![2.9.
Parcelacja i wykorzystanie gruntu
Wykorzystanie gruntu
Powierzchnia kwartałów
Mapa gęstości zabudowy kwartałów Przedmieścia Oławskiego pokazuje
procentowo stosunek powierzchni zabudowanej do całkowitej powierzchni kwartału. Średnia wartość dla wszystkich kwartałów wynosi: ok. 40%.
Gęstość zabudowy w wyodrębnionych kwartałach waha się od 25% - 55%.
Jest ona wprost proporcjonalna do wielkości kwartału. W kwartałach, które zostały przebudowane ze względu na poszerzenie ulicy Pułaskiego, gęstość zabudowy wynosi od 20-35%. Kwartały o dobrze zachowanej strukturze posiadają gęstość zabudowy powyżej 40%.
Układ urbanistyczny Przedmieścia Oławskiego składa się z kwartałów zabudowy o zróżnicowanej powierzchni (najmniejsze z nich mają powierzchnię: 0,5 - 1 ha, największe ponad 6 ha). Geometria kwartałów wynika z rozwoju urbanistycznego wzdłuż dawnych szlaków handlowych i późniejszych
regulacji układu w II połowie. XIX wieku.
Parcelacja
Wzdłuż głównych ulic Przedmieścia Oławskiego zachowała się historyczna parcelacja odpowiadająca zabudowanym działkom.
Nieliczne wnętrza kwartałowe zawierają się w obrębie jednej działki.
W pozostałych przypadkach podziały geodezyjne wewnątrz kwartałów nie
odpowiadają podziałom wzdłuż ulic, tj. nie są przyporządkowane do pojedynczych kamienic.
Po lewej: wykorzystanie gruntu
Po prawej: powierzchnia kwartałów [ha]
1
2
25%
4,12
20%
3
5,35
12
39%
4
3,70
9,22
14
5
49%
7
49%
28
29%
10
8
17
32%
9
44%
16
47%
47%
35% 29
43%
20
30
36%
25
26
38%
21
0,98
4,68
3,55
2,19
1,68
23
55%
29%
34
24
22
18
19
1,28
15
48%
25%
5,34
13
11
35%
42%
33%
34%
6
33%
27
33
32
51%
31
49%
1,79
0,59
4,20
2,02
2,97
4,74
5,42
3,56
0,58
6,10
4,51
1,33
1,12
2,40
2,27
0,76
1,69
2,09](https://image.slidesharecdn.com/2013-11-18analizymasterplanonline-131118015618-phpapp02/75/Przedmiescie-Olawskie-Masterplan-Analizy-34-2048.jpg)
![4.1
Struktura przestrzenna
Przedmieście Oławskie posiada czytelny układ przestrzenny, wyznacza go
nieregularna siatka ulic głównych, istniejących od XIV wieku (ulice: Komuny
Paryskiej, Pułaskiego, Traugutta) oraz ulicy Kościuszki (utworzonej na początku XIX wieku – 1807). Układ tych ulic został uregulowany w II połowie
XIX w. (pierwszy plan budowlany dla Wrocławia), w 1860 dokonano geometrycznej parcelacji istniejących dróg oraz wyznaczono ulice poprzeczne.
W dalszej kolejności powstały kwartały przyległe do terenów kolejowych.
(1870 – powstaje kwartał Kościuszki - Więckowskiego – Brzeska - Świstackiego - obszar wówczas słabo zagospodarowany). W II połowie XIX w.
struktura urbanistyczna posiadała geometryczną formę.
W strukturze przestrzennej Przedmieścia Oławskiego można wyodrębnić
kilka typów kwartałów zabudowy:
• kwartały duże (jak np. kw. pomiędzy ulicami Pułaskiego, Komuny Paryskiej, Prądzyńskiego),
• kwartały średniej wielkości (jak np. kw. ulic Kościuszki, Więckowskiego,
Chudoby, Brzeska), wśród tych kwartałów można wyróżnić dwa podtypy: kwartały „wertykalne”/pionowe jak np. ww. kwartał Kościuszki,
Więckowskiego, Chudoby, Brzeska oraz kwartały „horyzontalne” jak np.
kw. Krasińskiego, Haukego-Bosaka, Pułaskiego, Worcella)
Po lewej: system kwartałów i ulic
Po prawej: struktura przestrzenna obszaru
• kwartały najmniejsze: jak np. kw. ulic Hercena, Komuny Paryskiej, Krasińskiego, Kniaziewicza.
Większość kwartałów zabudowy ma kształt prostokąta, jednak przebieg
historycznych dróg zdeterminował powstanie kwartałów o kształcie trójkątnym i trapezowym. Tereny pomiędzy ulicą Traugutta a rzeką Oławą nie
posiadają czytelnego układu przestrzennego.
Przebieg ulic w obrębie obszaru opracowania również wynika z historii
rozwoju układu urbanistycznego. Główne ulice, będące reliktem szlaków
historycznych, nie posiadają regularnej geometrii, co pozytywnie wpływa
na tworzenie się zamknięć perspektywicznych.
Główne ulice w obszarze opracowania, które wpływają na kompozycję
przestrzeni całości: ulica Pułaskiego, ulica Kościuszki, ulica Traugutta, ulica
Komuny Paryskie, są to najdłuższe ulice, o nieregularnej geometrii.
Pozostałe ulice, które są krótsze, cechuje regularny przebieg oraz obudowanie historyczną zabudową kamienicową. Tworzą one zwarte wnętrza
urbanistyczne o proporcjach wysokości pierzei do szerokości ulicy 1:1. Parametry te niekorzystnie wpływają na możliwość doświetlenia mieszkań
przez światło słoneczne, ale i tworzą niepowtarzalny charakter miejsca.
Obszar opracowania jest czytelny w strukturze miasta, możliwe jest wyznaczenie jego granic.
• Od północy naturalną granicę stanowi obszar Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego) [wzdłuż ulicy Traugutta (od skrzyżowania
z Fosą Miejską), ulicy Walońskiej, przez Most Oławski]. W przyszłości
planowana jest ponowna urbanizacja obszaru.
• Od wschodu naturalną granicę stanowi północne nabrzeże Oławy na
odcinku od Mostu Oławskiego do ulicy Na Niskich Łąkach. Obecnie tereny nabrzeża Oławy zagospodarowane są w niewielkim stopniu.
• Południową barierą przestrzenną są tory kolejowe wraz z przyległymi
do nich terenami.
54
• Od strony zachodniej naturalną granicę przestrzenną stanowi Fosa
Miejska. Na potrzeby niniejszego opracowania przyjęto, że granicą jest
ulica Dworcowa, umownie oddzielająca Przedmieście Oławskie od
strefy centrum i dworca PKP.](https://image.slidesharecdn.com/2013-11-18analizymasterplanonline-131118015618-phpapp02/75/Przedmiescie-Olawskie-Masterplan-Analizy-54-2048.jpg)
![4.3
Osie widokowe i sekwencje przestrzenne
Definicje
oś kompozycyjna – wyobrażalna prosta biegnąca przez środek jakiegoś układu
elementów przestrzennych, np. zespołu lub
zespołów zabudowy, parku, miasta itd.
oś widokowa
– wyobrażalna prosta
kierująca wzrok na charakterystyczne elementy zagospodarowania terenu lub terenów, w tym elementy znajdujące się poza
obszarem planu (np. określane generalnie
jako krajobraz).
1. Widok na ul. Komuny Paryskiej i ul. Kościuszki
2. Widok na ul. Pułaskiego
11. Widok na Galerię Dominikańską i kościół
4. Widok na wieżę pływalni miejskiej
5. Widok z ul. Kościuszki na Trzonolinowiec
6. Widok z ul. Krakowskiej na ul. Traugutta i Kościuszki
7. Widok z ul. Krasińskiego na gmach Poczty Głównej
8. Widok z ul. Traugutta na kościół św. Maurycego
dominanta – obiekt budowlany lub jego
część, która koncentruje uwagę obserwatorów ze względu na swoją wysokość,
wielkość lub wyróżniającą formę architektoniczną.
krajobraz kulturowy – jest tworzony
przez człowieka w wieloletnim procesie
twórczym cechującym się wielką różnorodnością form. Różnorodność ta determinowana jest przez wiele czynników. Dwa
najważniejsze z nich to czas i miejsce powstania [Pawłowska 2001].
58](https://image.slidesharecdn.com/2013-11-18analizymasterplanonline-131118015618-phpapp02/75/Przedmiescie-Olawskie-Masterplan-Analizy-58-2048.jpg)
![Gleby
W obrębie opracowania nie występują gleby o naturalnym profilu. Obszar
ten jest od setek lat zabudowany i gleby szczątkowe występują jedynie na
terenach skwerów lub w przestrzeni blokowej.
Spośród największych miast kraju (>100 tys. mieszkańców) najbardziej
zanieczyszczone gleby stwierdzono we Wrocławiu. Skażenie to powodują
miedź, rtęć, ołów i cynk. W Krakowie gleby zanieczyszczone są cynkiem,
ołowiem i miedzią, a w Łodzi – miedzią, rtęcią i cynkiem. Warszawa i Poznań należą do miast o glebach wzbogaconych w miedź, ołów i cynk.1
Środowisko
Zawartość ołowiu w glebach
Wrocławia [mg/kg]
<3
15
20
33
62
94
114
514
1 (źródło: Państwowy Instytut Geoloficzny, Państwowy Instytut Badawczy) (http://
www.pgi.gov.pl/pl/analityka-chemiczna-uslugi/3678-naturalne-i-antropogeniczneczynniki-zanieczyszczenia-rodowiska-.html)
143](https://image.slidesharecdn.com/2013-11-18analizymasterplanonline-131118015618-phpapp02/75/Przedmiescie-Olawskie-Masterplan-Analizy-143-2048.jpg)
![Źródła pisane
1. Antkowiak Z., Wrocław od A do Z, Ossolineum 1997
2. Baza danych oraz mapa lokalizacji stacji BTS (http://beta.btsearch.pl)
3. Encyklopedia Wrocławia, red. nauk. Jan Harasimowicz, Wydawnictwo
Dolnośląskie 2006
4. Eysymontt R., Krzywka Ł., Przedmieście Oławskie – dzieje, urbanistyka,
architektura [w:] Rocznik wrocławski, nr 7, 2001
5. Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2010-2013 przyjęty Uchwałą Nr
L/1468/10 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2010 r.,
6. Grotowska S., O poczucie więzi z Przedmieściem Oławskim na podstawie
wywiadów z mieszkańcami [w:] Rocznik wrocławski, nr 7, 2001
7. Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx)
8. Komisariat Policji Wrocław Rakowiec
9. Lokalny Program Rewitalizacji Wrocławia na lata 2003-2006 oraz 2007-2013,
przyjęty Uchwałą Nr XLIV/2969/05 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 grudnia
2005 roku,
10. Lorens P., “Urbanistyczne aspekty rewitalizacji centrów miast”, materiały z
16. Program Ochrony Środowiska dla Miasta Wrocławia na lata 2004-2015 przyjęty
Uchwałą Nr XXIX/2220/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 listopada 2004 r.
17. Rejestr Zabytków, Ewidencja Zabytków, Studium Uwarunkowań i Kierunków
Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007,
18. Strategia – Wrocław w perspektywie 2020 plus” / Uchwała Nr LIV/3250/06
RMW z dnia 6 lipca 2006 r.
19. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
Wrocławia / Uchwała Nr LIV/3249/06 RMW z dnia 6 lipca 2006 r.;
20. System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.
pl/www/sip.shtml)
21. Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata 2013-2017 / Uchwała Nr XXXVI/812/12
RMW z dnia 28 grudnia 2012 r.,bip.um.wroclaw.pl
22. Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji
Przestrzennej Wrocławia)
23. Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania
konferencji naukowej Rewitalizacja, Sopot 20089, [dostęp: http://www.sopot.
przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji
pl/eGmina/pl/cityzone/Aktualnosci/Wydarzenia/modules/events/0151.html]
Przestrzennej Wrocławia)
11. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania.
(Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia)
12. Ocena aktualności "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego Wrocławia" oraz miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego na obszarze Wrocławia / Uchwała nr XXIX/646/12 RMW z dnia
5 lipca 2012 r.;
13. Okólska H, Górska H., Wagner-Głowińska J, Przedmieście Oławskie
we Wrocławiu, Materiały z sesji naukowej pod patronatem Prezydenta
Wrocławia…, Wydawnictwo GAJT 1991 s.c., Wrocław 2013
14. Open Street Map (http://www.openstreetmap.org)
15. Państwowy Instytut Geoloficzny, Państwowy Instytut Badawczy) (http://www.
pgi.gov.pl/pl/analityka-chemiczna-uslugi/3678-naturalne-i-antropogeniczneczynniki-zanieczyszczenia-rodowiska-.html)
158
24. Wykaz zabytków Architektury i Budownictwa miasta Wrocławia” (stan na
wrzesień 2012).
25. Założenia polityki społeczno-gospodarczej Wrocławia na rok budżetowy 2013”
Uchwała Nr XXVIII/624/12 RMW z dnia 28 czerwca 2012 r.](https://image.slidesharecdn.com/2013-11-18analizymasterplanonline-131118015618-phpapp02/75/Przedmiescie-Olawskie-Masterplan-Analizy-158-2048.jpg)
Uploaded byWroclawska_Rewitalizacja
Przedmiescie Olawskie Masterplan Analizy
Przedmieście Oławskie Masterplan Analizy
Przedmiescie Olawskie Masterplan Analizy
- 1. Przedmieście Oławskie Analizy MASTERPLAN WROCŁAWSKA REWITALIZACJA SPÓŁKAZ OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 1
- 2.
