ãàðóé õóâü íü óòñààð ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæèéã äóóääàã áàéõàä õºäººãèéí ºðõèéí 89 õóâü íü ìàøèí, ìîòîöèêë, åðäèéí õºñºã, ÿâãàíààð äóóääàãèéí çýðýãöýý ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæèéã àâàõ äóíäàæ õóãàöàà 1.5 öàã áóþó 93 ìèíóò áàéãàà íü 1998 îíû ͯÝÌÑ-íä (133 ìèíóò) òýìäýãëýãäýæ áàéñíààñ àðàé õóðäàí áîëñîí áàéíà. Õ¿ñíýãò 2.07 áîëîí çóðàã 2.3- ààñ íàðèéâ÷ëàí õàðíà óó. 17 Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Õîò պ人 Á¿ãä Ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæ äóóääàã õýðýãñë¿¿ä Óòàñ 89.1 10.3 51.1 Ìàøèí/ìîòîöèêë 0.8 25.2 12.6 Åðäèéí õºñºã 1.0 29.3 14.6 ßâãàíààð 8.9 34.9 21.4 Ìýäýõã¿é/õàðèóëààã¿é 0.3 0.2 0.3 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 Íèéò ºðõèéí òîî 4,349 4,050 8,399 Òóñëàìæ àâàõ õóãàöàà Õóãàöààã ìýäýæ áàéñàí ºðõèéí òîî 4,261 4,017 8,278 Òóñëàìæ àâàõ äóíäàæ õóãàöàà (ìèíóòààð) 54.1 136.2 93.9
- 48. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Çóðàã 2.3 Ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæ àâ÷ áóé äóíäàæ õóãàöàà, áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 1998, 2003 îí 250 200 150 100 50 Õîò պ人 Á¿ãä ßðèëöëàãàä õàìðàãäñàí õ¿ì¿¿ñèéí òàëààðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Ñóäàëãààíû ãàíöààð÷èëñàí ÿðèëöëàãàä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèíã íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà ýñýõýýð íü õ¿ñíýãò 2.08-ä õàðóóëàâ. Òºðºõ íàñíû 9314 ýìýãòýé ãàíöààð÷èëñàí ÿðèëöëàãàä õàìðàãäñàíû 25 õóâü íü îãò ãýðëýýã¿é, 62 õóâü íü ãýð á¿ëòýé, 6 õóâü íü õàìò àìüäàðäàã, 7 õóâü íü áýëýâñýí, ñàëñàí, òóñãààðëàñàí (óðä ºìíº íü ãýðëýæ áàéñàí) ãýæ õàðèóëæýý. Õ¿í àìûí áàéðøèë, íÿãòðàëûí ÿëãààòàé áàéäëààñ øàëòãààëàí ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî á¿ñ íóòàã á¿ðò ººð ººð, òóõàéëáàë ýìýãòýé÷¿¿äèéí 20-33 õóâü íü Áàðóóí, Òºâèéí á¿ñ íóòãóóä, Óëààíáààòàð õîòîä òóñ òóñ àìüäàð÷ áàéõàä Ç¿¿í á¿ñ íóòàãò 9 õóâü íü, ªìíºä á¿ñ íóòàãò 7 õóâü íü ë àìüäàð÷ áàéíà. Ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà ýñýõèéã 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ àñóóõàä 12 õóâü íü ñóðãóóëüä ñóðæ áàéãàà ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 12 õóâü íü áàãà áîëîâñðîëòîé, ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿äèéí áàðàã 36 õóâü íü äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé áàéõàä 25 õóâü íü á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé, 28 õóâü íü á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé áàéíà. Ýíý íü Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí òèéì ÷ ìóóã¿é áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 41 õóâü íü îãò øàøèí ø¿òäýãã¿é, 55 õóâü íü áóääûí øàøèí ø¿òäýã ãýæ õàðèóëñàí íü áóääûí øàøèí Ìîíãîëä èë¿¿ çîíõèëæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. 18 0 Ìèíóò Äóíäàæ õóãàöàà, 1998 îí, (ìèíóòààð) 52.9 206.8 132.9 Äóíäàæ õóãàöàà, 2003 îí, (ìèíóòààð) 54.1 136.2 93.9
- 49. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 2.08 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿ä Òºðºõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíã íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòãààð õ¿ñíýãò 2.09-ä õàðóóëàâ. Îõèäóóäûí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí 20-30 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ äîîãóóð ìýò õàðàãäàæ áàéãàà áîëîâ÷ òýäíèé èõýíõ íü ñóðãóóëüä ñóðàëöàæ áàéãàà ãýäãèéã àíõààðàõ õýðýãòýé. Õîòîä àìüäàð÷ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿ä, ÿëàíãóÿà Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä áóñàä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ºíäºð áîëîâñðîëòîé áàéíà. Òóõàéëáàë Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áàðàã 45 õóâü íü äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîë ýçýìøñýí áàéõàä õºäººíèé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ìºí àäèë áàéãàà íü àæèãëàãäñàí áàéíà. Õýäèé òèéì áîëîâ÷ õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí çºâõºí 25 19 Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòò¿¿ä Õóâü Òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 14.5 1,347 20-24 15.2 1,420 25-29 16.2 1,509 30-34 16.3 1,520 35-39 15.3 1,428 40-44 13.7 1,276 45-49 8.7 814 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Îãò ãýðëýýã¿é 24.5 2,283 Ãýðëýñýí 62.3 5,803 Õàìò àìüäàðäàã 5.8 542 Áýëýâñýí 3.3 311 Ñàëñàí 3.8 356 Òóñãààðëàñàí 0.2 19 Áàéðèøë Õîò 53.4 4,973 պ人 46.6 4,341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 32.0 2,983 Ç¿¿í 8.9 827 Áàðóóí 20.1 1,873 ªìíºä 6.5 608 Óëààíáààòàð 32.5 3,023 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 12.2 1,132 Á¿ðýí áóñ äóíä 24.5 2,280 Á¿ðýí äóíä 27.6 2,570 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 35.8 3,332 Ñóðãóóëüä ñóð÷ áàéãàà ýñýõ Ñóð÷ áàéãàà 12.4 1,152 Ñóðàõã¿é áàéãàà 87.6 8,162 Øàøèí ø¿òëýã Øàøèíã¿é 40.8 3,804 Áóääèçì 54.8 5,107 Èñëàìûí 2.1 196 Õðèñòîñûí 2.0 186 Áóñàä 0.2 21 Ä¿í 100.0 9,314
- 50. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 2.09 Òºðºõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ýçýìøñýí áîëîâñðîëûí äýýä ò¿âøèí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áàãà Á¿ðýí Á¿ðýí Äýýä, Á¿ãä Ýìýãòýé-áóñ äóíä äóíä ìýðãýæëèéí ÷¿¿äèéí íü, ªìíºä áîëîí Òºâèéí 27 õóâü íü èéì ò¿âøíèé áîëîâñðîë ýçýìøñýí áàéõ æèøýýòýé. Îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéí õ¿ðòýýìæ Îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéí (òåëåâèç, ðàäèî, ñîíèí ñýòã¿¿ë) õ¿ðòýýìæòýé áàéäëûã òîäîðõîéëîõ çîðèëãîîð ýäãýýð 3 ýõ ñóðâàëæòàé õîëáîîòîé àñóóëòóóäûã ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîí íºõðèéí àñóóëãàä îðóóëñàí. 20 áîëîí òîî òåõíèêèéí Íàñíû á¿ëýã 15-19 32.0 44.2 23.2 0.6 100.0 1,347 20-24 18.4 22.0 38.1 21.5 100.0 1,420 25-29 5.3 31.7 29.6 33.5 100.0 1,509 30-34 3.3 16.6 35.0 45.1 100.0 1,520 35-39 4.6 17.0 26.5 52.0 100.0 1,428 40-44 9.4 18.8 19.0 52.7 100.0 1,276 45-49 15.4 19.4 14.4 50.9 100.0 814 Áàéðøèë Õîò 5.3 18.3 31.6 44.9 100.0 4,973 պ人 20.0 31.6 23.0 25.4 100.0 4,341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 14.1 25.8 24.8 35.3 100.0 2,983 Ç¿¿í 14.3 30.5 28.4 26.8 100.0 827 Áàðóóí 19.0 29.3 23.1 28.7 100.0 1,873 ªìíºä 17.1 33.1 22.5 27.3 100.0 608 Óëààíáààòàð 4.4 16.8 33.9 44.8 100.0 3,023 Á¿ãä 12.2 24.5 27.6 35.8 100.0 9,314
- 51. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Ñóäàëãàà ÿâóóëàõûí ºìíºõ 7 õîíîãò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 3 õóâü íü, íºõð¿¿äèéí 2 õóâü íü îãò ìýäýýëýë àâààã¿é ãýæ õàðèóëñíûã Õ¿ñíýãò 2.10-ààñ õàðæ áîëíî. Ìîíãîë óëñûí õàìãèéí ºðãºí äýëãýð õýðýãëýãääýã ìýäýýëëèéí õýðýãñýë áîë òåëåâèç ãýäýã íü (ýìýãòýé÷¿¿äèéí 80 õóâü, ýðýãòýé÷¿¿äèéí 81 õóâü) ñóäàëãààãààð íîòëîãäîæ áàéíà. Õàìãèéí ºíäºð õóâèéã ýçýëäýã òåëåâèçèéã õîò ñóóðèí ãàçðûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 98 õóâü íü, Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 98 õóâü íü ¿çäýã áàéíà. Äàðààãèéí ºðãºí äýëãýð õýðýãëýãääýã ìýäýýëëèéí õýðýãñëýë¿¿äýä ðàäèî (ýìýãòýé÷¿¿äèéí 76 õóâü íü, íºõð¿¿äèéí 72 õóâü íü), ñîíèí ñýòã¿¿ë (ýìýãòýé÷¿¿äèéí 75 õóâü íü, íºõð¿¿äèéí 73 õóâü íü) îðíî. Ñîíèí ñýòã¿¿ëèéí Õ¿ñíýãò 2.10 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü, ìýäýýëýë àâ÷ áóé ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð; íºõð¿¿äèéí õóâü, ìýäýýëýë àâ÷ áóé ýõ ¿¿ñâýð¿¿äýýð (ñ¿¿ë÷èéí 7 õîíîãîîð), Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýð¿¿ä õ¿ðòýýìæ ìºí àäèë áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøíýýñ õàìààðàí ÿëãààòàé. Õàðèí ÿíç á¿ðèéí áàéðøèë, á¿ñ íóòàã áîëîâñðîëûí ò¿âøíýýñ ¿ë õàìààðàí ýìýãòýé÷¿¿ä ðàäèîã ñîíñäîã áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 õóâü íü, ýðýãòýé÷¿¿äèéí 46 õóâü íü ñóäàëãààíû ºìíºõ ñ¿¿ëèéí 7 õîíîãò äýýðõ ãóðâàí ìýäýýëëèéí õýðýãñëýëèéí àëü íýã ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâñàí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Ýíý íü õîò, ñóóðèí ãàçðûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 65 õóâü, Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 72 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. 21 Ýìýãòýé÷¿¿ä Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Îãò Ñîíèí Òåëåâèçîð Ðàäèî Äóíäàæ íºõð¿¿äèéí ìýäýýëýë óíøèæ ¿çýæ ñîíñîæ õóâü òîî àâäàãã¿é Íàñíû á¿ëýã 15-19 1.7 71.0 86.1 75.1 49.7 1,347 20-24 3.1 70.4 73.5 78.7 45.7 1,420 25-29 2.8 73.0 74.7 75.8 46.4 1,509 30-34 2.4 76.7 79.5 73.6 48.5 1,520 35-39 2.9 77.7 82.8 76.3 54.5 1,428 40-44 3.2 77.7 81.0 77.8 54.6 1,276 45-49 2.1 75.1 81.0 79.2 54.9 814 Áàéðøèë Õîò 0.8 82.3 97.7 76.6 65.3 4,973 պ人 4.7 65.5 58.9 76.3 33.0 4,341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 3.2 70.5 77.0 69.1 40.6 2,983 Ç¿¿í 3.4 67.2 70.5 76.2 40.6 827 Áàðóóí 5.0 69.2 60.1 77.2 37.3 1,873 ªìíºä 1.8 69.7 70.1 80.9 41.6 608 Óëààíáààòàð 0.6 84.5 98.6 82.3 72.0 3,023 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 8.8 48.9 51.4 74.3 22.6 1,132 Á¿ðýí áóñ äóíä 3.3 63.8 69.3 76.9 38.1 2,280 Á¿ðýí äóíä 1.2 77.6 85.3 76.6 54.4 2,570 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 1.2 88.0 91.9 76.7 64.7 3,332 Ýìýãòýé÷¿¿ä 2.6 74.5 79.6 76.4 50.2 9,314 ͺõð¿¿ä 1.5 73.1 81.0 72.1 46.0 4,212
- 52. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Àæèë ýðõëýëò Æèëèéí òóðø 7 õîíîãò 22 Àæèë ýðõëýëòèéí áàéäàë Ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîîãèéí àæèë ýðõëýëòèéí áàéäàë áîëîí òýäíèé àæèë ýðõëýëòèéí ¿ðãýëæëýõ õóãàöààã õ¿ñíýãò 2.11-ä õàðóóëàâ. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºðºâíèé íýã íü (24 õóâü) îéðûí õóãàöààíä àæèë ýðõýëæ áàéãààã¿é ãýæ õàðèóëñàíûã òóñ õ¿ñíýãòýýñ ¿çýæ áîëîõ áºãººä ýíý íü 1998 îíû ͯÝÌÑ-òàé (43 õóâü) õàðüöóóëàõàä íýëýýä áàãà þì. Ýíýõ¿¿ ¿ç¿¿ëýëò íü õîò ñóóðèí ãàçàð (30 õóâü) áîëîí Óëààíáààòàð õîòîä (30 õóâü) õàìãèéí ºíäºð õàðèí õºäºº îðîí íóòàãò åð人 17 õóâü áàéíà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð àâ÷ ¿çâýë ñ¿¿ëèéí 12 ñàð àæèëëàñàí á¿ðýí äóíä áîëîí äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëò õàìãèéí áàãà áàéõàä áàãà áîëîí ò¿¿íýýñ äîîãóóð ýñâýë á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëò õàìãèéí èõ áàéíà. Ìàãàäã¿é ýíý íü ºíäºð áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ººðò òîõèðñîí àæèë îëîõîä õýö¿¿ áàéäàãòàé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Îäîîãèéí àæèë ýðõëýëò íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 õóâü íü, õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 38 õóâü íü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 63 õóâü íü æèëèéí õóãàöààíä 7 õîíîãèéí 5 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø ºäºð àæèë ýðõýëñýí áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 54 õóâü, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 60 õóâü íü äîëîî õîíîãò 5, ò¿¿íýýñ îëîí ºäðººð àæèëëàæ áàéãàà íü áóñàä ò¿âøíèé áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä èõ ºíäºð áàéíà. Õ¿ñíýãò 2.11 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëòèéí áàéäàë õóâèéí æèíãýýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Îãò àæèë ýðõëýäýãã¿é Ñ¿¿ëèéí 12 ñàðä àæèë Àæèë ýðõýëäýã Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Óëèðëûí Òîãòìîë Ä¿í Ýìýãòýé-Ýðõëýýã ¿é Ýðõýëñýí 5+ ºäºð ºäºð 5 ÷àíàðòàé áèø ÷¿¿äèéí òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 2.2 0.7 15.1 0.3 1.5 0.4 20.3 1,347 20-24 23.3 2.9 44.2 2.3 2.7 1.1 76.5 1,420 25-29 27.5 4.2 54.6 2.4 4.0 2.0 94.6 1,509 30-34 25.3 4.8 57.0 3.7 5.0 1.4 97.1 1,520 35-39 24.2 3.9 56.6 4.1 6.7 2.7 98.0 1,428 40-44 19.6 2.5 63.5 3.3 6.3 1.5 96.6 1,276 45-49 22.4 2.1 59.3 3.1 6.0 0.5 93.4 814 Áàéðøèë Õîò 25.8 4.4 37.6 3.4 3.8 1.8 76.7 4,973 պ人 15.1 1.7 63.4 2.0 5.3 1.0 88.5 4,341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 17.6 3.6 53.1 2.2 7.0 1.7 85.4 2,983 Ç¿¿í 24.2 2.5 50.3 2.9 5.1 1.7 86.7 827 Áàðóóí 17.7 1.7 59.6 1.7 4.4 1.2 86.4 1,873 ªìíºä 16.4 0.5 63.2 4.3 1.6 1.6 87.7 608 Óëààíáààòàð 25.8 4.2 37.1 3.5 2.4 1.2 74.2 3,023 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 10.9 0.6 54.1 0.6 1.9 0.6 68.7 1,132 Á¿ðýí áóñ äóíä 19.1 2.0 44.6 1.4 4.5 1.1 72.5 2,280 Á¿ðýí äóíä 27.2 3.7 39.1 2.8 4.3 2.0 79.0 2,570 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 20.4 4.3 59.7 4.4 5.6 1.5 95.8 3,332 Á¿ãä 20.8 3.1 49.6 2.7 4.5 1.4 82.2 9,314
- 53. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèíã àæèëëàäàã ñåêòîð/ñàëáàð, îðëîãûí áàéäëààð íü õ¿ñíýãò 2.12-ò õàðóóëàâ. Àæèë ýðõýëæ áóé ýìýãòýé÷¿¿ä áàðàã á¿ãäýýðýý (98 õóâü) öàëèíòàé àæèë ýðõýëñýí áºãººä 51 õóâü íü õóâèàðàà àæ àõóé ýðõýëäýã, 28 õóâü íü óëñûí áóþó òºðèéí áàéãóóëëàãàä àæèëëàäàã, 21 õóâü íü õóâèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàä àæèë ýðõýëäýã áàéíà. Óëààíáààòàð õîòûí àæèë ýðõýëæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü (73 õóâü) óëñûí, õóâèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàä àæèëëàäàã áàéõàä áóñàä á¿ñ íóòãèéí àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü õóâèàðàà ÿìàð íýã àæ àõóé ýðõýëäýã ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Òóõàéëáàë ªìíºä á¿ñ íóòãèéí àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãóðàâíû õî¸ð íü (66 õóâü) õóâèàðàà àæèë ýðõýëäýã ãýæ õàðèóëæýý. Ýíý íü áóñàä á¿ñ íóòãóóäòàé õàðüöóóëàõàä õàìãèéí ºíäºð þì. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì óëñûí ñåêòîð, õóâèéí áîëîí òºðèéí áóñ áàéãóóëëàãàä àæèëëàäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºññºí áà ýíý íü áàãà áîëîí ò¿¿íýýñ äîîãóóð áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí (15 õóâü) õóâüä õàìãèéí áàãà, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí (70 õóâü) õóâüä õàìãèéí ºíäºð áàéíà. Õóâèàðàà àæ àõóé ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäñýí áàéõàä òýäíèé õóâèéí æèí áóóðñàí áàéíà. Òóõàéëáàë áàãà áîëîí ò¿¿íýýñ äîîãóóð áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 ãàðóé õóâü õóâèàðàà àæ àõóé ýðõýëæ áàéõàä, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 30 õóâü íü õóâèàðàà àæ àõóé ýðõýëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéã îäîî ýðõýëæ áóé àæèë ìýðãýæëýýð íü àíãèëàõàä 40 õóâü íü õºäºº àæ àõóéí àæèëòàí, 26 õóâü íü óäèðäàõ, ìýðãýæëèéí, òåõíèêèéí áîëîí áè÷èã õýðãèéí àæèëòàí, 17 õóâü íü õóäàëäààíû áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé àæèëòàí áàéãààã Õ¿ñíýãò 2.13, Çóðàã 2.4-ò õàðóóëàâ. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýðõýëæ áóé àæëûã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çâýë òýäíèé íàñ àõèõ òóòàì óäèðäàõ áîëîí ìýðãýæëèéí, òåõíèêèéí áîëîí áè÷èã õýðãèéí àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºññºí áàéãàà áºãººä ýíý íü 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 3 õóâü íü, 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 35 õóâü áîëæ èõýññýí áàéíà. Õ¿ñíýãò 2.12 Àæèë ýðõýëäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, ñåêòîð ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ñåêòîð Õóâüäàà Óëñûí Õóâèéí/Òºðèéí áóñ 23 Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí Ä¿í Ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä öàëèíòàé öàëèíã¿é öàëèíòàé öàëèíã¿é öàëèíòàé öàëèíã¿é òîî 5 íàñíû á¿ëýã 15-19 72.1 6.0 3.4 0.0 17.2 1.3 100.0 233 20-24 60.1 1.5 10.8 0.0 27.0 0.6 100.0 715 25-29 51.9 1.7 21.7 0.0 24.4 0.3 100.0 950 30-34 51.6 1.3 26.6 0.1 20.2 0.2 100.0 1,019 35-39 44.9 0.4 35.4 0.1 19.0 0.1 100.0 999 40-44 42.4 0.4 39.6 0.0 17.5 0.1 100.0 951 45-49 38.1 1.8 44.4 0.0 15.5 0.2 100.0 561 Áàéðøèë Õîò 29.0 0.5 40.1 0.1 30.1 0.3 100.0 2,315 պ人 64.6 2.0 19.7 0.0 13.4 0.3 100.0 3,113 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 60.1 2.7 24.2 0.0 12.8 0.3 100.0 1,913 Ç¿¿í 57.1 1.0 24.6 0.0 16.5 0.8 100.0 496 Áàðóóí 48.7 1.0 27.0 0.1 23.0 0.2 100.0 1,254 ªìíºä 66.3 0.0 27.9 0.0 5.6 0.2 100.0 430 Óëààíáààòàð 26.5 0.2 37.4 0.1 35.7 0.1 100.0 1,335 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 81.5 3.2 2.2 0.0 12.5 0.6 100.0 648 Á¿ðýí áóñ äóíä 69.1 2.2 10.5 0.0 18.0 0.3 100.0 1,174 Á¿ðýí äóíä 51.0 1.5 20.4 0.2 26.7 0.3 100.0 1,237 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 30.1 0.3 48.7 0.0 20.8 0.2 100.0 2,369 Ä¿í 49.4 1.3 28.4 0.0 20.5 0.3 100.0 5,428
- 54. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Àæèë ýðõýëæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äèéëýíõ õóâü íü òóõàéëáàë 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 79 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 67 õóâü , ªìíºä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 59 õóâü íü õºäºº àæ àõóéí àæèë÷èä áàéãàà íü àíõààðàë òàòàõ ç¿éë þì. Õàðèí àæèë ýðõýëæ áóé õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 40 õóâü íü óäèðäàõ, ìýðãýæëèéí, òåõíèêèéí áîëîí áè÷èã õýðãèéí àæèë ýðõýëæ áàéõàä 26 õóâü íü õóäàëäààíû áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé àæèë ýðõýëäýã áàéíà. Çóðàã 2.4 Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àæèë ýðõëýëò, ñàëáàðààð, Ìîíãîë Óëñ, 1998, 2003 îí 0.0 10.0 20.0 30.0 40.0 50.0 Òîäîðõîé áóñ ªðõèéí àæ àõóéä Íàðèéí ìýðãýæëèéí áóñ Íàðèéí ìýðãýæèë ÕÀÀä Õóäàëäàà, ¿éë÷èëãýý Áàãà áîëîí ò¿¿íýýñ äîîãóóð áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äèéëýíõ íü (90 õóâü) õºäºº àæ àõóéí àæèë ýðõýëæ áàéõàä äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áàãàõàí õóâü (12 õóâü) õºäºº àæ àõóéä àæèëëàæ áàéíà. Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ õýñýã íü (72 õóâü) óäèðäàõ, ìýðãýæëèéí, òåõíèêèéí áîëîí áè÷èã õýðýã, õóäàëäàà, ¿éë÷èëãýýíèé àæèë ýðõýëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õºäºëìºðëºæ îëñîí ìºíãèéã çàðöóóëàõàä õýí øèéäâýð ãàðãàäàã òàëààðõ ìýäýýëëèéã Õ¿ñíýãò 2.14-ä õàðóóëàâ. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãóðàâíû íýã íü (31 õóâü) ººðñäèéí îëñîí ìºí㺺 ÿàæ çàðöóóëàõàà ººðºº øèéääýã ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä 48 õóâü íü íºõºð áóþó õàìòðàí àìüäðàã÷òàéãàà õàìò øèéääýã ãýæ õàðèóëæýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ àõèõ òóòàì ººðñ人 øèéäâýð ãàðãàäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí íýìýãäýæ áàéãàà áà ýíý íü 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 9 õóâü, 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 44 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. Öàëèí, îðëîãîî çàðöóóëàõàä õýí èë¿¿ ìýääýã âý ãýñýí àñóóëòàä 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64 õóâü íü ýöýã ýõ øèéääýã ãýæ õàðèóëæýý. Öàëèí îðëîãîî õýðõýí çàðöóóëàõàà ººðºº øèéääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí õîòîä (44 õóâü) õºäººíèéõººñ (21 õóâü) 2 äàõèí ºíäºð áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 17 õóâü íü îëñîí ìºí㺺 ÿàæ çàðöóóëàõàà ººðºº øèéääýã áàéõàä äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 40 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. 24 Óäèðäàõ, ìýðãýæëèéí, áàãø Õóâü Ñàëáàð ÍYÝÌÑ-1998 ÍYÝÌÑ-2003
- 55. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 2.14 Öàëèí àâ÷ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, öàëèí, îðëîãîî çàðöóóëàõàä ýìýãòýé÷¿¿ä õýðõýí îðîëöîæ áàéãàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Öàëèí îðëîãîî ÿàæ çàðöóóëàõûã õýí èë¿¿ ìýääýã âý 25 Öàëèí Ñîíãîñîí ªºðºº ͺõºð ͺõºð Ýöýã Áóñàäòàé í Ä¿í àâ÷ áóé ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õàìòðàí õàìòðàí ýõ õàìò ýìýãòýé-àìüäðàã÷ àìüäðàã÷ ÷¿¿äèéí õàìò òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 9.3 2.8 13.4 63.9 10.6 100.0 216 20-24 21.0 10.6 43.3 19.4 5.7 100.0 700 25-29 25.7 14.2 51.7 5.9 2.6 100.0 931 30-34 30.3 12.1 54.7 2.0 0.9 100.0 1003 35-39 35.5 10.7 52.0 0.5 1.3 100.0 993 40-44 37.3 11.4 50.0 0.3 1.0 100.0 946 45-49 44.2 11.1 42.7 0.0 2.0 100.0 550 Áàéðøèë Õîò 43.9 7.6 43.4 3.1 2.0 100.0 2295 պ人 21.4 14.2 52.2 9.4 2.7 100.0 3044 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 27.1 10.2 53.6 6.0 3.0 100.0 1857 Ç¿¿í 27.9 12.9 48.7 8.2 2.3 100.0 487 Áàðóóí 25.1 17.7 45.1 10.9 1.1 100.0 1237 ªìíºä 22.8 7.2 56.4 9.1 4.4 100.0 429 Óëààíáààòàð 45.9 8.0 41.6 2.3 2.2 100.0 1329 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 16.5 14.3 39.5 24.4 5.3 100.0 623 Á¿ðýí áóñ äóíä 22.1 16.3 49.3 9.2 3.1 100.0 1145 Á¿ðýí äóíä 30.6 10.9 50.9 5.1 2.6 100.0 1213 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 39.5 8.5 49.1 1.6 1.3 100.0 2358 Îäîîãèéí ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëã¿é 53.1 2.3 11.5 24.6 8.5 100.0 1429 Ãýð á¿ëòýé 23.0 14.7 61.9 0.2 0.2 100.0 3910 Á¿ãä 31.1 11.4 48.4 6.7 2.4 100.0 5339
- 56. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ 27 ÁYËÝà III Òºðºëò Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä äýëõèéí óëñ îðíóóäûí õ¿í àì ç¿éí øèëæèëòýíä ãàð÷ áóé òîìîîõîí ººð÷ëºëòèéí íýã íü òºðºëòèéí ò¿âøèí áóóð÷ áàéãàà ÿâäàë þì. 1980-ààñ 2001 îíû õîîðîíä äýëõèé äàÿàð òºðºëò 30 õóâèàð áóóð÷, 1980 îíä 3.7 áàéñàí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 2001 îíä 2.6 áîëñîí áàéíà. Äýëõèéí ò¿âøèí äýõ òºðºëòèéí áóóðàëòûã íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ººð÷ëºëò øèíý÷ëýëòòýé õîëáîí òàéëáàðëàõ íü íèëýýä íèéòëýã áàéäàã õýäèé ÷ íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ººð÷ëºëòèéã äàãàí ãàð÷ èðæ áóé íºõºí ¿ðæèõ¿éí çàí ¿éëèéí ººð÷ëºëòòýé èë¿¿ óÿëäààòàé áàéãàà áèëýý. Ìîíãîë óëñàä ÷ òºðºëòèéí ò¿âøèí áóóðàõ õàíäëàãà 1970-ààä îíû äóíä ¿åýñ ýõýëñýí áºãººä íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí îëîí òàëò ººð÷ëºëò¿¿ä áîëîí õ¿í àìûí áîäëîãîä ã¿íçãèé íºëºº ¿ç¿¿ëñýí çàõ çýýëèéí ýäèéí çàñãèéã áàðèìæààëñàí øèëæèëòèéí íºëººãººð 1990 îíîîñ õîéø òºðºëòèéí áóóðàëò óëàì ò¿ðýãñýæ áàéíà. Ýíý ¿éë ÿâöàä õ¿í àìàà òîãòâîðòîé ºñãºæ, õ¿í àìûí æèëèéí äóíäàæ ºñºëòèéã 1.8 õóâèàñ áóóðóóëàõã¿é áàéõ òóõàé 1996 îíä áàòëàãäñàí “Õ¿í àìûí òàëààð òºðººñ áàðèìòëàõ áîäëîãî“-ûí çîðèëò õýðýãæñýíã¿é. Áîäèò áàéäàëä õ¿í àìûí ºñºëòèéí äóíäàæ õóðä 1.3 õóâüòàé áàéëàà. Ìîíãîë Óëñûí òºðººñ ,,Õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãî,,- ûã 2004 îíä øèíý÷ëýí áîëîâñðóóëæ áàòàëëàà. Ýíýõ¿¿ áîäëîãûí ãîë çîðèëãî íü ,,õ¿í àìûí òîãòâîðòîé ºñºëòèéã õàíãàæ, õ¿í àðäàà óðò óäààí, ýð¿¿ë ýíõ, á¿òýýë÷ýýð àìüäðàõ, õºãæèõ òààòàé îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõýä îðøèíî,, ãýæ òîäîðõîéëñîí. Õ¿í àìûí áîäëîãûí öºì íü õ¿íèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýðõèéã õ¿íäýòãýñýí ÷ºëººò ñîíãîëò á¿õèé çîõèñòîé òºðºëòèéã äýìæèæ ºâ÷ëºë, íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõ çàìààð õ¿í àìûí òîãòâîðòîé ºñºëòèéã õàíãàíà ãýæ çààñàí áèëýý. Ýíý á¿ëýãò òºðºëòèéí ºíººãèéí ò¿âøèí, ò¿¿íèé öààøäûí õàíäëàãûã ñ¿¿ëèéí 5 æèëýýð ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð õàðóóëæ, 1998 îíä ÿâàãäñàí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõíû ò¿¿âýð ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëàí ¿çñýí ä¿ãíýëòèéã òàíèëöóóëæ áàéíà. Òºðºëòèéí ò¿âøèí áà õàíäëàãà Òºðºëòèéí ò¿âøèíã òîäîðõîéëäîã òºðºëòèéí åðºíõèé, òóñãàé, ìºí íàñíû á¿ëýã äýõ áîëîí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòóóäûã ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí áàéäëààð, õîò, õºäººãººð òîîöîæ õ¿ñíýãò 3.01-ä ¿ç¿¿ëëýý. Íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí êîýôôèöèåíòóóä 15-49 õ¿ðòýëõ íàñíû á¿õ á¿ëýãò õîòîä õºäººãººñ íèëýýä áàãà áàéíà. Õàðèí 20-24 íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò õîò, õºäººä àäèëõàí õàìãèéí ºíäºð áàéãàà þì. Ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò ìºí ë 15-44 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äîòîð 20-24 íàñàíä õàìãèéí ºíäºð áàéãàà
- 57. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ õýäèé ÷ 2003 îíû ñóäàëãààíû ä¿íãýýð íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò 1998 îíûõîîñ ìýäýãäýõ¿éö áóóð÷ áàéãàà íü á¿õ íàñíû á¿ëýãò àæèãëàãäëàà. Ãýõäýý 1996-1998 îí áà 2001-2003 îíû õîîðîíäîõ õóãàöààíä òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò õàìãèéí çàëóó 15-19 íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýä õîòîä áàãà çýðýã áóóð÷ (1000-ä 38-ààñ 33), õºäººä ºñºõ (1000-ä 72-îîñ 81) õàíäëàãàòàé áàéíà. Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò (ÒÍÊ) òºðºëòèéí ºíººãèéí ò¿âøèíã òîäîðõîéëîã÷ ãîë ¿ç¿¿ëýëò áºãººä íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò¿¿äèéí íèéëáýðýýð èëýðõèéëýãääýã. Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò ãýäýã íü îäîîãèéí òºðºëòèéí ò¿âøèí õàäãàëàãäàæ áàéõ íºõöºëä íýã ýìýãòýé íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíûõàà òóðøèä òºð¿¿ëýõ õ¿¿õäèéí òîî þì. Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 2003 îíû ñóäàëãààãààð 2.5 ãàð÷ áàéãàà íü íýã ýìýãòýé àìüäðàëûíõàà òóðøèä äóíäàæààð 2.5 õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéíà ãýñýí ¿ã þì. ÒÍÊ-èéã øóóä áóñ àðãààð MORTPAK ïðîãðàìì àøèãëàí òîîöîõäîî òºðñºí áîëîí îäîî àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ õýðýãëýñýí. Òîäîðõîéëîã÷ õ¿÷èí ç¿éëñèéã òóñãàí òîîöñîí ÒÍÊ 20-25 íàñíû õóâüä 2.49 áàéãàà íü øóóä àðãààð òîîöñîí ÒÍÊ-òîé (2.50) îéðîëöîî áàéíà. ÒÍÊ-èéí íàðèéâ÷èëñàí òîîöîî, MORTPAK-ïðîãðàììûí òàëààð á¿ëãèéí òºãñãºëä îðóóëñàí áàéãàà. Ýíý ñóäàëãààãààð òîîöñîí ÒÍÊ íü 1996-1998 îíû ÒÍÊ (3.06 õ¿¿õýä)-îîñ ìýäðýãäýõ¿éöýýð áóóð÷ýý. Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðºëò áóóðñàí ÷ îäîîãèéí ÒÍÊ íü òºðºëòèéí ýðãýí íºõºãäºõ ò¿âøíýýñ (íýã ýìýãòýéä 2.1 õ¿¿õýä) ºíäºð õýâýýð áàéíà. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàõàä 1996-1998, 2001-2003 îíóóäàä ÒÍÊ õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 2.46-ààñ 2.14 áîëæ áóóðñàí íü ýðãýí íºõºãäºõ ò¿âøèíä îéð î÷ñîíûã õàðóóëæ áàéíà. Õàðèí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñ¿¿ëèéí 5 æèëèéí ÒÍÊ ºìíºõ ñóäàëãààíû ¿åýñ áóóðñàí ÷ (0.77 õ¿¿õäèéí çºð¿¿) ºíººãèéí ò¿âøèíãýýñ ºíäºð áàéãàà áèëýý. Òºðºëòèéí òóñãàé áîëîí åðºíõèé êîýôôèöèåíò¿¿äèéã ñóäàëãààíû ºìíºõ Õ¿ñíýãò 3.01 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí, òºðºëòèéí íèéëáýð, òóñãàé, åðºíõèé êîýôôèöèåíò¿¿ä, áàéðøëààð, Ìîíãîë Óëñ, 1998, 2003 îíû ñóäàëãàà Áàéðøèë ãóðâàí æèëèéí áàéäëààð õ¿ñíýãò 3.01-ä ìºí õàðóóëëàà. Òºðºëòèéí òóñãàé 28 ÍYÝÌÑ-2003 ÍYÝÌÑ-1998 Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Õîò պ人 Ä¿í Ä¿í Íàñíû á¿ëýã 15-19 33 81 53 54 20-24 149 197 173 216 25-29 124 155 140 169 30-34 73 92 82 105 35-39 41 45 43 50 40-44 7 8 7 18 45-49 1 0 1 Òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò¿¿ä ÒÍÊ 15-49 2.14 2.89 2.50 3.06 TÍÊ 15-44 2.13 2.89 2.49 3.06 ÒÒÊ 72 104 87 113 ÒÅÊ 18.9 26.7 22.6 28.5 Òàéëáàð: ÒÍÊ -Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò ÒÒÊ - Òºðºëòèéí òóñãàé êîýôôèöèåíò ÒÅÊ - Òºðºëòèéí åðºíõèé êîýôôèöèåíò
- 58. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ êîýôôèöèåíò (ÒÒÊ) íü íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû 1000 ýìýãòýéä íîãäîõ òºðºëòèéí òîîã èëýðõèéëäýã áºãººä 15-44 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ÒÒÊ 1996-1998 îíä 113 áàéñàí áîë 2001-2003 îíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 87 áîëæ (24 õóâü) áóóðñàí áàéíà. Ýíý õóãàöààíä ÒÒÊ õºäººä 141-ýýñ 104 áîëòîë, õîòîä 87-îîñ 72 áîëòîë áóóð÷ýý. պ人ãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÒÒÊ õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ õàðüöàíãóé äýýã¿¿ð áàéãàà þì. Òºðºëòèéí åðºíõèé êîýôôèöèåíò (ÒÅÊ) íü 1000 õ¿í àìä íîãäîõ òºðñºí õ¿¿õäèéí æèëèéí äóíäàæ òîîã èëýðõèéëäýã ¿ç¿¿ëýëò þì. Òºðºëòèéí åðºíõèé êîýôôèöèåíò íü (ÒÅÊ) íàñíû á¿ëýã äýõü òºðºëòèéí êîýôôèöèåíòûã òóõàéí íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèëèéí äóíäàæ õ¿í àìä ýçëýõ õóâèéí æèíãýýð ¿ðæ¿¿ëýýä ãàðñàí òîîã íýìæ àâñàíòàé òýíö¿¿. ÒÅÊ õºäººä (26.7) õîòîîñ (18.9) ºíäºð áàéíà. Õî¸ð äàõü óäààãèéí 2003 îíû ñóäàëãààãààð óëñûí õýìæýýíä ÒÅÊ 22.6 áàéãàà íü 1998 îíû àíõíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä õàðüöàíãóé áóóð÷ýý. Õî¸ð ñóäàëãààíû õîîðîíäîõ õóãàöààíä ÒÅÊ õºäººä (33.7-îîñ 26.7 õ¿ðòýë) õîòîîñ (23.1-ýýñ 18.9 õ¿ðòýë) òóóøòàé áóóðñàí áàéíà. Òºðºëòèéí ÿëãààòàé áàéäàë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð ÒÍÊ áîëîí ÒÅÊ-èéí ÿëãààòàé áàéäëûã áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 3.02-ò õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòèéí ýõíèé áàãàíà ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí áàéäëààðõ (2001-2003) ÒÍÊ-èéã, ãóðàâäóãààð áàãàíà àõèìàã íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí (40-49 íàñíû) òºð¿¿ëñýí íèéò õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîîã õàðóóëæ áàéãàà. Íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî íü ÒÍÊ áîëîí 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîîãîîð èëýðõèéëýãäýíý. Õýðýâ òºðºëò öààøäàà õýâýýð õàäãàëàãäñàí áîë ÒÍÊ, íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî îéðîëöîî, ýñâýë òýíö¿¿ áàéíà. ÒÍÊ - èéã á¿ñ íóòãààð õàðüöóóëàí àâ÷ ¿çýõýä ºìíºä á¿ñýä õàìãèéí ºíäºð (2.97), Óëààíáààòàð õîòîä õàìãèéí áàãà (1.94) áàéíà. Òºðºëòèéí ò¿âøèí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîë äýýøëýõ òóòàì áóóð÷ áàéíà. Òóõàéëáàë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ÒÍÊ 3.17 áàéõàä ýíý ¿ç¿¿ëýëò äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 2.42 áàéíà. 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí íèéò õ¿¿õäèéí òîî õºäººä (5.06) õîòîîñ (3.76) ºíäºð áàéãàà áà ¿¿íèé äîòîð õàìãèéí ºíäºð íü ç¿¿í á¿ñ (5.21), õàìãèéí áàãà íü Óëààíáààòàð õîò (3.54) áàéíà. Òºðºëòèéí íèéò áîëîí îäîîãèéí ò¿âøíèé õîîðîíäûí çºð¿¿ (4.3 áà 2.5) íü òºðºëòèéí áîäèò áóóðàëòûã èëýðõèéëæ áàéãàà þì. Õî¸ð ñóäàëãààíû õîîðîíäîõ õóãàöààíä ÒÍÊ á¿õ á¿ñ íóòãóóäàä áóóðñàí áàéíà. Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÒÍÊ õàìãèéí áàãà õýâýýð áàéãàà íü (1998 îíä 2.17, 2003 îíä 1.94) àæèãëàãäëàà. Áàðóóí á¿ñýä 1998 îíä ÒÍÊ õàìãèéí ºíäºð (3.85) áàéñàí áîë ñ¿¿ëèéí ñóäàëãààãààð ÒÍÊ-èéí õàìãèéí ºíäºð ò¿âøèí ªìíºä á¿ñýä (2.97), äàðàà íü Áàðóóí á¿ñ (2.90), Ç¿¿í á¿ñ (2.83) òóñ òóñ îðæ áàéíà. ªìíºõ ñóäàëãààòàé àäèëààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí àõèõ òóòàì òºðºëò áóóð÷ áàéíà. Õî¸ð ñóäàëãààíû õîîðîíäîõ õóãàöààíä áîëîâñðîëûí ò¿âøèí á¿ðò ÒÍÊ áóóðñàí ä¿í ãàð÷ýý. 29
- 59. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 3.02 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, îäîîãîîð æèðýìñýí áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Òºðºëòèéí Îäîîãîîð æèðýìñýí Íèéò òºð¿¿ëñýí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íèéëáýð áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õäèéí äóíäàæ êîýôôèöèåíò ýçëýõ õóâü òîî (40-49) Áàéðøèë Õîò 2.14 3.22 3.76 պ人 2.89 3.43 5.06 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 2.62 3.15 4.55 Ç¿¿í 2.83 3.02 5.21 Áàðóóí 2.90 3.63 4.88 ªìíºä 2.97 3.13 4.74 Óëààíáààòàð 1.94 3.41 3.54 Íýã õ¿íä íîãäîõ ñàðûí äóíäàæ îðëîãî Îãò îðëîãîã¿é - 8500 õ¿ðòýëõ 2.70 3.14 4.69 8501-21250 2.55 3.53 4.64 21251-42500 2.41 3.18 4.14 42501- äýýø 2.21 3.24 3.48 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 3.17 3.09 6.08 Á¿ðýí áóñ äóíä 2.75 3.64 5.21 Á¿ðýí äóíä 2.37 3.97 4.05 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 2.42 2.67 3.74 Á¿ãä 2.50 3.32 4.34 Õ¿ñíýãò 3.02-îîñ õàðàõàä 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÒÍÊ íü áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýñ õàìààðàí 1.94-ººñ 3.17-èéí õîîðîíä, 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íèéò òîî 3.54-ººñ 6.08-èéí õîîðîíä òóñ òóñ õýëáýëçýæ áàéíà. Äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã 1998 îíû ñóäàëãààòàé åðºíõèéä íü õàðüöóóëæ ¿çýõýä ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò á¿ðýýð òºðºëò 1998 îíûõîîñ áóóðñàí áàéíà, ÿëàíãóÿà õºäººä á¿ðýí áóñ áà á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä, ìºí áàðóóí áîëîí òºâèéí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä òºðºëò áóóðñàí ä¿í ãàð÷ýý. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààãààð ºðõèéí íýã õ¿íä íîãäîõ äóíäàæ îðëîãûí õýìæýýã ºðõèéí òýðã¿¿ëýã÷èéí õàðèóëñàíààð öóãëóóëñàí þì. Õ¿ñíýãò 3.02-îîñ õàðàõàä ÿìàð íýã îðëîãîã¿é, ýñâýë áàãà îðëîãîòîé áîëîí áîëîâñðîë áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðºëò áóñäààñàà ºíäºð áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíòýé àäèëààð îðëîãî íýìýãäýõ òóòàì òºðºëò áóóð÷ áàéíà. 30 Òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, òºð¿¿ëñýí íèéò õ¿¿õäèéí òîî, íèéò õ¿¿õäèéí áîëîí ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîîã ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð õ¿ñíýãò 3.03-ò õàðóóëàâ.
- 60. Õ¿ñíýãò 3.03 Íèéòýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí îäîîãîîð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî, òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî áîëîí àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ýìýãòýé- Òºð¿¿ëñýí á¿õ Ýíõ òóíõ áàéãàà Òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî Íàñíû á¿ëýã 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10+ Ä¿í ÷¿¿äèéí õ¿¿õäèéí õ¿¿õäèéí òîî äóíäàæ òîî äóíäàæ òîî Á¿õ ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 94.0 5.6 0.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 1347 0.06 0.06 20-24 42.3 42.6 13.7 1.3 0.0 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 1420 0.75 0.71 25-29 12.4 34.5 35.7 13.3 3.9 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 1509 1.63 1.53 30-34 4.0 15.7 38.5 23.1 12.8 4.1 1.6 0.2 0.0 0.0 0.0 100.0 1520 2.45 2.27 35-39 1.5 6.9 24.3 27.7 22.1 9.0 5.6 2.0 0.6 0.2 0.1 100.0 1428 3.27 2.96 40-44 0.9 4.6 16.1 21.9 21.2 15.8 10.8 3.8 2.9 1.3 0.8 100.0 1276 4.01 3.56 45-49 0.5 3.8 9.8 15.4 18.6 17.0 14.6 7.5 5.5 3.6 3.8 100.0 814 4.87 4.17 Á¿ãä 23.1 17.5 21.0 14.7 10.6 5.8 3.9 1.5 1.0 0.5 0.5 100.0 9314 2.26 2.04 Îäîîãîîð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 36.4 58.4 5.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 77 0.69 0.65 20-24 15.5 59.6 22.4 2.3 0.0 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 800 1.12 1.08 25-29 4.7 33.4 41.1 15.7 4.8 0.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 1220 1.84 1.73 30-34 0.8 12.7 41.0 24.8 14.1 4.6 1.8 0.2 0.0 0.0 0.0 100.0 1317 2.61 2.42 35-39 0.6 4.3 23.5 29.3 23.6 9.4 6.1 2.2 0.7 0.2 0.1 100.0 1251 3.41 3.09 40-44 0.5 3.1 15.2 21.9 21.7 17.2 11.0 4.0 3.3 1.3 0.8 100.0 1064 4.13 3.67 45-49 0.3 2.3 9.1 15.4 17.9 17.2 15.8 8.4 5.7 4.2 3.7 100.0 616 5.03 4.30 Á¿ãä 3.7 18.9 27.4 19.4 13.9 7.5 5.0 2.0 1.3 0.7 0.5 100.0 6345 2.90 2.62
- 61. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºðºâíèé íýãýýñ áàãà õóâü íü (23 õóâü) îäîîãîîð õ¿¿õýä òºð¿¿ëýýã¿é áàéõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ õóâü íü (53 õóâü) 1-3 õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí áàéíà. Ìîíãîëûí èõýíõè ýìýãòýé÷¿¿ä ãýð á¿ëòýé áîëñîí õîéíîî õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Õ¿ñíýãò 3.03-ûí õî¸ðäóãààð õýñãýýñ õàðàõàä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãóðàâíû õî¸ð îð÷èì õóâü íü (66 õóâü) 1-3 õ¿¿õýäòýé áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî 2.3 áàéõàä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2.9 áîëæ ºñ÷ýý. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî íàñ àõèõ òóñàì íýìýãäýæ áàéíà. Òóõàéëáàë 15-19 íàñíûõíû õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 0.1 áàéõàä 45-49 íàñíûõíû õóâüä 4.9 áàéãàà áºãººä õàðèí ãýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 15-19 íàñàíä 0.7 õ¿¿õýä áàéõàä 45-49 íàñàíä 5.0 õõ¿õýäòýé áàéíà. Ýíäýýñ õàðàõàä íèéò áîëîí ãýð á¿ëòýé 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî àäèë áóþó 5 õ¿¿õýä áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí 10 îð÷èì õóâü íü íàñ áàðñàí áàéíà (Õ¿ñíýãòèéí õàìãèéí ñ¿¿ëèéí áàãàíàä îðñîí ìýäýýëëèéã òºðºëò, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûã øóóä áóñ àðãààð òîîöîõîä çîðèóëæ îðóóëñàí áîëíî). Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1998 îíû ñóäàëãààíûõààñ 2 ïóíêòýýð äîîãóóð áàéíà. Õàðèí 1-3 õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ºìíºõ ñóäàëãààíààñ 4 ïóíêòýýð äýýã¿¿ð áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî 2.4-ººñ 2.3 õ¿ðòýë, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî 3.1-ýýñ 2.9 õ¿ðòýë áóóð÷ýý. Íýãýýñ ãóðâàí õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü (66 õóâü) 2003 îíä 1998 îíûõîîñ 3 ïóíêòýýð íýìýãäæýý. Õî¸ð õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1998, 2003 îíû ñóäàëãààíóóäàä ºíäºð õýâýýð áàéíà (1998 îíä 25 õóâü, 2003 îíä 27 õóâü). 1998 îí áîëîí 2003 îíû ñóäàëãààíóóäûí ä¿íã òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íàñààð õàðüöóóëàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ àõèõ òóñàì òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî íýìýãäýæ áàéíà. Õî¸ð ñóäàëãààíû õîîðîíäîõ õóãàöààíä íèéò áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íèéò òîî áóóðñàí ä¿í ãàð÷ýý. Òóõàéëáàë, òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íèéò òîî 1998 îíû ñóäàëãààãààð íèéò áîëîí ãýð á¿ëòýé 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 6 áàéñàí áîë 2003 îíä 5 áîëæ áóóð÷ýý. Àíõíû òºðºëòèéí íàñ ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ¿éë ÿâöûã òîäîðõîéëîõîä àíõíû òºðºëòèéí íàñ íü íýí ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò áºãººä ýíý íü òºðºëòèéí ò¿âøíèé ººð÷ëºëòèéã èë¿¿ èëýðõèéëäýã áàéíà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèíã àíõ òºðºõ ¿åèéí áîëîí ñóäàëãàà ÿâñàí ¿åèéí íàñààð Õ¿ñíýãò 3.04-ä õàðóóëàâ. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äýýñ 20 íàñ õ¿ðýýã¿é áàéõäàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèíã ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîîãèéí íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çâýë ºñâºð íàñíûõíû òºðºëò áóóð÷ áàéñíàà íýìýãäñýí áàéíà. Òóõàéëáàë, îäîî 45-49 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 27 îð÷èì õóâü íü 20 íàñ õ¿ðýýã¿é áàéõäàà àíõíû õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí áàéíà. Ýíý õóâü 30-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 15 õóâü áîëîí áóóðñàí áîë, õàðèí 20-24 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 24 õóâü áîëîí íýìýãäæýý. Ýíäýýñ õàðàõàä 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä, àõèìàã íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë èë¿¿ ýðò õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéíà. ªñâºð ¿åèéíõíèé òºðºëòèéã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ 32
- 62. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ ¿çýõýä 1998 îíû ñóäàëãààòàé òºñòýé ãàð÷ áàéíà. ªºðººð õýëáýë îäîî 45-49, 30-34 áîëîí 20-24 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 27, 15, 24 õóâü íü õîðèí íàñ õ¿ðýýã¿é áàéõäàà àíõíû õ¿¿õäýý òºð¿¿ëæ áàéñàí áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààãààð àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñûã 40-44, 45-49 íàñûã îðóóëàõã¿éãýýð òîîöîõîä 22 áàéñàí áîë 2003 îíä á¿õ íàñíû á¿ëãèéí õóâüä 22 áàéíà. Îäîî 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50-èàñ äýýø, 30-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 60-ààñ äýýø õóâü íü 20-24 íàñàíäàà àíõíû õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí áàéãàà íü 1998 îíûõîîñ ººð÷ëºã人ã¿é áàéíà. Õ¿ñíýãò 3.04 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, àíõ òºðºõ ¿åèéí áîëîí ñóäàëãàà ÿâñàí ¿åèéí Àíõ òºðºõ ¿åèéí íàñ Íàñíû á¿ëýã Õ¿ñíýãò 3.05-ä ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñûã ñóäàëãàà ÿâàõ ¿åèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õàðüöóóëàí ¿ç¿¿ëýâ. 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òýí õàãàñààñ öººí õóâü íü 20 íàñàíäàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ó÷èð ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñûã òîîöîõ áîëîìæã¿é þì. Òèéì ó÷ðààñ àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñûã 25- 49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýð òîîöñîí áºãººä ýíý íü 1998 îíä 21.6 áàéñàí áîë 33 íàñààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ñóäàëãàà ÿâñàí Õ¿¿õýä Ýìýãòýé- Ãîë÷ ¿åèéí íàñ òºð¿¿ëýýã¿é 15 15-17 18-19 20-21 22-24 25+ Ä¿í ÷¿¿äèéí íàñ òîî 15-19 94.0 0.0 3.1 2.9 0.0 0.0 0.0 100.0 1,347 - 20-24 42.3 0.1 4.2 19.6 21.9 12.0 0.0 100.0 1,420 - 25-29 12.4 0.0 4.2 16.1 26.8 30.9 9.6 100.0 1,509 22.3 30-34 3.9 0.1 2.2 13.2 35.9 30.7 14.1 100.0 1,520 21.9 35-39 1.5 0.0 3.2 12.5 29.6 38.2 15.0 100.0 1,428 22.3 40-44 0.9 0.0 3.8 13.9 30.6 32.4 18.4 100.0 1,276 22.1 45-49 0.5 0.2 7.4 19.3 26.4 30.7 15.5 100.0 814 21.7 Õ¿ñíýãò 3.05 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû òºðºëòèéí ¿åèéí ãîë÷ íàñ, ñóäàëãàà ÿâñàí ¿åèéí íàñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 1998, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä 2003 1998 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 25-49 25-49 Áàéðøèë Õîò 22.8 22.3 22.6 22.6 22.1 22.5 22.0 պ人 21.8 21.6 21.9 21.6 21.2 21.7 21.3 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 21.6 21.7 22.1 21.8 21.2 21.8 21.3 Ç¿¿í 21.6 21.4 22.2 21.2 21.6 21.6 20.9 Áàðóóí 22.5 22.3 22.5 22.6 22.0 22.4 22.2 ªìíºä 21.1 21.1 21.3 21.1 20.7 21.1 20.9 Óëààíáààòàð õîò 23.3 22.4 22.6 22.7 22.1 22.6 22.1 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 21.3 21.1 20.7 20.4 19.6 20.5 20.1 Á¿ðýí áóñ äóíä 21.1 21.1 20.9 21.0 20.5 21.0 20.6 Á¿ðýí äóíä 22.1 22.0 22.3 22.0 22.2 22.1 21.7 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 23.5 22.2 22.7 22.9 22.5 22.7 22.2 Á¿ãä 22.3 21.9 22.3 22.1 21.7 22.1 21.6
- 63. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ ñ¿¿ëèéí ñóäàëãààãààð áàãà çýðýã íýìýãäýæ 22.1 áîëñîí áàéíà. Àíõíû õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ íàñ áàãà çýðýã õîéøèëñîí áàéíà. Á¿õ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä ÿëèìã¿é íýìýãäñýí áàéíà. Àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñûã áàéðøëààð àâ÷ ¿çýõýä ºìíºõ ñóäàëãààíû íýãýí àäèë õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ (22.5) õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ (21.7) èë¿¿ áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí õóâüä àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ Óëààíáààòàð õîò (22.6), áàðóóí á¿ñýä (22.4) ºíäºð, äàðàà íü òºâèéí á¿ñ (21.8) îðæ áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààãààð ç¿¿í áîëîí ºìíºä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (õî¸óëàà 20.9) áóñàä á¿ñ íóòãèéíõíààñ àðàé çàëóó áàéõäàà àíõíû õ¿¿õäýý òºð¿¿ëæ áàéñàí áàéíà. Ýõíèé ñóäàëãààíû íýãýí àäèëààð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä (22.6 íàñ) õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ (21.7) àíõíû õ¿¿õäýý õîæóó òºð¿¿ëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí àõèõ òóñàì àíõíû õ¿¿õäýý òºð¿¿ëýõ ãîë÷ íàñ íýìýãäýõ õàíäëàãà 1998 îíû ñóäàëãààíû íýãýí àäèë ýíý óäààãèéí ñóäàëãààãààð ÷ àæèãëàãäàæ áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä àíõíû õ¿¿õäýý 20.5 íàñàíäàà òºð¿¿ëæ áàéõàä á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 22.7 áàéíà. Ä¿ãíýëò 1998 îíû ñóäàëãààãààð ÒÍÊ 3.1 ãàð÷ áàéñàí áîë 2003 îíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2.5 áîëòîë áóóðñàí áàéíà. ÒÍÊ íü á¿ñ íóòãóóäàä õàðèëöàí àäèëã¿é áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààãààð ÒÍÊ áàðóóí á¿ñýä (3.85) õàìãèéí ºíäºð, Óëààíáààòàð õîòîä (2.17) õàìãèéí áàãà áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ºìíºä á¿ñ (2.97), äàðàà íü áàðóóí á¿ñ (2.90) íóòãóóäàä ÒÍÊ õàìãèéí ºíäºð, õàìãèéí áàãà íü Óëààíáààòàð õîò (1.94) áàéíà. ªìíºõ ñóäàëãààíû íýãýí àäèëààð òºðºëòèéí ò¿âøèí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí áàéäàëòàé óðâóó õàìààðàëòàé áà õîòîä õºäººãººñ áàãà áàéíà. ̺í òºðºëòèéí ò¿âøèí îðëîãûí áàéäàëòàé óðâóó õàìààðàëòàé áàéíà. Ò¿¿í÷èëýí õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõè íü æèðýìñýíèé áîëîí àìàðæñàíû òýòãýìæýý àâñàí áàéõàä õ¿¿õýä àñàðñàíû òýòãýìæ àâ÷ ÷àäààã¿é ãýæ õàðèóëñàí ýõ÷¿¿ä öººíã¿é áàéíà. Òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 2.3 áàéõàä, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2.9 áîëæ íýìýãäæýý. Òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íèéò òîî (45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí íèéò òîî) 1998 îíû ñóäàëãààãààð íèéò áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä àäèë 6 áàéñàí áîë 2003 îíä 5 áîëîí áóóðñàí áàéíà. Àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998 îíû ÍYÝÌÑ-ààð 21.6 áàéñíàà 2003 îíû ñóäàëãààãààð 22.1 áîëæ 0.5 ïóíêòýýð íýìýãäæýý. Òºðºëòèéí áóñàä ¿ç¿¿ëýëòèéí àäèëààð àíõíû òºðºëòèéí ãîë÷ íàñ 1998, 2003 îíû ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóñàì íýìýãäýæ áàéíà. 34
- 64. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ГУРАВДУГААР БYЛЭГ Õ¿í àìûí òºðºëò áóóðàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Y¿íä íºëººëæ áàéãàà ãîë õ¿÷èí ç¿éëñ íü ãýðëýëòèéí íàñ õîéøëîñîí, ýäèéí çàñãèéí íºõöºë áàéäëààñ øàëòãààëàí öººõºí àì á¿ëòýé áàéõ ñîíèðõîëòîé, óäààí õóãàöààãààð õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ áîëñîí, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý íýìýãäýæ áàéãàà çýðýã íü áîëíî. 35
- 65. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ 37 ÁYËÝà IV Ãýð á¿ë òºëºâëºëò Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 2003 îíû ýíýõ¿¿ ñóäàëãààã òàâàí æèëèéí ºìíº áóþó 1998 îíä àíõ çîõèîí áàéãóóëæ ÿâóóëñàí áºãººä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õîëáîãäîëòîé àñóóëò íü ºìíºõ ñóäàëãààíû àñóóëãàòàé àäèë áîëîâ÷ íýìýëò, äýëãýðýíã¿é ìýäýýëýë öóãëóóëàõ çîðèëãûí ¿¿äíýýñ øèíýýð çàðèì àñóóëòóóäûã íýìæ îðóóëñàí. Ýíý ñóäàëãààã ºìíºõ ñóäàëãààòàé íýãýí àäèë íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä, ãýð á¿ë òºëºâëºëòºä íºõð¿¿äèéí ã¿éöýòãýæ áàéãàà ¿¿ðýãòýé õîëáîîòîé çàðèì ìýäýýëëèéã öóãëóóëàõ çîðèëãîîð ò¿¿âýðëýí àñóóæ ñóäàëñàí. Ñóäàëãààíû ýíý á¿ëýã íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ìýäëýã, õýðýãëýý, öààøèä õýðýãëýõ õàíäëàãà ãýñýí ¿íäñýí ãóðâàí õýñýãòýé. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí (ÃÁÒ) àðãóóäûí òàëààðõ ìýäëýã Ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààð ÿðèëöëàãà àâàã÷èéã àñóóõàä øóóä, ýñâýë òàéëáàðëàæ ºãºõºä ìýäýæ áàéâàë òóõàéí àðãûã “ìýääýã” ãýæ ¿çñýí. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéã 1998 îíû ñóäàëãààòàé àäèëààð îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãà ãýæ 2 õóâààñàí. Ñ¿¿ëèéí ¿åä ýìýãòýé áýëãýâ÷èéí îëäîö íýìýãäýæ ºðãºíººð õýðýãëýäýã áîëñîíòîé õîëáîãäóóëàí áýëãýâ÷èéã ýðýãòýé, ýìýãòýé ãýæ àíãèëæ àñóóñàí. Îð÷èí ¿åèéí àðãóóäàä ýì, åðºíäºã, òàðèà, ñóóëãàö, äèàôðàãì/ëàà/öàðöìàã, ýðýãòýé áýëãýâ÷, ýìýãòýé áýëãýâ÷, ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ, ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ çýðãèéã îðóóëæ, óëàìæëàëò àðãóóäàä ò¿ð òýâ÷èõ (õóàíëè) áîëîí ãàäóóð òàâèõ çýðãèéã îðóóëñàí. Õàðèí îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäààñ ººð àðãóóäûã äóðäñàí áîë áóñàä àðãàä õàìðóóëñàí. Õ¿ñíýãò 4.01-ýýñ õàðàõàä ÆÑÀÕ-èéí ìýäëýã íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä èõýýõýí ò¿ãýýìýë áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 98 õóâü, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áàðàã 100 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà ìýäíý ãýæ õàðèóëñàí áîë îð÷èí ¿åèéí ÿìàð íýã àðãà ìýääýã íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 98 áàéõàä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 99 õóâü áàéíà. 2003 îíû ñóäàëãààíû ÆÑÀÕ-ûã ìýääýã ãýæ õàðèóëñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ýõíèé ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã 1 ïóíêòýýð, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ îíöûí ººð÷ëºëòã¿é, ¿¿íýýñ îð÷èí ¿åèéí ÿìàð íýã àðãûí òàëààð çîõèõ ìýäëýãòýé ãýæ õàðèóëñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 1 ïóíêòýýð íýìýãäñýí, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ ºìíºõ ñóäàëãààíûõòàé àäèë áàéãàà íü íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ÆÑÀÕ-èéí ìýäëýã íèéòëýã áîëñîí íü äàõèí áàòàëãààæóóëæ áàéíà. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãóóäààñ ýì (93 õóâü), åðºíäºãèéí (93 õóâü) òàëààð ñàéí ìýäýæ, õàðèí ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ (30 õóâü), äèàôðàãì, ëàà, öàðöìàãèéí (23 õóâü) òàëààðõ ìýäëýã áàãà õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Óëàìæëàëò õî¸ð àðãààñ õóàíëèéí àðãûã (79 õóâü) èë¿¿ ìýäýæ áàéãàà áºãººä ºìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä óëàìæëàëò ÿìàð íýã àðãà ìýääýã ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 4 ïóíêòýýð áóóðñàí áàéíà. Óëìààð ñ¿¿ëèéí ¿åä ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûã èõ ñîíèðõîí õýðýãëýäýã áîëæýý.
- 66. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 4.01 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààð ìýäëýãòýé íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí íºõð¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäûí àëü àëèíûõ íü òàëààðõ ìýäëýãèéí ò¿âøèí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ ºíäºð áàéãàà íü ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ, òºðºëò õîîðîíäûí çàéã çîõèöóóëàõ, íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäýý õàìãààëàõ õýðýãöýý èë¿¿ èõ áàéäàãòàé õîëáîí òàéëáàðëàæ áîëîõ þì. Ýíý íü ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäýæ áàéãàà àðãóóäûí äóíäàæ òîî 7.6 áàéõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 7.1 áàéãààãààñ õàðàãäàæ áàéíà. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí áàðàã á¿õ íºõð¿¿ä (99.4 õóâü) æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà áóþó îð÷èí ¿åèéí àðãûã ìýääýã ãýæ õàðèóëñàí íü ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äòýé èæèë õóâüòàé, õàðèí óëàìæëàëò àðãûã 83 õóâü íü ìýääýã íü ãýð á¿ëòýé ýðýãòýé÷¿¿ä îð÷èí ¿åèéí àðãûí òàëààð èë¿¿ ìýäëýãòýé áàéíà. Òýð äóíäàà îð÷èí ¿åèéí àðãóóäààñ ýðýãòýé áýëãýâ÷ (96 õóâü), åðºíäºãèéí (94 õóâü) òàëààð èë¿¿òýéãýýð ìýäýæ áàéãààã õ¿ñíýãò 4.01-ýýñ õàðæ áîëíî. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéí ìýäëýãèéí ÿëãàà íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãèéí áàéäëààð õàðüöàíãóé áàãà áóþó 2 ïóíêòýýñ èë¿¿ã¿é áàéíà. 15-19 íàñíûõàí áóþó ºñâºð íàñíûõàíû ÆÑÀÕ-èéí ìýäëýã 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé áóþó áóñàä íàñíû á¿ëãèéíõýíòýé õàðüöóóëàõàä á¿ãä ìýääýã (100 õóâü) ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Õàðèí áàéðøëààð àâ÷ ¿çýõýä õîòûí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýãèéí ò¿âøèí õºäººãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ àðàé èë¿¿, õàðèí á¿ñ íóòãààð áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð àâ÷ ¿çýõýä îíöûí ÿëãàà áàéõã¿é áàéíà. Õ¿ñíýãò 4.02 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûã ìýääýã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 38 Íèéò 1998 2003 1998 2003 íºõð¿¿ä ßìàð íýã àðãà 96.7 98.1 99.3 99.5 99.4 Îð÷èí ¿åèéí ÿìàð íýã àðãà 96.6 97.9 99.2 99.3 99.4 Ýì 86.5 92.7 93.0 96.2 82.9 Åðºíäºã 92.6 92.7 98.4 98.5 93.9 Òàðèà 78.7 87.5 87.4 93.8 73.2 Ñóóëãàö 34.1 41.2 41.1 48.1 14.7 Äèàôðàãì/Ëàà/Öàðöìàã 24.9 22.8 29.8 25.9 13.2 Ýðýãòýé áýëãýâ÷ 88.1 92.4 91.4 94.2 96.3 Ýìýãòýé áýëãýâ÷ - 66.1 - 66.5 55.2 Ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ 45.4 53.2 54.7 61.3 45.7 Ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ 16.9 29.5 21.0 34.8 25.3 Óëàìæëàëò ÿìàð íýã àðãà 85.0 80.9 91.7 87.8 82.9 Õóàíëè 84.0 79.4 90.6 86.3 78.0 Ãàäóóð òàâèõ 44.8 49.6 54.2 58.6 54.0 Áóñàä àðãóóä 9.8 0.1 12.1 0.1 0.4 Ìýääýã àðãóóäûí äóíäàæ òîî 6.1 7.1 6.7 7.6 6.3 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 7,461 9,314 4,899 6,345 4,212 - ìýäýýëýë áàéõã¿é
- 67. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî ÆÑÀÕ-èéí òàëààðõè ìýäëýã ßìàð íýã àðãà ìýääýã Îð÷èí ¿åèéí àðãà ìýääýã Ñóäàëãààíû ºìíºõ íýã ñàðä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ìýäýýëýë, ñóðòàë÷èëãààíû õýðýãñýë áîëîõ ðàäèî, òåëåâèçýýñ ñîíñîæ, ìýäñýí ýñýõèéã ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äèéã íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãèéí ÿëãàâàðòàé áàéäëààð õ¿ñíýãò 4.03-ä ¿ç¿¿ëýâ. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçýýñ ìýäýýëýë àâààã¿é ãýæ õàðèóëñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí ºìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä 19 ïóíêòýýð òóñ òóñ áóóðñàí áàéíà. Íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã áîëîí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãèéí ÿëãààòàé áàéäëààð àâ÷ ¿çýõýä ìýäýýëýë àâààã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü 15-19 íàñíûõàíä õàìãèéí îëîí áóþó 53 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (53 õóâü), áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (61 õóâü) áîëîí áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä (68 õóâü)-èéí äóíä õàìãèéí ºíäºð õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé÷¿¿ä ÃÁÒ-òýé õîëáîãäîëòîé ìýäýýëëèéã ðàäèîã áîäâîë òåëåâèçýýð àðàé èë¿¿ àâäàã áàéíà. Ýíý áàéäàë íü íàñíû á¿ëýã äýýð îíöûí ÿëãààã¿é õàðèí õîò, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä àäèë áàéãàà ÷ ðàäèîã áîäâîë òåëåâèçýýð ìýäýýëýë àâäàã ãýæ õàðèóëñàí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õàðüöàíãóé ºíäºð áàéíà. ¯¿íèéã õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 2.0 õóâü íü ðàäèî, 37 õóâü íü òåëåâèçýýñ ÃÁÒ-èéí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã áîë, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 13 õóâü íü ðàäèîãîîñ, 20 õóâü íü òåëåâèçýýñ ìýäýýëýë àâñàí ãýæ õàðèóëñíààñ ¿çýæ áîëíî. Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä áóñàä á¿ñ íóòàãòàé õàðüöóóëàõàä ÃÁÒ-èéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã òåëåâèçýýð (35 õóâü) àðàé èë¿¿ õýìæýýãýýð, õàðèí ºìíºä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (11 õóâü) ðàäèîãîîð àðàé ò¿ëõ¿¿ õýìæýýãýýð îëæ àâñàí áàéíà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãèéí õóâüä äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä òåëåâèçýýñ (38 õóâü) ÃÁÒ-èéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã àðàé èë¿¿ àâäàã íü äýýðõ õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä òîäîðõîé áàéíà. 39 Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä 1998 2003 1998 2003 1998 2003 Íàñíû á¿ëýã 15-19 97.6 100.0 97.6 100.0 85 77 20-24 99.5 99.3 99.5 99.1 767 800 25-29 99.1 99.3 99.0 99.3 1,110 1,220 30-34 99.5 99.6 99.5 99.4 1,010 1,317 35-39 99.2 99.6 99.2 99.5 957 1,251 40-44 99.5 99.6 99.1 99.2 633 1,064 45-49 98.8 99.5 98.8 99.4 337 616 Áàéðøèë Õîò 99.9 99.8 99.9 99.7 2,384 3,135 պ人 98.6 99.2 98.5 99.0 2,515 3,210 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 99.2 99.8 99.1 99.6 1,717 2,169 Ç¿¿í 99.8 99.7 99.8 99.5 471 614 Áàðóóí 98.1 98.3 98.0 98.0 1,075 1,351 ªìíºä 99.7 99.8 99.7 99.8 335 418 Óëààíáààòàð õîò 100.0 99.9 100.0 99.8 1,301 1,793 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 97.0 97.6 96.8 97.3 403 510 Á¿ðýí áóñ äóíä 98.5 98.9 98.2 98.8 1,052 1,386 Á¿ðýí äóíä 99.6 99.8 99.6 99.6 1,335 1,740 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 99.9 100.0 99.9 99.8 2,109 2,709 Á¿ãä 99.3 99.5 99.2 99.3 4,899 6,345
- 68. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 4.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ íýã ñàðä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçèéí íýâòð¿¿ëãýýñ ñîíñîæ ìýäñýí, ìýäýýã¿é íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÃÁÒ-èéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçýýñ ñîíñîæ, ìýäñýí ýñýõ Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 ÃÁÒ-èéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçýýñ àëü àëèíààñ íü èë¿¿ ìýäýýëýë àâäàã ãýæ õàðèóëñàí õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä (23 õóâü), õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë (15 õóâü) àðàé èë¿¿ õóâèéã, ìºí Óëààíáààòàðûí ýìýãòýé÷¿¿ä (24 õóâü) áóñàä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ èõ õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõèéí õýðýýð ðàäèî òåëåâèçýýñ àëü àëèíààñ íü ìýäýýëýë àâäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéíà. Æèøýýëáýë, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 8 õóâü íü ðàäèî òåëåâèçýýñ àëü àëèíààñ íü ìýäýýëýë àâäàã ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 26 õóâü íü èæèë õàðèóëò ºã÷ýý. ÃÁÒ-èéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã ðàäèî, òåëåâèçèéí àëü àëèíààñ íü àâäàã ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëæ ¿çýõýä 6.3 áîëîí 3 ïóíêòýýð òóñ òóñ íýìýãäñýí áàéíà. Ãýâ÷ çºâõºí òåëåâèçýýñ ñîíñîæ ìýäñýí ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 14.8 áîëîí 16.0 ïóíêòýýð òóñ òóñ íýìýãäñýí áàéõàä çºâõºí ðàäèîãîîñ ìýäýýëýë àâäàã íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä, ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 2.5 áîëîí 0.5 ïóíêòýýð òóñ òóñ áóóðñàí áàéíà. ÕÀͯÝÌ-èéí 2003 îíû ýíýõ¿¿ ñóäàëãààãààð ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿éãýýð òàðààäàã, ¿éë÷èëäýã òàëààðõ ìýäëýãèéã íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ àñóóõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 77 õóâü íü ìýääýã ãýæ õàðèóëñàí áàéíà (Õ¿ñíýãò 4.03). 15-19 íàñíû á¿ëãèéíõýí áóþó ºñâºð íàñíûõàí, õîòûí òýð äóíäàà Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä, ìºí áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýíý òàëààðõ ìýäëýãèéí ò¿âøèí áàãà õóâüòàé áàéíà. Èéìýýñ ÆÑÀÕ-ýýð õàíãàõ ¿íý òºëáºðã¿é ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæèéã íýìýãä¿¿ëýõ çîðèëãîîð óã ìýäýýëëèéã äýýðõ á¿ëãèéí õ¿ì¿¿ñò ò¿ëõ¿¿ õ¿ðãýõ øààðäëàãàòàé áàéíà. 40 ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºë-á ºðã¿éãýýð òàðààäàã, Ñîíãîñîí Ðàäèî Ǻâõºí Ǻâõºí Àëü Ä¿í Íèéò ýìýã ¿éë÷èëäýã òàëààð Íèéò ýìýãòýé- ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òåëåâèçýýñ ðàäèîãîîñ òåëåâèçýýñ àëèíààñ íü òýé÷¿¿- ìýääýã íèéò ýìýãòýé- ÷¿¿äèéí òîî ìýäýýã¿é äèéí òîî ÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü Íàñíû á¿ëýã 15-19 13.1 4.4 29.8 52.7 100.0 1,347 42.6 1,347 20-24 16.3 7.9 27.0 48.8 100.0 1,420 72.9 1,420 25-29 18.6 8.5 27.2 45.7 100.0 1,509 85.2 1,509 30-34 19.7 6.9 32.1 41.3 100.0 1,520 87.9 1,520 35-39 21.8 7.3 29.7 41.2 100.0 1,428 87.5 1,428 40-44 22.6 6.7 28.5 42.2 100.0 1,276 82.3 1,276 45-49 23.1 6.0 29.0 41.9 100.0 814 78.4 814 Áàéðøèë Õîò 22.9 2.0 37.4 37.7 100.0 4,973 74.8 4,973 պ人 14.8 12.5 19.5 53.3 100.0 4,341 79.4 4,341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 18.7 9.6 33.9 37.8 100.0 2,983 82.3 2,983 Ç¿¿í 17.5 7.1 21.5 53.8 100.0 827 87.1 827 Áàðóóí 12.4 9.3 17.5 60.8 100.0 1,873 71.5 1,873 ªìíºä 21.2 11.0 24.3 43.4 100.0 608 84.0 608 Óëààíáààòàð õîò 23.6 1.8 34.5 40.1 100.0 3,023 70.9 3,023 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 7.8 9.7 14.3 68.2 100.0 1,132 54.9 1,132 Á¿ðýí áóñ äóíä 14.5 9.3 22.5 53.8 100.0 2,280 71.8 2,280 Á¿ðýí äóíä 19.8 6.4 29.9 43.9 100.0 2,570 79.6 2,570 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 25.5 4.7 37.9 31.9 100.0 3,332 85.9 3,332 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 19.1 6.9 29.1 45.0 100.0 9,314 77.0 9,314 Íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä 13.6 6.6 31.6 48.2 100.0 4,212 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 12.8 9.4 14.3 63.5 100.0 7,461 Íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä 10.6 7.1 15.6 66.7 100.0 1,557
- 69. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí õýðýãëýý Õ¿ñíýãò 4.04-ò íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã ºìíº õýðýãëýæ áàéñàí áºãººä îäîî õýðýãëýæ áàéãàà òóõàé ìýäýýëëèéã 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëàí õàðóóëëàà. à. ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí áàéäàë Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 75 õóâü, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéæýý. ßìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî òàâàí æèëèéí ºìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä 9 ïóíêòýýð, õàðèí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 8 ïóíêòýýð òóñ òóñ íýìýãäæýý. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéã óëàìæëàëò àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä òàâàí æèëèéí òóðøèä íýëýýä íýìýãäñýí íü õ¿ñíýãò 4.04- ººñ õàðàõàä òîäîðõîé áàéíà. Æèøýýëáýë, îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî òóñ òóñ 14 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéõàä õàðèí óëàìæëàëò àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 2 ïóíêòýýð, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 3 ïóíêòýýð òóñ òóñ áóóð÷ýý. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä óëàìæëàëò àðãûã (40 õóâü) áîäâîë îð÷èí ¿åèéí àðãûã (71 õóâü) èë¿¿ õýðýãëýæ áàéñàí áºãººä ¿¿íèé äîòðîîñ åðºíäºãèéã çîíõèëîí õýðýãëýäýãèéã ñóäàëãààíû ä¿í õàðóóëàâ. Åðºíäºãèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí 35-39 íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí ºíäºð áàéãàà áºãººä ýíý íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 70 õóâü íü, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü íü åðºíäºã õýðýãëýæ áàéæýý. Õàðèí óëàìæëàëò àðãóóäààñ ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé÷¿¿ä õóàíëèéí àðãûã èë¿¿ èõ õýðýãëýæ áàéñàí áºãººä ìºí ë 35-39 íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýý ºíäºð áàéñàí áàéíà. ªñâºð íàñíûõàí áóþó 15-19 íàñíû á¿ëãèéí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéí õýðýãëýý áóñàä íàñíû á¿ëýãòýé õàðüöóóëàõàä õàìãèéí áàãà (9 õóâü) áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã åð íü õýðýãëýæ áàéñàí õóâü íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ ºíäºð áàéíà. 41
- 70. Õ¿ñíýãò 4.04 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà, õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ßìàð ßìàð íýã Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä ßìàð íýã Óëàìæëàëò àðãóóä Áóñàä Ýìýãòýé÷¿¿- íýã îð÷èí Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Ýìýãòýéí Ýðýãòýéí óëàìæ- Õóàíëè Ãàäóóð àðãà äèéí òîî Íàñíû á¿ëýã àðãà ¿åèéí äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷ ¿ðèéí ¿ðèéí ëàëò òàâèõ àðãà öàðöìàã ñóâãèéã ñóâãèéã àðãà áîîõ áîîõ Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 8.5 7.4 1.6 1.9 0.7 0.1 0.0 4.8 0.4 0.1 0.0 3.3 2.1 1.8 0.0 1,347 20-24 63.3 59.2 22.7 26.6 13.5 0.1 0.6 34.3 2.7 0.2 0.0 26.8 19.5 15.6 0.1 1,420 25-29 87.1 84.2 38.4 52.3 21.4 0.6 1.7 44.9 2.5 1.5 0.1 41.2 33.7 21.7 0.0 1,509 30-34 93.4 91.2 41.3 67.5 21.9 0.7 2.4 43.5 3.4 2.6 0.0 51.6 44.5 25.3 0.1 1,520 35-39 94.3 89.4 37.0 70.1 21.1 0.7 2.1 41.6 2.7 4.9 0.1 55.3 51.1 21.7 0.0 1,428 40-44 91.5 84.5 33.1 66.8 17.1 0.7 2.9 36.6 1.5 4.6 0.1 53.4 50.3 16.6 0.1 1,276 45-49 86.9 76.9 22.0 64.7 8.4 0.5 2.8 25.2 1.8 2.9 0.1 52.8 50.9 9.8 0.1 814 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Á¿ãä 74.8 70.6 28.8 49.4 15.5 0.5 1.7. 33.9 2.2 2.3 0.0 40.1 35.2 16.7 0.0 9,314 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Á¿ãä 65.8 56.4 15.8 41.1 5.4 0.2 2.0 22.7 - 1.8 0.0 41.8 38.9 12.5 6.5 7,461 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 59.7 54.5 16.9 16.9 9.1 1.3 0.0 29.9 2.6 1.3 0.0 24.7 11.7 15.6 0.0 77 20-24 83.1 78.6 32.1 40.6 20.9 0.3 0.8 43.3 3.6 0.1 0.0 34.3 24.4 19.9 0.1 800 25-29 92.0 89.3 42.5 58.3 24.6 0.6 1.7 46.4 2.7 1.6 0.2 43.8 35.4 23.5 0.0 1,220 30-34 95.3 93.5 43.6 71.3 23.8 0.8 2.7 43.9 3.3 2.7 0.0 52.7 45.6 26.0 0.1 1,317 35-39 95.4 91.2 39.5 72.3 22.5 0.8 1.9 42.3 2.6 5.1 0.1 56.2 52.1 22.6 0.0 1,251 40-44 93.9 86.5 35.2 69.7 17.6 0.8 2.9 37.5 1.1 4.7 0.1 54.7 51.3 17.5 0.1 1,064 45-49 89.1 79.7 24.7 67.5 9.9 0.5 3.2 27.1 1.6 3.1 0.0 55.4 53.2 10.7 0.2 616 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Á¿ãä 91.9 87.4 37.5 63.8 20.8 0.7 2.2 41.1 2.6 3.0 0.1 49.6 43.5 21.1 0.1 6,345 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Á¿ãä 84.2 73.9 21.5 55.7 7.3 0.3 2.6 29.2 - 2.4 0.0 53.0 49.6 15.9 8.4 4,899 - ìýäýýëýë áàéõã¿é Òýìäýãëýë: Ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ íýãýýñ èë¿¿ àðãûã õýðýãëýæ áàéñàí ó÷ðààñ õ¿ñíýãòèéí ä¿í 100 õóâèàñ èë¿¿ ãàð÷ áàéãààã àíõààðíà óó.
