1. QuomodovivebantRomani?Por: Carolina Belén de Cañas

2. In domoPrima luce surgit, paucumpanem et caseum edit.Deindepatronusclientibuspecuniamcottidianam et aliquid cibi praebet.Post meridiem Romanicenant: Divessaepe familiares et amicosinvitant, nonnumquamcibos extraordinarios edunt: glires, sumen, phoenicopterum…Romanipauperespane, olivis, uvis, melle contentsunt.Nocteappropinquantomnescubitumeunt, quodnhilnisilucernas olearias habent ad illimunandum.

3. ScholaPueripuellaequeseptem ad quindecimannorum prima luce scholampetunt.Magister servusGraecusest, quipaedagogusappellatur.QuaeapudGraecos “gymnasium” appellatur, discipuli arte legendi, scribendi, computanddocentur. Discuntpraecipue recitando et repetendo.Disípuliutensiliaest: capsampapyri ; pennam et calamumscriptorium; atramentum; tabellamceratam…

4. ForumRomanumMulta monumentaexstant: templa, arcustriumphales, basilicae…Ibi oratores et candidatorationeshabebant, populuslegesferebat, de re publica disputabat.

5. Thermaedeliciaeromanorum!Cottidie post meridiem Romanibalnea publica adeunt. Ibi lavantur, corporaexercent, garriunt…AQUA quattuordecimaquaeductibusRomamducitur in omnesfontes, in latrinas publicas, in thermas, in domos et hortos.

6. RurusServiuvae et olivaelegunt et premunt ad facerevinum et oleum.Magnas gregescaprarumet oviumcurant.Terramaratroarant, quodin hamoligneoconsistit, qui a duobusbobustrahitur.

7. In theatroIn theatroludiscaeniciaguntur, comoediaeveltragoediae.Spectatoresautem saturas praeferuntvel mimos. In pantomimischorus cantica tibis cantat.Mimisempervirisunt. Igiturvirietiam partes feminarumagunt: faciem persona capillorummulierumtegunt, motus et voces mulierumImitantur!

8. Panem et circenses!Ludi circenses in Circo Maximodantur. Omniaspectacula gratis sunt; nonnumquamspectatoribusetiampanispraebetur.Aurigaeequoscurrentesseptiescircum metas agitant. Mataevaldepericulosaesunt…

9. ColosseumMaximunanphitheatrumest, quodquinquagintamiliahominnumaditusintrarepossunt, sine tumultu!Rete arenamcircumdat, ne bestiae in multitudinemsaltent. Tamendominae, pueripuellaeque et servi in superioribus partibus sedent.Vela linteaspectatores a soleprotegunt.In amphitheatrononnumquametiamnaumachiaedantur, pugnae navales: in arena inundata naves veraepugnant!PropeColosseumgladiatoresexercentur…

10. GladiatoresGladiatores ex officiopugnant; plerumqueservisuntvelvoluntarii, quipraemiisattrahuntur. Raro sunthominesscelesti ad ludos damnati.Ante pugnamgladiatoresimperatoremsaludant: “Ave Caesar, morituri te saludant!”Certamineconfectovictoradversarii vitae parcit, si imperator pollicesignumdat.Etiampantheras, ursuset leones pugnant!Crudelissimaautemsuntmuneragladiatorum inter se pugnantium.