- 3. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu Zleceniodawca: Miasto Wrocław pl. Nowy Targ 1/8 50-138 Wrocław www.wroclaw.pl Wykonawca: Wrocławska Rewitalizacja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Kuźnicza 56 50-138 Wrocław www.w-r.com.pl Zespół autorski: Grażyna Adamczyk-Arns Justyna Dudek Emilia Grotowska Karolina Wiatrzyk Paweł Wojdylak Wrocław, listopad 2013
- 4. ra Od pl. Wróblewskiego Kras Skarg i ińsk iego kieg o wyb tta Maz ow Traug u ieck a pl. Powstańców Warszawy . Sło wac Traugu tta o-B osa bli a aw ka Gro Oł Wo Na ka ńs Podwale uk eg Most Oławski ka alo W Ha Walo ńs o za ieg er Mi Łu ka wic siń sk go za zy m yP Dą szki ys Zgody kie j o Brz esk Sucha a śc ius zk i ch ich Łąka NaNisk Kra 100 200 300 ka s kow ska Hub 0 4 Ko iego ackie g Świs t Prąd zyńs k iego go kie Pu łas ię W tta iego o ieg sk ow ck gu ows k a dn o Zg u Tra ach Dyrekcyjna Plac ar Kościu Mał un Chud oby Ko Pr ąd go kie bro ws ńs skie Puła a Dworcow zki ka ież go cius Śc dskie Koś bia Plac Kon s 3 Ma tytucji ja o Ża Piłsu ieg Więc kow sk azie ka yb Sz go iej kie ysk nic ask Par tta Kni ny Puł Herc mu gu Dworcow a ena Ko la au Tr Kołłątaja rce l 400 500 m
- 5. spis treści 0. masterplan 4 4.struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 53 Wprowadzenie 6 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 113 5.1. Demografia 114 Analizy - rozpatrywane aspekty i struktura 7 4.1. Struktura przestrzenna 54 5.2. Struktura wieku w kwartałach 116 1. rozwój historyczny 4.2. Strefy wejściowe 56 5.3. Bezrobocie 118 4.3. Osie widokowe i sekwencje przestrzenne 58 5.4. Pomoc społeczna 120 4.4. Typologia przestrzeni publicznych 62 5.5. Bezpieczeństwo 122 4.5. Ulice 64 5.6. Infrastruktura społeczna i kultura 124 2.1. Kontekst ponadlokalny 18 4.6. Oświetlenie 66 5.7. Obiekty oświaty 126 2.2. Granice opracowania 20 4.7. Zieleń 68 5.8. Oferta czasu wolnego dla młodzieży 128 2.3. Regulacje formalno-prawne 23 4.8. Wnętrza kwartałów zabudowy 74 2.4. Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego 24 4.9. Miejsca targów ulicznych, kioski 82 2.5. Ochrona zabytków 26 4.10. Wyposażenie przestrzeni publicznych 82 2.6. Układ urbanistyczny 30 4.11. Wyposażenie wnętrz podwórkowych 84 2.7. Układ urbanistyczny wg regulacji MPZP 34 4.12. Rzeźby 86 2.8. System zabudowy kwartałowej 32 4.13. Zabudowa 88 2.9. Parcelacja i wykorzystanie gruntu 34 4.14. Wysokość zabudowy 91 2.10. Struktury własnościowe 36 4.15. Stan techniczny zabudowy 96 2.11. Funkcje użytkowe 38 4.16 Dachy 98 2.12. Mieszkalnictwo 40 4.17. Elewacje 100 9 1.1. Historia Przedmieścia Oławskiego 10 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (I) 17 3. transport i komunikacja 3.1. Układ drogowy 44 3.2. Komunikacja zbiorowa 46 3.3. Parkowanie 48 3.4. Stan techniczny nawierzchni 50 3.5. Ścieżki rowerowe 52 43 4.18. Strefy parterów i elementy reklamy 102 4.19. Balkony, wykusze, bramy i przejazdy 104 4.20. Okna, drzwi, detale architektoniczne 106 4.21. Inwestycje (2008-2013) 108 4.22. Planowane inwestycje (2013+) 110 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 131 6.1. Aspekty gospodarcze 132 7. środowisko 137 7.1. Hałas 138 7.2. Wody 140 7.3. Pole elektromagnetyczne 141 7.4. Powietrze 142 7.5. Gleby 143 8. podsumowanie i ocena 145 8.1. Analiza SWOT 146 8.2. Aspekty pozytywne 152 8.3. Plan konfliktów 153 4.23. Przedmieście Oławskie (2017+) 112 5
- 6. 1. Masterplan Pod pojęciem Masterplanurozumie się strategiczny dokument planistyczny, którego celem jest określenie sposobu przyszłego postępowania na danym obszarze miasta – a zatem opracowanie logicznego systemu przygotowania i realizacji działań planistycznych, inwestycyjnych i nieinwestycyjnych. Masterplan • wytycza drogę całego procesu • zapewnia kompleksowe spojrzenie na problematykę • definiuje pola działań i kompetencje • tworzy hierarchię działań • pośredniczy między nadrzędnymi wytycznymi a konkretnymi działaniami • ułatwia komunikację i współpracę pomiędzy uczestnikami procesu • jest instrumentem elastycznym dzięki możliwości i konieczności aktualizacji Ze względu na fakt, iż rewitalizacja jest zagadnieniem wielodyscyplinarnym, dla pomyślnego sterowania tym procesem konieczne jest stworzenie dokumentu uwzględniającego różnorodne aspekty i zjawiska, które doprowadziły konkretne miejsce do stanu kryzysowego i wskazanie środków służących trwałemu wyprowadzeniu go z tego stanu. Zjawiska kryzysowe w najbardziej wyrazisty sposób uwidaczniają się w sferach funkcjonalno-przestrzennej, społecznej, gospodarczej i środowiskowej – rzetelne pozyskanie wiedzy o obszarze w kontekście tych sfer jest konieczne w celu opracowania stosownych metod postępowania w przyszłości. Tym samym analizy są fundamentalnym elementem Masterplanu. Mają one za zadanie dostarczyć materiał wyjściowy do konsultacji społecznych i fachowych, aby możliwe było określenie celów strategicznych i operacyjnych rozwoju i odnowy Nadodrza – a co za tym idzie, stworzenie podstaw dla koncepcji przyszłych działań procesu rewitalizacji, rozpoznanie priorytetów i kompetencji oraz wygenerowanie konkretnych projektów. Analizy opierają się z jednej strony na liczbach i twardych faktach (jak dane dotyczące liczby bezrobotnych czy zdanych na pomoc społeczną), ale jednocześnie zawierają szereg spostrzeżeń wynikających z doświadczenia i wiedzy fachowej autorów – przede wszystkim w sferze przestrzennofunkcjonalnej, gdzie niekiedy trudno o wprowadzenie obiektywnych kryteriów. Niemniej jednak w każdym przypadku starano się opisać zauważone zjawiska i sytuacje w sposób możliwie neutralny, unikano ocen opartych na subiektywnej interpretacji, gustach czy aktualnych modach. Masterplan, odnoszący się do problematyki obszaru w sposób interdyscyplinarny, jest dokumentem niezbędnym do podejmowania decyzji zarządczych. Będzie on pełnił funkcję „mapy działań w procesie rewitalizacji“ pozwalającej prowadzić prace etapami, ale w sposób skoordynowany i zgodny z założonymi celami. W oparciu o Masterplan możliwe będzie wykonanie 6 szczegółowych projektów koncepcyjnych dla podobszarów, kwartałów lub obiektów, stworzenie harmonogramów dla poszczególnych działań, określenie nakładów finansowych oraz pozyskiwanie funduszy. Ponadto dokument ten służyć będzie poglądowej prezentacji planowanych zmian i umożliwiać aktywniejsze włączenie mieszkańców i potencjalnych inwestorów w proces rewitalizacji. W tym kontekście celem Masterplanu jest wskazanie pól działania i konkretnych zamierzeń, do realizowania których należy dążyć w założonej perspektywie czasowej i w ramach możliwych do zaangażowania środków. Kompleksowe spojrzenie umożliwi uporządkowanie, wzajemne skoordynowanie i ewentualne uzupełnienie zadań z różnych dziedzin, a elastyczny charakter dokumentu pozwoli na jego konieczną aktualizację w celu reagowania na zmieniające się uwarunkowania. Wobec wielu niewiadomych występujących przy tego typu wieloaspektowych, długofalowych projektach transformacji, jest to idealny instrument sterowania pośredniczący pomiędzy dalekosiężnymi, nadrzędnymi priorytetami a konkretnymi działaniami.
- 7. masterplan Analiza • pozyskanie wiedzy • interpretacja • ocena i wnioski Cele • konsultacje społeczne • onsultacje z UM k • cel strategiczny • cele operacyjne Rozwój historyczny Koncepcja Sposób realizacji • proprytetowe pola działań • uczestnicy • projekty Struktura Masterplanu • obszary z koniecznością interwencji • harmonogram działań Infrastruktura społeczna, sport i rekreacja Analizy do Masterplanu – rozpatrywane aspekty • istniejące obiekty • aktywność w przestrzeń publicznej i półpublicznej Struktura funkcjonalno-przestrzenna • położenie / kontekst • obowiązujące prawo / ochrona zabytków • funkcje użytkowe • własność, parcelacja • układ urbanistyczny • przestrzeń, jej struktura i elementy • zabudowa, jej elementy Mieszkańcy i aspekty społeczne • demografia • bezrobocie • pomoc społeczna • bezpieczeństwo Struktura gospodarcza i miejsca pracy Transport i komunikacja • układ drogowy i komunikacja zbiorowa • stan techniczny nawierzchni • parkingi • ścieżki rowerowe • działalność gospodarcza i jej rodzaje • potencjały i bariery Środowisko • hałas, powietrze, wody, gleby, pole elektromagnetyczne Podsumowanie i ocena • analiza SWOT • plan konfliktów, barier i deficytów 7
- 8.
- 9. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 1.1. Historia Przedmieścia Oławskiego 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 9
- 10. 1.1. Historia Przedmieścia Oławskiego wiek lata wydarzenia,miejsca, osoby XIII 1234 Pierwsze wzmianki o kościele św. Maurycego 1260 Pierwsze wzmianki o kościele św. Łazarza XIV 1312 Fundacja szpitala św. Łazarza W XIV wieku nastąpiło przekształcenie terenu w przedmieście o charakterze ogrodniczym. Warto zaznaczyć, że rzeka Oława stanowiła wtedy ważny element wrocławskiego średniowiecznego systemu energetycznego. Istotną rolę odgrywał usytuowany tutaj Młyn Małgorzaty (03), zwany Żabim Młynem (okolice dzisiejszej Żabiej Ścieżki) oraz obszar zajmowany przez Biały Folwark (04). XVIII 1709 Założono cmentarz na południe od terenów przeznaczonych na nowy szpital 1712 Podarowano bonifratrom parcelę na Przedmieściu Oławskim z przeznaczeniem na szpital 1715-1725 Budowa kościoła pw. św. Trójcy przy Szpitalu Bonifratrów W XVIII wieku jednym z najważniejszych elementów Przedmieścia stanowiła fundacja braci bonifratrów. Klasztor prowadzony przez zakon sprawował opiekę nad chorymi. Zespół budynków składał się z kościoła pw. św. Trójcy (05), budynku klasztorno-szpitalnego (06) oraz założenia ogrodowego (07) i rozciągał się od dzisiejszej ul. Traugutta aż do ul. Komuny Paryskiej. Innymi charakterystycznymi obiektami dla tego okresu były: gospody i budy szewskie, drukarnie perkalu, „turecka” niciarnia i przędzalnia oraz Czerwona Karczma (08). Teren ten był również bogaty w założenia ogrodowe, m.in.: ogród biskupi, radcy handlowego Ropischa, Ranoldscha. 1806-1807 Licznie zniszczenia zabudowy związane z oblężeniem Wrocławia przez wojska francuskie, rozpoczęcie rozbiórki obwarowań 1808 Formalne przyłączenie Przedmieścia Oławskiego do Wrocławia Przedmieście Oławskie miedzioryt z 1809 r. Widok z wieży ciśnień na zachód ok. 1931 r. I poł. XIX Fragment panoramy osiedla widzianego z jednego z dachów budynków Przedmieścia Oławskiego 2010 r. 10 najważniejsze informacje W XIII wieku Przedmieście Oławskie stanowiło obszar podmiejski. Istniała tutaj prawdopodobnie osada tkaczy walońskich w formie niewielkiej wsi typu ulicówki ulokowana przy kościele św. Maurycego (01), rozciągająca się, aż do kościoła św. Łazarza (02). Główne trakty komunikacyjne związane były z przebiegiem szlaków handlowych: pierwszego prowadzącego z Górnych Łużyc, Milska i Południowych Niemiec w kierunku Krakowa, Rusi i Węgier (dzisiejsza ul. Traugutta) oraz drugiego rozpoczynającego się od kościoła św. Łazarza w stronę Strzelina (dzisiejsza ul. Pułaskiego). Z początkiem XIX wieku Przedmieście Oławskie funkcjonowało jako przestrzeń rekreacyjna miasta Wrocławia. Istniały tutaj liczne trasy spacerowe, gospody przy obecnym Pl. Wróblewskiego, kawiarnie z ogródkami. Południowe obszary Przedmieścia Oławskiego posiadały wciąż charakter rolniczy.
