Download to read offline
Pspice
- 1. การใชงานโปรแกรม Pspice for windows เบื้องตน มนตรีศิริปรัชญานันท ภาควิชาครุศาสตรไฟฟา สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลาพระนครเหนือ Email : mts@kmitnb.ac.th Homepage : http://www.teched.kmitnb.ac.th/~msn
- 2. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 2 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th โปรแกรม Pspice for windows การวิเคราะหวงจรไฟฟา-อิเลคทรอนิคสที่ซับซอนมากขึ้น เชน การวิเคราะหผลการทํางาน เมื่ออุณหภูมิมีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งไมสามารถทําไดบนโปรแกรม Electronics Workbench เพื่อให ไดผลลัพธหรือคาของตัวอุปกรณตางๆ ไดแก ตัวตานทาน (Resistor) ตัวเก็บประจุ (Capacitor) ตัวเหนี่ยวนําหรือขดลวด (Inductor) และอุปกรณอื่น จะมีสูตรการคํานวณที่เปนมาตรฐาน เชน )()(:tanRe tRitvcesis = R tV ti )( )( = )(/ )(:tan tidt di LtVceInduc = ∫= Vdt L ti 1 )( ∫= idt c i tVceCapaci )(:tan dt dv cti =)( โปรแกรม Pspice เปนโปรแกรมที่สามารถจะวาดรูปวงจรเพื่อใชทดลอง และวิเคราะหวง จรไดเลยซึ่งคลายกับโปรแกรม Electronics Workbench แลวนําไปคํานวณเพื่อนําผลลัพธที่ไดมา วาดกราฟรูปคลื่นของกระแส(current) และแรงดัน (Voltage) โปรแกรม Pspice for windows จะ ทํางานบน windows NT หรือ windows 95 สําหรับ windows 3.1 ก็สามารถจะใชงานไดเชนกัน แตจะตองติดตั้งโปรแกรม Win 32s ลงไปกอน โปรแกรม Pspice for windows จะประกอบดวยแผน CD-ROM 1แผน หรือในเวอรชั่น สําหรับแผนดิสก 3.5” จํานวน 4 แผน (รวม Win 32s) เครื่องไมโครคอมพิวเตอรที่สามารถใช งาน Pspice for windows ประกอบดวย ไมโครคอมพิวเตอร PC/AT 80486DX , Pentium หนวยความจํา RAM 8เมกะไบต ฮารดดิสกมีพื้นที่วาง 30-50 เมกะไบต โปรแกรม MS Windows 3.1 (win32s) , Windows NT , Windows 95 ระบบปฎิบัติการ DOS 6.xx จอภาพ VGA , SVGA การด VGA 1024 , 2048 MB(S3 , ATI , CIRRUS , MPEG ฯลฯ) ดิสกไดรฟขนาด 3.5” CD ROM (ถาใชเวอรชั่นบน CD ROM)
- 3. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 3 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th การติดตั้งโปรแกรม Pspice for windows สําหรับ windows 3.1 ใหทําการติดตั้งโปรแกรม win32s เวอรชั่น 1.25 ขึ้นไปกอนเสร็จ แลวทําการบูตเครื่องใหมเขา windows แลวทําตามขั้นตอนตอไปนี้ ใสแผน Install DISK 1 ในไดรฟ A เขา File Manager เลือกไดรฟ A แลวดับเบิ้ลคลิ๊ก ที่คํา สั่ง setup จะเขาสู Microsim software Installation โปรแกรมจะถามวาไดทําการติดตั้ง win32s หรือยัง เสร็จแลวจะกําหนดไดเรกทอรี่ของ โปรแกรมคือ C:MSIMEV53 หรือเปลี่ยนชื่อไดตามตองการ ก็ไดเสร็จแลวคลิกเมาสที่ปุม OK จะเปนการติดตั้งโปรแกรม แลวเรียกใหใสแผน 2-4 ตามลําดับ หลังจากไดติดตั้งโปรแกรมเสร็จแลวจะสรางโปรแกรมกรุปของ Pspice for windows ดังรูปที่ 1 รูปที่ 1 โปรแกรมกรุปและไอคอนของ Pspice for windows การออกแบบวงจร เริ่มดวยการเขียนวงจรที่ตองการวิเคราะหการทํางาน โดยการเลือก Schemetics จะปรา กฎ Schematic sheet ของ Pspice for windows ดังรูปที่ 2