- 71. Õ¿ñíýãò 4.05 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéñàí ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Óëàìæëàëò àðãóóä ßìàð ßìàð íýã ßìàð íýã Áóñàä Íèéò Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íýã îð÷èí Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Ýìýãòýéí óëàìæëàëò Õóàíëè Ãàäóóð àðãà ýðýãòýé-àðãà ¿åèéí äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷ ¿ðèéí àðãà òàâèõ ÷¿¿äèéí àðãà öàðöìàã ñóâãèéã òîî áîîõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 70.6 70.6 35.3 17.6 5.9 0.0 0.0 52.9 11.8 0.0 23.5 17.6 11.8 0.0 17 20-24 85.7 84.3 25.7 26.7 13.7 0.3 1.7 69.7 3.0 0.0 40.0 28.0 22.0 0.0 300 25-29 92.4 90.0 38.5 49.1 20.9 0.9 2.1 68.5 3.2 0.9 45.1 32.2 27.7 0.1 698 30-39 95.4 93.4 35.8 65.3 19.4 0.8 2.2 64.2 2.5 2.9 54.6 46.4 25.6 0.3 1,644 40-49 90.6 85.3 24.3 63.2 14.6 0.6 2.2 52.4 2.1 3.7 57.1 54.2 16.0 0.3 1,553 Áàéðøèë Õîò 94.9 90.8 29.5 55.6 12.8 0.7 2.6 70.8 2.9 2.9 62.2 54.5 27.5 0.3 2,119 պ人 89.8 87.4 33.1 62.3 22.1 0.8 1.7 50.8 2.2 2.4 43.2 36.4 16.6 0.1 2,093 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 92.1 88.6 34.9 63.3 18.9 1.0 2.5 56.5 2.3 2.7 53.2 46.3 19.1 0.2 1,424 Ç¿¿í 91.2 88.7 29.9 64.8 18.7 0.8 0.5 46.7 1.6 4.4 41.5 36.0 17.0 0.0 364 Áàðóóí 88.4 86.5 25.2 56.7 20.4 0.6 1.6 55.0 2.2 1.3 40.0 33.9 16.6 0.1 902 ªìíºä 95.5 93.4 47.6 59.4 26.2 0.3 1.0 66.4 1.0 5.2 50.7 43.0 18.9 0.0 286 Óëààíáààòàð õîò 95.1 90.8 28.2 53.6 11.2 0.6 2.8 73.1 3.6 2.3 65.4 56.3 31.7 0.5 1,236 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 80.5 78.2 25.3 52.7 20.4 0.0 2.7 34.5 2.2 2.7 24.9 18.0 11.5 0.0 550 Á¿ðýí áóñ äóíä 91.2 88.2 30.8 61.8 21.5 1.1 0.9 52.7 1.5 2.7 42.7 35.7 16.7 0.1 1,251 Á¿ðýí äóíä 95.3 92.5 33.4 60.2 15.7 0.4 2.2 71.0 2.3 2.1 60.1 49.5 26.4 0.3 903 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 95.8 91.8 32.6 58.0 14.0 0.8 2.9 71.2 3.6 2.9 66.9 61.1 27.9 0.4 1,508 Íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä 92.3 89.1 31.3 58.9 17.4 0.7 2.1 60.9 2.5 2.6 52.8 45.5 22.1 0.2 4,212 Òýìäýãëýë: Ýðýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ íýãýýñ èë¿¿ àðãûã õýðýãëýæ áàéñàí ó÷ðààñ õ¿ñíýãòèéí ä¿í 100 õóâèàñ èë¿¿ ãàð÷ áàéãààã àíõààðíà óó.
- 72. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéñàí áàéõàä çºâõºí 8 õóâü íü ë îãò õýðýãëýæ áàéãààã¿é áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààãààð ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ àðãûã õýðýãëýäýãã¿é áàéñàí áîë ýíý ñóäàëãààãààð 4 òîõèîëäîë á¿ðòãýãäæýý. Õàðèí õ¿ñíýãò 4.05-ä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéñàí ãýð á¿ëòýé ýðýãòýé÷¿¿äèéã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð õàðóóëàâ. Ýðýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü ÿìàð íýã àðãà, 89 õóâü íü îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñýë, 53 õóâü íü óëàìæëàëò àðãûã õýðýãëýæ áàéæýý. Îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñëýýñ ýðýãòýé áýëãýâ÷ (61 õóâü) áîëîí åðºíäºãèéí (59 õóâü) õýðýãëýý ºíäºð áàéãàà áºãººä ýðýãòýé áýëãýâ÷èéã çàëóó÷óóä áóþó 20-24 íàñíûõàí èë¿¿òýé ñîíãîí õýðýãëýæ áàéñàí áàéõàä õàðèí åðºíäºãèéã õàðüöàíãóé àõèìàã íàñíûõàí áóþó 30-49 íàñíû á¿ëãèéíõýí èë¿¿òýéã¿¿ð ãýð á¿ë òºëºâëºëòºí人 àøèãëàæýý. Îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãûã õîòûí ãýð á¿ëòýé ýðýãòýé÷¿¿ä àðàé ò¿ëõ¿¿ õýðýãëýæ áàéñàí ÷ (îð÷èí ¿åèéí àðãûã 91 õóâü, óëàìæëàëò àðãûã 62 õóâü) äýýðõ àðãûí õóâüä åðºíäºãèéã õºäººíèéõºí (62 õóâü), õàðèí áýëãýâ÷èéã õîòûíõîí (71 õóâü) èë¿¿ èõ ñîíãîí õýðýãëýñýí áàéíà. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çýõýä ºìíºä á¿ñèéíõýí áîëîí Óëààíáààòàð õîòûí àñóóëãà ºãñºí õîñóóäûí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãóóäûí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí áóñàä á¿ñèéíõíýýñ àðàé ºíäºð áàéíà. Õàðèí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí óëàìæëàëò àðãà õýðýãñëèéã òºâèéí á¿ñ áîëîí Óëààíáààòàð õîòûíõîí, ìºí á¿ðýí äóíä, äýýä áîëîâñðîëòîé õîñóóä èë¿¿òýé õýðýãëýæ áàéñàí íü ñîíèðõîë òàòàæ áàéíà. ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä, íºõð¿¿äèéí õîîðîíä çàðèì ÿëãàà áàéíà. Æèøýýëáýë, ýì áîëîí åðºíäºã õýðýãëýæ áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íü (ýì – 38 õóâü, åðºíäºã – 64 õóâü) íºõð¿¿äèéíõýýñ ºíäºð áàéãàà íü (ýì – 31, åðºíäºã – 59 õóâü) õ¿ñíýãò 4.04 – 4.05-ààñ õàðàãäàæ áàéíà. Õàðèí áýëãýâ÷ õýðýãëýæ áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí íºõð¿¿äèéí ýçëýõ õóâü (61 õóâü) ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (41 õóâü) èë¿¿ áàéíà. 44 á. ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýý ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýýã õýðýãëýæ áóé àðãà õýðýãñýë, íàñíû á¿ëãèéí ÿëãàâàðòàé áàéäëààð õ¿ñíýãò 4.06-ä ¿ç¿¿ëýâ. Ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîîãèéí õýðýãëýýã òîäîðõîéëîõäîî òóõàéí õàðèóëàã÷ ýìýãòýé 2 àðãà õýðýãëýæ áàéâàë æèðýìñëýõýýñ õàìãààëàõ àëü ìàãàäëàë ºíäºðòýé àðãûã îäîî õýðýãëýæ áàéíà ãýæ ¿çñýí. Æèøýýëáýë, õàðèóëàã÷ ýìýãòýé îð÷èí ¿åèéí àðãààñ íýã àðãà, óëàìæëàëò àðãààñ íýãèéã õýðýãëýæ áàéâàë îäîî îð÷èí ¿åèéí àðãûã õýðýãëýæ áàéíà ãýæ òîäîðõîéëñîí. Õàðèí îð÷èí ¿åèéí àðãóóä áîëîõ ýì, áýëãýâ÷ õî¸ðûí àëü àëèíûã õýðýãëýæ áàéãàà ãýæ õàðèóëò ºãñºí òîõèîëäîëä õàìãèéí ¿ð àøèãòàé àðãà áîëîõ ýìèéã îäîî õýðýãëýæ áàéíà ãýæ ¿çñýí. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 54 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéãààãèéí 45 õóâü íü îð÷èí ¿åèéí, 8 õóâü íü óëàìæëàëò ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéõàä õàðèí 47 õóâü íü ÿìàð ÷ àðãà õýðýãëýäýãã¿é áàéíà.
- 73. Õ¿ñíýãò 4.06. Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ, àðãà õýðýãëýæ áàéãàà íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Óëàìæëàëò àðãóóä ßìàð ßìàð íýã ßìàð íýã Áóñàä Îäîî ÿìàð Ä¿í Ýìýãòýé÷¿¿- Íàñíû íýã îð÷èí Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Ýìýãòýéí óëàìæ- Õóàíëè Ãàäóóð àðãà íýã àðãà äèéí òîî á¿ëýã àðãà ¿åèéí äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷ ¿ðèéí ëàëò òàâèõ õýðýãëý-àðãà öàðöìàã ñóâãèéã àðãà äýãã¿é áîîõ Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 5.1 4.2 0.6 1.5 0.2 0.1 0.0 1.8 0.0 0.1 0.9 0.8 0.1 0.0 94.9 100.0 1,347 20-24 42.5 38.5 8.7 19.2 3.5 0.1 0.0 6.9 0.0 0.2 4.0 3.3 0.7 0.0 57.5 100.0 1,420 25-29 63.3 56.9 11.5 30.4 6.2 0.3 0.1 6.9 0.1 1.5 6.4 5.6 0.8 0.0 36.7 100.0 1,509 30-34 73.7 65.1 13.0 38.4 5.3 0.3 0.0 5.6 0.0 2.6 8.6 8.2 0.4 0.0 26.3 100.0 1,520 35-39 77.7 63.2 10.6 34.7 7.1 0.2 0.1 5.3 0.3 4.9 14.6 14.1 0.5 0.0 22.3 100.0 1,428 40-44 66.7 52.3 7.6 29.5 4.9 0.3 0.1 5.2 0.0 4.6 14.3 13.8 0.5 0.1 33.3 100.0 1,276 45-49 33.7 23.8 3.7 14.1 0.9 0.0 0.0 2.1 0.1 2.9 9.8 9.6 0.2 0.0 66.3 100.0 814 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Á¿ãä 53.5 45.3 8.4 24.9 4.3 0.2 0.0 5.0 0.1 2.3 8.2 7.7 0.5 0.0 46.5 100.0 9,314 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Á¿ãä 44.2 33.4 3.0 23.3 2.3 0.1 0.0 2.8 - 1.8 10.0 9.5 0.5 0.8 55.8 100.0 7,461 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 15-19 29.9 27.3 6.5 11.7 2.6 1.3 0.0 3.9 0.0 1.3 2.6 2.6 0.0 0.0 70.1 100.0 77 20-24 58.3 53.6 12.5 29.1 5.6 0.1 0.0 6.1 0.0 0.1 4.6 3.6 1.0 0.0 41.8 100.0 800 25-29 68.9 62.5 12.9 34.1 7.0 0.3 0.0 6.5 0.2 1.6 6.4 5.4 1.0 0.0 31.1 100.0 1,220 30-34 77.9 69.3 13.7 40.9 5.9 0.4 0.0 5.8 0.0 2.7 8.6 8.1 0.5 0.0 22.1 100.0 1,317 35-39 81.9 65.9 11.3 35.9 7.7 0.2 0.2 5.3 0.3 5.1 15.9 15.3 0.6 0.0 18.1 100.0 1,251 40-44 71.1 55.5 8.1 31.8 5.1 0.4 0.0 5.5 0.0 4.7 15.6 15.1 0.5 0.1 28.9 100.0 1,064 45-49 38.8 26.5 4.4 15.7 1.0 0.0 0.0 2.1 0.2 3.1 12.3 12.0 0.3 0.0 61.2 100.0 616 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Á¿ãä 69.0 58.4 11.0 32.8 5.8 0.3 0.0 5.4 0.1 3.0 10.6 9.9 0.6 0.0 31.0 100.0 6,345 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Á¿ãä 59.9 45.7 4.2 32.2 3.1 0.2 0.1 3.5 - 2.4 13.1 12.5 0.7 1.1 40.1 100.0 4,899 - ìýäýýëýë áàéõã¿é
- 74. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä (69 õóâü) íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (54 õóâü) ºíäºð áàéãàà íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéñàí áàéäàëòàé àäèë áàéíà (ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä – 92 õóâü, íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä - 75 õóâü). Îäîîãèéí õýðýãëýýã ºìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëæ ¿çýõýä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý ºñ÷, õàðèí óëàìæëàëò àðãûí õýðýãëýý áîëîí ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áóóð÷ýý. Æèøýýëáýë, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý 1998 îíä 46 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 58 õóâü áîëòëîî ºñ÷, õàðèí óëàìæëàëò àðãûí õýðýãëýý íü 1998 îíä 13 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 11 õóâü áîëòîë áóóðñàí áàéíà. Îäîî æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãëýæ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 33 õóâü íü åðºíäºã, 11 õóâü íü ýì, 6 õóâü íü òàðèà, 5 õóâü íü ýðýãòýé áýëãýâ÷ õýðýãëýæ áàéãàà íü 1998 îíû ò¿âøèíòýé õàðüöóóëàõàä íýìýãäñýí áàéíà (1998 îíä 32 õóâü íü åðºíäºã, 4 õóâü íü ýì, 3 õóâü íü òàðèà, 4 õóâü íü ýðýãòýé áýëãýâ÷ õýðýãëýæ áàéæýý). Ýì, òàðèàíû õýðýãëýý èë¿¿òýé íýìýãäñýí áàéíà. Õàðèí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí óëàìæëàëò àðãà áîëîõ õóàíëèéí àðãûí õýðýãëýý 1998 îíä 13 õóâü áàéñàí íü òàâàí æèëèéí äàðàà 10 õóâü áîëòîë áóóð÷ýý. Îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäûí îäîîãèéí õýðýãëýý 30-39 íàñíû á¿ëýãò õàìãèéí ºíäºð, 15-19 íàñíû á¿ëýãò õàìãèéí áàãà áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí îäîîãèéí õýðýãëýýã áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, àìüä õ¿¿õäèéí òîîãîîð àâ÷ ¿çýõýä (õ¿ñíýãò 4.07) áàðóóí á¿ñýä àìüäàðäàã, áàãà áîëîâñðîëòîé, õ¿¿õýäã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîîãèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí áóñäààñ õàðüöàíãóé äîîãóóð áàéíà. Ýíý ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàõàä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñýë õýðýãëýäýã õîòûí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ 1 ïóíêòýýð èë¿¿ áàéõàä, îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñëèéíõ 7 ïóíêòýýð áàãà (õîòûíõ 55 õóâü, õºäººíèéíõ - 62), õàðèí óëàìæëàëò àðãà õýðýãñëèéíõ 8 ïóíêòýýð èë¿¿ áàéíà. Ýíý íü õºäººä àìüäàðäàã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä õîòîä àìüäàð÷ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ îð÷èí ¿åèéí àðãûã òýð äóíäàà åðºíäºã, ýì áà òàðèàã èë¿¿ èõ õýðýãëýæ, õàðèí õîòîä, ÿëàíãóÿà Óëààíáààòàð õîòîä àìüäàðäàã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí îëîíõ íü åðºíäºã, ýì çýðýã îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãà áîëîõ õóàíëèéí àðãûã èë¿¿ ò¿ëõ¿¿ õýðýãëýäýã íü õàðàãäàæ áàéíà. պ人ä îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý (62 õóâü) õîòûíõîîñ (55 õóâü) ºíäºð áàéíà. Îäîîãèéí õýðýãëýýã á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çýõýä ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýã (72 õóâü) áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí (64 õóâü) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí ªìíºä á¿ñèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ºíäºð, õàðèí óëàìæëàëò àðãóóäûí õýðýãëýý Óëààíáààòàð õîòîä (17 õóâü) ºíäºð áàéíà. 46
- 75. Õ¿ñíýãò 4.07 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Óëàìæëàëò àðãóóä ßìàð ßìàð íýã ßìàð íýã Áóñàä Îäîî Ãýð Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íýã îð÷èí Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Ýìýãòýéí óëàìæëàëò Õóàíëè Ãàäóóð àðãà ÿìàð íýã Ä¿í á¿ëòýé àðãà ¿åèéí äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷ ¿ðèéí àðãà òàâèõ àðãà ýìýãòýé-àðãà öàðöìàã ñóâãèéã õýðýãëý- ÷¿¿äèéí áîîõ äýãã¿é òîî Áàéðøèë Õîò 69.4 54.6 11.1 28.7 4.4 0.2 0.1 6.7 0.1 3.4 14.7 14.0 0.7 0.0 30.6 100.0 3,135 պ人 68.5 62.0 10.9 36.8 7.2 0.3 0.0 4.2 0.1 2.6 6.5 6.0 0.5 0.0 31.5 100.0 3,210 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 70.1 61.3 11.2 35.3 6.0 0.4 0.0 5.3 0.2 3.0 8.8 8.2 0.6 0.0 29.9 100.0 2,169 Ç¿¿í 69.5 63.5 12.5 36.5 5.9 0.2 0.0 3.1 0.0 5.4 6.0 5.9 0.2 0.0 30.5 100.0 614 Áàðóóí 66.2 58.8 8.7 35.3 7.4 0.2 0.0 5.6 0.1 1.6 7.3 6.5 0.8 0.0 33.8 100.0 1,351 ªìíºä 72.0 63.9 17.2 27.3 9.3 0.7 0.0 4.5 0.0 4.8 8.1 7.7 0.5 0.0 28.0 100.0 418 Óëààíáààòàð õîò 68.8 51.4 10.4 27.8 3.5 0.2 0.1 6.5 0.1 2.8 17.3 16.6 0.8 0.1 31.2 100.0 1,793 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 56.1 52.9 8.2 31.6 6.3 0.6 0.0 2.9 0.0 3.3 3.1 2.7 0.4 0.0 43.9 100.0 510 Á¿ðýí áóñ äóíä 63.3 59.2 8.2 38.4 6.2 0.2 0.0 3.7 0.1 2.5 4.1 3.8 0.4 0.0 36.7 100.0 1,386 Á¿ðýí äóíä 72.0 62.9 12.4 35.5 6.4 0.2 0.0 5.4 0.1 2.9 9.1 8.4 0.7 0.0 28.0 100.0 1,740 Äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 72.4 56.1 12.0 28.4 5.1 0.3 0.1 6.8 0.1 3.2 16.2 15.5 0.8 0.0 27.6 100.0 2,709 Àìüä õ¿¿õäèéí òîî Õ¿¿õýäã¿é 20.0 15.2 5.6 h 1.1 0.0 0.0 3.7 0.0 0.7 4.8 3.7 1.1 0.0 80.0 100.0 270 1 õ¿¿õýäòýé 62.5 54.4 13.2 27.5 5.6 0.2 0.0 6.9 0.0 1.0 8.1 7.4 0.7 0.0 37.5 100.0 1,285 2 õ¿¿õýäòýé 77.6 64.8 12.1 39.2 5.1 0.4 0.1 5.3 0.2 2.6 12.8 12.2 0.7 0.0 22.4 100.0 1,391 3 õ¿¿õýäòýé 76.0 63.2 11.6 36.0 5.6 0.5 0.1 5.5 0.1 4.0 12.8 12.3 0.5 0.0 24.0 100.0 1,296 4+, õ¿¿õýäòýé 66.2 57.2 8.2 31.6 7.7 0.2 0.0 4.6 0.2 4.7 9.0 8.4 0.5 0.1 33.8 100.0 1,563 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Ä¿í 69.0 58.4 11.0 32.8 5.8 0.3 0.0 5.4 0.1 3.0 10.6 9.9 0.6 0.0 31.0 100.0 6,345 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Ä¿í 59.9 45.7 4.2 32.2 3.1 0.2 0.1 3.5 - 2.4 13.1 12.5 0.7 1.1 40.1 100.0 4,899
- 76. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Áàãà áîëîí á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãëýæ áàéíà. Áàðóóí á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÿìàð íýãýí àðãà (66 õóâü) áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí (59 õóâü) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí áîëîí Ç¿¿í á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí óëàìæëàëò àðãûí (6 õóâü) ýçëýõ õóâü áóñàä á¿ñ íóòãèéí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèíãýýñ äîîãóóð áàéíà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð îäîîãèéí õýðýãëýýã àâ÷ ¿çýõýä äýýä áîëîâñðîëòîé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýã (72 õóâü) ¿¿íýýñ óëàìæëàëò àðãûí (16 õóâü) õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õàìãèéí ºíäºð, õàðèí îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñëèéã á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä (63 õóâü) ò¿ëõ¿¿ õýðýãëýæ áàéíà. Áóñàä áîëîâñðîëûí ò¿âøèíòýé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä áàãà áîëîâñðîëòîé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàë îð÷èì õóâü íü (56 õóâü) ÆÑÀÕ-èéí ÿìàð íýã àðãà, ¿¿íýýñ îð÷èí ¿åèéí (53 õóâü) áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäûí (3 õóâü) õýðýãëýý õàìãèéí áàãà õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Õî¸ð áîëîí ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä (76 õóâü), õ¿¿õýäã¿é (20 õóâü) áîëîí îëîí õ¿¿õýäòýé (66 õóâü) [4 áà ò¿¿íýýñ äýýø] ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÆÑÀÕ-èéã ºðãºí õýðýãëýæ áàéíà. Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð ÆÑÀÕ-èéí îð÷èí ¿åèéí àðãóóäûí îäîîãèéí õýðýãëýýíèé õóâüä íýã èõ ÿëãàà àæèãëàãäàõã¿é áàéãàà ÷ óëàìæëàëò àðãóóäûí õóâüä ÿëãààòàé áàéäàë èõ áàéíà. Æèøýýëáýë, óëàìæëàëò àðãà õýðýãëýæ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòîä õºäººòýé õàðüöóóëàõàä 8 ïóíêòýýð, á¿ñ íóòãààð Óëààíáààòàð õîòûã Ç¿¿í á¿ñòýé õàðüöóóëàõàä 11 ïóíêòýýð, äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéã áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä 13 ïóíêòýýð, 2 õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéã õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä 8 ïóíêòýýð òóñ òóñ áàãà áàéãààãààñ ä¿ãíýëò õèéæ áîëîõ þì. Õ¿ñíýãò 4.8 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àëü íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õýð óäààí õóãàöààãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà ýñýõ, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñýë Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýé Á¿ãä äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ áýëãýâ÷ ÆÑÀÕ-èéã îäîî õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ñîíãîæ àâñàí àðãàà õýð óäààí õóãàöààãààð ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà òàëààð ëàâëàæ àñóóõàä (õ¿ñíýãò 4.08) ýì óóæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ áóþó 53 õóâü íü 1-7 æèë, åðºíäºãèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí 35 õóâü íü 1-3 æèë õýðýãëýñýí áàéõàä òàðèàã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ áóþó 48 õóâü íü ýíý àðãûã 1-3 æèëèéí õóãàöààíä õýðýãëýæ èðæýý. 48 öàðöìàã ÆÑÀÕ-èéã ¿ðãýëæë¿¿ëýí õýðýãëýæ áàéãàà õóãàöàà 6 ñàð 31.5 9.8 23.9 10.5 25.0 21.9 14.3 16.9 6-11 ñàð 10.9 6.6 15.4 0.0 50.0 11.5 14.3 8.9 1-3 æèë 39.9 35.3 48.4 42.1 0.0 43.2 42.9 38.5 4-7 æèë 13.3 27.1 9.8 47.4 0.0 13.0 14.3 21.1 8, ò¿¿íýýñ äýýø æèëýýð 4.4 21.1 2.5 0.0 25.0 10.4 14.3 14.6 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 781 2,320 397 19 4 470 7 3,998
- 77. Õ¿ñíýãò 4.09 Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéãàà ýðýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Óëàìæëàëò àðãóóä ßìàð ßìàð íýã ßìàð íýã Áóñàä Îäîî ÿìàð Ä¿í Íèéò Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íýã îð÷èí Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Ýìýãòýéí óëàìæëàëò Õóàíëè Ãàäóóð àðãà íýã àðãà ýðýãòýé-àðãà ¿åèéí äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ ¿ðèéí àðãà òàâèõ õýðýãëý- ÷¿¿äèéí àðãà öàðöìàã ñóâãèéã äýãã¿é òîî áîîõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 47.1 41.2 23.5 5.9 0.0 0.0 0.0 11.8 0.0 5.9 5.9 0.0 0.0 52.9 100.0 17 20-24 49.0 45.0 10.7 19.3 5.7 0.0 0.0 9.3 0.0 4.0 3.0 1.0 0.0 51.0 100.0 300 25-29 65.3 58.6 12.5 29.2 5.6 0.7 0.0 9.9 0.7 6.7 5.4 1.3 0.0 34.7 100.0 698 30-39 76.9 67.1 11.2 38.4 6.1 0.2 0.1 8.3 2.8 9.8 9.0 0.8 0.1 23.1 100.0 1,644 40-49 64.8 50.2 6.7 27.7 5.4 0.1 0.0 6.9 3.3 14.6 14.2 0.4 0.1 35.2 100.0 1,553 Áàéðøèë Õîò 69.3 54.1 9.4 27.9 4.1 0.2 0.0 9.8 2.6 15.0 14.3 0.8 0.1 30.7 100.0 2,119 պ人 67.6 61.4 10.1 35.0 7.3 0.3 0.0 6.5 2.2 6.2 5.4 0.7 0.0 32.4 100.0 2,093 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 69.2 59.6 10.5 31.8 6.3 0.4 0.0 8.1 2.5 9.6 8.8 0.8 0.0 30.8 100.0 1,424 Ç¿¿í 64.8 60.2 10.2 34.6 5.2 0.3 0.0 6.0 3.8 4.7 4.1 0.5 0.0 35.2 100.0 364 Áàðóóí 64.4 58.6 7.5 34.8 7.5 0.2 0.0 7.2 1.3 5.8 5.2 0.6 0.0 35.6 100.0 902 ªìíºä 76.6 67.1 15.0 29.7 8.7 0.0 0.0 8.4 5.2 9.4 8.7 0.7 0.0 23.4 100.0 286 Óëààíáààòàð õîò 69.7 52.1 9.2 28.0 3.2 0.2 0.1 9.4 2.1 17.3 16.4 0.9 0.2 30.3 100.0 1,236 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 55.6 51.6 6.7 32.7 7.1 0.0 0.0 2.7 2.4 4.0 3.1 0.9 0.0 44.4 100.0 550 Á¿ðýí áóñ äóíä 66.7 60.6 9.3 34.7 7.4 0.6 0.0 5.9 2.6 6.1 5.3 0.8 0.0 33.3 100.0 1,251 Á¿ðýí äóíä 73.3 61.0 11.2 33.6 4.9 0.1 0.0 9.4 1.9 12.1 11.0 1.1 0.2 26.7 100.0 903 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 71.7 55.7 10.4 27.0 4.2 0.1 0.1 11.2 2.7 15.9 15.5 0.4 0.1 28.3 100.0 1,508 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Íèéò íºõð¿¿ä 68.4 57.8 9.8 31.4 5.7 0.3 0.0 8.1 2.4 10.6 9.9 0.7 0.1 31.6 100.0 4,212 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Íèéò íºõð¿¿ä 49.5 40.2 3.5 27.6 2.9 0.2 0.1 4.6 1.3 8.7 8.2 0.5 0.5 50.5 100.0 1,557
- 78. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 4.09-ººñ õàðàõàä íºõð¿¿äèéí 68 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ õàìãààëàõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýã ãýæ õàðèóëñíààñ 58 õóâü íü îð÷èí ¿åèéí, 11 õóâü íü óëàìæëàëò àðãà õýðýãëýäýã áàéíà. ¯¿íèéã 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëæ ¿çýõýä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý 18 ïóíêòýýð (1998 îíä – 40 õóâü, 2003 îíä – 58 õóâü), õàðèí óëàìæëàëò àðãûí õýðýãëýý áàãà õóâèàð áóþó 2 ïóíêòýýð òóñ òóñ íýìýãäñýí áàéíà (1998 îíä – 9 õóâü, 2003 îíä – 11 õóâü). ªìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä íºõð¿¿äèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí õî¸ðûí çºð¿¿ õàðüöàíãóé áàãà áàéíà. Æèøýýëáýë, ýìýãòýé÷¿¿äèéí õàìãèéí èõ õýðýãëýäýã ãýæ õàðèóëñàí õî¸ð àðãûí îäîîãèéí õýðýãëýýã íºõð¿¿äèéí õýðýãëýýòýé õàðüöóóëæ ¿çýõýä åðºíäºã õýðýãëýäýã ãýæ õàðèóëñàí íºõð¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 0.6 ïóíêòýýð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ áóóðñàí áîë õóàíëèéí àðãûí õýðýãëýýíèé ò¿âøèí èæèë áàéíà. Ýíý íü íºõð¿¿äèéí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ìýäëýã áîëîí ãýð á¿ë òºëºâëºëòºä îðîëöîõ ¿¿ðýã, îðîëöîî íýìýãäñýíèéã õàðóóëæ áàéíà. ͯÝÌ, òýð äóíäàà ãýð á¿ë òºëºâëºëòºä ýðýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîî ÿìàð áàéãàà, öààøèä ò¿¿íèéã íýìýãä¿¿ëýõèéí òóëä þóíä àíõààðàõ òàëààð ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ íü ͯÝÌ-èéí ¯íäýñíèé õºòºëáºðò òóñãàñàí çîðèëòûã áèåë¿¿ëýõýä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé þì. Ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýð á¿ëòýé áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí òîî Ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýð á¿ëòýé áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî, õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîîãîîð õ¿ñíýãò 4.10-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 4.10. Ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýð á¿ëòýé áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñýë àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí àìüä õ¿¿õäèéí òîî, õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Àíõ ÆÑÀÕ õýðýãëýæ ýõëýõýä àìüä áàéñàí õ¿¿õäèéí òîî Íàñíû Îãò õýðýã- Ýìýãòýé- ÆÑÀÕ õýðýãëýæ á¿ëýã ëýýã¿é 0 1 2 3 4+ Ä¿í ÷¿¿äèéí ýõëýõ ¿åèéí Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Ñ¿¿ëèéí ¿åä ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýý íýìýãäýæ áàéãààãèéí íýã èëðýë íü ÆÑÀÕ-èéí ÿìàð íýã àðãûã îãò õýðýãëýýã¿é ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íü 1998 îíû ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä 16 õóâèàñ 9 õóâü áîëæ áàðàã õî¸ð äàõèí áóóð÷ýý. ÆÑÀÕ-èéí ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéñàí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 19 õóâü íü 3 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû õ¿¿õýäòýé áàéõäàà, 53 õóâü íü 1-2 õ¿¿õýäòýé 50 òîî õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî 15-19 40.5 32.9 25.3 1.3 0.0 0.0 100.0 79 0.0 20-24 17.3 35.3 39.7 7.2 0.5 0.0 100.0 833 0.2 25-29 7.9 27.5 46.2 15.2 2.6 0.6 100.0 1,288 0.4 30-34 4.8 20.1 39.6 23.5 7.5 4.4 100.0 1,418 0.7 35-39 4.8 14.3 30.2 26.1 13.7 10.8 100.0 1,385 1.1 40-44 7.9 12.1 23.8 20.5 13.1 22.5 100.0 1,243 1.5 45-49 11.8 8.5 19.5 17.7 10.8 31.6 100.0 785 1.9 Ä¿í 8.6 19.6 33.8 19.1 8.3 10.7 100.0 7,031 0.8 Ä¿í 16.3 18.7 27.8 17.0 8.5 11.7 100.0 5,479 0.8
- 79. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ áàéõäàà, 20 õóâü íü õ¿¿õýäã¿é áàéõäàà ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõýëñýí áàéíà. Óã ¿ç¿¿ëýëò ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëãýýð íü ÿëãààòàé áàéãàà áºãººä, 1998 îíû ñóäàëãààãààð ãàðñàí ä¿íãèéí àäèë íýã õ¿¿õýäòýé áàéõ ¿åäýý ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõýëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 20-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí ºíäºð (34 õóâü) áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí òîî 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä áóóð÷ýý. Æèøýýëáýë, 1998 áà 2003 îíû ñóäàëãààãààð ÆÑÀÕ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî èæèë áàéãàà áîëîâ÷ åðºíõèéä íü õàðàõàä 2003 îíû ñóäàëãààíû ä¿íãýýð ÆÑÀÕ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî áóóðñàí áàéíà (1998 îíû 4.07, 2003 îíû 4.10 õ¿ñíýãò¿¿äýýñ õàðíà óó). Òàâàí æèëèéí ºìíºõ ñóäàëãààíû ä¿íãýýð 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõëýõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ãîë÷ òîî 2.4 áàéñàí áîë 2003 îíû áàéäëààð 1.9, 35-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 1.4 áàéñàí áîë 1.1 áîëæ òóñ òóñ áóóð÷ýý. ̺í ò¿¿í÷ëýí õ¿¿õýäã¿é áàéõäàà ÆÑÀÕ-èéã àíõ õýðýãëýæ ýõýëñýí á¿õ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî òàâàí æèëèéí ºìíºõòýé õàðüöóóëàõàä íýìýãäñýí áºãººä 20-24 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí ºíäºð ¿ç¿¿ëýëòòýé (35 õóâü) áàéíà. Ýíý íü íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä çàëóóãààñàà áîëîí öººí õ¿¿õýäòýé áàéõààñàà ýõëýí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãûã ºðãºí õýðýãëýñýí õýâýýð áàéãààã èëòãýæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóàíëèéí àðãûí ìýäëýã 2003 îíû ͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíä àëü ¿åä íü æèðýìñëýõ áîëîìæòîéã õýðõýí ìýääýãèéã áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ýìýãòýé÷¿¿ä òºäèéã¿é íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä àñóóæ ¿ð ä¿íã õ¿ñíýãò 4.11-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 4.11. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíäûí àëü ¿åä íü æèðýìñëýõ áîëîìæòîéã õýðõýí ìýääýã áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí Áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ýìýãòýé÷¿¿ä 1998 2003 1998 2003 ̺÷ëºãèéí àëü íýã ºäºð 0.3 0.3 0.6 0.8 Ñàðûí òýìäýã ÿã äóóññàíû äàðàà 2.7 2.8 5.8 8.3 ̺÷ëºãèéí äóíä ¿åä 89.7 92.9 54.2 55.3 Ñàðûí òýìäýã ýõëýõèéí ºìíº 1.6 2.4 2.5 2.8 Ìýäýõã¿é 5.8 1.7 36.8 32.8 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 709 721 7,399 9,273 Òýìäýãëýë: Ñàðûí òýìäýã íü îãò èðýýã¿é çàëóó ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîîã îðóóëààã¿é. Òàâàí æèëèéí ºìíºõòýé õàðüöóóëàõàä áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìº÷ëºãèéí äóíä ¿åä æèðýìñëýõ áîëîìæòîé õýìýýí çºâ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü íýìýãäýæ (90 õóâèàñ 93 õóâü), “ìýäýõã¿é” ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 1998 îíûõòîé (6 õóâü) õàðüöóóëàõàä áàãàññàí (2 õóâü) áàéíà. Õàðèí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä õóàíëèéí òàëààðõ ìýäëýãèéí ò¿âøèíä îíöûí ººð÷ëºëò ãàðààã¿é áàéíà. 51 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä
- 80. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãîë÷ íàñ, ìýñ çàñàë õèéëãýñíýýñ õîéøõè õóãàöààãààð Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 3 õóâü íü ¿ðèéí ñóâãàà áîîëãîõ ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ãýæ õàðèóëæýý. Ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿äèéí ¿ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ¿åèéí íàñûã ìýñ çàñàë õèéëãýñíýýñ õîéøõè õóãàöààãààð õ¿ñíýãò 4.12-ä ¿ç¿¿ëýâ. 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä ¿ðèéí ñóâãàà 25 õ¿ðòýëõ íàñàíäàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü õàðüöàíãóé áàãà (8 õóâü) áàéõàä 25-34 íàñàíäàà ¿ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 57, 35-44 íàñàíäàà ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 34 õóâü áàéíà. Õ¿ñíýãò 4.12 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ¿åèéí íàñ, ãîë÷ íàñ, ìýñ çàñàë õèéëãýñíýýñ õîéøõè õóãàöààãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ìýñ çàñàë õèéëãýñýí ¿åèéí íàñ Ìýñ çàñàë õèéëãýñýíýýñ Ýìýãòýé- Ìýñ çàñàë õîéøõè õóãàöàà 25 25-29 30-34 35-39 40-44 Ä¿í ÷¿¿äèéí õèéëãýñýí ¿åèéí òîî ãîë÷ íàñ 2 1.7 15.5 25.9 46.6 8.6 100.0 58 35.2 2-5 8.1 24.4 33.7 20.9 12.8 100.0 86 32.9 6+ 13.5 31.1 37.8 16.2 1.4 100.0 74 30.6 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Á¿ãä 8.3 24.3 33.0 26.1 7.8 100.0 218 32.4 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Á¿ãä 10.3 26.5 33.1 20.6 9.6 100.0 136 31.5 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãîë÷ íàñ 1998 îíä 31.5 áàéñàí áîë 52 2003 îíä 32.4 áîëæ íýìýãäæýý. ÆÑÀÕ-èéí íèéë¿¿ëýëò (ýõ ¿¿ñâýðýýð) Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ¿éë÷èëãýýíèé òîãòîëöîî Ìîíãîëä áèé áîëñíîîñ õîéø àðàâ ãàðóé æèë ºíãºðñºí áîëîâ÷ óã òîãòîëöîîã óëàì ñàéæðóóëàí áîëîâñðîíãóé áîëãîõ øààðäëàãà áàéñààð áàéãàà áèëýý. Òèéì ÷ ó÷ðààñ ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ¿éë÷èëãýýíèé îäîîãèéí òîãòîëöîîíä ä¿í øèíæèëãýý õèéõ çîðèëãîîð ñóäàëãààíä îðîëöñîí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ýðýãòýé÷¿¿äýýñ ÆÑÀÕ-èéí õàíãàí íèéë¿¿ëýëòèéí ýõ ¿¿ñâýð, õóâü õ¿íýýñ ãàðäàã çàðäëûí òàëààð àñóóñàí þì. 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä òºðèéí ºì÷èéí ýìíýëãýýñ îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéã àâàõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü áàãàñ÷ (1998 îíä 76 õóâü, 2003 îíä 64 õóâü), áóñàä íèéë¿¿ëýëòèéí ýõ ¿¿ñâýð¿¿äèéí ¿¿ðýã íýìýãäæýý. Æèøýýëáýë, ºðõèéí ýì÷, áàãèéí áàãà ýì÷ íàð ÆÑÀÕ-èéã ò¿ãýýõ ÷óõàë íýìýëò ýõ ¿¿ñâýð áîëñîí áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 14 õóâü íü ÆÑÀÕ-èéã ýìèéí ñàíãààñ àâäàã ãýæ õàðèóëñàí áîë 12 õóâü íü ºðõèéí ýì÷ýýñ, 5 õóâü íü áàãèéí áàãà ýì÷ýýñ àâñàí ãýæ õàðèóëæýý. Õ¿ñíýãò 4.13 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àëü íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéã õààíààñ àâàõ áîëîìæòîé áîëîõ,
- 81. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ çàðäëûí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãñýë Á¿ãä Ýì Åðºí- Òàðèà Ýðýãòýé, Ýìýãòýéí 1998 2003 äºã ýìýãòýé ¿ðèéí 1998 îíû ñóäàëãààãààð ¿ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí á¿õ ýìýãòýé÷¿¿ä óã ìýñ àæèëáàðûã óëñûí ýìíýëýãò õèéëãýñýí ãýæ õàðèóëñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð 96 õóâü íü ýíý ¿éë÷èëãýýã óëñûí ýìíýëãýýð õèéëãýæ, 3 õóâü íü ¿ðèéí ñóâãàà õóâèéí ýìíýëýãò áîîëãîñîí áàéíà. Ýíý íü öààøèä ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ òàëààð òºðèéí çîõèöóóëàëò øààðäëàãàòàé áàéãààã èëòãýæ áàéíà. ÆÑÀÕ-èéí îð÷èí ¿åèéí àëü íýã àðãûã õýðýãëýæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü íü ÿìàð íýãýí çàðäàë ãàðãàëã¿éãýýð îëæ àâñàí íü 5 æèëèéí ºìíºõ áàéäàëòàé (1998 îíä 54 õóâü) õàðüöóóëàõàä 17 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. 2003 îíû ñóäàëãààãààð ÆÑÀÕ-èéã õóäàëäàí àâäàã (20 õóâü) ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü áýëãýâ÷ (58 õóâü) áîëîí ýì (36 õóâü) àâàõäàà ìºí㺠çàðöóóëñàí õýäèé ÷ 1998 îíûõòîé (53 õóâü) õàðüöóóëàõàä ýì õóäàëäàí àâäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 17 ïóíêòýýð áóóð÷ýý. Õàðèí òàðèà (91 õóâü) áîëîí åðºíäºãèéã (76 õóâü) èõýíõ ýìýãòýé÷¿¿ä ÿìàð íýãýí çàðäàëã¿éãýýð îëæ àâàí õýðýãöýýãýý õàíãàäàã áàéíà (Õ¿ñíýãò 4.13). ÆÑÀÕ-èéã öààøèä õýðýãëýõ õàíäëàãà Õ¿ñíýãò 4.14-ä ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéã ÆÑÀÕ-èéã öààøèä õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà ýñýõèéã ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîãîîð õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 4.14 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà, õýðýãñëèéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, öààøèä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí àëü íýãèéã õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà ýñýõ, àìüä õ¿¿õäèéí 53 áýëãýâ÷ ñóâãèéã áîîõ ÆÑÀÕ-èéã õààíààñ àâàõ áîëîìæòîé áîëîõ Óëñûí ýìíýëýã 37.3 76.8 68.0 23.2 96.3 75.8 63.5 Õóâèéí ýìíýëýã 1.3 6.9 1.8 0.0 2.8 3.6 4.4 Ýìèéí ñàí 32.4 2.7 2.8 53.0 0.0 15.9 13.9 ªðõèéí ýì÷ 19.2 9.5 18.1 12.1 0.0 0.0 12.0 Áàãèéí ýì÷ 9.1 3.8 9.3 5.3 0.0 - 5.3 Äýëã¿¿ð 0.0 0.0 0.0 5.1 0.0 0.6 0.6 Íàéç íºõºä 0.4 0.2 0.0 1.1 0.0 2.6 0.3 Ýöýã ýõ, õàìààòàí 0.1 0.1 0.0 0.0 0.0 1.0 0.1 Áóñàä 0.3 0.0 0.0 0.2 0.0 0.6 0.1 Çàðäàë Õóäàëäàí àâäàã 35.7 10.6 4.5 57.7 0.9 29.1 19.6 ¯éë÷èëãýýíèé çàðäàë 0.4 13.0 4.0 0.4 21.6 16.6 8.9 Çàðäàë îãò ãàðäàãã¿é 63.9 76.4 91.4 41.9 77.5 54.3 71.5 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 781 2,320 397 470 218 2,493 4,216 - ìýäýýëýë áàéõã¿é
- 82. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Àìüä õ¿¿õäèéí òîî 0 1 2 3 4+ Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä Íèéò íºõð¿¿ä ÆÑÀÕ îãò õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä Öààøèä õýðýãëýíý 19.7 25.2 8.4 6.0 3.4 19.8 11.2 31.3 7.4 Öààøèä õýðýãëýõã¿é 37.1 12.6 9.0 9.9 12.1 17.7 12.7 36.0 14.2 Èòãýëòýé áóñ 8.3 1.8 1.2 1.5 2.2 2.0 2.1 6.4 2.7 Óðüä íü ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿ä Öààøèä õýðýãëýíý 10.6 39.3 57.4 47.0 25.0 37.5 39.3 14.2 39.9 Öààøèä õýðýãëýõã¿é 24.2 20.1 22.9 34.4 56.3 21.5 33.7 10.5 30.9 Èòãýëòýé áóñ 0.0 1.1 1.0 1.2 0.9 1.5 1.0 1.7 4.9 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 ÆÑÀÕ õýðýãëýäýãã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä Öààøèä õýðýãëýíý 30.3 64.5 65.9 65.9 28.4 57.3 50.5 45.5 47.3 Öààøèä õýðýãëýõã¿é 61.4 32.7 31.9 31.9 68.5 39.2 46.4 46.5 45.1 Èòãýëòýé áóñ 8.3 2.9 2.2 2.2 3.1 3.5 3.1 8.0 7.6 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 132 453 498 334 552 1,965 1,969 787 1,329 54 òîîãîîð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 1998 2003 1998 2003 1998 îíûõòîé õàðüöóóëàõàä, ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí öààøèä ÿìàð íýãýí àðãûã õýðýãëýíý ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü 57 õóâèàñ 51 õóâü õ¿ðòýë áóóðñàí áàéíà. ¯¿íýýñ 39 õóâü íü ºìíº ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýäýã, 11 õóâü íü ò¿¿íèéã îãò õýðýãëýýã¿é áàéæýý. 2003 îíû ñóäàëãààíû õ¿ñíýãò 4.14 áîëîí 1998 îíû õ¿ñíýãò 4.11-ýýñ õàðàõàä öààøèä ÿìàð íýãýí àðãûã õýðýãëýíý ãýñýí ÆÑÀÕ-èéã îãò õýðýãëýýã¿é ãýð á¿ëòýé, 1-3 õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü òàâàí æèëèéí ºìíºõòýé õàðüöóóëàõàä ¿ëýìæ áàãàññàí áàéíà. Ýíý íü ÿìàð øààëòãààíòàé áîëîõûã ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ íü òºðººñ õ¿í àì, ͯÝÌ-èéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãî, õºòºëáºð¿¿äýä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé áàéõ þì. ͺ㺺òýéã¿¿ð, ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýýã¿é ãýð á¿ëòýé ýðýãòýé÷¿¿äèéí öààøèä ò¿¿íèéã õýðýãëýíý (47 õóâü) ãýæ õàðèóëñàí õóâü 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä îíöûí ÿëãààã¿é (46 õóâü) áàéãàà áºãººä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãûã öààøèä õýðýãëýíý ãýñýí ýìýãòýé÷¿¿ä, ýðýãòýé÷¿¿äèéí õàíäëàãà îéðîëöîî áàéíà. ÆÑÀÕ-èéã öààøèä õýðýãëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà øàëòãààí Îäîîãîîð ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýýã¿é áàéãàà, öààøèä õýðýãëýõã¿é ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýõ õ¿ñýëã¿é áàéãàà øàëòãààíûã òîäðóóëàõàä 32 õóâü íü öýâýðøñýí, óìàéãàà àâàõóóëñàí, 20 õóâü íü õ¿¿õýä õ¿ñ÷ áàéãàà ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä 16 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä õààÿà îðäîã, 9 õóâü íü ýð¿¿ë ìýíäýä òîõèðîõã¿é, ñºðºã íºëººëººñ áîëãîîìæèëäîã, 7 õóâü íü õ¿¿õýä îëîõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëæýý (Õ¿ñíýãò 4.15). Ýäãýýð õàðèóëòóóäûã 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëáàë öýâýðøñýí, óìàéãàà àâàõóóëñàí ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäñýí (1998 îíä 19 õóâü, 2003 îíä 32 õóâü) áàéíà. ̺í ò¿¿í÷ëýí õ¿í àìûí ìýäëýã, õàíäàëàãàä ãàð÷ áàéãàà çàðèì ººð÷ëºëò¿¿ä àæèãëàãäàæ áàéíà. Æèøýý íü, íºõºð
- 83. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ ýñýðã¿¿öäýã, ÆÑÀÕ-èéã ìýäýõã¿é, ÆÑÀÕ-èéã õààíààñ îëæ àâàõàà ìýäýõã¿é, îëäîö õîâîð ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü òîäîðõîé õýìæýýãýýð áóóðñàí áàéíà. Õ¿ñíýãò 4.15 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýäýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñ, öààøèä õýðýãëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà øàëòãààíààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí Íàñ Øàëòãààíóóä 30 õ¿ðòýëõ 30, ò¿¿íýýñ äýýø Á¿ãä 1998 2003 1998 2003 1998 2003 Ãýðëýýã¿é - 0.6 - 0.0 - 0.1 Òàâàí æèëèéí ºìíºõ áàéäàëòàé õàðüöóóëàõàä ãó÷ áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä öýâýðøñýí, óìàéãàà àâàõóóëñàí, áýëãèéí õàðüöààíä õààÿà îðäîã ãýñýí øàëòãààíóóä ãó÷ õ¿ðòëýõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéíõòýé õàðüöóóëàõàä ºíäºð õýâýýð áàéãàà ÷ ººðºº ýñýðã¿¿öäýã ãýñýí øàëòãààíû ýçëýõ õóâü áàãàññàí áàéíà. Õàðèí ãó÷ õ¿ðòëýõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 76 îð÷èì õóâü íü õ¿¿õýä õ¿ñ÷ áàéãàà, õ¿¿õäýý õºõ¿¿ëæ áàéãàà øàëòãààíóóäûí óëìààñ ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é, öààøèä õýðýãëýõ õàíäëàãàã¿é áàéíà. ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ÷, öààøèä õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà àðãóóä Õ¿ñíýãò 4.16-ààñ õàðàõàä ÆÑÀÕ-èéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ÷ öààøèä õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 30-ààñ äîîø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 55 îð÷èì õóâü íü, 30-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 43 õóâü íü åðºíäºãèéã ñîíãîñîí íü òàâàí æèëèéí ºìíºõòýé õàðüöóóëàõàä óã àðãûã õýðýãëýõ åðºíõèé õàíäëàãà áóóð÷ áàéãààã èëòãýæ áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä îð÷èí ¿åèéí áóñàä àðãà áîëîõ ýì, òàðèà çýðýã íü èë¿¿ èõ õýðýãëýäýã àðãà áîëæ áàéãàà íü õàðàãäàæ áàéíà. 55 Òºðºëòòýé õîëáîîòîé øàëòãààíóóä Áýëãèéí õàðüöààíä îðäîãã¿é 0.6 0.6 0.5 0.4 0.5 0.4 Áýëãèéí õàðüöààíä õààÿà îðäîã 1.2 2.5 14.9 18.8 12.1 16.0 Öýâýðøñýí, óìàéãàà àâàõóóëñàí 2.5 1.3 23.6 38.5 19.2 32.1 Òºðºõ ÷àäâàðã¿é 3.7 2.5 8.5 7.7 7.5 6.8 Õ¿¿õäýý õºõ¿¿ëæ áàéãàà 5.0 11.3 0.2 1.2 1.2 3.0 Õ¿¿õýä õ¿ñýæ áàéãàà 62.1 64.2 12.5 10.5 22.9 19.8 Ýñýðã¿¿öäýã ªºðºº ýñýðã¿¿öäýã 3.1 2.5 11.0 5.4 9.4 4.9 ͺõºð ýñýðã¿¿öäýã 1.2 0.0 1.5 0.9 1.4 0.8 ¨ñ çàíøèë/øàøèíä õàðø 0.0 0.0 0.8 0.1 0.6 0.1 Îéëãîö äóòìàã Àðãûã ìýäýõã¿é 3.1 3.1 3.0 1.7 3.0 2.0 Õààíààñ îëæ àâàõàà ìýääýãã¿é 0.6 1.3 0.5 0.0 0.5 0.2 Àðãà/õýðýãñýëòýé õîëáîîòîé øàëòãààíóóä Ýð¿¿ë ìýíäýä òîõèðîõã¿é 8.1 3.8 11.0 6.0 10.4 5.6 Ѻðºã íºëººë뺺ñ áîëãîîìæèëäîã 5.6 4.4 2.6 3.3 3.2 3.5 Îëäîö õîâîð 0.0 0.0 2.0 0.1 1.6 0.1 Çàðäàë èõòýé 0.0 0.0 0.2 0.1 0.1 0.1 Òîõèðîìæã¿é 1.2 0.0 1.6 2.1 1.6 1.8 Æèí íýìýãääýã, ýñâýë òóðàõ - 0.6 - 0.0 - 0.1 Áóñàä 1.9 1.3 5.3 2.8 4.5 2.5 Ìýäýõã¿é 0.0 0.0 0.3 0.3 0.3 0.2 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 161 159 609 755 770 914 - ìýäýýëýë áàéõã¿é
- 84. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 4.16 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é ÷ öààøèä ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñ, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Íàñ ÆÑÀÕ 30 õ¿ðòýëõ 30, ò¿¿íýýñ äýýø Á¿ãä 1998 2003 1998 2003 1998 2003 Ýì 10.0 18.4 9.5 15.9 9.8 17.4 Åðºíäºã 65.4 54.5 55.1 42.5 61.5 49.5 Òàðèà 6.8 14.3 9.0 15.7 7.6 14.9 Ñóóëãàö 2.1 1.7 2.1 0.5 2.1 1.2 Äèàôðàãì/ëàà/öàðöìàã 0.0 0.2 0.2 0.5 0.1 0.3 Ýðýãòýé áýëãýâ÷ 3.1 6.0 2.8 4.3 3.0 5.3 Ýìýãòýé áýëãýâ÷ - 0.0 - 0.5 - 0.2 Ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ 0.6 0.5 0.7 3.4 0.6 1.7 Õóàíëè 9.1 3.1 18.4 15.0 12.6 8.0 Ãàäóóð òàâèõ 0.1 0.2 0.0 0.5 0.1 0.3 Áóñàä 0.3 0.2 0.7 0.0 0.4 0.1 Ìýäýõã¿é 2.4 0.9 1.4 1.2 2.0 1.0 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 703 580 423 414 1,126 994 - ìýäýýëýë áàéõã¿é Õàðèí óëàìæëàëò àðãà áîëîõ õóàíëèéí àðãûã õýðýãëýæ áàéãàà õýâýýð áîëîâ÷ ýíý àðãûã ñîíãîæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áàãàññàí áàéíà. 1998 îíä õóàíëèéí àðãûã ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 13 õóâü ñîíãîæ áàéñàí áîë 2003 îíä óã óëàìæëàëò àðãûã ýìýãòýé÷¿¿äèéí çºâõºí 8 õóâü íü ñîíãîæýý. Ýõíýð, íºõðèéí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ õàíäëàãà Õ¿ñíýãò 4.17-ä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ýõíýð, íºõðèéí ñàíàëûã õàðüöóóëàí õàðóóëëàà. Òàâàí æèëèéí ºìíºõ ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã çºâ ãýæ ¿çýæ áàéãàà ýõíýð, íºõð¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäñýí áàéíà. Æèøýýëáýë, ñóäàëãààíä îðîëöñîí íºõð¿¿äèéí 90 õóâü, ýõíýðèéí 96 õóâü, íèéò ýõíýð íºõðèéí àëü àëü íü (87 õóâü) ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã çºâ ãýæ ¿çæýý. 56
- 85. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 4.17 Ýõíýð, íºõðèéí ýçëýõ õóâü, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ¿çýë áîäëîîð, Ýõíýðèéí ¿çýë áîäîë Ǻâ ãýæ ¿çäýã Áóðóó ãýæ ¿çäýã Ìýäýõã¿é Ä¿í Ǻâ ãýæ ¿çäýã 86.6 2.3 1.2 90.1 Áóðóó ãýæ ¿çäýã 5.6 0.2 0.3 6.0 Ìýäýõã¿é 3.5 0.2 0.2 3.9 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 2003 Ä¿í 95.7 2.7 1.6 100.0 Íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä - - - 4,212 Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1998 Ä¿í 92.2 5.4 2.4 100.0 Íèéò ýðýãòýé÷¿¿ä - - - 1,557 57 Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ͺõðèéí ¿çýë áîäîë Ýíý íü ýðýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ͯÝÌ-èéí òàëààðõ ìýäëýã ñàéæèð÷ áàéãààã èëòãýæ áàéãàà õýäèé ÷ ýíý òàëààð öààøèä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ øààðäëàãàòàé þì. Ä¿ãíýëò Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ õ¿í àìûí ìýäëýã, õýðýãëýý æèëýýñ æèëä ºñ÷ îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéí õýðýãöýý íýìýãäñýýð áàéíà. ÕÀͯÝÌ-èéí 1998 îíû ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä, îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýý 33 õóâèàñ 45 õóâü áîëòîë ºñ÷, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ìýäýýëýë, ¿éë÷èëãýýíèé ýõ ñóðâàëæ íýìýãäýæ, ãýð á¿ë òºëºâëºëòºä ýðýãòýé÷¿¿äèéí îðîëöîî ºññºí íü Ìîíãîëä ͯÝÌ-èéí ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæ, ÷àíàð ààæìààð ñàéæèð÷ áàéãààãèéí èëðýë ìºí. Ñóäàëãààãààð ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýý õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä (1998 îíä õîòûíõ èë¿¿ áàéñàí), á¿ðýí áóñ äóíä, á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé, 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä õàìãèéí ºíäºð áàéãàà íü öààøäûí òºðºëòèéí ò¿âøèíä íºëººëºõ òàëòàéã ¿ã¿éñãýõã¿é. ÆÑÀÕ-èéí òàëààðõ ìýäëýã, õýðýãëýý íü íàñíû á¿ëýã, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí áàéäëààð ÿëãààòàé áàéãàà íü öààøèä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààðõ ìýäýýëýë, ͯÝÌ-èéí ¿éë÷èëãýýã òóõàéí çîðèëòîò á¿ëãèéí õýðýãöýýíä òóëãóóðëàí øóóðõàé õ¿ðãýõ øààðäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Öààøèä ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýý íýìýãäýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Ó÷èð íü ýõíýð¿¿äèéí 96 õóâü, íºõð¿¿äèéí 90 õóâü, íèéò ýõíýð íºõðèéí 87 õóâü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãûã äýìæèæ áàéãàà áºãººä ãýð á¿ëòýé, îäîîãîîð ÆÑÀÕ õýðýãëýýã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿ä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãûã õýðýãëýõ õ¿ñýëòýé áàéíà. ͯÝÌ-èéí ¯íäýñíèé õºòºëáºðò òóñãàãäñàí àñóóäëóóäûã øèéäâýðëýõýä ¿íýí çºâ, áîäèòîé ìýäýýëýë íýí ÷óõàë ó÷ðààñ ýíý á¿ëýãò äóðäàãäñàí çàðèì òóëãàìäñàí àñóóäëóóäààð öààøèä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà.
- 86. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 5.01 Ãýð á¿ëèéí áàéäàë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. (õóâèàð) Ãýð á¿ë îãò Ãýðëýñýí Õàìò Áýëáýñýí Ñàëñàí Òóñãààð Ä¿í Ýìýãòýé-Íàñíû á¿ëýã áîëîîã¿é àìüäàðäàã ëàñàí -÷¿¿äèéí 15-19 94,1 3,3 2,4 0,0 0,1 0,0 100,0 1 347 20-24 41,3 41,1 15,2 0,6 1,7 0,0 100,0 1 420 25-29 14,6 71,7 9,1 0,9 3,5 0,1 100,0 1 509 30-34 6,7 82,0 4,7 1,4 5,0 0,3 100,0 1 520 35-39 3,0 84,5 3,2 3,6 5,2 0,6 100,0 1 428 40-44 2,6 81,2 2,2 8,1 5,7 0,2 100,0 1 276 45-49 3,6 74,3 1,4 14,0 6,6 0,1 100,0 814 Á¿ãä 24,5 62,3 5,8 3,3 3,8 0,2 100,0 9 314 59 ÁYËÝà V Òºðºëòºä íºëººëºõ áóñàä õ¿÷èí ç¿éëñ Òºðºëòèéí ò¿âøèí íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ, áîëîâñðîë, á¿ñ íóòàã, áàéðøèë çýðýã õ¿í àì ç¿é, íèéãýì ýäèéí çàñãèéí îëîí õ¿÷èí ç¿éë¿¿äýýñ õàìààð÷ ÿëãààòàé áîëîõûã Á¿ëýã-3-ò õàðóóëñàí. Ãýõäýý ýäãýýð õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä íü òºðºëòèéí ò¿âøèíä øóóä íºëººëäºãã¿é, õàðèí ãýðëýëò, áýëãèéí õàðüöàà, òºðñíèé äàðààõ ò¿ð ¿ðã¿éäýëò, öýâýðøèõ íàñ, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãà, õýðýãñëèéí õýðýãëýý, ¿ð õºíäºëò çýðýã õ¿÷èí ç¿éë¿¿äýýð äàìæèí íºëººëäºã þì. Èéìä ýäãýýð õ¿÷èí ç¿éëñèéã òºðºëòºíä íºëººëºã÷ çàâñðûí õ¿÷èí ç¿éëñ õýìýýí íýðëýäýã. Ýíýõ¿¿ á¿ëýãò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí áàéäàë, àíõ ãýð á¿ë áîëñîí íàñ, áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõ, òºðñíèé äàðààõ ¿ðã¿éäýëò áóþó æèðýìñëýõã¿é áàéõ õóãàöàà, öýâýðøñýí íàñ çýðãèéã àâ÷ ¿çíý. Ò¿¿í÷ëýí 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ¿ð ä¿íòýé çàðèì ¿ð ä¿íã õàðüöóóëæ, ä¿ãíýëò õèéõ áîëíî. Ãýðëýëòèéí áàéäàë ͺõºí ¿ðæèõ¿éí (15-49) íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 25 õóâü íü îãò ãýð á¿ë áîëîîã¿é, 62 õóâü íü ãýðëýñýí, 6 õóâü íü õàìòðàí àìüäàð÷, 7 õóâü áýëýâñýí, ñàëñàí, òóñãààðëàñàí áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã äýõ ãýðëýëòèéí áàéäëûã Õ¿ñíýãò 5.01-ä õàðóóëàâ. òîî 15-19 íàñíû çàëóó ýìýãòýé÷¿¿äèéí 94 õóâü, 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 41 õóâü íü îãò ãýðëýýã¿é áàéõàä 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 15 õóâü áîëæ ýðñ áóóð÷ýý. Ýíýõ¿¿ ¿ð ä¿íã 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ûí ¿ð ä¿íòýé (¯ÑÃ, ͯÁ-ûí ÕÀÑ, 1999) õàðüöóóëáàë îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí äýýðõ çàëóó íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä íýìýãäñýí áàéíà. ̺í õàìòðàí àìüäðàã÷äûí ýçëýõ õóâèéí æèí (ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã ¿ë õàðãàëçâàë) á¿õ íàñíû á¿ëýãò áàãà çýðýã íýìýãäñýí íü ãýðëýëòèéí èéì õýëáýð Ìîíãîëä ºñºõ õàíäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äýä áýëýâñýí, ñàëñàí, òóñãààðëàñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí áàãà áàéãàà íü íààøòàé ýåðýã òàëòàé áîëîâ÷ àõèìàã áóþó 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä áýëýâñýí áîëîí ñàëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü (õàðãàëçàí 14 áà 7 õóâü) õàìãèéí ºíäºð áàéíà. Ýíý íü àõèìàã íàñíû ýðýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðàëò ºíäºð áàéãààãèéí íýã èëðýë þì. Õºãæèæ áóé îëîí óëñ îðíóóäûí íýãýí àäèë Ìîíãîëä ãýðëýëò íü íèéòëýã ¿çýãäýë áºãººä ãýð á¿ë ñàëàëò, òóñãààðëàëò íèéòëýã áèø áàéãààã ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í íîòîëæ áàéíà.