- 11. rozwój historyczny 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 10 13 01 06 02 05 07 14 08 12 03 04 11 kościół pw.św. Maurycego kościół pw. św. Łazarza Młyn Małgorzaty (+) Biały Folwark, Pałac Biskupi kościół pw. św. Trójcy klasztor Bonifratrów założenie ogrodowe Bonifratrów Czerwona karczma (+) Dawny dworzec towarowy Lessingplatz, Lessingviertel (+) budynki zakonu "Bethanien"" ewalgelicki Kościół Chrystusowy Teatr Lobego (+) Trzonolinowiec średniowieczne szlaki handlowe średniowieczny szlak rokadowy Kościół pw. św. Maurycego Kościół pw. św. Łazarza Kościół i klasztor Bonifratrów Kościół Chrystusowy wraz z kaplicą Ogród przy klasztorze Bonifratrów Ogród przy Pałacu Biskupim Dawny dworzec towarowy (nieczynny) Kładka nad torami kolejowymi (nieczynna) 09 Mapa wybranych obiektów historycznych oraz szlaków handlowych mających bezpośredni wpływ na rozwój Przedmieścia Oławskiego na przestrzeni stuleci. Na przestrzeni lat wiele obiektów zostało zaadaptowanych na nowe funkcje i przystosowanych do współczesnych potrzeb. Do takich należą między innymi: • • • • Pałac Biskupi (Webskych) pełniący dziś funkcję Muzeum Etnograficznego, Klasztor Zgromadzenia "Bethanien" – dziś Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka CMR, Klasztor Bonifratrów – w części pełniący obecnie funkcję samodzielnego publicznego szpitala klinicznego nr 5, Zakłady Przemysłu Papierowego zaadaptowane na obiekty mieszkalne. Wiele wartościowych historycznych obiektów wymaga pilnych remontów. Poza licznymi kamienicami są to oficyny, zabudowania byłych fabryk (np. Wytwórnia Wódek i Likierów Carla Schirdewana), obiekty sakralne (Kościół Chrystusowy przy Żabiej Ścieżce). 11
- 12. 1.1. wiek lata wydarzenia, miejsca, osoby najważniejszeinformacje II poł. XIX 1815 Utworzenie domu macierzystego „Bethanien” przy ul. Frycza Moderzewskiego 1842 Przeprowadzenie Górnośląskiej Linii Kolejowej 1852 Przeniesienie „Bethanien” na ul. Traugutta 1856 Budowa budynku Głównego Dworca Towarowego Górnośląskiej Linii Kolejowej Pod koniec XIX wieku Przedmieście Oławskie przeszło znaczącą przemianę. Budowa Linii Kolei Górnośląskiej wraz budynkiem głównego dworca towarowego (09) oraz rozwój przemysłu ulokowany wzdłuż rzeki Oławy spowodowały, ze obszar ten zaczął być postrzegany jako bogaty. W trakcie jego gwałtownego rozwoju nastąpiły zmiany urbanistyczne związane z rozwojem przestrzennym oraz wzrostem liczby mieszkańców. Pomiędzy ul. Traugutta, Kościuszki, Pułaskiego i Podwalem zaczęły powstawać bloki zabudowy czynszowej. Zaczęto także wyznaczać nowe ulice. 1866 Budowa wieży wodnej przy ul. Na Grobli 1864-1896 Powstanie nowych skrzydeł szpitalnych Wytwórnia wódek i likierów Schirdewana 1871 Oddanie do użytku nowoczesnych zakładów wodociągowych na Grobli 1873 Poświęcenie kościoła ewangelickiego zgromadzenia żeńskiego „Bethanien” przy ul. Żabia Ścieżka 1882 Zasypanie odcinka rzeki Oławy 1887 Budowa budynku Rejencji (dzisiejsze Muzeum Narodowe) 1892 Ustanowienie przepisów budowlanych uniemożliwiających zbytnią indywidualizację budynków mieszkalnych 1895 Wytwórnia perfum i mydła - Opus A.G. Podwyższenie budynku klasztornego Główny budynek firmy Deubag Ponadto poprzez zmianę biegu rzeki Oławy przeprowadzona została budowa m. Lessinga (dzisiejszy m. Pokoju), utworzono Lessingplatz - dzisiejszy Pl. Społeczny (Pl. Powstańców Warszawy) oraz wzniesiono czynszowe budynki wielorodzinne tworząc tzw. Lessingviertel (10). Zwiększająca się stale liczba mieszkańców doprowadziła do powstania tutaj chyba największej na terenie Wrocławia ilości szkół, a wraz ze szkołami licznych internatów i przytułków oraz hospicjów. Ze względu na różnorodność wyznaniową lokowano tutaj również liczne kaplice małych gmin wyznaniowych. Ważnym elementem powstałym w II połowie XIX wieku stał się ponadto zespół budynków zgromadzenia ewangelickiego „Bethanien” (11), który obejmował: klasztor, szpital, dom, starców, przedszkole, seminarium, liceum (dzisiejszy szpital im. Marciniaka) oraz wzniesiony w późniejszym okresie kościół, którego ruina znajduje się przy dzisiejszej Żabiej Ścieżce(12). Południowe tereny nabrały charakteru kolejowy o osobnym charakterze urbanistycznym. I kwartał XX Kraftverkehr Schlesiens AG 12 1904 Przyłączenie Rakowca do Wrocławia Na początku XX wieku nie powstają już żadne większe założenia mieszkaniowe poza pojedynczymi uzupełnieniami w zabudowie obrzeżnej tego obszaru.
- 13. rozwój historyczny XIII /XIV wiek XV wiek XVIII wiek I kwartał XIX wieku II kwartał XIX wieku III kwartał XIX wieku IV kwartał XIX wieku I kwartał XX wieku LO nr 4 i Gimnazjum nr 3 ul. Świstackiego Mapa obrazująca w sposób umowny chronologię powstawania ulic Przedmieścia Oławskiego wraz z zabudową im towarzyszącą. Obywatelska szkoła średnia, dziś SP nr2 ZS Teleinformatycznych i Elektronicznych Liceum Ogólnokształcące Nr XIII Bulwary spacerowe nad rzeką Oławą Wykorzystanie rzeki Oławy do transportu WOSTiW - kąpielisko "Oława" WOSTiW - plaża przy kąpielisku "Oława" Zachowane elementy dziedzictwa na Przedmieściu Oławskim: • czytelny układ urbanistyczny z zespołami kamienic pochodzących z XIX/XX wieku – w szczególności zabudowania ulic Mierniczej, Podwale, • ślady XIX-wiecznych ulic handlowych – Kościuszki, Traugutta, Pułaskiego, Komuny Paryskiej, • zespoły budynków po byłym Głównym Dworcu Towarowym, • zespoły poklasztorne, np. klasztor Bonifratrów, zgromadzenie "Bethanien", • budynki po byłych fabrykach, np. Wytwórnia Wódek i Likierów, Stara Papiernia, Zakłady Deubag, • obiekty sakralne zgromadzeń wyznaniowych, np. kościoła pw. św. Łazarza, kościoła pw. św. Maurycego, Kościoła Chrystusowego, Adwentystów Dnia Siódmego, • budynki szkół, np. LO nr 4 i Gimnazjum nr 3, Szkoła Podstawowa nr 3 i inne. 13
- 14. 1.1. wiek lata wydarzenia, miejsca, osoby Ipoł. XX 1939-1945 II Wojna Światowa II poł. XX 1945-1952 okres po II Wojnie Światowej 1952- 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa Szpalery zieleni przy ul. Traugutta Handel w parterach ul. Kościuszki Ul. Kościuszki - widok na "Trzonolinowiec" Estakady przy Placu Społecznym 14 W trakcie działań wojennych oraz zaraz po II WŚ Przedmieście Oławskie zostało pozbawione zabudowy na obszarze wspomnianego Lessingviertel, a także pomiędzy kościołami św. Maurycego i św. Łazarza. Przestał wtedy istnieć wzniesiony w II poł. XIX wieku Teatr Lobego (13) – istotny obiekt na mapie Przedmieścia Oławskiego. Zniszczeniom uległy również mniejsze bądź większe fragmenty poszczególnych ulic: Dąbrowskiego, Dworcowej, Haukego-Bosaka, Kniaziewicza, Komuny Paryskiej, Łukasińskiego, Małachowskiego, Prądzyńskiego, Świstackiego, Traugutta, Więckowskiego, Worcella, Zgodnej wraz z zabudowaniami przy Pl. Zgody. Ze wszystkich najbardziej ucierpiała ul. Kościuszki. W czasach PRL brakujące fragmenty pierzei ulic zostały uzupełnione zabudową blokową, często budowaną z elementów prefabrykowanych typu wielka płyta. W tej konwencji powstały nowe obiekty mieszkalne wzdłuż ulic: Małachowskiego, Dworcowej, Kościuszki, Kniaziewicza oraz Haukego-Bosaka. Nietypowym rozwiązaniem konstrukcyjnym może poszczycić się punktowiec mieszczący się na skrzyżowaniu Kościuszki z ul. Dworcową zwany potocznie trzonolinowcem lub też „wisielcem” (14). Pierwotnie składał się z żelbetonowego trzpienia, na którym za sprawą stalowych lin „zawieszone” zostały platformy pięter budynku. Obecnie konstrukcja została wzmocniona. Lata 80. i 90. to okres powstania estakad na terenie dzisiejszego Pl. Społecznego (Pl. Powstańców Warszawy) oraz brakujących uzupełnień. lata 80. i 90. 1997 najważniejsze informacje powódź Kolejne zniszczenia przyniosła mająca miejsce w 1997 roku powódź. Wiele istniejących tutaj budynków ucierpiało. Powołując się na nadwątlenia budynków będące skutkiem powodzi doszło do wyburzeń w rejonach ul. Pułaskiego, Traugutta, Worcella i innych. W ich miejsce wzniesione zostały nowe budynki, które wraz z licznymi remontami kamienic oraz ulic należą do dziejących się tutaj obecnie licznych, współczesnych inwestycji.
- 15. rozwój historyczny Plan Wrocławiai okolicy z 1861 r. - fragment Plan Wrocławia z przedmieściami 1873 r. - fragment Plany przedstawiają zmiany jakie zaszły w strukturze budowlanej Przedmieścia Oławskiego na przełomie XIX i XX wieku Nowszy plan Wrocławia z1891 r. - fragment Budowlany rozwój Wrocławia 1811-1912 r. - fragment 15
- 16.