- 4. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 4 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th รูปที่ 2 Schematic sheet ของ Pspice for windows รูปที่ 3 วงจรตัวอยางในการวิเคราะหการทํางาน
- 5. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 5 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th จากรูปที่ 2 กําหนดตัวอยาง ตองการวิเคราะหการทํางานของวงจรตามรูปที่ 3 การออกแบบวงจร แรก หากเราจะใชตัวเก็บประจุ (capacitor )และตัวตานทาน (Resistor) โดยทําตามขั้นตอนตอไป นี้ เลือกคําสั่ง Draw/Get New Part ตามรูปที่ 4 จะปรากฎหนาตางยอยของ Add Part ดังรูปที่ 4 ใหเลือกคําสั่ง Browse เพื่อดูรายละเอียด หากทราบชื่ออุปกรณแลวสามารถพิมพลงไปได เลย รูปที่ 4 การเริ่มตนวางตําแหนงอุปกรณของ Pspice for windows รูปที่ 5 หนาตาง Add Part ของ Pspice for windows
- 6. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 6 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th หลังจากเลือก Browse จะปรากฎหนาตางของ Get Part ดังรูปที่ 6 โดยที่ทางขวามือจะเปน รายชื่อของไลบราลี สวนทางซายคือรายชื่อตัวอุปกรณ ใหเลือกไลบราลี Source.slb เสร็จแลว ใชเมาสเลือกที่ตัวอุปกรณชื่อ VSRC คลิ๊กที่ปุม OK ตัวอุปกรณจะมาอยูที่ปลายเมาส แลว นําไปบริเวณที่เหมาะสมคลิ๊กเมาสปุมซายเพื่อวางตัวอุปกรณ เสร็จแลวคลิ๊กเมาสปุมขวาเพื่อ เลือกตัวอื่น เลือกไลบราลี analog.slb เพื่อเลือกตัวอุปกรณชื่อ C และ R ตามลําดับจัดวางตามรูปที่ 6 สวนตัวอุปกรณ GND (มี 2 แบบคือ AGND และ EGND) และ Bubble จะอยูในไลบราลี Port.slb เลือกออปแอมปเบอร LF351 ซึ่งอยูใน ……………………… .slb รูปที่ 6 หนาตางของ Get Part การลากเสนใหเลือกคําสั่ง Draw/wire เคลื่อนเมาสมาที่ปลายขาของตัวอุปกรณ คลิ๊กปุมซาย 1 ครั้ง แลวลากเมาสมาที่ปลายขาของตัวอุปกรณอีกตัวหนึ่ง เสร็จแลวคลิ๊กปุมซายก็จะไดสาย สัญญาณตามตองการ สําหรับการหมุนตัวอุปกรณทําไดโดยการกดคีย Ctrl+R ตัวอุปกรณจะหมุนครั้งละ 90 องศา การออกแบบวงจรทุกครั้งอยาลืมตอกราวดใหกับวงจร มิฉะนั้นการวิเคราะหวงจรดวย Simulate จะไมผาน ตอไปจะเปนการกําหนดคาใหกับ VSRC ชี้เมาสที่ตัวอุปกรณ V1. ดับคลิ๊กปุมซาย (ตัว อุปกรณจะเปลี่ยนเปนสีแดง) จะปรากฎหนาตางการกําหนดคา ดังรูปที่ 7
- 7. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 7 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th รูปที่ 7 หนาตางการกําหนดคาของ V1 ใหกําหนดคาตางๆดังรูปที่ 7 เมื่อกําหนดเสร็จแลวตองเซฟดวยคําสั่ง Save Attr และ OK กําหนดคาใหตัวอุปกรณ C และ R ตางดังรูปที่ 3 เสร็จแลวเซฟเก็บไวในไฟลชื่อ siggen.sch ทําการสรางไฟล Netlist ดวยคําสั่ง ANALYSIS/CREATE Netlist เสร็จแลวเลือกคําสั่ง Analysis/Examine Netlist เพื่อขอดูรายละเอียดของวงจรวามีโหนดอะไรบางเชน $N- 00010 และคาคงตัวอุปกรณ ดังรูปที่ 8 รูปที่ 8 รายละเอียดวงจร siggen.net