- 87. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ ÕÀͯÝÌ-èéí 1998 áîëîí 2003 îíû ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã ãýðëýëòèéí áàéäëààð Çóðàã 5.1-ä õàðüöóóëàí õàðóóëàâ. Çóðàã 5.1 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí áàéäàë, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 26.6 60 59.9 0.2 1.1 3.8 4 3.3 2.7 5.7 24.5 62.3 5.8 0 20 40 60 80 100 Òóñãààðëàñàí Ñàëñàí Áýëýâñýí Õàìò àìüäàðäàã Ãýðëýñýí Ãýðëýëòèéí áàéäàë Îãò ãýð á¿ë áîëîîã¿é Õóâü 1998 (N=7461) 2003 (N=9314) ªíãºðñºí òàâàí æèëèéí õóãàöààíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí áàéäàë õàðüöàíãóé òîãòâîðòîé áàéñíûã Çóðàã 5.1-ýýñ õàðæ áîëíî. Àíõ ãýðëýñýí íàñ Õºãæëèéí ¿éë ÿâöòàé óÿëäàí õ¿í àìûí áîëîâñðîë, àæèë ýðõëýëò, îðëîãûí ò¿âøèí, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íèéãýìä ýçëýõ áàéð ñóóðü äýýøëýõèéí õýðýýð õ¿í àìûí àíõíû ãýðëýëòèéí íàñ õîéøèëæ áàéíà. Ìîíãîë óëñûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû ãýðëýëòèéí íàñíû ººð÷ëºëòèéã íàñíû á¿ëãýýð Õ¿ñíýãò 5.02-ò õàðóóëàâ. Àõèìàã (45-49) íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä, çàëóó íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë õàðüöàíãóé ýðò ãýðëýæ áàéæýý. Òóõàéëáàë, 45-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãóðàâíû íýã íü 20 íàñ õ¿ðýýã¿é áàéõäàà ãýðëýæ áàéñàí áîë 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 27 õóâü, 35-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 21 õóâü íü 20 íàñ õ¿ðýýã¿é áàéõäàà àíõ ãýð á¿ë áîëñîí áàéíà. 35-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä áóñàä íàñíû á¿ëãèéíõýíòýé õàðüöóóëàõàä àðàé õîæóó ãýðëýñýí áàéäàë àæèãëàãäàæ áàéíà. Çàõ çýýëèéí øèëæèëòèéí õàìãèéí õ¿íä ¿åä ýíý ¿åèéíõýí 20 îð÷èì íàñòàé áàéñàí íü òýäíèé ãýðëýëòýý õîéøëóóëàõ ¿íäñýí øàëòãààí áàéñàí áàéæ áîëîõ þì. Õ¿ñíýãò 5.02-èéí ñ¿¿ë÷èéí áàãàíàä àíõíû ãýðëýëòèéí íàñûã òîîöîîëîí õàðóóëñàí áºãººä àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ íü òóõàéí íàñíû á¿ëýã äýõ íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 õóâü íü àíõ õýäýí íàñàíäàà ãýðëýñýí áóþó íºõºðò ãàðñíûã õàðóóëäàã ãýðëýëòèéí ñóäàëãààíû ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò þì. 1998 îíä àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ 20.8 áàéñàí áîë 2003 îíä 21.6 áîëæ 0.8 ïóíêòýýð
- 88. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ íýìýãäæýý. Ýíý íü àõèìàã íàñíûõíû àíõíû ãýðëýëòèéí íàñ ÿëèìã¿é íýìýãäýõ õàíäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Íàñíû á¿ëýã çàëóóæèõ òóñàì àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ íýìýãäýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Õ¿ñíýãò 5.02-èéí õàìãèéí ñ¿¿ëèéí áàãàíû ¿ç¿¿ëýëò áîëîõ àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ 45-49 íàñíûõíû õóâüä 21.3 áàéñíàà 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 21.9 áîëæ ¿ë ìýäýã íýìýãäñýí áàéíà. Çàëóó íàñíû áóþó 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààñ áàãà (37 õóâü) õóâü íü 20 íàñàíäàà àíõ ãýð á¿ë áîëñîí ó÷ðààñ àíõíû ãýðëýëòèéí íàñûã 25-ààñ ºìíºõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä òîîöîîëîõ áîëîìæã¿é þì. Õ¿ñíýãò 5.02 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ ãýð á¿ë áîëñîí íàñ, àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. (ºñºí íýìýãäñýí õóâèàð ) Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîë, õºäºëìºð îðîëöîîíû ò¿âøèí äýýøèëñýýð áàéãàà (ÍÕÕß, ͯÁÕÕ, 2003) íü õ¿í àì ç¿éí ¿çýãäýë áîëîõ àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã á¿ðò íýìýãäýæ, óëìààð òºðºëòèéí ò¿âøíèé áóóðàëòûí ãîë øàëòãààíóóäûí íýã áîëæ áàéíà. Àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñíû ÿëãàà Àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýðýý õýðõýí ÿëãààòàé áîëîõûã Õ¿ñíýãò 5.03-èéí òîî ìýäýý õàðóóëæ áàéíà. Áàéðøëûí õóâüä àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ áàãà çýðýã ºíäºð (õîòîä 22, õºäººä 21,4) áàéíà. Ãîë÷ íàñíû õàìãèéí èõ çºð¿¿ 25-29 íàñíû çàëóó ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä àæèãëàãäàæ áàéíà (õàðãàëçàí õîòîä 22,5, õºäººä 21,5). Ýíý íàñíû õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä áîëîâñðîëîî ¿ðãýëæ¿¿ëýí äýýøë¿¿ëýõ ýñâýë àæèë ýðõëýõ áîëîìæîîð äàâóó áàéãààãààð òàéëáàðëàãäàæ áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí õóâüä Óëààíáààòàð õîò áîëîí Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ áóñàä á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ ºíäºð ººðººð õýëáýë, îéðîëöîîãîîð íýã æèëýýð õîæóó ãýðëýæ áàéíà. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, àæèë ýðõëýõ áîëîìæ öààøèëáàë, Óëààíáààòàð õîòîä Ìîíãîë óëñûí èõýíõ èõ, äýýä ñóðãóóëèóä òºâëºðñºí áàéäàã ó÷èð ¿¿íèéã õîò, õºäººãèéí ÿëãààòàé áàéäëûí íýãýí àäèëààð òàéëáàðëàæ áîëîõ þì. Ò¿¿í÷ëýí áóñàä á¿ñ¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä óëñûí áîëîí õóâèéí òîìîîõîí èõ, äýýä ñóðãóóëèóäûí ñàëáàðóóä áàðóóí á¿ñýä 61 Îãò Ýìýãòýé- Ãîë÷ Íàñíû á¿ëýã 18 20 22 25 ãýð á¿ë -÷¿¿äèéí íàñ áîëîîã¿é òîî 15-19 - - - - 94.1 1,347 - 20-24 8.2 28.2 - - 41.3 1,420 - 25-29 5.9 26.6 50.7 77.8 14.6 1,509 21.9 30-34 4.7 26.0 57.8 81.0 6.7 1,520 21.4 35-39 4.8 21.0 54.9 84.2 3.0 1,428 21.7 40-44 6.3 25.9 55.0 82.6 2.6 1,276 21.6 45-49 10.3 33.3 58.7 84.4 3.6 814 21.3 25-49 6.0 25.9 55.1 81.7 6.5 6,547 21.6
- 89. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ áàéðøèí ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëäàã íü ýíý á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí áàéäàëä áóñàä á¿ñèéíõíýýñ èë¿¿ íºëººëæ áàéíà ãýæ ¿íýëæ áîëîõîîð áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äýýøëýõèéí õýðýýð àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ áàãà çýðýã íýìýãäñýí áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ 20.7 áàéõàä á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 22.1 áàéíà. Àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, íàñíû á¿ëãýýð Çóðàã 5.2 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí (25-49 íàñíû) àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. 62 23 22.5 22 21.5 21 20.5 20 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 Íàñíû á¿ëýã Ãîë÷ íàñ Òºâèéí Ç¿¿í Áàðóóí ªìíºä Óëààíáààòàð Õ¿ñíýãò 5.03 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí (25-49 íàñòàé) àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 25-49 Áàéðøèë Õîò 22.5 21.7 21.9 21.8 21.4 22.0 պ人 21.5 21.2 21.4 21.4 21.2 21.4 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 21.5 21.2 21.5 21.4 20.8 21.3 Ç¿¿í 21.6 20.8 21.6 20.8 21.1 21.1 Áàðóóí 21.8 21.8 22.1 22.3 22.0 22.0 ªìíºä 21.4 21.4 20.8 20.5 21.6 21.0 Óëààíáààòàð õîò 22.7 21.8 21.9 21.9 21.4 22.1 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 21.3 21.2 21.7 20.3 19.6 20.7 Á¿ðýí áóñ äóíä 21.1 20.9 20.8 20.7 20.3 20.9 Á¿ðýí äóíä 21.8 21.4 21.8 21.8 21.5 21.8 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 22.8 21.6 21.9 22.1 21.9 22.1 Á¿ãä 21.9 21.4 21.7 21.6 21.3 21.7
- 90. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ Àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñíû ÿëãààòàé áàéäëûã á¿ñ íóòãààð Çóðàã 5.02- 63 ä ¿ç¿¿ëýâ. Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíä àíõ îðñîí íàñ íü òºðºëòèéí ñóäàëãààíä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. ͯÝÌÑ-ãààð àíõ õýäýí íàñàíäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áý ãýæ àñóóñàí þì. Õ¿ñíýãò 5.04-ä ¿ð ä¿íã áîëîí àíõíû áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñûã õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä 15 íàñàíäàà áýëãèéí õàðüöààíä àíõ îðñîí ýìýãòýé÷¿¿ä íýãýýñ áàãà õóâü, 18 íàñàíäàà àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü íýìýãäýæ 14 õóâü áîëæýý. Õàðèí 20 íàñàíäàà 2 ýìýãòýé òóòìûí íýã íü àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéíà(Õ¿ñíýãò 5.04). Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñ 20 ãýæ ãàð÷ýý. Ýíý íü 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 õóâü íü 20 íàñàíäàà àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãýñýí ¿ã þì. Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñ õºãøèí áîëîí çàëóó ¿åèéíõýíä 20 îð÷èìä õýâýýð õàäãàëàãäñààð áàéíà. Õ¿ñíýãò 5.04 Áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ, àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñ, îäîîãèéí íàñààð, Ìîíãîë, 2003 îí. Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ Îäîîãèéí íàñ 15 18 20 22 25 Ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí òîî Àíõ áýëãèéí õàðüöàíä îðñîí ãîë÷ íàñ 15-19 0,7 - - - - 1 347 à 20-24 0,4 17,5 56,0 - - 1 420 19,3 25-29 0,6 13,6 48,3 77,4 95,5 1 509 20,0 30-34 0,3 10,3 47,0 81,3 94,7 1 520 20,1 35-39 0,8 12,4 44,9 80,0 96,8 1 428 20,2 40-44 0,2 15,4 50,2 80,6 95,7 1 276 20,0 45-49 1,2 25,8 58,1 85,4 97,1 814 19,5 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãîë÷ 0,6 14,4 48,8 80,5 95,8 6 547 20,0 Òýìäýãëýë: à=15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50-èàñ áàãà õóâü íü 15 íàñàíäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéãàà òóë òîîöîîëîõ áîëîìæã¿é. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõ Æèðýìñëýëòýýñ ñýðãèéëýõ àðãààñ ãàäíà æèðýìñëýëòèéí ººð÷ëºëò íü áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõàä íºëººëäºã. Ãýð á¿ëòýé áîëîí õàìòðàí àìüäàð÷ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äýýñ áýëãèéí õàðüöààíä õýçýý õàìãèéí ñ¿¿ëä îðñíûã ñóäàëãààãààð àñóóñàí þì. Õýðýâ ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ 4 äîëîî õîíîãò áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áîë òóõàéí ýìýãòýéã áýëãèéí õàðüöààíû õóâüä ÷àäàâõòàé ãýæ ¿çñýí. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 87 õóâü íü ñóäàëãààíû ºìíºõ 4 äîëîî õîíîãò áýëãèéí õàðüöààíä îðæ áàéñíûã Õ¿ñíýãò 5.05-ààñ õàðæ áîëíî. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 2 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýýä 2 æèëèéí òóðø áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, õàðèí 11 õóâü íü òºðºëòòýé õîëáîîã¿é øàëòãààíààð 2 æèëèéí õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéíà. Áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ 25-39 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí ºíäºð (90-92 õóâü) áàéõàä
- 91. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ 15-19 íàñ, 45-49 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí áàãà (72-75 õóâü) áàéíà. ÕÀͯÝÌ-èéí 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä 15-19 íàñòàé ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ 8 ïóíêòýýð áóóðñíûã (83-ààñ 75 áîëæ) Çóðàã 5.3-îîñ õàðæ áîëíî. Áóñàä íàñíû á¿ëãèéíõíèé õóâüä îíö ÿëãàà áàéõã¿é áàéíà. Ãýð á¿ëòýé 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 17 õóâü, 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü, 30-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí çºâõºí 1 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø 2 æèëèéí òóðø áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýíòýé õîëáîîã¿éãýýð 2 æèë õ¿ðòýë õóãàöààíä ãýð á¿ëòýé 40-44 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 13 ãàðóé õóâü, 45-49 íàñòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 27 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéâ. Ýíý íü áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõ íü òýäíèé íàñòàé øóóä õàìààðàëòàé áîëîõûã õàðóóëæ áàéíà. Õàðèí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä 2 æèëýýñ äýýø õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ¿ëýìæ áàãà áàéíà. Ãýðëýëòèéí ¿ðãýëæèëñýí õóãàöààíààñ õàìààð÷ áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõ ÿìàð áàéãààã ¿çâýë ãýðëýýä 5-14 æèë áîëæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ ºíäºð (90-91 õóâü) áàéõàä ãýðëýýä 30-ààñ äýýø æèë áîëñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàë îð÷èì íü (52 õóâü) ñóäàëãààíû ºìíºõ 4 äîëîî õîíîãò áýëãèéí õàðüöààíä îðæýý. Òýäíèé äóíä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýíòýé õîëáîîã¿éãýýð 2 æèë õ¿ðòýë õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 46 õóâèéã ýçýëæ áàéíà. Ýäãýýð íü ãýðëýëò ¿ðãýëæèëñýí õóãàöàà àõèõ òóòàì áýëãèéí õàðüöààíû ÷àäàâõ áóóðàõ õàíäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Áàéðøëûí õóâüä áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ õîò õºäººä áîëîí á¿ñ íóòàãò îíöûí ÿëãààã¿é áàéíà. Õàðèí áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 80 õóâü, äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 88 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõòýé áàéãàà íü áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ áîëîâñðîëûí õóâüä áàãà çýðýã íýìýãäñýíèéã õàðóóëæ áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýíòýé õîëáîîã¿éãýýð áýëãèéí õàðüöààíä 2 æèë õ¿ðòýë õóãàöààíä îðîîã¿é òîõèîëäîë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ºíäºð (16 õóâü) áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõ æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãëýæ áàéãàà áàéäëààð ÿëãààòàé áàéíà. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãëýäýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 74 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéõàä îð÷èí ¿åèéí àðãà áîëîõ ýì óóäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí 95 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéâ. Õóàíëè õýðýãëýäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí 93 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû èäýâõòýé áàéãààã àíõààðàõ õýðýãòýé. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûã õýðýãëýäýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí åð人 6 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø áýëãèéí õàðüöààíä 2 æèë õ¿ðòýë õóãàöààíä îðîîã¿é, 19 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýíòýé õîëáîîã¿éãýýð áýëãèéí õàðüöààíä 2 æèë õ¿ðòýë õóãàöààíä îðîîã¿é áàéãààãààñ õàðàõàä òýä æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãëýäýã ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë áýëãèéí õàðüöààíä îðîõã¿é áàéõ òîõèîëäîë èë¿¿òýé áàéíà ãýæ ¿çýõ áîëîìæòîé áàéíà. 64
- 92. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 5.05 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñ¿¿ëèéí 4 äîëîî õîíîãèéí (Ñóäàëãààíû ºìíºõ) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéäàë, íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí ¿ðãýëæèëñýí õóãàöàà, ãýð á¿ëèéí áàéäàë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîë, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýäýã áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ 65 õîéø Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýíòýé õîëáîîã¿é Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí 2 æèë õ¿ðòýë 2 æèëýýñ äýýø 2 æèë õ¿ðòýë 2 æèëýýñ äýýø Ä¿í Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 75,3 16,9 0,0 7,8 0,0 100,0 77 20-24 85,0 5,0 0,0 10,0 0,0 100,0 800 25-29 89,8 2,8 0,0 7,4 0,1 100,0 1 220 30-34 91,9 1,1 0,1 6,8 0,2 100,0 1 317 35-39 90,6 1,4 0,2 7,9 0,0 100,0 1 251 40-44 85,2 0,4 0,1 13,8 0,6 100,0 1 064 45-49 72,4 0,0 0,0 26,9 0,6 100,0 616 Ãýðëýëòèéí ¿ðãýëæèëñýí õóãàöàà 0-4 85,0 6,1 0,0 8,8 0,2 100,0 1 205 5-9 90,9 1,6 0,1 7,3 0,1 100,0 1 222 10-14 91,5 1,1 0,1 7,3 0,0 100,0 1 405 15-19 89,9 0,9 0,2 8,8 0,3 100,0 1 137 20-24 84,4 0,2 0,0 15,0 0,4 100,0 854 25-29 72,8 0,2 0,0 26,3 0,7 100,0 445 30+ 51,9 0,0 0,0 45,5 2,6 100,0 77 Áàéðøèë Õîò 86,6 1,8 0,1 11,2 0,3 100,0 3 135 պ人 87,6 2,1 0,0 10,2 0,1 100,0 3 210 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 87,2 1,9 0,0 10,7 0,1 100,0 2 169 Ç¿¿í 87,5 1,8 0,0 10,7 0,0 100,0 614 Áàðóóí 88,1 1,8 0,1 9,8 0,2 100,0 1 351 ªìíºä 85,4 2,6 0,0 12,0 0,0 100,0 418 Óëààíáàòàð õîò 86,6 1,9 0,2 10,9 0,5 100,0 1 793 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 80,2 3,1 0,0 16,5 0,2 100,0 510 Á¿ðýí áóñ äóíä 85,6 2,7 0,0 11,4 0,2 100,0 1 386 Á¿ðýí äóíä 89,1 2,0 0,1 8,6 0,3 100,0 1 740 Äýýä, ìýðãýæëèéí Áîëîí òåõíèêèéí 87,9 1,2 0,1 10,6 0,2 100,0 2 709 ÆÑÀÕ Õýðýãëýäýãã¿é 74,5 5,5 0,1 19,3 0,7 100,0 1 969 Ýì 95,3 0,3 0,0 4,5 0,0 100,0 696 Åðºíäºã 92,4 0,2 0,0 7,3 0,0 100,0 2 080 Ìýñ çàñëàë 87,4 2,1 0,0 10,5 0,0 100,0 190 Õóàíëè 92,7 0,2 0,2 7,0 0,0 100,0 631 Áóñàä 93,2 0,3 0,1 6,4 0,0 100,0 779 Á¿ãä 87,1 1,9 0,1 10,7 0,2 100,0 6 345 ÕÀͯÝÌÑ 1998 86,1 3,6 0,5 9,7 0,2 100,0 4 899
- 93. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ Çóðàã 5.3 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí, áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áàéäàë, Ìîíãîë, 1989, 2003 îí 66 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 Íàñíû á¿ëýã Ýçëýõ õóâü 1989 îí 2003 îí Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, äàõèí æèðýìñëýõã¿é áàéõ òîõèîëäîë Ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é áàéõ, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéõ çýðýã íü òóõàéí ýìýãòýéí æèðýìñëýõã¿é áàéõàä íºëººëäºã òºðºëòèéí ò¿âøèíã òîäîðõîéëîã÷ õî¸ð ãîë õ¿÷èí ç¿éë þì. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é ýñâýë áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéõ íü òºðºëò õîîðîíäûí çàéã òîäîðõîéëîõîä ÷óõàë áºãººä ýíý õóãàöàà íü æèðýìñëýõ ìàãàäëàëûã áóóðóóëäàã. Õ¿ñíýãò 5.06-ä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèíã õàðóóëàâ. Òºðñíèé äàðàà 2 ñàðààñ 35 ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöààíä ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 27 õóâü, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 15 õóâü, æèðýìñëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 32 õóâèéã ýçýëæ áàéíà. 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-òàé õàðüöóóëàõàä ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä 1-2 ïóíêòýýð áàãà áàéíà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðñíººñ õîéøõè 2 ñàðûí äîòîð ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 98 õóâü, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 85 õóâü, æèðýìñëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä 100 õóâü áàéâ. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà æèðýìñëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü áàãà çýðýã íýìýãäæýý. Òóõàéëáàë, 24 õóâü 12-13 ñàð, 13 õóâü íü 24-25 ñàð äàõèí æèðýìñëýýã¿é áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é áàéãàà ãîë÷ õóãàöàà 6,5 ñàð, äóíäàæ õóãàöàà 10,0 ñàð áàéíà. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò ìàíàéä õàðüöàíãóé ºíäºð áàéãàà áà ýíý íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà õàðüöàíãóé óðò áàéãààòàé õîëáîîòîé þì. Õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ íü òºðñíèé äàðàà ñàðûí òýìäýã ¿çýãäýõ õóãàöààã 2-3 ñàðààð õîéøëóóëäàã àæýý. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí
- 94. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 îð÷èì õóâü íü òºðñíººñºº õîéø 6-7 ñàðûí äîòîð ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, 58 õóâü íü ìºí õóãàöààíä æèðýìñëýýã¿é áàéãàà íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø ñàðûí òýìäýã ¿çýõã¿é áàéõ íü æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë õ¿÷èí ç¿éë ãýäãèéã õàðóóëæ áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ãîë÷ õóãàöàà 2,2 ñàð, äóíäàæ õóãàöàà 6,1 ñàð, æèðýìñëýýã¿é ãîë÷ õóãàöàà 7,5 ñàð, äóíäàæ õóãàöàà 11,8 ñàð áàéíà. Õ¿ñíýãò 5.06 Òºðñºí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü, òºðñíººñ õîéø ýõ íü ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýõã¿é áàéõ õóãàöàãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Õ¿¿õýä òºðñíººñ õîéø ýõ íü 67 Òºðñíººñ õîéøõè ñàð Ñàðûí òýìäýãýý ¿çýýã¿é Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é Æèðýìñëýýã¿é Òºðºëòèéí òîî 2 97.9 85.4 100.0 48.0 2-3 81.9 41.5 84.0 94.0 4-5 61.7 21.3 64.9 94.0 6-7 50.6 15.2 58.2 79.0 8-9 36.3 8.8 40.7 91.0 10-11 31.4 10.0 37.1 70.0 12-13 17.3 8.6 23.5 81.0 14-15 18.5 12.3 23.5 81.0 16-17 15.3 10.6 21.2 85.0 18-19 7.8 9.1 14.3 77.0 20-21 9.0 4.5 10.4 67.0 22-23 4.6 7.7 9.2 65.0 24-25 4.3 11.6 13.0 69.0 26-27 6.5 8.7 14.1 92.0 28-29 9.9 4.9 12.3 81.0 30-31 8.4 6.0 10.8 83.0 32-33 11.8 14.7 22.1 68.0 34-35 13.8 8.0 17.2 87.0 Á¿ãä 26.8 14.9 31.7 1 412 Ãîë÷ õóãàöàà 6.5 2.2 7.5 - Äóíäàæ õóãàöàà 10.0 6.1 11.8 - Òàðõàëòûí äóíäàæ 9.5 5.3 11.3 - õóãàöàà ÕÀͯÝÌÑ 1998 28.6 16.1 34.1 - Òàðõàëò ãýäýã íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é (áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýýã¿é) ýõ÷¿¿äýýñ òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî þì. Òîõèîëäîë ãýäýã íü íýã ñàðä òºðñºí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîîã õýëíý. Òàðõàëò/òîõèîëäëûí äóíäàæ õóãàöàà íü ñóäàëãàà ÿâóóëàõ ¿åä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèéõýý äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é (áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýýã¿é ) áàéãàà ýõ÷¿¿äèéí òîîã ñàðä òºðñºí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîîíä õàðüöóóëñàíòàé òýíö¿¿. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é òàðõàëò/òîõèîëäëûí äóíäàæ õóãàöàà 9,5 ñàð, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéãàà òàðõàëò/òîõèîëäëûí äóíäàæ
- 95. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ õóãàöàà 5,3 ñàð, æèðýìñëýõã¿é áàéõ òàðõàëò/òîõèîëäëûí äóíäàæ õóãàöàà 11,3 ñàð áàéâ. Æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë÷ õóãàöàà Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë÷ õóãàöààã íàñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 5.07 –ä õàðóóëàâ. Äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã íàñíû õóâüä 30 õ¿ðòýë, 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñàíä ãýæ àâ÷ ¿çñýí áîëíî. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é õóãàöàà íàñíû õóâüä ÿëãààã¿é äóíäæààð 6,5 ñàð áàéãàà áà õàðèí 1998 îíû ñóäàëãààíä 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñíû ýìýãòýéä ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é õóãàöàà 9,1 ñàð áàéñàí íü 2003 îíûõîîñ 2,6 ñàðààð óðò áàéæýý. Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é õóãàöàà 30 õ¿ðòýë íàñàíä 2,4 ñàð, 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñàíä 1,3 ñàð áàéõàä æèðýìñëýýã¿é õóãàöàà ìºí 30–ààñ äîîø íàñàíä 8,8 ñàð 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñàíä 6,5 ñàð áàéíà. Õ¿ñíýãò 5.07 Ýìýãòýé÷¿¿ä òºðñíººñºº õîéø ñàðûí òýìäýãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, æèðýìñëýõã¿é áàéõ ãîë÷ õóãàöàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñíººñ õîéø 68 Ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é Æèðýìñëýýã¿é Òºðºëòèéí òîî Íàñ 30 6,5 2,4 8,1 937 30+ 6,5 1,3 6,5 475 Áàéðøèë Õîò 6,8 1,9 7,4 701 պ人 6,2 2,5 7,7 711 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 6,1 2,3 7,6 478 Ç¿¿í 9,1 3,2 10,1 151 Áàðóóí 6,1 1,8 6,5 264 ªìíºä 4,3 2,4 5,6 105 Óëààíáàòàð õîò 6,9 2,0 7,5 414 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 6,3 2,9 9,5 159 Á¿ðýí áóñ äóíä 6,7 2,1 7,5 334 Á¿ðýí äóíä 8,8 2,2 9,9 429 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 5,8 2,1 6,0 490 Á¿ãä 6,5 2,2 7,5 1 412 Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çýõýä ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é áàéãàà ãîë÷ õóãàöàà õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí (6,8 ñàð) õóâüä õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (6.2 ñàð) áàãà çýðýã óðò áàéíà. Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéãàà ãîë÷ õóãàöàà õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí (2.5 ñàð) õóâüä õºäººãèéíõººñ (1.9 ñàð) 0.6 ñàðààð óðò áàéíà. Ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é, äàõèí æèðýìñëýýã¿é õóãàöàà ç¿¿í á¿ñ íóòàãò ºíäºð áàéãààã õàðæ áîëíî. 1998 îíû ñóäàëãààíä
- 96. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ áàðóóí á¿ñ íóòàãò ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò ÿëèìã¿é ºíäºð áàéñàí þì. Á¿ñ íóòãèéí õóâüä ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëòýíä íºëººëºõ à÷ õîëáîãäîë áàãà áàéæ áîëîõ þì. Áîëîâñðîëûí õóâüä àâ÷ ¿çýõýä äýýä áîëîí òåõíèêèéí ìýðãýæëèéí ýìýãòýé÷¿¿äýä òºðñíèé äàðàà ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é ãîë÷ õóãàöàà 5,8 ñàð, áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é ãîë÷ õóãàöàà 2,1 ñàð, æèðýìñëýýã¿é õóãàöàà 6,0 ñàð áàéãàà íü áóñàä áàãà, á¿ðýí áóñ äóíä, á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ õàðüöàíãóé áîãèíî áàéíà. ` 69 Öýâýðøèëò Öýâýðøèõ íàñ íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ, ýð¿¿ë ìýíä, àìüäðàëûí õýâ ìàÿã, õ¿íñ òýæýýëèéí áàéäàë, àíõíû áîëîí ñ¿¿ë÷èéí òºðºëòèéí íàñ, íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî çýðãýýñ øàëòãààëàí ÿíç á¿ð áàéäàã. Öýâýðøèõ íàñ çàëóóæèõ òóñàì òóõàéí óëñûí òºðºëòèéí ò¿âøèí㺺ñ ãàäíà õóâü õ¿íèé ñýòãýë ç¿éä èõýýõýí íºëººëäºã. ÕÀͯÝÌÑ-ä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí öýâýðøèëòèéí áàéäëûã íàñíû á¿ëãýýð Õ¿ñíýãò 5.08-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 5.08 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí öýâýðøèëò, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Íàñíû á¿ëýã Öýâýðøèëòèéí õóâü Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 30-34 1,1 1 317 35-39 2,8 1 251 40-41 4,4 433 42-43 7,4 446 44-45 13,6 330 46-47 26,2 290 48-49 50,8 181 Á¿ãä 7,4 4 248 ÕÀͯÝÌÑ 1998 5,1 3 494 Íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çýõýä öýâýðøèëò 30-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 1 õóâü áàéñíàà 48-49 íàñíûõíû äóíä 51 õóâü áîëæ íýìýãäñýí áàéíà. Ýíý íü 50 íàñ õ¿ðñýí Ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàë õóâü íü öýâýðøñýí ãýñýí ¿ã þì. ÕÀͯÝÌ-èéí 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä öýâýðøèëòèéí õóâü (49.3 õóâü) 1.5 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. Òºðºëòèéí ò¿âøèíã ºíäºð õºãæèëòýé áóñàä óëñûí ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä ìàíàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí öýâýðøèëòèéí íàñ õàðüöàíãóé ýðò áàéíà. Ýíý íü òýäíèé õ¿íñ òýæýýëèéí áàéäàë, òºðºëòèéí ò¿âøíèé áóóðàëòòàé õîëáîîòîé þì. Ä¿ãíýëò Ýíý á¿ëýãò òºðºëòºä íºëººëºã÷ çàâñðûí õ¿÷èí ç¿éëñ¿¿äèéã (ãýð á¿ë òºëºâëºëò, ¿ð õºíäºëòººñ áóñàä) àâ÷ ¿çëýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõíû ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ 21,6 íàñ áàéíà. ªìíºõ òàâàí æèëòýé õàðüöóóëàõàä íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû á¿õ á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýðëýëòèéí ãîë÷ íàñ íýìýãäæýý.
- 97. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ТАВДУГААР БҮЛЭГ Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ãîë÷ íàñ õºãøèí (45-49 íàñ) áîëîí çàëóó (25-29 íàñ) ¿åèéíõýíä 20 îð÷èìä õýâýýð õàäãàëäñààð áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíýýñ õîéø ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é (ãîë÷ õóãàöàà 6.5 ñàð, äóíäàæ õóãàöàà 10 ñàð) áàéãàà õóãàöàà óðò áàéíà. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò ìàíàéä õàðüöàíãóé ºíäºð áàéãàà íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà õàðüöàíãóé óðò áàéãààòàé õîëáîîòîé þì. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñíèé äàðàà äàõèí æèðýìñëýõã¿é áàéãàà õóãàöàà 7.5 ñàð áàéíà. Ýíý íü 30 õ¿ðòýëõ íàñíû, Áàðóóí á¿ñèéí, á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ºíäºð áàéíà. 70
- 98. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.01 Ãýð á¿ëòýé /íºõºðòýé/ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ òàëààðõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàë, àìüä õ¿¿õäèéí òîîãîîð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Àìüä õ¿¿õäèéí òîî / îäîîãèéí æèðýìñëýëò îðîîä / 0 1 2 3 4 5 6+ Ä¿í 2 æèëèéí äîòîð 69.4 33.5 10.4 4.5 1.4 0.5 0.3 13.1 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø æèë 15.6 44.4 14.0 3.3 0.7 0.2 0.0 14.5 õóãàöàà òîäîðõîéã¿é 1.1 0.1 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 Øèéäýýã¿é 0.5 4.1 6.4 1.3 0.4 0.2 0.0 3.2 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõã¿é 4.8 15.8 65.1 85.1 88.3 86.6 83.5 63.2 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí 1.1 1.0 2.5 3.9 4.5 4.7 4.8 3.0 Æèðýìñëýõ áîëîìæã¿é 6.5 0.9 1.5 1.8 4.7 7.8 11.4 2.9 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 186 1 256 1 997 1 319 830 424 333 6 345 71 Á¯ËÝà VI Òºðºëòèéí òºñººëºë Ýíý á¿ëýã íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí õýðýãöýýã ¿íýëýí ä¿ãíýõ òîäîðõîé äýä á¿ëã¿¿äòýé. Ýäãýýð äýä á¿ëã¿¿äýä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ ýñýõ, õýäèé õóãàöààíû äàðàà õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ áîäîëòîé áàéãàà, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë òýäíèé òºðºëòèéí òºñººëºëä õýðõýí íºëººëæ áàéãàà, õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî, õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäýý òºð¿¿ëæ áàéãàà ýñýõ, õ¿ñýýã¿é õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéãàà ýñýõ, õ¿ñýýã¿é õ¿¿õäèéã òºð¿¿ëýõýýñ çàéëñõèéæ ÷àäàæ áàéãàà ýñýõ çýðýã ¯íäýñíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí õºòºëáºðèéí õýðýãæèëòýä ¿íýëýëò ä¿ãíýëò ºãºõºä çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã îðóóëëàà. Õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýìæ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ ýñýõ òóõàé ñàíàëûã ýíõ òóíõ áàéãàà õ¿¿õäèéí (îäîîãèéí æèðýìñëýëò îðîîä) òîîãîîð õ¿ñíýãò 6.01-ä õàðóóëàâ. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëíý Ñóäàëãààíû àñóóëãàä æèðýìñýí ýõ÷¿¿äýýñ íýìæ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé áàéãàà ýñýõèéã àñóóõäàà àñóóëòûã “Îäîî òýýæ áàéãàà õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñíèéõýý äàðàà” ãýæ àñóóñàí ó÷ðààñ õî¸ð õ¿¿õýäòýé áºãººä ñóäàëãààíû ¿åä æèðýìñýí áàéãàà ýìýãòýéã ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ãýæ ¿çñýí. 1998 îíû ÕÀͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 15 õóâü íü õî¸ð æèëèéí äîòîð, 15 õóâü íü õî¸ð áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø æèëèéí äàðàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéõàä 62 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ áîäîëã¿é áàéíà ãýæ õàðèóëñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 13 õóâü íü õî¸ð æèëèéí äîòîð, 14 õóâü íü õî¸ð áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø æèëèéí äàðàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéõàä 63 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ áîäîëã¿é áàéíà ãýæýý. Ýíý íü 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä õî¸ð æèëèéí äîòîð õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷
- 99. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ áàéãàà áîëîí õî¸ð áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø æèëèéí äàðàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü áàãà õýìæýýãýýð áóóðñàí áàéíà. Çóðàã 6.1 Íýìæ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ ñàíàë, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëíý 28% Øèéäýýã¿é 3% ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí 3% Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõã¿é 63% Æèðýìñëýõ áîëîìæã¿é 3% Õî¸ð æèëèéí äîòîð áîëîí õî¸ð ò¿¿íýýñ äýýø æèëèéí äàðàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî ºñºõ òóòàì áóóð÷ áàéíà. Òóõàéëáàë õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 69 õóâü íü 2 æèëèéí äîòîð õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéõàä 5 áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 1 õ¿ðýõã¿é õóâü íü 2 æèëèéí äîòîð õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ýý. ͺ㺺 òàëààð õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ýíõ òóíõ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî íýìýãäýõ òóñàì áàãà õýìæýýãýýð ºñ÷ýý. ªºðººð õýëáýë õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéõàä 3 áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéíà. 1998 îíû ÕÀͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð õî¸ð õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 58 õóâü, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 80 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõã¿é ãýñýí áîë ñ¿¿ë÷èéí ñóäàëãààãààð õî¸ð õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Èéíõ¿¿ 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä õî¸ð õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿ä 7 ïóíêòýýð, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿ä 5 ïóíêòýýð íýìýãäñýí íü ìàíàé ýìýãòýé÷¿¿ä àì á¿ëèéíõýý òîîã, ººðººð õýëáýë õ¿¿õäèéíõýý òîîã òºëºâëºäºã áîëñîíòîé õîëáîîòîé. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ ýñýõ òóõàé ñàíàëûã íàñíû 72 á¿ëãýýð õ¿ñíýãò 6.02-ò õàðóóëàâ. Õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çýõýä, 20-24 íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü íü, 35-39 íàñíû, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 8 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé áàéíà. Õàðèí 20-24 íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 22 õóâü íü, 35-39 íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 84 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ãýæ õàðèóëæýý.
- 100. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.02 Ãýð á¿ëòýé /íºõºðòýé/ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ òàëààðõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàë, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Íàñíû á¿ëýã 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 Á¿ãä 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 1998 îíä 31 õóâü áàéñàí íü 2003 îíä 28 õóâü áîëæ áàãà õýìæýýãýýð áóóðñàí áîë õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 1998 îíä 62 õóâü áàéñàí íü 2003 îíä 63 õóâü áîëæ áàãà õýìæýýãýýð íýìýãäæýý. Õýäèé òèéì áîëîâ÷ 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàí íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çýõýä, õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü íýìýãäñýí áîë, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü áóóðñàí áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 66 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é (ýíä ¿ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿ä îðñîí áîëíî) áàéíà. Õî¸ð õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòîä õºäººíººñ 4 ïóíêòýýð ºíäºð áàéíà. Õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã àìüä áàéãàà õ¿¿õýä (1 áà ò¿¿íýýñ äýýø) á¿ðýýð àâ÷ ¿çýõýä õîò, õºäººãèéí õîîðîíä 2003 îíä 1998 îíûõîîñ (ÕÀͯÝÌÑ) ÿëãàà áàðàã áàéõã¿é áàéíà. 1998 îíû ÕÀͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð õî¸ð ýñâýë ãóðâàí õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòîä õºäººíººñ 10 õóâèàð ºíäºð áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð õºäººä íýëýýä õóâèàð íýìýãäýæ, õîò, õºäººãèéí õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÿëãàà áàãàññàí áàéíà. Ãýð á¿ëòýé áîëîâ÷ õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéã ýíõ òóíõ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî, ýìýãòýé÷¿¿äèéí îðøèí ñóóãàà á¿ñ íóòàã, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 6.03-ò õàðóóëàâ. 73 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëíý 2 æèëèéí äîòîð 18.2 23.1 24.2 17.6 7.4 1.0 0.5 13.1 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø æèë 63.6 49.3 27.2 9.9 0.8 0.2 0.0 14.5 õóãàöàà òîäîðõîéã¿é 0.0 0.1 0.1 0.1 0.0 0.1 0.0 0.1 Øèéäýýã¿é 3.9 4.6 5.3 5.2 1.9 0.3 0.0 3.2 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõã¿é 13.0 21.9 41.1 63.9 83.8 89.8 77.6 63.2 ¯ðèéí ñóâãàà áîîëãîñîí 1.3 0.1 1.6 2.7 5.1 4.7 3.1 3.0 Æèðýìñëýõ áîëîìæã¿é 0.0 0.5 0.5 0.5 1.0 3.9 18.8 2.9 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 77 800 1 220 1 317 1 251 1 064 616 6 345
- 101. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.03 Ãýð á¿ëòýé áîëîâ÷ õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Àìüä õ¿¿õäèéí òîî / îäîîãèéí æèðýìñëýëò îðîîä / 0 1 2 3 4 5 6+ Á¿ãä Áàéðøèë Õîò 3.3 17.3 69.6 89.7 91.8 91.1 84.0 63.6 պ人 8.3 16.3 65.3 88.5 93.4 91.3 90.3 68.8 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 11.3 16.9 68.7 92.2 95.4 91.7 86.0 68.6 Ç¿¿í 0.0 14.8 68.3 90.7 88.6 85.5 80.0 64.7 Áàðóóí 6.8 16.2 63.6 83.4 92.4 93.8 96.7 69.9 ªìíºä 0.0 15.7 63.4 90.7 96.0 97.3 96.9 68.7 Óëààíáààòàð õîò 1.8 17.9 69.6 88.7 89.5 87.5 81.7 60.5 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 13.3 20.7 61.7 90.1 87.5 93.0 84.9 63.1 Á¿ðýí áóñ äóíä 4.9 16.8 64.9 88.3 92.7 89.2 87.7 67.0 Á¿ðýí äóíä 2.0 14.5 66.8 86.9 91.3 93.0 100.0 62.4 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 6.2 17.9 70.1 90.5 94.4 91.2 84.2 68.8 Ä¿í 5.9 16.9 67.7 89.1 92.8 91.3 88.3 66.2 Õî¸ð ýñâýë ãóðâàí õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä äàðóé 10 ïóíêòýýð ºññºí íü õºäººä ÷ ãýñýí 2-3 õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿ä öààøèä õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí õî¸ð õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü ªìíºä áîëîí Áàðóóí á¿ñ íóòàãò, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Áàðóóí á¿ñ íóòàãò áóñàä á¿ñ íóòãèéã áîäâîë õàðüöàíãóé áàãà áàéãààã Áàðóóí áîëîí ªìíºä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä áóñàä á¿ñ íóòãèéíõíûã áîäâîë îëîí õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõèéã èë¿¿òýé õ¿ñäýã þì áàéíà ãýæ õýëæ áîëîõîîð áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñëèéí õîîðîíä òºäèéëýí èõ õàìààðàë àæèãëàãäñàíã¿é. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýýã (ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà áîëîâ÷ õýðýãëýýã¿é, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äýýð) ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ, îðøèí ñóóãàà á¿ñ íóòàã, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 6.04-ò õàðóóëàâ. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýý ãýäýã íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã õýðýãëýõèéã õ¿ñ÷ áàéãàà áîëîâ÷ õýðýãëýýã¿é áàéãàà (ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý íü õàíãàãäààã¿é), ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã õýðýãëýæ áàéãàà (ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý íü õàíãàãäñàí) ýìýãòýé÷¿¿äèéí íèéëáýð þì. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý íü õàíãàãäààã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä ãýäýãò ÆÑÀÕ õýðýãëýõã¿é áàéãàà áîëîâ÷ õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà, õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé ÷ íààä çàõ íü õî¸ð æèë õ¿ëýýõ áîäîëòîé áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéã õàìðóóëñàí. Ñóäàëãàà ÿâàõ ¿åä æèðýìñýí áàéñàí áºãººä õ¿¿õýäòýé áîëîõûã õ¿ñýýã¿é ýñâýë öàãàà îëæ æèðýìñëýýã¿é, ñ¿¿ëèéí òºðºëòººñ õîéø ñàðûí òýìäãýý ¿çýýã¿é áàéõ ¿åäýý æèðýìñýëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéã, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý íü õàíãàãäààã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîîíä îðóóëàâ. 74
- 102. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Ñóäàëãàà ÿâàãäàõ ¿åä ãýð á¿ëòýé áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãà õýðýãëýõ øààðäëàãàòàé áàéñàí áîëîâ÷ õýðýãëýýã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýý íü õàíãàãäààã¿é ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, Óëààíáààòàð õîòîîð òºäèéëýí ÿëãààòàé áóñ áàéãàà áîëîâ÷ ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò áóóð÷ áàéãàà íü ºìíºõ ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé èæèë áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÃÁÒ-èéí äóòàãäàæ áàéãàà õýðýãöýý íü 15-19 íàñíûõàíä 13 õóâü áàéñàí áîë 45-49 íàñàíä 1 õóâü áàéãàà íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã íýìýãäýõ òóñàì íýëýýä èõ õóâèàð áóóð÷ýý. ̺í ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí äóòàãäàæ áóé õýðýãöýý íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõèéí õýðýýð áóóðñàí áàéíà (áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 6 õóâü, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 3 õóâü). Èéìýýñ 2 ñóäàëãààíû õîîðîíäîõ 5 æèëèéí õóãàöààíä ÿëàíãóÿà áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä, 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä, Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äýä ÃÁÒ-èéí òàëààð çºâëºãºº ºãºõ àæèëä àõèö ãàðñàí ãýæ õýëæ áîëîõîîð áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 69 õóâü íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ÿìàð íýã àðãûã õýðýãëýæ áàéíà. ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 3 á¿ñ íóòàãò èæèëõýí ºíäºð áàéãàà áºãººä Óëààíáààòàð õîò, Ç¿¿í áîëîí Òºâèéí á¿ñ íóòàãò 69-70 õóâü, Áàðóóí á¿ñ íóòàãò õàìãèéí áàãà (66 õóâü), ç¿¿í á¿ñ íóòàãò õàìãèéí ºíäºð (72 õóâü) áàéíà. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí õýðýãëýý áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì íýìýãäæýý (áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 56 õóâü, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü). ÃÁÒ-èéí õýðýãëýý íü 15-19 íàñíààñ (30 õóâü) 35-39 íàñàíä (82 õóâü) ºññºí áîë 35-39 íàñíààñ áóóð÷ 45-49 íàñàíä 39 õóâü áîëæýý. Ãýð á¿ëòýé, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí 49 õóâü íü òºðºëòºº õÿçãààðëàõ çîðèëãîîð, 20 õóâü íü òºðºëò õîîðîíäûí çàéãàà çîõèöóóëàõ çîðèëãîîð ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæýý. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýýíèé (ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýýíä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü) 94 õóâü íü ÆÑÀÕ-ýýð õàíãàãäñàí áàéíà. Ýíý õóâü õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õºäººíèéõíèéã áîäâîë áàãà çýðýã ºíäºð ÷, á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çýõýä òºäèéëýí ÿëãàà áàéõã¿é, õàðèí 15-19 íàñíû îõèäûí õóâüä õàìãèéí (70) áàãà áàéíà. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýýã õýðõýí õàíãàæ áàéãààã õàðóóëæ áóé ýíý ¿ç¿¿ëýëò íü áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì íýìýãäýæ áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí õýðýãöýýã õàíãàñàí ò¿âøèí õàìãèéí áàãà õýäèé ÷ 90 õóâü ãýäýã íü õºãæèæ áóé îðíóóäòàé õàðüöóóëàõàä ºíäºð ¿ç¿¿ëýëò þì. 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÃÁÒ-èéí äóòàãäàæ áàéãàà õýðýãöýý 1998 (ÕÀͯÝÌÑ) îíä 10 õóâü áàéñàí íü 2003 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ààð 5 õóâü áîëîí áóóð÷, õàðèí ÃÁÒ-èéí õýðýãëýý íü 1998 îíä 60 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 69 õóâü áîëîí íýìýãäñýí. ÃÁÒ-èéí õýðýãöýýíèé õàíãàìæ 1998 îíä 86 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 94 õóâü áîëæ íýìýãäýâ. 75
- 103. Õ¿ñíýãò 6.04 Ãýðá¿ë òºëºâëºëòèéí (ÃÁÒ) äóòàãäàæ áàéãàà õýðýãöýý, íèéò õýðýãöýý, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñíû á¿ëýã, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. ÃÁÒ-èéí Ýìýãòýé ÃÁÒ äóòàãäàæ áàéãàà ÃÁÒ-èéã õýðýãëýæ ÃÁÒ-èéí õýðýãöýý áàéãàà íèéò õýðýãöýý õýðýãöýýíèé ÷¿¿äèéí õàíãàìæ Òºðºëò Òºðºëòºº Á¿ãä Òºðºëò Òºðºëòºº Á¿ãä Òºðºëò Òºðºëòºº Á¿ãä /õóâèàð/ õîîðîíäûí çîãñîîõ õîîðîíäûí çîãñîîõ õîîðîíäûí çîãñîîõ çàéãàà çîõè- çàéãàà çîõè- çàéãàà çîõè- -öóóëàõ -öóóëàõ -öóóëàõ òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 11.7 1.3 13.0 24.7 5.2 29.9 36.4 6.5 42.9 69.7 77 20-24 7.3 2.4 9.6 45.9 12.4 58.3 53.1 14.8 67.9 85.8 800 25-29 3.4 3.8 7.2 38.9 30.0 68.9 42.4 33.8 76.1 90.5 1,220 30-34 0.9 3.1 4.0 24.2 53.5 77.8 25.1 56.6 81.8 95.1 1,317 35-39 0.6 2.6 3.2 5.8 75.9 81.8 6.4 78.6 85.0 96.2 1,251 40-44 0.1 1.8 1.9 0.8 70.2 71.0 0.8 72.0 72.8 97.4 1,064 45-49 0.0 0.6 0.6 0.2 38.6 38.8 0.2 39.3 39.4 98.4 616 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 2.1 2.7 4.8 19.0 51.0 70.0 21.1 53.7 74.8 93.5 2,169 Ç¿¿í 1.8 2.8 4.6 18.4 51.0 69.4 20.2 53.7 73.9 93.8 614 Áàðóóí 1.5 2.7 4.2 16.2 50.0 66.2 17.7 52.7 70.4 94.0 1,351 ªìíºä 2.2 3.6 5.7 20.8 51.2 72.0 23.0 54.8 77.8 92.6 418 Óëààíáààòàð õîò 2.4 2.0 4.4 24.0 44.7 68.7 26.4 46.6 73.1 94.0 1,793 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 3.3 2.9 6.3 16.5 39.4 55.9 19.8 42.4 62.2 89.9 510 Á¿ðýí áóñ äóíä 1.9 3.6 5.6 17.2 46.1 63.3 19.2 49.7 68.9 91.9 1,386 Á¿ðýí äóíä 2.5 2.6 5.2 23.7 48.1 71.8 26.3 50.7 77.0 93.3 1,740 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 1.5 1.9 3.4 19.4 52.9 72.3 20.9 54.8 75.7 95.5 2,709 Á¿ãä 2.0 2.6 4.6 19.9 49.0 68.9 21.9 51.6 73.5 93.7 6,345
- 104. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.05 Õ¿¿õýä íü àìüä áàéãàà áîëîí õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí íèéò Àìüä õ¿¿õäèéí òîî / îäîîãèéí æèðýìñëýëò îðîîä / 0 1 2 3 4 5 6+ Á¿ãä Õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí çîõèìæòîé òîî Îãò õ¿ñýõã¿é 0.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 1 5.1 4.2 0.6 0.6 0.2 0.8 0.0 2.2 2 46.2 40.9 28.3 9.8 10.8 13.0 10.4 28.5 3 26.8 30.2 24.9 31.7 9.2 17.0 12.7 24.9 4 17.1 21.2 42.1 49.0 66.5 34.4 43.3 35.8 5 3.1 2.8 3.3 7.2 10.3 27.3 12.4 6.1 6+ 1.3 0.7 0.8 1.7 3.0 7.5 21.2 2.4 Òîîãîîð õàðèóëààã¿é 0.1 0.0 0.0 0.1 0.0 0.0 0.0 0.0 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 100.0 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýð 2.7 2.8 3.2 3.6 3.9 4.0 4.4 3.2 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýð 2.9 2.8 3.2 3.6 3.9 4.1 4.5 3.4 ͺõð¿¿äèéíõýýð 2.8 2.8 3.1 3.6 3.9 4.3 4.5 3.4 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 2,088 1,721 2,248 1,452 942 477 386 9,314 Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 186 1256 1,997 1,319 830 424 333 6,345 ͺõðèéí òîî 204 876 1,289 837 526 269 211 4,212 77 Õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèñòîé òîî ÕÀͯÝÌÑ-ààð õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äýýñ “Õ¿¿õýäã¿é áàéõ ¿åäýý ýðãýæ î÷èõ áîëîìæ òàíä òîõèîëäëîî ãýâýë òà àìüäðàëäàà õýäýí õ¿¿õýäòýé áàéâàë çîõèìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéíà âý?” ãýæ, õàðèí õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äýýñ “ Õýðâýý õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîìæ íºõöºë á¿ðäâýë òà õýäýí õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ âý? ” ãýñýí àñóóëòûí õàðèóíä ¿íäýñëýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàëààð “ õàìãèéí çîõèìæòîé ” õ¿¿õäèéí òîîã òîäîðõîéëîõ çîðèëãî òàâüñàí þì. áîëîí äóíäàæ òîîãîîð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèìæòîé òîîíû òàëààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàëûã ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîòîé çýðýãö¿¿ëýí õàðüöóóëñàí áîëîí íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä, òýäãýýðèéí íºõð¿¿äèéí ñàíàë áîëãîñîí õ¿¿õäèéí “õàìãèéí çîõèìæòîé ” äóíäàæ òîîã òîîöñîí ä¿íã Õ¿ñíýãò 6.05-ä õàðóóëàâ. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 36 õóâü íü äºðâºí õ¿¿õýäòýé, õàðèí 29 áà 25 õóâü íü õî¸ð áîëîí ãóðâàí õ¿¿õýäòýé áàéõ íü õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çæýý (õ¿ñíýãò 6.05, çóðàã 6.2). Ýíýõ¿¿ ¿ç¿¿ëýëò íü 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íòýé áàðàã àäèë ãàð÷ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿ñýæ áóé õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîîíîîñ õàðàõàä îäîî ýíõ ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî ºñºõ òóòàì ýìýãòýé÷¿¿äèéí “õàìãèéí çîõèìæòîé” ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî îëøèð÷ áàéãàà íü àæèãëàãäñàí þì. Òóõàéëáàë, õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî 2.7 áàéõàä çóðãàà áîëîí ò¿¿íýýñ îëîí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 4.4 áàéíà. Õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õäèéí òîî, òýäíèé õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî õîîðîíäîî ýåðýã õàìààðàëòàé áàéãààã äàðààõ øàëòãààíóóäààð òàéëáàðëàæ áîëíî. ¯¿íä: îëîí õ¿¿õýäòýé áàéõ õ¿ñýëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ººðñäèéí õ¿ñýë ñîíèðõîëûí äàãóó îëîí õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéíà. ͺ㺺òýéã¿¿ð õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéíõýý òîîã õýëýõäýý ººðñäèéíõºº õ¿¿õäèéí òîîòîé ò¿¿í÷ëýí îëîí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿ä öººõºí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë ãîë òºëºâ àõèìàã íàñíûõàí áàéãàà íü îëîí õ¿¿õýäòýé áàéõ çîõèìæòîé ãýäýã ñàíàà áîäîë íü ¿ð
- 105. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ õ¿¿õäýý ºñãºí òîðíèóëàõ àìüäðàëûí îëîí æèëèéí òóðøëàãàòàé õîëáîîòîé áèé áîëñîí áàéæ áîëîõ þì. Çóðàã 6.2 Õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî, íèéò ýìýãòýé÷¿¿äýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. 0 10 20 30 40 6+ 5 4 3 2 1 Õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí òîî Äýýðõ áàéäëààñ õàðàõàä îëîí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí “õàìãèéí çîõèìæòîé” ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî íü ººðñäèéíõ íü òºð¿¿ëæ ºñãºñºí õ¿¿õäèéí òîîíîîñ öººõºí áàéãàà áà õàðèí öººí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä “õàìãèéí çîõèìæòîé” ãýæ ¿çýæ áóé õ¿¿õäèéí òîî îäîî áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîíîîñ íü èë¿¿ áàéãàà íü ñóäàëãààíû ÿâöàä àæèãëàãäëàà. Æèøýýëáýë: òàâàí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü íü òàâààñ öººõºí, çóðãàà áîëîí ò¿¿íýýñ îëîí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 79 õóâü ò¿¿íýýñ öººõºí õ¿¿õýäòýé áàéõ íü òîõèðîìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéíà.(õ¿ñíýãò 6.05) Õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèìæòîé òîîã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 3.4 ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýð 3.2 õ¿¿õýä áàéãàà íü òºäèéëýí ÿëãààòàé áóñ áàéíà. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ààð õ¿¿õäèéí çîõèìæòîé òîîã ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 3.5, íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä 3.3 ãýæ ñàíàë áîëãîæ áàéñíààñ 0.1 ïóíêòýýð ÿëèìã¿é áóóð÷ýý. Õàðèí õ¿¿õýäã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 2.7 áàéãàà íü íýëýýä çºð¿¿òýé áàéíà. Ýíä ñîíèðõîë òàòñàí íýã àñóóäàë áîë ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ñàíàë áîëãîñîí õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèìæòîé òîî, íºõð¿¿äèéí ñàíàë áîëãîñîí õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèìæòîé òîîòîé èæèë áàéãààä îðøèíî. ¯¿íèéã ýõíýð, íºõð¿¿ä áîäîë ñàíààãàà íýãòãýí ãýð á¿ëýý òºëºâëºäºã áîëñíîîð, ìºí ýðýãòýé÷¿¿¿ä íü ºíºð ºòãºí ãýð á¿ëèéã èë¿¿ä ¿çäýãýýð òàéëáàðëàæ áîëíî. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çñýí õ¿¿õäèéí òîîã ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ, á¿ñ íóòàã, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 6.06-ä õàðóóëàâ. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çñýí õ¿¿õäèéí òîî, òýäíèé íàñ àõèõ òóñàì íýìýãäýæ áàéíà. Ýíý íü 15-19 íàñàíä 2.6, 45-49 íàñàíä 3.9 áàéíà. Õàðèí çàëóó ýìýãòýé÷¿¿ä, íàñ àõèñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë öººõºí õ¿¿õýäòýé áàéõûã õ¿ñ÷ áàéãàà íü ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ àæèãëàãäëàà. Õ¿¿õäèéí çîõèìæòîé òîî õºäººä õîòûã, áàðóóí á¿ñ íóòàãò áóñàä á¿ñ íóòãèéã áîäâîë àðàé îëîí áàéãàà áºãººä áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð òºäèéëýí ÿëãààòàé áóñ áàéíà. 78 îãò õ¿ñýõã¿é õóâü
- 106. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.06 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, íºõð¿¿äèéí õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî, íàñíû á¿ëýã, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. Íàñíû á¿ëýã Õ¿ñ÷ áàéãàà áîëîí õ¿ñýýã¿é òºðºëò ÕÀͯÝÌÑ-íä ýìýãòýé÷¿¿äýýñ òýäíèé ñ¿¿ëèéí òºðºëò áîëîí æèðýìñëýëòèéí òàëààð, òóõàéëáàë, òóõàéí òºðºëò áîëîí æèðýìñëýëòèéã òºëºâëºñºí ýñýõ, òºëºâ뺺ã¿é ÷ ãýñýí àðàé õîæóó òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéñàí ýñýõ, ýñâýë îãò õ¿ñýýã¿é çýðãèéã òîäðóóëàõ çîðèëãîîð õýä õýäýí àñóóëò àñóóñàí. Ýäãýýð àñóóëòóóäàä ¿íäýñëýí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí òýäíèé íºõð¿¿ä õýäèéä, õýäýí õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõýý àëü õýð çîõèöóóëæ áàéãààã òîäîðõîéëîõ áîëîìæòîé þì. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýëò áà òºðºëòèéí òºëºâëºëòèéã òºðºëòèéí äàðààëàë, òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñíû á¿ëãýýð õ¿ñíýãò 6.07-ä ¿ç¿¿ëýâ. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ñ¿¿ëèéí ãóðâàí æèëä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéíõýý 88 õóâèéã òºëºâëºñºí öàã ¿åäýý, 4 õóâèéã òºëºâëºñºí õóãàöààíààñàà àðàé ýðò òºð¿¿ëñýí íü àæèãëàãäñàí, õàðèí 8 õóâü íü õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòèéí òºðºëò áóþó òºëºâ뺺ã¿é òºðºëò áàéæýý. 79 Íèéò Íèéò ýìýãòýé- íºõðèéíõ 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 ÷¿¿äèéíõ Áàéðøèë Õîò 2.7 2.9 3.0 3.2 3.4 3.6 3.8 3.2 3.4 պ人 2.6 2.7 3.1 3.4 3.7 3.9 4.1 3.3 3.4 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 2.6 2.8 3.1 3.4 3.6 3.8 4.0 3.3 3.3 Ç¿¿í 2.5 2.5 2.9 3.0 3.2 3.5 3.6 3.0 3.3 Áàðóóí 2.5 2.7 3.2 3.5 3.8 4.0 4.3 3.4 3.6 ªìíºä 2.8 3.0 3.1 3.4 3.7 3.6 4.1 3.3 3.1 Óëààíáààòàð õîò 2.7 2.9 2.9 3.1 3.4 3.5 3.7 3.1 3.3 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 2.5 2.6 3.1 3.3 3.6 4.0 4.0 3.0 3.3 Á¿ðýí áóñ äóíä 2.6 2.8 3.0 3.3 3.7 3.9 4.2 3.2 3.3 Á¿ðýí äóíä 2.8 2.8 3.1 3.3 3.6 3.6 3.9 3.2 3.3 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 3.0 2.9 3.1 3.3 3.5 3.6 3.8 3.4 3.5 Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéíõ 2.6 2.8 3.1 3.3 3.6 3.7 3.9 3.2 - Íèéò íºõð¿¿äèéíõ 2.5 2.8 3.0 3.1 3.5 3.7 3.9 - 3.4
- 107. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.07 Ýìýãòýé÷¿¿äèéí òºðºëòèéí òºëºâëºëò, ä¿íä ýçëýõ õóâèàð, òºðºëòèéí äàðààëàë, òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2001-2003 îí. Òºðºëòèéí òºëºâëºëò Õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò áà òºðºëò íü 19 õ¿ðòýëõ íàñíû ºñâºð îõèäîä 11 õóâü ºíäºð áàéãàà íü óðüäàõ ñóäàëãààíû (1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ààð 12 õóâü) ¿ç¿¿ëýëòýýñ áàãà ÷ ãýñýí áóóð÷ýý. Õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò áîëîí òºðºëò íü 20-24 íàñàíä 5 õóâü, 40-44 íàñàíä 32 õóâü áàéãàà íü ýõèéí íàñ àõèõ òóñàì íýìýãäæýý. Õàðèí 35-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 16 õóâü áàéãàà íü õàðüöàíãóé ºíäºð ¿ç¿¿ëýëò áîëîâ÷ ºìíºõ 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ààð 29 õóâü áàéñàí ¿ç¿¿ëýëòýýñ îéðîëöîîãîîð 2 äàõèí áóóð÷ýý. Õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò áà òºðºëò íü íàñíû á¿ëýã á¿ðò 1998 îíûõîîñ áóóðñàí íü ìàíàé ýìýãòýé÷¿¿ä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí àðãàä ñóðàëöàæ, õýðýãæ¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãàà æèëýýñ æèëä ñàéæèð÷ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéã õàðãàëçàí òîîöñîí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòûã ñ¿¿ëèéí 3 æèëèéí áàéäëààð òîîöñîí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòòýé õàðüöóóëàí áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 6.08-ä ¿ç¿¿ëýâ. Õ¿ñ÷ áóé õ¿¿õäèéã õàðãàëçàí òîîöñîí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòûã òîîöîõäîî íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí òîîíîîñ ýõ íü õ¿ñýýã¿é áàéõàä òºðñºí õ¿¿õäèéí òîîã õàñààä, ãóðàâäóãààð á¿ëýãò äóðüäñàí íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí êîýôôèöèåíòûã òîîöäîã àðãà÷ëàëààð òîîöñîí. Õýðâýý ýõèéí ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî òóõàéí ýìýãòýéí õàìãèéí çîõèìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîíîîñ öººõºí áàéâàë ýñýí ìýíä áàéãàà õ¿¿õäèéã ýõ íü õ¿ñýæ áàéæ òºð¿¿ëñýí ãýæ ¿çýâ. Õàðèí õ¿ñýýã¿é õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõýýñ ñýðãèéëæ ÷àäâàë òºðºëòèéí ò¿âøèí ÿìàð áàéõûã õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéã õàðãàëçàí òîîöñîí òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò õàðóóëíà. 80 Òºðºëòèéí Îäîî Õîæóó Õ¿ñýýã¿é Ä¿í òîî Òºðºëòèéí äàðààëàë 1 90.3 3.3 6.4 100.0 1548 2 85.5 5.3 9.2 100.0 792 3 86.3 4.0 9.7 100.0 124 4+ 73.8 4.8 21.4 100.0 42 Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 19 77.9 10.8 11.3 100.0 222 20-24 91.2 4.1 4.7 100.0 894 25-29 92.3 2.2 5.5 100.0 729 30-34 86.8 3.3 9.9 100.0 423 35-39 79.1 4.4 16.5 100.0 206 40-44 67.7 0.0 32.3 100.0 31 Á¿ãä 88.3 4.0 7.7 100.0 2 506
- 108. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 6.08 Õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 1998, 2003 îí. Òºðºëòèéí êîýôôèöèåíò Õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 1998 2003 1998 2003 Áàéðøèë Õîò 2.2 2.0 2.5 2.1 պ人 3.1 2.6 3.7 2.9 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 2.9 2.3 3.2 2.6 Ç¿¿í 2.4 2.5 3.0 2.8 Áàðóóí 3.3 2.7 3.9 2.9 ªìíºä 3.1 2.6 3.5 3.0 Óëààíáààòàð õîò 2.0 1.9 2.2 1.9 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 2.8 2.6 3.4 3.2 Á¿ðýí áóñ äóíä 3.1 2.4 3.7 2.8 Á¿ðýí äóíä 2.7 2.2 2.9 2.4 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 2.5 2.3 2.8 2.4 Á¿ãä 2.7 2.3 3.1 2.5 Òºðºëòèéí êîýôôèöèåíòûã ÕÀͯÝÌ-èéí 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé çýðýãö¿¿ëýí õàðàõàä õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 0.4 ïóíêòýýð, åðºíõèé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 0.6 ïóíêòýýð áóóðñàí áàéíà. Ìàíàé ýìýãòýé÷¿¿ä çºâõºí òºëºâëºñºí áóþó õ¿ñ÷ áàéãàà õ¿¿õäýý òºð¿¿ëáýë, õ¿ñ÷ áàéãàà òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò 2.3 áàéõ ¿ç¿¿ëýëò íü òºðºëòèéí åðºíõèé íèéëáýð êîýôôèöèåíò 2.5-òàé ä¿éæ áàéãààã ÃÁÒ, æèðýìñëýëòèéã çîõèöóóëàõ àðãà, àæèëëàãàà õýðýãæèæ áóéí íîòîëãîî ãýæ ¿çýæ áîëîõ þì. Õàðèí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýä ÿëàíãóÿà ºìíºä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîîãèéí áîëîí õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí õîîðîíä õàìãèéí èõ ÿëãààòàé áàéíà. Òºðºëòèéí åðºíõèé íèéëáýð êîýôôèöèåíò, õ¿ñ÷ áóé òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò íü áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð àâ÷ ¿çýõýä 1998 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íãýýñ áóóð÷ýý. 2003 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ä¿íãýýð ãàðñàí õ¿ñ÷ áóé ÒÍÊ, åðºíõèé ÒÍÊ íü 1998 îíûõîîñ äîîãóóð áàéãàà áºãººä ýíý íü ìºí èõýíõ á¿ñ íóòãóóäàä áàãà áàéíà. Òºðºëòèéí áóóðàëòàä ÃÁÒ-èéí àðãóóä, ÆÑÀÕ-èéã íýëýýä ñàéí õýðýãëýæ áóéã õàðóóëñàí ¿ç¿¿ëýëò ãàðëàà. 81 Ä¿ãíýëò Ìàíàé ýðýãòýé÷¿¿ä, ýìýãòýé÷¿¿ä òºðºëòºº íýëýýä ñàéí çîõèöóóëæ áàéãàà íü ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàãäëàà. Òóõàéëáàë, ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 69 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéãàà íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýýíèé 94 õóâèéã á¿ðä¿¿ëæ áàéíà. 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íòýé õàðüöóóëàõàä ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ áàéãàà