- 17. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 2.1. Kontekst ponadlokalny 2.2. Granice opracowania 2.3. Regulacje formalno-prawne 2.4. Miejscowe Plany Zagospodarowania 2.5. Ochrona zabytków 2.6. Układ urbanistyczny 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 2.7. Układ urbanistyczny wg regulacji MPZP 2.8. System zabudowy kwartałowej 2.9. Parcelacja i wykorzystanie gruntu 2.10. Struktury własnościowe 2.11. Funkcje użytkowe 2.12. Mieszkalnictwo 17
- 18. 2.1. Kontekst ponadlokalny Ogólne danedotyczące położenia Przedmieścia Oławskiego Skomunikowanie w kontekście lokalnym i ponadlokalnym Przedmieście Oławskie położone jest w środkowej części Wrocławia w bezpośrednim sąsiedztwie ścisłego centrum po jego wschodniej stronie. Obejmuje obszar ograniczony od północy rzeką Odrą, od wschodu rzeką Oławą, od południowego wschodu przechodzi zaś płynnie w ulicę Krakowską łączącą obszar Przedmieścia z innymi wschodnimi i południowymi osiedlami Wrocławia. Granicę południową wyznaczają tereny kolejowe. Przedmieście Oławskie jest osiedlem należącym do dzielnicy Krzyki. Przedmieście Oławskie znajduje się w pobliżu ważnych węzłów komunikacyjnych, jakimi są rejony Pl. Dominikańskiego, Pl. Grunwaldzkiego i Pl. Społecznego. Z południową częścią Wrocławia połączone jest za sprawą dwóch ważnych mostów: Mostu Grunwaldzkiego i Mostu Pokoju, prowadzących w kierunku na Warszawę. Z obszarami ulokowanymi na wschodzie, tj. Na Grobli i Osiedlem Rakowiec, skomunikowane jest za sprawą Mostu Oławskiego, ul. Szybkiej, Żabiej Ścieżki oraz Mostu Rakowieckiego. Przedmieście Oławskie ma dogodne połączenia nie tylko w samym Wrocławiu, ale również z trasami wylotowymi łączącymi Wrocław z innymi miejscowościami. Lokalizacja ze względu na ważne obszary funkcjonalne Przedmieście Oławskie położone jest w pobliżu ważnych centrów struktury funkcjonalnej Wrocławia, tj. Strefy Rynku i Strefy Placu Grunwaldzkiego, w bezpośrednim sąsiedztwie rejonu przemysłowo-usługowego wzdłuż ul. Krakowskiej. Rysunek: Położenie Przedmieścia Oławskiego w kontekście sąsiadujących struktur (po lewej: kontekst całego miasta, po prawej bezpośrednie osiedla) Strefa Rynku Plac Społeczny Przedmieście Oławskie 18
- 19. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) ostrów tumski oko ju ka o za nic er obu sow y na od szk Zg tackie go i Świs ego zyńs ski kiego ściu how oby ej Chud ki Prąd aut go kie ńs ys uliciu Kośc askki z o go ar zy yP Więc kows kie ieg ask puł un uli ca go kie ulica rcow a bro ws Dą zki m Mi Podwale Kras ińskie go podwale Herc ena kołłą taja ulica świd Dwo cius Ko Teren Miejskich Wodociągów żka ch za iej świadcząo tym nie tylko prowadzące przez Przedmieście Oławskie połączenia komunikacyjne, ale przede wszystkim bezpośrednie sąsiedztwo funkcji istotnych w kontekście lokalnym i ponadlokalnym. cie łac ysk a tta ski Par wic WUWA ZOO kampus politechniki wrocławskiej Ś wa abia Ż oła ślą ny a tt guu a ug rau Ma ak a r tT ów os most Oławski ica sta ńc uk e-B ell mu Koś Walońska Ha Wo rc Ko tta ul ce nt ru m nick a gu tta pow Tra u Pr ąd ska Maz owie c Oław Przedmieście Oławskie często postrzegane jest jako obszar położony „na uboczu”. Tymczasem – podobnie jak inne przedmieścia Wrocławia – jest ono dzisiaj istotną strefą w strukturze funkcjonalnoprzestrzennej miasta. hala stulecia gu au Tr go plac grunwaldzki wo ur je ząd wó ki dz aldz ki Grunw t pl.powstańców mos ego Słowackiwarszawy (plac społeczny) azie dskie go panorama racławicka Kni dworzec główny rzec skie asp galeria Dwo a ikow dominikańska Piłsu odr Dun STREFA rynKU Położenie Przedmieścia Oławskiego w kontekście sąsiadujących struktur mo st P mi as ta ołbin most wiecki Na Niskich Łąkach Rako a sk ow ak ar sk ak iw loc ak Kru huby ej ow j ra ii K m Ar 19
- 20. 2.2. Granice opracowania Przebieg granicopracowania analiz niniejszego Masterplanu zdefiniowano w następujący sposób: Powierzchnia terenu w granicach opracowania analiz do Masterplanu to 120 hektarów. Obszar zamieszkuje niewiele ponad 24 tysiące osób. • od północy: granicę wyznaczono wzdłuż ulicy Traugutta (od skrzyżowania z Fosą Miejską), ulicy Walońskiej, przez Most Oławski, Wyodrębniony obszar nie jest zamkniętym w sobie zespołem – nie taki jest cel jego wydzielenia. Istotą jego funkcjonowania jest istnienie jako fragment większej całości, o stosunkowo jednolitym charakterze i wielkości, dla którego przeprowadzenie wielopłaszczyznowych analiz jest słuszne ze względu na kumulację zjawisk i problemów wymagających interwencji. • od wschodu granicę stanowi północne nadbrzeże Oławy na odcinku od Mostu Oławskiego do ulicy Na Niskich Łąkach, • od południa: granicę stanowią tereny kolejowe, • od zachodu granica biegnie wzdłuż ulicy Dworcowej oraz Fosy Miejskiej. Granice obszaru i nazwy ulic 20
- 21. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) ra Od ińsk iego i pl. Wróblewskiego Kras Skarg kieg o Graniceobszaru i nazwy ulic wyb tta Maz ow Traug u ieck a pl. Powstańców Warszawy . Sło wac Traugu tta o-B osa bli a aw ka Gro Oł Wo Na ka ńs Podwale uk eg Most Oławski ka alo W Ha Walo ńs o za ieg er Mi Łu ka wic siń sk go za zy m yP Dą szki ys Zgody kie j o Brz esk Sucha Ko iego ackie g Świs t Prąd zyńs k iego go kie Pu łas ię W a śc tta iego o ieg sk ow ck gu ows k a dn o Zg u Tra ach ius zk i ch ich Łąka Na Nisk Kra 0 100 200 300 ka s kow ska Hub Dyrekcyjna Plac ar Kościu Mał un Chud oby Ko Pr ąd go kie bro ws ńs skie Puła a Dworcow zki ka ież go cius Śc dskie Koś bia Plac Kon s 3 Ma tytucji ja o Ża Piłsu ieg Więc kow sk azie ka yb Sz go iej kie ysk nic ask Par tta Kni ny Puł Herc mu gu Dworcow a ena Ko la au Tr Kołłątaja rce l 400 500 m 21
- 22. 2.3. Regulacje formalno-prawne Przedmieście Oławskiejest przedmiotem ustaleń licznych opracowań programowych, strategicznych i planistycznych. Do dokumentów uchwalonych przez Radę Miejską Wrocławia jako najważniejsze w kontekście rewitalizacji należą: • Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia / Uchwała Nr LIV/3249/06 RMW z dnia 6 lipca 2006 r.; • Ocena aktualności "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia" oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na obszarze Wrocławia / Uchwała nr XXIX/646/12 RMW z dnia 5 lipca 2012 r.; Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia to podstawowy dokument kreujący politykę przestrzenną Gminy, lecz nie jest aktem prawa miejscowego. Studium składa się z dwóch zasadniczych części: uwarunkowań stanu istniejącego diagnozujących aktualną sytuację społeczno-gospodarczą oraz z części określającej kierunki rozwoju polityki przestrzennej miasta. Przedmieście Oławskie zdefiniowano jako śródmiejski zespół urbanistyczny będący częścią tzw. Śródmiejskiego Zespołu Dzielnicowego2. Studium w części uwarunkowań zwraca uwagę na: • plac Społeczny (pl. Powstańców Warszawy) jako „ośrodek wspierający centrum, usytuowane w sąsiedztwie centrum miasta Wrocławia, położone w zasięgu dojścia pieszego z tego ośrodka, ale odseparowane od niego poprzez braki w tkance urbanistycznej lub występowanie obszarów zdegradowanych” (str. 83); • Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego (tabela); • „Strategia – Wrocław w perspektywie 2020 plus” / Uchwała Nr LIV/3250/06 RMW z dnia 6 lipca 2006 r.; • Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2010-2013 / Uchwała Nr L/1468/10 RMW z dnia 20 maja 2010 r. • obszar w rejonie Traugutta i Kościuszki jako dzielnicowy system ośrodków usługowych dla Śródmiejskiego Zespołu Dzielnicowego, ukształtowanego w formie tradycyjnych ulic handlowych; • Program ochrony środowiska dla miasta Wrocławia na lata 2012-2015 / Uchwała nr XXXV/779/12 RMW z dnia 29 listopada 2012 r. • Założenia polityki społeczno-gospodarczej Wrocławia na rok budżetowy 2013” Uchwała Nr XXVIII/624/12 RMW z dnia 28 czerwca 2012 r. • możliwość lokalizacji prestiżowych obiektów kultury w obszarze placu Społecznego w zespołach urbanistycznych Centrum i Przedmieście Oławskie (str. 179); • Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata 2013-2017 / Uchwała Nr XXXVI/812/12 RMW z dnia 28 grudnia 2012 r. • konieczność wyznaczenia rezerw terenowych pod obiekty usług edukacyjnych m.in. w zespole urbanistycznym Przedmieście Oławskie; Strategia – Wrocław w perspektywie 2020 plus to dokument wyznaczający kierunki rozwoju miasta w długofalowej perspektywie. "Strategia” nie deklaruje priorytetów i wyznacza zadań do wykonania, a opisuje pożądane zmiany cywilizacyjne poprzez wskazanie kierunków, w których Wrocław powinien się zmieniać.1 • możliwość wykorzystania budowy obiektów akademickich w zespole urbanistycznym Na Grobli, jako czynnika stymulującego rewitalizację kompleksów zabudowy kamienicowej w zespole urbanistycznym Oławskie Przedmieście, a także wzmacniającego jej efekty3; Uzupełnieniem ustaleń Studium jest "Ocena aktualności Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia" oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na obszarze 2 http://bip.um.wroc.pl/wps/wcm/connect/398102804280289a965bd796e258c1d9/ strategia_pl.pdf?MOD=AJPERES Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania ... str. 69 3 Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania ..., str. 210 1 22
- 23. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Wrocławia."Ocena aktualności Studium" obrazuje zmiany przestrzenne zachodzące na obszarze Wrocławia w latach 2006-2012: zmiany w pokryciu planistycznym, aktywność budowlaną, zmiany w użytkowaniu gruntów i zagospodarowaniu. W ramach Wieloletniego Programu Inwestycyjnego Wrocławia na lata 2013-2017 wprowadzono następujące programy: • Prace przygotowawcze i zadania towarzyszące inwestycjom drogowym; • Program poprawy stanu technicznego infrastruktury drogowej; • Program wspierania terenów pod mieszkalnictwo; • Prace przygotowawcze i zadania towarzyszące inwestycjom infrastrukturalnym; • Budowa i przebudowa infrastruktury sportowej w obiektach oświatowych; • Budowa i przebudowa oświetlenia ulic i miejsc niebezpiecznych; • Program rewitalizacji zieleni, nabrzeży i wysp odrzańskich; • Program poprawy jakości wody we Wrocławiu; 5 Gminny program opieki nad zabytkami opisuje podstawy prawne do formalnej strony ochrony. Główne cele dokumentu to: • dążenie do maksymalnego zachowania substancji zabytkowej obiektów architektonicznych, a w odniesieniu do układów urbanistycznych – oryginalnej tkanki miejskiej; • obejmowanie opieką zabytków bez względu na ich stan zachowania i proweniencję (wielowiekowe nawarstwienia, różnorodność kulturowa, narodowa, religijna i społeczna, której przejawem są zabytki Wrocławia – jako niepowtarzalne bogactwo i walor miasta); W ramach powyższych programów na Przedmieściu Oławskim można wyodrębnić następujące zadania inwestycyjne: • Budowa sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu ulic Kościuszki – Świstackiego; • Poprawa nawierzchni ulic i chodników ul. Traugutta na odcinku od ul. Krasińskiego do pl. Wróblewskiego oraz od ul. Pułaskiego do ul. Krakowskiej; • Poprawa stanu chodnika w ul. Kościuszki (od Pułaskiego do Prądzyńskiego); • Poprawa stanu chodnika ul. Kniaziewicza (od Pułaskiego do Dąbrowskiego); • Przebudowa budynku Gimnazjum nr 3 ul. Świstackiego; • Budowa bloku sportowego w SP nr 85 przy ul. Traugutta; • Budowa nowego bloku sportowego w Zespole Szkół nr 5 przy ul. Haukego-Bosaka; • Budowa boiska piłkarskiego o sztucznej nawierzchni dla potrzeb Szkoły Podstawowej nr 2 przy ul. Komuny Paryskiej – boisko wielofunkcyjne.6 • promowanie adaptacji i modernizacji w celu zachowania ciągłości użytkowania zabytku, utrzymanie dotychczasowych lub wprowadzenia nowych funkcji odpowiednich do charakteru budynku (obiekt zabytkowy nie użytkowany ulega degradacji i w efekcie popada w ruinę); • podejmowanie zadań wspierających pozytywne działania właścicieli i użytkowników obiektów zabytkowych, a w razie konieczności – działań stanowczo dyscyplinujących (wykorzystanie wszystkich dostępnych środków prawnych w celu zapobiegania degradacji stanu zabytków, zapobieżeniu zniszczeniom). Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata 2013 - 2017 Wieloletni Plan Inwestycyjny jest dokumentem zawierającym listę uporządkowanych według przyjętych kryteriów zadań inwestycyjnych przewidzianych do realizacji wraz z zakresem rzeczowym i źródłami finansowania w rozbiciu na poszczególne lata. WPI jest planem kroczącym – to znaczy, że jest aktualizowany co roku, tak aby zawierał taką samą perspektywę czasową planowania inwestycji.4 http://bip.um.wroc.pl/ 4 5 http://www.uspro.pl/files/2012-11-28/23968213e3cc95f3cf3cd45908fd37b3WPI%2020132017%20KONFERENCJA%20NOWA.pdf 6 Ibidem. 23