- 8. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 8 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th การวิเคราะหวงจรดวย Pspice ในการวิเคราะหวงจรจะตองทําการสรางไฟล Netlist กอน เมื่อการสราง Netlist ผานแลว จึงสามารถจะวิเคราะหดวย Pspice การวิเคราะหทําได 3 วิธีคือ 1. กดคีย F11 2. เลือกคําสั่ง Analysis/Simulate ทั้ง 2 วิธีนี้ถาการวิเคราะหไมมีผิดพลาดใดๆก็จะเขาสูโปรแกรม Probe ทันที 3. ออกมาที่โปรแกรมกรุปของ Pspice for windows แลวเลือกไอคอน…..ตามคําสั่งFile/Open แลวเลือกชื่อไฟล Test.cir เสร็จแลวจะแสดงผลลัพธในการวิเคราะหดังรูปที่ 8 รูปที่ 9 ผลการวิเคราะหวงจรดวย Pspice การดูไฟลเอาตพุตของการรันโปรแกรม Pspice เลือกคําสั่ง Analysis/Examine Output จะปรากฎรายละเอียดใน Notepad ดังนี้ NAME X_U2.F1 X_U2.F6 X_U2.F5 X_U13.F1 X_U13.F6 I-SOURCE 0.000E+00 1.000E-05 -1.000E-05 0.000E+00 -5.965E-13 NAME X_U13.F5 I-SOURCE 1.000E-05 **** DIODES NAME X_U2.D1 X_U2.D2 X_U2.D5 X_U2.D6 X_U2.D4 MODEL X_U2.DX X_U2.DX X_U2.DX X_U2.DX X_U2.DX ID -7.89E-12 -7.86E-12 1.00E-05 -5.97E-13 -1.01E-13 VD -7.89E+00 -7.85E+00 5.96E-01 -5.96E-01 -9.97E-02
- 9. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 9 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th REQ 1.00E+12 1.00E+12 2.59E+03 1.00E+12 9.99E+11 CAP 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 NAME X_U2.D3 X_U13.D1 X_U13.D2 X_U13.D5 X_U13.D6 MODEL X_U2.DX X_U13.DX X_U13.DX X_U13.DX X_U13.DX ID -1.01E-13 -7.87E-12 -7.88E-12 -5.97E-13 1.00E-05 VD -1.00E-01 -7.86E+00 -7.88E+00 -5.96E-01 5.96E-01 REQ 9.99E+11 1.00E+12 1.00E+12 1.00E+12 2.59E+03 CAP 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 NAME X_U13.D4 X_U13.D3 MODEL X_U13.DX X_U13.DX ID -1.01E-13 -1.01E-13 VD -1.00E-01 -9.97E-02 REQ 9.99E+11 9.99E+11 CAP 0.00E+00 0.00E+00 **** JFETS NAME X_U2.J1 X_U2.J2 X_U13.J1 X_U13.J2 MODEL X_U2.JX X_U2.JX X_U13.JX X_U13.JX ID -5.00E-05 -5.00E-05 -5.00E-05 -5.00E-05 VGS -4.84E-08 -2.02E-07 -1.52E-07 -9.85E-08 VDS -9.01E+00 -9.01E+00 -9.00E+00 -9.00E+00 GM 5.00E-05 5.00E-05 5.00E-05 5.00E-05 GDS 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 CGS 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 CGD 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 0.00E+00 JOB CONCLUDED TOTAL JOB TIME 11.12