- 109. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЗУРГААДУГААР БYЛЭГ õóâü 9 ïóíêòýýð, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýýíèé õàíãàìæ 8 õóâèàð íýìýãäæýý. Èõýíõ ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õäèéíõýý òîîã õÿçãààðëàõ õ¿ñýëòýé áàéíà. Õî¸ð õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü, ãóðâàí õ¿¿õýäòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 õóâü íü õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõ õ¿ñýëã¿é ãýæýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 88 õóâü íü ñ¿¿ëä òºðñºí õ¿¿õäýý õ¿ñ÷ áàéæ òºð¿¿ëñýí áîë 8 õóâü íü õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòèéí òºðºëò áóþó òºëºâ뺺ã¿é òºðºëò áàéíà. Õýðâýý õ¿ñýýã¿é òºðºëòººñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëæ ÷àäâàë ÒÍÊ 2.3 áàéõ áîëîìæòîé áºãººä îäîîãèéí ÒÍÊ 2.5 áàéíà. Ýíý íü ìàíàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãýð á¿ë òºëºâëºëò, æèðýìñëýõýýñ õàìãààëàõ àðãà õýðýãñëèéí õýðýãëýý ñàéí áàéãààã íîòîëæ áàéãàà þì. Ìîíãîë Óëñàä îð÷èí ¿åèéí ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýý ºíäºð ò¿âøèíä õ¿ð÷, õ¿ñýýã¿é òºðºëò áóóð÷, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí íèéò õýðýãöýý ºíäºð õóâèéã ýçýëæ áàéãàà íü ÍYÝÌ-èéí õºòºëáºð àìæèëòòàé õýðýãæèæ áóéã õàðóóëæ áàéíà. 82
- 110. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ 83 ÁYËÝà VII Íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò ÕÕ çóóíû äóíä ¿åýñ ýõëýí Ìîíãîë óëñûí õ¿í àìûí íàñ áàðàëòûí ò¿âøèí õºãæèæ áóé óëñ îðíóóäûí íýãýí àäèë áóóð÷ ýõýëñýí. 1989 îíû ýöýñò 1000 õ¿í òóòìààñ 8 õ¿í íàñ áàðæ áàéñàí áîë ýíý ¿ç¿¿ëýëò áóþó íàñ áàðàëòûí åðºíõèé êîåôôèöèåíò ààæìààð áóóð÷ 2003 îíû ýöýñò ãýõýä 1000 õ¿í òóòìààñ 6 õ¿í áîëòëîî áóóðñàí áàéíà. Íàñ áàðàëòûã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çýõýä íÿëõàñ áîëîí 0-4 íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë áóñàä íàñíû á¿ëãèéíõýýñ ºíäºð áàéíà. (ÝÌßàìíû ìýäýýãýýð). Ìîíãîë óëñûí òºðººñ õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãîä 2015 îí ãýõýä íÿëõñûí ýíäýãäýëèéã 2000 îíû ò¿âøíýýñ 1/3-ýýð áóóðóóëíà õýìýýí òîäîðõîéëñîí áàéäàã. (Ìîíãîë óëñûí òºðººñ õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãî, 2004 îíû 5-ð ñàð). ̺í Ìîíãîë óëñûí ¯íäýñíèé ͺõºí ¯ðæèõ¿éí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí Õºòºëáºð (YÍYÝÌÕ) íü ýõèéí áîëîí íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã áóóðóóëàõ, ìºí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí õàëàìæèéí ¿éë÷èëãýýã ñàéæðóóëàõàä ãîëëîí àíõààðàõ þì. Íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý íü ¯Í¯ÝÌ õºòºëáºðèéí ñàéæðàëòûã ¿íýëýõ 8 ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëòèéí (¯Í¯ÝÌÕ-èéí ýõíèé çîðèëãûí õ¿ðýýíä) íýã þì. Óã YÍYÝÌÕ-ò 2006 îí ãýõýä íÿëõñûí ýíäýãäýëèéã 1000 àìüä òºðºëòºä 27.0 áîëãîíî ãýæýý. Íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý íü ¿íäýñíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí õºòºëáºðèéí ¿éë ÿâöûã ¿íýëýõýä òºäèéã¿é ºíººãèéí õ¿í àì ç¿éí íºõöºë áàéäëûã øàëãàõ, õ¿í àìûí õýòèéí òîîöîîã õèéõýä õýðýãòýé þì. Öààøèëáàë ýíý õóâü õýìæýý íü íàñ áàðàëòûí ò¿âøèí, ÷èã õàíäëàãà, ò¿¿í÷ëýí íàñ áàðàõ ºíäºð ìàãàäëàëòàé áàéäàã õ¿í àìûí äýä á¿ëã¿¿äèéã òîäîðõîéëîõ ÿëãààòàé áàéäëûí òàëààðõ ìýäýýëëýýð õàíãàæ ºãíº. Íÿëõàñ áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí, ÷èã õàíäëàãà, ÿëãààòàé áàéäëûã õ¿í àì ç¿éí áîëîí íèéãìèéí çàðèì ¿ç¿¿ëýëòýýð ãàðãàñàí ìýäýýëë¿¿ä ýíý á¿ëýãò ä¿ðñëýãäñýí áîëíî. 2003 îíû ͯÝÌÑ-ãààð òºðºëò õîîðîíäûí çàé áîëîí òºðºëòèéí äàðààëëûí òàëààðõ òîî ìýäýý öóãëóóëààã¿é ó÷ðààñ õ¿¿õäèéí íàñ áàðàõ ýðñäëèéã ò¿¿íä íºëººëºõ ãîë õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä áîëîõ ýõèéí òºðºëò õîîðîíäûí çàé áîëîí òºðºëòèéí äàðààëëààð õàðóóëàõ áîëîìæã¿é áàéíà. Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõ, íÿëõñûí, 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí òàëààðõ òîî ìýäýýëëèéã ñóäàëãààíä îðîëöñîí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ òóñ ñóäàëãààíààñ ºìíºõ òàâàí æèëä òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí õ¿éñ, òºðñºí îí, ñàð, ºäºð, àìüä áàéãàà ýñýõ, íàñ áàðñàí òîõèîëäîëä ìºí îí, ñàð, ºäðèéã á¿ðòãýõ çàìààð öóãëóóëñàí. Íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã õýìæèõýä äîîðõ ¿ç¿¿ëýëòèéã òîîöîæ, äàðààõ áàéäëààð òîäîðõîéëîãäîíî. ¯¿íä: - Íÿðàéí ýíäýãäýë (NN) ãýäýã íü: òºðñíèé äàðààõ ýõíèé ñàðûí äîòîð ýíäýõ ìàãàäëàë, - Íÿðàéí äàðààõ ýíäýãäýë (PNN) ãýäýã íü: íÿëõñûí áîëîí íÿðàéí ýíäýãäëèéí õîîðîíäîõ ÿëãàà, - Íÿëõñûí ýíäýãäýë (1q0) ãýäýã íü: òºðñíººñ 1 æèëèéí õóãàöààíä ýíäýõ ìàãàäëàëûã íÿëõñûí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò, - Õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (4q1): 1-5 íàñíû õîîðîíä ýíäýõ ìàãàäëàë
- 111. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ - Òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (5q0): òºðñíººñºº õîéø òàâ õ¿ðòýëõ íàñàíäàà ýíäýõ ìàãàäëàëûã õýëýõ áºãººä òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò ãýíý. Íàñ áàðàëòûí òîîöîîíû ¿íýí áîäèò áàéäàë íü ò¿¿âðèéí áîëîí ò¿¿âðèéí áóñ àëäààíààñ ( ìýäýýëýë öóãëóóëàõ, øèâýëò, á¿ðòãýãäñýí òºðºëò, ýíäýãäëèéí á¿ðýí ã¿éöýä, ¿íýí áîäèò áàéäàë ã.ì) õàìààðäàã þì. Íàñ áàðàëòûí òîîí ìýäýýëýë äýõ ò¿¿âðèéí áóñ àëäààíû íýã íü òºðººä ìàø áîãèíî õóãàöààíä íàñ áàðñàí òîõèîëäîëä [ͯÁ-ûí 1982 îí áîëîí Æ.Ì Ñàëëèâàíû 1996 îí] õ¿¿õäèéí òºðºëò, ýíäýãäëèéã äóòóó á¿ðýí áóñ ìýäýýëëýõ ÿâäàë þì. Òóõàéí íýã ñóäàëãààí äàõü íàñ áàðñàí õ¿¿õäèéí á¿ðýí áóñ ìýäýýëýë, õàðèóëò áàéõàä íÿðàéí ¿åä ýíäñýí òîõèîëäîëä ýíý íü õàìãèéí õýö¿¿ íü þì. Õýðýâ íÿðàéí ýðò ýíäýãäëèéí òàëààðõ íýã ë á¿ðýí áóñ õàðèóëò áàéõàä íÿëõñûí ýíäýãäýë äýõ íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâèéí æèí äîîãóóð ãàðäàã. Óã ñóäàëãààíû íÿðàéí, íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíòèéã õ¿ñíýãò 7.01-ä õàðóóëàâ. Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 0-3 æèëèéí õóãàöààíä íÿëõñûí ýíäýãäýë äýõ íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâü 0.46 áàéíà. Íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâü íü ìýäýýëýë á¿ðýí ä¿¿ðýí, ¿íýí áîäèò ìýäýýëýëòýé ãýãäýõ îðíóóäûí (1000 àìüä òºðºëò òóòìûí 40-50 íÿëõñûí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí 0.50-0.60 õýëáýëçýëòýé áàéäàã) õàðüöààòàé äºõºæ î÷èæ áàéíà. [Æ.Ì Ñàëëèâàí 1996 îí]. Íÿðàéí ýíäýãäëèéí õóâü áàãà çýðýã äîîãóóð áàéãàà íü á¿ðýí áóñ ìýäýýëýëòýé ãýñýí ¿ã áèø þì. Õ¿ñíýãò 7.01 Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõü, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. (ÿðèëöëàãà àâñàí ñàðûã îðóóëààã¿é)* Íàñ áàðàëòûí êîåôôèöèåíò Íÿðàéí Íÿðàéí Íÿëõàñûí 1-4 íàñòàé 5 õ¿ðòýë Ãóðâàí äàðààõü õ¿¿õäèéí íàñíû æèë õ¿¿õäèéí (NN) (PNN) (1q0) (4q1) (5q0) 0-3 13.4 16.1 29.5 5.2 34.5 * 2003 îíû ÍYÝÌÑ-íû ìýäýýëýë íü ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëèéí òºðºëò, íÿëõàñ õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëèéí ìýäýýëëèéã àâñàí áîëíî. 1998 îíû ñóäàëãààíû 4-9 áîëîí 10-14 æèëèéí ºìíºõ ìýäýýëýëòýé õàðèöóóëàí ä¿ãíýëò ºãºõ áîëîìæã¿é ÍYÁ. 1982. – ªðõèéí ñóäàëãààíû ò¿¿âýðëýëòèéí áîëîí ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà: Íüþ-Éîðê. ÍYÁ. Æ. Ì. Ñàëëèâàí 1996.– Êàçàêñòàíû õ¿íñ ñóäëàëûí ¿íäýñíèé õ¿ðýýëýí, “Ìàêðî” èíñòèòóä 1996. Êàçàêñòàíû Õ¿í àì ç¿é, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1995. á¿ëýã 8 84
- 112. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 7.02 Íÿëõàñûí ýíäýãäýëèéí êîýôôèöèåíò, ÍYÝÌÑ-2003 Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàì, øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí áàéäàë Yå 2001-2003 ÍYÝÌÑ-2003 29.5 Øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí áàéäëààð 34.0 (2002) Ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿàìíû ìýäýýëëýýð 28.2 85 Íàñ áàðàëòûí ò¿âøèí Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 3 æèëä (2001-2003) íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâèéí æèí 1000-í àìüä òºðºëòºä 30 áàéõàä íÿðàéí áîëîí íÿðàéí äàðààõ ýíäýãäëèéí õóâü 1000- ä 14, 1000-ä 16 áàéíà. ̺í àäèë õóãàöààíä òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâèéí æèí 1000-ä 35 áàéõàä õ¿¿õäèéí (1-5 íàñíû) ýíäýãäýë ìàø áàãà 1000-ä 5 íîãäîæ áàéíà. Øóóä òîîöîîíóóä íü 2002 îíû íÿëõñûí ýíäýãäëèéí (1q0) 1000-ä 34 áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí (4q1) 1000-ä 8 áàéãàà øóóä áóñ òîîöîîòîé (MORTPAK) ìàø îéð þì (MORTPAK-èéí íàðèéâ÷èëñàí ä¿ãíýëòèéã õ¿ñíýãò 7.01À-ààñ ¿çíý ¿¿). Ýõ ¿¿ñâýð Íÿëõñûí ýíäýãäëèéí òàëààðõ àëáàí ¸ñíû ñòàòèñòèê òîî ìýäýý ÝÌßàìíû ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèêýýð ñàð á¿ð òîîöîãäîí YÑÃ-ûí áþëëåòåíü, òàíèëöóóëãàä òàâèãääàã þì. 2003 îíû ͯÝÌÑ áîëîí 2001-2003 îíû ÝÌß-íû ìýäýýëýëä ¿íäýñëýí òîîöñîí íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýýã õ¿ñíýãò 7.02-ò õàðóóëàâ. ÝÌß-íû ìýäýýëëýýñ òîîöñîí íÿëõñûí ýíäýãäëèéí êîýôôèöèåíò íü (2001-2003 îíû ¿å) 2003 îíû ͯÝÌÑ ä¿í, MORTPAK ïðîãðàììààð øóóä áóñ àðãà àøèãëàí òîîöñîíòîé îéðîëöîî áàéãàà þì. Íàñ áàðàëòûí ò¿âøèíãèéí ÿëãàà Ýíýõ¿¿ õýñýãò íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí ò¿âøèíãèéí ÿëãààã 2003 îíû ͯÝÌÑ-íä îðñîí íèéãýì ýäèéí çàñãèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä áîëîí îíöëîã øèíæ ÷àíàð, õ¿í àì ç¿éí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí äàãóó òàéëáàðëàõ áîëíî. Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõ, íÿëõñûí áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýýã ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí áàéäëààð áàéðøèë, îðøèí ñóóãàà á¿ñ íóòàã áîëîí ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 7.03-ä õàðóóëàâ. Íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü õºäºº îðîí íóòàãò (1000-ä 32) õîò ãàçðûíõààñ (1000-ä 26) èë¿¿ ºíäºð áàéõàä õîò, õºäººãèéí íàñ áàðàëòûí ò¿âøèíãèéí ÿëãàà íÿðàéí ýíäýãäýë (õîòîä 1000-ä 15, õºäººä 1000-ä 11) áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâüä (õîòîä 1000-ä 36, õºäººä 1000-ä 33) ìýäýãäýõ¿éö áèø áàãà çýðýã áàéíà. պ人ä áàãà çýðýã ºíäºð áàéãàà íü ìàãàäã¿é ýìíýëýãèéí áàéãóóëëàãà öººí áîëîí ýìíýëãèéí ò¿ðãýí òóñëàìæèéí ¿éë÷èëãýýíýýñ õîë áàéäàã áàéäëààñ øàëòãààëæ áîëîõ þì. (Õ¿ñíýãò 7.03-ààñ õàðíà óó)
- 113. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 7.03 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 3 æèëèéí áàéäëààð, íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõü, íÿëõàñûí áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò, íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí. (ÿðèëöëàãà àâñàí ñàðûã îðóóëàã¿é) Íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Íÿðàéí Íÿðàéí Íÿëõàñûí 1-4 íàñòàé 5 õ¿ðòýë Á¿ñ íóòãààð òîîöñîí íÿðàéí, íÿëõñûí áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë ººð õîîðîíäîî íýëýýä ÿëãààòàé áàéíà. Íàñ áàðàëòûí õóâü õýìæýý Áàðóóí á¿ñ íóòàãò õàìãèéí ºíäºð áàéõàä ªìíºäºä õàìãèéí áàãà áàéíà. Åðºíõèé人 ýäãýýð íàñ áàðàëòûí õóâü õýìæýý Áàðóóí, Ç¿¿í áîëîí Òºâèéí á¿ñ¿¿äýä (íÿëõñûí ýíäýãäýë 1000 òóòàìä 33-42 õîîðîíä õýëáýëçýæ, íÿðàéí ýíäýãäýë 1000-ä 14-19, 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 1000-ä 33-42) õàðüöàíãóé ºíäºð, ªìíºä á¿ñ íóòàã áîëîí Óëààíáààòàð õîòîä (íÿëõñûí ýíäýãäýë 1000 òóòàìä 21-23 õîîðîíä õýëáýëçýæ, íÿðàéí ýíäýãäýë 1000-ä 3-12, 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 1000-ä 27-29) äîîãóóð áàéíà. Íýã õ¿íä íîãäîõ ñàðûí äóíäàæ îðëîãîîð (ÍÕÍÑÄÎ) íü íÿðàéí, íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã òîîöîæ ¿çýõýä 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä ìàø áàãà (Íÿëõñûí ýíäýãäýë 1000-ä 13) áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (38) áóþó äàðóé 3 äàõèí èõ áàéíà. Íýãýýñ äºðâºí íàñòàé õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 86 äàðààõü õ¿¿õäèéí íàñíû õ¿¿õäèéí (NN) (PNN) (1q0) (4q1) (5q0) Áàéðøèë Õîò 11.1 15.3 26.4 6.5 32.7 պ人 15.2 16.7 31.9 4.2 35.9 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 13.7 17.7 31.4 3.3 34.6 Ç¿¿í 18.6 13.9 32.5 0.0 32.5 Áàðóóí 15.7 18.7 34.5 7.5 41.7 ªìíºä 2.9 18.2 21.1 6.1 27.1 Óëààíáààòàð 11.7 11.0 22.7 6.5 29.1 Íýã õ¿íä íîãäîõ ñàðûí äóíäàæ îðëîãî Îãò îðëîãîã¿é - 8500 õ¿ðòýëõ 15.9 22.2 38.1 7.8 45.5 8501-21250 12.1 14.7 26.8 4.5 31.2 21251-42500 14.2 16.2 30.3 5.4 35.6 42501- äýýø 10.1 3.5 13.6 0.0 13.6 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 19.8 20.5 40.3 8.4 48.4 Á¿ðýí áóñ äóíä 17.6 21.4 39.0 8.2 46.9 Á¿ðýí äóíä 13.7 15.0 28.8 3.0 31.7 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 7.3 11.1 18.5 3.9 22.3 Õ¿¿õäèéí õ¿éñ Ýðýãòýé 15.1 20.0 35.1 4.9 39.8 Ýìýãòýé 11.7 12.0 23.7 5.4 29.0 Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 õ¿ðòýë 26.7 13.7 40.5 10.5 50.6 20-29 11.9 17.5 29.4 5.2 34.4 30-39 12.5 12.1 24.5 2.9 27.3 40-49 0.0 39.4 39.4 0.0 39.4 Á¿ãä 13.4 16.1 29.5 5.2 34.5
- 114. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ ÍÕÍÑÄÎ íü 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä îãò ãàðààã¿é áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (1000-ä 8) ýíäýãäýë ºíäºð áàéãàà íü àíõààðàë õàíäóóëàõ ¸ñòîé àñóóäëûí íýã áîëæ áàéíà. Ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíã õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëòýé (íÿðàéí, íÿëõñûí áîëîí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë) íýãòãýí õ¿ñíýãò 7.03-ä õàðóóëàâ. Òóõàéëáàë íÿëõñûí ýíäýãäýë íü áàãà áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äèéí õóâüä (1000-ä 40), äýýä áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äèéí õóâüä (1000-ä 19) áàéíà. Ýíäýýñ ýõ÷¿¿äèéí áîëîâñðîë íýìýãäýõ òóñàì íÿëõñûí ýíäýãäýë áóóð÷ áàéãààã õàðæ áîëíî. ̺í 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèé ýíäýãäýë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äýä 1000-ä 48 íü, äýýä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 1000-ä 22 áîëîí áóóðñàí íü èë¿¿ ÷óõàë áóóðàëò þì. ¯¿íòýé àäèëààð áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð áàãà çýðýã áóþó íÿðàéí ýíäýãäýë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 1000-ä 20, äýýä áóþó ºíäºð áîëîâñðîë ýçýìøñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 1000-ä 7 áîëòîë áóóðñàí áàéíà. Èéìä ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà, õºòºëáºð¿¿äèéí ç¿ãýýñ áîäèòîé ñòðàòåãèéã áîëîâñðóóëàí ãàðãàæ, áîëîâñðîë áàãàòàé áîëîí îðëîãî áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿ä, òºäèéã¿é Òºâ, Ç¿¿í, Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààðõ ìýäëýãèéã äýýøë¿¿ëæ, òýäýíä íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýã õ¿ðãýõýä èë¿¿ àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. Íÿðàéí, íÿðàéí äàðààõ, íÿëõñíû áîëîí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâèéã ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëèéí áàéäëààð õ¿¿õäèéí õ¿éñ, òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñààð õ¿ñíýãò 7.03-ä õàðóóëàâ. Ãîë òºëºâ õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí õóâü õýìæýý ýìýãòýé õ¿¿õäýýñ ýðýãòýé õ¿¿õäèéíõ íü ºíäºð áàéäàã. Ýðýãòýé, ýìýãòýé õ¿¿õä¿¿äèéí õàìãèéí òîì ÿëãàà íÿëõñûí ýíäýãäýë (ýðýãòýé 1000-ä 35, ýìýãòýé 1000- ä 24) áîëîí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (ýðýãòýé 1000-ä 40, ýìýãòýé 1000-ä 29) õîîðîíä áàéõ áºãººä äàðààãààð íü íÿðàéí äàðààõ ýíäýãäýë (ýðýãòýé 1000-ä 20, ýìýãòýé 1000-ä 12) áîëîí íÿðàéí ýíäýãäýë (ýðýãòýé 1000-ä 15, ýìýãòýé 12) îðíî. Íÿëõàñ õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëä ãîë íºëººëºã÷ íýã õ¿÷èí ç¿éë íü òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ þì. Õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýýã (íÿðàéí, íÿëõñûí, 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü) òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñíû äàãóó U õýëáýðèéí çàãâàðààð áîëîâñðóóëàí õ¿ñíýãò 7.03-ä ä¿ðñëýâ. 30-ààñ äýýø áîëîí 20-èîñ äîîø íàñíû ýõ÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèèí ýíäýõ ìàãàäëàë ºíäºð áàéäàã. Æèøýýëáýë, 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äýýñ òºðñºí õ¿¿õäèéí íÿëõñûí ýíäýãäýë 20-29 íàñíû ýõ÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõä 12 ïóíêòýýð èë¿¿ áàéíà (1000 õ¿¿õäèéí 41 íü 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äýä, 29 íü 20-29 íàñíû ýõ÷¿¿äýä). ¯¿íòýé àäèëààð 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 20 õ¿ðòýëõ íàñòàé ýõ÷¿¿äýýñ òºðñºí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 20-29 íàñíû ýõ÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä 17 ïóíêòýýð èõ áàéíà (1000 õ¿¿õäèéí 51 íü 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äýä, 34 íü 20-29 íàñíû ýõ÷¿¿äýä). 87
- 115. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ Íàñ áàðàëòûí øóóä áóñ òîîöîîã ãàðãàõàä àøèãëàäàã MORTPAK ïðîãðàììûí æóðàì áîëîí íàñ áàðàëòûí òîîöîîíû ¿ð ä¿íãèéí òàëààðõ òàéëáàð Íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë õóâü õýìæýýã MORTPAK (íàñ áàðàëòûã õýìæèõýä çîðèóëñàí ͯÁ-ûí áàãö ïðîãðàìì õàíãàìæ)-ûã àøèãëàí íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî áîëîí ýõèéí íàñíû á¿ëãýýð îäîî àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîã àøèãëàí øóóä áóñ àðãààð òîîöîí ãàðãàäàã. Òîâ÷õîí òàéëáàðëàõàä òºðºëòººñ õîéø õ íàñ õ¿ðòýëõ [q(x)] áóþó íàñ áàðàëòûí ìàãàäëàëûã õàðóóëàõ Áðàññûí áîëîâñðóóëñàí ÌORTPAK-ûí òåõíèê íü q(x)=5MA*5DA ãýæ òîìü¸îëîãäîõ áà 5DA íü íàñíû á¿ëýã (a,a+5) äýõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðñàí õ¿¿õäèéí õýìæýýã, 5ÌÀ íü òºðºëòèéí íàñíû õýâ ìàÿãûí èíäåêñýýñ õàìààðäàã ¿ðæ¿¿ëýã÷ ãýæ íýðëýãääýã íàñíû á¿ëãèéí øèëæèëòèéã èëýðõèéëíý. 15-20, 20-25, 25-30, . . 45-50 íàñíû á¿ëýã äýõ ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðñàí õ¿¿õäèéí õýìæýýã 1,2,3,5,10,15 áîëîí 20 äàõ õ òýíöâýðèéí ¿íýëãýý áîëîõ q(x)-èéã òîîöîõîä õýðýãëýäýã. 8 òóñäàà ðåãðåññèéí òýãøèòãýëèéí ¿ð ä¿íãèéí ýõíèé 4 íü ͯÁ-ûí çàãâàðààð, ¿ëäñýí 4 íü Êîîë Äýìýíèé çàãâàðààð òîîöîãäîí ãàðäàã. Ýöýñò íü õýëýõýä ðåãðåññèéí òýãøèòãýë íü íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý (1q0), õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü õýìæýý (4q1) áîëîí çàãâàð á¿ðèéí íàñæèëòûí õ¿ñíýãòèéí õýâ ìàÿãèéí õ¿ðýýíä q(x) á¿ðèéã àøèãëàí òºðºëòººñ òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëòûã ãàðãàäàã. 2003 îíû ͯÝÌÑ-íû ýõèéí íàñààð íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî áîëîí àìüä ¿ëäñýí õ¿¿õäèéí òàëààðõ òîî ìýäýýã àøèãëàñàí MORTPAK-ûí ¿ð ä¿íã õ¿ñíýãò 7.01À-ä õàðóóëàâ. Àëñ äîðíîäûí ͯÁ-ûí çàãâàð ãýñýí áàãàíà áóþó õî¸ð äàõ õýñýãò íÿëõñûí áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 2002 îíû áàéäëààð: íÿëõñûí ýíäýãäëèéí õóâü (1q0) 1000-ä 34, õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí õóâü (4q1) 1000 õ¿¿õýä òóòàìä 8, òºðºëòººñ òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëò 67 (íèéò) áàéíà. ÍYÝÌÑ-2003ûí íÿëõàñ áîëîí òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 2001-2003 îíä íÿëõñíû ýíäýãäýë 1000-ä 30, òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 1000-ä 5 ãàðñàí áà øóóä áóñ òîîöîî ÿëèìã¿é ºíäºð áàéíà. Y¿íýýñ õàðàõàä íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí òàëààðõ áàãà çýðãèéí á¿ðýí áóñ ìýäýýëýë, õàðèóëò áàéæ áîëíî. Ãýõäýý á¿ðýí áóñ ìýäýýëýë ìàø áàãà õýìæýýòýé þì. Öààøèëáàë MORTPAK-ûí òºðºëòººñ òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëò (67) äýõ òîîëëîãûí áîëîí ñòàòèñòèêèéí áóñàä ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýðýýð òîîöñîí äóíäàæ íàñëàëò (65) îéðîëöîî áàéãàà þì. 88
- 116. Õ¿ñíýãò 7.01À. ÍYÝÌÑ-2003-ûíìýäýýëýëä ¿íäýñëýí øóóä áóñ àðãààð òîîöñîí íÿðàéí áîëîí íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò, äóíäàæ íàñëàëò INDIRECT ESTIMATION OF EARLY AGE MORTALITY FOR Mongolia RHS 2003 IM ENUMERATION OF SEP 2003 PROBABILITY OF DYING BEFORE AGE X ------ ----------------------------- --- --------------------------------------------- --------------------------------- AVERAGE NO. UNITED NATIONS MODELS COALE-DEMENY MODELS AGE OF OF CHILDREN PROPORTION AGE (PALLONI-HELIGMAN EQUATIONS) (TRUSSELL EQUATIONS) WOMAN BORN SURVIVING DEAD X LAT AM CHILEAN SO ASIAN FAR EAST GENERAL WEST NORTH EAST SOUTH ------ ----------------------------- --- --------------------------------------------- --------------------------------- 15-20 0.064 0.062 .031 1 .035 .038 .035 .034 .034 .039 .039 .039 .038 20-25 0.746 0.715 .042 2 .045 .046 .046 .045 .045 .045 .044 .045 .045 25-30 1.628 1.529 .061 3 .062 .062 .062 .061 .061 .061 .058 .061 .062 30-35 2.450 2.272 .073 5 .072 .073 .073 .072 .072 .072 .071 .072 .073 35-40 3.270 2.955 .096 10 .097 .096 .097 .095 .096 .097 .099 .098 .098 40-45 4.004 3.562 .110 15 .106 .108 .110 .106 .106 .110 .112 .110 .110 45-50 4.845 4.174 .138 20 .135 .134 .137 .132 .134 .137 .138 .137 .137 MEAN AGE AT CHILDBEARING = 25.50 CORRESPONDING MORTALITY INDICES -------- --------------------------------------------------------- -------------------------------------------- UNITED NATIONS MODELS COALE-DEMENY MODELS AGE OF REFERENCE (PALLONI-HELIGMAN EQUATIONS) REFERENCE (TRUSSELL EQUATIONS) WOMAN DATE LAT AM CHILEAN SO ASIAN FAR EAST GENERAL DATE WEST NORTH EAST SOUTH -------- --------------------------------------------------------- -------------------------------------------- INFANT MORTALITY RATE 15-20 AUG 2002 .035 .038 .035 .034 .034 JAN 2003 .039 .039 .039 .038 20-25 SEP 2001 .039 .043 .040 .040 .040 OCT 2001 .040 .037 .042 .042 25-30 JAN 2000 .049 .056 .050 .050 .050 SEP 1999 .050 .044 .054 .053 30-35 JUL 1997 .052 .063 .054 .054 .054 FEB 1997 .054 .048 .060 .059 35-40 AUG 1994 .063 .077 .066 .064 .065 APR 1994 .065 .057 .074 .072 40-45 MAY 1991 .065 .083 .071 .066 .067 MAR 1991 .069 .059 .079 .077 45-50 NOV 1987 .076 .096 .083 .073 .077 MAR 1988 .077 .065 .090 .086 PROBABILITY OF DYING BETWEEN AGES 1 AND 5 15-20 AUG 2002 .011 .005 .010 .008 .009 JAN 2003 .012 .018 .006 .005 20-25 SEP 2001 .013 .006 .012 .011 .011 OCT 2001 .012 .016 .007 .007 25-30 JAN 2000 .019 .009 .017 .016 .017 SEP 1999 .017 .021 .011 .012 30-35 JUL 1997 .021 .011 .020 .019 .019 FEB 1997 .019 .024 .014 .015 35-40 AUG 1994 .029 .016 .028 .025 .026 APR 1994 .026 .031 .019 .024 40-45 MAY 1991 .031 .018 .032 .026 .028 MAR 1991 .028 .033 .022 .028 45-50 NOV 1987 .040 .023 .041 .031 .035 MAR 1988 .033 .039 .027 .037 LIFE EXPECTANCY AT BIRTH 15-20 AUG 2002 73.0 73.1 74.2 67.0 71.3 JAN 2003 67.2 67.3 69.2 74.5 20-25 SEP 2001 71.5 71.5 72.7 65.0 69.5 OCT 2001 66.9 67.8 68.5 73.4 25-30 JAN 2000 68.6 68.2 70.1 61.6 66.4 SEP 1999 64.6 65.7 66.1 70.4 30-35 JUL 1997 67.5 66.6 68.9 60.3 65.2 FEB 1997 63.6 64.8 65.0 68.8 35-40 AUG 1994 64.5 63.2 66.0 57.3 62.2 APR 1994 61.2 62.4 62.4 65.5 40-45 MAY 1991 63.8 61.9 64.8 56.7 61.5 MAR 1991 60.4 61.8 61.5 64.3 45-50 NOV 1987 61.0 59.2 62.0 54.9 58.9 MAR 1988 58.6 60.1 59.5 61.8
- 117. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ДОЛООДУГААР БYЛЭГ Ä¿ãíýëò Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëèéí õóãàöààíä (2001- 2003 îí) 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ íÿëõñûí íàñ áàðàëò 30 áàéõàä 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ ýðò íÿðàéí ýíäýãäýë 14 áà õîæóó íÿðàéíõ 16 áàéâ. ̺í ýíý õóãàöààíä 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë 35 áàéõàä 1-4 íàñíû õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë ìàø áàãà áóþó 5 áàéíà. Ýíý øóóä òîîöîî íü (MORTPAK òîîöîîíû ïðîãðàììûã àøèãëàí õèéñýí) øóóä áóñ òîîöîîòîé ìàø îéðîëöîî ãàð÷ áàéãàà þì. 2002 îíû áàéäëààð øóóä áóñ òîîöîîãîîð 1000 àìüä òºðºëòºä íîãäîõ íÿëõñûí ýíäýãäýë 34 (1q0), 1000-ä íîãäîõ õ¿¿õäèéíõ 8 (4q1) ãàð÷ýý. ̺í íÿëõñûí ýíäýãäëèéí ò¿âøèí ÝÌß-íûõòàé (1000 àìüä òºðºëòºä 28) îéðîëöîî áàéãàà þì. Íÿëõñûí ýíäýãäýë õºäººä (1000-ä 32) õîòîîñ (1000-ä 26) ºíäºð áàéíà. Ýíý íü õîòûíõûã áîäâîë õºäººä ýõ÷¿¿ä ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíýýñ õîë áàéäàã, æèðýìñíèé ¿åèéí õÿíàëò áîëîí òºðºõ ¿åèéí ¿éë÷èëãýý õàíãàëòã¿é áàéãààòàé õîëáîîòîé áàéæ ìàãàäã¿é þì. Åðºíõèé人 õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë (ýðò íÿðàé, íÿëõàñ, òàâ õ¿ðòýëõ íàñíû) Áàðóóí, Ç¿¿í áîëîí Òºâèéí á¿ñýä õàðüöàíãóé ºíäºð, õàðèí Óëààíáààòàð õîò, ªìíºä á¿ñýä áàãà áàéíà. Ýõ÷¿¿äèéí áîëîâñðîë äýýøëýõýä íûëõñûí ýíäýãäýë áóóðñàí, ýðýãòýé õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëèéí õóâüä ýìýãòýé õ¿¿õäèéíõýýñ ºíäºð áàéãàà çýðýã áóñàä îðíû èæèë òºñººòýé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í, ïðàêòèê ä¿ãíýëòèéã áàòàëæ ºã÷ áàéíà. Íýã õ¿íä íîãäîõ ñàðûí äóíäàæ îðëîãîîð (ÍÕÍÑÄÎ) íü íÿðàéí , íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéã òîîöîæ ¿çýõýä 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä ìàø áàãà (Íÿëõñûí ýíäýãäýë 1000-ä 13) áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (38) äàðóé 3 äàõèí ºíäºð áàéíà. Íýãýýñ äºðâºí íàñòàé õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë ÍÕÍÑÄÎ íü 42501, ò¿¿íýýñ äýýø îðëîãîòîé àéëä îãò ãàðààã¿é áàéõàä îãò îðëîãîã¿é-8500 õ¿ðòýëõ îðëîãîòîé àéëä (1000-ä 8) ýíäýãäýë ºíäºð áàéãàà íü àíõààðàë õàíäóóëàõ ¸ñòîé àñóóäëûí íýã áîëæ áàéíà. Íÿëõàñ áîëîí õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëòûã áóóðóóëàõûí òóëä ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà, õºòºëáºð¿¿äèéí ç¿ãýýñ áîäèòîé ñòðàòåãèéã áîëîâñðóóëàí ãàðãàæ, áîëîâñðîë áàãàòàé áîëîí îðëîãî áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿ä, òºäèéã¿é Òºâ, Ç¿¿í, Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààðõ ìýäëýãèéã äýýøë¿¿ëæ, òýäýíä íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýã õ¿ðãýõýä èë¿¿ àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. 90
- 118. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ 91 ÁYËÝà VIII ͺõºí ¿ðæèõ¿é áà õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä* Ìîíãîë Óëñ ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàðò ÷àìëàëòã¿é àìæèëò îëñîí áºãººä ÿëàíãóÿà ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò çýðýã ýð¿¿ë ìýíäèéí ãîë ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íèëýýä ñàéæèðñàí þì. Àìüñãàëûí çàìûí õóðö õàëäâàð, ñóóëãàëò ºâ÷íèéã îíîøëîõ, ýì÷ëýõ îëîí óëñûí ñòàíäàðò íýâòð¿¿ëæ, õºõººð õîîëëîõûã äýìæñýí, äàðõëààæóóëàëòûí ¿íäýñíèé õºòºëáºðèéã àìæèëòòàé õýðýãæ¿¿ëñýí, ÍYÝÌ-èéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð õ¿ðòýýìæ ñàéæèð÷ áàéãàà çýðýã îëîí õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä ¿¿íä íºëººëñºí áàéæ áîëîõ þì. Êàéð õîòíîî 1994 îíä õóðàëäñàí “Õ¿í àì áà õºãæèë” Îëîí óëñûí áàãà õóðëààñ ãàðãàñàí ¿éë àæèëëàãààíû õºòºëáºðò “... Á¿õ óëñ îðîí çîõèõ íàñíû á¿õ õ¿íèéã ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí øàòíû áîëîí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíä àëü áîëîõîîð áîãèíî õóãàöààíä, 2015 îíîîñ ºìíº õàìðóóëàõ õýðýãòýé. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð çºâëºãºº, ìýäýýëýë ºãºõ, áîëîâñðîë îëãîõ, ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ, òºðºõèéí ºìíºõ, òºðºõ ¿åèéí áîëîí òºðñíèé äàðààõ õÿíàëòûí òàëààð ÿëàíãóÿà õºõººð õîîëëîõ, íÿëõàñ, ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààð áîëîâñðîë îëãîõ, ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëýõ çýðýã îðíî...” (Ç¿éë 7.6) ãýæ çààñàí áèëýý. Õ¿í àìûí ýð¿¿ë ìýíäèéí àñóóäëààð õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà ¿íäýñíèé õºòºëáºð¿¿äèéí õýðýãæèëòèéã ¿íýëýõýä ÍYÁ-ûí ÕÀÑ-èéí òåõíèê, ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãòýéãýýð Yíäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðààñ õèéñýí ýíýõ¿¿ ñóäàëãàà çîõèõ ¿ð ä¿íãýý ºãºõ íü ýðãýëçýýã¿é þì. Ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé Ìîíãîë óëñûí õóóëèíä ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí øàòíû òóñëàìæ ãýæ õ¿í àìä ýð¿¿ë ìýíäèéí çàéëøã¿é áîëîí ýìíýëãèéí àíõíû òóñëàìæ ¿ç¿¿ëýõýä ÷èãëýãäñýí ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí øàòíû áàéãóóëëàãûí ¿éë àæèëëàãààã õýëíý ãýæ çààñàí áàéäàã áºãººä ýíý á¿ëýãò ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí øàòíû ¿éë÷èëãýýã äàðààõ áàéäëààð õàðóóëëàà. Y¿íä: ƒ Òºðºõèéí ºìíºõ áîëîí òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ ƒ Òºðºõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéäàë ƒ Õ¿¿õäèéí ãîëëîí ºâääºã ºâ÷í¿¿ä, òýäãýýðèéí ýì÷èëãýý Öººí îðíóóä æèðýìñýí ýõ÷¿¿äýä ¿ç¿¿ëýõ òºðºõèéí ºìíºõ áîëîí òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæèéí òóõàé óëñûí õýìæýýíèé ìýäýýëýëòýé áàéäàã, ýäãýýð ìýäýýëýë íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâ÷ ÷àäàõã¿é áàéãàà øàëòãààíûã òîäðóóëàõ, òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ¿íýëýõýä à÷ õîëáîãäîëòîé þì. * Òàéëàíä áàéãàà õî¸ð ñóäàëãààíû õàðüöóóëàëòûã (1998, 2003 îíóóäûí ÍYÝÌÑ) 1998 îíû ñóäàëãààíä õàðüöóóëñàí õóãàöàà (3 þìóó 5 æèë) íü 1998 îíä õàìààðíà, 2003 îíûõ íü 2003 îíä õàìààðíà ãýäãèéã îéëãîõ íü òàéëàíã óíøèõ, îéëãîõîä õÿëáàð áàéõ áºãººä áîäèò õóãàöààã õîëáîãäîõ õ¿ñíýãò¿¿äýýñ õàðæ áîëíî. Èéìýýñ òºðºõèéí ºìíºõ ¿åèéí òóñëàìæèéã õýí, õààíà ¿ç¿¿ëñýí, òóõàéí ýõ æèðýìñíèé õýäýí ñàðòàé áàéõäàà àíõ õÿíàëòàíä îðñîí, òºðºõ ¿åä õýí, õààíà òóñëàìæ ¿ç¿¿ëñýí,
- 119. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ ÿìàð íýã õàâñàðñàí ºâ÷èí áàéñàí ýñýõ, æèðýìñíèé áîëîí òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë¿¿ä òîõèîëäîæ áàéñàí ýñýõ, õ¿¿õäýý õààíà òºð¿¿ëñýí, õàãàëãàà õèéëãýæ òºðñºí ýñýõ çýðýã àñóóëòóóäûã ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ àñóóæ, ñóäàëñàí áîëíî. 92 Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò Æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿ä õàìãèéí îéð îðøèõ ýìíýëýã, ýìíýëãèéí àæèëòàíä òîãòìîë ¿ç¿¿ëýí çºâëºãºº àâ÷, áàéíãûí õÿíàëòàíä áàéñíààð õàâñàðñàí ºâ÷ëºëèéã îíîøëîõ, ýì÷ëýõ óëìààð æèðýìñíèé áîëîí òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýëèéã áóóðóóëàõàä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé þì. 1998 îíä ÿâóóëñàí ñóäàëãààíààñ ¿çâýë ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí 96 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îðæ, òºðºõèéí ºìíºõ òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý àâñàí áîë 4 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îãò îðîîã¿é áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ñ¿¿ëèéí 5 æèëä íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí 99 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îðæ, òºðºõèéí ºìíºõ òóñëàìæ ¿éë÷èëãýý àâ÷, çºâõºí 1 õóâü íü æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îãò îðîîã¿é ãýñýí ä¿í ãàðëàà (Õ¿ñíýãò 8.01). Íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí 53 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõ ýì÷èéí, 8 õóâü íü èõ ýì÷èéí, 20 õóâü íü ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷èéí, 11 õóâü íü ºðõèéí ýì÷èéí, 5 õóâü íü áàãèéí áàãà ýì÷èéí õÿíàëòàíä òóñ òóñ ¿ç¿¿ëæ áàéñàí þì. Òýäíèé äèéëýíõ íü (93 õóâü) ýð¿¿ë ìýíäèéí íàðèéí ìýðãýæëèéí àæèëòíû õÿíàëòàíä ¿ç¿¿ëæ áàéñàí íü 1998 îíûõîîñ 3 ïóíêòýýð íýìýãäñýí ä¿í ãàðëàà. Ò¿¿í÷ëýí, õîòûí æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàðèéí ìýðãýæëèéí ýì÷èéí õÿíàëòàíä îðñîí íü 1998 îíûõòîé èæèë áàéíà. Õàðèí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íãýýð 48 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 59 õóâü áîëæ, 11 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. 2003 îíä õîòîä òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí ýõ÷¿¿äèéí 22 õóâü íü ºðõèéí ýì÷èéí õÿíàëòàíä îðñîí íü ºðõèéí ýìíýëãèéí ¿ç¿¿ëýõ òóñëàìæèéí öàð õ¿ðýý ºðãºæñºíòýé, õºäºº òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí ýõ÷¿¿äèéí ãó÷ ãàðóé õóâü íü (1998 îíä 38.9, 2003 îíä 30.6) ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷èéí õÿíàëòàíä ¿ç¿¿ëæ áàéñàí íü õºäººä ÿëàíãóÿà ñóìûí ò¿âøèíä æèðýìñýí ýõ÷¿¿äèéã ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷ õÿíàëòàíäàà àâäàãòàé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. 1998 îíä íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí 4 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îãò îðîîã¿é áàéñàí áîë 2003 îíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 1 õóâü õ¿ðòýë áàãàññàí ñîíèðõîëòîé ä¿í àæèãëàãäëàà. Òîäîðõîé á¿ëã¿¿äèéí õóâüä æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îðîîã¿é ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºíäºð áàéñààð áàéíà, òóõàéëáàë, õÿíàëòàíä îðîîã¿é 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (2.6 õóâü) áóñàä íàñíûõíààñ ºíäºð áàéíà. Y¿íèé íýã àäèë, ÿíç á¿ðèéí á¿ëã¿¿äýýð àâ÷ ¿çâýë, áàãà áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äèéí 3 õóâü, õºäºº òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí 2 õóâü íü òóñ òóñ õÿíàëòàíä îðîîã¿é áàéæýý. Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàíä îðñîí õóãàöàà
- 120. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñíèé ýðò ¿åäýý õÿíàëòàíä îðñíîîð æèðýìñíèé áîëîí òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýëèéí îëîí òîõèîëäîëä ºðòºõã¿é áàéõ áîëîìæòîé þì. Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí æèðýìñíèé õÿíàëòàíä àíõ îðñîí áîëîí ãîë÷ õóãàöààã õ¿ñíýãò 8.02-ò ¿ç¿¿ëýâ. 1998 îíä òºðñºí õ¿¿õäèéí 56 õóâü íü æèðýìñíèé 4 ñàðûí äîòîð õÿíàëòàíä îðæ áàéñàí áîë 2003 îíä 72 õóâü áîëæ ºññºíèé ãàäíà æèðýìñíèé 6 ñàðûí äîòîð õÿíàëòàíä îðñîí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 83 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 93 õóâü áîëæ ºñ÷ýý. Õ¿ñíýãò 8.02 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàíä áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí Õ¿ñíýãò 8.01 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàíä áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü*, ýçëýõ õóâü*, õ¿¿õýä òýýñýí õóãàöààãààð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí. ñîíãîãäñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí. Æèðýìñíèé õÿíàëòàíä 1998 ÍYÝÌÑ Ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí 2003 ÍYÝÌÑ îðñîí õóãàöàà Íèéò òºðºëò Ä¿í Õîò պ人 ýì÷ Èõ ýì÷ Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò Ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷ Ãîë÷ ãýäýã ¿ç¿¿ëýëò íü õ¿í àìûã 2 òýíö¿¿ õýñýãò õóâààäàã áºãººä 1998 îíû ñóäàëãààãààð, ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä íèéò òºðñºí õ¿¿õäèéí 50 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñíèé 3.7 ñàðòàéä õÿíàëòàíä îðñîí áàéõàä 50 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä 3.7 ñàðààñ õîéø õóãàöààíä îðñîí ãýñýí ä¿í ãàðñàí áîë õàðèí 2003 îíä ýõ÷¿¿äèéí æèðýìñíèé õÿíàëòàíä àíõ îðñîí õóãàöàà íààøèëæ, íèéò òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 50 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä 3.3 ñàðòàéäàà, 50 õóâèéíõ íü 3.3 ñàðààñ õîéø õóãàöààíä õÿíàëòàíä îðæýý. Æèðýìñíèé õîæóó õóãàöààíä õÿíàëòàíä îðîõ òîõèîëäîë õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä íèëýýä àæèãëàãäñàí áºãººä õÿíàëòàíä îðñîí õîò, õºäººãèéí ýõ÷¿¿äèéí õÿíàëòàíä îðñîí ãîë÷ õóãàöàà õàðãàëçàí 3.4, 3.1 ñàð áàéíà. 93 Òºìðèéí áýëäìýëèéí õýðýãëýý ªðõèéí ýì÷ Áàãèéí áàãà ýì÷ Áàãà ýì÷ Îãò ¿ç¿¿ëýý-ã ¿é Ä¿í Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 49.9 11.0 18.6 9.2 7.6 1.0 2.6 100.0 381 20-34 53.1 8.8 20.0 11.5 5.0 0.6 1.1 100.0 3 008 35+ 59.6 6.8 19.9 9.6 3.1 0.3 0.6 100.0 322 Áàéðøèë Õîò 63.4 6.9 5.9 21.9 0.9 0.3 0.7 100.0 1 611 պ人 45.6 10.3 30.6 2.8 8.3 0.8 1.6 100.0 2 100 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 51.2 11.4 20.3 9.8 5.0 1.0 1.3 100.0 1 259 Ç¿¿í 49.0 8.0 22.8 8.5 8.0 2.0 1.7 100.0 351 Áàðóóí 38.8 8.4 34.2 8.0 9.1 0.2 1.3 100.0 933 ªìíºä 65.5 10.7 14.8 3.8 3.8 0.0 1.4 100.0 290 Óëààíáààòàð õîò 69.5 5.4 4.4 19.6 0.2 0.1 0.8 100.0 878 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 39.9 14.0 26.1 5.7 10.8 0.5 3.0 100.0 406 Á¿ðýí áóñ äóíä 46.5 9.6 24.7 7.1 9.4 0.7 2.1 100.0 1 018 Á¿ðýí äóíä 57.5 8.9 17.4 12.4 2.8 0.6 0.4 100.0 1 141 Á¿ðýí äóíäààñ äýýø 60.1 6.2 15.9 15.2 1.5 0.5 0.6 100.0 1 146 Ä¿í 53.3 8.8 19.9 11.1 5.1 0.6 1.2 100.0 3 711 *Íèéò õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ. Òºðñºí õ¿¿õäèéí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òîî Õÿíàëòàíä îãò ¿ç¿¿ëýýã¿é 3.7 1.2 0.7 1.6 4 ñàðààñ äîîø 56.4 72.4 78.6 67.6 4-5 ñàðòàéä 27.0 21.0 16.9 24.1 6-7 ñàðòàéä 9.2 4.5 3.1 5.5 8, ò¿¿íýýñ äýýø 3.6 1.0 0.7 1.1 Ìýäýõã¿é 0.2 0.0 0.0 0.0 Ä¿í 100.0 100.0 100.0 100.0 Ãîë÷ õóãàöàà, ñàðààð 3.7 3.3 3.1 3.4 Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî 3857 3711 1611 2100 * Íèéò õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ.
- 121. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Ìàíàé îðíû íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 40 õóâü íü àðõàã öóñ áàãàäàëòòàé áàéäàã òàëààð ÝÌß-ààñ 2001 îíä áàòàëñàí “Ýõèéí ýíäýãäëèéã áóóðóóëàõ ñòðàòåãè”-ò äóðüäñàí áàéäàã áºãººä æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿äýä æèðýìñíèé ñ¿¿ëèéí ãóðâàí ñàð òºìðèéí áýëäìýë õýðýãëýõèéã çºâëºäºã. Æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿ä òºìðèéí áýëäìýëèéã ýì÷èéí çºâëºãººíèé äàãóó õýðýãëýõ íü ç¿éòýé þì. Õ¿ñíýãò 8.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðºõèéí ºìíºõ ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý òºìðèéí áýëäìýë õýðýãëýñýí, õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü*, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí òºìðèéí áýëäìýëèéí õýìæýý Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàõàä æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 43 õóâü íü õàìãèéí ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýæ áàéõäàà 90-ýýñ öººí øèðõýã òºìðèéí áýëäìýëèéã, 27 õóâü íü 90- ýýñ äýýø øèðõýãèéã õýðýãëýñýí, 29 õóâü íü îãò õýðýãëýýã¿é ãýñýí ä¿í ãàðñàí íü 1998 îíûõîîñ 90-ýýñ äîîø øèðõýã õýðýãëýñýí ýìýãòýé÷¿¿ä 8 ïóíêòýýð, 90-ýýñ äýýø øèðõýãèéã õýðýãëýñýí ýìýãòýé÷¿¿ä 20 ïóíêòýýð íýìýãäýæ, îãò õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 28 ïóíêòýýð áàãàñ÷ýý (Õ¿ñíýãò 8.03). Òºìðèéí áýëäìýë îãò õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äýä 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áóñàä íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ºíäºð (33 õóâü) áàéãàà ÷ ýíý ¿ç¿¿ëýëò íü 1998 (62 õóâü) îíûõîîñ áàðàã 2 äàõèí áóóðñàí áàéíà. Áàéðøëààð àâ÷ ¿çâýë, õîòîä àìüäàðäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 30 õóâü íü òºìðèéí áýëäìýë îãò õýðýãëýëã¿éãýýð õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí áàéãàà áºãººä ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò 1998 îíä õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 54, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 60 õóâüòàé áàéíà. 94 Îãò õýðýãëýýã¿é 90-ýýñ äîîø øèðõýã 90-ýýñ äýýø øèðõýã Ìýäýõã¿é Ä¿í Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 33.0 41.1 26.0 0.0 100.0 285 20-34 29.2 43.6 27.1 0.1 100.0 2 491 35+ 26.5 44.2 29.4 0.0 100.0 310 Áàéðøèë Õîò 28.4 46.5 25.0 0.1 100.0 1 405 պ人 30.0 40.7 29.1 0.1 100.0 1 681 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 27.9 41.6 30.5 0.0 100.0 1 041 Ç¿¿í 20.8 53.5 25.7 0.0 100.0 303 Áàðóóí 36.7 40.3 23.0 0.0 100.0 712 ªìíºä 19.3 42.9 37.0 0.8 100.0 238 Óëààíáààòàð õîò 30.7 44.8 24.4 0.1 100.0 792 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 36.3 39.9 23.5 0.3 100.0 311 Á¿ðýí áóñ äóíä 33.7 39.8 26.3 0.1 100.0 806 Á¿ðýí äóíä 27.8 45.0 27.1 0.1 100.0 958 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 24.9 45.8 29.3 0.0 100.0 1 011 Ä¿í 29.3 43.4 27.3 0.1 100.0 3086 * Àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ.
- 122. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë òºìðèéí áýëäìýë îãò õýðýãëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí (36 õóâü) õóâèéí æèí ºíäºð áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõ òóñàì òºìðèéí áýëäìýë õýðýãëýõ íü íýìýãäýæ áàéâ. Õ¿ñíýãò 8.04 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý æèðýìñíèé õ¿íäðýëòýé, õ¿íäðýëã¿é áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü*, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Æèðýìñíèé ¿åèéí õ¿íäðýë¿¿ä 95 Æèðýìñýí áàéõ ¿åèéí õ¿íäðýë Õ¿íäðýëã¿é òºðºõ íü èõýíõäýý ýìýãòýéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéäëààñ áîëîí ýõ áîëîõîä õýðõýí áýëòãýñíýýñ øàëòãààëäàã. Îãò õ¿íäðýëã¿é áàéñàí Yòðýýíýýñ öóñ ãàð÷ áàéñàí Òîëãîé ºâäºõ, ýðãýõ, í¿ä á¿ðýëçýõ Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Æèðýìñíèé ¿åèéí õ¿íäðýë, ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý æèðýìñíèé õ¿íäðýë òîõèîëäîæ áàéñàí ýñýõèéã õ¿íäðýëèéí òºðºë, ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã, îðøèí ñóóãàà á¿ñ íóòàã, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 8.04-ò õàðóóëàâ. Òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí äèéëýíõè (85 õóâü) íü ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýæ áàéõäàà æèðýìñíèé ¿åèéí ÿìàð íýãýí õ¿íäðýëã¿é áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Õ¿íäðýëòýé òºðñºí ãýæ õàðèóëñàí ýõ÷¿¿äèéí 11 õóâü íü òîëãîé ºâäºõ, òîëãîé ýðãýæ, í¿ä á¿ðýëçýæ áàéñàí, 8 õóâü íü í¿¿ð õàâàãíàæ áàéñàí, 3 õóâü íü óðàã îð÷ìûí øèíãýí õóãàöààíààñ ºìíº ãàðñàí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ýëáýã òîõèîëäîõ õ¿íäðýë íü öóñíû äàðàëò èõäýë, õàâàãíàà áºãººä ÿëàíãóÿà 35-ààñ äýýø íàñíû ýõ÷¿¿äýä ýäãýýð õ¿íäðýë¿¿ä ýëáýã òîõèîëääîã áàéíà. Æèðýìñíèé õ¿íäðýëã¿é áàéñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí õîò, õºäººä èæèë (òóñ á¿ð 86 õóâü) áàéñàí áºãººä á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë ªìíºä á¿ñèéí õ¿íäðýëã¿é òºðñºí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí áóñäààñ ºíäºð (90 õóâü), Ç¿¿í á¿ñèéíõ áóñäààñ äîîãóóð (84 õóâü) áàéíà. Æèðýìñýí áàéõ ¿åèéí õàâñàðñàí ºâ÷èí Óõààí àëäàæ òàòàæ óíàõ Í¿¿ð õàâàãíàõ Óðàã îð÷ìûí øèíãýí õóãàöààíààñàà ºìíº ãàðàõ Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 91.2 2.5 6.3 1.1 4.6 1.1 285 20-34 85.5 3.1 10.8 1.5 7.5 3.4 2 491 35+ 81.0 2.6 14.8 0.6 12.3 2.3 310 Áàéðøèë Õîò 85.6 2.8 10.6 1.4 8.6 3.7 1 405 պ人 85.5 3.0 11.0 1.4 7.0 2.6 1 681 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 84.9 2.9 11.4 1.6 7.5 3.2 1 041 Ç¿¿í 84.2 3.0 11.2 1.0 8.3 3.0 303 Áàðóóí 85.1 3.7 11.0 2.1 7.6 3.7 712 ªìíºä 89.9 0.8 7.6 0.4 4.6 0.4 238 Óëààíáààòàð õîò 86.0 3.0 10.7 0.9 8.8 3.3 792 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 88.4 2.6 7.7 1.0 4.8 2.3 311 Á¿ðýí áóñ äóíä 88.1 2.2 9.8 1.7 6.1 3.5 806 Á¿ðýí äóíä 85.4 3.1 10.6 1.1 7.9 2.7 958 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 82.8 3.5 12.8 1.5 9.7 3.4 1 011 Ä¿í 85.5 2.9 10.8 1.4 7.7 3.1 3 086 * Àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ.
- 123. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Ñ¿¿ëèéí òàâàí æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äýýñ æèðýìñýí áàéõ ¿åäýý ÿìàð íýã õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèíã Õ¿ñíýãò 8.05-ä õàðóóëëàà. Íèéò òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 54 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä æèðýìñýí áàéõ ¿åäýý ÿìàð íýã õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºæ áàéãààã¿é áàéíà. Õ¿ñíýãò 8.05 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òýýõ ¿åäýý õàâñàðñàí ºâ÷òýé áàéñàí, áàéãààã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü*, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Æèðýìñíèé ¿åèéí õàâñàðñàí ºâ÷í¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýõ÷¿¿äèéí 32 õóâü íü ñ¿¿ëèéí õ¿¿õäýý òýýæ áàéõäàà Ẻð äàâñàãíû, 14 õóâü íü ç¿ðõíèé, 10 õóâü íü õîäîîä ãýäýñíèé, 7 õóâü íü ýëýã, öºñíèé ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñàí ãýæ õàðèóëæýý. Æèðýìñýí áàéõäàà õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíûõîîñ íèëýýä íýìýãäñýíèé äîòîð ç¿ðõíèé, Ẻð-äàâñàãíû áîëîí ýëýã, öºñíèé ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿ì¿¿ñèéí õóâèéí æèí 5-7 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. Óóøèã, àìüñãàëûí çàìûí áîëîí ìýäðýëèéí ºâ÷íººð õàðüöàíãóé áàãà ºâäñºí ä¿í ãàðñàí ÷ 1998 îíûõîîñ íýìýãäñýí. Ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàõàä 35-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºõ ÿâäàë íèëýýä èõ, òóõàéëáàë, ýíý íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 51 õóâü íü ÿìàð íýã ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñíû äîòîð 34 õóâü íü Ẻð, äàâñàãíû ºâ÷íººð ºâ÷èëñíèé äîòîð 12 õóâü íü äàâñàãíû ºâ÷íººð ºâ÷èëæýý. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë Òºâèéí á¿ñèéí æèðýìñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä õàâñàðñàí ºâ÷ëºë áóñäààñ ºíäºð (53 õóâü íü ÿìàð íýã õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñàí), Áàðóóí á¿ñèéíõ áóñäààñ õàðüöàíãóé áàãà (41 õóâü) áàéíà. Òºðºõ ýõ÷¿¿äèéí àìðàõ áàéðíû ¿éë÷èëãýý 1990-ýýä îíû ýõýýð òºðºõ ýõ÷¿¿äèéí àìðàõ áàéðûã îëíîîð íü õààñíû óëìààñ òóñëàìæ ¿éë÷èëãýýíèé áàéäàë ìóóäñàí õýäèé ÷ ýäãýýðèéí èõýíõèéã ñ¿¿ëèéí ¿åä ñýðãýýæ áàéíà. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààãààð ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äýýñ òºðºõ ýõ÷¿¿äèéí àìðàõ áàéðàíä àìàðñàí ýñýõ òàëààðõ 96 Ç¿ðõíèé Áººð äàâñàãíû Ýëýã, öºñíèé Óóøèã àìüñãàëûí çàìûí Õîäîîä ãýäýñíèé Ìýäðýëèéí ªâ÷ëºë-ã ¿é Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 11.9 29.5 4.2 4.6 10.5 2.8 56.8 285 20-34 13.1 32.0 6.3 3.3 10.2 2.1 54.5 2 491 35+ 19.0 34.2 12.3 4.2 11.9 3.5 49.4 310 Áàéðøèë Õîò 13.7 31.2 5.5 3.1 7.8 1.5 55.0 1 405 պ人 13.4 32.7 7.8 3.8 12.7 3.0 53.5 1 681 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 15.9 37.5 7.5 3.9 14.2 2.9 47.9 1 041 Ç¿¿í 17.2 27.1 5.9 5.0 10.6 4.3 56.8 303 Áàðóóí 11.5 31.2 7.2 2.8 8.3 1.3 58.8 712 ªìíºä 15.5 28.2 9.7 2.9 10.5 3.8 55.0 238 Óëààíáààòàð õîò 10.4 28.7 4.8 3.2 7.3 1.3 57.1 792 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 15.8 34.7 7.7 6.1 13.2 5.1 52.1 311 Á¿ðýí áóñ äóíä 12.3 31.8 6.2 2.9 12.5 1.9 54.7 806 Á¿ðýí äóíä 13.7 29.5 5.8 3.5 10.1 1.7 55.9 958 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 13.8 33.7 7.7 3.2 8.2 2.4 52.8 1 011 Ä¿í 13.6 32.0 6.7 3.5 10.4 2.3 54.2 3 086 * Àìüä áàéãàà õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ.
- 124. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ ìýäýýëëèéã öóãëóóëñàí þì. Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí 19 õóâü íü òºðºõèéí ºìíºõ ýõ÷¿¿äèéí àìðàõ áàéðàíä àìàðñíû äîòîð õºäººãèéí ýõ÷¿¿äèéí 23 õóâü íü ýíý áàéðàíä àìàðñàí áàéâ. Ýìíýëýãò áîëîí ãýðòýý òºðñºí õ¿¿õä¿¿ä Õ¿ñíýãò 8.06-ààñ õàðàõàä ñ¿¿ëèéí 5 æèëä àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí 97 õóâü íü ýìíýëýãò, 2 õóâü íü ãýðòýý, íýãýýñ áàãà õóâü íü áóñàä ãàçàðò òºðæýý. Õ¿ñíýãò 8.06 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ýìýãòýé÷¿¿äèéí õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ãàçðûí ýçëýõ õóâü*, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ýìíýëýãò Ãýðòýý Áóñàä Ä¿í Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 94.0 5.5 0.5 100.0 381 20-34 97.6 1.9 0.5 100.0 3 008 35+ 98.1 1.6 0.3 100.0 322 Áàéðøèë Õîò 99.0 0.7 0.2 100.0 1 611 պ人 96.0 3.4 0.6 100.0 2 100 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 95.9 3.3 0.9 100.0 1 259 Ç¿¿í 97.7 2.3 0.0 100.0 351 Áàðóóí 97.2 2.6 0.2 100.0 933 ªìíºä 98.3 1.0 0.7 100.0 290 Óëààíáààòàð õîò 98.9 0.9 0.2 100.0 878 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 94.3 5.4 0.2 100.0 406 Á¿ðýí áóñ äóíä 96.1 3.5 0.4 100.0 1 018 Á¿ðýí äóíä 98.0 1.4 0.6 100.0 1 141 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 98.7 0.9 0.4 100.0 1 146 Ä¿í 97.3 2.3 0.5 100.0 3 711 * Íèéò õ¿¿õäèéí òîîãîîð òîîöîâ. 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàõàä íèéò òºðºãñäèéí 94 õóâü íü ýìíýëãèéí áàéãóóëëàãóóäàä ìýðãýæëèéí ýì÷, ýõ áàðèã÷ íàðûí õÿíàëòàíä òºðæ áàéñàí áîë 2003 ñóäàëãààíû ä¿íãýýð ýíý ¿ç¿¿ëýëò 97 õóâü áîëæ 3 ïóíêòýýð ºññºí áàéíà. 1998 îíä ãýðòýý õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí äèéëýíõ íü (7 õóâü) 35-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áàéñàí áîë 2003 îíä 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä äèéëýíõ íü (6 õóâü) áîëæ ººð÷ëºãäæýý. պ人ä ãýðèéí òºðºëò èë¿¿ áàéãàà ÷ 1998 îíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 7 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 3 õóâü áîëæ 2 äàõèí áóóðñàí áàéíà. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä áàãà áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äýýñ òºðñºí õ¿¿õäèéí 5 õóâü íü ãýðòýý òºðñºí áàéõàä äýýä áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äýýñ òºðñºí õ¿¿õäèéí çºâõºí 1 õóâü íü ãýðòýý òºðñºí áàéíà. 97 Òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ Õ¿¿õäèéí òºðñºí ãàçàð Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî
- 125. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 8.07-ä ñ¿¿ëèéí 5 æèëä àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äýä ¿ç¿¿ëñýí òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæèéã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð õàðóóëëàà. Õ¿ñíýãò 8.07 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ, Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿ä áàðàã á¿ãä (97 õóâü) íü òºðºõ ¿åäýý ýìíýëãèéí àæèëòíû òóñëàìæ àâñàí íü 1998 îíûõîîñ ºíäºð (93 õóâü) áàéíà. Òýäíèé 59 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí, 27 õóâü íü ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷èéí, 11 õóâü íü áóñàä èõ ýì÷èéí òóñëàìæ àâ÷ýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíûõîîñ 19 ïóíêòýýð ºñ÷, ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷èéí òóñëàìæ àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 13 ïóíêòýýð áóóð÷ýý. Ýõ÷¿¿äèéí íàñ àõèõ òóòàì ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâ÷ òºðºõ òîõèîëäîë èõñýæ, 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äèéí 57 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâñàí áîë 35-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 62 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâ÷ òºðñºí áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, òºðºõ ¿åäýý ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷ýýñ òóñëàìæ àâñàí ¿ç¿¿ëýëò õîîðîíäîî èõ õàìààðàëòàé áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 50 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷ýýñ òóñëàìæ àâñàí áàéõàä äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 63 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâñàí áàéãàà þì. Ò¿¿í÷ëýí õîòûã ýìýãòýé÷¿¿ä (70 õóâü) ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷èéí òóñëàìæ àâ÷ òºðºõ íü õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (51 õóâü) ºíäºð, Óëààíáààòàðûíõ (77 õóâü) áóñàä á¿ñ íóòãóóäààñ (29-40 õóâü) ºíäºð áàéíà. Òºðºõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéäàë 98 ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí ýì÷ Èõ ýì÷ Ýõ áàðèã÷ áàãà ýì÷ Áàãà ýì÷ Ñóâèëàã÷ Áóñàä Òóñëàìæ àâààã¿é Ä¿í Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 57.0 10.5 26.5 1.8 0.3 3.7 0.3 100.0 381 20-34 59.3 11.1 27.2 1.0 0.3 1.0 0.1 100.0 3 008 35+ 62.4 9.3 27.3 0.0 0.0 0.9 0.0 100.0 322 Áàéðøèë Õîò 70.2 8.2 20.8 0.2 0.1 0.4 0.1 100.0 1 611 պ人 51.0 13.0 32.0 1.6 0.5 1.9 0.1 100.0 2 100 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 55.6 10.8 29.9 1.2 0.6 1.7 0.2 100.0 1 259 Ç¿¿í 59.5 10.0 24.8 2.8 0.3 2.3 0.3 100.0 351 Áàðóóí 46.2 14.7 37.0 0.9 0.1 1.1 0.1 100.0 933 ªìíºä 64.8 11.0 22.1 1.0 0.0 1.0 0.0 100.0 290 Óëààíáààòàð õîò 76.7 7.3 15.1 0.2 0.1 0.5 0.1 100.0 878 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 50.2 14.5 28.8 1.7 0.5 3.9 0.2 100.0 406 Á¿ðýí áóñ äóíä 53.8 11.5 30.9 1.1 0.4 1.9 0.4 100.0 1 018 Á¿ðýí äóíä 63.5 9.6 24.8 1.3 0.3 0.5 0.0 100.0 1 141 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 63.3 10.3 25.4 0.4 0.2 0.4 0.0 100.0 1 146 Ä¿í 59.3 10.9 27.1 1.0 0.3 1.2 0.1 100.0 3 711
- 126. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Ñóäàëãààíû ºìíºõ òàâàí æèëèéí õóãàöààíä òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí 10 õóâü íü õàãàëãàà õèéëãýæ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí áàéãàà íü 1998 îíûõîîñ 5 ïóíêòýýð èë¿¿ áàéíà (Õ¿ñíýãò 8.08). Õàãàëãàà õèéëãýæ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëýõ íü õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä (14 õóâü), 35 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñíû ýõ÷¿¿ä (22.0 õóâü), Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí (16.9 õóâü) äóíä íèëýýä ò¿ãýýìýë áàéãàà þì. Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 13 õóâü íü õàãàëãàà õèéëãýæ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí íü 1998 îíîîñ 6 ïóíêòýýð ºññºí áàéíà. Õ¿ñíýãò 8.08 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, õàãàëãàà õèéëãýæ òºðñºí ýñýõ,òºðºõ ¿åèéí õ¿¿õäèéí æèí, òºðñºí õóãàöàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õ-äèéí òîî Õàãàëãàà õèéëãýæ òºðñºí òºðºëò Òºðºõ ¿åèéí æèí Òºðñºí õóãàöàà Òóñ ñóäàëãààãààð ýõèéí õýëñíýýð õ¿¿õäèéí òºðºõ ¿åèéí æèíãèéí òàëààð ìýäýýëýë öóãëóóëñàí áºãººä ñóäàëãààíààñ ºìíºõ òàâàí æèëä òºðñºí õ¿¿õäèéí 7 õóâü íü 2.5 êèëîãðàììààñ áàãà æèíòýé (1998 îíä 8 õóâü áàéñàí), äèéëýíõ íü (93 õóâü) 2.5 êèëîãðàìì áà ò¿¿íýýñ äýýø æèíòýé òºðæýý (1998 îíä 88 õóâü áàéñàí). Õ¿¿õäèéí òºðºõ ¿åèéí æèí ýõèéí íàñààð ÿëãààòàé áàéíà. Õîðèîñ äîîø íàñíû ýõ÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí 8 õóâü íü 2.5 êèëîãðàììààñ áàãà æèíòýé òºðñºí áàéõàä 35 áà ò¿¿íýýñ äýýø íàñíû ýõ÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí 5 õóâü íü 2.5 êèëîãðàììààñ áàãà æèíòýé òºðñºí áàéâ. Áàãà æèíòýé òºðñºí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü õºäººä (7 õóâü) õîòûíõîîñ (6 õóâü) ºíäºð áàéñàí áà Òºâ áîëîí Áàðóóí á¿ñýä òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 8 õóâü íü, Óëààíáààòàð áîëîí Ç¿¿í á¿ñýä òºðñºí õ¿¿õäèéí 5 õóâü íü òóñ òóñ äóòóó æèíòýé òºðæýý. Y¿íýýñ ãàäíà ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð àâ÷ ¿çâýë, áàãà (9 õóâü) áîëîí á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé (8 õóâü) ýõ÷¿¿äèéí äóòóó æèíòýé òºð¿¿ëñýí õ¿¿õä¿¿äèéí õóâèéí æèí õàðüöàíãóé ºíäºð áàéñàí þì. Ò¿¿í÷ëýí ýíý ñóäàëãààãààð õ¿¿õäèéí òºðñºí õóãàöààíû òàëààð ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýõ÷¿¿äýýñ àñóóæ, õàðèóëò àâàõ çàìààð ìýäýýëëèéã öóãëóóëñàí þì. Òºðñºí íèéò õ¿¿õäèéí 75 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä õ¿¿õäýý òºðºõ õóãàöààíäàà òºðñºí, 13 õóâü íü õóãàöààíààñ ºìíº, 12 õóâü íü òºðºõ õóãàöààíààñ õîéø òºðñºí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. 99 2.5 êã õ¿ðòýë 2.5 êã áà äýýø Ìýäýõ-ã ¿é Ä¿í Õóãà-öààí-äàà òºðñºí Õóãàöàà-íààñ ºìíº òºðñºí Õóãàöàà-íààñ õîéø òºðñºí Ìýäýõ-ã ¿é Ä¿í Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 3.9 8.1 90.8 1.0 100.0 67.5 17.8 14.4 0.3 100.0 381 20-34 9.0 6.6 92.6 0.8 100.0 76.7 12.1 11.2 0.0 100.0 3 008 35+ 22.0 5.3 94.7 0.0 100.0 72.7 13.0 14.3 0.0 100.0 322 Áàéðøèë Õîò 13.5 5.8 93.9 0.3 100.0 73.7 13.8 12.5 0.0 100.0 1 611 պ人 6.6 7.3 91.7 1.0 100.0 76.7 12.0 11.3 0.0 100.0 2 100 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 8.5 7.5 91.9 0.6 100.0 72.2 14.3 13.4 0.1 100.0 1 259 Ç¿¿í 8.5 5.1 94.3 0.6 100.0 73.8 13.7 12.5 0.0 100.0 351 Áàðóóí 4.7 7.9 90.7 1.4 100.0 84.0 8.9 7.1 0.0 100.0 933 ªìíºä 9.7 5.5 94.1 0.3 100.0 71.0 16.2 12.8 0.0 100.0 290 Óëààíáààòàð õîò 16.9 5.1 94.5 0.3 100.0 72.8 13.2 14.0 0.0 100.0 878 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 6.7 9.4 89.4 1.2 100.0 77.8 10.6 11.3 0.2 100.0 406 Á¿ðýí áóñ äóíä 5.8 8.1 90.7 1.3 100.0 76.7 12.9 10.4 0.0 100.0 1 018 Á¿ðýí äóíä 10.6 6.7 92.8 0.5 100.0 74.4 13.7 11.9 0.0 100.0 1 141 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 13.1 4.5 95.3 0.3 100.0 74.3 12.6 13.2 0.0 100.0 1 146 Ä¿í 9.6 6.7 92.6 0.7 100.0 75.4 12.8 11.8 0.0 100.0 3 711
- 127. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 8.09 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë, òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò, òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæ, òºðñºí õóãàöàà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë¿¿ä Òºðñºí Öóñ àëäñàí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õ¿¿õäèéí òîî Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò, òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæèéí àëü àëèíûã àâñàí 33.8 30.4 7.7 15.6 8.2 46.6 3 414 Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëòàíä 2.4 14.6 7.3 12.2 2.4 70.7 41 Òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæ 32.9 29.6 12.1 18.8 10.0 42.5 240 Àëü àëèíûã íü àâààã¿é 0.0 12.5 6.3 12.5 12.5 75.0 16 Òºðººä 7 õîíîãèéí äîòîð õ¿¿õýä ýíäñýí ýñýõ Ýíäýýã¿é 33.3 30.1 7.9 15.7 8.2 46.7 3 694 Ýíäñýí 17.6 35.3 17.6 29.4 11.8 52.9 17 Õ¿¿õýä òºðñºí õóãàöàà Õóãàöààíäàà 31.4 28.9 7.7 14.0 7.2 48.6 2 797 Õóãàöààíààñ ºìíº 30.8 28.5 7.8 19.0 11.4 47.5 474 Õóãàöààíààñ õîéø 48.1 39.6 10.3 23.2 11.8 33.5 439 Ìýäýõã¿é 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 1 Ä¿í 33.3 30.1 8.0 15.7 8.2 46.7 3 711 100 Òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë Àëèâàà óëñ îðîíä æèðýìñëýëò, ÿëàíãóÿà òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñ áàðàõ íýã ãîë øàëòãààí áîëäîã áèëýý. Äýëõèéä æèë òóòàì ñàÿ øàõàì ýìýãòýé÷¿¿ä æèðýìñëýëò áîëîí òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýëýýñ øàëòãààëàí íàñ áàðäàã áºãººä ¿¿íèé 99 õóâü íü õºãæèæ áàéãàà îðíóóäàä òîõèîëääîã ãýñýí òîîöîî ãàð÷ýý (Õ¿í àì áà õºãæèë îëîí óëñûí áàãà õóðëûí ¿éë àæèëëàãààíû õºòºëáºðººñ). Òºðºë-òèéí ÿâöûã ýð÷èì-æ ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãý-ñýí Óäààí ºâäºæ òºð¿¿ë-ñýí Öóñ, öóñ îðëîõ øèíãýí õèéëãýæ áàéñàí Öóñíû äàðàëò èõäýæ, óõààí àëäàæ, òàòàæ áàéñàí Õ¿íäðýë-ã ¿é Ñóäàëãààãààð òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë, ò¿¿íèé òºðë¿¿äèéí òàëààð ìýäýýëýë öóãëóóëñàí áºãººä õàðèóëàã÷ ýìýãòýéãèéí ººðèéíõ íü õýëñýí õàðèóëòààð àâñàí þì. Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí 47 õóâü íü (Õ¿ñíýãò 8.09) õ¿íäðýëã¿é òºðñºí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Íèéò ýõ÷¿¿äèéí ãóðàâíû íýã (33 õóâü) íü òºðºëòèéí ÿâöûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãýñýí, 30 õóâü íü 12 öàã áà ò¿¿íýýñ äýýø õóãàöààãààð ºâäºæ òºðñºí, 16 õóâü íü öóñ, öóñ îðëîõ øèíãýí õèéëãýñýí, 8 õóâü íü äàðàëò íü èõñýæ, óõààí àëäàæ, òàòàæ áàéñàí, 8 õóâü íü õýâèéí õýìæýýíýýñ èë¿¿ öóñ àëäñàí ãýæ õàðèóëæýý. Òºðºõèéí ºìíºõ õÿíàëò, òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí òóñëàìæèéí àëü àëèíûã íü àâààã¿é ýõ÷¿¿äèéí íèëýýä õýñýã (25.0 õóâü) íü õ¿íäðýëòýé òºðñºí áàéíà. Òºðºõ ¿åäýý õ¿íäðýëòýé òºðñºí ýõ÷¿¿äèéí òºð¿¿ëñýí õ¿¿õýä òºðñíèéõýý äàðààõ 7 õîíîãò ýíäýõ òîõèîëäîë èõ áàéäãèéã äóðüäàõ íü ç¿éòýé.