- 24. Miejscowe Plany ZagospodarowaniaPrzestrzennego 2.4. Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego jako akty prawa miejscowego określają przeznaczenie, warunki zagospodarowania i zabudowy terenu, a także rozmieszczenie inwestycji celu publicznego. Na Przedmieściu Oławskim w obszarze opracowania obowiązuje 12 planów miejscowych – w tabeli poniżej przedstawiono wykaz obowiązujących planów wraz z datą ich uchwalenia. Ze względu na śródmiejski charakter obszaru plany miejscowe podtrzymują dotychczasowe funkcje. Ustalenia w zakresie kształtowania terenów zieleni urządzonej dotyczą przede wszystkim nabrzeży Oławy, terenu przy Szpitalu Bonifratrów i skweru przy Podwalu. Zagadnieniem wymagającym szczególnej uwagi są zapisy planów dotyczące przestrzeni wewnątrzkwartałowych. Do najistotniejszych ustaleń MPZP należą zapisy dotyczące kształtowania zabudowy i gruntów inwestycyjnych. Poza obowiązującymi i nieprzekraczalnymi liniami zabudowy określającymi przestrzenną formę uzupełnień i wskazującymi ich lokalizacje, określone zostały zasady prowadzenia podziałów i scaleń działek geodezyjnych. Numer Nazwa hasłowa planu planu Nazwa miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Data uchwalenia Numer uchwały 372 Plac Społeczny m.p.z.p. dla fragmentu zespołu urbanistycznego Centrum w rejonie Placu Społecznego we Wrocławiu 2010-01-21 XLV/1366/10 (utrata mocy w części) 286 Traugutta MPZP w rejonie ul. gen. R. Traugutta we Wrocławiu 2007-11-15 XIV/337/07 (utrata mocy w części) 429 Komuny Paryskiej, Pułaskiego MPZP w rejonie ulic Komuny Paryskiej i gen. K. Pułaskiego we Wrocławiu 2010-09-09 LIV/1606/10 85 Oławskie Przedmieście, cz. płn. (B) MPZP obszaru ograniczonego: ul. Walońska, pl. Wróblewskiego, ul. Traugutta, ul. na Niskich Łąkach i nadbrzeżem rzeki Oława we Wrocławiu 2002-07-04 L/1757/02 (utrata mocy w części) 292 Na Grobli, cz. płd. MPZP południowej części obszaru Na Grobli we Wrocławiu 2008-10-16 XXV/918/08 189 Lądowisko śmigłowców sanitarnych MPZP obszaru lądowiska śmigłowców sanitarnych dla Centrum Medycyny Ratunkowej we Wrocławiu 2003-09-18 XII/252/03 86 Oławskie Przedmieście, cz. zach. (A) MPZP obszaru ograniczonego: ul. Romualda Traugutta, ul. Podwale, ul. Dworcową, ul. Kościuszki i ul. Pułaskiego 2004-02-19 XX/578/04 (utrata mocy w części) 16 Przedmieście Świdnickie MPZP rejonu Przedmieścia Świdnickiego we Wrocławiu 2000-01-20 XVII/529/00 (utrata mocy w części) 203 Oławskie Przedmieście, cz. D MPZP części “D” obszaru Przedmieścia Oławskiego we Wrocławiu 2007-06-14 X/209/07 202 Oławskie Przedmieście, cz. C MPZP części “C” obszaru Przedmieścia Oławskiego we Wrocławiu 2008-07-10 XXIII/738/08 (utrata mocy w części) 468 Kościuszki, Dąbrowskiego MPZP w rejonie ulic gen. Tadeusza Kościuszki i gen. Jana Henryka Dąbrowskiego we Wrocławiu 2012-11-29 9 XXXV/771/12 305 Centrum-Traugutta MPZP dla fragmentu zespołu urbanistycznego Centrum w rejonie ulicy gen. Romualda Traugutta we Wrocławiu 2007-05-17 IX/188/07 (utrata mocy w części) 24
- 25. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 372 Rysunekprzedstawia syntezę obowiązujących planów miejscowych. Dominujące przeznaczenie terenu w obszarze opracowania to funkcja mieszkaniowa (MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej) oraz mieszkaniowo-usługowa (MW/U – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług). 286 Ponadto przewidziano tereny pod edukację (UO – tereny usług edukacji), usługi zdrowia (UZ – usługi zdrowia), nauki (UN – usługi nauki), sportowe i rekreacyjne (US – tereny sportu i rekreacji), handlowe (UC – tereny handlu detalicznego), kultury (UK – tereny usług kultury), administrację (UA – tereny usług administracji). 86 429 305 202 16 85 203 Rysunek: Synteza ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania 25
- 26. Ochrona zabytków 2.5. Dokumentem ukazującymwartość historyczną zespołów urbanistycznych i pojedynczych obiektów architektonicznych Przedmieścia Oławskiego jest „Wykaz zabytków Architektury i Budownictwa miasta Wrocławia” (stan na wrzesień 2012), udostępniany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Miejskiego Konserwatora Zabytków. Poniższa tabela przedstawia wykaz zabytków znajdujących się w obszarze opracowania wraz z dokładnym adresem, określeniem obiektu, jego pierwotną funkcją oraz datą i numerem wpisu do rejestru wykazu zabytków architektury i budownictwa miasta Wrocławia. Lp. dzielnica 1 Krzyki Na Grobli 2 Stare Miasto Podwale 3 Stare Miasto 4 Wg danych z Wykazu w granicach opracowania znajduje się wpisanych do rejestru zabytków, a tym samym objętych ścisłą ochroną konserwatorską, siedemnaście obiektów, cztery zespoły budynków oraz jeden obszar urbanistyczny. Ten ostatni wyznaczają granice poprowadzone od zachodu Promenadą Staromiejską, ul. Podwale i ul. Dyrekcyjną, od północy rzeką Odrą, od wschodu wzdłuż rzeki Oławy sięgają aż do skrzyżowania ul. Traugutta i ul. Kościuszki z ul. Krakowską od południa wzdłuż terenów kolejowych. ulica nr określenie obiektu kolejność obiektów W granicach opracowania wg ww. Wykazu zabytków znajduje się ponadto wpisanych do ewidencji 427 obiektów oraz 3 elewacje. Ten bardzo wysoki wskaźnik obrazuje, jak dobrze zostały zachowane pierzeje ulic tworzone przez kamienice pochodzące z przełomu XIX/XX wieku. Na szczególną uwagę zasługuje obszar ul. Mierniczej, która zachowana jest w historycznej formie praktycznie w całości i stanowi sztandarowy przykład zespołu budynków w większości wzniesionych w stylu secesyjnym. obiekt pierwotnie rodzaj obiektu nr rejestru data rejestru most Oławski most Oławski most A/2497/350/Wm 25.05.1977 73/74 zespół kamienic zespół kamienic bud. mieszkalny A/4016/345/Wm 15.04.1977 Podwale 75 siedziba PAN 1 kamienica publiczny A/4016/345/Wm 15.04.1977 Stare Miasto Podwale 68 Państwowa Szkoła Muzyczna II stopnia 1 kamienica publiczny A/1486/571/Wm 04.12.1996 5 Stare Miasto Podwale 68 oficyna 2 oficyna bud. mieszkalny A/1486/571/Wm 04.12.1996 6 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 kamienica 1 kamienica bud. mieszkalny A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 7 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 oficyna 2 oficyna bud. mieszkalny A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 8 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 przedogród 3 przedogród ogród/park/skwer A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 4 ogrodzenie ogrodzenie A/2106/589/Wm/1-3 22.03.2000 9 Krzyki-Śródmieście Hercena / Podwale 3-5 / 69 ogrodzenie 10 Krzyki-Śródmieście Hercena 11 urząd celny kamienica bud. mieszkalny A/2377/421/Wm 31.03.1983 11 Krzyki Dąbrowskiego 14/16 zbór kość. Adwentystów Dnia Siódmego Sala Zgromadzeń Kat. Wspólnoty w Chrystusie kościół A/1096 16.12.2008 12 Krzyki-Śródmieście Worcella 5 kamienica kamienica bud. mieszkalny A/5444 06.11.2011 13 Krzyki Traugutta 52 kościół św. Łazarza 1 kościół szpitalny kościół 425/75 06.02.1962 14 Krzyki Traugutta 54 dom pomocy społecznej Caritas 2 szpital publiczny 433/74 06.02.1962 15 Krzyki Traugutta 59 kościół św. Trójcy 1 kościół św. Trójcy kościół A/5351/20 23.10.1961 16 Krzyki Traugutta 57/59 klinika AM 2 klasztor i szpital klasztor A/5302/21 23.10.1961 17 Krzyki Traugutta 111/112 Muzeum Etnograficzne letni pałac biskupów pałac A/2793/182 15.02.1962 26
- 27. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Ochronazabytków zespoły urbanistyczne wpisane do rejestru zabytków zespoły terenowe wpisane do rejestru zabytków obiekty wpisane do rejestru obiekty wpisane do ewidencji obiekty dodatkowo objęte ochroną poprzez plany miejscowe obiekty nieobjęte ochroną 27
- 28. 2.6. Układ urbanistyczny Charakterystyczna dlaukładu urbanistycznego Przedmieścia Oławskiego jest kwartałowa zabudowa kamienic czynszowych. Układ ten został w pełni ukształtowany pod koniec XIX wieku i zachował się z niewielkimi zmianami do dzisiaj. Przedmieście Oławskie rozwijało się poprzez rozbudowę średniowiecznych szlaków handlowych. W II połowie XIX wieku układ ulic i budynków otrzymał geometryczną formę, a w 1890 roku Przedmieście było już całkowicie zabudowane. Dominującym typem zabudowy były kamienice czynszowe o 5 – 6 kondygnacjach, a typowa szerokość ulicy wynosiła 15 m (co wynikało z ówczesnych przepisów). Po lewej: parametry zabudowy ulicy Mierniczej są typowe dla układu urbanistycznego Przedmieścia Oławskiego 28 Po II wojnie światowej układ urbanistyczny Przedmieścia Oławskiego częściowo uległ przekształceniom – na przykład wyburzenie zabudowy w ramach tzw. higienizacji (pierzei ul. Pułaskiego czy Placu Społecznego). W latach 80-tych i 90-tych powstały liczne uzupełnienia luk zabudowy, które w większości wypadków respektują XIX-wieczny układ urbanistyczny. W obszarach dotychczas niezabudowanych miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dopuszczają układ zabudowy dopasowany do charakteru dzielnicy.
- 29. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 1 2 Graniceopracowania i numeracja kwartałów 3 12 4 5 14 6 11 7 10 8 13 15 17 24 16 23 9 22 28 18 19 26 21 33 29 20 30 25 27 32 31 Układ urbanistyczny Po lewej: system kwartałów Po prawej: system kwartałów z zaznaczeniem pierzei budujących kwartały 29
- 30. 2.7. Układ urbanistyczny wgregulacji MPZP Analiza miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego pozwala nakreślić ramy rozwoju przestrzennego obszaru. Generalnie w obszarze opracowania miejscowe plany przewidują uzupełnienie luk w kwartałach zabudowy. W południowej części obszaru (tereny kolejowe) dopuszczona została zabudowa mieszkaniowa. Na terenie Placu Konstytucji 3 Maja przewiduje się funkcję handlową oraz biurową. Od strony Dworca Głównego powstanie przestrzeń publiczna z dużą ilością zieleni urządzonej. W bezpośrednim sąsiedztwie obszaru opracowania znajduje się Plac Społeczny. Ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przewidują powstanie nowego centrum Wrocławia o charakterze administracyjno-biurowym. W obszarze pomiędzy ulicą Traugutta a nabrzeżem Oławy można zaobserwować dążenie do stworzenia czytelnego połączenia z rzeką poprzez zaprojektowanie ulicy w przedłużeniu ulicy Mierniczej. 286 372 86 305 292 429 468 202 85 16 203 189 243 Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia 30
- 31. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Układurbanistyczny przewidziany w regulacjach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego 31
- 32. 2.8. System zabudowy kwartałowej Dominującąstrukturą Przedmieścia Oławskiego jest typowy dla XIX-wiecznej zabudowy śródmiejskiej system zabudowanych i niezabudowanych kwartałów, wydzielonych stosunkowo regularną siatką ulic. Kamienicowe pierzeje tworzą zwarte kwartały zabudowy. Obszar Przedmieścia Oławskiego podlegał wielu przemianom ze względu na zniszczenia, którym uległ w trakcie II wojnie światowej oraz w następstwie powodzi w 1997 r. Przykładem strefy odbiegającej od XIX-wiecznego układu jest strefa ulicy Pułaskiego oraz skrzyżowanie ulicy Pułaskiego i Kościuszki. Przykłady stref odbiegających od systemu zwartej zabudowy kwartałowej Ponadto występują pojedyncze obiekty odbiegające od parametrów XIX-wiecznej zabudowy (m.in. poprzez odmienną linię zabudowy, wysokość gzymsu czy braki w ciągłości pierzei ulicy). Liczne zabudowania powojenne nie zawsze dopasowane są do charakteru osiedla. Po 1945 roku powstały budynki wolnostojące oraz blokowe, nie respektujące historycznych linii zabudowy. Wciąż wskazać można wiele luk w zabudowie. Kwartały przyległe do terenów kolejowych oraz do nabrzeża Oławy charakteryzuje mniej zwarta zabudowa. 1 2 3 3 3 3 4 5 5 6 1. Skrzyżowanie ulic Dworcowej i Kościuszki 2. Skrzyżowanie ulic Kościuszki i Pułaskiego 3. Zabudowa pomiędzy ulicą Traugutta a nabrzeżem Oławy 4. Zabudowa przylegająca do terenów kolejowych 5. Plac Zgody 6. Kwartał pomiędzy ulicą Traugutta, Pułaskiego, Haukego-Bosaka, Krasińskiego 32
- 33. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Przykładystref odbiegających od systemu zwartej zabudowy kwartałowej 1. Skrzyżowanie ulicy Dworcowej i ulicy Kościuszki: w narożniku kwartału zrealizowano w 1967 roku wolnostojący budynek mieszkalny, tzw. Trzonolinowiec. 6 2. Skrzyżowanie ulicy Kościuszki i ulicy Pułaskiego: po powodzi w 1997 roku i wyburzeniu zachodniej pierzei ul. Pułaskiego w miejscu skrzyżowania ulic powstał nieregularny plac, obudowany z trzech stron współczesną zabudową. 3 3. Zabudowa pomiędzy ulicą Traugutta a nabrzeżem Oławy 4. Plac Zgody: nieregularny plac odbiega formą od układu urbanistycznego Przedmieścia Oławskiego 5. Zabudowa przylegająca do terenów kolejowych: struktura zabudowy na granicy z terenem kolejowym jest nieregularna. 1 6. Kwartał pomiędzy ulicą Traugutta, Pułaskiego, Haukego-Bosaka, Krasińskiego: kwartał przylegający do Placu Powstańców Warszawy jest niepełny. 3 2 7 7 5 3 5 0 100 200 300 400 500 m 33
- 34. 2.9. Parcelacja i wykorzystaniegruntu Wykorzystanie gruntu Powierzchnia kwartałów Mapa gęstości zabudowy kwartałów Przedmieścia Oławskiego pokazuje procentowo stosunek powierzchni zabudowanej do całkowitej powierzchni kwartału. Średnia wartość dla wszystkich kwartałów wynosi: ok. 40%. Gęstość zabudowy w wyodrębnionych kwartałach waha się od 25% - 55%. Jest ona wprost proporcjonalna do wielkości kwartału. W kwartałach, które zostały przebudowane ze względu na poszerzenie ulicy Pułaskiego, gęstość zabudowy wynosi od 20-35%. Kwartały o dobrze zachowanej strukturze posiadają gęstość zabudowy powyżej 40%. Układ urbanistyczny Przedmieścia Oławskiego składa się z kwartałów zabudowy o zróżnicowanej powierzchni (najmniejsze z nich mają powierzchnię: 0,5 - 1 ha, największe ponad 6 ha). Geometria kwartałów wynika z rozwoju urbanistycznego wzdłuż dawnych szlaków handlowych i późniejszych regulacji układu w II połowie. XIX wieku. Parcelacja Wzdłuż głównych ulic Przedmieścia Oławskiego zachowała się historyczna parcelacja odpowiadająca zabudowanym działkom. Nieliczne wnętrza kwartałowe zawierają się w obrębie jednej działki. W pozostałych przypadkach podziały geodezyjne wewnątrz kwartałów nie odpowiadają podziałom wzdłuż ulic, tj. nie są przyporządkowane do pojedynczych kamienic. Po lewej: wykorzystanie gruntu Po prawej: powierzchnia kwartałów [ha] 1 2 25% 4,12 20% 3 5,35 12 39% 4 3,70 9,22 14 5 49% 7 49% 28 29% 10 8 17 32% 9 44% 16 47% 47% 35% 29 43% 20 30 36% 25 26 38% 21 0,98 4,68 3,55 2,19 1,68 23 55% 29% 34 24 22 18 19 1,28 15 48% 25% 5,34 13 11 35% 42% 33% 34% 6 33% 27 33 32 51% 31 49% 1,79 0,59 4,20 2,02 2,97 4,74 5,42 3,56 0,58 6,10 4,51 1,33 1,12 2,40 2,27 0,76 1,69 2,09