- 10. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 10 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th ตอไปจะเปนการกําหนด รูปแบบการวิเคราะหใหโปรแกรม Pspice โดยกลับมาที่โปรแกรม Schematic แลวเลือกคําสั่ง Analysis/setup จะปรากฎหนาตางของ Analysis setup ดังรูปที่ 10 (ก) (ก) (ข) รูปที่ 10 การกําหนดรูปแบบการวิเคราะหของ Pspice
- 11. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 11 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th ใหเลือกคําสั่ง Transient จะปรากฎหนาตางของ Transient setup ดังรูปที่ 10(ข) ใสคา ตางๆตามรูปที่ 10(ข) เสร็จแลวคลิ๊กปุม OK/close การพล็อตกราฟรูปคลื่นของกระแสและแรงดันดวย Probe การใชโปรแกรม Probe เพื่อวาดกราฟรูปคลื่นของกระแสและแรงดัน สามารถทําได 2 วิธี ดวยกัน วิธีแรกเมื่อรันโปรแกรม Pspice เพื่อวิเคราะหวงจรและไมมีขอผิดพลาดใดๆก็จะเขาสู โปรแกรม Probe ทันที อีกวิธีคือการเขาสูโปรแกรม Probe จากโปรแกรมกรุปของ Pspice for windows แลวเลือกไอคอน Probe ตามดวยคําสั่ง File/Open แลวเลือกชื่อไฟล Test.dat จะปรา กฎหนาจอของ Probe ดังรูปที่ 11 รูปที่ 11 หนาจอของโปรแกรม Probe ตอไปเปนการวาดกราฟใหเลือกคําสั่ง Trace/Add จะปรากฎหนาตางของ Add Traces รูปที่ 12
- 12. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 12 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th รูปที่ 12 หนาตางของ Add Trace หลังจากนั้นใหคลิ๊กเมาสที่ V(vt) แลวขอความจะมาปรากฎที่ชอง Trace Command เชน กัน เสร็จแลวคลิ๊กที่ปุม OK ก็จะไดรูปคลื่นสามเหลี่ยม ตอไปเลือกคําสั่ง Trace/Add แลวคลิ๊ก เมาสที่ V(Vs) และปุม OK ก็จะไดรูปคลื่นสี่เหลี่ยม ดังรูปที่ 13 รูปที่ 13 กราฟรูปคลื่นโดยโปรแกรม Probe
- 13. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 13 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th นอกจากนี้ หากตองการวิเคราะห สวนประกอบของความถี่ (Fundamental of frequency) สามารถใชการวิเคราะหทางฟูเรียร (Fourier Analysis) โดยเลือก Plot / X axis settings คลิก เมาสที่ Fourier ในหนาตางรูปที่ 14 รูปที่ 14 การเลือกวิเคราะหฟูเรียรบนหนาตาง X axis settings หลังจากนั้น จะไดกราฟรูปคลื่นแบบ Fourier Analysis ดังรูปที่ 15 รูปที่ 15 กราฟรูปคลื่นแบบ Fourier Analysis
- 14. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 14 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th แบบฝกหัด จงวิเคราะหวงจรตอไปนี้ เพื่อใหไดผลของ Probe ตามที่แสดง 1.
- 15. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 15 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th 2.
- 16. การใชงานโปรแกรม Pspice forwindows เบื้องตน 16 เอกสารนี้จัดทําขึ้นเพื่อใชในการเรียนการสอนเทานั้น ไมมีจุดมุงหมายในเชิงพาณิชย mts@kmitnb.ac.th 3.