- 128. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 8.10 Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä òºðñºí àìüä õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Òºðºë-òèéí ÿâöûã ýð÷èì-æ ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãý-ñýí Óäààí ºâäºæ òºð¿¿ë-ñýí Òºðºõ ¿åèéí õ¿íäðýë¿¿ä Òºðñºí Öóñ àëäñàí Öóñ, öóñ îðëîõ øèíãýí õèéëãýæ áàéñàí Öóñíû äàðàëò èõäýæ, óõààí àëäàæ, òàòàæ áàéñàí Õ¿íäðýë-ã ¿é Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õ¿¿õäèéí òîî Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 33.3 36.0 7.3 13.9 9.4 43.0 381 20-34 32.8 30.2 8.0 15.8 8.2 46.7 3 008 35+ 37.3 22.7 8.4 17.4 7.5 50.9 322 Áàéðøèë Õîò 33.0 27.3 6.3 14.2 6.8 50.5 1 611 պ人 33.5 32.3 9.3 17.0 9.3 43.8 2 100 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 33.8 29.8 8.3 17.5 8.9 44.8 1 259 Ç¿¿í 35.9 34.5 9.4 13.4 8.5 42.5 351 Áàðóóí 34.4 34.3 10.0 17.5 9.3 44.1 933 ªìíºä 22.8 30.0 7.2 11.7 6.6 50.3 290 Óëààíáààòàð õîò 33.7 24.5 5.1 13.7 6.6 52.7 878 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 29.1 32.0 6.2 12.6 8.6 46.1 406 Á¿ðýí áóñ äóíä 31.5 31.1 9.0 17.4 8.1 45.7 1 018 Á¿ðýí äóíä 34.3 32.5 8.0 15.1 7.6 46.0 1 141 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 35.3 26.2 7.7 16.1 8.9 48.5 1 416 Ä¿í 33.3 30.1 8.0 15.7 8.2 46.7 3 711 Õ¿¿õýä òºðñºí õóãàöààíû õóâüä àâ÷ ¿çâýë õ¿¿õýä íü õóãàöààíäàà òºðñºí ýõ÷¿¿äèéí 31 õóâü íü òºðºëòèéí ÿâöûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãýæ, 29 õóâü íü óäààí ºâäºæ òºð¿¿ëñýí (12 áà ò¿¿íýýñ äýýø öàã) áîë õóãàöààíààñ õîéø òºðñºí õ¿¿õäèéí ýõ÷¿¿äèéí 48 õóâü íü òºðºëòèéí ÿâöûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãýñýí, 40 õóâü íü 12 áà ò¿¿íýýñ äýýø öàã ºâäºæ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí áàéíà. Òºðñºí ýõèéí íàñààð àâ÷ ¿çâýë çàëóó ýõ÷¿¿äèéí äèéëýíõ íü (57 õóâü) õ¿íäðýëòýé òºðñºí áºãººä 20 õ¿ðòýëõ íàñíû ýõ÷¿¿äèéí ãóðàâíû íýã (36 õóâü) íü 12 áà ò¿¿íýýñ äýýø öàã ºâäñºí áîë ãóðàâíû íýã íü ýð÷èìæ¿¿ëýõ òàðèà õèéëãýñýí áàéâ (Õ¿ñíýãò 8.10). Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òýí õàãàñ (50 õóâü), õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 44 õóâü íü õ¿íäðýëã¿é òºðñºí áàéíà. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë Ç¿¿í á¿ñèéí õ¿íäðýëã¿é òºðñºí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí áóñäààñàà áàãà (43 õóâü), Óëààíáààòàð õîòûíõ áóñäààñàà ºíäºð (53 õóâü) áàéâ. 101 Òºðñíèé äàðààõ ýì÷èéí çºâëºãºº Ýíý ñóäàëãààãààð õàðèóëàã÷ ýõ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñíýýñ õîéø 42 õîíîãèéí äîòîð ýì÷ýýñ çºâëºãºº àâñàí ýñýõ, àâñàí áîë ÿìàð ÷èãëýëýýð çºâëºãºº àâñàí òàëààðõ ìýäýýëëèéã öóãëóóëñàí þì. Õ¿ñíýãò 8.11-ò ñ¿¿ëèéí 5 æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿ä ñ¿¿ë÷èéí òºðºëòèéí äàðàà 42 õîíîãèéí äîòîð ýì÷ýýñ àâñàí çºâëºãººíèé òàëààðõ ìýäýýëëèéã õàðóóëëàà. Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí 62 õóâü íü õàìãèéí ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñíýýñ õîéø 42 õîíîãèéí äîòîð ýì÷ýýñ çºâëºãºº
- 129. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ àâñíû äîòîð 60 õóâü íü õºõººð õîîëëîëò, 59 õóâü íü íÿðàéí àñàðãàà, 37 õóâü íü ãýð á¿ë òºëºâëºëò, 32 õóâü íü ÁÇÕª ãýñýí ÷èãëýëýýð çºâëºãºº àâ÷ýý. Õ¿ñíýãò 8.11 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëä ñ¿¿ë÷èéí õ¿¿õäýý òºð¿¿ëýýä, 42 õîíîãèéí äîòîð ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí*, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Ǻâëºãºº àâñàí ýõèéí íàñààð àâ÷ ¿çâýë, çºâëºãºº àâñàí 20-34 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí áóñàä íàñíû á¿ëãèéíõýýñ ºíäºð áàéñàí áºãººä òýäíèé 61 õóâü íü õºõººð õîîëëîëò, 60 õóâü íü íÿðàéí àñàðãàà, 38 õóâü íü ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí ÷èãëýëýýð çºâëºãºº àâñàí áàéíà. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 70 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 56 õóâü íü çºâëºãºº àâñàí áàéíà. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë Ç¿¿í á¿ñèéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (72 õóâü) áóñäààñàà ºíäºð áàéíà. Ýõ÷¿¿äèéí çºâëºãºº àâñàí áàéäàë áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð ÷ ìºí ÿëãààòàé áàéãàà þì. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äèéí 49 õóâü íü çºâëºãºº àâñàí áîë äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿äèéí 70 õóâü íü çºâëºãºº àâ÷ýý. Õàëóóðàõ áà àìüñãàëûí çàìûí öî÷ìîã õàëäâàðò ºâ÷èí Ñóäàëãààãààð 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õýäòýé ýõ÷¿¿äýýñ ñóäàëãààíû ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò õ¿¿õýä íü õàíèàä õ¿ðñýí ýñýõ, õàëóóðñàí ýñýõ, ýì÷ õàòãàëãààòàé áàéíà ãýæ îíîøèëñîí ýñýõ, ýíý ¿åä íü ýì÷èéí çºâëºãºº òóñëàìæ àâñàí ýñýõ òàëààð àñóóñàí þì. 102 Ǻâëºãºº àâñàí Õºõººð õîîëëîëò Íÿðàéí àñàðãàà Ãýð á¿ë òºëºâëºëò ÁÇÕª Òºðºõ ¿åèéí ýõèéí íàñ 20 54.0 51.6 50.9 29.5 24.6 285 20-34 63.5 60.6 60.3 37.6 33.0 2 491 35+ 61.6 58.7 59.4 39.7 33.9 310 Áàéðøèë Õîò 70.4 67.5 67.5 40.4 32.4 1 405 պ人 55.8 52.9 52.6 34.3 32.3 1 681 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 63.1 60.4 59.8 39.6 39.3 1 041 Ç¿¿í 72.3 67.0 68.3 43.2 36.0 303 Áàðóóí 55.6 52.8 52.0 36.7 31.0 712 ªìíºä 50.4 47.9 47.9 28.2 27.3 238 Óëààíáààòàð õîò 67.6 65.2 65.4 34.5 24.5 792 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 48.9 45.0 44.7 26.4 25.4 311 Á¿ðýí áóñ äóíä 54.2 51.7 50.5 33.0 28.5 806 Á¿ðýí äóíä 65.4 62.6 63.2 38.6 33.2 958 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 70.3 67.4 67.4 42.1 36.7 1 011 Ä¿í 62.4 59.6 59.4 37.1 32.3 3 086 * Àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí òîîãîîð 42 õîíîãèéí äîòîð àâñàí ýì÷èéí çºâëºãºº Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî
- 130. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 8.12 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò àìüñãàëûí çàìûí öî÷ìîã õàëäâàðò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí áîëîí ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Õàëóóð÷ áàéñàí Õàíèàë-ãàæ áàéñàí Ýìíýë-ãèéí òóñëàìæ àâñàí Óëñûí ýìíýëýã Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 5 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäèéí 28 õóâü íü ñóäàëãàà ÿâàãäàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò õàíèàä õ¿ð÷, 11 õóâü íü õàëóóð÷ áàéñàí áàéíà. 6-11 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí 39 õóâü íü õàíèàä õ¿ð÷, 17 õóâü íü õàëóóð÷, 5 õóâü íü õàíèàäòàé áàéõäàà åðäèéí ¿åèéíõýýñ ò¿ðãýí àìüñãàëæ áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí íü áóñàä íàñíû õ¿¿õä¿¿äýýñ ºíäºð áàéâ (Õ¿ñíýãò 8.12). Õ¿éñèéí õóâüä ýðýãòýé õ¿¿õä¿¿ä èë¿¿ ºâ÷èëñºí áàéíà. Õîòûí õ¿¿õä¿¿ä èë¿¿ ºâäñºí ãýñýí ä¿í ãàðñàí áºãººä Óëààíáààòàð õîòûí õàíèàä õ¿ð÷, õàëóóðñàí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâèéí æèí 56 õóâü áàéãàà íü áóñàä á¿ñ¿¿äýýñ ºíäºð áàéëàà. Õ¿¿õäýý õàíèàä õ¿ðñýí ¿åä íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí áàéäëûã õàðàõàä ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õä¿¿äèéí 86 õóâü íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñíû äîòîð 85 õóâü íü õ¿¿õäýý õàíèàä õ¿ð÷, õàëóóðñàí òîõèîëäîëä ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâàõààð óëñûí ýìíýëýãò õàíääàã, 7 õóâü íü ýìèéí ñàíä, 1 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò, 1 õóâü íü õóâèéí ýì÷/íàéçäàà õàíääàã ãýæ õàðèóëæýý. Õàíèàä õ¿ð÷, õàëóóðñàí õ¿¿õä¿¿äèéí 14 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä ýìíýëãèéí ÿìàð íýã òóñëàìæ àâààã¿é áàéíà. 103 Ñóóëãàëò ºâ÷èí, ò¿¿íèé ýì÷èëãýý Õóâèéí ýìíýëýã Ýìèéí ñàí Àðäûí ýìíýëýã Õóâèéí ýì÷/íàéç Ýìíýë-ãèéí òóñ-ëàìæ àâààã¿é Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Õ¿¿õäèéí íàñ, ñàðààð 6 õ¿ðòýëõ ñàðòàé 6.0 24.1 80.7 79.8 0.9 5.7 0.0 1.4 19.3 352 6-11 17.3 38.6 88.5 85.8 1.8 6.0 0.0 1.3 11.5 381 12-23 14.8 32.9 88.3 87.4 2.2 6.7 0.0 1.2 11.7 684 24-35 10.1 24.7 88.0 86.7 1.0 6.5 0.1 1.2 12.0 675 36-47 10.6 25.1 84.2 83.2 0.5 8.0 0.0 1.2 15.8 774 48-59 9.1 23.7 85.6 84.6 0.8 8.0 0.3 0.8 14.4 727 Õ¿éñ Ýð 12.1 28.6 85.2 83.8 1.3 6.6 0.1 1.0 14.8 1 836 Ýì 10.4 26.4 87.0 86.0 1.0 7.5 0.1 1.3 13.0 1 757 Áàéðøèë Õîò 14.6 33.5 88.8 86.7 2.5 9.6 0.0 1.9 11.2 1 565 պ人 8.7 23.0 84.0 83.5 0.1 5.1 0.1 0.6 16.0 2 028 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 9.5 29.3 86.6 85.6 0.4 6.2 0.0 0.9 13.4 1 219 Ç¿¿í 9.8 26.3 90.2 88.5 1.2 2.1 0.0 1.5 9.8 338 Áàðóóí 8.3 17.7 80.6 79.8 0.1 8.8 0.3 0.3 19.4 900 ªìíºä 7.4 24.8 88.7 88.7 0.0 1.4 0.0 0.0 11.3 282 Óëààíáààòàð õîò 18.6 36.9 88.6 86.5 3.7 10.2 0.0 2.6 11.4 854 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 9.8 22.3 80.6 80.3 0.3 5.2 0.0 1.6 19.4 386 Á¿ðýí áóñ äóíä 8.4 21.9 84.6 83.7 0.5 5.2 0.0 0.5 15.4 975 Á¿ðýí äóíä 11.6 29.8 86.6 85.6 0.7 6.5 0.1 1.0 13.4 1 108 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 13.9 32.0 88.7 86.8 2.5 9.8 0.2 1.7 11.3 1 124 Ä¿í 11.2 27.6 86.1 84.9 1.2 7.0 0.1 1.1 13.9 3 593 * Àìüä òºðñºí õ¿¿õäèéí òîîãîîð
- 131. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ ÕÀÍYÝÌÑ-ààð ñóóëãàëò ºâ÷èí, ò¿¿íèé ýì÷èëãýýíèé òàëààðõ ìýäýýëëèéã öóãëóóëñàí þì. Ñóóëãàëò ºâ÷èí íü õ¿¿õäèéí ºâ÷ëºë, ýíäýãäëèéí ãîë øàëòãààíóóäûí íýã áºãººä õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí àñóóäàë íü ýöýã ýõèéí, ÿëàíãóÿà ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, òºðºëò õîîðîíäûí çàé, ýõèéí íàñ çýðýã îëîí õ¿÷èí ç¿éëòýé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Õ¿ñíýãò 8.13 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò áóþó öóñàí ñóóëãà ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Ñóóëãà-ñàí - á¿ãä Y¿íýýñ: öóñòàé Ýìíýë-ãèéí òóñëàìæ àâñàí Òóñëàìæ àâñàí ãàçðóóä Ñóäàëãàà ÿâóóëàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò áóþó öóñàí ñóóëãà ºâ÷íººð ºâäñºí 5 õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäèéã íàñ, õ¿éñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, ãýðòýý õèéñýí ýì÷èëãýýãýýð íü ñóäàëñàí áºãººä ¿¿íèéã õ¿ñíýãò 8.13-ò õàðóóëëàà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õä¿¿äèéí 13 õóâü íü ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñíèé íýã îð÷èì õóâü íü öóñàí ñóóëãààð ºâ÷èëñºí áà 1998 (9 õóâü) îíûõîîñ õàðãàëçàí 36 õóâèàð íýìýãäñýí áàéíà. 6-11 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿ä (23 õóâü) ñóóëãàëò ºâ÷íººð áóñàä íàñíûõíààñ èë¿¿ ºâäñºí áàéâ. Õ¿éñèéí õóâüä ýðýãòýé õ¿¿õä¿¿ä (14 õóâü) îõèäîîñ (12 õóâü) èë¿¿, áàéðøëûí õóâüä õºäººíèé õ¿¿õä¿¿ä (14 õóâü) õîòûíõîîñ (11 õóâü) èë¿¿ èõ ºâäñºí áàéâ. Òºâèéí á¿ñèéí õ¿¿õä¿¿ä èë¿¿ (16 õóâü) ºâäñºí áîë Óëààíáààòàð õîòûí õ¿¿õä¿¿ä áóñàä á¿ñ¿¿äýýñ áàãà (10 õóâü) ºâäñºí áàéæýý. Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 81 õóâü íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí áàéíà. Ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí õ¿¿õä¿¿äèéí ýõ÷¿¿äèéí 79 õóâü íü óëñûí ýìíýëýãò, 6 õóâü íü ýìèéí ñàíä õàíäñàí áîë ¿ëäñýí õóâü íü àðäûí ýìíýëýã, íàéç ýì÷äýý áîëîí áóñàä õ¿ì¿¿ñò õàíäñàí áàéíà. 104 Óëñûí ýìíýëýã Õóâèéí ýìíýëýã Ýìèéí ñàí Àðäûí ýìíýëýã Õóâèéí ýì÷/íàéç Áóñàä Õ¿¿õäèéí íàñ, ñàðààð 6 õ¿ðòýëõ ñàðòàé 15.3 1.7 73.3 71.9 0.6 5.1 1.1 0.6 0.0 352 6-11 22.6 0.8 81.6 79.5 1.8 4.2 1.0 1.0 0.3 381 12-23 18.9 0.7 83.3 82.3 2.0 6.0 0.7 0.9 0.0 684 24-35 11.1 1.0 83.0 81.6 1.0 6.4 0.7 0.9 0.3 675 36-47 7.4 0.8 78.2 76.6 0.8 6.5 1.2 1.3 0.3 774 48-59 8.0 0.7 81.6 80.3 1.0 6.7 1.1 1.2 0.4 727 Õ¿éñ Ýð 13.5 0.8 79.2 77.6 1.2 5.7 0.8 1.1 0.2 1 836 Ýì 12.1 1.0 82.1 81.0 1.2 6.4 1.1 1.0 0.3 1 757 Áàéðøèë Õîò 11.2 0.8 82.7 80.3 2.7 8.0 0.8 1.5 0.3 1 565 պ人 14.0 1.0 79.0 78.4 0.0 4.5 1.1 0.7 0.2 2 028 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 16.3 1.2 82.4 81.7 0.4 5.9 0.2 0.7 0.2 1 219 Ç¿¿í 12.4 0.9 80.5 77.5 2.1 0.3 1.2 1.8 0.0 338 Áàðóóí 11.4 0.8 79.3 78.6 0.0 8.2 2.6 0.9 0.3 900 ªìíºä 11.0 0.4 81.6 81.6 0.0 0.4 0.0 0.0 0.0 282 Óëààíáààòàð õîò 9.8 0.7 79.3 76.3 3.6 8.1 0.7 1.8 0.2 854 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 17.1 1.3 76.7 76.4 0.3 4.4 1.6 0.0 0.0 386 Á¿ðýí áóñ äóíä 13.9 0.7 76.5 75.4 0.5 4.2 0.6 0.7 0.2 975 Á¿ðýí äóíä 11.6 1.1 82.9 81.3 1.0 6.1 1.1 1.2 0.4 1 108 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 11.4 0.7 83.4 81.5 2.3 8.1 1.0 1.5 0.2 1 124 Ä¿í 12.8 0.9 80.6 79.2 1.2 6.0 1.0 1.0 0.2 3 593
- 132. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ Õ¿¿õäýý ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí ¿åä íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí õîòûí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (83 õóâü) õºäººíèé (79 õóâü) ýõ÷¿¿äýýñ àðàé èë¿¿ áàéíà. Õ¿ñíýãò 8.14 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò áóþó öóñàí ñóóëãà ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí, ýì÷èëãýýíèé òºðºë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Øèíãýí ñýëáýõ äàâñíû óóñìàë Ýì /àíòè-áèîòåê/ Ýì÷èëãýýíèé òºðºë Òàðèà Ñóäàñ Òàðèà Øèíãýí óóõ þì ªâñ óðãàìàë Áóñàä Ýì÷èëãýý õèéãäýý-ã ¿é Ìýäýõã¿é Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí õ¿¿õäèéí õóâü Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õäèéí òîî Õ¿¿õäèéí íàñ, ñàðààð 6 õ¿ðòýëõ ñàðòàé 72.2 33.3 46.3 1.9 1.9 18.5 7.4 0.6 31.5 3.7 54 6-11 88.4 62.8 64.0 0.0 0.0 48.8 8.1 1.0 3.5 0.0 86 12-23 79.1 57.4 65.1 0.0 0.8 38.8 15.5 0.9 3.9 0.0 129 24-35 86.7 61.3 70.7 5.3 0.0 48.0 10.7 0.9 4.0 0.0 75 36-47 75.4 36.8 75.4 1.8 0.0 40.4 10.5 1.3 7.0 0.0 57 48-59 74.1 48.3 62.1 1.7 0.0 53.4 15.5 1.2 3.4 0.0 58 Õ¿éñ Ýð 78.5 52.6 62.3 2.0 0.8 44.5 11.7 1.1 7.3 0.0 247 Ýì 82.1 52.4 67.0 0.9 0.0 38.7 11.8 1.0 7.5 0.9 212 Áàéðøèë Õîò 77.3 61.4 60.8 1.1 0.6 46.0 10.2 1.5 4.5 0.0 176 պ人 82.0 47.0 66.8 1.8 0.4 39.2 12.7 0.7 9.2 0.7 283 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 87.9 48.2 68.3 2.5 0.5 43.7 13.6 0.7 8.0 1.0 199 Ç¿¿í 76.2 52.4 40.5 0.0 0.0 45.2 9.5 1.8 11.9 0.0 42 Áàðóóí 73.8 45.6 69.9 1.0 0.0 42.7 11.7 0.9 8.7 0.0 103 ªìíºä 74.2 67.7 51.6 0.0 0.0 25.8 6.5 0.0 6.5 0.0 31 Óëààíáààòàð õîò 73.8 65.5 65.5 1.2 0.1 40.5 10.7 1.8 2.4 0.0 84 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 75.8 37.9 66.7 4.5 0.0 33.3 16.7 0.0 13.6 0.0 66 Á¿ðýí áóñ äóíä 83.1 44.9 67.6 1.5 0.7 45.6 13.2 0.7 5.9 0.0 136 Á¿ðýí äóíä 77.5 60.5 62.8 0.8 0.0 40.3 10.1 1.2 6.2 1.6 129 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 82.0 60.2 61.7 0.8 0.8 43.8 9.4 1.5 7.0 0.0 128 Ä¿í 80.2 52.5 64.5 1.5 0.4 41.8 11.8 1.0 7.4 0.4 459 Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 80 õóâèéíõ íü ýõ÷¿¿ä ãýðòýý ÿìàð íýã ýì÷èëãýý õèéñýí áºãººä õºäººãèéí ýõ÷¿¿ä õîòûíõîîñ èë¿¿ õýìæýýãýýð ýì÷èëãýý õèéäýã áàéíà (Õ¿ñíýãò 8.14). Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí ýìýãòýé õ¿¿õä¿¿ä (82 õóâü) ýðýãòýé õ¿¿õä¿¿äýýñ (79 õóâü) èë¿¿ ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâ÷ýý. Y¿íòýé àäèë, õºäººãèéí õ¿¿õä¿¿ä ñóóëãàëò ºâ÷íººð (82 õóâü) õîòûí õ¿¿õä¿¿äýýñ (77 õóâü) èë¿¿ ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâ÷ýý. Òºâèéí á¿ñèéí, ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õä¿¿ä (88 õóâü) ýìíýëãèéí òóñëàìæ èë¿¿ àâñàí áàéíà. Ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýñ øàëòãààëàí ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí áàéäàë ººð ººð áàéíà. Õ¿ñíýãò 8.14-ò ìºí ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õäèéí àâñàí ýì÷èëãýýíèé 105 òàëààðõ ìýäýýëëèéã õàðóóëëàà. Õèéñýí ýì÷èëãýýã õàðàõàä íèéò õ¿¿õäèéí ãóðàâíû õî¸ðò íü (64.5 õóâü) íü ýì (àíòèáèîòåê), 53 õóâüä íü øèíãýí ñýëáýõ äàâñíû óóñìàë óóëãàñàí, 42 õóâüä íü ãýðèéí íºõöºëä áýëòãýäýã á¿õ òºðëèéí øèíãýí óóõ þì, 12 õóâüä íü ºâñ óðãàìàë áóöàëãàæ ºãñºí áàéíà. Õîòûí ýõ÷¿¿ä õðîñîë óóëãàõ, øèíãýí óóëãàæ ñýëáýõ çýðýã ýì÷èëãýýã ãîë÷ëîí õèéñýí áîë õºäººãèéí ýõ÷¿¿ä ýì (àíòèáèîòåê) óóëãàõ, òàðèà òàðèõ, ºâñ óðãàìàë áóöàëãàæ óóëãàõ ýì÷èëãýýã ãîë÷ëîí õèéñýí áàéâ. Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õäýä øèíãýí ñýëáýõ ýì÷èëãýý ÷óõàë áàéäàã. Õ¿ñíýãò 8.15-ààñ õàðàõàä, ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû ñóóëãàëò ºâ÷íººð
- 133. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он НАЙМДУГААР БYЛЭГ ºâäñºí õ¿¿õäèéí ãóðàâíû õî¸ð (67 õóâü) íü åðäèéí ¿åèéíõýýñ èë¿¿ õýìæýýíèé øèíãýí õýðýãëýñýí áàéãàà íü 1998 îíûõîîñ (63 õóâü) 4 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéãàà þì. Ò¿¿í÷ëýí, ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâäñºí õ¿¿õäèéí 23 õóâü íü åðäèéí ¿åèéíõòýé èæèë, 9 õóâü íü åðäèéí ¿åèéíõýýñ áàãà øèíãýí õýðýãëýñýí áàéíà. Õ¿ñíýãò 8.15 Ñ¿¿ëèéí 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õäýä óóëãàñàí øèíãýí, ä¿íä õàðüöóóëñàí õóâèàð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Á¿ãä 1998 ÍYÝÌÑ 2003 ÍYÝÌÑ Óóëãàñàí øèíãýíèé õýìæýý Åðäèéí ¿åèéíõýýñ àäèë 26.3 23.3 Åðäèéí ¿åèéíõýýñ èë¿¿ 63.0 66.7 Åðäèéí ¿åèéíõýýñ áàãà 9.5 8.7 Ìýäýõã¿é 1.2 1.3 Ä¿í 100.0 100.0 Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí õ¿¿õäèéí 338 459 òîî 106 Ä¿ãíýëò Æèðýìñíèé õÿíàëòàíä îðæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí 1998 îíä 96 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 99 õóâü áîëæ ºññºíèé äîòîð ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõ ýì÷èéí õÿíàëòàíä îðæ, òóñëàìæ àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 48 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 53 õóâü áîëæ íýìýãäëýý. Y¿íèé íýã àäèë æèðýìñíèé õÿíàëòàíä àíõ îðñîí ãîë÷ õóãàöàà 1998 îíä 3.7 ñàð áàéñíàà 2003 îíä 3.3 áîëæ íààøèëæýý. Ýíý íü æèðýìñíèé áîëîí òºðºõ ¿åèéí ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý, åðºíõèé人 ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõàí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðýëöýý, õàíãàìæ äýýøèëæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä òºìðèéí äóòàãäëààñ ¿¿ññýí öóñ áàãàäàëò íèëýýä ò¿ãýýìýë áàéãàà áºãººä ¿¿íòýé òýìöýõ, ñýðãèéëýõýä íèëýýä àíõààðàõ øààðäëàãàòàé áàéãàà íü ñóäàëãààíààñ õàðàãäëàà. Ýìíýëýãò õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 94 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 97 õóâü áîëæ ºññºí áºãººä òºðºõ人 ýìíýëãèéí íàðèéí ìýðãýæëèéí àæèëòíû òóñëàìæ àâ÷ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 94 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 97 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. Ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ 2 äîëîî õîíîãò ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí 5 õ¿ðòýëõ íàñíû õ¿¿õä¿¿äèéí õóâü íü 1998 îíä 9 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 13 õóâü áîëæ íýìýãäæýý. Ãýâ÷ ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí ýäãýýð õ¿¿õä¿¿äèéí 80 õóâü íü ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâñàí áºãººä 1998 îíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 67 õóâü áàéâ. Ñóóëãàëò ºâ÷íººð ºâ÷èëñºí çàðèì õ¿¿õä¿¿ä ýìíýëãèéí òóñëàìæ àâààã¿é íü òýäíèé ýöýã ýõ÷¿¿ä íü õ¿¿õäèéí ºâ÷íèé öîãö ìåíåæìåíòèéã ãýðýýð ýì÷ëýõ àðãà áàðèëûã ýçýìøñýí áàéäàãòàé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Æèðýìñýí áàéõäàà õàâñàðñàí ºâ÷íººð ºâäºæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 1998 îíûõîîñ íýìýãäñýí íü àíõààðàë òàòàõ àñóóäëûí íýã áîëñîí áàéíà. Òºðñíèé äàðààõ ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí äóíä õºõººð õîîëëîëò, íÿðàéí àñàðãààíû òàëààð çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºíäºð áàéãàà íü õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäýëä òîäîðõîé à÷ õîëáîãäîë ºãñºí áàéæ áîëîõ þì.
- 134. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ 109 ÁYËÝà IX Õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîëò* Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí íàñ áàðàëò çýðýã ýð¿¿ë ìýíäèéí ãîë ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íèëýýä ñàéæèðñàí íü àìüñãàëûí çàìûí õóðö õàëäâàð, ñóóëãàëò ºâ÷íèéã îíîøëîõ, ýì÷ëýõ îëîí óëñûí ñòàíäàðò íýâòð¿¿ëæ, õºõººð õîîëëîõûã äýìæñýí, äàðõëààæóóëàëòûí ¿íäýñíèé õºòºëáºðèéã àìæèëòòàé õýðýãæ¿¿ëñýí çýðýã îëîí õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä ¿¿íä íºëººëñºí áàéæ áîëîõ òàëààð ºìíºõ á¿ëýãò äóðüäàæ áàéñàí áèëýý. Êàéð õîòíîî 1994 îíä õóðàëäñàí “Õ¿í àì áà õºãæèë” Îëîí óëñûí áàãà õóðëààñ ãàðãàñàí ¿éë àæèëëàãààíû õºòºëáºðò íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿éë÷èëãýýíèé íýã ÷óõàë õýñýã íü õºõººð õîîëëîëò áîëîõûã çààñàí áàéäàã. Íÿëõàñûã ýõèéí õºõººð õîîëëîõ íü ýõ, õ¿¿õäèéí ýð¿¿ë ìýíä, õ¿¿õäèéí õ¿íñ òýæýýëèéí õýðýãëýý, óëìààð õ¿¿õýä ýð¿¿ë ñàðóóë ºñ÷ òîðíèõîä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé þì. Õ¿¿õäèéã 6 ñàð õ¿ðòýë íü äàí õºõººð õîîëëîõ ÿâäàë äýëõèé íèéòýä ÷óõëààð òàâèãäàæ áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ íü òºðñíèé äàðàà æèðýìñëýõã¿é áàéõ õóãàöààã óðòàñãàí óëìààð òºðºëò õîîðîíäûí çàé, òºðºëòèéí ò¿âøèíä íºëººëäºã. Ýíý íºëººëºë íü õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà, äàâòàìæ áîëîí õ¿¿õäèéí íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýæ ýõýëñýí íàñíû àëü àëèíààñ íü øàëòãààëäàã. Èéìýýñ õ¿¿õäýý òºð¿¿ëýýä àìëóóëñàí ýñýõ, õºõ¿¿ëæ áàéñàí ýñýõ, õºõ¿¿ëýýã¿é øàëòãààí, îäîî õºõ¿¿ëæ áàéãàà ýñýõ, äàí õºõººð õîîëëîæ áàéãàà áîëîí áàéñàí ýñýõ, õ¿¿õäýä ºãñºí íýìýëò õîîë, óíä, õ¿¿õäýý õºõ¿¿ëýõýý áîëüñîí øàëòãààí çýðýã àñóóëòóóäûã ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ àñóóæ, ñóäàëñàí áîëíî. Õ¿¿õäýý àìëóóëñàí áàéäàë Õ¿ñíýãò 9.01-ä ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä (2000-2003 îíóóä) òºðñºí õ¿¿õäèéí õºõºº àìàëñàí áàéäëûã õ¿¿õäèéí õ¿éñ, áàéðøèë, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õàðóóëëàà. Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí òºðºëòèéí íèéò õ¿¿õäèéí 98-ààñ äýýø õóâü íü òºðñíèé äàðàà ÿìàð íýã õóãàöààíû äîòîð àìàëñàí áàéíà. Òºðñíèé äàðàà õºõºº àìàëñàí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí õ¿éñ, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð òºäèéëºí ÿëãààòàé áèø áàéãààã ýíý õ¿ñíýãòýýñ õàðæ áîëíî. Ýíý íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ íü ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä íèéòëýã, ò¿ãýýìýë áàéäàãòàé õîëáîîòîé ãýæ ¿çýæ áîëîõ þì. Õ¿¿õäèéã òºðñíèé äàðàà àìëóóëàõ íü õºõººð õîîëëîõûí àíõíû àëõàì ó÷ðààñ ýíý óäààãèéí ñóäàëãààãààð ýíý òàëààðõ ìýäýýëýë öóãëóóëñàí þì. Ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ õàðàõàä, ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä òºðñºí ñ¿¿ë÷èéí òºðºëòèéí õ¿¿õä¿¿äèéí 78 õóâü íü òºðººä 30 ìèíóòûí äîòîð àìàëñàí, 8 õóâü íü 30-60 ìèíóòûí äîòîð, 10 õóâü íü 24 öàãèéí äîòîð, 3 õóâü íü 24 öàãààñ äýýø õóãàöààíû äàðàà àìàëñàí áàéíà (Õ¿ñíýãò 9.01). Ýìíýëýãò òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí äèéëýíõ íü (78 õóâü) 30 ìèíóòûí äîòîð õºõºº àìàëñàí áîë ãýðòýý òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí 68 õóâü íü 30 ìèíóòûí äîòîð õºõºº àìàëæýý. * Òàéëàíä áàéãàà õî¸ð ñóäàëãààíû õàðüöóóëàëòûã (1998, 2003 îíóóäûí ÍYÝÌÑ) 1998 îíû ñóäàëãààíä õàðüöóóëñàí õóãàöàà (3 þìóó 5 æèë) íü 1998 îíä õàìààðíà, 2003 îíûõ íü 2003 îíä õàìààðíà ãýäãèéã îéëãîõ íü òàéëàíã óíøèõ, îéëãîõîä õÿëáàð áàéõ áºãººä áîäèò õóãàöààã õîëáîãäîõ õ¿ñíýãò¿¿äýýñ õàðæ áîëíî.
- 135. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 9.01 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä òºðñºí íèéò õ¿¿õäýä õºõººð õîîëëîñîí áîëîí õºõºº àìàëñàí õ¿¿õä¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéí æèí, õºõºº àìàëñàí õóãàöààãààð,ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 Àìëóóëñàí õóãàöààãààð 30 ìèíóòààñ 1 24 öàãèéí äîòîð Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Á¿ãä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Õ¿éñ Ýðýãòýé 98.2 75.8 8.2 10.3 3.7 0.3 1 027 Ýìýãòýé 99.1 79.4 7.5 9.3 2.9 0.0 974 Áàéðøèë Õîò 98.3 78.8 7.0 9.6 2.8 0.1 892 պ人 98.9 76.5 8.6 10.0 3.7 0.2 1 109 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 98.9 77.5 6.4 10.5 4.3 0.1 716 Ç¿¿í 96.8 77.7 5.1 7.0 7.0 0.0 157 Áàðóóí 99.1 77.7 12.2 7.7 1.5 0.0 466 ªìíºä 99.4 81.6 5.1 9.5 2.5 0.6 158 Óëààíáààòàð õîò 98.2 76.0 7.5 11.9 2.6 0.2 504 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 99.2 68.1 14.7 13.0 2.5 0.8 238 Á¿ðýí áóñ äóíä 98.1 79.0 7.2 8.7 3.2 0.0 528 Á¿ðýí äóíä 98.4 79.5 6.2 8.7 3.9 0.0 611 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 99.2 77.9 7.4 10.7 3.0 0.2 624 Õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ãàçàð Ýìíýëýãò 98.6 77.7 7.8 9.8 3.2 0.2 1 957 Ãýðòýý 100.0 68.2 11.4 13.6 6.8 0.0 44 Ä¿í 98.7 77.5 7.8 9.8 3.3 0.1 2 001 110 Õºõººð õîîëëîëò Ýõíèé 30 ìèíóò öàã 24 öàãààñ äýýø Ñàéí ñàíàõã¿é áàéíà Õ¿¿õäèéã òºðñíèé äàðàà áîãèíî õóãàöààíä àìëóóëàõ íü õ¿¿õäèéí õºõºº õºõºõ áîëîîä ýõ õ¿¿õäýý çºâ õºõ¿¿ëýõ ÷óõàë àëõàì áàéäàã áºãººä ýõ õ¿¿õäýý õºõ¿¿ëæ ñóðàõ íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëóóëàõûí ÷óõàë õýñýã þì. Ñóäàëãààíû ºìíºõ ãóðâàí æèëä òºðñºí áàðàã á¿õ õ¿¿õä¿¿ä (99 õóâü) ÿìàð íýã õóãàöààíä õºõººð õîîëëîæ áàéñàí áîë çºâõºí 1 õóâü íü õºõººð îãò õîîëëîîã¿é áàéíà (Õ¿ñíýãò 9.02). Õºõººð õîîëëîæ áàéñàí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 97 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 99 õóâü áîëæ, 2 ïóíêòýýð ºññºí áºãººä ¿¿íä òºðºõèéí ºìíºõ áîëîí òºðºõ ¿åèéí òóñëàìæ, ¿éë÷èëãýýíä õàìðàãäñàí áîëîí òºðñíèé äàðàà ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí äîòîð õºõººð õîîëëîëòûí ÷èãëýëýýð çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí ºíäºð áàéñàí çýðýã õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä íºëººëñºí áàéæ áîëîõ þì.
- 136. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 9.02 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 3 æèëä òºðñºí íèéò õ¿¿õäýä õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õä¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Õîîëëîñîí áàéäàë Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿ä õ¿¿õýä íü ýíäñýí, ýõèéí ººðèéíõ íü áèå ìóóäñàí, õºõ ºâ÷òýé, õºõ ñ¿¿ã¿é ãýõ ìýò îëîí øàëòãààíû óëìààñ õ¿¿õäýý õºõ¿¿ëýýã¿é áàéíà. Ãóðàâ õ¿ðòýëõ íàñíû ýíõ òóíõ áîéæèæ áàéãàà õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîñîí áàéäëûã õ¿ñíýãò 9.03-ä õàðóóëàâ. 0-1 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí 95 õóâü íü äàí õºõººð õîîëëîæ, 3 õóâü íü õºõººð õîîëëîõûí çýðýãöýý íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýæ, 3 õóâü íü îãò õºõººð õîîëëîîã¿é áàéíà. 111 ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 Õºõººð õîîëëîñîí Õºõººð õîîëëîîã¿é Õ¿éñ Ýðýãòýé 98.2 1.8 1 091 Ýìýãòýé 99.0 1.0 1 048 Áàéðøèë Õîò 98.1 1.9 944 պ人 98.9 1.1 1 195 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 98.8 1.2 768 Ç¿¿í 97.0 3.0 165 Áàðóóí 99.0 1.0 513 ªìíºä 99.4 0.6 168 Óëààíáààòàð õîò 97.9 2.1 525 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 99.2 0.8 258 Á¿ðýí áóñ äóíä 97.9 2.1 574 Á¿ðýí äóíä 98.2 1.8 652 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 99.2 0.8 655 Õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ãàçàð Ýìíýëýãò 98.5 1.5 2 092 Ãýðòýý 100.0 0.0 47 Ä¿í 98.6 1.4 2 139
- 137. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 9.03 Ýíõ òóíõ áàéãàà õ¿¿õä¿¿äèéí õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, ä¿íä ýçëýõ õóâèéí æèí, Íàñ (ñàðààð) Ýíõ òóíõ áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî Õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, ä¿íä ýçëýõ õóâèàð Õ¿ñíýãò 9.04-ººñ õàðàõàä õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîæ áàéñàí ýõ÷¿¿äèéí 85 õóâü íü 6 ñàð õ¿ðòýë íü äàí õºõººðºº õîîëëîñîí áàéíà. Áàéðøëààð íü àâ÷ ¿çâýë õ¿¿õäýý 6 ñàð õ¿ðòýë íü äàí õºõººðºº õîîëëîñîí õºäººãèéí ýõ÷¿¿äèéí õóâèéí æèí (87 õóâü) õîòûíõîîñ (82 õóâü) ºíäºð áàéíà. Á¿ñýýð àâ÷ ¿çâýë Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí áóñäààñ ºíäºð áóþó 90.3 õóâü áàéñàí áîë áàãà áîëîâñðîëòîé ýõ÷¿¿ä (88 õóâü) õ¿¿õäýý 6 ñàð õ¿ðòýë íü äàí õºõººð õîîëëîõ íü èë¿¿ áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí õ¿¿õäýý ýìíýëýãò òºð¿¿ëñýí ýõ÷¿¿äèéí 85 õóâü íü õ¿¿õäýý 6 ñàð õ¿ðòýë íü äàí õºõººð õîîëëîæýý. Õ¿¿õäèéí íàñ àõèõ òóòàì õºõººð õîîëëîæ áóé õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí áàãàñ÷, 1 íàñ õ¿ðñýí õ¿¿õä¿¿äèéí 76 õóâü íü íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýæ, 26-27 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí òýí õàãàñ íü õºõººð õîîëëîõûí çýðýãöýý íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýæ, 34- 35 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí 73 õóâü íü õºõººð õîîëëîõîî áîëüñîí áàéíà. Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãà õ¿¿õäèéã 6 ñàð õ¿ðòýë äàí õºõººð õîîëëîõûã çºâëºìæ áîëãîæ áàéãàà áºãººä õ¿ñíýãòèéí äîîä õýñýãò õ¿¿õäèéí íàñûã (ñàðààð) á¿ëýãëýí õàðóóëñàí ìýäýýëëýýñ õàðàõàä 0-3 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí 94 õóâü, 0-6 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí 85 õóâü íü äàí õºõººð õîîëëîæ áàéñàí áàéíà. Ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íü ìîíãîë ýõ÷¿¿äèéí áàãà íàñíû õ¿¿õäýý õîîëëîõ äýãëýì áîë åðºíõèé人 Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí çºâëºìæòýé òîõèð÷ áàéíà ãýäãèéã õàðóóëæ áàéíà. 112 õ¿¿õäèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 Õºõººð õîîëëîîã¿é Ǻâõºí õºõººð õîîëëîñîí Íýìýëò öýâýð óñ ºã÷ áàéñàí Íýìýëò õîîë, óíä ºã÷ áàéñàí Ä¿í 0-1 2.6 94.8 0.0 2.6 100.0 77 2-3 0.7 94.2 0.0 5.0 100.0 139 4-5 5.9 76.5 0.0 17.6 100.0 136 6-7 3.2 34.4 0.0 62.4 100.0 125 8-9 6.3 18.8 0.0 75.0 100.0 128 10-11 6.3 8.6 0.0 85.2 100.0 128 12-13 15.8 9.0 0.0 75.2 100.0 133 14-15 13.8 3.3 0.8 82.1 100.0 123 16-17 18.1 6.9 0.0 75.0 100.0 116 18-19 26.3 3.4 0.0 70.3 100.0 118 20-21 29.8 2.1 0.0 68.1 100.0 94 22-23 34.0 3.0 0.0 63.0 100.0 100 24-25 46.3 1.9 0.0 51.9 100.0 108 26-27 50.0 0.0 0.0 50.0 100.0 122 28-29 55.0 0.0 0.0 45.0 100.0 109 30-31 65.5 0.8 0.0 33.6 100.0 119 32-33 67.0 0.0 0.0 33.0 100.0 97 34-35 72.5 0.0 0.0 27.5 100.0 120 Õ¿¿õäèéí íàñ, ñàðààð 0-3 1.4 94.4 0.0 4.2 100.0 216 0-6 6.2 84.8 0.0 9.0 100.0 477 4-6 5.0 66.2 0.0 28.9 100.0 201 7-9 5.3 20.2 0.0 74.5 100.0 188 Á¿ãä 27.9 20.2 0.0 51.9 100.0 2 092
- 138. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 9.04 Ñóäàëãààíû ºìíºõ 3 æèëä 6 áà ò¿¿íýýñ ñàð õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õäýä 6 ñàð õ¿ðòëýý äàí õºõººð õîîëëîñîí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü , ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 6 ñàð õ¿ðòýë äàí õºõººð õîîëëîëò Òºðñºí Äàí õºõººð õîîëëîñîí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õ¿¿õäèéí òîî Õ¿¿õäèéã õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöààã õ¿¿õäèéí õ¿éñ, ýõèéí îðøèí ñóóãàà á¿ñ íóòàã, áàéðøèë, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 9.05-ä õàðóóëàâ. Äàí õºõººð õîîëëîëò ãýäýã íü õ¿¿õýä äàí ãàíö ýõèéí ñ¿¿ãýýð õîîëëîæ áàéãààã, á¿ðýí õºõººð õîîëëîëò ãýäýã íü õ¿¿õýä ýõèéí ñ¿¿íýýñ ãàäíà çºâõºí öýâýð óñ íýìæ ºã÷ áàéñíûã õýëíý. Ìîíãîë ýõ÷¿¿äèéí õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà íèëýýä óðò (25.9 ñàð), äàí õºõººð õîîëëîñîí áîëîí á¿ðýí õºõººð õîîëëîëòûí ãîë÷ õóãàöàà áîãèíî (òóñ á¿ð 5.9 ñàð) áàéãàà áºãººä 1998 îíûõîîñ õàðãàëçàí 0.7, 2.4, 2.3 ñàðààð èë¿¿ áàéãàà þì. Õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà íü õºäººãèéí ýõ÷¿¿äèéí (26.6 ñàð) õóâüä õîòûíõîîñ (25.7 ñàð) àðàé èë¿¿, Áàðóóí á¿ñèéíõ (28.7 ñàð) áóñàä á¿ñ¿¿äýýñ (16.5-25.1) èë¿¿ áàéíà. Åð íü ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õäýý äóíäàæààð õî¸ð æèë (26 ñàð) õºõººð õîîëëîæ áàéãàà íü á¿ñèéí áóñàä îðíóóäààñ íèëýýä óðò áàéíà. Õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà íü õºõººð õîîëëîñîí äóíäàæ áîëîí òàðõàëò/òîõèîëäëûí äóíäàæ õóãàöààòàé îéðîëöîî ÷ äàí õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà íü îéðîëöîîãîîð 1 ñàð îð÷ìîîð çºð¿¿òýé áàéãàà þì. Õºõººðºº õîîëëîæ áàéãàà ãóðàâ õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäýýñ ÿðèëöëàãà àâàõààñ 24 öàãèéí ºìíº íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýñýí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâèéã õ¿¿õäèéí íàñ (ñàðààð), íýìýëò õîîë óíäíû òºð뺺ð õ¿ñíýãò 9.06-ä õàðóóëëàà. Ýíý õ¿ñíýãòýä õàðóóëñàí ìýäýýëëèéã 1998 îíûõòîé õàðüöóóëàõàä íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýñýí 113 Õîîëëîîã¿é Ñàíàõã¿é áàéíà Õ¿éñ Ýðýãòýé 83.0 16.9 0.1 846 Ýìýãòýé 86.6 13.3 0.1 829 Áàéðøèë Õîò 81.5 18.5 0.0 726 պ人 87.2 12.5 0.2 949 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 81.5 18.2 0.3 606 Ç¿¿í 89.0 11.0 0.0 127 Áàðóóí 90.3 9.7 0.0 403 ªìíºä 86.7 13.3 0.0 128 Óëààíáààòàð õîò 82.2 17.8 0.0 411 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 88.2 11.3 0.5 204 Á¿ðýí áóñ äóíä 87.7 12.3 0.0 463 Á¿ðýí äóíä 85.1 14.9 0.0 483 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 80.6 19.2 0.2 525 Õ¿¿õäýý òºð¿¿ëñýí ãàçàð 84.8 15.1 0.1 1 634 Ýìíýëýãò 82.9 17.1 0.0 41 Ãýðòýý Ä¿í 84.8 15.1 0.1 1 675
- 139. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí íü õ¿¿õäèéí íàñ, íýìýëò õîîë, óíäíû òºðºë á¿ðò áóóðñàí áàéãàà íü äàí õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà äýýð äóðüäñàí÷ëàí 2.4 ñàðààð óðòàññàíòàé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Õ¿ñíýãò 9.05 Ãóðàâ õ¿ðòýë íàñíû õ¿¿õäèéí õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà, õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òºðñºí õ¿¿õäèéí òîî Õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà Ìîíãîë õ¿¿õä¿¿äèéí ÿëàíãóÿà 4 ñàðààñ äýýø íàñòàé õ¿¿õä¿¿äèéí õýðýãëýäýã íýìýëò õîîë, óíäàíä öýâýð óñ, ñ¿¿íýýñ áóñàä ãýðèéí íºõöºëä áýëòãýäýã öàé, õÿðàì ãýõ ìýò øèíãýí óóõ þì, áîð õîîë áàíòàí ãîëëîäîã. 6-7 ñàðòàé õ¿¿õä¿¿äèéí äºðºâíèé íýãýýñ (28 õóâü) èë¿¿ íü ñ¿¿, àðàâíû çóðãàà íü (60 õóâü) áóñàä øèíãýí óóõ þì, òýí õàãàñààñ (55 õóâü) èë¿¿ íü áîð õîîë/áàíòàí õýðýãëýñýí áàéíà. Ýíý á¿õíèéã ¿íäýñëýí ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õäýý óðò õóãàöààíû òóðø õºõººð õîîëëîæ, áàñ íýìýëò õîîë õ¿íñèéã òýäýíä áàãààñ íü ºãäºã ãýñýí ä¿ãíýëò õèéæ áîëîõ áºãººä ýíý íü íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë áóóðàõàä çîõèõ õýìæýýãýýð íºëººëäºã áàéæ áîëîõ þì. 114 ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 Õºõººð õîîëëîñîí íèéò õ¿¿õýä* Äàí õºõººð õîîëëîñîí Äàí õºõººð õîîëëîõîîñ ãàäíà öýâýð óñ óóæ áàéñàí Õ¿éñ Ýðýãòýé 27.1 5.6 5.6 1 091 Ýìýãòýé 25.2 6.4 6.4 1 048 Áàéðøèë Õîò 25.7 5.8 5.8 944 պ人 26.6 6.1 6.1 1 195 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 25.1 5.1 5.1 768 Ç¿¿í 16.5 6.9 6.9 165 Áàðóóí 28.7 6.6 6.6 513 ªìíºä 20.7 6.8 6.8 168 Óëààíáààòàð õîò 26.3 5.9 5.9 525 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 25.5 6.1 6.1 258 Á¿ðýí áóñ äóíä 26.6 6.3 6.3 574 Á¿ðýí äóíä 25.4 5.9 5.9 652 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 27.1 5.7 5.7 655 Á¿ãä 25.9 5.9 5.9 2 139 Äóíäàæ õóãàöàà 25.3 7.3 7.3 98.6 Òàðõàëò-òîõèîëäëûí äóíäàæ 25.0 7.0 7.0 Òàéëáàð: */ Õºõººð õîîëëîñíîîñ ãàäíà íýìýëò õîîë, óíä ºãñºí îðîîä
- 140. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ЕСДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 9.06 Ãó÷èí çóðãààí ñàðòàéãààñ äîîø íàñíû á¿õ õ¿¿õäýä ÿðèëöëàãà àâàõààñ 24 öàãèéí ºìíº íýìýëò õîîë, óíä õýðýãëýñýí õ¿¿õäèéí ýçëýõ õóâü, õ¿¿õäèéí íàñààð (ñàðààð), Ìîíãîë óëñ, 2003 Õºõººð õîîëëîñîí áàéäàë, ä¿íä ýçëýõ õóâèàð Õºõººð õîîëëîæ Öýâýð óñ Ñ¿¿ Áóñàä øèíãýí Íàñ (ñàðààð) áàéãàà õ¿¿õäèéí òîî Òºðñíººñ õîéøõè õóãàöàà, ñàðààð 0-1 1.3 1.3 1.3 1.3 75 2-3 0.0 3.6 0.7 0.7 138 4-5 3.1 11.7 12.5 8.6 128 6-7 17.4 28.1 60.3 54.5 121 8-9 25.0 34.2 75.8 80.0 120 10-11 31.7 38.3 84.2 87.5 120 12-13 31.3 34.8 85.7 88.4 112 14-15 34.0 47.2 93.4 95.3 106 16-17 22.1 36.8 91.6 90.5 95 18-23 37.9 42.5 94.1 95.0 219 24-29 43.5 47.0 97.6 98.2 168 30-35 38.7 45.3 96.2 98.1 106 Õ¿¿õäèéí íàñ, ñàðààð 0-3 0.5 2.8 0.9 0.9 213 4-6 5.2 16.2 24.6 20.4 191 7-9 25.3 33.1 74.7 75.3 178 Á¿ãä 25.4 32.2 68.8 69.2 1 508 115 Ä¿ãíýëò óóõ þì Áîð õîîë, áàíòàí Òºðñºí õ¿¿õä¿¿äèéí äºðºâíèé ãóðâààñ (78 õóâü) èë¿¿ íü òºðñíèé äàðààõ 30 ìèíóòûí äîòîð õºõºº àìàëñàí áàéíà. 1998 îíûõòîé õàðüöóóëàõàä ÿìàð íýã õóãàöààíä õºõººð õîîëëîæ áàéñàí õ¿¿õäèéí õóâèéí æèí 1998 îíä 97 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 99 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. Òºðñíèé äàðààõ ýì÷èéí çºâëºãºº àâñàí ýõ÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ (60 õóâü) íü õºõººð õîîëëîëòûí òàëààð çºâëºãºº àâñàí íü õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîõ õóãàöàà óðòñàõàä ýåðýãýýð íºëººëñºí áîëîâ óó. Ìîíãîë ýìýãòýé÷¿¿ä õ¿¿õäýý óðò õóãàöààíû òóðø õºõººð õîîëëîæ, áàñ íýìýëò õîîë õ¿íñèéã òýäýíä áàãààñ íü ºãäºã ãýñýí ä¿ãíýëò õèéæ áîëîõ áºãººä ýíý íü íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäýë áóóðàõàä çîõèõ õýìæýýãýýð íºëººëäºã áàéæ áîëîõ þì. Õ¿¿õäýý õºõººð õîîëëîñîí ãîë÷ õóãàöàà 1998 îíä 25.2 ñàð áàéñíàà 2003 îíä 25.9 ñàð, äàí õºõººð õîîëëîñîí õóãàöàà 3.5 ñàð áàéñíàà 5.9 ñàð áîëæ ºñ뺺. Ñîíèðõóóëàõàä, 0-3 ñàðòàé õ¿¿õäèéí 94 õóâü, 0-6 ñàðòàé õ¿¿õäèéí 85 õóâü íü äàí õºõººð õîîëëîæ áàéñàí íü Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí çºâëºìæòýé òîõèð÷ áàéãàà þì.
- 141. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ 117 Á¯ËÝà X ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà Ìîíãîë Óëñ àíõ 1992 îíä Õ¿íèé äàðõëàë õîìñäîëûí âèðóñûí õàëäâàð (ÕÄÕÂ) áîëîí Äàðõëàëûí îëäìîë õîìñäîëûí õàì øèíæ (ÄÎÕ) ºâ÷èíòýé òýìöýõ Yíäýñíèé õºòºëáºðèéã áîëîâñðóóëæ ãàðãàñàí áèëýý. ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ, òýìöýõ õºòºëáºð¿¿äèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð èõýýõýí àíõààðàë òàâèí õîëáîãäîõ àðãà õýìæýýã àâ÷ àæèëëàæ áàéíà. Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí àíõíû ñóäàëãààã 1998 îíä ÿâóóëñàí áºãººä 2003 îíû ñóäàëãàà íü õî¸ðäàõü ñóäàëãàà þì. 1998 îíû ñóäàëãààíä çºâõºí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýãèéí òàëààð ìýäýýëýë öóãëóóëàí áîëîâñðóóëàëò õèéñýí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ àñóóëòóóä îðñîí áà íýìæ Áýëãèéí çàìààð äàìæèõ õàëäâàð (ÁÇÄÕ)-ûí òàëààð øèíýýð àñóóëòóóä îðóóëàí ìýäýýëýë öóãëóóëàí àâñàí áîëíî. Ýíý á¿ëýã íü ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ ãýñýí õî¸ð õýñãýýñ á¿ðäýõ áà ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãóóäûí òàëààðõ ìýäëýã, ýíý òàëûí ìýäýýëýë, ¿éë÷èëãýýã õààíààñ àâäàã çýðýã ìýäýýëëèéã îðóóëñàí áîëíî. ÁÇÄÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýðèéã íàñ, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.01-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 95 õóâü íü ÁÇÄÕ-ûí òóõàé ñîíññîí áà èõýíõ íü îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñýë áîëîõ òåëåâèç (68 õóâü), ñîíèí õýâëýë (58 õóâü), ðàäèî (41 õóâü)-îîñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéíà. ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 30-ààñ äýýø íàñàíä õàìãèéí ºíäºð (97 õóâü) áàéõàä 15-19 íàñàíä õàìãèéí áàãà (89 õóâü) áàéíà. ªñâºð ¿åèéíõýí áóþó 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä ÁÇÄÕ-ûí òàëààð òåëåâèç, ðàäèî, ñîíèí õýâëýëýýñ ñîíñîõûí çýðýãöýý áàãø (28 õóâü), íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàíãààñàà (20 õóâü) ìºí ìýäýýëýë àâ÷ áàéíà. Õàðèí ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíààñ ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ 20 õóâü íü ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà íü áóñàä íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ (29-37 õóâü) áàãà áàéãàà þì. Ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 97 õóâü íü ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíññîí áàéõàä îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 90 õóâü áàéãààãààñ ãàäíà îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä áàãø, íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàíãààñàà ìýäýýëýë èë¿¿ àâäàã íü õàðàãäàâ. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä õºäººíèéõèéã áîäâîë òåëåâèç, ñîíèí õýâëýë, àæëûíõíààñàà ìýäýýëýë èë¿¿ àâ÷ áàéõàä õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä èõýâ÷ëýí ðàäèî, ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí íàðààñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéíà. Ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà äóíäàæ ýõ ¿¿ñâýðèéí òîî Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä õàìãèéí èõ (2.8 ýõ ¿¿ñâýð) áàéõàä Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýõ ¿¿ñâýðèéí òîî õàìãèéí öººí (2.2 ýõ ¿¿ñâýð) áàéíà. Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýääýã áàéõàä ýíý ¿ç¿¿ëýëò Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä 86 õóâü áàéãàà áà òýä òåëåâèç, ñîíèí õýâëýë, çóðàãò Õ¿ñíýãò 10.01 ÁÇÕª-íèé òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð , Ìîíãîë óëñ, 2003 îí
- 142. Õ¿ñíýãò 10.01 ÁÇÄÕ-ûíòàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÁÇÄÕ-ûí ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òóõàé Ðàäèî Òåëåâèç Ñîíèí Çóðàãò ÝÌ-èéí Øàøíû Áàãø Óóëçàëò Íàéç Àæëûí- Áóñàä Ýìýãòýé- Ìýäýýëëèéí ñîíññîí õýâëýë õóóäàñ àæèëòàí áàéãóóë- íºõºä õàí ÷¿¿äèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí ëàãà õàìààòàí òîî äóíäàæ òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 88.6 22.0 60.4 45.8 12.5 20.3 0.6 27.6 3.1 20.1 0.0 0.1 1 347 2.4 20-24 94.4 41.8 64.3 54.9 14.8 28.9 0.6 3.1 1.6 21.6 0.9 0.2 1 420 2.5 25-29 95.8 45.2 68.3 62.8 15.6 33.6 0.1 2.3 1.3 17.0 2.5 0.0 1 509 2.6 30-39 97.2 43.6 70.7 60.3 14.4 37.1 0.3 2.4 2.9 13.1 3.0 0.0 2 948 2.6 40-49 96.5 46.4 72.5 62.2 14.0 33.7 0.2 2.6 4.0 12.8 4.3 0.0 2 090 2.6 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 96.7 44.9 69.2 60.9 14.3 35.2 0.2 2.4 2.7 14.0 2.8 0.0 6 345 2.5 Ãýðëýæ áàéñàí 96.9 43.9 74.5 60.9 16.2 34.8 0.3 2.6 3.2 15.5 3.4 0.0 686 2.6 Îãò ãýðëýýã¿é 90.2 29.6 63.8 50.8 13.8 22.7 0.7 17.7 2.6 21.6 1.1 0.2 2 283 2.5 Áàéðøèë Õîò 98.0 37.7 83.5 65.5 17.8 28.8 0.3 7.7 2.7 19.2 3.3 0.1 4 973 2.7 պ人 91.8 45.1 50.8 49.9 10.3 35.9 0.4 4.4 2.8 12.3 1.5 0.0 4 341 2.3 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 96.2 38.0 66.9 56.6 12.4 35.4 0.3 5.2 2.6 17.2 2.1 0.0 2 983 2.5 Ç¿¿í 95.9 45.8 58.9 53.7 16.2 40.5 0.4 5.9 2.9 15.6 3.5 0.0 827 2.5 Áàðóóí 86.4 41.4 49.0 46.2 8.3 31.9 0.4 4.2 2.9 8.6 0.6 0.1 1 873 2.2 ªìíºä 96.5 48.0 52.3 51.0 10.5 36.7 0.2 5.8 3.9 10.2 1.5 0.0 608 2.3 Óëààíáààòàð õîò 99.0 41.3 87.3 70.0 20.2 25.8 0.3 8.5 2.4 20.7 3.7 0.1 3 023 2.8 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 78.8 34.1 35.2 25.4 4.9 24.7 0.4 8.6 1.2 15.1 0.3 0.1 1 132 1.9 Á¿ðýí áóñ äóíä 93.9 40.5 58.4 47.0 10.0 30.8 0.5 9.2 2.4 14.5 0.8 0.1 2 280 2.3 Á¿ðýí äóíä 98.1 42.4 75.8 63.8 15.1 30.7 0.4 4.7 1.9 17.8 1.3 0.1 2 570 2.6 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 99.2 42.9 80.4 72.8 19.9 36.6 0.2 4.5 4.0 15.9 5.1 0.0 3 332 2.8 Á¿ãä 95.1 41.1 68.3 58.2 14.3 32.1 0.3 6.2 2.7 16.0 2.4 0.1 9 314 2.5 Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100.0-ààñ èë¿¿ ãàðàõ þì.
- 143. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ õóóäàñíààñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà áàéäàë íü áóñàä á¿ñ íóòàã áîëîí Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ äîîãóóð áàéíà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ºñ÷ áàéíà, òóõàéëáàë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 79 õóâü íü ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíññîí áàéõàä äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü ñîíññîí ãýæýý. ÁÇÄÕ-ûí òàëààð áàãøààñ ìýäýýëýë àâäàã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õàìãèéí ºíäºð áàéãàà íü ÅÁÑ-ä ýð¿¿ë ìýíäèéí õè÷ýýë (1998/1999 îíû õè÷ýýëèéí æèëýýñ) çààæ ýõëýñýíòýé õîëáîîòîéãîîð òàéëáàðëàæ áîëîõ þì. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä äóíäæààð 1.9 ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà íü õàìãèéí öººí, õàðèí äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä äóíäæààð 2.8 ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà íü õàìãèéí ºíäºð ¿ç¿¿ëýëò áàéíà. Õ¿ñíýãò 10.01À. ÁÇÄÕ õàëäâàðëàõ çàìóóäûã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÁÇÄÕ ÿìàð çàìààð õàëäâàðëàäãèéã ìýääýã Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 93 õóâü íü áýëãèéí õàâüòàëä îðîõîä, 4 õóâü íü àõóéí çàìààð, 1.3 õóâü íü ç¿¿, òàðèóð, ýìíýëãèéí õýðýãñëýýð, 0.2 õóâü íü ¿íñýëöýõýä, 2 õóâü íü áóñàä àðãààð ÁÇÄÕ õàëäâàðëàäàã ãýñýí áàéíà (Õ¿ñíýãò 10.01À). ÁÇÄÕ àõóéí çàìààð õàëäâàðëàäàã ãýæ 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü, 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü, Ç¿¿í á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 9 õóâü, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 10 õóâü ¿çæýý. ÁÇÄÕ õàëäâàðëàõ çàìûã Õ¿ñíýãò 10.02 ÁÇÕª òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäãèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 119 Ýìýãòýé÷¿¿- Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áýëãèéí Ç¿¿, òàðèóð Yíñýëöýõ Àõóéí Áóñàä äèéí òîî õàâüòàëä ýìíýëãèéí çàìààð îðîõîä õýðýãñëýýð Íàñíû á¿ëýã 15-19 87.1 3.4 0.2 4.6 4.7 1 193 20-24 92.1 1.6 0.3 4.8 1.2 1 340 25-29 94.9 1.0 0.2 2.6 1.3 1 446 30-39 94.5 1.0 0.1 3.6 0.8 2 864 40-49 94.4 0.5 0.0 3.7 1.4 2 016 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 94.3 0.9 0.1 3.5 1.2 6 134 Ãýðëýæ áàéñàí 94.6 1.1 0.0 3.2 1.1 665 Îãò ãýðëýýã¿é 89.5 2.6 0.2 4.7 3.0 2 060 Áàéðøèë Õîò 94.8 1.3 0.0 2.7 1.2 4 873 պ人 91.1 1.4 0.3 5.0 2.2 3 986 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 94.9 1.2 0.1 2.9 0.9 2 869 Ç¿¿í 86.4 1.8 0.3 9.2 2.3 793 Áàðóóí 88.2 1.9 0.4 5.4 4.1 1 618 ªìíºä 94.9 1.2 0.3 2.6 1.0 587 Óëààíáààòàð õîò 95.7 1.0 0.0 2.5 0.8 2 992 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 80.6 2.4 0.4 10.4 6.2 892 Á¿ðýí áóñ äóíä 90.2 1.9 0.4 4.7 2.8 2 140 Á¿ðýí äóíä 95.5 1.2 0.0 2.7 0.6 2 521 Äýýä, ìýðãýæëèéí 96.7 0.7 0.0 2.2 0.4 3 306 áîëîí òåõíèêèéí Á¿ãä 93.2 1.3 0.2 3.8 1.5 8 859
- 144. Õ¿ñíýãò 10.02 ÁÇÄÕòóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäãèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäýãèéã ìýääýã ÁÇÄÕ Ýìýã-Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òóññàí ¿åä Õýâëèé Áýëýã Øýýõ ¿åä Áýëýã Áýëýã Áýëýã Áýëýã Áýëýã Øýý- Æèí Àðüñ Æèðýìñ- Áýë- Áóñàä òýé÷¿¿- ÿìàð øèíæ îð÷- ýðõòíýýñ áýëýã ýðõ- ýðõòýí ýðõòýí ýðõòýí ýðõòýí ýðõòýíä ñýíä àëäàõ ºâ÷ëºõ ëýõã¿é ãèéí äèéí èëýðäãèéã ìîîð ÿëãàäàñ òýí õîð- óëàéõ çàãàò- õàâäàõ ¿ðýâñýõ ¿¿ öóñ áàéõ ñóëðàë òîî ìýääýãã¿é ºâäºõ ãàðàõ ñîæ ºâäºõ íàõ óðãàõ ¿çýãäýõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 61.1 7.3 27.0 12.1 10.3 21.1 3.9 5.7 11.3 1.8 1.0 1.3 0.6 0.5 0.5 1 193 20-24 47.4 10.5 41.0 17.5 16.3 31.3 6.2 7.2 13.0 2.3 1.4 2.8 1.2 0.9 0.7 1 340 25-29 36.5 12.0 49.9 21.7 23.0 37.3 9.1 9.8 17.1 3.3 2.7 3.3 1.8 1.9 0.9 1 446 30-39 32.8 13.1 52.1 22.0 23.1 41.0 10.1 10.2 18.1 3.5 2.8 3.4 1.6 2.2 1.6 2 864 40-49 34.8 13.2 50.7 21.6 24.6 40.8 10.3 9.9 16.3 3.8 3.0 3.1 1.8 2.3 1.5 2 016 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 36.2 13.1 49.1 20.9 22.7 38.5 9.5 9.4 17.1 3.4 2.7 3.2 1.6 2.0 1.4 6 134 Ãýðëýæ áàéñàí 31.7 11.0 55.8 23.6 25.7 44.8 11.6 11.7 17.0 4.1 3.3 3.8 2.4 2.9 1.2 665 Îãò ãýðëýýã¿é 53.6 8.2 35.1 15.5 13.0 26.6 4.8 7.0 11.8 2.1 1.1 1.8 0.8 0.7 0.6 2 060 Áàéðøèë Õîò 33.9 11.2 53.0 23.8 23.0 41.8 9.5 10.6 17.0 3.9 2.3 3.3 1.9 2.2 1.0 4 873 պ人 47.2 12.4 38.2 15.0 17.8 29.4 7.4 7.1 14.5 2.2 2.5 2.5 1.0 1.2 1.4 3 986 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 39.3 12.2 45.8 18.4 18.5 33.1 8.2 9.0 19.1 2.5 2.6 3.3 0.8 1.4 1.4 2 869 Ç¿¿í 32.5 20.3 51.8 20.7 27.6 44.6 12.2 7.9 14.6 4.2 2.8 3.8 3.2 2.8 1.5 793 Áàðóóí 57.1 7.7 31.6 9.9 16.1 27.9 4.4 5.3 11.9 1.7 1.4 0.7 0.6 0.8 0.6 1 618 ªìíºä 45.5 13.1 37.1 16.5 13.5 22.1 5.1 7.2 8.7 1.9 2.2 1.4 0.3 0.5 1.5 587 Óëààíáààòàð õîò 32.0 11.0 55.2 27.0 24.7 44.2 10.8 11.7 16.6 4.4 2.6 3.9 2.4 2.6 1.1 2 992 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 68.2 7.4 19.3 7.3 7.3 14.2 3.3 2.4 6.5 1.1 1.5 1.2 0.4 0.1 0.8 892 Á¿ðýí áóñ äóíä 54.8 10.4 31.8 12.6 14.5 24.0 5.2 4.9 9.7 1.4 1.1 1.5 0.3 0.4 1.2 2 140 Á¿ðýí äóíä 37.9 9.4 48.1 19.9 18.9 36.9 7.9 8.6 15.6 2.2 1.8 2.7 1.2 0.8 1.0 2 521 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 24.1 15.7 61.8 27.9 29.6 49.5 12.6 13.8 22.5 5.4 3.9 4.6 2.7 3.8 1.5 3 306 Á¿ãä 39.9 11.8 46.4 19.8 20.7 36.2 8.6 9.0 15.8 3.1 2.4 3.0 1.5 1.7 1.2 8 859 Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100.0-ààñ èë¿¿ ãàðàõ þì.
- 145. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íàñ, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì íýìýãäýæ áàéíà. ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäãèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.02-ò õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 40 õóâü, ò¿¿í äîòðîî 15-19 íàñíû îõèäûí 61 õóâü íü ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäãèéã ìýääýãã¿é ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. ÁÇÄÕ-ûí ¿åä èëðýõ øèíæ òýìäýãèéí òàëààðõ ìýäëýã 15-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä íàñíû á¿ëýã ºñºõ òóòàì íýìýãäýæ áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 46 õóâü íü ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ÿìàð øèíæ òýìäýã èëýðäãèéã ìýääýã ãýñýí áîë ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64-68 õóâü íü ìýäýæ áàéãàà íü ãýð á¿ëòýé áîëîí ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã ÁÇÄÕ-ûí á¿õ øèíæ òýìäýã¿¿äýýð îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ èë¿¿ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã (66 õóâü) èõýíõ øèíæ òýìäãýýð õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ (53 õóâü) èë¿¿ áàéâ. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çýõýä Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ÁÇÄÕ-ûí ¿åä èëðýõ øèíæ òýìäýãèéã ìýääýã õ¿ì¿¿ñèéí ýçëýõ õóâü (68 õóâü) õàìãèéí ºíäºð, äàðàà íü Ç¿¿í (67 õóâü), Òºâèéí (61 õóâü), ªìíºä (54 õóâü), Áàðóóí (43 õóâü) á¿ñ òóñ òóñ îðæ áàéíà. Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã èõýíõ øèíæ òýìäãèéí õóâüä áóñàä á¿ñ íóòàã áîëîí Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéíõýýñ áàãà áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. 121 Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.03-ä õàðóóëàâ. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 95 õóâü íü ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé, 3 õóâü íü ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é, 2 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Íàñíû á¿ëýã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéíà. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºðºâíèé ãóðàâ íü (73 õóâü) áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 56 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ íü ç¿éòýé ãýæ õàðèóëæýý. Áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõ íü ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ àðãà ãýæ 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 18 õóâü, îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 17 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 15 õóâü, Ç¿¿í á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 19 õóâü ¿çñýí íü áóñäààñ ºíäºð õóâèéã ýçëýæ áàéíà. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ íü ç¿éòýé ãýæ õàðèóëñàí 20-24 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áóñàä íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ºíäºð áàéíà. Õàðèí 25-ààñ äýýø íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 67-77 õóâü íü ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 60-ààñ äýýø õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ íü çºâ ãýæýý.
- 146. Õ¿ñíýãò 10.03 ÁÇÄÕ-ààññýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÁÇÄÕ-ààñ Ýìýãòýé-Ñîíãîñîí ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ñýðãèéëýõ Áýëãèéí Áýëãýâ÷ Áýëãèéí Áèåý Èæèë Öóñ Ǻâõºí Áóðóó * ÷¿¿äèéí áîëîìæã¿é õàðüöààã õýðýãëýõ õàðüöààíû ¿íýëýã÷èäòýé õ¿éñòýíòýé ñýëá¿¿- íýã óäàà- îéëãîëò- òîî òýâ÷èõ çºâõºí íýã áýëãèéí áýëãèéí ëýõýýñ ãèéí òîé õàâüòàã÷- õàðüöààíä õàðüöààíä òàòãàë- òàðèóð òàé áàéõ îðîõîîñ îðîõîîñ çàõ õýðýãëýõ òàòãàëçàõ òàòãàëçàõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 4.4 18.0 72.0 25.3 6.3 1.0 2.6 5.1 3.6 1 193 20-24 4.8 11.9 77.2 47.7 8.4 0.4 2.6 3.6 2.5 1 340 25-29 2.7 12.1 76.8 62.0 9.9 1.3 2.6 3.7 1.9 1 446 30-39 1.9 12.5 73.2 64.5 10.6 1.0 2.9 4.1 2.7 2 864 40-49 2.4 15.9 67.2 64.3 11.7 1.0 3.8 4.7 2.6 2 016 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 2.6 12.7 71.5 65.3 10.3 1.0 3.0 4.0 2.4 6 134 Ãýðëýæ áàéñàí 2.3 14.4 76.7 50.2 12.9 1.7 4.8 6.2 3.1 665 Îãò ãýðëýýã¿é 4.0 17.1 75.7 31.4 7.4 0.8 2.3 4.1 3.2 2 060 Áàéðøèë Õîò 1.6 12.7 78.4 58.8 12.2 1.4 3.8 5.0 2.3 4 873 պ人 4.5 15.3 66.1 53.2 6.9 0.5 2.0 3.3 3.2 3 986 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 2.4 16.8 69.6 57.0 10.3 0.2 1.9 2.9 2.8 2 869 Ç¿¿í 3.8 19.3 71.2 55.4 5.3 0.8 3.9 4.0 3.6 793 Áàðóóí 5.7 10.2 64.1 55.7 5.4 0.2 1.2 4.3 4.2 1 618 ªìíºä 3.4 6.5 74.6 37.8 7.5 2.4 0.2 0.9 1.7 587 Óëààíáààòàð õîò 1.5 13.1 80.8 59.7 13.4 1.9 5.3 6.2 1.7 2 992 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 9.0 14.2 51.1 34.0 4.6 0.3 1.0 3.3 6.0 892 Á¿ðýí áóñ äóíä 4.4 14.0 67.1 45.9 6.9 0.2 1.7 3.1 3.1 2 140 Á¿ðýí äóíä 1.5 13.3 79.7 57.1 9.1 1.0 2.1 3.2 2.0 2 521 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 1.3 14.1 77.3 68.3 13.7 1.6 5.0 6.0 1.9 3 306 Á¿ãä 2.9 13.9 72.9 56.2 9.8 1.0 3.0 4.2 2.6 8 859 * Òàéëáàð: Õýðýâ ýìýãòýé ¿íñýëöýõýýñ òàòãàëçàõ, öóñ ñîðîã÷ øàâüæààñ õàìãààëàõ, óëàìæëàëò ýì÷èëãýý, áóñàä ãýñýí õàðèóëòóóäûí àëü íýãèéã ºãñºí òîõèîëäîëä Áóðóó ìýäýýëýë àâñàí ãýæ àíãèëàãäàæ áàéíà. Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100.0-ààñ èë¿¿ ãàðàõ þì.