- 35. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Parcelacjagruntu 0 100 200 300 400 500 m 35
- 36. 2.10. Struktury własnościowe Strukturę własnościgruntów Przedmieścia Oławskiego przedstawiono wskazując tereny należące do poszczególnych rodzajów podmiotów, np. Skarbu Państwa, osób prywatnych czy gminy Wrocław (wraz z wyszczególnieniem rozporządzania tymi terenami – użytkowania wieczystego, trwałego zarządu etc.). Na uwagę zasługuje struktura własności we wnętrzach kwartałów zabudowy, – tutaj dominującym typem własności są grunty gminne bez wieczystego użytkowania, co oznacza, że odpowiedzialność za zagospodarowanie i utrzymanie tych terenów należy do gminy, a nie do mieszkańców okolicznych kwartałów. Grunty leżące pod historyczną zabudową Przedmieścia Oławskiego są w większości wypadków własnością Gminy Wrocław. Część gruntów gminnych oddana jest w użytkowanie wieczyste: są to głównie kamienice mieszkalne oraz pojedyncze działki (m.in. tereny zespołu zabudowy mieszkaniowo-usługowej Angel Wings). Wśród gruntów będących własnością innych osób prawnych można wyszczególnić tereny przynależące między innymi do Akademii Sztuk Pięknych, szpitala im. Marciniaka i Starostwa Powiatowego. Tereny prywatne rozmieszczone są równomiernie w obszarze opracowania. Część terenów funkcjonuje w trwałym zarządzie, z czego większość to tereny komunikacyjne oraz grunty wydzielone pod działalność obiektów edukacji publicznej, W zarządzie Skarbu Państwa znajdują się tereny kolejowe oraz pojedyncze działki. 36
- 37. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Strukturawłasności gruntu Kategorie własności gruntów GW – Gmina Wrocław SP – Skarb Państwa brak danych dot. własności własność GW bez wieczystego użytkowania – pozostałe współwłasność GW i SP współwłasność GW własność GW bez wieczystego użytk. – oddana w użytk. własność GW bez wieczystego użytk. - w trwałym zarządzie własność GW z wieczystym użytkowaniem własność SP bez wieczystego użytk. – pozostałe współwłasność SP własność SP bez wieczystego użytk. – oddana w użytk. własność SP bez wieczystego użytk. – w trwałym zarządzie własność SP z wieczystym użytkowaniem własność innych osób prawnych współwłasność osób fizycznych i innych osób prawnych własność osób fizycznych własność nieustalona 37
- 38. 2.11. Funkcje użytkowe Przedmieście Oławskieto śródmiejski obszar o dominującej funkcji mieszkaniowo-usługowej. Około 40 – 50 % parterów mieści lokale handlowe lub usługowe, a większość z nich znajduje się przy ulicach Traugutta, Kościuszki i Komuny Paryskiej. Ponadto występują obiekty edukacji różnego szczebla: 2 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, 3 zespoły szkół ponadgimnazjalnych oraz liceum ogólnokształcące. Swoją siedzibę mają tu również szkoły wyższe: Akademia Sztuk Pięknych, Szkoła Jazzu i Muzyki Rozrywkowej oraz inne jednostki związane z edukacją: Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Państwowa Akademia Nauk i Państwowa Szkoła Muzyczna II Stopnia. biblioteki (Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna, Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 53 i Filia nr 45) oraz liczne obiekty związane z ochroną zdrowia (między innymi Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka). Znajdujące się tu świątynie wyznaniowe to kościoły rzymsko-katolickie (kościół św. Maurycego i kościół św. Łazarza – obecnie nieczynny dla wiernych), II zbór i kościół Chrześcijan Baptystów, zbór ewangelicko-metodystyczny oraz zbór Adwentystów Dnia Siódmego. W obszarze opracowania występują również obiekty o funkcji kulturalnej: Muzeum Etnograficzne oraz Muzeum Akademii Sztuk Pięknych. W obszarze opracowania znajduje się też komisariat policji, siedziba straży pożarnej, a także gmach Poczty Polskiej, siedziba Starostwa Powiatowego, Dominującą funkcją użytkową na Przedmieściu Oławskim jest funkcja mieszkaniowa. Wiele parterów kamienic mieści lokale usługowe bądź handlowe We wnętrzach kwartałowych zlokalizowane są obiekty, w których prowadzona jest działalność gospodarcza Muzeum Etnograficzne jest przykładem obiektu o funkcji kulturalnej Bliskość centrum Wrocławia powoduje, że w obszarze jest wiele budynków biurowych 38 Na podstawie przeprowadzonej analizy można zauważyć, że koncentracja obiektów związanych z edukacją występuje głównie po zachodniej stronie ulicy Pułaskiego. Szkoła podstawowa nr 2 jest jedną z wielu szkół na Przedmieściu Oławskim Wśród budynków użyteczności publicznej znajduje się wiele związanych z ochroną zdrowie. Powyżej: Apteka Bonifratrów Nowa siedziba Starostwa Powiatowego przy ulicy Kościuszki to obiekt o funkcji ponadlokalnej
- 39. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Funkcjeużytkowe budynki mieszkalne budynki mieszkalne z parterem usługowym budynki usługowe budynki oświaty budynki użyteczności publicznej budynki kultury i kultu budynki techniczne obiekty hotelarskie siedziby organizacji pozarządowych budynki biurowe garaże, oficyny, itp. zabudowa w trakcie realizacji lub planowana 0 100 200 300 400 500 m 39
- 40. 2.12. Mieszkalnictwo obszary objęte programem mieszkaniowym tereny przeznaczone podzabudowę mieszkaniową Program mieszkaniowy A: Angel Wings (faza A) – budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową (10.2005-12.2010) Miasto Wrocław opracowało program mieszkaniowy będący ofertą skierowaną dla mieszkańców oraz inwestorów. Jego istotą jest uruchomienie terenów pod zabudowę poprzez następujące działania: • sporządzenie, uchwalenie i doprowadzenie do wejścia w życie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; • rozwiązanie problemu odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę; • rozwiązanie problemu dojazdu do terenu; • przygotowanie terenów będących własnością miasta do zbycia1. W obrębie opracowania wydzielono 3 obszary rozwoju terenów pod mieszkalnictwo, na których powstały budynki mieszkalne o zróżnicowanym standardzie: A 50 B B C 51 49 49 – Świdnickie Przedmieście: budynki mieszkalne z funkcją handlowo-usługową przy ul. Kościuszki 95-117 / Dąbrowskiego (06.2013). Planowana jest kontynuacja kolejnych etapów inwestycji. B: Pułaskiego17/33 – budynek mieszkalny TBS (2007-2009) 50 – Przedmieście Oławskie część A: budynek mieszkalny TBS przy Pułaskiego (2007-2009) 51 – Przedmieście Oławskie Północne: budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową Angel Wings (Faza A, 10.2005-12.2010). Planowana jest kontynuacja kolejnych etapów inwestycji. Lokale socjalne D: Kościuszki 95-117 / Dąbrowskiego – budynki mieszkalne z funkcją handlowousługową (06.2013) etap 1 Na obszarze objętym opracowaniem zlokalizowanych jest 169 mieszkań socjalnych – wobec ogólnej liczby 1309 mieszkań socjalnych w całym Wrocławiu jest to 12,9 %, a wobec liczby mieszkań socjalnych w dzielnicy Krzyki (376) jest to niecałe 45 %. Na podstawie przeprowadzonej analizy wykazano, że przeważająca liczba lokali socjalnych pomiędzy ulicami Mierniczą / Traugutta / Brzeską. Przeważają kamienice, w których jest tylko 1 mieszkanie socjalne. www.wroclaw.pl 1 40 1 lokal w kamienicy 2 lokale w kamienicy 3 lokale w kamienicy 4 lokale w kamienicy
- 41. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Wobszarze objętym opracowaniem znajduje się 445 budynków mieszkalnych będących w zasobie komunalnym. 142 kamienic (32 % wskazanego zasobu) stanowi wyłączną własność miasta. 40 % budynków posiada większościowy udział Miasta, 28 % to budynki posiada mniejszościowy udział Miasta. Procentowy udział Miasta w nieruchomościach mieszkaniowych 100 % Łącznie w obszarze znajduje się 6356 mieszkań komunalnych, Średnia powierzchnia mieszkań to 54 m2. 75 – 99 % Około 8% mieszkań (536 mieszkania) to mieszkania duże (o powierzchni powyżej 80 m2). 25 – 49 % Zaległości czynszowe najemców i użytkowników mieszkań wynoszą ok. 53 mln złotych. Średnie zadłużenie 1 mieszkania to ok. 8330 zł. budynki deweloperskie i spółdzielni mieszkaniowych Stopień zużycia budynków jest określany na ok. 50%. Stan techniczny budynków jest często niezadowalający – w większości budynków zachodzi pilna potrzeba przeprowadzenia prac remontowych i modernizacyjnych. Problemem uniemożliwiającym przeprowadzenie kompleksowych remontów jest skomplikowana sytuacja własnościowa. Większość budynków znajduje się we współudziale miasta oraz właścicieli prywatnych. 50 – 74 % 1 – 24 % budynki o funkcji niemieszkalnej W obszarze występuje znaczna ilość mieszkań niesamodzielnych i substandardowych. 41
- 42.
- 43. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 3.1. Układ drogowy 3.2. Komunikacja zbiorowa 3.3. Parkowanie 3.4. Stan techniczny nawierzchni 3.5. Ścieżki rowerowe 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 43
- 44. Układ drogowy 3.1 Układ drogowy Wewnętrznyukład drogowy Przedmieścia Oławskiego opiera się na trzech głównych trasach: nadrzędnej, w kierunku północno-południowym (ulica Pułaskiego) i dwóch w kierunku wschodnio-zachodnim (ulica Traugutta i ulica Kościuszki. Pozostałe ulice funkcjonują jako uzupełniające. Przedmieście Oławskie w obrębie granicy administracyjnej osiedla charakteryzuje wysoki współczynnik motoryzacji. Wynosi on 362 samochody na 1000 mieszkańców Wrocławia. Współczynnik motoryzacyjny dla innych śródmiejskich dzielnic Wrocławia jest znacznie niższy (237-309), a średnia dla całego miasta 315 samochody. Powyższa statystyka przekłada się na przestrzenne aspekty związane z obecnością samochodów w mieście. OŁAWS KA drogi główne IV A O WST PL. P A WY WA RSZ Kategorie dróg wg Studium Strefy ruchu uspokojonego, strefa płatnego parkowania drogi zbiorcze B GRO BLI PUŁ M ŚCIUSZKI Strefa ruchu uspokojonego MA ŁA UNY 30 A Strefa C KO UGUTT KO A Strefa B PA VII RYSK ŚCIUSZKI IEJ KO CH O WSK IEGO KA KO WS KRA DYREKCYJNA VI TR AS KIEG Strefy ruchu uspokojonego, strefa płatnego parkowania 44 C III O ŃCÓW NA 30 30
- 45. transport i komunikacja 98 Kategoriedróg Tra u droga pierwszorzędna ińsk iego gu tta Walo ńs droga drugorzędna ka Kras Most Oławski uk eg osa droga jednokierunkowa ka ńs Podwale o-B ważniejsze drogi alo W Ha ka Wo rc za nic er Mi siń sk ieg zki Pr ąd Puła zy ńs skie kie go o na od Zg j kieg Ko iego tack iego ię W Brz esk ius zk i oby a śc Więc kow sk Świs zyńs Prąd o ieg sk ow ck o go łas kie Pu ka iego kie tta ows k ys gu ach ar u Tra Mał un yP szki ież Plac Zgody m Kościu Śc Ko Plac K tucji onsty3 Ma ja go go ask za bia ch ich Łąka Na Nisk Chud o Puł ena a Dąbr owsk ie wic ka yb Sz Ża kieg iej ka azie cius uds ysk Łu Kni Koś Piłs Par tta Dworcow ny gu Herc mu au Tr Ko ieg o ella ska kow Kra 98 0 100 200 300 400 500 m 45
- 46. Komunikacja zbiorowa 3.2 Przedmieście Oławskiejest bardzo dobrze obsługiwane ze strony komunikacji zbiorowej, której węzły znajdują się przy skrzyżowaniach głównych ulic. Atutem obszaru jest bliskość głównego dworca kolejowego. Obecnie torowisko tramwajowe na ulicy Kościuszki pomiędzy ulicami Pułaskiego i Krakowską jest wykorzystywane jako awaryjne ze względu na jego zły stan techniczny. W obszarze opracowania kursują 4 linie tramwajowe: 3, 5, 0L oraz 0P. Linia tramwajowa nr 3 kursuje na trasie Pilczyce – Księże Małe, linia 5 na trasie Oporów – Księże Małe, a linie OL i OP zapewniają połączenie pomiędzy Dworcem Głównym PKP oraz Dworcem Nadodrze. W bezpośrednim sąsiedztwie obszaru kursują linie tramwajowe: 2, 4, 5, 8, 9, 10, 11 i 33+. Ważnym ciągiem komunikacji zbiorowej jest ulica Kołłątaja, położona poza granicą opracowania. Zapewnia ona dostępność dla ulicy Dworcowej i przyległych kwartałów zabudowy. Wzdłuż ulicy Kołłątaja kursują linie tramwajowe 2, 5, 8, 9, 11. Linie tramwajowe biegną wzdłuż głównych ulic komunikacji kołowej: ul. Piłsudskiego, Pułaskiego, Traugutta, Krakowska. Największym węzłem komunikacyjnym jest obszar tzw. Placu Społecznego. Jest to węzeł o znacznej uciążliwości dla pasażerów ze względu na duże odległości pomiędzy poszczególnymi przystankami w jego obrębie. Węzły komunikacji publicznej przystanki autobusowe przystanki tramwajowe węzły komunikacji publicznej postój taksówek 46 Przystanki komunikacji autobusowej rozmieszczone są wzdłuż głównych ulic. Przedmieście Oławskie obsługiwane jest przez linie dzienne i nocne, których przystanki zlokalizowane są głownie przy przystankach komunikacji tramwajowej. W granicach opracowania kursuje 6 linii komunikacji nocnej. Dworzec Główny PKP z przyległym Dworcem PKS zapewniają połączenia aglomeracyjne, krajowe i międzynarodowe. W ich obrębie znajdują się istotne węzły przesiadkowe komunikacji zbiorowej.