- 147. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 65 õóâü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõàä ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëæ ÷àäíà ãýæ ¿çñýí áàéõàä ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 77 õóâü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ íü ñýðãèéëýõ ãîë àðãà ãýæ ¿çæýý. ̺í ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿ä áèåý ¿íýëýã÷èäòýé áýëãèéí õàðüöààíä îðîõîîñ òàòãàëçàõ (13 õóâü), çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ (6 õóâü), öóñ ñýëá¿¿ëýõýýñ òàòãàëçàõ (5 õóâü) çýðýã àðãóóäûã ãýð á¿ëòýé áîëîí îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äýýñ èë¿¿ ñîíãîæýý. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòîä (97 õóâü) õºäººãººñ (92 õóâü) 5 ïóíêòýýð èë¿¿ áàéíà. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çñýí õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õîòûíõîîñ áàãà áàéíà (õºäººä 66 õóâü, õîòîä 78 õóâü). Áýëãýâ÷ õýðýãëýõ íü ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ ãîë àðãà ìºí ãýæ Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 81 õóâü ¿çýæ áàéãàà íü õàìãèéí ºíäºð áàéõàä ýíý ¿ç¿¿ëýëò Áàðóóí á¿ñýä 64 õóâü áóþó õàìãèéí áàãà áàéíà. ªìíºä á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 38 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéíà ãýñýí íü áóñàä á¿ñ¿¿äýýñ õàìãèéí áàãà áàéãàà áà õàìãèéí ºíäºð ¿ç¿¿ëýëò áîëîõ Óëààíáààòðààñ (60 õóâü) 22 ïóíêòýýð äîîãóóð áàéíà. Áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 9 õóâü, äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 1 õóâü ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëæýý. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãûã (áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõýýñ áóñàä) íýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áîëîâñðîëûí ò¿âøèí àõèõ òóòàì ºíäºðæèæ áàéíà. Ýíäýýñ õàðàõàä áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äîîãóóð ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìûí òàëààðõ ìýäëýã, ìýäýýëýë õîìñ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 98 õóâü íü ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä ýì÷, ýìíýëãèéí àæèëòàíä, 1.2 õóâü íü ýöýã, ýõäýý, 0.7 õóâü íü íºõºð, õàìòðàí àìüäðàã÷äàà õàíäàíà ãýñýí áàéõàä 0.1 õóâü íü õýíä õàíäàõàà ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëñàí (Õ¿ñíýãò 10.03À) áàéíà. Ýì÷, ýìíýëãèéí àæèëòàíä õàíäàíà ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íàñ, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóòàì íýìýãäýæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìàø áàãà õóâü áóþó 25-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýã õ¿ðýõã¿é õóâü íü íºõºð, õàìòðàí àìüäðàã÷äàà õàíäàíà ãýñýí íü áóñàä íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õàðèóëòààñ ºíäºð áàéãàà þì. ̺í ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýã õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýã õóâü íü íºõºð, õàìòðàí àìüäðàã÷äàà õàíäàíà ãýñýí áîë îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü, 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 7 õóâü, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 4 õóâü íü ýöýã ýõäýý õàíäàíà ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. 123
- 148. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Õ¿ñíýãò 10.03A ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä õýíä õàíäàõàà ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýíä Ýìýãòýé÷¿¿- ÁÇÄÕ òóññàí òîõèîëäîëä õýíä õàíäàõàà ìýääýã Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õàíäàõàà Ýì÷, ýìíýë- ͺõºð, õàìò Ýöýã Íàéç Áýëãèéí Áóñàä äèéí òîî ìýäýõã¿é ãèéí àæèëòàí àìüäðàã÷ ýõ íºõºä õàâüòàã÷ Íàñíû á¿ëýã 15-19 0.1 91.9 0.3 6.8 0.6 0.3 0.1 1 193 20-24 0.1 97.3 0.7 1.1 0.4 0.3 0.1 1 340 25-29 0.1 98.3 0.8 0.3 0.0 0.3 0.1 1 446 30-39 0.0 98.9 0.7 0.1 0.0 0.2 0.0 2 864 40-49 0.1 99.0 0.7 0.0 0.0 0.1 0.0 2 016 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 0.1 98.7 0.9 0.1 0.0 0.2 0.0 6 134 Ãýðëýæ áàéñàí 0.0 99.7 0.0 0.2 0.0 0.2 0.0 665 Îãò ãýðëýýã¿é 0.1 93.9 0.1 4.8 0.6 0.4 0.1 2 060 Áàéðøèë Õîò 0.1 97.5 0.6 1.4 0.1 0.2 0.0 4 873 պ人 0.1 97.8 0.8 0.9 0.2 0.2 0.1 3 986 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 0.0 97.8 0.7 1.1 0.1 0.1 0.1 2 869 Ç¿¿í 0.0 98.5 0.4 0.8 0.0 0.4 0.0 793 Áàðóóí 0.1 97.5 0.9 1.3 0.1 0.1 0.0 1 618 ªìíºä 0.0 96.4 0.7 1.9 0.3 0.7 0.0 587 Óëààíáààòàð õîò 0.2 97.6 0.6 1.2 0.2 0.2 0.0 2 992 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 0.1 93.7 1.0 3.9 0.3 0.6 0.3 892 Á¿ðýí áóñ äóíä 0.1 97.1 0.5 2.0 0.2 0.1 0.0 2 140 Á¿ðýí äóíä 0.1 97.8 0.8 1.0 0.2 0.2 0.0 2 521 Äýýä, ìýðãýæëèéí 0.0 98.9 0.7 0.1 0.1 0.2 0.0 3 306 áîëîí òåõíèêèéí Á¿ãä 0.1 97.6 0.7 1.2 0.2 0.2 0.0 8 859 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã Ýíý õýñýãò Õ¿íèé äàðõëàë õîìñäîëûí âèðóñèéí õàëäâàð/Äàðõëàëûí îëäìîë õîìñäîë ºâ÷èí (ÕÄÕÂ/ÄÎÕ)-ûí òàëààðõ ìýäëýã, ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýð, îëñîí ìýäëýãèéíõýý ¿íäñýí äýýð ýìýãòýé÷¿¿ä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ çîðèëãîîð çóðøëàà õýðõýí ººð÷èëæ áàéãàà çýðãèéã ñóäëàñàí ä¿íã òàíèëöóóëæ áàéíà. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýðèéã íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.04-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 96 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí áà ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð õàìãèéí èõ ìýäýýëýë ºãäºã ìýäýýëëèéí õýðýãñýë íü óðüäûí àäèë òåëåâèç (76 õóâü) õýâýýð áàéãàà áºãººä ò¿¿íèé äàðàà ñîíèí õýâëýë (58 õóâü), ðàäèî (46 õóâü), ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû (28 õóâü) ìýäýýëýë îðæ áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ìýäýýëëèéí èõýíõ ýõ ¿¿ñâýðýýð íàñíû á¿ëýã íýìýãäýõ òóñàì ºñ÷ áàéíà. Õ¿ñíýãò 10.04 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí 124
- 149. Õ¿ñíýãò 10.04 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûíòàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí Ðàäèî Òåëåâèçîð Ñîíèí Çóðàãò Ýð¿¿ë Øàøíû Áàãø Óóëçàëò Íàéç Àæëûí- Áóñàä Ýìýãòýé- Ìýäýýëëèéí òóõàé õýâëýë õóóäàñ ìýíäèéí áàéãóóë- íºõºä õàí ÷¿¿äèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí ñîíññîí àæèëòàí ëàãà õàìààòàí òîî äóíäàæ òîî ñàäàí Íàñíû á¿ëýã 15-19 90.2 27.6 71.6 47.1 14.0 19.4 0.1 22.3 2.1 14.2 0.1 0.1 1 347 2.4 20-24 94.2 44.9 73.1 55.6 16.1 23.7 0.2 3.0 1.0 13.0 0.8 0.1 1 420 2.5 25-29 96.2 48.8 74.4 61.3 15.7 28.8 0.0 1.8 1.3 11.6 2.1 0.0 1 509 2.6 30-39 97.2 50.3 77.8 61.0 16.3 32.5 0.2 1.8 2.4 7.9 2.8 0.0 2 948 2.6 40-49 97.3 52.0 78.8 60.8 16.7 28.5 0.1 1.8 3.6 7.6 4.2 0.0 2 090 2.6 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 96.8 50.4 76.2 59.8 16.1 30.1 0.1 1.7 2.4 8.5 2.6 0.0 6 345 2.6 Ãýðëýæ áàéñàí 97.5 46.9 79.4 62.8 18.8 29.2 0.3 2.3 2.8 10.1 3.6 0.0 686 2.6 Îãò ãýðëýýã¿é 91.5 34.9 73.7 52.2 14.6 20.7 0.2 14.7 1.8 14.5 1.1 0.1 2 283 2.5 Áàéðøèë Õîò 98.6 43.4 91.0 66.3 19.8 26.0 0.1 6.2 2.3 11.9 3.1 0.0 4 973 2.7 պ人 92.1 49.7 58.5 48.9 11.5 29.8 0.1 3.5 2.2 8.0 1.5 0.0 4 341 2.3 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 96.4 42.0 74.8 55.1 12.7 29.5 0.2 4.6 2.2 10.4 2.1 0.0 2 983 2.4 Ç¿¿í 95.3 49.1 64.4 55.3 21.8 35.4 0.1 4.5 2.8 10.0 4.7 0.1 827 2.6 Áàðóóí 87.7 47.9 56.4 46.0 8.1 27.0 0.1 3.1 2.2 5.4 0.3 0.0 1 873 2.2 ªìíºä 95.7 52.5 64.8 45.7 11.7 28.9 0.0 3.8 3.6 7.2 1.2 0.0 608 2.3 Óëààíáààòàð õîò 99.7 47.6 94.2 72.0 23.2 24.2 0.1 6.8 1.9 13.3 3.3 0.0 3 023 2.9 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 78.2 38.3 39.9 25.4 6.4 19.8 0.0 6.2 0.9 9.1 0.3 0.0 1 132 1.9 Á¿ðýí áóñ äóíä 95.1 44.7 66.0 46.3 10.7 26.5 0.1 7.7 1.2 10.1 0.7 0.0 2 280 2.3 Á¿ðýí äóíä 98.6 47.3 83.6 64.9 17.1 26.4 0.2 4.0 1.9 11.2 1.4 0.0 2 570 2.6 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 99.5 49.5 88.7 72.2 21.8 32.4 0.2 3.3 3.7 9.6 4.8 0.0 3 332 2.9 Á¿ãä 95.6 46.3 75.8 58.1 15.9 27.8 0.1 4.9 2.3 10.1 2.3 0.0 9 314 2.6 1998 îíû ñóäàëãàà Á¿ãä 96.0 74.2 76.5 69.3 11.4 17.6 0.2 5.1 2.9 20.9 6.9 0.2 7 461 3.0 Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100.0-ààñ èë¿¿ ãàðàõ þì.
- 150. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ 15-19 íàñíû îõèäûí õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäýýëëèéã îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñýëýýñ (òåëåâèç, ðàäèî, ñîíèí õýâëýë) àâàõûí çýðýãöýý áàãø íàðààñàà (22 õóâü) ýíý òàëûí ìýäýýëýë èë¿¿ àâ÷ áàéíà, õàðèí áýëãèéí èäýâõèòýé àìüäðàëä áàéãàà, ººðººð õýëáýë 15-29 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý òàëûí ìýäýýëëèéã íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàíãààñ àâàõ ÿâäàë áóñàä íàñíû á¿ëãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ºíäºð áàéíà. Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíààñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íàñíû á¿ëãèéí õóâüä ººð áàéãàà áºãººä õàìãèéí áàãà íü 15-19 íàñíûõàí (19 õóâü) áàéõàä õàìãèéí èõ íü 30-39 íàñíûõàí (33 õóâü) áàéëàà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí õ¿ì¿¿ñèéí ýçëýõ õóâü õîòîä 99 õóâü, ò¿¿í äîòðîî Óëààíáààòàð õîòîä õàìãèéí ºíäºð (99.7 õóâü) áàéõàä õºäººä 92 õóâü, ÿëàíãóÿà Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä õàìãèéí áàãà (88 õóâü) áàéíà. Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí ºñºõ òóñàì ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéíà. Òóõàéëáàë, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 78 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí áàéõàä äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 99.5 õóâü áàéãàà þì. ̺í áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä õàìãèéí öººí (1.9), õàðèí äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿ä õàìãèéí îëîí (2.9) ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéíà. Çóðàã 10.01-ä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýðýýð 1998, 2003 îíîîð õàðüöóóëàí õàðóóëàâ. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1998, 2003 îíû ñóäàëãààíû õóâüä àäèë áàéíà (96 õóâü). Åðºíõèé人 ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíóóäûí èäýâõèòýé ìýäýýëýë íýìýãäýæ, õàðèí îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñëýýð ìýäýýëýë àâàõ íü áàãàñàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Òóõàéëáàë ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð¿¿äèéí äîòðîîñ ðàäèî íýâòð¿¿ëãèéí ýçëýõ õóâü 1998 îíä 74 õóâü áàéñàí áîë 2003 íä 46 õóâü áîëæ 1998 îíûõîîñ 28 ïóíêòýýð áóóðñàí, ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíû ºã÷ áàéãàà ìýäýýëëèéí ýçëýõ õóâü 1998 îíä 18 õóâü áàéñíàà 2003 îíä 28 õóâü áîëæ 10 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. ªìíºõ ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿ä äóíäæààð 3.0 ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéñàí áîë 2003 îíä 2.6 ýõ ¿¿ñâýðýýñ ìýäýýëýë àâ÷ áàéíà. Ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã (çºâõºí Ç¿¿í á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýõ ¿¿ñâýðèéí òîî 1998 îíä 2.5 áàéñíàà 2003 îíä 2.6 áîëæ 0.1 ïóíêòýýð ºññºí), áîëîâñðîëûí ò¿âøèí çýðýã á¿õ ¿ç¿¿ëýëòýýð 2003 îíä 1998 îíûõîîñ áóóðñàí áàéíà. Ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýõ ¿¿ñâýðèéã 1998, 2003 îíû áàéäëààð íàñíû á¿ëãýýð Çóðàã 10.02-ä õàðóóëàâ. 126
- 151. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Çóðàã 10.01 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýðýýð, Ìîíãîë óëñ, 1998, 2003 îí 15-19 20-24 25-29 30-39 40-49 1998 2.9 3 2.9 3 3 2003 2.4 2.5 2.6 2.6 2.6 127 80.0 70.0 60.0 50.0 40.0 30.0 20.0 10.0 0.0 Ðàäèî Òåëåâèç Ñîíèí õýâëýë Çóðàãò õóóäàñ Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí Øàøíû áàéãóóëëàãà Áàãø / Ñóðãóóëü Óóëçàëò Íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàí Àæëûíõàí Áóñàä 1998 2003 Çóðàã 10.02 Ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî, íàñíû á¿ëãýýð 1998, 2003 îí Óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìóóäûã ìýääýã ìºí áóðóó ìýäýýëýë àâñàí 3.2 3 2.8 2.6 2.4 2.2 ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.05-ä õàðóóëàâ. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 4 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 69 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 55 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ, 26 õóâü íü çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ ãîë àðãà ãýæýý. Íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ¿çâýë 15-19 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 18 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõ íü ç¿éòýé ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Ìºí ºñâºð ¿åèéíõýí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ íü ç¿éòýé ãýñýí õàðèóëòûã 25-49 íàñíû
- 152. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ ýìýãòýé÷¿¿äýýñ 2.5 äàõèí áàãà (15-19 íàñíûõíû 24 õóâü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéíà ãýñýí áàéõàä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 25-49 íàñíûõàíä 62 õóâèàñ äýýø áàéíà) ñîíãîæýý. Ǻâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ, öóñ ñýëá¿¿ëýõýýñ òàòãàëçàõ àðãûã 15-19 íàñíûõàí áóñàä íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ èë¿¿ ñîíãîñîí áîëîâ÷ òýäãýýðèéí äóíä áóðóó îéëãîëòòîé (2 õóâü) õ¿ì¿¿ñèéí ýçëýõ õóâü áóñàä íàñíûõíààñ ºíäºð áàéíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 69 õóâü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 64 õóâü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ ãîë àðãà ãýæ ¿çñýí áàéíà. Õàðèí ãýðëýæ áàéñàí áóþó ñàëñàí, òóñãààðëàñàí ýìýãòýé÷¿¿ä (71 õóâü) áýëãýâ÷ õýðýãëýõ àðãûã, îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿ä (17 õóâü) áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõ àðãûã áóñäààñàà èë¿¿ ñîíãîæýý. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü (2 õóâü) õºäººãèéíõººñ (6 õóâü) 4 ïóíêòýýð äîîãóóð áàéãàà áºãººä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ èõýíõ àðãà çàìóóäûí õóâüä õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã èë¿¿ áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Õàðèí áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõ àðãûã ñîíãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õºäººä (16 õóâü) õîòîîñ (13 õóâü) 3 ïóíêòýýð, áóðóó îéëãîëòòîé íü 2 ïóíêòýýð òóñ òóñ äýýã¿¿ð (õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 1 õóâü, õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 3 õóâü íü áóðóó îéëãîëòòîé) áàéíà. Áóñàä á¿ñ íóòãèéí ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ (80 õóâü), áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ (57 õóâü), çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ (34 õóâü), öóñ ñýëá¿¿ëýõýýñ òàòãàëçàõ (20 õóâü) íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ ãîë àðãà çàì ãýæ ¿çñýí íü õàìãèéí ºíäºð õóâèéã ýçëýæ áàéãàà þì. Òºâèéí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä áóðóó îéëãîëòòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õàìãèéí ºíäºð (3 õóâü), ªìíºä á¿ñ áîëîí Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí (òóñ á¿ð íýã õóâü) õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò õàìãèéí áàãà áàéãàà íü àæèãëàãäëàà. Õ¿ñíýãò 10.05 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìóóäûã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 128
- 153. Õ¿ñíýãò 10.05 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîññýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ñýðãèéëýõ Áýëãèéí Áýëãýâ÷ Áýëãèéí Áèåý Èæèë Öóñ Ǻâõºí Áóðóó* Ýìýãòýé-áîëîìæã ¿é õàðüöààã õýðýãëýõ õàðüöààíû ¿íýëýã÷èäòýé õ¿éñòýíòýé ñýëá¿¿- íýã óäàà- îéëãîëò- ÷¿¿äèéí òýâ÷èõ çºâõºí íýã áýëãèéí áýëãèéí ëýõýýñ ãèéí òîé òîî õàâüòàã÷- õàðüöààíä õàðüöààíä òàòãàë- òàðèóð òàé áàéõ îðîõîîñ îðîõîîñ çàõ õýðýãëýõ òàòãàëçàõ òàòãàëçàõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 5.4 17.7 66.7 24.4 6.4 1.3 13.7 29.4 2.1 1 215 20-24 5.7 12.7 72.3 47.7 8.6 0.8 11.6 26.3 1.5 1 337 25-29 4.0 12.1 73.3 61.4 10.4 1.2 13.0 25.8 1.7 1 451 30-39 3.5 13.5 70.1 62.8 11.0 1.6 12.8 25.4 2.0 2 866 40-49 3.2 16.1 64.7 61.2 11.2 1.6 13.3 24.7 1.9 2 033 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 3.7 13.1 68.7 63.6 10.3 1.4 12.3 26.4 1.8 6 145 Ãýðëýæ áàéñàí 3.6 17.0 71.4 48.4 12.9 2.1 16.1 28.1 2.1 669 Îãò ãýðëýýã¿é 5.5 17.1 70.2 30.7 8.0 1.1 13.6 29.4 2.0 2 088 Áàéðøèë Õîò 2.4 13.1 75.8 57.1 12.6 1.9 16.6 31.1 1.2 4 904 պ人 6.3 15.8 61.2 51.8 6.7 0.8 8.4 19.7 2.6 3 998 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 3.5 17.4 64.0 56.7 10.4 0.5 10.4 26.3 2.6 2 875 Ç¿¿í 5.8 19.2 67.8 48.2 6.6 0.9 14.0 24.1 2.3 788 Áàðóóí 7.7 11.1 59.9 54.5 5.6 0.4 6.9 15.5 1.6 1 643 ªìíºä 6.2 7.6 66.8 40.7 7.2 2.6 4.6 16.3 1.2 582 Óëààíáààòàð õîò 1.9 13.2 80.2 57.4 13.3 2.7 19.8 33.8 1.3 3 014 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 10.3 13.4 46.1 32.1 5.1 0.5 5.8 13.7 3.5 885 Á¿ðýí áóñ äóíä 6.2 14.8 61.9 42.7 6.8 0.6 7.6 18.2 2.3 2 168 Á¿ðýí äóíä 3.1 12.5 76.7 55.9 9.4 1.1 12.5 26.7 1.4 2 534 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 1.9 15.6 74.5 67.8 13.8 2.4 18.6 33.8 1.5 3 315 Á¿ãä 4.1 14.3 69.2 54.7 10.0 1.4 12.9 26.0 1.9 8 902 1998 îíû ñóäàëãàà Á¿ãä 5.7 7.7 41.1 62.0 4.3 2.6 13.0 12.0 4.6 7 164 * Òàéëáàð: Õýðýâ ýìýãòýé ¿íñýëöýõýýñ òàòãàëçàõ, öóñ ñîðîã÷ øàâüæààñ õàìãààëàõ, óëàìæëàëò ýì÷èëãýý, áóñàä ãýñýí õàðèóëòóóäûí àëü íýãèéã ºãñºí òîõèîëäîëä Áóðóó ìýäýýëýë àâñàí ãýæ àíãèëàãäàæ áàéíà. Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100.0-ààñ èë¿¿ ãàðàõ þì.
- 154. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Áîëîâñðîë áàãàòàé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ýíý òàëûí ìýäëýã á¿ðýí äóíä, äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä õàíãàëòã¿é õýâýýð áàéíà. Òóõàéëáàë ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ õýðýãòýé ãýæ á¿ðýí äóíä, äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 75-77 õóâü ¿çýæ áàéõàä áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ 46 õóâü íü ¿¿íòýé ñàíàë íýã áàéâ. Ò¿¿í÷ëýí áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 4 õóâü, á¿ðýí äóíä, äýýä áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí çºâõºí 1-2 õóâü íü ýíý òàëààð áóðóó îéëãîëòòîé áàéëàà. Ñóäàëãààíààñ ¿çýõýä ìýäýýëýëèéí ÷àíàðûí õóâüä ñàéæèðñàí áàéæ áîëîõ òàë àæèãëàãäàæ áàéíà, òóõàéëáàë 1998 îíûõòîé õàðüöóóëàõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæèéí ìýäëýãèéã ñóäàëñàí àñóóìæèíä áóðóó õàðèóëñàí õ¿ì¿¿ñèéí òîî 2 äàõèí áóóð÷ (1998 îíä 5 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 2 õóâü áîëñîí), ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé àðãóóäààñ áýëãýâ÷ õýðýãëýõèéã ñóäàëãààíä õàìðàãñàäûí èõýíõ íü áóþó 69 õóâü ñîíãîñîí íü 1998 îíûõîîñ (41 õóâü) 28 ïóíêòýýð íýìýãäæýý. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ¿íýí çºâ îéëãîëòòîé áàéãàà ýñýõ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ýìýãòýé÷¿¿ä çºâ îéëãîëòòîé áàéãàà ýñýõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.06-ä õàðóóëàâ. “Ýð¿¿ë õàðàãäàæ áàéãàà õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéæ áîëîõ óó?” ãýñýí àñóóëòûí çºâ õàðèóëò íü “Òèéì” þì. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 66 õóâü íü “Òèéì” ãýæ õàðèóëñàí áàéõàä 26 õóâü íü “Yã¿é”, 8 õóâü íü “Ìýäýõã¿é” ãýæ õàðèóëæýý. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 72 õóâü íü ýð¿¿ë õàðàãäàæ áàéãàà õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéæ áîëíî ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Ǻâ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äýýøëýõ òóòàì íýìýãäýæ áàéíà. Æèøýý íü, áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ òàë õóâü (50 õóâü), äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 74 õóâü íü “Òèéì” ãýæ õàðèóëæýý. 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä “Òèéì” ãýæ õàðèóëñàí áóþó çºâ îéëãîëòòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 12 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà (1998 îíä 54 õóâü, 2003 îíä 66 õóâü), õàðèí áóðóó îéëãîëòòîé áóþó ”Yã¿é” ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 7 ïóíêòýýð, “Ìýäýõã¿é” ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 5 ïóíêòýýð òóñ òóñ áóóðñàí áàéíà. “ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ óó?” ãýñýí àñóóëòàíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 57 õóâü íü á¿ãä íàñ áàðíà, 40 õóâü íü çàðèì íü íàñ áàðíà, 2 õóâü íü íàñ áàðàõãóé, 2 õ¿ðýõã¿é õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Õ¿ñíýãò 10.06 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ýìýãòýé÷¿¿ä çºâ îéëãîëòòîé áàéãàà ýñýõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ òóññàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààð ìýääýã ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 130
- 155. Õ¿ñíýãò 10.06 Ýð¿¿ëõ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ ýñýõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààð ìýääýã áîëîí ìýääýãã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ýìýãòýé-Ñîíãîñîí Ýð¿¿ë õàðàãäàæ áàéãàà õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéæ áîëîõ óó ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ ¸ñòîé âý Òàíû õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë ÿìàð áàéíà âý ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ óó ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Íàñ Çàðèì Á¿ãä Ìýäýõ- Îãò Áàãà Äóíä Ìàø Ìýäýõ- Õóó÷èí Õàëäâàð Èë¿¿ èõ Îëîí Ìýäýõ- ÷¿¿- Yã¿é Òèéì Ìýäýõ- áàðàõ- íü íàñ íàñ ã¿é ¿ã¿é çýðýã çýðýã èõ ã¿é ÿìàð àâàõãóé îéëãîæ, íèéòýýñ ã¿é äèéí ã¿é ãóé áàðíà áàðíà áàéñ- áàéõûã òóñëàõûã òóñãààð- òîî íààðàà õè÷ýýíý õè÷ýýíý ëàõ Íàñíû á¿ëýã 15-19 26.4 62.9 10.7 2.1 44.7 50.9 2.2 74.5 19.4 3.6 0.3 2.1 40.2 31.0 13.6 10.9 4.3 1 215 20-24 26.7 63.6 9.6 2.3 38.7 57.1 1.9 74.8 20.9 3.0 0.4 0.9 37.2 30.8 11.7 15.6 4.6 1 337 25-29 26.3 66.4 7.2 1.6 41.4 55.4 1.6 74.0 21.6 3.2 0.3 0.8 35.5 31.4 13.9 14.7 4.5 1 451 30-39 24.9 66.3 8.7 1.4 38.8 58.7 1.1 75.6 19.8 2.9 0.7 1.0 33.7 31.9 14.6 16.5 3.2 2 866 40-49 24.8 67.8 7.4 1.8 38.4 58.4 1.4 78.2 17.5 2.7 0.3 1.3 29.6 34.0 17.1 16.5 2.8 2 033 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 25.6 66.4 8.1 1.7 39.8 57.2 1.3 76.6 19.3 2.8 0.5 0.8 33.1 32.1 14.9 16.4 3.6 6 145 Ãýðëýæ áàéñàí 22.6 69.7 7.8 1.0 36.5 60.4 2.1 75.3 19.9 2.8 0.3 1.6 33.8 35.6 13.5 15.2 1.9 669 Îãò ãýðëýýã¿é 26.7 62.9 10.4 2.2 41.3 54.5 2.1 72.9 20.6 3.8 0.5 2.1 38.9 30.7 13.6 12.3 4.5 2 088 Áàéðøèë Õîò 20.8 71.9 7.3 1.5 33.7 63.5 1.3 74.8 20.6 2.9 0.5 1.2 41.9 29.9 15.0 10.5 2.7 4 904 պ人 31.5 58.3 10.2 2.1 47.5 48.6 1.7 76.7 18.6 3.2 0.4 1.1 25.3 34.6 13.8 21.3 4.9 3 998 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 29.6 63.6 6.8 2.2 41.9 55.1 0.8 79.5 16.6 2.8 0.3 0.7 34.9 30.4 16.6 17.0 1.1 2 875 Ç¿¿í 23.5 68.1 8.4 1.4 44.8 51.8 2.0 82.2 14.2 2.8 0.3 0.5 23.9 42.1 17.6 8.8 7.6 788 Áàðóóí 29.6 55.6 14.8 1.8 53.6 41.8 2.9 66.7 26.7 4.0 0.6 2.0 20.2 32.7 12.1 25.4 9.6 1 643 ªìíºä 30.2 62.9 6.9 2.7 39.2 57.4 0.7 80.1 16.7 2.4 0.2 0.7 40.0 27.1 12.4 19.2 1.2 582 Óëààíáààòàð õîò 19.3 73.4 7.3 1.3 29.5 67.8 1.5 74.3 20.8 2.8 0.6 1.5 43.6 31.5 13.4 9.2 2.4 3 014 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 34.8 50.3 14.9 3.4 51.5 41.4 3.7 76.2 17.3 3.8 0.5 2.3 20.3 40.2 8.1 25.2 6.1 885 Á¿ðýí áóñ äóíä 30.2 58.9 10.9 1.9 47.5 48.6 2.0 76.0 18.5 3.6 0.3 1.6 27.4 34.9 11.6 20.6 5.5 2 168 Á¿ðýí äóíä 25.4 66.2 8.4 1.5 37.5 59.8 1.2 77.5 18.5 2.6 0.4 1.0 37.1 31.5 13.9 14.2 3.4 2 534 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 20.3 74.2 5.5 1.4 33.7 64.0 0.9 73.9 22.1 2.7 0.6 0.8 40.9 28.4 18.6 10.1 2.1 3 315 Á¿ãä 25.6 65.8 8.6 1.8 39.9 56.8 1.5 75.7 19.7 3.0 0.5 1.2 34.5 32.0 14.5 15.3 3.7 8 902 1998 îíû ñóäàëãàà Á¿ãä 32.6 53.8 13.6 1.9 35.9 58.4 3.8 74.7 17.2 3.4 0.8 3.9 - - - - - 7 164
- 156. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ “Òàíû õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë ÿìàð áàéíà âý?” ãýñýí àñóóëòàíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºðºâíèé ãóðàâ (76 õóâü) íü “Îãò ¿ã¿é” ãýæ õàðèóëñàí íü àíõààðàë òàòàæ áàéíà. 1998 îíòîé õàðüöóóëàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàëûí òàëààðõ îéëãîëò áàðàã ººð÷ëºã人ã¿é áàéíà (1998 132 îíä 75 õóâü, 2003 îíä 76 õóâü). “ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ ¸ñòîé âý?” ãýñýí àñóóëòàíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 35 õóâü íü õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà, 32 õóâü íü õàëäâàð àâàõãóé áàéõûã õè÷ýýíý, 15 õóâü íü èë¿¿ èõ îéëãîæ òóñëàõûã õè÷ýýíý, 15 õóâü íü îëîí íèéòýýñ òóñãààðëàõ, 4 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Íàñíû á¿ëýã ºñºõ òóñàì õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà õàíäàíà ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü áóóð÷ áàéíà. Õàðèí 25-ààñ äýýø íàñàíä õàëäâàð àâàõãóé áàéõûã õè÷ýýíý, èë¿¿ èõ îéëãîæ, òóñëàõûã õè÷ýýíý ãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü ºñ÷ýý. Õ¿ñíýãò 10.06-ààñ õàðàõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-òîé õ¿ì¿¿ñò 40-49 íàñíûõàí èë¿¿ “áîëãîîìæòîé” õàíäàæ áàéãàà áà ýíý íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-òîé õ¿ì¿¿ñèéã àëü áîëîõîîð ÿëãàâàðëàí ãàäóóðõàõã¿é áàéõ çàð÷ìûí òàëààðõ ñóðòàë÷èëãààã èäýâõæ¿¿ëýí ÿâóóëàõ øààðäëàãàòàéã õàðóóëæ áàéíà. Õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà õàðüöàíà (42 õóâü), èë¿¿ èõ îéëãîæ òóñëàõûã õè÷ýýíý (15 õóâü) ãýñýí õàðèóëòûã õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ èë¿¿ èõ ñîíãîñîí áàéõàä õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä õàëäâàð àâàõã¿é áàéõûã õè÷ýýíý (35 õóâü), îëîí íèéòýýñ òóñãààðëàõ íü ç¿éòýé (21 õóâü) ãýñýí õàðèóëòûã èë¿¿ èõ ñîíãîæýý. Á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë Óëààíáààòàð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 44 õóâü íü õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà õàðüöàíà ãýñýí íü áóñàä á¿ñ íóòãààñ (20-40 õóâü) õàìãèéí ºíäºð áàéãàà þì. Ç¿¿í á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 42 õóâü õàëäâàð àâàõãóé áàéõûã õè÷ýýíý, 18 õóâü íü èë¿¿ èõ îéëãîæ, òóñëàõûã õè÷ýýíý ãýñýí áîë Áàðóóí á¿ñèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 25 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íèéã òóñãààðëàõ õýðýãòýé ãýæ õàðèóëñàí íü õàìãèéí ºíäºð õóâèéã ýçëýæ áàéíà. Ýíäýýñ õàðàõàä ýíý òàëûí ìýäýýëýë ñóðòàë÷èëãààíû àæëûã õºäººä, ÿëàíãóÿà Áàðóóí áîëîí ªìíºä ç¿ãèéí àéìãóóäàä ýð÷èìæ¿¿ëýõ íü ç¿éòýéã õàðóóëæ áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-òîé õ¿ì¿¿ñòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààð áàãà áîëîâñðîëòîé õ¿ì¿¿ñ íýëýýä áóðóó îéëãîëòòîé áàéíà, òóõàéëáàë ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-òîé õ¿ì¿¿ñèéã îëîí íèéòýýñ òóñãààðëàõ õýðýãòýé ãýæ áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 25 õóâü ¿çýæ áàéõàä äýýä ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 10 õóâü ¿¿íòýé ñàíàë íýã áàéãàà þì. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð çîõèõ ìýäëýãòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãèéí õàðüöààíä ãàðñàí ººð÷ëºëò ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð çîõèõ ìýäëýãòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ò¿¿íýýñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí ýñýõèéã ýìýãòýé÷¿¿äèéí íàñíû á¿ëýã, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 10.07-ä õàðóóëàâ. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 85 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä ººð÷ëºëò îðîîã¿é, 14 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðæ ýõëýýã¿é ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí áýëãèéí èäýâõèòýé àìüäðàëä áàéäàã (25-39 íàñíû) ýìýãòýé÷¿¿äèéí 96-98 õóâèéíõ íü áýëãèéí çàí ¿éë îãò ººð÷ëºã人ã¿é áàéíà. Õ¿ñíýãò 10.07 ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíîîð áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí, îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí
- 157. Õ¿ñíýãò 10.07 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûíòàëààð ñîíññîíîîð áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí, îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí Áýëãèéí Áýëãèéí Ýìýãòýé-õàðüöààíä íü õàðüöààíä Áýëãèéí Áýëãýâ÷ Íýã Õîñóóäûí Áóñàä ÷¿¿äèéí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ººð÷ëºëò îðæ õàðüöààãàà õýðýãëýæ õîñòîé òîîãîî òîî îðîîã¿é ýõëýýã¿é çîãñîîñîí ýõëýñýí áîëñîí áàãàñãàñàí Íàñíû á¿ëýã 15-19 18.6 80.8 0.0 0.3 0.1 0.0 0.0 1 215 20-24 84.2 14.1 0.4 0.8 0.5 0.1 0.0 1 337 25-29 95.7 1.9 0.3 0.9 1.1 0.3 0.2 1 451 30-39 97.9 0.3 0.3 0.6 0.5 0.2 0.1 2 866 40-49 97.5 0.1 1.0 0.5 0.5 0.2 0.1 2 033 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 98.9 0.1 0.1 0.4 0.4 0.1 0.1 6 145 Ãýðëýæ áàéñàí 93.1 0.0 3.6 1.2 1.5 0.6 0.1 669 Îãò ãýðëýýã¿é 39.8 57.7 0.6 1.1 0.8 0.3 0.0 2 088 Áàéðøèë Õîò 82.1 15.9 0.3 0.8 0.7 0.1 0.1 4 904 պ人 87.6 10.7 0.6 0.4 0.4 0.2 0.1 3 998 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 85.4 12.7 0.6 0.6 0.6 0.2 0.0 2 875 Ç¿¿í 88.5 10.0 0.6 0.6 0.1 0.3 0.1 788 Áàðóóí 87.9 11.1 0.1 0.3 0.3 0.0 0.1 1 643 ªìíºä 85.2 12.4 0.9 0.3 0.3 0.5 0.3 582 Óëààíáààòàð õîò 80.9 16.9 0.4 0.9 0.9 0.2 0.1 3 014 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 64.9 33.9 0.5 0.3 0.0 0.1 0.0 885 Á¿ðýí áóñ äóíä 73.5 25.2 0.4 0.3 0.3 0.3 0.0 2 168 Á¿ðýí äóíä 86.0 12.3 0.5 0.7 0.5 0.1 0.1 2 534 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 96.0 1.5 0.5 0.9 1.0 0.2 0.2 3 315 Á¿ãä 84.6 13.6 0.4 0.6 0.6 0.2 0.1 8 902 1998 îíû ñóäàëãàà Á¿ãä 81.3 15.5 0.6 1.6 0.7 0.3 0.2 7 164
- 158. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí ãýæ õàðèóëñàí õîòûí ýìýãòýé÷¿¿ä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, íýã õîñòîé áîëîõ àðãûã èë¿¿ ñîíãîæ áàéõàä õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿ä áýëãèéí õàðüöààãàà çîãñîîõ àðãûã èë¿¿ íàéäâàðòàéä òîîöîæ áàéíà. ̺í áîëîâñðîëûí ò¿âøèí àõèõ òóñàì ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíîîð áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéãàà áà òýä èõýâ÷ëýí áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, íýã õîñòîé áîëîõ àðãûã ñîíãîæ áàéíà. Åð íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñíû äàðàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí íýã õ¿ðýõã¿é õóâü íü ë áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýñýí áàéãàà íü òóéëûí õàíãàëòã¿é ¿ç¿¿ëýëò áºãººä ýíý íü ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí õ¿ì¿¿ñèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìûí òàëààðõ ìýäëýã ìóó áàéãààòàé ýñâýë òýäíèé ýäèéí çàñãèéí áîëîìæ, õ¿ðòýýìæòýé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ áºãººä öààøèä ýíý òàëààð ã¿íçãèéð¿¿ëñýí ñóäàëãàà ÿâóóëàõ íü ç¿éòýé. ªìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä áýëãèéí õàðüöààíä íü ººð÷ëºëò îðîîã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1.4 ïóíêòýýð (1998 îíä 96.8 õóâü, 2003 îíä 98.2 õóâü) ºññºí áàéõàä áýëãèéí õàðüöààíä ººð÷ëºëò îðñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1.5 ïóíêòýýð (1998 îíä 3.4 õóâü, 2003 îíä 1.9 õóâü) áóóðñàí ä¿í ãàð÷ áàéíà. ̺í áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýñýí ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1 ïóíêòýýð áóóðñàí (1998 îíä 1.6 õóâü, 2003 îíä 0.6 õóâü) íü ìºí àíõààðàë òàòàæ áàéãàà þì. Çóðàã 10.03-ààñ õàðàõàä ñ¿¿ëèéí óäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëæ ýìýãòýé÷¿¿äèéí 7 õóâü áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí, 34 õóâü íü áýëãýâ÷ îãò õýðýãëýýã¿é, 60 õóâü íü íºõºð/õàìòðàã÷òàé ó÷èð áýëãýâ÷ õýðýãëýýã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Õàðèí ýðýãòýé÷¿¿äèéí 7 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí, 27 õóâü íü îãò õýðýãëýýã¿é, 67 õóâü íü ýõíýð/õàìòðàã÷òàé ó÷èð áýëãýâ÷ õýðýãëýýã¿é áàéíà. Çóðàã 10.03 Ñ¿¿ëèéí óäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÁÇÄÕ/ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ õàìãààëæ áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí õîñóóäûí ýçëýõ õóâü, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Òèéì ͺõºð/ýõíýð/õàìòðàã÷òàé ó÷èð ¿ã¿é Îãò ¿ã¿é 134 21.8 8.8 7.3 7.1 6.5 5.0 3.7 34.7 54.8 59.6 60.2 61.2 60.6 64.4 42.5 36.3 33.0 32.5 32.3 34.4 31.9 Á¿ãä 59.5 33.5 6.9 70.0 60.0 50.0 40.0 30.0 20.0 10.0 0.0 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 15-49
- 159. Хүн ам нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРАВДУГААР БҮЛЭГ Ä¿ãíýëò Ìîíãîëûí äèéëýíõ ýìýãòýé÷¿¿ä (95 õóâü íü) ÁÇÄÕ-ûí òàëààð, 96 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíû çýðýãöýý äýýðõ õî¸ð ºâ÷íèé òàëààð ãîë òºëºâ òåëåâèç, ðàäèî, ñîíèí õýâëýëýýñ ìýäýýëýë àâäàã áàéíà. ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà äóíäàæ ýõ ¿¿ñâýðèéí òîî 2.5 áàéõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õóâüä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 2.6 áàéãàà íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäýýëýë àâ÷ áàéãàà áàéäàë áàðàã àäèë áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 95 õóâü íü ÁÇÄÕ, 96 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ ¿çýæ áàéãàà áºãººä ñýðãèéëýõ ãîë àðãà íü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ ÿâäàë ãýæ ¿çæýý. Ýäãýýðýýñ õàðàõàä Ìîíãîëûí ýìýãòýé÷¿¿ä ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûã ñàéí ìýääýã íü õàðàãäëàà. Ãýâ÷ ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñíààñ õîéø áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýõ, çºâõºí íýã õîñòîé áýëãèéí õàðüöààòàé áîëîõ çýðãýýð áýëãèéí çàí ¿éë íü ººð÷ëºãäñºí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ìàø áàãà áàéíà. ªìíºõ ñóäàëãààãààð ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5.7 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð ýíý ¿ç¿¿ëýëò 4.1 õóâü áîëæ, 1.6 ïóíêòýýð áóóð÷ýý. ̺í áóðóó îéëãîëòòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 1998 îíä 4.6 áàéñàí áîë 2003 îíä 1.9 áîëæ áóóðñàí þì. Äýýðõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýñ õàðàõàä ºíãºðñºí ñóäàëãààíààñ õîéø ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìûí òàëààðõ ìýäëýã íýìýãäñýí áàéíà ãýæ ä¿ãíýæ áîëîõîîð áàéíà. Õýäèé òèéì áîëîâ÷ îëîí òîîíû ýìýãòýé÷¿¿ä áóðóó îéëãîëòòîé õýâýýð áàéíà. Òóõàéëáàë ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ òàëààñ èë¿¿ õóâü íü ýð¿¿ë õàðàãäàæ áàéãàà õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí íÿí òýýã÷ áàéæ áîëíî ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñíû äàðàà áýëãèéí èäýâõòýé àìüäðàëä áàéãàà (25-39 íàñíû) ýìýãòýé÷¿¿äèéí 96-98 õóâèéíõ íü áýëãèéí çàí ¿éë îãò ººð÷ëºã人ã¿é, áýëãýâ÷ õýðýãëýæ ýõëýñýí áàéäàë íýã õ¿ðýõã¿é õóâü áàéíà. Ýíý íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ õàíäëàãà, äàäàë, òýäãýýðèéí íèéãýì-ýäèéí çàñãèéí áàéäàë, ìýäýýëýë, áîëîâñðîë, óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûí çîõèîí áàéãóóëàëò ãýõ ìýò îëîí õ¿÷èí ç¿éëýýñ õàìààð÷ áàéãàà þì. Öààøèä áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷èä áîëîí õºòºëáºð õýðýãæ¿¿ëýã÷äèéã íàéäâàðòàé ìýäýýëýë, ñóäàëãààãààð õàíãàõûí òóëä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. 135
- 160. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ 137 Á¯ËÝà XI ¯ð õºíäºëò Ìîíãîë óëñàä õ¿í àìûí ͯÝÌ-èéí íýã òóëãàìäàæ áóé àñóóäàë áîë ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí ºíäºð áàéñààð áàéãàà ÿâäàë áèëýý. 2003 îíû ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèê ìýäýýëëýýð 1000 àìüä òºðºëòºíä 234 ¿ð õºíäºëò áàéãàà íü îéðîëöîîãîîð òàâàí àìüä òºðºëò òóòàìä íýã ¿ð õºíäºëò íîîãäîæ áàéíà ãýñýí ¿ã þì. Òèéìýýñ ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíä ¿ð õºíäºëòèéí òàëààð íýëýýä õýäýí áàãö àñóóäëûã îðóóëñàí. ßðèëöëàãà ºãñºí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ¿ð õºíäºëò, ò¿¿íèé øàëòãààí, ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëòòýé õîëáîí ¿ð õºíäºõ øèéäâýðèéã õýðõýí ãàðãàñàí, æèðýìñíèé õýäýí ñàðòàéä, õààíà ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí, ¿ð õºíäºëòèéí ¿åèéí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð, çàðäàë, õ¿íäðýëèéí òàëààð ìºí ÆÑÀÕ-èéí õýðýãëýýòýé õîëáîí òîäîðõîé àñóóëòóóäûã îðóóëæ ñóäëàæ ¿çëýý. ̺í ò¿¿í÷ëýí ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí òýäíèé íºõð¿¿äýýñ ¿ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñíèéã þó ãýæ ¿çäýã òàëààð ñîíèðõñîí þì. 1998 îíû ͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò áîëîí ¿ð õºíäºëòòýé õîëáîîòîé öººí òîîíû àñóóëòààð ìýäýýëýë öóãëóóëæ ä¿í øèíæèëãýý õèéñýí. Ýäãýýð õî¸ð ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã õàðüöóóëàõ áîëîìæ áàãà áàéãàà íü ò¿ð¿¿÷èéí ñóäàëãààíû àñóóëòóóä õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò äýýð èë¿¿ àíõààðàë õàíäóóëæ öººí àñóóëò îðóóëñàíòàé õîëáîîòîé þì. 1989 îíä Ìîíãîë óëñàä ýð¿¿ë ìýíäèéí òóõàé õóóëèíä “Ýõ áîëîõ àñóóäëûã ýìýãòýé÷¿¿ä ººðñ人 øèéäâýðëýíý” ãýñíýýð ¿ð õºíäºëò ÷ºëººòýé áîëñîí áèëýý. 2001 îíä øèíý÷ëýãäýí áàòëàãäñàí ͺõºí ¯ðæèõ¿éí Ýð¿¿ë Ìýíäèéí ¯íäýñíèé õºòºëáºðò “¯ð õºíäºëò, ¿ðã¿éäëèéí øàëòãààíûã ñóäëàí òîäðóóëæ, áóóðóóëàõ àðãà õýìæýý àâàõ”, “¯ð õºíäºõ àæèëáàðûã õîëáîãäîõ çºâøººðºë á¿õèé ýìíýëýãò, õàëäâàðã¿é îð÷èíä îð÷èí ¿åèéí àðãààð, ìýäýý àëäóóëàëòòàéãààð õèéõ, òîõèîëäîë á¿ðèéã ìýäýýëýõ, ¿ð õºíäºëòèéí äàðàà çºâºë㺺 ºãºõ àñóóäëààð òóñãàé æóðàì ãàðãàæ ìºðä¿¿ëýõ” ãýñýí àðãà õýìæýýí¿¿äèéã òóñãàæýý. Ýäãýýð àðãà õýìæýýí¿¿äèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíààñ ãàð÷ áóé ìýäýýëë¿¿ä à÷ õîëáîãäîëòîé áîëîõ íü äàìæèãã¿é. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû 9314 ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ñóäàëãààíààñ ºìíºõ òàâàí æèëèéí õóãàöààíä 2.4 õóâü íü áóþó 224 ýìýãòýé çóëáàæ áàéñàí, 0.6 õóâü áóþó 56 ýìýãòýé àìüã¿é òºðñºí, 7.8 õóâü áóþó íü 738 ýìýãòýé ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéíà. Ñóäàëãààíû ä¿íãýýð óã õóãàöààíä 1000 àìüä òºðºëòºíä 214 ¿ð õºíäºëò íîîãäîæ áàéíà. Õàðèí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèê ìýäýýýëëýýñ òîîöñîí ¿ð õºíäºëòèéí êîåôôèöèåíò äýýðõ 5 æèëä 1000 àìüä òºðºëòºíä 234 áàéñàí áàéíà. Æèðýìñëýëòèéí òºãñãºë Õ¿ñíýãò 11.01 -ä ñóäàëãààíààñ ºìíºõ òàâàí æèëèéí õóãàöààíä 15-49 íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýëò áîëîí æèðýìñëýëòýý òºãñãºñºí áàéäëûã õàðóóëëàà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýëòèéí òºãñãºëººñ õàðàõàä èõýíõ æèðýìñëýëò àìüä òºðºëòººð (78 õóâü), òîäîðõîé õóâü íü ¿ð õºíäºëò (17 õóâü), àìüã¿é òºðºëò (4 õóâü), çóëáàëòààð (1 õóâü) òºãñºæ áàéíà. Õ¿ñíýãò 11.01- ýýñ õàðàõàä ¿ð õºíäºëòººð
- 161. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ æèðýìñëýëòýý òºãñãºæ áàéãàà õóâü õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äýä (24 õóâü) õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ (10 õóâü) áàðàã 2.5 äàõèí èë¿¿ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Æèðýìñëýëòèéí òºãñãºëèéã á¿ñýýð àâ÷ ¿çâýë ¿ð õºíäºëòººð òºãñãºñºí æèðýìñëýëò Óëààíáààòàðò (26 õóâü) õàìãèéí ºíäºð, Òºâèéí á¿ñýä ºíäºð (18 õóâü), õàðèí Áàðóóí áîëîí ªìíºä á¿ñýä õàðüöàíãóé äîîãóóð (7.5 áîëîí 8.9 õóâü) áàéñàí áàéíà. Ýíý íü ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí á¿ñ íóòãààð ÿëãààòàé áàéãààã, íºãºº òàëààñàà òºðºëòèéí ò¿âøèíä íºëººëæ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Æèðýìñëýëòýý ¿ð õºíäºëòººð òºãñãºñºí áàéäëûã ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð íü àâ÷ ¿çýõýä áîëîâñðîë íýìýãäýõ òóñàì èõñýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Òóõàéëáàë áàãà áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü æèðýìñëýëòýý ¿ð õºíäºëòººð òºãñãºñºí áàéõàä á¿ðýí äóíäààñ äýýø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 26 õóâü áîëæ ºññºí áàéíà. Õ¿ñíýãò 11.01 Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààí äàõ æèðýìñëýëò áà æèðýìñëýëòèéí òºãñãºë ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèàð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Æèðýìñëýëòèéí òºãñãºë Ñîíãîñîí Àìüä Yð Àìüã¿é Yð Æèðýìñýí ¿ç¿¿ëýëò òºðºëò õºíäºëò òºðºëò çóëáàëò Ä¿í ýìýãòýé÷¿¿äèéí 138 òîî Ãýðëýëòèéíáàéäàë Ãýð á¿ëòýé 77.8 16.7 4.6 0.9 100.0 5035 Ãýðëýæ áàéñàí 75.5 17.7 3.6 3.2 100.0 249 Îãò ãýðëýæ áàéãààã¿é 79.7 15.4 2.9 1.9 100.0 311 Áàéðøèë Õîò 70.3 23.7 5.1 0.9 100.0 2675 պ人 84.7 10.2 3.9 1.2 100.0 2920 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 76.1 18.1 4.5 1.4 100.0 1916 Ç¿¿í 80.2 13.4 5.1 1.3 100.0 529 Áàðóóí 87.9 7.5 3.6 1.0 100.0 1261 ªìíºä 83.9 8.9 6.2 1.0 100.0 404 Óëààíáààòàð 69.0 25.9 4.5 0.5 100.0 1485 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 90.8 4.8 3.2 1.2 100.0 500 Á¿ðýí áóñ äóíä 87.5 7.3 4.3 1.0 100.0 1349 Á¿ðýí äóíä 78.1 16.7 4.4 0.8 100.0 1743 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 67.8 26.0 5.0 1.2 100.0 2003 Á¿ãä 77.8 16.7 4.5 1.0 100.0 5595 ¯ð õºíäºëòèéí áàéäàë Õ¿ñíýãò 11.02-ò ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéäëûã õàðóóëæ áàéíà (æèðýìñëýõ ýðñäëýýñ ¿ë õàìààðàí). Õ¿ñíýãòýíä äîð õàÿæ íýã óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ýäãýýð ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã ¿ð õºíäºëòèéí äàâòàìæààð, ñîíãîãäñîí ñóóðü ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð õàðüöóóëñàí áîëíî. Ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààíä (1998-2003) ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 8 õóâü íü äîð õàÿæ íýã óäàà ¿ð
- 162. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ õºíä¿¿ëñýí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàðõàëòûã íàñíû á¿ëãýýð àâ÷ ä¿ðñýëáýë óðóó õàðñàí U õýëáýðèéí ä¿ðñ ãàð÷ áàéãàà þì. Ýíý íü 20-24 íàñíû á¿ëýãò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü 6 áàéñíàà 30-39 íàñàíä 12 õóâü áîëæ íýìýãäýýä 40-49 íàñíû á¿ëýãò ýðãýýä 6 õóâü áîëæ áóóðñàí áàéíà. Áèäíèé òààìàãëàæ áàéñíààð õîòûí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ¿ð õºíäºëò (10 õóâü) õèéëãýõ ÿâäàë õºäººãèéí ýìýãòýé÷¿¿äòýé (6 õóâü) õàðüöóóëàõàä (6 õóâü) èë¿¿òýé áàéíà. Á¿ñ¿¿äèéí ÿëãàà íü òºäèéëºí èõ áèø áºãººä áàðóóí á¿ñýä (4 õóâü) õàìãèéí áàãà õàðèí òºâèéí á¿ñ áîëîí Óëààíáààòàðò (9 õóâü) ºíäºð áàéíà. Õ¿ñíýãò 11.02 ßäàæ íýã óäàà ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíäºëòèéí òîî, Yð õºíäºëòèéí òîî Ñóäàëãààíààñ ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààíä ¿ð õºíä¿¿ëñýí 723 (íèéò ýìýãòýéí 8 õóâü) ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãóðàâíû íýãýýñ èë¿¿ õóâü íü (78.7 õóâü) äýýðõ õóãàöààíä íýã óäàà, 17 õóâü íü õî¸ð óäàà, 4.3 õóâü íü ãóðàâ áà ò¿¿íýýñ äýýø óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí ãýæýý. Àõèìàã íàñòàé ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéã àâ÷ ¿çâýë 30-39 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 23 õóâü, 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü íü òóñ òóñ íýãýýñ äýýø óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí ãýñýí áàéíà. ¯ð õºíäºëòèéã õ¿¿õäèéí òîîã õÿçãààðëàõ àðãà áîëãîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä äàâòàí ¿ð õºíä¿¿ëýõ ÿâäàë ò¿ãýýìýë áàéäàã. 139 ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Ñîíãîñîí Yð õºíä¿¿ëñýí Yð õºíä¿¿ëñýí ¿ç¿¿ëýëò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 1 2 3 + Ä¿í ýìýãòýé÷¿¿äèéí Ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèí òîî òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 0.3 100.0 0.0 0.0 100.0 4 1347 20-24 5.6 91.1 8.9 0.0 100.0 79 1420 25-29 10.2 80.6 18.8 0.6 100.0 154 1509 30-39 12.4 77.2 16.7 6.1 100.0 366 2948 40-49 5.7 71.6 21.7 6.7 100.0 120 2090 Ãýðëýëòèéíáàéäàë Ãýð á¿ëòýé 10.2 77.8 17.5 4.7 100.0 645 6345 Ãýðëýæ áàéñàí 5.0 79.4 17.6 2.9 100.0 34 686 Îãò ãýðëýæ áàéãààã¿é 1.9 90.9 9.1 0.0 100.0 44 2283 Áàéðøèë Õîò 9.6 76.9 17.6 5.4 100.0 476 4973 պ人 5.7 82.2 15.8 2.0 100.0 247 4341 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 9.2 81.0 15.3 3.6 100.0 274 2983 Ç¿¿í 6.7 76.4 18.2 5.5 100.0 55 827 Áàðóóí 4.3 81.3 18.8 0.0 100.0 80 1873 ªìíºä 5.4 90.9 9.1 0.0 100.0 33 608 Óëààíáààòàð 9.3 74.7 18.9 6.2 100.0 281 3023 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 2.0 95.7 4.3 0.0 100.0 23 1132 Á¿ðýí áóñ äóíä 3.3 75.0 23.7 1.3 100.0 76 2280 Á¿ðýí äóíä 8.8 81.9 12.3 5.7 100.0 227 2570 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 11.9 76.6 19.1 4.3 100.0 397 3332 Á¿ãä 7.8 78.7 17 4.3 100.0 723 9314
- 163. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 11.03 Íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí, åðºíõèé áîëîí íèéëáýð ¿ð õºíäºëòèéí êîýôôèöèåíò¿¿ä ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààãààð, õîò, õºäººãººð Ìîíãîë óëñ 2003 îí Ñîíãîñîí Áàéðøèë ͯÝÌÑ ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Õîò պ人 Ä¿í 5 íàñíû á¿ëýã 15-19 0.5 0.7 0.6 20-24 16.8 7.2 12.1 25-29 33.9 15.7 24.5 30-34 47.1 21.5 34.6 35-39 38.8 22.4 31.4 40-44 28.2 17.5 23.2 45-49 7.3 3.5 5.7 Yð õºíäºëòèéí ò¿âøèí ¯ÕÍÊ 15-49 (íýã ýìýãòýéä íîãäîõ) 0.86 0.44 0.7 ¯ÕÅÊ (1000 ýìýãòýéä íîãäîõ) 25.5 13.7 20.0 Òàéëáàð: YÕÍÊ - ¯ð Õºíäºëòèéí Íèéëáýð Êîýôôèöèåíò ¯ÕÅÊ -¯ð Õºíäºëòèéí Åðºíõèé Êîýôôèöèåíò 140 ¯ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí Ýíý á¿ëýãò ¿ð õºíäºëòèéí êîåôôèöèåíò¿¿äèéã òîîöîõäîî ñóäàëãààíû ºìíºõ 5 æèëèéí õóãàöààãààð àâ÷ ¿çñýí. Íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí êîåôôèöèåíò, ¿ð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, ¿ð õºíäºëòèéí åðºíõèé êîýôôèöèåíò ãýñýí ãóðâàí òºðëèéí êîýôôèöèåíòèéã òîîöîæ áîëäîã. Íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí êîåôôèöèåíò (ÍÁ¯ÕÊ) íü òóõàéí æèëä òóõàéí íàñíû á¿ëãèéí 1000 ýìýãòýéä íîãäîõ ¿ð õºíäºëòººð õàðóóëäàã. ¯ð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò (¯ÕÍÊ) íü íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèíã¿¿ä õàäãàëàãäàõ òîõèîëäîëä íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû íýã ýìýãòýéí àìüäðàëûíõàà òóðø õèéëãýæ áîëîõ ¿ð õºíäºëòèéí òîîã èëýðõèéëäýã. ¯ð õºíäºëòèéí åðºíõèé êîýôôèöèåíò (¯ÕÅÊ) íü íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû áóþó 15-49 íàñíû 1000 ýìýãòýéä íîãäîõ ¿ð õºíäºëòèéí òîîã òîäîðõîéëíî. Õ¿ñíýãò 11.03-ò ÍÁ¯ÕÊ, ¯ÕÍÊ áîëîí ¯ÕÅÊ – óóäûã õîò, õºäººãèéí áàéðøëààð õàðóóëñàí. Íàñíû á¿ëýã äýõ ¿ð õºíäºëòèéí êîýôôèöèåíò¿¿äèéã àâ÷ ¿çâýë 15-19 íàñíû á¿ëýãò õàìãèéí áàãà áàéñíàà ààæìààð ºññíººð 30-34 áà 35-39 íàñíû á¿ëýãò õàìãèéí ºíäºð (35 áà 31 õóâü) ò¿âøèíä õ¿ð÷ ààæìààð àõèìàã íàñàíä áóóðñàí áàéíà. Öààøèëáàë çóðàã 11.1-ä íàñíû á¿ëýã äýõ òºðºëòèéí ò¿âøèíã ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèíòýé õàðüöóóëàí ¿ç¿¿ëñýí. Çóðãààñ õàðàõàä 40-ººñ äýýø íàñíààñ áóñàä íàñíû á¿ëýãò òºðºëòèéí ò¿âøèí, ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøíýýñ äýýã¿¿ð áàéíà. Òºðºëòèéí ò¿âøèí 20-24 íàñàíä õàìãèéí ºíäºð áàéñàí áºãººä õàðèí ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí 30-34 íàñàíä ºíäºð áàéëàà.
- 164. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ Çóðàã11.1 Íàñíû á¿ëãýýð àâñàí íèéò ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí (ÍÁÍYÕÒ) áà íàñíû á¿ëãýýð àâñàí òºðºëòèéí ò¿âøèí (ÍÁÒÒ), Ìîíãîë óëñ 2003 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 ÍÁÍYÕÒ ÍÁÒÒ 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 íàñíû á¿ëýã 15-19 íàñíû á¿ëãýýñ áóñàä íàñíû á¿ëã¿¿äýä ¿ð õºíäºëòèéí 1000 ýìýãòýéä íîîãäîõ õóâü êîýôôèöèåíò¿¿ä õîòîä, õºäººòýé õàðüöóóëàõàä 50 õóâü ºíäºð áàéíà. ¯íäýñíèé ò¿âøèíä ¿ð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòèéã àâ÷ ¿çâýë õîòîä (íýã ýìýãòýéä 0.86) õºäººãººñ (íýã ýìýãòýéä 0.44) õî¸ð äàõèí ºíäºð áàéíà. Ìîíãîë óëñûí õóâüä ñóäàëãààãààð ¿ð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò áóþó íýã ýìýãòýéä íîãäîõ ¿ð õºíäºëò 0.7 áàéíà. Ýíý íü Óçáåêèñòàíû (Õ¿í àì ç¿éí, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1996) ¿ç¿¿ëýëòòýé îéðîëöîî õàðèí Êàçàõñòàí (íýã ýìýãòýéä 1.8; Õ¿í àì ç¿é, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1995) áà Êèðãèçûíõýýñ (íýã ýìýãòýéä 1.6; Õ¿í àì ç¿é, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà, 1997) äîîãóóð áàéíà. 141 ¯ð õºíäºëò áà õ¿¿õäèéí òîî ¯ð õºíäºëò áà õ¿¿õäèéí òîî õîîðîíäûí óÿëäàà õîëáîîã àâ÷ ¿çâýë ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 42 õóâü íü íýã õ¿¿õýäòýé, 32 õóâü íü õî¸ð õ¿¿õýäòýé, 19 õóâü íü ãóðàâ áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýäòýé õàðèí 7 õóâü íü õ¿¿õýäã¿é áàéñàí áàéíà. Ýíäýýñ õ¿¿õýäã¿é áîëîí öººí õ¿¿õýäòýé õ¿ì¿¿ñ ¿ð õºíä¿¿ëæ áàéãàà íü ñîíèðõîë òàòàæ áàéíà. Ñ¿¿ë÷èéí ¿ð õºíäºëòèéí øàëòãààí 2003 îíû ͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ õàìãèéí ñ¿¿ëèéí óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí øàëòãààíûã àñóóñàí áàéíà. Çóðàã 11.2- ò ¿ç¿¿ëñíýýð ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 32 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîîã¿é, 25 õóâü íü ñàíõ¿¿ãèéí áîëîëöîîã¿é, 19 õóâü íü ýð¿¿ë ìýíäèéí øàëòãààíààð, 17 õóâü íü íàñ àõèñàí áîëîí îëîí õ¿¿õýäòýé ó÷ðààñ ãýæ õàðèóëæýý.
- 165. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ Çóðàã 11.2 Yð õºíäºëòèéí øàëòãààí õóâèàð, ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýð 8.7 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîîã¿é Ñàíõ¿¿ãèéí áîëîëöîîã¿é Ýð¿¿ë ìýíäèéí øàëòãààí Îëîí õ¿¿õýäòýé Íàñ àõèñàí ÆÑÀÕ-èéí ìýäëýã ìóó ¯ëäñýí 5 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñëèéí òàëààðõ ìýäëýã ìóóãààñ ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîîã¿é áàéñàí ãýæ õàðèóëñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õàìãèéí ºíäºð áàéãàà íü õýäèéãýýð òýä õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõã¿é ãýæ øèéäâýð ãàðãàñàí õýäèé ÷ õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ íàéäâàðòàé àðãà õýðýãñýë õýðýãëýýã¿é áîëîõûã õàðóóëæ áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí øàëòãààíûã õàðàõàä ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿ä áàðàã á¿ãä îð÷èí ¿åèéí ¿ð ä¿íòýé æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë õýðýãëýæ ¿ð õºíäºëòººñ çàéëñõèéõ áîëîìæòîé áàéñàí áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÿàãààä åð íü õ¿ì¿¿ñ ¿ð õºíä¿¿ëäýã òàëààð àñóóõàä òýäíèé 61 õóâü íü ñàíõ¿¿ãèéí áîëîëöîîã¿éãýýñ, 11 õóâü íü ÆÑÀÕ-èéí òàëààðõ ìýäëýã ìóóãààñ, 10 õóâü íü õ¿¿õýä ãàðãàõ áîëîîã¿é ó÷ðààñ, 6 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëýõ ýðõòýé õîëáîí òàéëáàðëàñàí áîë ¿ëäñýí 6 õóâü íü îëîí õ¿¿õýäòýé áàéäãààñ áîëäîã áàéõ ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. ¯ð õºíäºõ øèéäâýð áà æèðýìñíèé õóãàöàà ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò ãàðãàõ øèéäâýðèéã õýí ãàðãàñàí òàëààð àñóóñàí þì. Òýäíèé èõýíõ íü áóþó 54 õóâü íü íºõºðòýé㺺 áóþó õîñòîé õàìòðàí õàðèí 37 õóâü íü áèå äààí øèéäâýð ãàðãàñàí áàéíà. Õàðèí ¿ð õºíä¿¿ëñýí ºñâºð íàñíû 4 îõèäûí íýã íü ýì÷òýé õàìòðàí ¿ëäñýí 3 íü íºõºð, ýöýã ýõ, õàìààòàí, íàéç íºõºäòýé㺺 çºâëºæ øèéäñýí ãýæýý (õ¿ñýíãò 11.04). 142 2.2 4.6 8.6 19.1 24.6 32.2 0 5 10 15 20 25 30 35 Áóñàä Øàëòãààí Õóâü
- 166. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 11.04 ¯ð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéõ øèéäâýð õýðõýí ãàðãàñàí áàéäàë, íàñíû á¿ëýã áîëîí ãýðëýëòèéí áàéäëààð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Øèéäâýð ãàðãàñàí áàéäàë 143 Yð õºíä¿¿ëñýí Ñîíãîñîí ªºðºº ͺõºðòýéãýý ͺõºð/Õîñ Ýöýã/Ýõ, àõ/ä¿¿ Ýì÷ ýìýãòýé÷¿¿äèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä õàìòàð÷ Õàìààòàí Íàéç/ͺõºä òîî Íàñíû á¿ëýã 15-19 0.0 25.0 0.0 50.0 25.0 4 20-24 44.3 43.0 2.5 5.1 5.1 79 25-29 31.8 60.4 0.6 3.9 3.2 154 30-39 38.5 52.5 2.2 0.5 6.3 366 40-49 34.2 60.0 0.8 0.0 5.0 120 Ãýðëýëòèéíáàéäàë Ãýð á¿ëòýé 31.8 60.0 1.9 0.6 5.7 645 Ãýðëýæ áàéñàí 73.5 14.7 0.0 5.9 5.9 34 Îãò ãýðëýæ áàéãààã¿é 81.8 0.0 0.0 18.2 0.0 44 Á¿ãä 36.8 54.2 1.7 2.0 5.4 723 Ìîíãîëä óëñàä ìºðäºæ áóé õóóëü òîãòîîìæîîð ¿ð õºíäºõ àæèëáàðûã ýìýãòýéí ººðèéíõ íü õ¿ñýëò áîëîí ýì÷ íàðûí çºâºë㺺íèé øèéäâýðýýð æèðýìñíèé ýõíèé 12 äîëîî õîíîã áóþó ýõíèé 3 ñàðûí äîòîð õèéäýã. Õîæóó ¿ð õºíäºëòèéã çºâõºí òîäîðõîé íºõöºëä õèéõèéã çºâøººðäºã. Íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàðàã èõýíõ (96 õóâü íü) ýõíèé 3 ñàðä ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéñàí áà õàðèí 4 õóâü íü 4 ñàð áà ò¿¿íýýñ äýýø ñàðòàéä ¿ð õºíä¿¿ëæýý. ¯ð Õºíä¿¿ëñýí Ãàçàð áà ¯éë÷èëãýýíèé Òºëáºð Õ¿ñíýãò 11.05 -ä ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçàð áîëîí ¿ð õºíäºëòòýé õîëáîîòîé ãàðñàí çàðäëûã ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèàð ¿ç¿¿ëëýý. Íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü íü ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëòºº Óëààíáààòàðòò ýìíýëýãò, 36 õóâü íü àéìãèéí òºâä ýìíýëýãò, 26 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò, 9 õóâü íü ñóìûí ýìíýëýãò õèéëãýñýí áºãººä õàðèí 9 õ¿í áóþó 1.2 õóâü íü ýìíýëãèéí áóñ íºõöºëä òóõàéëáàë ãýðèéí îð÷èíä õèéëãýñýí áàéíà. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèêààñ äýýðõ òàâàí æèëèéí äóíæààð (1998-2003) ¿çýõýä íèéò ¿ð õºíäºëòèéí 15 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò õèéãäñýí áàéíà. Ãýòýë ñóäàëãààãààð ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãýé÷¿¿äèéí 25 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ãýæ õàðèóëñàí áàéãààãààñ ¿çýõýä õóâèéí ýìíýëãèéí ¿ð õºíäºëòèéí ìýäýýëýë á¿ðýí áóñ ìýäýýëýãääýãèéã òîäîðõîé õýìæýýíä áàòëàæ áàéíà.
- 167. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 11.05 ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçàð áîëîí ãàðãàñàí çàðäëààð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Yð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçàð Ñîíãîñîí Óëààíáààòàð Àéìãèéí Ñóìûí Õóâèéí Ãýðò áîëîí Ä¿í ¿ç¿¿ëýëò ýìíýëýãò òºâèéí ýìíýëýã ýìíýëýã áóñàä ãàçàðò ýìíýëýã Yð õºíäºëò õèéëãýõýä ãàðñàí çàðäàë 1-10000 21.0 43.7 9.6 25.7 0.0 65.1 10001-20000 45.8 17.6 2.6 33.3 0.7 21.2 20001+ 35.4 22.9 2.1 22.9 16.7 6.6 Çàðäàë ãàðààã¿é 28.0 36.0 28.0 8.0 0.0 7.0 Á¿ãä 27.7 36.4 8.9 25.9 1.2 723 ¯ð õºíäºëò ýìýãòýéí õ¿ñýëòýýð õèéãäâýë òºëáºðòýé õèéãääýã áºãººä ýì÷ íàðûí çºâºë㺺íèé øèéäâýðýýð õèéãäýæ áàéãàà áîë òºëáºðã¿é õèéãäýõ ¸ñòîé. Ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýõýä ãàðãàñàí çàðäëûã íü àâ÷ ¿çâýë íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü íü 10,000 õ¿ðòëýõ òºãðºãèéí çàðäàë, 21 õóâü íü 10,000-20,000 òºãðºãèéí çàðäàë, 7 õóâü íü 20,000 äýýø òºãðºãèéí çàðäàë ãàðãàñàí áàéíà. Õàðèí 7 õóâü íü ÿìàð ÷ ¿íý òºëáºð òºëººã¿é áàéíà. Õàðèí ãàðñàí çàðäëûã íü ýìíýëãèéí òºðºëòýé íü õàðüöóóëàõàä àéìãèéí òºâèéí áîëîí ñóìûí ýìíýëã¿¿äýä òºëáºð òºëººã¿é áîëîí áàãà òºëáºð õèéñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü õàðüöàíãóé ºíäºð õàðèí Óëààíáààòàðûí ýìíýëýã áîëîí õóâèéí ýìíýëýãò 20,000 òºãðºãººñ äýýø òºëáºð õèéñýí õ¿íèé ýçëýõ õóâü õàðüöàíãóé ºíäºð áàéëàà (õ¿ñíýãò 11.05 õàðíà óó). ¯ð õºíäºëòèéí ¿éë÷èëãýý áà çºâëºãºº ¯ð õºíäºëòèéã çîõèõ áàãàæ òîíîã òºõººðºìæèéí áîëîí ýð¿¿ë àõóéí íºõöºë õàíãàñàí ýìíýëýãò ìýðãýæëèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýì÷ íàð õèéõ ¸ñòîé. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõ ýì÷èéí óäèðäëàãàíä ¿ð õºíä¿¿ëñýí ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. Õàðèí 1998 îíû ͯÝÌ-èéí ñóäàëãààãààð ñ¿¿ëèéí õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòýý ¿ð õºíäºëòººð çîãñîîñîí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 94.8 õóâü íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõ ýì÷èéí òóñëàìæèéã àâñàí ãýæ õàðèóëæ áàéñàí áàéíà. ¯ð õºíäºëò õèéëãýñýí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64 õóâü íü ¿ð õºíäºëòèéí ºìíºõ, 79 õóâü íü ¿ð õºíäñºíèé äàðààõ çºâëºãººã àâñíû äîòîð 89 õóâüä íü ÆÑÀÕ-ûí òàëààðõ çºâºë㺺 áàãòñàí ãýæ õàðèóëæýý (Õ¿ñíýãò 11.06). ̺í çºâëºãºº àâñàí áàéäëûã õîò, õºäºº, ãàçàðç¿éí áàéðøèë, ¿éë÷èëãýý àâñàí ãàçðóóäààð àâ÷ ¿çýõýä îíö õàìààðàëã¿é áóþó ¿ð õºíäºëòèéí ºìíºõ áà äàðààõ çºâºë㺺 íü õîò õºäººä àäèë òýãø, õ¿ðòýýìæòýé áàéãààã õàðóóëëàà. Ò¿¿í÷ëýí õóâèéí ýìíýëýãò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿ä ¿ð õºíäºëòèéí ºìíºõ áà äàðààõ çºâºë㺺ã áóñàä ýìíýëã¿¿äòýé àäèë ò¿âøèíä àâñàí áàéñàí íü ñîíèðõîë òàòàæ áàéëàà. 144
- 168. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ ¯ð õºíä¿¿ëñýí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 93 õóâü íü òóõàéí ¿éë÷èëãýý àâñàí ãàçðûíõàà ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã õàíãàëòòàé ãýæ ¿íýëñýí áîë 7 õóâü íü õàíãàëòã¿é ãýæýý. Õàíãàëòã¿é õýìýýí ¿çñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí èõýíõ íü ñóìûí ò¿âøèíä ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéâ (Õ¿ñíýãò 11.07). Õ¿ñíýãò 11.06 Yð õºíäºëòèéí ºìíºõ áà äàðààõ çºâëºãºº àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, çºâëºãºº àâñàí ãàçðààð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Yð õºíäºëòèéí çºâëºãºº ªìíº Äàðàà Yéë÷èëãýýíèé ÷àíàð 145 Yð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí Òèéì Yã¿é Òèéì Yã¿é òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò Áàéðøèë Õîò 64.7 35.3 77.7 22.3 476 պ人 61.1 38.9 82.2 17.8 247 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 62.8 37.2 81 19 274 Ç¿¿í 60 40 80 20 55 Áàðóóí 66.2 33.8 86.3 13.8 80 ªìíºä 78.8 21.2 81.8 18.2 33 Óëààíáààòàð 62.3 37.7 75.1 24.9 281 Ǻâëºãºº àâñàí ãàçàð Óëààíáààòàðûí ýìíýëýã 65.5 34.5 78.5 21.5 200 Àéìãèéí òºâèéí ýìíýëýã 63.9 36.1 82.9 17.1 263 Ñóìûí òºâèéí ýìíýëýã 53.1 46.9 73.4 26.6 64 Õóâèéí ýìíýëýã 65.2 34.8 78.1 21.9 187 Ãýðòýý/ áóñàä 44.4 55.6 55.6 44.4 9 Á¿ãä 63.5 36.5 79.3 20.7 723 Õ¿ñíýãò 11.07 Yð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíäºëòèéí ¿åèéí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûí ¿íýëãýý, ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí ãàçðààð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí Øààðäëàãà õàíãàñàí Øààðäëàãà õàíãààã¿é Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò Yð õºíäºëòèéí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëñýí ãàçàð Óëààíáààòàðûí ýìíýëýã 94.5 5.5 Àéìãèéí òºâèéí ýìíýëýã 93.5 6.5 Ñóìûí òºâèéí ýìíýëýã 87.5 12.5 Õóâèéí ýìíýëýã 91.4 8.6 Ãýðòýý/ áóñàä 100 0 Á¿ãä 92.8 7.2 ßàãààä ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð õàíãàëòã¿é ãýæ ¿çñýí òàëààð òîäðóóëàõàä 54 õóâü íü óìàéä þì ¿ëäñýí, 27 õóâü íü ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý ìóó, 15 õóâü íü áèåä õ¿íäðýë ãàðñàí ó÷ðààñ ãýæ õàðèóëæýý. ¯¿íýýñ ¿çâýë ýì÷èéí ìýäëýã, óð ÷àäâàðòàé õîëáîîòîé øàëòãààí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð õàíãàëòã¿é ãýæ ¿çýõýä èë¿¿òýé õ¿ðãýæýý. Äýýðõ øàëòãààí íü àéìãèéí òºâ ýìíýëýã (7 õóâü), ñóìûí ýìíýëýã (13 õóâü) áîëîí õóâèéí ýìíýëýãò (9 õóâü) ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä èë¿¿ áàéãààãààñ ¿çâýë äóíäààñ äîîø øàòíû ýìíýëã¿¿äèéí ýì÷ íàð áîëîí õóâèéí ýìíýëãèéí ýì÷ íàðûí óð
- 169. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ ÷àäâàðûã äýýøë¿¿ëýõ øààðäëàãàòàé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Õàðèí Óëààíáààòàð õîòûí òºâ ýìíýëã¿¿äýä ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿ä ãîëäóó ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýýíèé òàëààð ñýòãýë õàíãàëóóí áàéãààã¿é áàéíà. ¯ð õºíäºëò áà ÆÑÀÕ-ûí õýðýãëýý Òóñ ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ¿ð õºíäºëò õèéëãýõýýñýý ºìíº ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéñàí ýñýõèéã íü àñóóõàä òàëààñ èë¿¿ õóâü íü (53 õóâü) òèéì ãýæ õàðèóëæýý (Õ¿ñíýãò 11.08). Õ¿ñíýãò 11.08 Yð õºíäºëò õèéëãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº áà ¿ð õºíä¿¿ëñýíèé äàðàà õýðýãëýñýí ÆÑÀÕ-ýýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí ÆÑÀÕ õýðýãëýñýí ýñýõ Yð õºíäºëòèéí ºìíº Yð õºíäºëòèéí äàðàà 146 Yð õºíäºëò Ñîíãîñîí õèéëãýñýí Òèéì Yã¿é Òèéì Yã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî ¿ç¿¿ëýëò 5 íàñíû á¿ëýã 15-19 0 100 25 75 4 20-24 35.4 64.6 81 19 79 25-29 46.8 53.2 79.9 20.1 154 30-39 60.4 39.6 89.3 10.7 366 40-49 53.3 46.7 81.7 18.3 120 Ãýðëýëòèéíáàéäàë Ãýð á¿ëòýé 56.4 43.6 87 13 645 Ãýðëýæ áàéñàí 44.1 55.9 67.6 32.4 34 Îãò ãýðëýæ áàéãààã¿é 13.6 86.4 65.9 34.1 44 Áàéðøèë Õîò 52.1 47.9 84.5 15.5 476 պ人 55.5 44.5 85.4 14.6 247 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 58.8 41.2 85.8 14.2 274 Ç¿¿í 58.2 41.8 78.2 21.8 55 Áàðóóí 46.3 53.8 86.3 13.8 80 ªìíºä 57.6 42.4 81.8 18.2 33 Óëààíáààòàð 48.4 51.6 85.1 14.9 281 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 39.1 60.9 69.6 30.4 23 Á¿ðýí áóñ äóíä 43.4 56.6 82.9 17.1 76 Á¿ðýí äóíä 52.9 47.1 83.3 16.7 227 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 56.2 43.8 86.9 13.1 397 Á¿ãä 53.3 46.7 84.8 15.2 723 ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ¿ð õºíäºëòèéí äàðààõ ÆÑÀÕ õýðýãëýñýí áàéäëûã àâ÷ ¿çâýë 85 õóâü íü ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýæ áàéâ. ¯¿íèéã ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ –èéí õýðýãëýýòýé (53 õóâü) õàðüöóóëáàë 30 õóâèàð íýìýãäæýý. ¯ð õºíäºëòèéí äàðàà ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áóé áàéäëûã íàñààð àâ÷ ¿çâýë 20-îîñ äîîø íàñíûõíû äóíä õàìãèéí áàãà (25
- 170. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ õóâü) áàéãàà íü òýä áýëãèéí òîãòìîë õàðüöààíä áàéäàãã¿éòýé õîëáîîòîé áàéæ áîëîõ þì. Õàðèí 30-39 íàñíûõíû äóíä ýíý ¿ç¿¿ëýëò õàìãèéí ºíäºð (89 õóâü) áàéëàà. Õàðèí ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéãààã¿é (47 õóâü) ãýñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ÿàãààä ãýäãèéã íü òîäðóóëàõàä ÆÑÀÕ íü áèåä ÿìàð íýã ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëäýã ãýñýí øàëòãààíûã õàìãèéí èõ (12 õóâü) õýëñýí áà ¿¿íèé äàðàà õ¿¿õýäòýé áîëîõûã õ¿ñ÷ áàéñàí ó÷ðààñ (10 õóâü), áýëãèéí õàðüöààíä öººí îðäîã (9 õóâü), íºõºðã¿é áóþó ãýðëýýã¿é (9 õóâü), îãò õ¿ñäýãã¿é (9 õóâü) ãýñýí øàëòãààíóóä îðæ áàéíà. ¯¿íýýñ ¿çýõýä òîãòìîë áýëãèéí õàðüöààíä îðäîãã¿é, íºõºðã¿é áóþó ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ÆÑÀÕ-ûí õýðýãëýý õàðüöàíãóé ñóë áàéäãààñ õ¿ñýýã¿éãýýð æèðýìñëýõ ìàãàäëàë èë¿¿ áàéäàã íü õàðàãäëàà. Õ¿ñíýãò 11.09 Yð õºíäºëò õèéëãýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð , ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð, Ìîíãîë óëñ 2003 îí ÆÑÀÕ Ýì Åðºí- Òàðèà Ñóóëãàö Äèàô- Ýðýãòýé Õóàíëè Ãàäóóð äºã ðàãì/ëàà/ áýëãýâ÷ òàâèõ Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò Õ¿ñíýãò 11.09 - ººñ õàðàõàä ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 37 õóâü íü õóàíëè, ò¿ð òýâ÷èõ àðãûã õýðýãëýæ áàéñàí áîë 30 õóâü íü óóõ ýì, 15 õóâü íü åðºíäºã, 12 õóâü íü ýðýãòýé áýëãýâ÷èéã çîíõèëîí õýðýãëýæ áàéæýý. Ýíý áàéäàë õóàíëè ò¿ð òýâ÷èõ àðãà íü æèðýìñëýëòýýñ ñýðãèéëýõ íàéäâàðòàé àðãà áèø áîëîõûã áàòëàí õàðóóëæ áàéíà. ̺í äýýðõ áàéäëààñ ¿çâýë óóõ ýì, áýëãýâ÷ çýðýã ò¿ð õóãàöààíû 147 öàðöìàã Íàñíû á¿ëýã 20-24 46.4 3.6 7.1 0.0 0.0 25.0 14.3 3.6 25-29 41.7 15.3 9.7 0.0 0.0 20.8 20.8 0.0 30-39 28.1 14.0 3.6 0.0 0.5 41.2 41.2 1.4 40-49 18.8 21.9 1.6 0.0 0.0 48.4 48.4 0.0 Ãýðëýëòèéíáàéäàë Ãýð á¿ëòýé 29.7 15.4 4.9 0.3 0.3 11.5 36.8 1.1 Ãýðëýæ áàéñàí 40.0 6.7 0.0 0.0 0.0 20.0 33.3 0.0 Îãò ãýðëýæ áàéãààã¿é 50.0 0.0 0.0 0.0 0.0 16.7 33.3 0.0 Áàéðøèë Õîò 27.4 11.7 2.8 0.4 0.4 12.1 44.0 1.2 պ人 35.8 20.4 8.0 0.0 0.0 11.7 23.4 0.7 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 28.6 16.8 6.2 0.0 0.0 11.8 35.4 1.2 Ç¿¿í 28.1 21.9 3.1 3.1 0.0 15.6 28.1 0.0 Áàðóóí 35.1 16.2 5.4 0.0 0.0 18.9 24.3 0.0 ªìíºä 63.2 10.5 10.5 0.0 0.0 5.3 10.5 0.0 Óëààíáààòàð 27.2 11.0 2.2 0.0 0.7 10.3 47.1 1.5 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 44.4 33.3 0.0 0.0 0.0 11.1 11.1 0.0 Á¿ðýí áóñ äóíä 51.5 21.2 0.0 0.0 0.0 15.2 9.1 3.0 Á¿ðýí äóíä 28.3 16.7 7.5 0.8 0.0 11.7 32.5 2.5 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 27.8 12.1 4.0 0.0 0.4 11.7 43.9 0.0 Á¿ãä 30.4 14.8 4.7 0.3 0.3 11.9 36.6 1.0
- 171. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûã áàéíãà çºâ, òîãòìîë õýðýãëýæ ÷àäàõã¿é áîë õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýõ ìàãàäëàëûã ìºí íýìýãä¿¿ëæ áîëîõûã õàðóóëæ áàéíà. ¯ð õºíäºëò íü ÆÑÀÕ õýðýãëýõýýñ õÿëáàð ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 86 õóâü íü “ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýõã¿é áàéæ áàéãààä õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòèéã ¿ð õºíäºëòººð òºãñºõ íü õÿëáàð” ãýäýãòýé ñàíàë íèéëýõã¿é áàéñàí áºãººä õàðèí 13 õóâü íü ñàíàë íèéëæ áàéíà, 1.4 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. ªñâºð íàñíû áîëîí 30-39 íàñíû, ºìíº íü ãýðëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí áîëîí áàãààñ äîîø áîëîâñðîëòîé ýìýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ÆÑÀÕ õýðýãëýõã¿éãýýð ¿ð õºíä¿¿ëñýí íü õÿëáàð ãýæ ¿çäýã õ¿ì¿¿ñèéí ýçëýõ õóâü õàðüöàíãóé ºíäºð ( 15-26 õóâü) áàéíà. ¯ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñºí ÿâäàë Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí òýäíèé íºõð¿¿äýýñ ¿ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñíèéã þó ãýæ ¿çäýã òàëààð àñóóõàä íèéò 9314 ýìýãòýé÷¿¿äèéí 53 õóâü íü õóóëèàð çºâøººðñºí íü çºâ, 40 õóâü íü áóðóó ãýæ ¿çñýí áà 7 õóâü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Õàðèí ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 4212 íºõðèéí 42 õóâü íü çºâ, 51 õóâü íü áóðóó, 7 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. ¯ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñºí íü áóðóó ãýæ ¿çýæ áàéãàà õ¿ì¿¿ñýýñ (42 õóâü) ÿàãààä ãýæ òîäðóóëàõàä ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü íü ýõèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ñºðºã, 9 õóâü íü õ¿í àìûí ºñºëòºíä ñºðºã íºëººòýé, 1 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààã çàäãàéðóóëñàí ãýæ ¿çæýý. Õàðèí íºõð¿¿äèéí 26 õóâü ýõèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ñºðºã, 19 õóâü íü õ¿í àìûí ºñºëòºíä ñºðºã íºëººòýé, 3 õóâü íü ¸ñ çàíøèë, øàøèíä òààðàõã¿é, 2 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààã çàäãàéðóóëñàí ãýæ òóñ òóñ ¿çæýý. Ýíäýýñ ¿çýõýä ýðýãòýé÷¿¿äèéí äóíä ¿ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñºí íü õ¿í àìûí ºñºëòºíä ñºðºã íºëººòýé ãýæ ¿çýõ ÿâäàë (19 õóâü) ýìýãòýé÷¿¿äòýé (9 õóâü) õàðüöóóëàõàä ºíäºð áàéíà. Ä¿ãíýëò Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýëòèéí òºãñãºëººñ õàðàõàä èõýíõ æèðýìñëýëò àìüä òºðºëòººð (78 õóâü), ¿ëäýõ õóâü íü (22 õóâü) ¿ð õºíäºëò, àìüã¿é òºðºëò, çóëáàëò, äóòóó òºðºëòººð òºãñºæ áàéíà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû 9314 ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ñóäàëãààíààñ ºìíºõ òàâàí æèëèéí õóãàöààíä 2.4 õóâü íü áóþó 224 ýìýãòýé çóëáàæ áàéñàí, 0.6 õóâü áóþó 56 ýìýãòýé àìüã¿é òºðñºí, 7.8 õóâü áóþó íü 738 ýìýãòýé ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéíà. Ñóäàëãààíû ä¿íãýýð óã õóãàöààíä 1000 àìüä òºðºëòºíä 214 ¿ð õºíäºëò íîîãäîæ áàéíà. Õàðèí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñòàòèñòèê ìýäýýýëëýýñ òîîöñîí ¿ð õºíäºëòèéí êîåôôèöèåíò äýýðõ 5 æèëä 1000 àìüä òºðºëòºíä 234 áàéñàí áàéíà. Ýíý õóãàöààíä 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 8 õóâü íü ÿäàæ íýã óäàà ¿ð õºíä¿¿ëñýí áàéíà. Òýäãýýðýýñ 79 õóâü íü íýã óäàà, 21 õóâü íü õî¸ð áà ò¿¿íýýñ îëîí óäàà ¿ð õºíä¿¿ëæýý. Yð õºíäºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò áóþó íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû íýã ýìýãòýéä íîãäîõ ¿ð õºíäºëòèéí òîî 0.7 áàéëàà. Õîòîä ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøèí (íýã ýìýãòýéä 0.9 ¿ð õºíäºëò) 148
- 172. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ õºäººãººñ (0.4) õî¸ð äàõèí ºíäºð áàéíà. ĺ÷ººñ äýýø íàñíû á¿ëãýýñ áóñàä íàñíû á¿ëýãò òºðºëòèéí ò¿âøèí, ¿ð õºíäºëòèéí ò¿âøíýýñ äýýã¿¿ð áàéíà. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ ¿ð õºíä¿¿ëñýí øàëòãààíûã òîäðóóëàõàä 32 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëýõ áîëîîã¿é, 25 õóâü íü ñàíõ¿¿ãèéí áîëîëöîîã¿é, 19 õóâü íü ýð¿¿ë ìýíäèéí øàëòãààíààð, 17 õóâü íü íàñ àõèñàí áîëîí îëîí õ¿¿õýäòýé ó÷ðààñ ãýæ õàðèóëæýý. ¯¿íýýñ ¿çýõýä ýäãýýð ýìýãòýé÷¿¿ä áàðàã á¿ãäýýðýý îð÷èí ¿åèéí ¿ð íºëººòýé ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëòýýñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé áàéñàí áàéíà. Èõýíõ íü ýìýãòýé÷¿¿ä (54 õóâü) ¿ð õºíä¿¿ëýõ øèéäâýðýý íºõºðòýé㺺 áóþó õîñòîé õàìòðàí ãàðãàñàí áîë 37 õóâü íü áèå äààí øèéäâýð ãàðãàñàí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 28 õóâü íü Óëààíáààòàð õîòîä, 36 õóâü íü àéìãèéí ýìíýëýãò, 26 õóâü íü õóâèéí ýìíýëýãò, 9 õóâü íü ñóìûí ýìíýëýãò ñ¿¿ë÷èéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýñýí áàéíà. Ñ¿¿ëèéí ¿ð õºíäºëò õèéëãýõýä ãàðãàñàí çàðäëûã íü àâ÷ ¿çâýë íèéò ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 65 õóâü íü 10,000 õ¿ðòëýõ òºãðºãèéí çàðäàë, 21 õóâü íü 10.000-20.000 òºãðºãèéí çàðäàë, 7 õóâü íü 20.000 äýýø òºãðºãèéí çàðäàë ãàðãàñàí áàéíà. Õàðèí 7 õóâü íü ÿìàð ÷ ¿íý òºëáºð òºëººã¿é áàéíà. ¯ð õºíäºëòèéí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð õàíãàëòã¿é ãýæ ¿çñýí ýìýãòýé÷¿¿äýýñ øàëòãààíûã òîäðóóëàõàä 54 õóâü íü óìàéä þì ¿ëäñýí, 27 õóâü íü ýìíýëãèéí ¿éë÷èëãýý ìóó, 15 õóâü íü áèåä õ¿íäðýë ãàðñàí ó÷ðààñ ãýæ õàðèóëæýý. ¯¿íýýñ ¿çâýë ýì÷èéí ìýäëýã, óð ÷àäâàðòàé õîëáîîòîé øàëòãààí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàð õàíãàëòã¿é ãýæ ¿çýõýä èë¿¿òýé õ¿ðãýæýý. Ýìýãòýé÷¿¿äèéí 64 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëýõèéí ºìíº, 79 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëñíèé äàðàà çºâëºãºº àâñàí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òàëààñ èë¿¿ õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýæ áàéñàí áîë òýäíèé 85 õóâü íü ¿ð õºíä¿¿ëñíèé äàðàà ÆÑÀÕ õýðýãëýñýí áàéíà. ¯ð õºíä¿¿ëýõýýñ ºìíº ÆÑÀÕ õýðýãëýæ áàéñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 37 õóâü íü õóàíëè ò¿ð òýâ÷èõ àðãûã õýðýãëýæ áàéñàí áîë 30 õóâü íü óóõ ýì, 15 õóâü íü åðºíäºã, 12 õóâü íü ýðýãòýé áýëãýâ÷éã çîíõèëîí õýðýãëýæ áàéæýý. Ýíý áàéäàë íü ýì, áýëãýâ÷ çýðýã áîãèíî õóãàöààòàé àðãóóäûã çºâ õýðýãëýõã¿é áàéõ ìºí ¿ð ä¿í áàãàòàé óëàìæëàëò àðãàä íàéäàõ ÿâäàë õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò, ò¿¿íýýñ ¿¿äñýí ¿ð õºíäºëò ºíäºð áàéõ íýã øàëòãààí áîëæ áàéíà. Òèéìýýñ ͯÝÌ-èéí ÷àíàðòàé ¿éë÷èëãýýã ýìýãòýé÷¿¿äýä ÿëàíãóÿà ¿ð õºíä¿¿ëæ áóé ýìýãòýé÷¿¿äýä õ¿ðòýýìæòýé áîëãîõ çàìààð îð÷èí ¿åèéí ÷àíàðòàé, çàðäàë áàãàòàé ÆÑÀÕ-èéã õýðýãëýýã íýìýãä¿¿ëæ õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýëò, ¿ð õºíäºëòèéí ºíäºð ò¿âøèíã áóóðóóëàõ øààðäëàãàòàé áàéíà. ¯ð õºíäºëòèéã õóóëèàð çºâøººðñíèéã íèéò 9314 ýìýãòýé÷¿¿äèéí 53 õóâü íü íü çºâ, 40 õóâü íü áóðóó ãýæ ¿çñýí áà 7 õóâü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. Õàðèí ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 4212 íºõðèéí 42 õóâü íü çºâ, 51 õóâü íü áóðóó, 7 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëñàí áàéíà. 149
- 173. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ 151 ÁYËÝà XII ªñâºð ¿åèéíõíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä Äýëõèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí áàéãóóëëàãûí òîäîðõîéëñíîîð ºñâºð ¿å ãýäýãò 10- 19 íàñíû õ¿¿õýä, çàëóó÷óóäûã õàìðóóëäàã. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì, îðîí ñóóöíû òîîëëîãîîð 10-19 íàñíû ºñâºð ¿åèéíõýí íèéò õ¿í àìûí 24 õóâü áóþó äºðºâíèé íýãèéã ýçýëæ áàéãàà áà õ¿í àì, îðîí ñóóöíû 1989 îíû òîîëëîãîîñ äàðóé 4.5 õóâèàð ºñ÷ýý. Ýíý íü ìàíàé îðíû àæèëëàõ õ¿÷íèé èðýýä¿éí õºãæëèéí àñàð èõ íººö íýìýãäýæ áàéíà ãýñýí ¿ã þì. Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 2003 îíû ñóäàëãààíû íýã ãîë çîðèëãî áîë Ìîíãîë Óëñàä õýðýãæèæ áóé ͯÝÌ-èéí õºòºëáºðèéí “ªñâºð ¿åèéíõíèéã ͯÝÌ-èéí ìýäëýãòýé, áýëãèéí àþóëã¿é çàí ¿éëèéã ýçýìøñýí, íºõºí ¿ðæèõ¿éí àñóóäëààð õàðèóöëàãàòàé çºâ øèéäâýð ãàðãàæ, ñîíãîëò õèéõ ÷àäâàðòàé áîëãîõ” ãýñýí çîðèëòûí õ¿ðýýíä ºñâºð ¿åèéíõíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí áîëîí áýëãèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí òàëààð ãàðñàí áîäëîãî, õºòºëáºðèéí õýðýãæèëòèéã ¿íýëýí ä¿ãíýõ, ñóäàëãàà øèíæèëãýýíèé àæèëä øààðäëàãàòàé ìýäýýëëýýð õàíãàõàä îðøèíî. Ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíä íºõºí ¿ðæèõ¿éí íàñíû (15-49) ýìýãòýé÷¿¿ä îðîëöñîí ó÷ðààñ ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä ãýäýãò 15-19 íàñíûõíûã õàìðóóëàâ. ªñâºð ¿åèéíõíèé íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä ãýñýí ýíýõ¿¿ á¿ëýãò ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 1347 ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã äàðààõ àñóóäëóóäûí õ¿ðýýíä àâ÷ ñóäëàâ. ¯¿íä: ‰ Îõèäûí òºðºëò ‰ ªñâºð ¿åèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûí ìýäëýã, õýðýãëýý, áýëãèéí àìüäðàë ‰ ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà Îõèäûí òºðºëò ͯÝÌ-èéí 1998 îíû ñóäàëãààãààð 15-19 íàñíû îõèäûí 9 õóâü íü õ¿¿õýä òºð¿¿ëæ áàéñàí áîë 2003 îíä 7 õóâü áîëæ áóóðëàà. Ýíý íü ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä ºñâºð ¿åèéíõíèé íàñ áèå, ñýòãýõ¿éí îíöëîãò òîõèðóóëñàí ͯÝÌ-èéí ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæ ºðãºæñºíòýé õîëáîîòîé. Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí áîëîí àíõíûõàà õ¿¿õäèéã òºð¿¿ëýõ ãýæ áàéãàà ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâèéí æèíã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð Õ¿ñíýãò 12.01-ä õàðóóëàâ. ªñâºð íàñàíäàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí îõèäûí íàñûã ºìíºõ ñóäàëãààòàé õàðüöóóëáàë, 17, 19 íàñàíä 3 ïóíêòýýð áóóð÷, õàðèí 18 íàñàíä 4 ïóíêòýýð íýìýãäñýí (14 õóâèàñ 18 õóâü) ä¿í ãàð÷ýý. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò 1998 îíä õºäººä õîòîîñ 2.2 äàõèí èõ (13 õóâèàñ 6 õóâü) áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð òºðºëò õîò, õºäººãèéí àëü àëèíä áóóð÷, ÿëãàà õºäººä õîòîîñ 2.5 äàõèí èõ (12 õóâèàñ 5 õóâü) áîëæ íýìýãäñýí áàéíà.
- 174. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 12.01 Õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí áîëîí àíõíûõàà õ¿¿õäèéã òºð¿¿ëýõýýð æèðýìñýí áàéãàà ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí (15-19) õóâèéí æèí, íàñ, áàéðøèë, áîëîâñðîëûí ò¿âøèí, á¿ñ íóòãààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 1998 ªñâºð íàñíû îõèäûí õóâü Õ¿¿õýä Õ¿¿õýä Àíõíû õ¿¿õäýý Õ¿¿õýä Àíõíû õ¿¿õäýý ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òºð¿¿ëñýí òºð¿¿ëýõýýð òºð¿¿ëñýí òºð¿¿ëñýí òºð¿¿ëýõýýð òºð¿¿ëñýí îõèäûí æèðýìñýí ºñâºð íàñíû æèðýìñýí ºñâºð íàñíû òîî áàéãàà îõèä îõèäûí õóâü áàéãàà îõèä îõèäûí õóâü Íàñ 15 0.7 0.0 0.7 0.6 0.0 0.6 322 16 0.4 0.4 0.7 0.6 0.0 0.6 331 17 5.4 1.7 7.1 3.0 0.8 3.8 265 18 11.5 2.1 13.6 13.7 4.0 17.7 226 19 20.3 5.1 25.4 18.7 3.9 22.7 203 Áàéðøèë Õîò 4.7 1.0 5.7 3.4 1.2 4.6 803 պ人 10.3 2.6 12.9 9.9 1.7 11.6 544 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 9.2 1.0 10.2 9.3 0.7 10.0 431 Á¿ðýí áóñ äóíä 6.4 2.1 8.4 3.5 1.3 4.9 595 Á¿ðýí äóíä 6.9 1.9 8.8 6.1 2.6 8.6 313 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 8.7 0.0 8.7 12.5 0.0 12.5 8 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 8.6 2.9 11.5 7.8 1.5 9.3 398 Ç¿¿í 4.9 1.0 5.8 9.1 1.0 10.1 99 Áàðóóí 6.1 1.1 7.2 6.0 0.8 6.9 248 ªìíºä 22.5 3.8 26.3 12.8 2.3 15.1 86 Óëààíáààòàð õîò 3.9 0.5 4.4 2.9 1.6 4.5 516 Á¿ãä 7.2 1.7 9.0 6.0 1.4 7.4 1347 ªñâºð íàñàíäàà õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí îõèäûã áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð àâ÷ ¿çâýë, áàãà áîëîâñðîëòîé îõèäûí òºðºëò ºìíºõ ñóäàëãààíààñ îíöûí ººð÷ëºëòã¿é, ºíäºð õýâýýð áàéíà. ªñâºð íàñíû îõèäûí òºðºëò ªìíºä á¿ñýä õàìãèéí ºíäºð áóþó 15 õóâü, äàðàà íü Ç¿¿í á¿ñ íóòàãò 10 õóâü, Óëààíáààòàð õîòîä õàìãèéí áàãà 5 õóâüòàé áàéíà. Ýíä àíõààðàë òàòñàí àñóóäëûí íýã íü Ç¿¿í á¿ñ íóòàã äàõü îõèäûí òºðºëò 2003 îíä 1998 îíûõîîñ 1.7 äàõèí ºññºí áîë ªìíºä á¿ñ íóòàãò 1.7 äàõèí áóóðñàí ÿâäàë þì. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 6 õóâü íü íýã õ¿¿õýäòýé, 0.4 õóâü íü õî¸ð áà ò¿¿íýýñ äýýø õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí, òýäãýýðèéí äóíäàæ õ¿¿õäèéí òîî 1998 îíä 0.08 áàéñíàà 2003 îíä 0.06 áîëîí áóóð÷ýý. Íàñààð àâ÷ ¿çýõýä íàñ àõèõ òóñàì õ¿¿õýä òºð¿¿ëñýí îõèäûí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéíà (Õ¿ñíýãò 12.01À). 152 ªñâºð íàñíû îõèäûí õóâü Õ¿¿õýä 2003 ªñâºð Ñîíãîñîí íàñíû
- 175. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 12.01À ªñâºð íàñíû (15-19) ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí òîî, ýõèéí íàñààð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 0 1 2+ 1998 2003 Íàñ 15 99.4 0.6 0 100.0 0.01 0.01 322 16 99.4 0.6 0 100.0 0.00 0.01 331 17 97.0 3.0 0 100.0 0.06 0.03 265 18 86.3 13.7 0 100.0 0.12 0.14 226 19 81.3 16.3 2.4 100.0 0.22 0.21 203 Ä¿í 94.0 5.6 0.4 100.0 0.08 0.06 1347 ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí ìýäëýã, õýðýãëýý, áýëãèéí àìüäðàë ªìíºõ õýñýãò ºñâºð íàñíû îõèäûí òºðºëò õýäèéãýýð áóóð÷ áàéãàà áîëîâ÷, òîäîðõîé õóâèéã ýçýëñýýð áàéãàà òàëààð äóðüäñàí áèëýý. Èéìýýñ îõèäîä õ¿ñýýã¿é æèðýìñëýõýýñ ººðèé㺺 ñýðãèéëýõ, ò¿¿í÷ëýí ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ ìýäëýã çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé þì. Ñóäàëãààíû ýíý õýñýãò ºñâºð ¿åèéí ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí ìýäëýã, õýðýãëýý, òýäíèé áýëãèéí àìüäðàëûí òàëààð àâ÷ ¿çíý. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, ¿¿íýýñ ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààðõ ìýäëýãèéã Õ¿ñíýãò 12.02-ò õàðóóëàâ. 153 ªñâºð íàñíû îõèäûí òîî Òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí òîî Ä¿í Òºð¿¿ëñýí á¿õ õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî Õ¿ñíýãò 12.02 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà, õýðýãñëèéí òàëààð ìýäëýãòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ÆÑÀÕ-èéí òºð뺺ð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ªñâºð ªñâºð ÆÑÀÕ íàñíû íèéò íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ýìýãòýé÷¿¿ä ßìàð íýã àðãà 91.4 100.0 Îð÷èí ¿åèéí ÿìàð íýã àðãà 91.1 100.0 Ýì 78.0 93.5 Åðºíäºã 64.9 90.9 Òàðèà 59.4 89.6 Ñóóëãàö 13.2 22.1 Äèàôðàãì/ëàà/öàðöìàã 8.2 9.1 Ýðýãòýé áýëãýâ÷ 85.1 88.3 Ýìýãòýé áýëãýâ÷ 61.6 64.9 Ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ 17.7 27.3 Ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ 7.1 13.0 Óëàìæëàëò ÿìàð íýã àðãà 49.4 55.8 Õóàíëè 48.5 50.6 Ãàäóóð òàâèõ 11.4 32.5 Ìýääýã àðãóóäûí äóíäàæ òîî 4.6 5.8 ªñâºð ¿åèéí íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî 1347 77
- 176. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ ªñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü, ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä á¿ãäýýðýý æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà ìýäíý ãýæ õàðèóëæýý. ßëàíãóÿà, ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä 100 õóâü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãûã ìýäíý ãýæ õàðèóëñàí íü íýí ýåðýã ¿ç¿¿ëýëò þì. (Õ¿ñíýãò 12.02). ªñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü íü îð÷èí ¿åèéí àðãûí, 49 õóâü íü óëàìæëàëò àðãûí òàëààð çîõèõ ìýäëýãòýé àæýý. Îð÷èí ¿åèéí àðãóóäûí äîòðîîñ ýðýãòýé áýëãýâ÷ (85 õóâü), ýìèéí òàëààð (78 õóâü) ºíäºð ìýäëýãòýé, ýðýãòýé ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ (7 õóâü), äèàôðàãì, ëàà, öàðöìàãèéí (8 õóâü) òàëààðõ ìýäëýã õàìãèéí äîîãóóð áàéíà. Õàðèí óëàìæëàëò àðãóóäààñ õóàíëèéí àðãûã (49 õóâü) èë¿¿ ìýääýã íü õàðàãäàæ áàéíà. ªñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä îð÷èí ¿åèéí àðãóóäûí äîòðîîñ ýì (94 õóâü), åðºíäºã (91 õóâü), òàðèà (90 õóâü), ýðýãòýé áýëãýâ÷èéí òàëààð (88 õóâü) ºíäºð ìýäëýãòýé, õàðèí ýðýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ, äèàôðàãì, ëàà, öàðöìàãèéí òàëààðõ ìýäëýã ºñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äòýé áàðàã àäèë áàéíà. Ãýõäýý ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãûí ìýäëýãò, ¿¿í äîòðîî îð÷èí ¿åèéí áîëîí óëàìæëàëò àðãóóäûí àëü àëèíä íü íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýãýýñ äîîãóóð áàéãàà íü òîãòîîãäæýý. Õ¿ñíýãò 12.03 Ñóäàëãààíû ºìíºõ íýã ñàðä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ðàäèî òåëåâèçýýñ ñîíñîæ ìýäñýí, ìýäýýã¿é ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí ÃÁÒ-èéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçýýñ ñîíñîæ ìýäñýí ýñýõ Ðàäèî, Ǻâõºí Ǻâõºí Àëü Ä¿í Ñîíãîñîí Íèéò ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òåëåâèçýýñ ðàäèîãîîñ òåëåâèçýýñ àëèíààñ íü ºñâºð íàñíû 154 ìýäýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî Íàñ 15 8.7 2.5 33.5 55.3 100.0 322 16 16.3 2.4 33.5 47.7 100.0 331 17 14.3 4.2 30.6 50.9 100.0 265 18 15.5 6.2 21.2 57.1 100.0 226 19 10.8 8.9 26.1 54.2 100.0 203 Áàéðøèë Õîò 16.8 2.1 33.5 47.6 100.0 803 պ人 7.7 7.7 24.3 60.3 100.0 544 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 9.5 6.0 38.9 45.5 100.0 398 Ç¿¿í 11.1 6.1 15.2 67.7 100.0 99 Áàðóóí 8.9 3.6 16.5 71.0 100.0 248 ªìíºä 12.8 10.5 26.7 50.0 100.0 86 Óëààíáààòàð õîò 18.4 2.1 32.4 47.1 100.0 516 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 7.7 5.6 21.8 65.0 100.0 431 Á¿ðýí áóñ äóíä 15.1 3.5 35.0 46.4 100.0 595 Á¿ðýí äóíä 17.3 4.5 30.7 47.6 100.0 313 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 0.0 0.0 37.5 62.5 100.0 8 Íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä (2003) 13.1 4.4 29.8 52.7 100.0 1347 Íèéò ºñâºð íàñíû ýðýãòýé÷¿¿ä (2003) 6.5 6.5 30.4 56.5 100.0 46 Íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä (1998) 8.6 6.2 12.3 72.8 100.0 1273
- 177. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ñóäàëãàà ÿâàãäàõààñ ºìíºõ íýã ñàðä ðàäèî, òåëåâèçýýð ñîíññîí ýñýõèéã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð Õ¿ñíýãò 12.03-ò õàðóóëàâ. Ãýð á¿ë òºëºâëºëòèéí òàëààð ºñâºð íàñíûõíû òàëààñ èë¿¿ õóâü íü (53 õóâü) òåëåâèç, ðàäèîãèéí àëü àëèíààñ íü ñóäàëãàà ÿâàãäàõààñ íýã ñàðûí ºìíº ìýäýýëýë àâààã¿é áàéíà. Õàðèí ìýäýýëýë àâñàí ãýæ õàðèóëàã÷äûí äèéëýíõ íü (30 õóâü) òåëåâèçýýñ ÃÁÒ-èéí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã àæýý. Ýíä ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÃÁÒ-èéí òàëààð ðàäèî, òåëåâèçýýñ ìýäýýëýë àâ÷ ÷àäààã¿é ãýñýí õóâü 1998 îíû ñóäàëãààíûõààñ 20 ïóíêòýýð (1998 îíä 53 õóâü 2003 îíä 73 õóâü) áóóðñíûã òýìäýãëýõ íü ç¿éòýé. Ýíý ¿ç¿¿ëýëòèéã õîò, õºäººãººð àâ÷ ¿çýõýä, ðàäèîãîîñ ÃÁÒ-èéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã õºäººíèéõºí õîòûíõíîîñ 4 äàõèí (8 õóâèàñ 2 õóâü), òåëåâèçèéí íýâòð¿¿ëãýýñ õîòûíõîí õºäººíèéõíººñ 10 ïóíêòýýð (34 õóâèàñ 24 õóâü) èë¿¿ àâ÷ýý. Õ¿ñíýãò 12.03À ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿éãýýð òàðààäàã, ¿éë÷èëäýã ãýäãèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ìýääýã Ìýääýãã¿é Íàñ 15 27.0 73.0 322 16 44.1 55.9 331 17 47.9 52.1 265 18 45.1 54.9 226 19 55.2 44.8 203 Áàéðøèë Õîò 42.5 57.5 803 պ人 42.8 57.2 544 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 49.7 50.3 398 Ç¿¿í 49.5 50.5 99 Áàðóóí 27.8 72.2 248 ªìíºä 45.3 54.7 86 Óëààíáààòàð õîò 42.4 57.6 516 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 34.1 65.9 431 Á¿ðýí áóñ äóíä 44.0 56.0 595 Á¿ðýí äóíä 51.1 48.9 313 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 62.5 37.5 8 Ä¿í 42.6 57.4 1347 Ðàäèî, òåëåâèçèéí íýâòð¿¿ëãýýñ ÃÁÒ-èéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã Áàðóóí á¿ñèéí (71 õóâü), áàãà áîëîâñðîëòîé (65 õóâü), ìºí õºäººíèé (60 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä àâ÷ ÷àääàãã¿éã ñóäàëãààíû ä¿í õàðóóëàâ. Ò¿¿í÷ëýí ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿é òàðààäàã ãýäãèéã ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 57 õóâü, ÿëàíãóÿà 15 íàñíû (73 õóâü), Áàðóóí á¿ñèéí (72 õóâü), áàãà áîëîâñðîëòîé (66 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä (Õ¿ñíýãò 12.03À) ìýääýãã¿é þì áàéíà. 155 Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÆÑÀÕ-èéã ¿íý òºëáºðã¿éãýýð òàðààäàã ãýäãèéã ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä-èéí òîî
- 178. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíä àëü ¿åä íü æèðýìñëýõ ìàãàäëàëòàéã õýðõýí ìýäýæ áàéãààã Çóðàã 12.1-ä õàðóóëàâ. Çóðàã 12.1 ªñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä áîëîí áýëãèéí õàðüöààãàà õàóíëèãààð çîõèöóóëäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñàðûí òýìäãèéí õîîðîíäîõ àëü ¿åä æèðýìñëýõ áîëîìæòîéã õýðõýí ìýääýã áàéäëààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 91 õóâü íü ñàðûí òýìäãèéí ìº÷ëºãèéí äóíä ¿åä æèðýìñëýõ áîëîìæòîé ãýæ çºâ õàðèóëñàí áàéõàä ºñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ 22 õóâü íü ýíý õàðèóëòûã ºã÷ýý. Õàðèí ºñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 9 õóâü íü áóðóó õàðèóëò ºãñºí áà 69 õóâü íü ñàðûí òýìäãèéí àëü ¿åä æèðýìñýëæ áîëäãèéã ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëæýý. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ äèéí òîî ßìàð íýã óëàìæë àëò àðãà Óëàìæëàëò àðãóóä Îäîî ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäý ãã¿é ßìàð íýã àðãà ßìàð íýã îð÷èí ¿åèéí àðãà Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Õ¿ñíýãò 12.04-ò íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí îäîî õýðýãëýæ áàéãàà æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûã íàñààð íü õàðóóëàâ. Íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 5 õóâü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà, 4 õóâü íü ÿìàð íýã îð÷èí ¿åèéí àðãà, 1 õóâü íü ÿìàð íýãýí óëàìæëàëò àðãóóäûã õýðýãëýæ áàéíà. 156 9.1 22.2 68.7 90.9 0 ̺÷ëºãèéí äóíä ¿å Ìýäýõã¿é õóâü Áýëãèéí õàðüöààãàà õóàíëèãààð çîõèöóóëäàã Íèéò Õ¿ñíýãò 12.04 Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, íàñààð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ýì Åðºíä ºã Òàðèà Ñóóëãàö Ýðýãòýé áýëãýâ÷ Ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã áîîõ Õóàíëè Ãàäóóð òàâèõ Íàñ 15 0.3 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 99.7 322 16 0.9 0.6 0.0 0.0 0.0 0.0 0.6 0.0 0.3 0.3 0.0 99.1 331 17 3.8 3.0 0.4 0.8 0.0 0.0 1.5 0.4 0.8 0.8 0.0 96.2 265 18 8.8 7.1 0.0 4.9 0.4 0.0 1.8 0.0 1.8 1.3 0.4 91.2 226 19 17.2 14.8 3.4 3.4 1.0 0.5 6.4 0.0 2.5 2.5 0.0 82.8 203 Ä¿í 5.1 4.2 0.6 1.5 0.2 0.1 1.8 0.1 0.9 0.8 0.1 94.9 1347
- 179. Õ¿ñíýãò 12.04À Æèðýìñëýõýýññýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñëèéã õýðýãëýæ áàéãàà ºñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Óëàìæëàëò àðãóóä Îð÷èí ¿åèéí àðãóóä Ýì Åðºíäºã Òàðèà Ñóóëãàö Ýðýãòýé áýëãýâ÷ Ýìýãòýéí ¿ðèéí ñóâãèéã Õóàíëè ßìàð íýã óëàìæëàëò àðãà Îäîî ÿìàð íýã àðãà õýðýãëýäýã ã¿é Á¿ãä ªñâºð íàñíû ýìýãòýé-÷ ¿¿äèéí òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ßìàð íýã àðãà ßìàð íýã îð÷èí ¿åèéí àðãà Íàñ 15 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0 100.0 1 17 20.0 20.0 0.0 10.0 0.0 0.0 0.0 10.0 0.0 0.0 80.0 100.0 10 18 21.4 21.4 0.0 17.9 3.6 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 78.6 100.0 28 19 39.5 34.2 13.2 7.9 2.6 2.6 7.9 0.0 5.3 5.3 60.5 100.0 38 Áàéðøèë Õîò 31.0 24.1 6.9 13.8 0.0 0.0 3.4 0.0 6.9 6.9 69.0 100.0 29 պ人 29.2 29.2 6.3 10.4 4.2 2.1 4.2 2.1 0.0 0.0 70.8 100.0 48 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 40.6 37.5 9.4 12.5 3.1 3.1 6.3 3.1 3.1 3.1 59.4 100.0 32 Ç¿¿í 50.0 50.0 0.0 33.3 0.0 0.0 16.7 0.0 0.0 0.0 50.0 100.0 6 Áàðóóí 9.1 9.1 0.0 9.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 90.9 100.0 11 ªìíºä 22.2 22.2 0.0 11.1 11.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 77.8 100.0 9 Óëààíáààòàð õîò 21.1 15.8 10.5 5.3 0.0 0.0 0.0 0.0 5.3 5.3 78.9 100.0 19 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 40.6 37.5 9.4 12.5 6.3 3.1 3.1 3.1 3.1 3.1 59.4 100.0 32 Á¿ðýí áóñ äóíä 22.7 22.7 0.0 18.2 0.0 0.0 4.5 0.0 0.0 0.0 77.3 100.0 22 Á¿ðýí äóíä 21.7 17.4 8.7 4.3 0.0 0.0 4.3 0.0 4.3 4.3 78.3 100.0 23 Àìüä õ¿¿õäèéí òîî Õ¿¿õýäã¿é 9.7 6.5 3.2 0.0 0.0 0.0 3.2 0.0 3.2 3.2 90.3 100.0 31 Íýã 45.2 42.9 9.5 21.4 4.8 0.0 4.8 2.4 2.4 2.4 54.8 100.0 42 Õî¸ð 25.0 25.0 0.0 0.0 0.0 25.0 0.0 0.0 0.0 0.0 75.0 100.0 4 Ä¿í 29.9 27.3 6.5 11.7 2.6 1.3 3.9 1.3 2.6 2.6 70.1 100.0 77
- 180. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Îð÷èí ¿åèéí àðãààñ ýðýãòýé áýëãýâ÷ (2 õóâü), åðºíäãèéã (1.5 õóâü) ò¿ëõ¿¿ õýðýãëýäýã áîë óëàìæëàëò àðãóóäààñ õóàíëèéí àðãûã (1 õóâü) èë¿¿òýé õýðýãëýäýã þì áàéíà. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãûí îäîîãèéí õýðýãëýýã íàñààð àâ÷ ¿çâýë àëü ÷ àðãûí õýðýãëýý íàñ àõèõ òóñàì íýìýãäýæ áàéãàà áºãººä ÿëàíãóÿà 19 íàñòàé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õýðýãëýý (15 õóâü) áóñàä íàñíûõíààñ õàðüöàíãóé ºíäºð áàéíà. ªñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýýã îäîî õýðýãëýæ áóé àðãà, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð Õ¿ñíýãò 12.04À-ä õàðóóëàâ. ªñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÆÑÀÕ-èéí îäîîãèéí õýðýãëýý íü õàìðàãäàõ õ¿ðýý áàãàòàé (ªñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 77) áîëîõîîð ä¿ãíýëò õèéõäýý èõ áîëãîîìæòîé õàíäàõ ¸ñòîé þì. ªñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí 30 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà, ¿¿íýýñ 27 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãëýæ áàéãàà áà îð÷èí ¿åèéí àðãààñ èõýâ÷ëýí åðºíäºã (12 õóâü), ýì (7 õóâü), ýðýãòýé áýëãýâ÷ (4 õóâü) õýðýãëýäãèéã Õ¿ñíýãò 12.04À-ààñ õàðæ áîëíî. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãûí îäîîãèéí õýðýãëýýã á¿ñ íóòãààð àâ÷ ¿çâýë Áàðóóí á¿ñ íóòàãò õàìãèéí äîîãóóð (9 õóâü), Ç¿¿í á¿ñ íóòàãò õàìãèéí ºíäºð (50 õóâü) áàéíà. Õàðèí óëàìæëàëò àðãûí õýðýãëýý Óëààíáààòàð õîòîä (5 õóâü) áóñàä á¿ñ íóòãààñ ºíäºð õóâüòàé áàéíà. Ýíä ñîíèðõîë òàòñàí ¿ç¿¿ëýëò áîë áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõ òóòàì æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý áóóð÷ áàéãàà ÿâäàë þì. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãà õýðýãñýë îäîîãîîð õýðýãëýäýãã¿é áîëîâ÷ öààøèä ÿìàð íýãýí àðãà õýðýãëýíý ãýæ õàðèóëñàí ºñâºð íàñíû ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä åðºíäºã (47 õóâü), ýìèéã (26 õóâü) èë¿¿òýéä ¿çýæ, èðýýä¿éä õýðýãëýíý ãýæ ñîíãîæýý. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñûã Õ¿ñíýãò 158 12.05-ä õàðóóëàâ. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 84 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é áàéíà. ªñâºð ¿åèéíõíèé 0.3 õóâü íü 11-13 íàñàíäàà, 6 õóâü íü 14-16 íàñàíäàà, 10 õóâü íü 17-19 íàñàíäàà àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðæýý. Áàéðøëààð àâ÷ ¿çâýë, õºäººä áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä õîòûíõîîñ 3 ïóíêòýýð ºíäºð áàéíà. ßëàíãóÿà, õºäººíèé 11-16 íàñàíäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí îõèäûí õóâü õîòûíõîîñ 2 äàõèí ºíäºð áàéãàà þì. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò á¿ñ íóòãèéí õóâüä íàñààð õàðèëöàí àäèëã¿é áàéíà. Òóõàéëáàë, 11-13 íàñàíäàà àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí õóâü Áàðóóí á¿ñýä, 14-16 áîëîí 17-19 íàñàíä ªìíºä á¿ñýä òóñ òóñ áóñàä á¿ñ íóòãààñ ºíäºð áàéíà.
- 181. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 12.05 ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ, ñîíãîñîí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Áýëãèéí õàðüöààíä îðîîã¿é Á¿ãä Àíõ áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí íàñ Ñ¿¿ëèéí íýã ñàðûí õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí 101 ºñâºð íàñíû îõèäûí 22 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí àæýý. Îãò ãýðëýýã¿é ýìýãòýé÷¿¿äèéí 37 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí áàéõàä ãýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 10 õóâü íü ë ýíý çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ä¿í ãàðñàí áàéíà. Ç¿¿í (14 õóâü), Áàðóóí á¿ñ (8 õóâü) íóòãèéí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí áýëãýâ÷èéí õýðýãëýý ªìíºä áîëîí Òºâèéí á¿ñ (22-36 õóâü), Óëààíáààòàð (24 õóâü) õîòûíõîîñ áàãà õóâüòàé áàéíà. Ñ¿¿ëèéí áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äýýøëýõ òóòàì íýìýãäýæ áàéíà. 159 ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 11-13 14-16 17-19 Íàñ 15 98.8 0.6 0.6 0.0 322 16 97.0 0.3 2.7 0.0 331 17 85.7 0.4 10.2 3.8 265 18 66.8 0.0 8.8 24.3 226 19 55.2 0.0 8.4 36.5 203 Áàéðøèë Õîò 85.2 0.1 3.9 10.8 803 պ人 81.8 0.6 8.1 9.6 544 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 83.9 0.3 6.3 9.5 398 Ç¿¿í 79.8 0.0 8.1 12.1 99 Áàðóóí 87.1 1.2 5.6 6.0 248 ªìíºä 74.4 0.0 9.3 16.3 86 Óëààíáààòàð õîò 84.5 0.0 3.9 11.6 516 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 84.7 0.7 7.9 6.7 431 Á¿ðýí áóñ äóíä 91.3 0.2 3.9 4.7 595 Á¿ðýí äóíä 69.6 0.0 5.4 24.9 313 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 37.5 0.0 12.5 50.0 8 Ä¿í 83.8 0.3 5.6 10.3 1347
- 182. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Õ¿ñíýãò 12.06 Ñ¿¿ëèéí íýã ñàðûí õóãàöààíä áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÕÄÕÂ/ÄÎÕ, ÁÇÄÕ-ààñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñ¿¿ëèéí óäàà áýëãèéí õàðüöààíä îðîõäîî ÕÄÕÂ/ÄÎÕ, ÁÇÄÕ-ààñ õàìãààëàõ çîðèëãîîð áýëãýâ÷ õýðýãëýñýí ¿¿ Òèéì ͺõºð, õàìòðàã÷òàé ó÷ðààñ ¿ã¿é Îãò ¿ã¿é Ñàíàõã¿é áàéíà Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Á¿ãä Íàñ 15 100.0 0.0 0.0 0.0 1 16 25.0 0.0 75.0 0.0 4 17 17.6 29.4 47.1 5.9 17 18 17.6 29.4 52.9 0.0 34 19 24.4 44.4 31.1 0.0 45 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 10.3 60.3 29.3 0.0 58 Îãò ãýðëýýã¿é 37.2 0.0 60.5 2.3 43 Áàéðøèë Õîò 35.4 25.0 37.5 2.1 48 պ人 9.4 43.4 47.2 0.0 53 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 21.6 37.8 40.5 0.0 37 Ç¿¿í 14.3 14.3 71.4 0.0 7 Áàðóóí 7.7 53.8 38.5 0.0 13 ªìíºä 36.4 18.2 45.5 0.0 11 Óëààíáààòàð õîò 24.2 33.3 39.4 3.0 33 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 6.1 48.5 45.5 0.0 33 Á¿ðýí áóñ äóíä 8.7 34.8 56.5 0.0 23 Á¿ðýí äóíä 39.5 25.6 32.6 2.3 43 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 50.0 0.0 50.0 0.0 2 Á¿ãä 21.8 34.7 42.6 1.0 101 ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, õàíäëàãà ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿íäýñíèé õºòºëáºðèéí íýã ãîë çîðèëò áîë ãýð á¿ë, õóâü õ¿ì¿¿ñèéã ÿëàíãóÿà, ºñâºð íàñíû îõèä, õºâã¿¿äèéã ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ ìýäëýã, çàí ¿éëèéí òºëºâøèëòýé áîëãîõ àñóóäàë þì. Ýíýõ¿¿ õýñýãò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã, ò¿¿íä õàíäàõ õàíäëàãûí òàëààð àâ÷ ¿çñýí áîëíî. 160 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýõ ¿¿ñâýðèéã íàñ, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð õ¿ñíýãò 12.07-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ ºâ÷íèé òàëààð ñîíññîí ãýæ õàðèóëñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü 1998 îíû ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ 2 ïóíêòýýð (1998 îíä 92 õóâü, 2003 îíä 90 õóâü) áóóð÷ýý.
- 183. Õ¿ñíýãò 12.07 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûíòàëààð ìýäýýëýë àâñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ðàäèî Òåëåâèç Ñîíèí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð Çóðàãò õóóäàñ Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí Øàøíû áàéãóóëëàãà Áàãø Óóëçàëò Íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàí Àæëûíõàí Áóñàä ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äè éí òîî Ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÕÄÕÂ/Ä ÎÕ-ûí òóõàé ñîíññîí Íàñ 15 87.3 16.5 69.9 39.1 10.9 15.5 0.0 25.8 1.2 10.6 0.0 0.0 322 2.2 16 92.7 26.3 72.5 47.7 13.0 17.8 0.3 27.8 2.4 13.9 0.0 0.0 331 2.4 17 92.8 30.2 72.5 52.8 15.1 24.5 0.4 25.3 1.1 16.6 0.0 0.4 265 2.6 18 89.4 35.4 72.6 49.1 16.8 21.7 0.0 15.9 3.5 17.3 0.4 0.0 226 2.6 19 88.2 35.5 70.4 49.3 15.8 18.7 0.0 10.8 2.5 13.8 0.5 0.0 203 2.5 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 87.0 37.7 58.4 42.9 11.7 22.1 0.0 3.9 2.6 14.3 0.0 0.0 77 2.2 Ãýðëýæ áàéñàí 50.0 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2 3.0 Îãò ãýðëýýã¿é 90.5 27.0 72.4 47.4 14.1 19.2 0.2 23.4 2.1 14.2 0.2 0.1 1268 2.4 Áàéðøèë Õîò 98.3 28.0 86.1 57.9 19.6 20.8 0.1 24.5 2.6 17.2 0.2 0.1 803 2.6 պ人 78.3 27.0 50.2 31.3 5.7 17.3 0.2 18.9 1.3 9.7 0.0 0.0 544 2.1 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 91.0 20.9 71.1 41.7 9.5 18.8 0.3 24.9 2.0 15.3 0.0 0.0 398 2.2 Ç¿¿í 83.8 24.2 48.5 32.3 17.2 24.2 1.0 21.2 1.0 13.1 0.0 0.0 99 2.2 Áàðóóí 72.2 24.6 47.2 31.5 4.4 14.5 0.0 14.1 1.6 5.2 0.0 0.0 248 2.0 ªìíºä 91.9 37.2 53.5 31.4 7.0 22.1 0.0 24.4 2.3 11.6 0.0 0.0 86 2.1 Óëààíáààòàð õîò 99.2 33.3 91.1 64.3 22.5 20.7 0.0 24.0 2.5 18.2 0.4 0.2 516 2.8 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 76.1 23.4 50.6 28.8 6.7 13.7 0.0 16.2 1.6 9.3 0.0 0.0 431 2.0 Á¿ðýí áóñ äóíä 95.6 25.0 78.5 50.3 15.0 22.0 0.2 28.2 1.7 16.5 0.0 0.2 595 2.5 Á¿ðýí äóíä 99.0 38.0 87.2 66.1 21.7 22.4 0.3 19.5 3.2 16.3 0.3 0.0 313 2.8 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 100.0 37.5 75.0 62.5 25.0 12.5 0.0 12.5 12.5 25.0 12.5 0.0 8 2.8 Á¿ãä 90.2 27.6 71.6 47.1 14.0 19.4 0.1 22.3 2.1 14.2 0.1 0.1 1347 2.4
- 184. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýõ ¿¿ñâýðèéã àâ÷ ¿çâýë, ðàäèîãîîñ àâñàí ìýäýýëýë 2 äàõèí (1998 îíä 64 õóâü 2003 îíä 28 õóâü), òåëåâèçèéí íýâòð¿¿ëãýýñ àâñàí ìýäýýëýë 3 ïóíêò (75 õóâèàñ 72 õóâü), ñîíèí õýâëýëýýñ àâñàí ìýäýýëýë 11 ïóíêò (58 õóâèàñ 47 õóâü), íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäíààñ àâñàí ìýäýýëýë 11 ïóíêòýýð (25 õóâèàñ 14 õóâü) áóóðñàí áàéõàä õàðèí çóðàãò õóóäàñíààñ àâñàí ìýäýýëýë 1.8 äàõèí (8 õóâèàñ 14 õóâü), ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòíààñ àâñàí ìýäýýëýë 4 ïóíêò (15 õóâèàñ 19 õóâü), áàãøààñ àâñàí ìýäýýëýë 3 ïóíêòýýð (19 õóâèàñ 22 õóâü) òóñ òóñ ºññºí ä¿í ãàðàâ. Åðºíõèé人 ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä ò¿ð¿¿÷èéí ñóäàëãààíû íýãýí àäèë äèéëýíõ íü òåëåâèç (72 õóâü), ñîíèí õýâëýëýýñ (47 õóâü) ýíý òàëûí ìýäýýëëèéã îëæ àâäàã àæýý. Áàéðøëààð àâ÷ ¿çýõýä, õîòîä àìüäàðäàã (98 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä õºäººä àìüäàðäàã (78 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ 20 ïóíêòýýð èë¿¿ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ãýñýí õàðèóëòûã ºã÷ýý. Ýíäýýñ ͯÝÌ-èéí àñóóäëààð õýðýãæ¿¿ëæ áóé îëîí óëñûí òºñºë õºòºëáºð¿¿ä áîëîí ¿íäýñíèé õºòºëáºðèéí óÿëäàà õîëáîîã ñàéæðóóëæ ýð÷èìæ¿¿ëýõ øààðäëàãàòàé íü õàðàãäàæ áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ýñýõ íü á¿ñ íóòãààð íýëýýä ÿëãààòàé áàéíà. Òîäðóóëáàë, Óëààíáààòàð õîòîä àìüäàðäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 99 õóâü íü ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí áàéõàä Áàðóóí (72 õóâü) áîëîí Ç¿¿í (84 õóâü) á¿ñ íóòàãò ýíý ¿ç¿¿ëýëò õàðüöàíãóé äîîãóóð áàéãàà þì. ̺í áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äýýøëýõ òóñàì ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü íýìýãäýæ áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà çàìûã ìýääýã, ìýääýãã¿é ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâèéã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð õ¿ñíýãò 12.08-ä õàðóóëàâ. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü ºíãºðñºí ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ 2 ïóíêòýýð (1998 îíä 7 õóâü 2003 îíä 5 õóâü), ýíý òàëààð áóðóó îéëãîëòòîé íü 3 ïóíêòýýð (1998 îíä 5 õóâü 2003 îíä 2 õóâü) áóóð÷ýý. ªºðººð õýëáýë, ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã äýýøèëñýí ñàéí ¿ç¿¿ëýëò ãàð÷ áàéíà. Ãýâ÷ ýíä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí çàðèì õàðèóëò íýëýýä àíõààðàë òàòàæ áàéíà. Æèøýýëáýë: õºäººíèé (8 õóâü), Áàðóóí (11 õóâü) áîëîí Ç¿¿í (13 õóâü) á¿ñ íóòãèéí, áàãà áîëîâñðîëòîé (9 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü ºíäºð áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ õàðèóëñàí ºñâºð íàñíû ãýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 58 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 39 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ, 21 õóâü íü çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çñýí áàéõàä ãýðëýýã¿é ºñâºð íàñíûõíû 67 õóâü íü áýëãýâ÷ õýðýãëýõ, 24 õóâü íü áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ, 29 õóâü íü çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ õýðýãòýé ãýæýý. Ýíäýýñ ãýðëýñýí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã áîäâîë îãò ãýðëýýã¿é ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ àðãà çàìûí ìýäëýã ºíäºð áàéíà ãýæ ä¿ãíýæ áîëîõ þì. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààã 1998 îíû ñóäàëãààòàé õàðüöóóëàõàä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõèéí òóëä áýëãýâ÷ õýðýãëýõ 1.7 äàõèí (1998 îíä 40 õóâü 2003 îíä 67 õóâü), áèåý ¿íýëýã÷òýé áýëãèéí õàðüöààíä îðîõîîñ òàòãàëçàõ 2 äàõèí (3 õóâèàñ 6 õóâü), çºâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ ãýñýí õàðèóëò 2.4 äàõèí (12 õóâèàñ 29 õóâü) íýìýãäñýí áàéíà. 162
- 185. Õ¿ñíýãò 12.08 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîññýðãèéëýõ áîëîìæèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Áýëãèéí õàðüöààã òýâ÷èõ Áýëãýâ÷ õýðýãëýõ Áýëãèéí õàðüöààíû çºâõºí íýã õàâüòàã÷òàé áàéõ Áèåý ¿íýëýã÷òýé áýëãèéí õàðüöààíä îðîõîîñ òàòãàëçàõ Èæèë õ¿éñòýíòýé áýëãèéí õàðüöààíä îðîõîîñ òàòãàëçàõ Öóñ ñýëá¿¿ëýõýýñ òàòãàëçàõ Ǻâõºí íýã óäààãèéí òàðèóð õýðýãëýõ Áóðóó îéëãîëòòîé* Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é Íàñ 15 5.7 17.4 55.5 18.1 6.0 0.7 11.4 27.8 1.8 281 16 3.3 20.5 67.8 18.2 5.9 0.7 13.0 30.9 2.6 307 17 8.5 19.1 66.3 25.2 5.3 1.2 15.0 30.9 2.8 246 18 3.5 15.8 72.8 30.7 8.4 2.5 15.3 26.7 0.0 202 19 6.7 13.4 76.0 36.9 7.3 2.2 15.1 30.2 2.8 179 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 9.0 13.4 58.2 38.8 3.0 3.0 14.9 20.9 4.5 67 Ãýðëýæ áàéñàí 0.0 0.0 100.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1 Îãò ãýðëýýã¿é 5.2 18.0 67.1 23.6 6.6 1.2 13.7 29.9 1.9 1147 Áàéðøèë Õîò 4.2 15.6 73.4 26.5 7.5 1.9 16.0 32.8 1.1 789 պ人 7.7 21.6 54.2 20.7 4.5 0.2 9.6 23.0 3.8 426 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 3.9 26.8 60.2 24.6 5.8 0.3 12.4 29.8 3.6 362 Ç¿¿í 8.4 27.7 56.6 14.5 6.0 0.0 13.3 26.5 2.4 83 Áàðóóí 10.6 11.2 45.8 17.3 2.2 0.0 7.3 15.1 2.2 179 ªìíºä 12.7 8.9 64.6 11.4 3.8 1.3 5.1 22.8 2.5 79 Óëààíáààòàð õîò 3.1 13.3 80.5 30.5 8.8 2.7 18.4 35.5 0.8 512 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 8.8 15.9 50.9 17.1 4.6 0.6 8.8 20.7 2.7 328 Á¿ðýí áóñ äóíä 4.2 20.4 66.4 22.7 5.6 0.7 13.0 30.1 1.8 569 Á¿ðýí äóíä 4.2 14.8 83.2 35.2 9.7 3.2 20.6 37.1 1.9 310 áîëîí òåõíèêèéí 0.0 12.5 87.5 37.5 12.5 0.0 0.0 37.5 0.0 8 Á¿ãä 5.4 17.7 66.7 24.4 6.4 1.3 13.7 29.4 2.1 1215 * Òàéëáàð: Õýðýâ ýìýãòýé ¿íñýëöýõýýñ òàòãàëçàõ, øóìóóëàíä õàçóóëàõààñ òàòãàëçàõ, áàðèà÷ íàðààñ òóñëàìæ õàéõ áîëîí áóñàä ãýñýí õàðèóëòóóäûí àëü íýãèéã ºãñºí òîõèîëäîëä Áóðóó ìýäýýëýë àâñàí ãýæ àíãèëàãäàæ áàéíà. Àñóóëò íü íýãýýñ îëîí õàðèóëòòàé òóë ýçëýõ õóâèéí æèíã ä¿ãíýõýä 100-ãààñ èë¿¿ ãàðàõ þì. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä èéí òîî ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé
- 186. Õ¿ñíýãò 12.09 Ýð¿¿ëõ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí ¿¿ñãýã÷èéã òýýã÷ áàéõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàëûí òàëààð ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ýð¿¿ë õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí ¿¿ñãýã÷èéã òýýã÷ áàéæ áîëîõ óó Yã¿é Òèéì Ìýäýõã¿é ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ Íàñ áàðàõã¿é áàðàõ óó Çàðèì íü íàñ áàðíà Á¿ãä íàñ áàðíà Òàíû õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë õýð çýðýã áàéíà âý Ìýäýõã¿é Îãò ¿ã¿é Áàãà çýðýã Äóíä çýðýã Ìàø èõ Ìýäýõã¿é ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ äèéí òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Íàñ 15 26.3 61.9 11.7 2.5 51.2 44.1 2.1 77.6 16.4 2.5 0.4 3.2 281 16 30.0 59.9 10.1 1.6 46.3 49.5 2.6 76.2 16.9 4.9 0.3 1.6 307 17 24.8 65.9 9.3 2.8 40.2 54.5 2.4 71.5 23.2 2.4 0.0 2.8 246 18 28.2 61.9 9.9 1.0 40.6 56.4 2.0 72.3 18.3 6.9 1.0 1.5 202 19 20.7 66.5 12.8 2.8 42.5 53.1 1.7 73.2 24.6 1.1 0.0 1.1 179 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 26.9 56.7 16.4 3.0 41.8 47.8 7.5 77.6 19.4 1.5 0.0 1.5 67 Ãýðëýæ áàéñàí 0.0 100.0 0.0 0.0 0.0 100.0 0.0 100.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1 Îãò ãýðëýýã¿é 26.4 63.2 10.4 2.1 44.9 51.1 1.9 74.3 19.4 3.7 0.3 2.2 1147 Áàéðøèë Õîò 24.5 66.0 9.5 1.6 39.7 57.0 1.6 75.2 18.0 4.2 0.5 2.2 789 պ人 30.0 57.0 12.9 3.1 54.0 39.7 3.3 73.2 22.1 2.6 0.0 2.1 426 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 26.0 65.7 8.3 3.9 50.6 44.5 1.1 75.1 20.2 3.3 0.0 1.4 362 Ç¿¿í 33.7 57.8 8.4 0.0 48.2 47.0 4.8 88.0 4.8 4.8 1.2 1.2 83 Áàðóóí 29.6 50.3 20.1 3.4 53.1 38.0 5.6 62.0 31.8 2.8 0.0 3.4 179 ªìíºä 36.7 55.7 7.6 3.8 51.9 43.0 1.3 78.5 16.5 2.5 0.0 2.5 79 Óëààíáààòàð õîò 22.9 67.2 10.0 0.6 35.9 61.9 1.6 75.6 17.4 4.1 0.6 2.3 512 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 31.1 54.6 14.3 3.4 53.7 39.3 3.7 76.8 17.7 2.4 0.3 2.7 328 Á¿ðýí áóñ äóíä 25.8 64.0 10.2 1.8 44.3 51.8 2.1 74.9 19.0 3.7 0.4 2.1 569 Á¿ðýí äóíä 22.6 69.7 7.7 1.6 35.5 61.9 1.0 71.9 21.6 4.5 0.3 1.6 310 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 25.0 62.5 12.5 0.0 62.5 37.5 0.0 50.0 37.5 12.5 0.0 0.0 8 Á¿ãä 26.4 62.9 10.7 2.1 44.7 50.9 2.2 74.5 19.4 3.6 0.3 2.1 1215
- 187. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ¿íýí çºâ îéëãîëòòîé áàéãàà ýñýõèéã “Ýð¿¿ë õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí ¿¿ñãýã÷èéã òýýã÷ áàéæ áîëîõ ýñýõ”, “ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ ýñýõ”, “Òàíû õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë õýð çýðýã áàéãàà âý” ãýñýí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààðõ ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí îéëãîëòûã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëòýýð Õ¿ñíýãò 12.09-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãò 12.10 ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ òàëààðõ ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã, ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä Òàíû áîäëîîð ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ ¸ñòîé âý ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî Ýð¿¿ë õ¿í ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí ¿¿ñãýã÷èéã òýýã÷ áàéæ áîëîõ óó ãýñýí àñóóëòàíä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 63 õóâü íü “Òèéì” ãýñýí çºâ õàðèóëòûã ºã÷ýý. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò ºíãºðñºí ñóäàëãààíû ¿åèéíõýýñ 13 ïóíêòýýð íýìýãäñýí áàéíà. Ǻâ õàðèóëò ºãñºí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéã ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð àâ÷ ¿çâýë: îãò ãýðëýýã¿é (63 õóâü), õîòûí (66 õóâü), Óëààíáààòàð õîò (67 õóâü), á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé (70 õóâü) õàìãèéí ºíäºð õóâüòàé áàéíà. Õàðèí ãýð á¿ëòýé (57 õóâü), õºäººíèé (57 õóâü), Áàðóóí (50 õóâü), áàãà áîëîâñðîëòîé (55 õóâü) ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ¿íýí çºâ õàðèóëò áóñàä õàðãàëçàõ ò¿âøíèé õàðèóëòóóäààñ äîîãóóð áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿í íàñ áàðàõ óó ãýñýí àñóóëòàíä õàðèóëàã÷äûí 2 õóâü íü “Íàñ áàðàõã¿é”, 45 õóâü íü “Çàðèì íü íàñ áàðíà”, 51 õóâü íü “Á¿ãä íàñ áàðíà” ãýæ õàðèóëæýý. Ýíý ¿ç¿¿ëýëò ò¿ð¿¿÷èéí ñóäàëãààíû ä¿íòýé îéðîëöîî ò¿âøèíä áàéíà. 165 Õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà Õàëäâàð àâàõã¿é áàéõûã õè÷ýýíý Èë¿¿ èõ îéëãîæ òóñëàõûã õè÷ýýíý Îëîí íèéòýýñ òóñãààðëàõ Ìýäýõã¿é Íàñ 15 35.2 33.5 17.1 9.6 4.6 281 16 38.8 34.5 13.7 9.1 3.9 307 17 45.1 28.9 8.9 13.0 4.1 246 18 40.6 27.7 14.9 12.4 4.5 202 19 43.0 27.9 12.8 11.7 4.5 179 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 32.8 32.8 13.4 17.9 3.0 67 Ãýðëýæ áàéñàí 0.0 0.0 100.0 0.0 0.0 1 Îãò ãýðëýýã¿é 40.6 31.0 13.5 10.5 4.4 1147 Áàéðøèë Õîò 45.6 30.8 12.3 7.9 3.4 789 պ人 30.0 31.5 16.0 16.7 5.9 426 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 40.6 26.0 17.7 14.4 1.4 362 Ç¿¿í 18.1 39.8 26.5 4.8 10.8 83 Áàðóóí 30.2 29.6 8.4 18.4 13.4 179 ªìíºä 46.8 29.1 12.7 11.4 0.0 79 Óëààíáààòàð õîò 45.9 34.0 10.5 6.8 2.7 512 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 29.3 38.7 11.9 15.2 4.9 328 Á¿ðýí áóñ äóíä 39.9 30.2 14.9 10.2 4.7 569 Á¿ðýí äóíä 52.3 23.9 12.9 8.1 2.9 310 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 37.5 50.0 12.5 0.0 0.0 8 Á¿ãä 40.2 31.0 13.6 10.9 4.3 1215
- 188. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ Òàíû õóâüä ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ìàãàäëàë õýð çýðýã áàéíà âý ãýñýí àñóóëòàíä ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 75 õóâü íü “Îãò ¿ã¿é”, 19 õóâü íü “Áàãà çýðýã”, 2 õóâü íü“Ìýäýõã¿é” ãýæ õàðèóëæýý. “Áàãà çýðýã” ãýæ õàðèóëñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü ýíý óäàà ºìíºõ ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ ÿëèìã¿é íýìýãäæýý. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâñàí õ¿íòýé õýðõýí õàðüöàõ âý ãýñýí òàíäàëòûí àñóóëòàíä ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 40 õóâü íü “Õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà”, 31 õóâü íü “Õàëäâàð àâàõã¿é áàéõûã õè÷ýýíý”, 14 õóâü íü “Îéëãîæ òóñëàõûã õè÷ýýíý”, 11 õóâü íü “Îëîí íèéòýýñ òóñãààðëàõ õýðýãòýé”, 4 õóâü íü “Ìýäýõã¿é” ãýñýí õàðèóëò ºã÷ýý (Õ¿ñíýãò 12.10). Õóó÷èí ÿìàð áàéñíààðàà áàéíà ãýñýí õàðèóëò 15-16 íàñàíä 4 ïóíêòýýð (35 õóâèàñ 39 õóâü), 16-17 íàñàíä 6 ïóíêòýýð (39 õóâèàñ 45 õóâü) íýìýãäýæ áàéãàà áºãººä õàðèí òóñãààðëàõ õýðýãòýé ãýæ ãýð á¿ëòýé, õºäººíèé, Áàðóóí á¿ñèéí, áàãà áîëîâñðîëòîé ºñâºð íàñíûõàí ò¿ëõ¿¿ õàðèóëæýý. 166 ÁÇÄÕ-ûí òàëààðõ ìýäëýã ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýõ ¿¿ñâýðèéã íàñ, ãýðëýëòèéí áàéäàë, áàéðøèë, á¿ñ íóòàã, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð Õ¿ñíýãò 12.11-ä õàðóóëàâ. Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 89 õóâü íü ñîíññîí ãýñýí õàðèóëòûã ºãñºí áà òýäãýýðèéí 60 õóâü íü òåëåâèçýýñ, 46 õóâü íü ñîíèí õýâëýëýýñ, 28 õóâü íü áàãøààñàà ýíý òàëààðõ ìýäýýëëèéã àâ÷ýý. Áàéðøëààð àâ÷ ¿çýõýä, ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîíòîé íýãýí àäèë õîòîä àìüäàðäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä (96 õóâü) õºäººä àìüäàðäàã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýýñ (77 õóâü) èë¿¿ ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíñæýý. ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ãýñýí õàðèóëòûí õóâü Áàðóóí á¿ñ íóòàãò õàìãèéí áàãà (69 õóâü), Óëààíáààòàð õîòîä õàìãèéí èõ (98 õóâü) õóâüòàé áàéíà. ̺í áîëîâñðîëûí ò¿âøèí äýýøëýõ òóñàì ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ºñ÷ áàéíà. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâñàí ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî 2.4 áàéíà. ÁÇÄÕ-ûí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäãèéã ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 39 õóâü íü ìýäíý ãýæ õàðèóëñàí áà òýäíèé 27 õóâü íü áýëýã ýðõòíýýñ ÿëãàäàñ ãàðíà, 21 õóâü íü áýëýã ýðõòýí çàãàòíàíà, 12 õóâü íü øýýõ ¿åä áýëýã ýðõòýí õîðñîæ ºâäºíº ãýñýí øèíæ òýìäã¿¿äèéã ò¿ëõ¿¿ íýðëýñýí áàéâ (Õ¿ñíýãò 12.12). Ýíä àíõààðàë òàòñàí àñóóäàë áîë 15 íàñòàé (72 õóâü), Áàðóóí (71 õóâü), ªìíºä (70 õóâü) á¿ñ íóòãèéí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäãèéã ìýäýõã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü ºíäºð áàéãàà ÿâäàë þì.