- 47. 3 5 10 transporti komunikacja 5 4 33+ 5 4 33+ Komunikacja zbiorowa kieg o 3 5 10 Tra u tta Trasy komunikacji autobusowej 35 Kras ińs gu 0L Walo ńs Trasy komunikacji tramwajowej ka Most Oławski 6A 5 14 145 A 14 Podwale ka 46, 14 Linie tramwajowe i autobusowe 146 Wo rc 149 ella za nic er Mi ieg kie ńs 00 L 12 01 ar ys kie na od Zg j kieg Ko iego tack iego ię W Świs Brz esk ius zk i oby a śc ch 120 ich Łąka Na Nisk Chud zyńs Prąd o ieg sk ow ck o 114 tta 0L yP gu 0P 50 un u Tra 40 2 ka Kościu s 901 90 zki 0L 120 Plac Zgody m ież 14 Ko Plac K tucji onsty3 Ma ja Więc kow sk 0L zy 19 Pr ąd 0P 250 240 o 90 Śc Dą 409 4 bro 0 ws 6 kie go sk bia zki siń go 406 6 145A 149 14 za Ża cius Sz 35 Dworcow a N Puł ena Herc 146 14 5 K 25 3 D 24 241 3 Dworcow a 8 11 259 wic ka yb tta ka azie Koś N2 Łu Kni gu Ko m 901 uny 900 Pary L1 s 20 kiej 114 au Tr 0P ask ieg o 259 8 11 Przystanki tramwajowe ka ńs osa Przystanki autobusowe alo W o-B 0P uk eg 35 Ha 100 200 300 ska L kow 00 Kra 901 9 114 243 0 400 500 m 47
- 48. 3.3 Parkowanie Parkowanie samochodów wobrębie obszaru opracowania jest istotnym problemem wpływającym na kształt i funkcjonowanie przestrzeni. Duża gęstość zaludnienia obszaru oraz lokalizacja różnych usług i handlu generują duże zapotrzebowanie na miejsca parkingowe. Garaż naziemny przy nowej inwestycji mieszkaniowej przy ul. Prądzyńskiego Po lewej: ulica Komuny Paryskiej: samochody zaparkowane są równolegle do jezdni. Po prawej: ulica Chudoby: szerokość ulicy umożliwia obustronne parkowanie prostopadłe. Po lewej: wnętrze kwartału między ulicami Traugutta, Prądzyńskiego, Zgodną i Komuny Paryskiej – zorganizowano parking dla mieszkańców. Po prawej: parking strzeżony płatny przy skrzyżowaniu ulic Szybkiej i Traugutta. Parkowanie na trawnikach w podwórzach: po lewej wnętrze kwartału pomiędzy ulicami Pułaskiego, Komuny Paryskiej i Kościuszki, po prawej pomiędzy ulicami Traugutta, Komuny Paryskiej i Więckowskiego. 48 Przedmieście Oławskie (w obrębie granicy administracyjnej osiedla) charakteryzuje wysoki współczynnik motoryzacji. Wynosi on 362 samochody na 1000 mieszkańców Wrocławia (średnia dla całego Wrocławia to 315). Współczynnik motoryzacyjny dla innych śródmiejskich dzielnic Wrocławia jest znacznie niższy (237-309). Powyższa statystyka przekłada się na przestrzenne aspekty związane z obecnością samochodów w obszarze. 1. Parkowanie wzdłuż ulic to najbardziej powszechna forma parkowania. Na większości z 27 ulic obszaru występuje parkowanie po obu stronach jezdni (równoległe bądź pod kątem 45° do jezdni). Po godzinie 17.oo, gdy większość mieszkańców wraca do domów, wykorzystanie miejsc parkingowych wzdłuż ulic jest niemal 100-procentowe. Niekorzystnym zjawiskiem związanym z tą formą parkowania są trudności powstające w pieszym poruszaniu się po ulicy. 2. Parkowanie zorganizowane oraz "dzikie" we wnętrzach kwartałów Parkowanie zorganizowane występuje przeważnie w obrębie nowych inwestycji mieszkaniowych. Parkingi te liczą na ogół kilkanaście stanowisk i są uporządkowane dzięki oznakowaniu poziomemu nawierzchni. W większości podwórek zaobserwowano niezorganizowane, "dzikie" parkowanie, które jest uciążliwe dla mieszkańców. W wielu wypadkach parkujące samochody stanowią dużą barierę przestrzenną, uniemożliwiającą wykorzystanie podwórek przez mieszkańców na inne cele. W wielu wnętrzach kwartałów znajdują się wolnostojące garaże dla samochodów. 3. Parkingi strzeżone (płatne) są formą zorganizowanego parkowania. W obszarze objętym opracowaniem zlokalizowano 5 parkingów strzeżonych i ogrodzonych. Ponadto obszar częściowo należy do strefy C płatnego parkowania, który ograniczony jest od wschodu ulicą Pułaskiego. 4. Parkingi wbudowane zgodnie z wymogami dokumentów nadrzędnych posiadają narzucony obowiązek organizacji miejsc postojowych w granicach działki, na której zlokalizowana jest inwestycja. Współcześnie powstające budynki często posiadają zorganizowane, najczęściej podziemne parkingi. W obszarze opracowania powstaje zabudowa, w której usytuowane będą podziemne garaże.
- 49. transport i komunikacja Parkowanie parkingizorganizowane parkingi zorganizowane strzeżone parkingi "dzikie" parkowanie wzdłuż ulic postój taksówek wzdłuż ulic istniejące budynki z garażami B powstające budynki z garażami parking wielopoziomowy B B B B B B 0 100 200 300 400 500 m 49
- 50. Stan techniczny nawierzchni 3.4 Historycznietypową nawierzchnią jest kostka brukowa – jak na ulicy Stacha Świstackiego Nawierzchnie ulic nawierzchnia asfaltowa nawierzchnia kamienna nawierzchnia betonowa torowisko betonowe lub kamienne torowisko z tłucznia Nawierzchnie jezdni Przedmieścia Oławskiego są przeważnie asfaltowe lub brukowe. Wyjątek stanowi ulica Szybka o nawierzchni betonowej jako droga dojazdowa do zabudowy wielorodzinnej i usługowej. Asfalt został wprowadzony w miejsce nawierzchni brukowych w celu poprawy stanu technicznego jezdni. W ostatnich latach remonty przeszły ulice Kościuszki (częściowo), Małachowskiego i Traugutta. Wykonano również kompleksową przebudowę ulicy Pułaskiego. Wieloletni Plan Inwestycyjny Wrocławia na lata 2013-2017 przewiduję w 2016 roku przebudowę ul. Pułaskiego na odcinku Kościuszki / Małachowskiego. Strategiczną inwestycją dla miasta Wrocławia będzie budowa Śródmiejskiej Trasy Południowej (ŚTP) 2017+ łączącej Plac Strzegomski z Placem Społecznym, co będzie się wiązało z poszerzeniem ulicy Pułaskiego. Stan techniczny nawierzchni ulic ulice odremontowane obszary potencjalnych utrudnień najbardziej obciążone odcinki ulic ulica o największym obciązeniu Powyżej zmodernizowana ulica Traugutta stan nawierzchni dobry stan nawierzchni średni stan nawierzchni lichy stan nawierzchni zły sygnalizacja świetlna przejścia dla pieszych brak przejść przy skrzyżowaniach Kostka brukowa przy ul. Kościuszki 50 brak przejść przy obiektach oświaty
- 51. transport i komunikacja Nawierzchniechodników nawierzchnia betonowa nawierzchnia kamienna nawierzchnia mieszana nawierzchnia asfaltowa Stan techniczny nawierzchni chodników Nawierzchnie stref pieszych stan dobry stan średni stan zły Nawierzchnie chodników na Przedmieściu Oławskim dzielą się na cztery rodzaje: kamienne, betonowe, asfaltowe i mieszane. Materiałem historycznym jest kostka brukowa, występująca m.in. wzdłuż ulic Mierniczej i Prądzyńskiego. Betonowe i betonowo-kamienne chodniki ulic Traugutta i Pułaskiego utrzymane są w bardzo dobrym stanie technicznym, podobnie jak betonowe chodniki ulicy Kościuszki. Asfaltowe chodniki występują głównie przy ul. Krasińskiego. Kamienny chodnik ulicy Kniaziewicza Wieloletni Plan Inwestycyjny Wrocławia na lata 2013-2017 przewiduje poprawę stanu chodnika ul. Kniaziewicza (od Pułaskiego do Dąbrowskiego) oraz przebudowę chodników ulicy Mierniczej. Asfaltowy chodnik ulicy Krasińskiego Zmodernizowany chodnik ulicy Traugutta o nawierzchni kamienno-betonowej Betonowy chodnik ulicy Haukego-Bosaka 51
- 52. Ścieżki rowerowe 3.5 Wrocławskie rowerowetrasy główne przebiegają: • w północnej część Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego), • na południowym-wschodzie wzdłuż ulicy Krakowskiej, • w centrum wzdłuż ul. Pułaskiego. Trasy te nie są obecnie ze sobą połączone, ale według „Koncepcji podstawowej sieci tras rowerowych we Wrocławiu – układ docelowy. Trasy rowerowe w rejonie Śródmieścia.” Połączenie ich nastąpi poprzez stworzenie następujących planowanych tras głównych: • Krakowska z Pułaskiego wzdłuż ul. Kościuszki oraz Traugutta; • Pułaskiego z częścią usytuowaną po północnej części Placu Społecznego wzdłuż ul. Walońskiej oraz Dobrzyńskiej. Istniejąca infrastruktura rowerowa Trasy główne Parkingi rowerowe Stacje roweru miejskiego Projektowana infrastruktura rowerowa Trasy główne Trasy zbiorcze Trasy rekreacyjne Szlaki rowerowe EuroVelo9 Rowerowy Szlak Odry 52 Projektowane są jednocześnie wzdłuż ulic trasy rowerowe zbiorcze, uzupełniające główny układ komunikacyjny (Piłsudskiego, przedłużenie Kościuszki, Komuny Paryskiej, Oławska). Poprzez Plac Społeczny przebiegają obecnie również dwa szlaki rekreacyjno-turystyczne: Szlak Odry oraz europejski szlak EuroVelo9, które wspiera Dolnośląska Fundacja Ekorozwoju. Również bulwar rzeki Odry oraz Oławy przystosowany jest do rekreacyjnego ruchu rowerowego.