- 189. Õ¿ñíýãò 12.11 ÁÇÄÕ-ûíòàëààð ìýäýýëýë àâñàí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Ðàäèî Òåëåâèç Ñîíèí ÁÇÄÕ-ûí òàëààð ìýäýýëýë àâäàã ýõ ¿¿ñâýð Çóðàãò õóóäàñ Ýð¿¿ë ìýíäèéí àæèëòàí Øàøíû áàéãóóëëàãà Áàãø Óóëçàëò Íàéç íºõºä, õàìààòàí ñàäàí Áóñàä Ìýäýýëëèéí ýõ ¿¿ñâýðèéí äóíäàæ òîî Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÁÇÄÕ-ûí òóõàé ñîíññîí ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî Íàñ 15 84.2 15.8 58.4 34.5 8.7 18.0 0.6 34.5 2.5 14.0 0.3 322 2.2 16 89.4 17.5 60.4 45.0 12.4 20.5 1.2 34.4 4.5 20.5 0.0 331 2.4 17 89.8 19.2 59.6 52.1 15.8 24.2 0.8 29.4 3.4 18.9 0.4 265 2.5 18 91.2 32.3 63.7 54.4 16.4 21.2 0.0 19.0 2.7 27.4 0.0 226 2.6 19 89.7 31.5 60.6 47.3 10.3 17.7 0.0 12.8 2.0 22.7 0.0 203 2.3 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 85.7 28.6 51.9 45.5 10.4 24.7 0.0 3.9 1.3 18.2 0.0 77 2.2 Ãýðëýæ áàéñàí 100.0 50.0 50.0 50.0 0.0 50.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2 2.0 Îãò ãýðëýýã¿é 88.7 21.6 60.9 45.8 12.7 20.0 0.6 29.1 3.2 20.3 0.2 1268 2.4 Áàéðøèë Õîò 96.1 22.7 74.1 55.2 16.6 21.9 0.5 31.4 3.9 24.5 0.2 803 2.6 պ人 77.4 21.1 40.1 32.0 6.6 18.0 0.7 22.1 2.0 13.6 0.0 544 2.0 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 88.4 16.1 58.3 39.4 9.8 21.9 0.3 27.1 2.3 19.3 0.0 398 2.2 Ç¿¿í 84.8 25.3 38.4 35.4 8.1 27.3 2.0 27.3 1.0 25.3 0.0 99 2.2 Áàðóóí 69.0 17.7 37.9 29.4 7.3 14.1 0.8 18.1 2.8 11.3 0.4 248 2.0 ªìíºä 93.0 29.1 38.4 36.0 9.3 25.6 1.2 30.2 4.7 12.8 0.0 86 2.0 Óëààíáààòàð õîò 98.1 26.9 80.6 62.2 18.6 20.0 0.4 32.2 4.1 25.2 0.2 516 2.8 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 75.2 19.5 45.0 26.7 6.3 12.8 0.7 22.3 1.6 13.9 0.2 431 2.0 Á¿ðýí áóñ äóíä 92.9 18.8 64.2 48.9 13.6 24.4 0.8 33.3 4.4 20.7 0.2 595 2.5 Á¿ðýí äóíä 98.4 31.9 74.1 66.1 19.5 22.7 0.0 24.3 2.6 27.2 0.0 313 2.7 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 100.0 12.5 62.5 50.0 0.0 37.5 0.0 25.0 12.5 37.5 0.0 8 2.4 Á¿ãä 88.6 22.0 60.4 45.8 12.5 20.3 0.6 27.6 3.1 20.1 0.1 1347 2.4
- 190. Õ¿ñíýãò 12.12 ÁÇÄÕòóññàí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäãèéã ìýääýã ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýâëèé îð÷ìîîð ºâäºõ Áýëýã ýðõòíýýñ ÿëãàäàñ ãàðàõ Øýýõ ¿åä áýëýã ýðõòýí õîðñîæ ºâäºõ Áýëýã ýðõòýí óëàéõ ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäã¿¿ä Áýëýã ýðõòýí çàãàòíàõ Áýëýã ýðõòýí õàâäàõ Áýëýã ýðõòýí ¿ðýâñýõ Áýëýã ýðõòýíä ¿¿ óðãàõ Øýýñýíä öóñ ¿çýãäýõ Æèíãýý àëäàõ Àðüñ ºâ÷ëºõ Æèðýìñë ýõã¿é áàéõ Áýëãèéí ñóëðàë Áóñàä Ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÁÇÄÕ òóññàí ¿åä èëýðäýã øèíæ òýìäãèéã ìýäýõã¿é Á¿ãä Íàñ 15 72.0 3.7 19.2 7.4 6.6 14.8 3.3 3.3 7.0 1.5 1.5 0.0 0.0 0.0 0.4 271 16 61.8 9.1 23.3 10.5 9.8 20.6 3.4 4.7 12.2 1.4 0.3 0.7 0.0 0.3 1.0 296 17 57.1 7.6 30.7 14.7 13.4 25.6 5.5 7.6 11.3 1.3 2.1 3.4 1.3 1.3 0.8 238 18 52.9 9.2 34.5 17.0 12.6 25.7 2.4 6.3 11.7 1.5 0.0 1.5 1.5 0.5 0.0 206 19 58.2 7.1 31.3 12.6 9.9 20.3 4.9 7.7 15.9 3.8 1.1 1.6 0.5 0.5 0.0 182 Ãýðëýëòèéí áàéäàë Ãýð á¿ëòýé 53.0 12.1 31.8 15.2 9.1 19.7 7.6 10.6 13.6 6.1 1.5 3.0 1.5 1.5 0.0 66 Ãýðëýæ áàéñàí 50.0 0.0 50.0 50.0 0.0 0.0 0.0 0.0 50.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2 Îãò ãýðëýýã¿é 61.6 7.0 26.7 11.8 10.4 21.2 3.6 5.4 11.1 1.5 1.0 1.2 0.5 0.4 0.5 1125 Áàéðøèë Õîò 58.8 5.8 30.4 14.0 11.1 22.9 4.0 6.3 10.4 2.2 1.0 1.7 0.8 0.8 0.4 772 պ人 65.3 10.0 20.7 8.6 8.8 17.8 3.6 4.5 13.1 1.0 1.0 0.7 0.2 0.0 0.7 421 Á¿ñ íóòàã Òºâèéí 65.6 7.7 22.4 8.8 6.8 16.8 3.7 5.1 17.0 1.4 0.9 0.6 0.0 0.0 0.6 352 Ç¿¿í 46.4 20.2 34.5 11.9 19.0 35.7 8.3 2.4 7.1 0.0 0.0 1.2 1.2 1.2 1.2 84 Áàðóóí 70.8 7.6 16.4 7.6 7.6 15.2 1.2 3.5 6.4 0.6 1.2 0.6 0.0 0.0 0.0 171 ªìíºä 70.0 6.3 18.8 11.3 5.0 7.5 1.3 5.0 10.0 3.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 80 Óëààíáààòàð õîò 55.7 4.9 33.8 16.0 13.0 25.9 4.5 7.5 9.9 2.4 1.4 2.4 1.2 1.0 0.6 506 Áîëîâñðîëûí ò¿âøèí Áàãà 73.8 6.5 16.0 7.4 4.9 12.7 3.1 2.5 5.2 1.2 1.2 0.3 0.0 0.0 0.6 324 Á¿ðýí áóñ äóíä 61.5 8.5 25.5 12.3 9.4 20.4 3.8 5.4 12.3 1.6 0.5 1.1 0.2 0.5 0.7 553 Á¿ðýí äóíä 47.7 6.2 40.6 16.6 17.2 30.8 4.9 9.7 15.6 2.6 1.3 2.6 1.9 1.0 0.0 308 Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí 37.5 0.0 50.0 12.5 25.0 37.5 0.0 0.0 25.0 0.0 12.5 12.5 0.0 0.0 0.0 8 Á¿ãä 61.1 7.3 27.0 12.1 10.3 21.1 3.9 5.7 11.3 1.8 1.0 1.3 0.6 0.5 0.5 1193
- 191. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он АРВАН ХОЁРДУГААР БYЛЭГ ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü íü ¿çýæ áàéãàà áîë 2 õóâü íü ìýäýõã¿é ãýñýí õàðèóëòûã ºã÷ýý. Ò¿¿í÷ëýí, ÁÇÄÕ òóññàí òîõèîëäîëä ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 92 õóâü íü ýì÷ ýìíýëãèéí àæèëòàíä, 7 õóâü íü ýöýã, ýõäýý õàíäàõ þì áàéíà. Ä¿ãíýëò ͯÝÌ-èéí àíõíû ñóäàëãàà ÿâàãäñàíààñ õîéøõè 5 æèëèéí õóãàöààíä ºñâºð íàñíû îõèäûí òºðºëòèéí òîî 9 õóâü áàéñíàà 7 õóâü áîëîí áóóð÷ýý. Ãýâ÷ ýíý ¿ç¿¿ëýëò 1998 îíä õºäººä õîòîîñ 2.2 äàõèí èõ (13 õóâèàñ 6 õóâü) áàéñàí áîë 2003 îíû ñóäàëãààãààð òºðºëò õîò, õºäººãèéí àëü àëèíä áóóð÷, ÿëãàà õºäººä õîòîîñ 2.5 äàõèí èõ (12 õóâèàñ 5 õóâü) áîëæ íýìýãäñýí áàéíà. ªñâºð íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü, ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä á¿ãäýýðýý æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà ìýäíý ãýæ õàðèóëñàí íü íýí ýåðýã ¿ð ä¿í þì. Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ àðãóóäûí äóíäàæ òîî íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä 4.6, õàðèí ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä 5.5 áàéíà. Íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí äºíãºæ 4 õóâü íü æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã îð÷èí ¿åèéí àðãà õýðýãëýæ áàéõàä ãýð á¿ëòýé ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äýä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 27 õóâüòàé áàéíà. Ýíä ñîíèðõîë òàòñàí ¿ç¿¿ëýëò áîë áîëîâñðîëûí ò¿âøèí íýìýãäýõ òóòàì æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýãýí àðãà áîëîí îð÷èí ¿åèéí àðãûí õýðýãëýý áàãàñàæ áàéãàà ÿâäàë þì. Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 16 õóâü íü (14-19 íàñíû õîîðîíä) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí áà õºäººä (18 õóâü) áýëãèéí õàðüöààíä îðñîí ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä õîòûíõîîñ (15 õóâü) 3 ïóíêòýýð èë¿¿òýé áàéíà. ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ºñâºð íàñíûõàí 1998 îíä 92 õóâü áàéñàí áîë 2003 îíä 90 õóâü áîëñîí áàéíà. ªñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ÕÄÕÂ/ÄÎÕ-îîñ ñýðãèéëýõ áîëîìæã¿é ãýæ õàðèóëñàí õóâü ºìíºõ ñóäàëãààíû ä¿íãýýñ 2 ïóíêòýýð (1998 îíä 5 õóâü 2003 îíä 7 õóâü), ýíý òàëààð áóðóó îéëãîëòòîé íü 3 ïóíêòýýð (1998 îíä 5 õóâü 2003 îíä 2 õóâü) òóñ òóñ áóóð÷ýý. ªºðººð õýëáýë, ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí ìýäëýã äýýøèëñýí ñàéí ¿ç¿¿ëýëò ãàð÷ýý ãýæ õýëæ áîëîõîîð áàéíà. ÁÇÄÕ-ààñ ñýðãèéëýõ áîëîìæòîé ãýæ íèéò ºñâºð íàñíû ýìýãòýé÷¿¿äèéí 91 õóâü íü ¿çýæ áàéãàà áºãººä ÁÇÄÕ òóññàí òîõèîëäîëä äèéëýíõ íü ýì÷, ýìíýëãèéí àæèëòàíä õàíäàõ þì áàéíà. 169
- 192. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он Ашигласан материал 170 ÀØÈÃËÀÑÀÍ ÌÀÒÅÐÈÀË Ìîíãîë Óëñ, YÑÃ. 1999. Õ¿í àìûí íºõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí 1998 îíû ñóäàëãààíû òàéëàí: Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 1996. Ìîíãîë óëñûí õ¿í àìûí áîäëîãî. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 2004. Ìîíãîë óëñûí òºðººñ õ¿í àìûí õºãæëèéí òàëààð áàðèìòëàõ áîäëîãî. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 2003. Ìîíãîë Óëñûí õ¿í àì 20-ð çóóíä. ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí Ãàçàð. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 1996. 1996 - 2000 îíä õ¿¿õäèéí ñóóëãàëò, àìüñãàëûí çàìûí õóðö õàëäâàðò ºâ÷íèéã áóóðóóëàõ õºòºëáºð. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 2002. ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíä ¿íäýñíèé õºòºëáºð 2002- 2006. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 2003. Ìîíãîë óëñûí ñòàòèñòèêèéí ýìõòãýë. ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí Ãàçàð. Óëààíáààòàð. Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàð. 2002. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä, Ýð¿¿ë ìýíä íèéãìèéí õàìãààëëûí ÿàì. Óëààíáààòàð. Íýãäñýí ¯íäýñíèé Áàéãóóëëàãà. 1994. Õ¿í àì áà õºãæèë îëîí óëñûí áàãà õóðëààñ ãàðãàñàí áàðèìò áè÷èã. Êàéðî, Åãèïò. Ìàêðî Îëîí óëñûí õàìòàðñàí áàéãóóëëàãà. 1995. Çàãâàð B ÆÑÀÕ-èéí õàíãàìæ äîîãóóð óëñ îðíóóäàä çîðèóëñàí àñóóëãûí õóóäàñ. Õ¿í àì ç¿é, ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãàà-III ¯íäñýí áàðèìò. Äóãààð 2. Êàëâåíòîí, Ìàðèëàíä. Ìàêðî Îëîí óëñûí õàìòàðñàí áàéãóóëëàãà. 1998. Ò¿¿âýð ñóäàëãààíû ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ íýãäñýí ñèñòåì: Õýðýãëýã÷äèéí ãàðûí àâëàãà. Êàëâåíòîí, Ìàðèëàíä. Âåðìà, Âèæàé, Ìèê Ϻýñ. 1993. Ò¯¯ÂÝÐËÝËÒÈÉÍ ÍÝÃÆ, Õýñýã÷èëñýí ò¿¿âýðëýëòýä ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã òîîöîõ çîðèóëñàí ïàêåò ïðîãðàìì: Õýðýãëýã÷äèéí ãàðûí àâëàãà, 3-ð õýâëýëò. Ð. Ôðååäìàí. 1982. Òºðºëòèéí áóóðàëò: Îíîëóóä, Æ. A. Ðîññ (õÿíàñàí), Îëîí óëñûí õ¿í àìûí íýâòýðõèé òîëü. Íüþ Èîðê. Ìîíãîë Óëñ, 2003. Ìîíãîë Óëñûí ò¿¿õ, Òýðã¿¿í áîòü, Óëààíáààòàð.
- 193. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ А 171 Õàâñðàëò A Ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéí ÷àíàð - ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà Õýðýãëýã÷äýä ÕÀÍYÝÌÑ-2003 òîî, ìýäýýëëèéí ÷àíàðûí òàëààð åðºíõèé îéëãîëò ºãºõ çîðèëãîîð õàâñðàëòûã ¿éëäýâ. Ñóäàëãàà, òîîëëîãî ÿâóóëàõàä äîîð äóðäñàí ¿íäñýí øàëòãààíóóäààñ ¿¿äýí ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà ãàðäàã. ¯¿íä: • ò¿¿âýðëýëòýä ñîíãîãäñîí ºðõèéã çºâ îëæ, ÿðèëöëàãà àâ÷ ÷àäàõã¿é áàéõ • àñóóëòóóäûã áóðóó òàâüæ àëäàà ãàðãàõ • ÿðèëöëàãà àâàã÷ áîëîí ÿðèëöëàãà ºã÷ áàéãàà õ¿ì¿¿ñ àñóóëòóóäûã áóðóó îéëãîñîí áàéõ • ÿðèëöëàãà ºã÷ áàéãàà õ¿í áóðóó õàðèóëò ºãºõ • ÿðèëöëàãà àâàã÷ ìýäýýëëèéã ñàíààòàéãààð áóðóóòãàõ • ìýäýýëëèéã êîäëîõîä àëäàà ãàðãàõ • ìýäýýëëèéã êîìïüþòåðò îðóóëàõ ¿åä áîëîí ïðîãðàììûí àëäàà ãýõ ìýò Ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäààíóóäûã îãò ãàðãàõã¿é áàéõ áîëîìæã¿é þì. Ãýõäýý ¿¿íèéã àëü áîëîõ áàãàñãàõûã ñóäàëãààíû ¿å øàò á¿ðò áîäîæ àæèëëàñàí. ÕÀͯÝÌÑ-2003-ã ÿâóóëàõàä èéì àëäààíóóäûã àëü áîëîõîîð õÿçãààðëàõ á¿õ áîëîìæèò àðãà õýìæýýã àâñàí. ¯¿íä: • àñóóëãûí õóóäñûã áîëîâñðóóëàõäàà èõ àíõààðàëòàé õàíäñàí • ñóäàëãàà ÿâóóëàõ çîõèîí áàéãóóëàëòûã òóðøñàí • ÿðèëöëàãà àâàã÷, áàãèéí àõëàã÷ íàðò õî¸ð äîëîî õîíîãèéí ñóðãàëò ÿâóóëñàí • ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàõàä èõ àíõààðàë òàâüæ, ñóäàëãàà ÿâóóëæ áàéãàà ãàçàð òºâººñ õ¿ì¿¿ñ î÷èæ øàëãàæ áàéñàí • ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàõ ¿åä àñóóëãûí õóóäñûí íºõºëòèéã ãàçàð äýýð íü øàëãàæ, øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë ÿðèëöëàãà ºãñºí õ¿í äýýð äàõèí î÷èæ òîäðóóëæ áàéñàí • ìýäýýëëèéã êîìïüþòåðò îðóóëàõ ÿâöàä øèâýëòèéí àëäààã ìýäýýëýë îðîõ á¿ðò òýð äîð íü øàëãàäàã ïðîãðàììûã àøèãëàñàí • ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õýëáýëçýõ õ¿ðýý, õîîðîíäûí óÿëäààã êîìïüþòåðýýð øàëãàñàí Ò¿¿í÷ëýí íàñûã áóðóó ìýäýýëýõ, òºðñºí îí ñàðûã íºõººã¿é áàéõ, íàñ áàðñàí õ¿ì¿¿ñèéí õóâüä íàñ íü òîäîðõîé áóñ áàéõ, ìºí óðä ºìíº áîëæ ºíãºðñºí ç¿éë¿¿äèéã ÿðèëöëàãà ºã÷ áàéãàà õ¿í ñàíàæ õàðèóëàõàä ãàðñàí àëäààíóóäûí ÷àíàðûã ¿íýëýí ä¿ãíýñýí ñóäàëãàà õèéõ õýðýãòýé þì. Ñóäàëãàà ÿâàõ ¿åä ºðõºä áàéñàí áýëýí õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí á¿òöèéã õ¿ñíýãò À.1- ä õàðóóëàâ. Çàðèì óëñ îðîíä õ¿ì¿¿ñ ººðñäèéíõºº íàñûã ñàéí ìýääýãã¿é áºãººä èéì òîõèîëäîëä õ¿ì¿¿ñ íàñàà 0 áîëîí 5-ààð òºãñãºí õýëýõ íü ýëáýã áàéäàã ó÷ðààñ èéì íàñíû õ¿í àìûí òîî áóñàä íàñíûõààñ ºíäºð ãàðäàã. Ìîíãîëä õ¿ì¿¿ñ íàñàà ñàéí ìýääýã ó÷èð èéì ç¿éë àæèãëàãäñàíã¿é. Õàðèí ÿìàð íýãýí øàëòãààíû óëìààñ ýìýãòýé÷¿¿ä ººðñäèé㺺 14 íàñàíä õàìðóóëæ îðóóëñàí òîõèîëäîë õàðàãäëàà.
- 194. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ А Õ¿ñíýãò A.01 Ñóäàëãàà àâàõ ¿åèéí ºðõèéí áýëýí õ¿í àìûí íàñ, õ¿éñèéí á¿òýö, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Ýðýãòýé Ýìýãòýé Ýðýãòýé Ýìýãòýé Íàñ Òîî Õóâü Òîî Õóâü Íàñ Òîî Õóâü Òîî Õóâü 0 395 2.6 358 2.1 36 215 1.4 274 1.6 1 361 2.4 344 2.0 37 204 1.3 290 1.7 2 342 2.2 374 2.2 38 197 1.3 266 1.6 3 424 2.8 404 2.4 39 222 1.4 301 1.8 4 407 2.7 387 2.3 40 240 1.6 252 1.5 5 396 2.6 365 2.2 41 195 1.3 263 1.6 6 409 2.7 373 2.2 42 176 1.1 252 1.5 7 374 2.4 394 2.3 43 211 1.4 282 1.7 8 382 2.5 360 2.1 44 193 1.3 234 1.4 9 376 2.4 380 2.2 45 148 1.0 191 1.1 10 358 2.3 375 2.2 46 125 0.8 199 1.2 11 437 2.8 387 2.3 47 145 0.9 170 1.0 12 420 2.7 449 2.7 48 143 0.9 130 0.8 13 501 3.3 492 2.9 49 108 0.7 128 0.8 14 451 2.9 558 3.3 50 72 0.5 112 0.7 15 436 2.8 329 1.9 51 90 0.6 103 0.6 16 406 2.6 333 2.0 52 56 0.4 69 0.4 17 385 2.5 272 1.6 53 92 0.6 99 0.6 18 338 2.2 222 1.3 54 67 0.4 75 0.4 19 269 1.8 208 1.2 55 55 0.4 74 0.4 20 252 1.6 251 1.5 56 46 0.3 56 0.3 21 243 1.6 279 1.7 57 48 0.3 62 0.4 22 255 1.7 275 1.6 58 62 0.4 57 0.3 23 251 1.6 290 1.7 59 48 0.3 43 0.3 24 243 1.6 341 2.0 60 51 0.3 47 0.3 25 262 1.7 302 1.8 61 66 0.4 41 0.2 26 211 1.4 306 1.8 62 40 0.3 59 0.3 27 233 1.5 305 1.8 63 54 0.4 65 0.4 28 227 1.5 287 1.7 64 28 0.2 44 0.3 29 223 1.5 311 1.8 65 31 0.2 54 0.3 30 228 1.5 299 1.8 66 42 0.3 30 0.2 31 233 1.5 314 1.9 67 31 0.2 35 0.2 32 199 1.3 289 1.7 68 30 0.2 39 0.2 33 229 1.5 311 1.8 69 22 0.1 38 0.2 34 216 1.4 320 1.9 70 + 201 1.3 309 1.8 35 230 1.5 306 1.8 Á¿ãä 15,356 100.0 16,893 100.0 Èéì òºðëèéí ò¿¿âýð ñóäàëãààíä ýìýãòýé÷¿¿äèéí (ãàíöààð÷èëñàí àñóóëãàä õàìðàãäàõ) íàñíû äýýä, äîîä õÿçãààðóóäàä (15 áîëîí 49 íàñ) áóñàä á¿ëãýýñ èëò áàãà ãàðàõ òîõèîëäîë áàéäàã. Ýíý ìýäýýëýë öóãëóóëàëòûí ¿åèéí àëäàà þì ãýâ÷ ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíä èéì àëäàà ãàðààã¿éã õ¿ñíýãò À.02-îîñ õàðæ áîëíî. 172
- 195. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ А Åðºíõèéä íü ä¿ãíýæ õýëýõýä ÕÀͯÝÌÑ-2003-ãààð öóãëóóëñàí ìýäýýëëèéí ßðèëöëàãà àâñàí 15-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä 173 ÷àíàð ñàéí áàéíà. Õ¿ñíýãò A.02 Ñóäàëãàà àâàõ ¿åèéí ºðõèéí 10-54 íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä, 15-49 íàñíû ÿðèëöëàãà àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí òîî, ÿðèëöëàãà àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýçëýõ õóâü, íàñíû á¿ëãýýð, Ìîíãîë Óëñ, 2003 îí Íàñíû á¿ëýã ßðèëöëàãà àâñàí ýìýãòýé÷¿¿äèéí 10-54 íàñíû íèéò ýìýãòýé÷¿¿ä Òîî Õóâü Òîî Õóâü ýçëýõ õóâü 10-14 2,261.00 - - - - 15-19 1,364.00 14.5 1,347 14.5 98.8 20-24 1,436.00 15.3 1,423 15.3 99.1 25-29 1,511.00 16.1 1,504 16.1 99.5 30-34 1,533.00 16.3 1,524 16.4 99.4 35-39 1,437.00 15.3 1,426 15.3 99.2 40-44 1,283.00 13.7 1,276 13.7 99.5 45-49 818 8.7 814 8.7 99.5 50-54 458 - - - - 15-49 9,382 9,314 - 99.3 ' ªðõèéí àñóóëãûí õóóäñàíä áè÷èãäñýí íàñààð áàéãàà òîî. Ýíý íü ýìýãòýé÷¿¿äèéí ãàíöààð÷èëñàí àñóóëãûí õóóäñàíààñ àâñàí òîîíîîñ ¿ë ÿëèã ÿëãààòàé áàéãàà. (Õ¿ñíýãò 2.09-òýé õàðüöóóë)
- 196. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б 175 Õàâñðàëò Á Ò¿¿âýðëýëòèéí õýëáýëçýë Ò¿¿âýð ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íä õî¸ð ººð òºðëèéí àëäàà, ººðººð õýëáýë, ò¿¿âýðëýëòèéí áîëîí ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäààíóóä íºëººëäºã. Ñóäàëãààã ÿâóóëàõ ÿâöàä ãàð÷ áàéãàà àëäààíóóäûã ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà ãýíý. Ò¿¿âýðëýëòýä ñîíãîãäñîí ºðõèéã îëæ ÿðèëöëàãà àâ÷ ÷àäàõã¿é áàéõ, àñóóëòûã áóðóó òàâèõ, ÿðèëöëàãà àâàã÷ áîëîí ÿðèëöëàãà ºã÷ áàéãàà õ¿ì¿¿ñ àñóóëòóóäûã áóðóó îéëãîñîí áàéõ çýðýã àëäààã ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäààíä õàìðóóëíà. Ò¿¿í÷ëýí ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäàà íü ìýäýýëëèéã çàñâàðëàõ, êîäëîõ, êîìïüþòåðò îðóóëàõ, áîäëîãûí äààëãàâðûã áîëîâñðóóëàõ ÿâöàä ãàðäàã. 2003 îíû ÕÀͯÝÌÑ-íû ò¿¿âýðëýëòèéã õèéõ, ñóäàëãààã òºëºâëºæ ÿâóóëàõàä èéìýðõ¿¿ àëäààã àëü áîëîõîîð áàãàñãàõ áîëîìæèò á¿õ àðãà õýìæýýã àâñàí áîëíî. Ãýõäýý èéì òºðëèéí àëäàà ¿ðãýëæ ãàðñààð áàéäàã áºãººä ñòàòèñòèêèéí àðãààð òîîöîõîä õ¿íäðýëòýé áàéäàã þì. Õàðèí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã ñòàòèñòèêèéí àðãààð òîîöîæ áîëäîã. 2003 îíû ÕÀͯÝÌÑ -íû ò¿¿âýðëýëò (ñîíãîãäñîí ºðõ¿¿ä) íü òóõàéí õ¿í àìààñ èæèë òºðëèéí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãààð, èæèë òîîíû ºðõ¿¿äèéã ñîíãîí àâ÷ ¿¿ñýõ îëîí ò¿¿âýðëýëò¿¿äèéí íýã þì. Ýäãýýð ò¿¿âýðëýëò¿¿äèéí ¿ð ä¿í ÕÀͯÝÌÑ-íû ò¿¿âýðëýëòèéí ¿ð ä¿íãýýñ ÿìàðâàà íýã õýìæýýãýýð ÿëãààòàé áàéíà. Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà ãýäýã íü á¿õèé ë áîëîìæèò ò¿¿âýðëýëòèéí õîîðîíäûí õýëáýëçëýëèéã õýìæäýã õýìæèãäýõ¿¿í þì. Õýäèéãýýð ¿¿íèéã òîäîðõîé ìýäýõ áîëîìæã¿é ÷ ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ òîîöîæ áîëíî. Àëèâàà ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëòèéí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã (äóíäàæ, õóâü, ãýõ ìýò) ñòàíäàðò àëäààãààð èëýðõèéëäýã. Ñòàíäàðò àëäàà ãýäýã íü òóõàéí ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëòèéí õýëáýëçëýëèéã êâàäðàò ÿçãóóðààñ ãàðãàæ àâñàí õýìæèãäýõ¿¿í þì. Àëü íýã ¿ç¿¿ëýëòèéí îëîíëîãèéí áîäèò õýìæèãäýõ¿¿í (ò¿¿âýðëýëòèéí áóñ àëäààã òîîöîîã¿é) îðøèõ áîëîìæèò ìàãàäëàëûí õÿçãààðûã òîîöîõîä ñòàíäàðò àëäààã õýðýãëýäýã. Æèøýýëáýë, ò¿¿âýð ñóäàëãààíààñ òîîöñîí ÿìàð íýã ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëòèéí áîäèò õýìæýý íü 95 õóâèéí ìàãàäëàëòàéãààð ò¿¿âýðëýëòýýð ãàðñàí òóõàéí ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëò äýýð ò¿¿íèé ñòàíäàðò àëäààã õî¸ð äàõèí àâààä íýìæ, õàñ÷ òîîöñîí õÿãààðò îðøèíî. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíû ò¿¿âðèéí àëäààã òîîöñîí àðãà÷ëàë íü 1998 îíû ÕÀÍYÝÌÑ-íûõòàé èæèë ãýäãèéã òýìäýãëýí õýëýõ õýðýãòýé. Õýðýâ ò¿¿âýðëýëòýä ñîíãîãäñîí ºðõ¿¿ä íü ýíãèéí ñàíàìñàðã¿é ò¿¿âýðëýëòèéí àðãààð ñîíãîãäñîí áîë ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã òîîöîõäîî ýíãèéí òîìú¸îã àøèãëàí òîîöäîã. Õàðèí 2003 îíû ÕÀͯÝÌÑ-ä õýðýãëýñýí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãà íü ò¿¿âýðëýëòèéí ¿å øàò, ò¿¿âýðëýãäñýí íýãæýýñ õàìààð÷ áàéãàà. Òèéì ó÷ðààñ ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã òîîöîõäîî íèëýýä ÿðâèãòàé òîìú¸î õýðýãëýõ øààðäëàãàòàé áîëñîí. Òîîöîîíä êîìïüþòåðèéí õî¸ð ïðîãðàììûã àøèãëàñàí. Íýãä¿ãýýðò, Îëîí Óëñûí Ñòàòèñòèêèéí Èíñòèòóòýä Äýëõèéí Òºðºëòèéí Ñóäàëãààíä çîðèóëæ áîëîâñðóóëñàí Ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ ãýäýã ïàêåò ïðîãðàììûã çàðèì ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí (äóíäàæ, õóâü, õàðüöàà) ò¿¿âýðëýëòèéí õýëáýëçëýëèéã òîîöîõîä õýðýãëýñýí. Ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ õýìýýõ ïðîãðàìì íü Òýéëåðèéí øóëóóòãàõ àðãûã
- 197. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б àøèãëàäàã. Õî¸ð äàõü íü Ò¿¿âýð ñóäàëãààíû ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ íýãäñýí ñèñòåì (ÒÑÌÁÍÑ) ïàêåò ïðîãðàìì áºãººä ¿¿íèéã ÕÀͯÝÌÑ-ã áîëîâñðóóëàõ á¿õ ¿å øàòàíä õýðýãëýñýí þì. ÒÑÌÁÍÑ íü Æàêíàéôûí äàâòàãäàí õóóëáàðëàõ àðãà÷ëàëààð êîýôôèöèåíòóóäûí õýëáýëçëýëèéã òîîöäîã ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààíû çàãâàð÷ëàëûã àãóóëñàí áàéäàã. Ýíýõ¿¿ çàãâàð÷ëàëûã òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, íÿëõàñ, õ¿¿õäèéí ýíäýãäëèéí ÿíç á¿ðèéí êîýôôèöèåíòóóäûí õýëáýëçëýëèéã òîîöîõîä õýðýãëýñýí. Òýéëåðèéí øóëóóòãàëûí àðãà íü ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õóâü, ýñâýë äóíäàæûã ýäãýýð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õàðüöàà áàéäëààð (r=y/x) òîîöäîã. Ýíä y áîë y ¿ç¿¿ëýëòèéí òóõàéí ò¿¿âýðëýëòèéã á¿ðýí õýìæýýãýýð àâñàí õýìæýý áàéõàä, x áîë òóõàéí ¿åä àâ÷ ¿çýæ áàéãàà õýñýã á¿ëýã, á¿ð æèæèã á¿ëýã äýõ òîõèîëäëûí òîî þì. r íü ñòàòèñòèêèéí õýëáýëçýë áºãººä äîîð ºãºäñºí òîìú¸îã (ñòàíäàðò àëäàà íü õýëáýëçëýëèéã êâàäðàò ÿçãóóðààñ ãàðãàí àâñàí õýìæèãäýõ¿¿í þì) àøèãëàí òîîöäîã. hi ( ) var( ) 1 2 ( )2 176 Ýíä: ⎡ ⎛ m r f zhi = yhi – r.xhi , áà zh = yh- r.xh ⎤ ⎞ h z h - ò¿¿âýðëýëòèéí õýñãèéí òîî, 1-ýýñ h-èéí õîîðîíä õýëáýëçýíý mh - h õýñýãò ñîíãîãäñîí ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæèéí òîî yhi - 'h' õýñãèéí 'i' ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ äýõü y ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí á¿õ ä¿í xhi - 'h' õýñãèéí 'i' ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ äýõü íèéò òîõèîëäëûí òîî f - ò¿¿âýðëýëòèéí åðºíõèé õàðüöàà, ¿¿íèé õýìæýý áàãà áºãººä òèéì ÷ ó÷ðààñ Ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ ïðîãðàìì ¿¿íèéã ¿ã¿éñãýæ òîîöäîã. Æàêíàéôûí äàâòàãäàí õóóëáàðëàõ àðãà÷ëàë íü ýõ ò¿¿âýðëýëòýýñ õýä õýäýí õóóëáàðëàñàí ò¿¿âýðëýëò¿¿äèéã áèé áîëãîæ òýäãýýðýýñýý íèëýýä ÿðâèãòàé êîýôôèöèåíòóóäûí òîîöîîíóóäûã ãàðãàæ àâñíû äàðàà ñòàíäàðò àëäààíóóäûã ýíãèéí òîìú¸îíóóäûã àøèãëàí òîîöäîã. Õóóëáàð íü ÿìàð íýã ¿ç¿¿ëýëòèéí òîîöîîã õèéõäýý á¿õèé ë ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæèéã àâ÷ ¿çäýã áºãººä õàðèí íýã ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæèéã õàñäàã. ªºðººð õýëáýë, ò¿¿âýðëýëòèéí íýã íýãæèéã õàñààä àâàõàä íèéòäýý 279 ò¿¿âýðëýëòèéí õóóëáàð áèé áîëîõ þì. Õîîðîíäîî õàãàñ õàìààðàëòàé õóóëáàðóóäûã èéì áàéäëààð áèé áîëãîäîã. ÕÀͯÝÌÑ íü 280 ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæòýé áºãººä òèéì ÷ ó÷ðààñ 280 õóóëáàð áèé áîëñîí. r íü êîýôôèöèåíòèéí õýëáýëçýë áºãººä ò¿¿íèéã äàðààõ òîìú¸îãîîð òîîöäîã. Ýíä: Σ Σ = = ⎥ ⎥⎦ ⎢ ⎢⎣ ⎟ ⎟⎠ ⎜ ⎜⎝ − − − = H h m i h h h h m z m x 1 1 2 2 2 1 var( ) 1 Σ= − − = = k i i r r k k SE R r 1 ( 1)
- 198. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б ( ) ( 1) i i r = kr − k − r r - 280 ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ á¿õèé á¿ðýí õýìæýýíèé ò¿¿âýðëýëòýýñ 177 òîîöñîí õýìæèãäýõ¿¿í ri - 279 ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæýýñ òîîöñîí õýìæèãäýõ¿¿í ( i äàõü ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæ íü õàñàãäñàí áîëíî) ê - ò¿¿âýðëýëòèéí íýãæèéí íèéò òîî Ñòàíäàðò àëäààíààñ ãàäíà õýðýãëýñýí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûí íºëººëëèéã (ÕÒÀÍ) á¿õ ¿ç¿¿ëýëòýýð (êîýôôèöèåíòóóäààñ áóñàä) òîîöäîã. ÕÒÀÍ íü òóõàéí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûã àøèãëàõàä ãàðñàí ñòàíäàðò àëäààã ýíãèéí ñàíàìñàðã¿é ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûã õýðýãëýñýí òîõèîëäîëä ãàðàõ ñòàíäàðò àëäààíä õàðüöóóëñàí õàðüöàà þì. Õýðýâ ÕÒÀÍ 1.0-òýé òýíö¿¿ áàéâàë òóõàéí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãà íü ýíãèéí ñàíàìñàðã¿é ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûã õýðýãëýñýíòýé àäèë ¿ð àøèãòàé áàéíà ãýñýí ¿ã. Õýðýâ 1.0 ýýñ èë¿¿ áàéâàë ñòàòèñòèêèéí õóâüä ¿ð àøèã ìóóòàé ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûã õýðýãëýñíýýñ øàëòãààëàí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà íýìýãäñíèéã õàðóóëäàã. Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà òîîöäîã ïàêåò ïðîãðàììóóä íü ìºí õàðüöàíãóé àëäàà, òîîöîîíû ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí ìàãàäëàëûí õÿçãààðûã òîîöäîã. Ñîíèðõîë òàòñàí áóþó øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çñýí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã òîîöîæ õ¿ñíýãò Â.02-Â.16-ä õàðóóëñàí áîëíî. Ýäãýýð òîîöîîã óëñûí ä¿íãýýð, õîò, õºäººãººð, áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãèéí äºðâºí á¿ëãýýð, á¿ñ íóòãèéí òàâàí àíãèëëààð, íàñíû ãóðâàí á¿ëãýýð òóñ òóñ õàðóóëñàí áîëíî. Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà òîîöñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí (õóâü, äóíäàæ, êîýôôèöèåíòóóä) æàãñààëòûã, õàìðàõ õ¿ðýýíèé õàìò õ¿ñíýãò Â.01 -ä õàðóóëñàí áîëíî. ¯ç¿¿ëýëò òóñ á¿ðèéí õóâüä, òóõàéí ñòàòèñòèê ¿ç¿¿ëýëòèéí õýìæýý (R), ò¿¿íèé ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà (SE), òîõèîëäëûí òîî áóþó òóõàéí ¿ç¿¿ëýëòèéí ò¿¿âýðëýëòèéí õýìæýý (N), õýðýãëýñýí ò¿¿âýðëýëòèéí àðãûí íºëººëºë (ÕÒÀÍ) (DEFT), õàðüöàíãóé ñòàíäàðò àëäàà (SE/R), 95 õóâèéí ìàãàäëàëûí õÿçãààð (R-2SE, R+2SE) çýðãèéã õ¿ñíýãò Â.02- Â.16 -ä õàðóóëñàí áîëíî. Ìàãàäëàëûí õÿçãààðûã äàðààõ áàéäëààð òàéëáàðëàíà. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí åðºíäºã õýðýãëýæ áàéãàà õóâü ò¿¿âýðëýëòèéí á¿ðýí õýìæýýãýýð àâ÷ òîîöñîí åðºíõèé ä¿í 32.8 áàéãàà áºãººä ¿¿íèé ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà íü 0.7 õóâü áàéíà. Ýäãýýðèéã àøèãëàí 95 õóâèéí ìàãàäëàëûí õÿçãààðûã òîîöîõûí òóëä á¿òýí ò¿¿âýðëýëòýýñ òîîöñîí òóõàéí ¿ç¿¿ëýëòèéí ýíýõ¿¿ õýìæýýí äýýð ñòàíäàðò àëäààã õî¸ð äàõèí íýìæ, ìºí õàñ÷ àâàõ þì. Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí åðºíäºã õýðýãëýæ áàéãàà áîäèò õóâü íü 31.3-34.2 õóâèéí õîîðîíä îðøèõ áºãººä ýíý íü 95 õóâèéí ìàãàäëàëòàé þì. Óëñûí õýìæýýãýýð òîîöñîí èõýíõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéí õóâüä (ìàø áàãà õóâü á¿õèé ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýñ áóñàä) õàðüöàíãóé ñòàíäàðò àëäàà íü áàãà áàéäàã. Õàðüöàíãóé ñòàíäàðò àëäààíû öàð õ¿ðýý íü ò¿¿âýðëýëòèéí õýìæýý áàãàñàõ òóòàì, òóõàéëáàë, õ¿í àìûã á¿ñ íóòãààð á¿ëýãëýí òîîöñîí òîõèîëäîëä ºñäºã. Æèøýýëáýë, åðºíäºãèéí õóâüä óëñûí õýìæýýãýýð òîîöñîí õàðüöàíãóé ñòàíäàðò àëäàà (òîîöñîí ¿ç¿¿ëýëòèéí õóâèàð) 2.2 õóâü, õîòûíõ 3.2 õóâü, õºäººíèéõ 3.0 õóâü áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí òàâàí á¿ëãýýð àâ÷ ¿çâýë, åðºíäºã ãýñýí ¿ç¿¿ëýëòèéí õàðüöàíãóé ñòàíäàðò àëäàà íü 3.9 -îîñ 7.4 õóâèéí õîîðîíä õýëáýëçýæ áàéíà.
- 199. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Êîýôôèöèåíòóóäûí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààíû òàëààð òóñãàéëàí òýìäýãëýõ íü ç¿éòýé þì. Êîýôôèöèåíò¿¿äèéí õóâààðü íü ýðäñýë-æèë, õ¿ðòâýð íü òóõàéí öàã õóãàöààíä òóõàéí õ¿í àìä òîõèîëäîæ áàéãàà òºðºëò ýñâýë íàñ áàðàëòûí òîî þì. Ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí áàéäëààðõ òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíòûí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà ãóðàâäóãààð á¿ëýãò, ãóðâàí æèëèéí áàéäëààð òîîöñîí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò¿¿äèéí ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààã äîëîî äóãààð á¿ëýãò òîîöîæ õàðóóëñàí. Ýäãýýð òîîöîîíóóäûã óëñûí ò¿âøèíä, õîò-õºäººãººð, á¿ñ íóòãààð, ýõèéí áîëîâñðîëûí ò¿âøèíãýýð òóñ á¿ðò íü õàðóóëñàí áîëíî (Ýäãýýð íü íàñíû á¿ëãèéí õóâüä õàìààã¿é þì.). Ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ ãóðâàí æèëèéí áàéäëààð òîîöñîí òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò áóþó íýã ýìýãòýéä íîãäîõ õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî íü 2.4 áîëîí 2.6 õ¿¿õäèéí õîîðîíä; ñóäàëãàà ÿâàõààñ ºìíºõ ãóâàí æèëèéí áàéäëààð òîîöñîí íÿëõñûí íàñ áàðàëòûí êîýôôèöèåíò íü 23 áîëîí 35 -ûí õîîðîíä îðøèõ áà ýäãýýð íü 95 õóâèéí ìàãàäëàëòàé ãýäãèéã ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í õàðóóëæ áàéãààã òýìäýãëýõ íü ç¿éòýé. Ñóäàëãààíû ä¿í áîëîí õ¿í àìûí åðäèéí õºäºë㺺íèé ìýäýýãýýð ãàðñàí êîýôôèöèåíò¿¿äèéí çºð¿¿ íü ò¿¿âýðëýëòèéí õýëáýëçýëýýñ îãò øàëòãààëààã¿é þì. Õ¿ñíýãò Á.01 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààíû ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.02 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Yíäýñíèé ò¿¿âýðëýëò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.03 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Õîò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.04 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - պ人, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.05 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Áàãà áîëîâñðîëòîé áîëîí áîëîâñðîëã¿é, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.06 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.07 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.08 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.09 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Òºâèéí á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.10 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Áàðóóí á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.11 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Ç¿¿í á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.12 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - ªìíºä á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.13 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Óëààíáààòàð õîò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.14 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 15-24 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.15 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 25-34 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õ¿ñíýãò Á.16 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 35-49 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí 178
- 200. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.01 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäààíû ñîíãîñîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Yç¿¿ëýëò Òîäîðõîéëîëò Ñóóðü õ¿í àì RADIO 7 õîíîãò ðàäèî ñîíñäîã ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Á¿õ ýìýãòýé÷¿¿ä CEB Íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî Á¿õ ýìýãòýé÷¿¿ä CEB40 Íèéò òºð¿¿ëñýí õ¿¿õäèéí äóíäàæ òîî 40-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä MAR20 20 íàñíààñ ºìíº ãýðëýñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü 25-49 íàñíû ýìýãòýé÷¿¿ä CMAR Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Á¿õ ýìýãòýé÷¿¿ä CUSE Æèðýìñëýõýýñ ñýðãèéëýõ ÿìàð íýã àðãà õýðýãñýë Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä 179 õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü IUD Åðºíäºã õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä PILL Ýì õýðýãëýæ áàéãàà ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä NOMORE Õ¿¿õýä íýìæ òºð¿¿ëýõèéã õ¿ñýõã¿é áàéãàà Ãýð á¿ëòýé ýìýãòýé÷¿¿ä ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü IDEAL Õ¿¿õäèéí õàìãèéí çîõèìæòîé òîî Õ¿¿õäèéí òîîã õýëñýí ýìýãòýé÷¿¿ä DIE ÄÎÕ èõýíõ òîõèîëäîëä äàíäàà ¿õýëä õ¿ðãýäýã ÄÎÕ-ûí òàëààð ñîíññîí ãýæ õýëñýí õ¿íèé õóâü ýìýãòýé÷¿¿ä NORISK ÄÎÕ-ûí õàëäâàð àâàõ ýðñäýë áàéõã¿é ãýæ õýëñýí ÄÎÕ-ûí õàëäâàðûí òàëààð õ¿íèé õóâü ñîíññîí ýìýãòýé÷¿¿ä ABORT Yð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿äèéí õóâü Ñ¿¿ëèéí 5 æèëä ¿ð õºíä¿¿ëñýí ýìýãòýé÷¿¿ä TFR-3 Òºðºëòèéí íèéëáýð êîýôôèöèåíò, ñ¿¿ëèéí 3 æèëýýð Ýìýãòýé÷¿¿äèéí ýðñäýëä îðñîí æèëýýð IMR-3 Íÿëõàñûí íàñ áàðàëò, 3 æèëýýð Õ¿¿õä¿¿äèéí ýðñäýëä îðñîí æèëýýð Õ¿ñíýãò Á.02 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Yíäýñíèé ò¿¿âýðëýëò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.433 0.730 9314 1.659 0.010 74.974 77.893 CEB 2.263 0.022 9314 1.044 0.010 2.219 2.307 CEB40 4.345 0.058 2090 1.259 0.013 4.229 4.461 MAR20 25.920 0.715 6547 1.321 0.028 24.490 27.351 CMAR 68.123 0.514 9314 1.064 0.008 67.096 69.151 CUSE 68.968 0.654 6345 1.126 0.009 67.660 70.276 IUD 32.782 0.714 6345 1.212 0.022 31.353 34.210 PILL 10.969 0.444 6345 1.132 0.041 10.081 11.858 NOMORE 63.231 0.675 6345 1.116 0.011 61.880 64.582 IDEAL 3.241 0.015 9314 1.223 0.005 3.211 3.270 DIE 56.796 0.665 8902 1.266 0.012 55.467 58.126 NORISK 75.657 0.588 8902 1.293 0.008 74.481 76.833 ABORT 7.763 0.324 9314 1.168 0.042 7.115 8.410 TFR-3 2.496 0.059 - - 0.023 2.379 2.613 IMR-3 29.473 3.01 - - 0.1 23.453 35.493
- 201. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.03 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Õîò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.573 0.970 4973 1.615 0.013 74.633 78.514 CEB 1.932 0.033 4973 1.285 0.017 1.866 1.999 CEB40 3.757 0.081 1150 1.433 0.022 3.594 3.919 MAR20 23.010 0.950 3442 1.324 0.041 21.110 24.910 CMAR 63.040 0.698 4973 1.019 0.011 61.645 64.435 CUSE 69.410 0.973 3135 1.182 0.014 67.463 71.356 IUD 28.708 0.919 3135 1.137 0.032 26.870 30.546 PILL 11.069 0.636 3135 1.134 0.057 9.797 12.340 NOMORE 60.191 1.019 3135 1.166 0.017 58.153 62.230 IDEAL 3.183 0.021 4973 1.387 0.007 3.140 3.225 DIE 63.458 0.947 4904 1.377 0.015 61.565 65.352 NORISK 74.816 0.907 4904 1.462 0.012 73.003 76.630 ABORT 9.572 0.501 4973 1.201 0.052 8.569 10.574 TFR-3 2.137 0.073 - - 0.034 1.991 2.284 IMR-3 26.868 4.415 - - 0.164 18.037 35.698 Õ¿ñíýãò Á.04 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - պ人, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.3 1.077 4341 1.668 0.014 74.118 78.428 CEB 2.6 0.032 4341 0.982 0.012 2.576 2.706 CEB40 5.1 0.08 940 1.167 0.016 4.905 5.225 MAR20 29.1 1.087 3105 1.332 0.037 26.973 31.32 CMAR 73.9 0.77 4341 1.155 0.01 72.407 75.485 CUSE 68.5 0.901 3210 1.099 0.013 66.734 70.338 IUD 36.8 1.114 3210 1.309 0.03 34.532 38.988 PILL 10.9 0.628 3210 1.143 0.058 9.616 12.129 NOMORE 66.2 0.934 3210 1.119 0.014 64.331 68.068 IDEAL 3.3 0.024 4341 1.291 0.007 3.259 3.355 DIE 48.6 1.008 3998 1.275 0.021 46.609 50.64 NORISK 76.7 0.739 3998 1.105 0.01 75.21 78.167 ABORT 5.7 0.39 4341 1.108 0.068 4.91 6.469 TFR-3 2.9 0.079 - - 0.027 2.736 3.052 IMR-3 32.5 4.12 - - 0.127 24.297 40.778 180
- 202. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.05 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Áàãà áîëîâñðîëòîé áîëîí áîëîâñðîëã¿é, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 74.716 1.662 969 1.19 0.022 71.392 78.041 CEB 2.085 0.085 969 0.932 0.041 1.916 2.254 CEB40 6.161 0.157 217 0.877 0.026 5.847 6.476 MAR20 46.809 2.757 376 1.07 0.059 41.295 52.322 CMAR 42.724 1.718 969 1.08 0.04 39.289 46.16 CUSE 57.729 2.602 414 1.071 0.045 52.525 62.934 IUD 33.333 2.367 414 1.02 0.071 28.6 38.067 PILL 8.696 1.324 414 0.955 0.152 6.048 11.343 NOMORE 62.077 2.274 414 0.952 0.037 57.529 66.625 IDEAL 2.995 0.052 969 1.168 0.017 2.891 3.099 DIE 42.401 1.938 783 1.097 0.046 38.525 46.277 NORISK 76.501 1.617 783 1.066 0.021 73.267 79.734 ABORT 2.167 0.398 969 0.85 0.184 1.371 2.963 TFR-3 3.168 0.205 - - 0.065 2.758 3.577 IMR-3 43.567 9.446 - - 0.217 24.675 62.458 Õ¿ñíýãò Á.06 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Á¿ðýí áóñ äóíä áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.886 0.961 2280 1.088 0.012 74.964 78.808 CEB 2.22 0.053 2280 1.129 0.024 2.114 2.327 CEB40 5.214 0.118 398 1.119 0.023 4.977 5.45 MAR20 38.12 1.556 1372 1.187 0.041 35.007 41.232 CMAR 60.789 1.268 2280 1.24 0.021 58.254 63.325 CUSE 63.348 1.34 1386 1.035 0.021 60.668 66.028 IUD 38.384 1.354 1386 1.036 0.035 35.675 41.092 PILL 8.225 0.777 1386 1.053 0.095 6.67 9.78 NOMORE 64.574 1.378 1386 1.072 0.021 61.818 67.331 IDEAL 3.179 0.028 2280 1.048 0.009 3.123 3.234 DIE 48.57 1.095 2168 1.02 0.023 46.38 50.76 NORISK 75.969 1.06 2168 1.154 0.014 73.85 78.088 ABORT 3.333 0.358 2280 0.952 0.107 2.617 4.049 TFR-3 2.751 0.116 - - 0.042 2.518 2.983 IMR-3 39.644 6.456 - - 0.163 26.732 52.555 181
- 203. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.07 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Á¿ðýí äóíä áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.615 1.155 2570 1.383 0.015 74.305 78.925 CEB 1.99 0.034 2570 0.973 0.017 1.922 2.059 CEB40 4.047 0.103 360 1.049 0.025 3.842 4.252 MAR20 22.669 0.958 1716 0.948 0.042 20.753 24.585 CMAR 67.704 0.96 2570 1.041 0.014 65.784 69.624 CUSE 71.954 1.155 1740 1.072 0.016 69.645 74.263 IUD 35.46 1.219 1740 1.063 0.034 33.022 37.898 PILL 12.356 0.896 1740 1.135 0.072 10.565 14.148 NOMORE 59.54 1.161 1740 0.986 0.019 57.219 61.861 IDEAL 3.197 0.022 2570 1.086 0.007 3.152 3.242 DIE 59.826 1.034 2534 1.061 0.017 57.758 61.894 NORISK 77.506 0.956 2534 1.152 0.012 75.595 79.417 ABORT 8.833 0.544 2570 0.972 0.062 7.744 9.921 TFR-3 2.365 0.088 - - 0.037 2.189 2.542 IMR-3 29.134 5.361 - - 0.184 18.413 39.855 Õ¿ñíýãò Á.08 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Äýýä, ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí áîëîâñðîëòîé, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.711 0.974 3332 1.33 0.013 74.763 78.658 CEB 2.568 0.038 3332 1.309 0.015 2.491 2.644 CEB40 3.735 0.066 1087 1.274 0.018 3.603 3.867 MAR20 19.344 0.791 3019 1.1 0.041 17.763 20.925 CMAR 81.303 0.789 3332 1.168 0.01 79.725 82.88 CUSE 72.351 0.929 2709 1.081 0.013 70.493 74.21 IUD 28.424 0.962 2709 1.11 0.034 26.499 30.349 PILL 11.997 0.657 2709 1.053 0.055 10.682 13.312 NOMORE 65.559 1.01 2709 1.106 0.015 63.539 67.579 IDEAL 3.402 0.021 3332 1.157 0.006 3.36 3.444 DIE 63.982 1.024 3315 1.229 0.016 61.933 66.031 NORISK 73.906 0.927 3315 1.215 0.013 72.053 75.76 ABORT 11.915 0.704 3332 1.255 0.059 10.506 13.323 TFR-3 2.417 0.123 - - 0.051 2.171 2.663 IMR-3 18.081 4.093 - - 0.226 9.896 26.266 182
- 204. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.09 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Òºâèéí á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 69.125 1.212 2983 1.433 0.018 66.701 71.549 CEB 2.438 0.042 2983 1.125 0.017 2.354 2.522 CEB40 4.554 0.094 662 1.164 0.021 4.367 4.742 MAR20 29.991 1.222 2174 1.243 0.041 27.547 32.434 CMAR 72.712 0.949 2983 1.163 0.013 70.815 74.609 CUSE 70.078 0.994 2169 1.01 0.014 68.091 72.066 IUD 35.316 1.378 2169 1.343 0.039 32.559 38.073 PILL 11.157 0.802 2169 1.185 0.072 9.554 12.76 NOMORE 65.652 0.967 2169 0.948 0.015 63.719 67.586 IDEAL 3.307 0.028 2983 1.269 0.009 3.25 3.363 DIE 55.13 1.116 2875 1.203 0.02 52.899 57.362 NORISK 79.548 0.816 2875 1.085 0.01 77.915 81.18 ABORT 9.185 0.61 2983 1.154 0.066 7.965 10.406 TFR-3 2.62 0.094 - - 0.036 2.432 2.809 IMR-3 32.667 5.75 - - 0.176 21.167 44.167 Õ¿ñíýãò Á.10 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Áàðóóí á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 77.202 1.532 1873 1.58 0.02 74.139 80.266 CEB 2.59 0.041 1873 0.825 0.016 2.509 2.672 CEB40 4.879 0.132 398 1.276 0.027 4.616 5.143 MAR20 19.882 1.45 1358 1.338 0.073 16.983 22.781 CMAR 72.13 1.066 1873 1.028 0.015 69.999 74.261 CUSE 66.173 1.36 1351 1.056 0.021 63.453 68.893 IUD 35.307 1.638 1351 1.259 0.046 32.031 38.583 PILL 8.734 0.866 1351 1.128 0.099 7.001 10.467 NOMORE 68.394 1.509 1351 1.193 0.022 65.375 71.413 IDEAL 3.36 0.038 1873 1.353 0.011 3.284 3.437 DIE 41.753 1.485 1643 1.22 0.036 38.783 44.723 NORISK 66.707 1.18 1643 1.015 0.018 64.347 69.068 ABORT 4.271 0.46 1873 0.983 0.108 3.352 5.19 TFR-3 2.904 0.136 - - 0.047 2.633 3.176 IMR-3 32.433 5.819 - - 0.179 20.795 44.072 183
- 205. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.11 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Ç¿¿í á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.179 3.141 827 2.119 0.041 69.897 82.461 CEB 2.661 0.062 827 0.774 0.023 2.537 2.785 CEB40 5.21 0.195 200 1.174 0.037 4.82 5.6 MAR20 30.705 2.637 596 1.394 0.086 25.432 35.978 CMAR 74.244 1.922 827 1.263 0.026 70.4 78.088 CUSE 69.544 2.283 614 1.228 0.033 64.977 74.111 IUD 36.482 2.468 614 1.27 0.068 31.545 41.419 PILL 12.541 1.351 614 1.01 0.108 9.838 15.244 NOMORE 59.283 1.998 614 1.007 0.034 55.288 63.278 IDEAL 3.034 0.022 827 0.639 0.007 2.99 3.078 DIE 51.777 2.668 788 1.498 0.052 46.44 57.113 NORISK 82.234 1.811 788 1.329 0.022 78.612 85.855 ABORT 6.651 1.212 827 1.398 0.182 4.226 9.075 TFR-3 2.832 0.2 - - 0.07 2.433 3.231 IMR-3 34.916 9.961 - - 0.285 14.993 54.839 Õ¿ñíýãò Á.12 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - ªìíºä á¿ñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 80.921 3.604 608 2.26 0.045 73.713 88.129 CEB 2.513 0.125 608 1.486 0.05 2.263 2.763 CEB40 4.736 0.214 121 1.132 0.045 4.307 5.165 MAR20 33.573 2.796 417 1.207 0.083 27.982 39.164 CMAR 68.75 1.936 608 1.029 0.028 64.878 72.622 CUSE 72.01 2.087 418 0.949 0.029 67.836 76.183 IUD 27.273 2.011 418 0.922 0.074 23.25 31.296 PILL 17.225 2.055 418 1.111 0.119 13.115 21.335 NOMORE 63.876 3.567 418 1.516 0.056 56.742 71.009 IDEAL 3.349 0.058 608 1.176 0.017 3.234 3.464 DIE 57.388 3.475 582 1.694 0.061 50.438 64.338 NORISK 80.069 1.995 582 1.204 0.025 76.079 84.058 ABORT 5.428 0.77 608 0.838 0.142 3.887 6.969 TFR-3 2.97 0.2 - - 0.067 2.571 3.369 IMR-3 23.411 8.69 - - 0.371 6.031 40.791 184
- 206. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.13 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - Óëààíáààòàð õîò, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 82.335 1.09 3023 1.571 0.013 80.156 84.515 CEB 1.728 0.037 3023 1.172 0.021 1.654 1.802 CEB40 3.539 0.105 709 1.516 0.03 3.329 3.748 MAR20 22.577 1.242 2002 1.328 0.055 20.094 25.061 CMAR 59.312 0.853 3023 0.955 0.014 57.606 61.018 CUSE 68.823 1.397 1793 1.277 0.02 66.029 71.617 IUD 27.83 1.159 1793 1.095 0.042 25.512 30.149 PILL 10.429 0.833 1793 1.154 0.08 8.763 12.096 NOMORE 57.613 1.426 1793 1.221 0.025 54.762 60.464 IDEAL 3.136 0.023 3023 1.188 0.007 3.091 3.182 DIE 67.784 1.164 3014 1.368 0.017 65.455 70.113 NORISK 74.253 1.253 3014 1.573 0.017 71.747 76.76 ABORT 9.295 0.621 3023 1.175 0.067 8.054 10.537 TFR-3 1.94 0.086 - - 0.044 1.769 2.112 IMR-3 24.087 5.78 - - 0.24 12.526 35.648 Õ¿ñíýãò Á.14 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 15-24 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 76.943 1.088 2767 1.359 0.014 74.766 79.119 CEB 0.414 0.016 2767 1.272 0.039 0.382 0.446 CEB40 - - - - - - - MAR20 - - - - - - - CMAR 31.695 1.103 2767 1.247 0.035 29.488 33.901 CUSE 55.758 1.766 877 1.052 0.032 52.226 59.29 IUD 27.594 1.564 877 1.036 0.057 24.466 30.722 PILL 11.973 1.196 877 1.09 0.1 9.581 14.364 NOMORE 21.095 1.452 877 1.054 0.069 18.19 24 IDEAL 2.727 0.02 2767 1.036 0.007 2.687 2.767 DIE 54.154 1.061 2552 1.076 0.02 52.031 56.276 NORISK 74.647 1.041 2552 1.209 0.014 72.565 76.73 ABORT 3 0.3 2767 0.925 0.1 2.399 3.6 185
- 207. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он ХАВСРАЛТ Б Õ¿ñíýãò Á.15 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 25-34 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 74.711 1.011 3029 1.28 0.014 72.688 76.734 CEB 2.041 0.025 3029 1.14 0.012 1.991 2.091 MAR20 26.279 0.894 3029 1.118 0.034 24.492 28.067 CMAR 83.757 0.671 3029 1.001 0.008 82.415 85.099 CUSE 73.591 0.823 2537 0.94 0.011 71.945 75.237 IUD 37.603 1.138 2537 1.183 0.03 35.328 39.879 PILL 13.283 0.758 2537 1.125 0.057 11.767 14.8 NOMORE 53.015 1.086 2537 1.096 0.02 50.844 55.187 IDEAL 3.177 0.022 3029 1.157 0.007 3.133 3.22 DIE 56.938 1.063 2926 1.161 0.019 54.811 59.064 NORISK 74.71 0.872 2926 1.086 0.012 72.965 76.454 ABORT 11.621 0.62 3029 1.065 0.053 10.381 12.861 Õ¿ñíýãò Á.16 Ò¿¿âýðëýëòèéí àëäàà - 35-49 íàñ, Ìîíãîë óëñ, 2003 îí Õýðýãëýñýí Õàðüöàíãóé Ñòàíäàðò Õàìàðñàí ò¿¿âýðëýëòèéí ñòàíäàðò Yç¿¿ëýëò Õýìæýý àëäàà õ¿í àì àðãûí íºëºº àëäàà Ìàãàäëàëûí õÿçãààð R SE N DEFT SE/R R-2SE R+2SE RADIO 77.516 0.902 3518 1.282 0.012 75.711 79.321 CEB 3.908 0.045 3518 1.363 0.012 3.818 3.999 CEB40 4.345 0.058 2090 1.259 0.013 4.229 4.461 MAR20 25.611 0.913 3518 1.241 0.036 23.785 27.437 CMAR 83.314 0.685 3518 1.09 0.008 81.944 84.685 CUSE 68.918 0.947 2931 1.108 0.014 67.023 70.813 IUD 30.16 0.886 2931 1.045 0.029 28.389 31.932 PILL 8.666 0.577 2931 1.11 0.067 7.512 9.82 NOMORE 84.681 0.65 2931 0.977 0.008 83.381 85.981 IDEAL 3.7 0.023 3518 1.149 0.006 3.655 3.746 DIE 58.645 0.984 3424 1.169 0.017 56.677 60.613 NORISK 77.22 0.844 3424 1.177 0.011 75.532 78.908 ABORT 8.186 0.52 3518 1.125 0.064 7.147 9.226 186
- 208. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он Хавсралт В 187 Õàâñðàëò  ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãààíû óäèðäàõ çºâëºë Óäèðäàõ çºâëºëèéí Íýð Àëáàí òóøààë Äàðãà Ï. Áÿìáàöýðýí Yíäýñíèé ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Á. Öýðýíõàíä YÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí äàðãà Ãèø¿¿í Ä. ̺íõºº ÍYÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí õºòºëáºðèéã äýìæèõ íýãæèéí àõëàõ çºâëºõ Ñ. Íàâ÷ ÍYÁ-ûí ÕÀÑ-ãèéí ñóóðèí òºëººëºã÷èéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí È. Äàâààäîðæ ÝÌß-íû àõëàõ ìýðãýæèëòýí ÍYÝÌ-èéí òºñëèéí ¿íäýñíèé óäèðäàã÷ Ñ. Ðýãçýí ÍÕÕß-íû ìýðãýæèëòýí Í. Øèíýòºãñ ÍYÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí õºòºëáºðèéã äýìæèõ íýãæèéí çºâëºõ À. Àìàðáàë ÌÎÍ/02/Ï08 òºñëèéí ñóäàëãàà õàðèóöñàí ìåíåæåð Ï. ̺íõöýöýã YÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí ͺõºí ¿ðæèõ¿éí ýð¿¿ë ìýíäèéí ñóäàëãààíû àæëûí õýñýã Àæëûí õýñãèéí Íýð Àëáàí òóøààë Äàðãà À. Àìàðáàë ÌÎÍ/02/Ï08 òºñëèéí ñóäàëãàà õàðèóöñàí ìåíåæåð Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ã. Áàÿðõ¿¿ YÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí Ãèø¿¿í Á. Ñàðàí÷èìýã YÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí àõëàõ ìýðãýæèëòýí Í. Øèíýòºãñ ÍYÁ-ûí Õ¿í àìûí ñàíãèéí õºòºëáºðèéã äýìæèõ íýãæèéí çºâëºõ Ã. Ñî¸ëãýðýë ÝÌß-íû àõëàõ ìýðãýæèëòýí Æ. Äýìáýðýëñ¿ðýí ÝÌß-íû õàðúÿà íèéãìèéí ýð¿¿ë ìýíäèéí õ¿ðýýëýí Á. Öýäìàà Ýõ íÿëõàñûí ýðäýì øèíæèëãýýíèé õ¿ðýýëýíãèéí èõ ýì÷ Ä. Ñ¿õýý ÝÌØÓÈÑ-èéí áàãø Á. Íàðàí÷èìýã ÌÓÈÑ-ûí ÕÀÑÑÒ-èéí áàãø Ç. Íàíñàëìàà YÑÃ-ûí Ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàëò, ïðîãðàìì õàíãàìæèéí ãàçðûí àõëàõ ìýðãýæèëòýí Ò. Óÿíãà YÑÃ-ûí Õ¿í àì, íèéãìèéí ñòàòèñòèêèéí ãàçðûí ìýðãýæèëòýí
- 209. Хүн амын нөхөнүржихүйн эрүүл мэндийн түүвэр судалгаа 2003 он Хавсралт В Ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëàëòàíä îðîëöîã÷èä Òºñëèéí ¿íäýñíèé óäèðäàã÷ Ï.Áÿìáàöýðýí Çîõèöóóëàã÷èä Á.Öýðýíõàíä, À.Àìàðáàë, Ñ. Íàâ÷àà Áàãèéí àõëàã÷ Çàñâàðëàã÷ Ö. Äîðæïàëàì Ò. Óÿíãà Ã. Áàÿðõ¿¿ Ä. Íàíäèíöýöýã Á. Àëòàíãýðýë Ð. Îéäîâäàíçàí Ñ. Òºãññóâä Á. ̺íõòóóë Æ. Áàòáóÿíò Ö. ×èìýääîðæ Í. Àíàðíîðîâ Õ. ̺íõöýöýã Ö. Áàäðàõ Á. Áàòáàÿð Ø. ×èìýäöýðýí Ë.Àëòàíöýöýã Ä. Æàìáàëäîðæ Á. Ñàðàí÷èìýã Í. Ýãèéìàà Á. Îäîí÷èìýã Ø. Ðèí÷èí ßðèëöëàãà àâàã÷èä Ì. Ãàíáàÿð Ë. ̺íõ-Îä Í. Áàòäîðæ Ñ. Íÿìäîðæ Ö. Äàâàà-ªëçèé Ä. Îòãîíòºãñ Ì. Îþóí÷èìýã Á. Ñàíñàðìàà Ï. Ãýðýë Ã. Àëòàíöýöýã Í. Àëòàíãýðýë Ä. Ýíõñàéõàí Õ. Áàäíàà-Íÿìáóó Í. Áÿìáàñ¿ðýí Ì. Ãàíáîëä Î. Îðõîíáààòàð Ä. Íàíäèíöýöýã Ä. Óðàíòóëãà À. Àðèóñàà Ã. Áóÿíçàÿà À. Îòãîíáèëýã Ð. Ýðäýíýìàíäàë À. Îòãîíëõàì ×. ̺íõáàÿð Ä. Ýíõáàÿñãàëàí Ø. Öîëìîí Ä. Ýíõöýöýã Ï. Øèíýáàÿð Ã. Äîëãîðñ¿ðýí Ì. ̺íõ-Î÷ Í.Áàòöýöýã Î. Àìàðòóÿà Á. ̺íõæàðãàë Î. ×óëóóíáààòàð Ñ. Íàðàí Í. ĺìáºðìàà Á. Îþóíñ¿ðýí Ë. Íÿìæàâ Í. Áÿìáà-Îòãîí Ð. Îíãîíöýöýã Í. Íàðàíãýðýë Ë. Õèøèãçàÿà Ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõàä îðîëöîã÷èä Ïðîãðàìì çîõèîã÷ Ç. Íàíñàëìàà Îïåðàòîðóóä Á. Öýðýíñîëü Ï. ßíæìàà ª. Öîãçîëìàà Ñ. Îþóíöýöýã Ð. Äýëãýðìºðºí Ä. Îäãýðýë Þ. Àëò-Î÷èð Ý. Öàñàí÷èìýã Á. Óðàí÷èìýã 188