- 53. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 4.1. Struktura przestrzenna struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 4.2. Strefy wejściowe 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 4.3. Osie widokowe i sekwencje przestrzenne 7. środowisko 4.4. Typologia przestrzeni publicznych 8. podsumowanie i ocena 4.5. Ulice 4.6. Oświetlenie 4.7. Zieleń 4.8. Wnętrza kwartałów zabudowy 4.16 Dachy 4.9. Miejsca targów ulicznych, kioski 4.17. Elewacje 4.10. Wyposażenie przestrzeni publicznych 4.18. Strefy parterów i elementy reklamy 4.11. Wyposażenie wnętrz podwórkowych 4.19. Balkony, wykusze, bramy i przejazdy 4.12. Rzeźby 4.20. Okna, drzwi, detale architektoniczne 4.13. Zabudowa 4.21. Inwestycje (2008-2013) 4.14. Wysokość zabudowy 4.15. Stan techniczny zabudowy 4.22. Planowane inwestycje (2013+) 4.23. Przedmieście Oławskie (2017+) 53
- 54. 4.1 Struktura przestrzenna Przedmieście Oławskieposiada czytelny układ przestrzenny, wyznacza go nieregularna siatka ulic głównych, istniejących od XIV wieku (ulice: Komuny Paryskiej, Pułaskiego, Traugutta) oraz ulicy Kościuszki (utworzonej na początku XIX wieku – 1807). Układ tych ulic został uregulowany w II połowie XIX w. (pierwszy plan budowlany dla Wrocławia), w 1860 dokonano geometrycznej parcelacji istniejących dróg oraz wyznaczono ulice poprzeczne. W dalszej kolejności powstały kwartały przyległe do terenów kolejowych. (1870 – powstaje kwartał Kościuszki - Więckowskiego – Brzeska - Świstackiego - obszar wówczas słabo zagospodarowany). W II połowie XIX w. struktura urbanistyczna posiadała geometryczną formę. W strukturze przestrzennej Przedmieścia Oławskiego można wyodrębnić kilka typów kwartałów zabudowy: • kwartały duże (jak np. kw. pomiędzy ulicami Pułaskiego, Komuny Paryskiej, Prądzyńskiego), • kwartały średniej wielkości (jak np. kw. ulic Kościuszki, Więckowskiego, Chudoby, Brzeska), wśród tych kwartałów można wyróżnić dwa podtypy: kwartały „wertykalne”/pionowe jak np. ww. kwartał Kościuszki, Więckowskiego, Chudoby, Brzeska oraz kwartały „horyzontalne” jak np. kw. Krasińskiego, Haukego-Bosaka, Pułaskiego, Worcella) Po lewej: system kwartałów i ulic Po prawej: struktura przestrzenna obszaru • kwartały najmniejsze: jak np. kw. ulic Hercena, Komuny Paryskiej, Krasińskiego, Kniaziewicza. Większość kwartałów zabudowy ma kształt prostokąta, jednak przebieg historycznych dróg zdeterminował powstanie kwartałów o kształcie trójkątnym i trapezowym. Tereny pomiędzy ulicą Traugutta a rzeką Oławą nie posiadają czytelnego układu przestrzennego. Przebieg ulic w obrębie obszaru opracowania również wynika z historii rozwoju układu urbanistycznego. Główne ulice, będące reliktem szlaków historycznych, nie posiadają regularnej geometrii, co pozytywnie wpływa na tworzenie się zamknięć perspektywicznych. Główne ulice w obszarze opracowania, które wpływają na kompozycję przestrzeni całości: ulica Pułaskiego, ulica Kościuszki, ulica Traugutta, ulica Komuny Paryskie, są to najdłuższe ulice, o nieregularnej geometrii. Pozostałe ulice, które są krótsze, cechuje regularny przebieg oraz obudowanie historyczną zabudową kamienicową. Tworzą one zwarte wnętrza urbanistyczne o proporcjach wysokości pierzei do szerokości ulicy 1:1. Parametry te niekorzystnie wpływają na możliwość doświetlenia mieszkań przez światło słoneczne, ale i tworzą niepowtarzalny charakter miejsca. Obszar opracowania jest czytelny w strukturze miasta, możliwe jest wyznaczenie jego granic. • Od północy naturalną granicę stanowi obszar Placu Powstańców Warszawy (Placu Społecznego) [wzdłuż ulicy Traugutta (od skrzyżowania z Fosą Miejską), ulicy Walońskiej, przez Most Oławski]. W przyszłości planowana jest ponowna urbanizacja obszaru. • Od wschodu naturalną granicę stanowi północne nabrzeże Oławy na odcinku od Mostu Oławskiego do ulicy Na Niskich Łąkach. Obecnie tereny nabrzeża Oławy zagospodarowane są w niewielkim stopniu. • Południową barierą przestrzenną są tory kolejowe wraz z przyległymi do nich terenami. 54 • Od strony zachodniej naturalną granicę przestrzenną stanowi Fosa Miejska. Na potrzeby niniejszego opracowania przyjęto, że granicą jest ulica Dworcowa, umownie oddzielająca Przedmieście Oławskie od strefy centrum i dworca PKP.
- 55.
- 56. 4.2 Strefy wejściowe Strefy wejścioweod strony Starego Miasta i ul. Podwale 1. Ulica Oławska – na odcinku pomiędzy ulicami Kazimierza Wielkiego a Traugutta jest uciążliwą arterią komunikacyjną. Od skrzyżowanie z ul. Krasińskiego ul. Oławska przechodzi w ulicę Traugutta, która jest jedną z głównych ulic Przedmieścia Oławskiego oraz w stronę Placu Społecznego (Placu Powstańców Warszawy), Widok w kierunku na Przedmieście Oławskie ze skrzyżowania ulicy Oławskiej i Piotra Skargi Strefa wejściowa od strony wschodniej 9. Ulica Krakowska – jest wylotową arterią komunikacyjną, wzdłuż niej koncentruje się zabudowa o charakterze przemysłowym. Krakowska jest przedłużeniem ulicy Traugutta i łączy się z ulicą Kościuszki. Strefy wejściowa od strony Placu Społecznego (Placu Powstańców Warszawy) 13. Ulica Podwale – jest ulicą ciągnącą się wzdłuż zewnętrznego obwodu Fosy Staromiejskiej. Na odcinku pomiędzy ulicą Kołłątaja a ulicą Dworcową ulica Podwale łączy się z ulicą Komuny Paryskiej. 2. Ulica Krasińskiego – prowadzi do obszaru z Parku Juliusza Słowackiego. 12. Ulica Kościuszki – jest fragmentem dawnego szlaku rokadowego i przebiega równoleżnikowo przez Przedmieście Świdnickie. Historycznie łączyła ze sobą Przedmieście Mikołajskie z Przedmieściem Oławskim. 4. Ulica Plac Powstańców Warszawy oraz ulica Mazowiecka to strefy wejściowe o utrudnionym dostępie dla pieszych, łączące Przedmieście Oławskie z obiektami użyteczności publicznej zlokalizowanymi wzdłuż bulwaru Dunikowskiego i wybrzeża Słowackiego. 11. Ulica Piłsudskiego – przebiega równolegle do historycznego centrum miasta i łączy Dworzec Świebodzki z Dworcem Głównym. Jej przedłużeniem jest ulica Małachowskiego leżąca w granicach opracowania. Strefa wejściowa od strony południowej Strefa wejsćiowa od ulicy Oławskiej (1) 10. Ulica Dyrekcyjna – łączy dwie ważne arterie (ul. Śleżną z ul. Pułaskiego i jest również fragmentem drogi krajowej nr 98. Na odcinku pomiędzy torami kolejowymi (ul. Sucha i ul. Pułaskiego) ulica Dyrekcyjna przebiega pod wiaduktem kolejowym (tzw. wąskie gardło). W ramach budowy śródmiejskiej trasy południowej planowane jest poszerzenie wiaduktu. 3. Ulica Kujawska – jest fragmentem węzła komunikacyjnego w rejonie Pl. Społecznego i stanowi głownie dostęp dla pojazdów samochodowych. Strefy wejściowe od strony Oławy 5. Most Oławski – łączy ulicę Walońską z ulicą Na Grobli (biegnącą wzdłuż lewego brzegu Oławy. 6. Ulica Szybka – łączy ulice Traugutta i Na Grobli. Na wysokości Oławy przechodzi w kładkę pieszą. 7. Żabia Ścieżka (most/kładka) – łączy obszar objęty opracowaniem z terenami rekreacji znajdującymi się przy prawym brzegu Oławy (Park na Niskich Łąkach, boisko piłkarskie, ogródki działkowe). Od lewego brzegu Oławy Żabia Ścieżka jest ciągiem pieszo-rowerowym. 8. Most Rakowiecki – jest fragmentem ulicy Na Niskich Łąkach, biegnącej równolegle do Żabiej Ścieżki i zapewniającej dostęp do terenów rekreacji przy prawym brzegu Oławy. Most Rakowiecki wraz z ulicą Na Niskich Łąkach łączy Przedmieście Oławskie z dzielnicą mieszkaniową Rakowiec, zapewnia dostęp kołowy do siedziby Ośrodka Szkolenia Kierowców Polskiego Związku Motorowego, jak i stadionu KS Polonia. Widok z ulicy Krakowskiej na zbieg ulic Traugutta i Kościuszki 56 Widok z ulicy Dyrekcyjnej na wiadukt kolejowy Widok z Mostu Rakowieckiego w kierunku Przedmieścia Oławskiego
- 57. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Widokz Mostu Oławskiego w kierunku obszaru opracowania Widok z kładki pieszej na Żabiej Ścieżce Widok z Mostu Rakowieckiego w kierunku ulicy Na Niskich Łąkach Główne ulice Główne wejścia 1 Pozostałe wejścia 4 2 3 Wejścia piesze 6 Strefy wejściowe od strony rzeki Oławy 5. Most Oławski 6. ul. Szybka (kładka piesza) 7. Żabia Ścieżka (most/kładka) 8. Most Rakowiecki Strefy wejściowe od strony Placu Społecznego 2. ul. Krasińskiego 3. ul. Kujawska 4. ul. Plac Powstańców Warszawy 13 7 12 11 Strefy wejściowe od Podwala i Starego Miasta 1. ul. Oławska 11. ul. Piłsudskiego 12. ul. Kościuszki 13. ul. Podwale 1. ul. Oławska Pozostałe wejścia 9. ul. Krakowska 10. ul. Dyrekcyjna (wiadukt) 5 8 9 10 57
- 58. 4.3 Osie widokowe isekwencje przestrzenne Definicje oś kompozycyjna – wyobrażalna prosta biegnąca przez środek jakiegoś układu elementów przestrzennych, np. zespołu lub zespołów zabudowy, parku, miasta itd. oś widokowa – wyobrażalna prosta kierująca wzrok na charakterystyczne elementy zagospodarowania terenu lub terenów, w tym elementy znajdujące się poza obszarem planu (np. określane generalnie jako krajobraz). 1. Widok na ul. Komuny Paryskiej i ul. Kościuszki 2. Widok na ul. Pułaskiego 11. Widok na Galerię Dominikańską i kościół 4. Widok na wieżę pływalni miejskiej 5. Widok z ul. Kościuszki na Trzonolinowiec 6. Widok z ul. Krakowskiej na ul. Traugutta i Kościuszki 7. Widok z ul. Krasińskiego na gmach Poczty Głównej 8. Widok z ul. Traugutta na kościół św. Maurycego dominanta – obiekt budowlany lub jego część, która koncentruje uwagę obserwatorów ze względu na swoją wysokość, wielkość lub wyróżniającą formę architektoniczną. krajobraz kulturowy – jest tworzony przez człowieka w wieloletnim procesie twórczym cechującym się wielką różnorodnością form. Różnorodność ta determinowana jest przez wiele czynników. Dwa najważniejsze z nich to czas i miejsce powstania [Pawłowska 2001]. 58
- 59. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 11. 3. 7. 10.Widok z ul. Mierniczej na osiedle Angel Wings 2. 8. 9. 4. 5. 10. 1. 3. Widok na ul. Traugutta i kościół św. Trójcy 6. 9. Widok z ul. Mierniczej na osiedle Angel Wings 59
- 60. 4.3 Sekwencje przestrzenne powstajądzięki charakterystycznym układom urbanistycznym. Osie widokowe tworzone są przez ukształtowane ulice wraz towarzyszącą zabudową, skierowane często na dominanty występujące w krajobrazie. Przestrzeń rozpoznawalna wspomaga orientację w terenie, sprawia, iż identyfikujemy się z danym miejscem, jest bardziej przyjazna dla odbiorców i bardziej interesująca dla ludzi z zewnątrz. Na Przedmieściu Oławskim długie osie widokowe ukształtowane są przez główne ulice Traugutta, Kościuszki i Pułaskiego. Niektóre z krótszych ulic zamknięte są poprzez prostopadle ustawione do nich pierzeje, niektóre zamykane są przez charakterystyczne narożniki przeciwległych kamienic. Widok na dominantę 12-piętrowego trzonolinowca znajdującego się na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Dworcowej. Widok z z ul. Stanisława Więckowskiego na narożnik kwartału przy ul Komuny Paryskiej Do głównych dominant z pewnością zaliczyć można wieżę kościoła św. Maurycego oraz św. Trójcy, Trzonolinowiec, budynek Fortum, osiedle Angel Wings oraz biurowiec znajdujący się przy ulicy Traugutta. Widok z ul. Mierniczej na osiedle Angel Wings. Interesująca, łamana oś widokowa, ograniczona 6-kondygnacyjną historyczną zabudową. Szerokość ulicy od fasady do fasady mieści się w granicach 18m–22 m. Widok z ul. Krakowskiej na budynek narożnego kwartału na priorytetowym skrzyżowaniu ulic Traugutta i Kościuszki Widok na ulicę Pułaskiego - długa oś widokowa zamknięta w oddali przez zabudowę 60 Widok z ul. Kościuszki zamknięty prostopadłą pieżeją Widok na dominantę wieży kościoła św. Maurycego przy ul. Traugutta
- 61. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Osiewidokowe i sekwencje przestrzenne dominanty budynki zamykające osie widokowe ulic narożniki budynków na zamknięciu osi ulic budynki oraz zespoły zabytkowe o dużej wartości kulturowej punkty widokowe charakterystyczne narożniki budynków Widoki w kierunku: 1. wieży budynku pływalni miejskiej 2. Obserwatorium 3. Galerii Dominikańskiej 4. kościoła św. Bernardyna 5. biurowca przy ul. Traugutta 6. Poczty Głównej 7. katedry św. Krzyża 8. kościoła św. Jana Chrzciciela 9. biurowca Fortum 10. kościoła św. Maurycego 11. kościoła św. Trójcy 12. budynku Angel Wings 13. budynku przy ul. Szybkiej 14. budynku z ul. Krakowskiej 15. Trzonolinowca 16. centrum handlowego osie widokowe na budynki zamykające przestrzeń ulic osie widokowe na narożniki budynków osie widokowe na zieleń skweru oś widokowa w kierunku murali 61
- 62. 4.4 Typologia przestrzeni publicznych PrzedmieścieOławskie posiada czytelny system przestrzenny. Jego głównymi elementami są ciągi ulic oraz węzły funkcjonalno-przestrzenne, powstałe na ogół na skrzyżowaniach ulic – są to miejsca, z których częściej korzystają mieszkańcy osiedla i odwiedzający, co podyktowane jest z reguły względami funkcjonalnymi (np. węzły przesiadkowe, oferta handlowo-usługowa, funkcje o charakterze ponadlokalnym). Jako „rdzeń” osiedla można określić ulice Pułaskiego, Traugutta i Kościuszki. Tutaj występują miejsca węzłowe związane z lokalizacją przystanków komunikacji zbiorowej, głównie w rejonie ulicy Pułaskiego oraz zbiegu ulic Kościuszki, Traugutta i Krakowskiej. Pozostałe miejsca wskazane jako kluczowe punkty węzłowe systemu przestrzeni publicznych to węzły przesiadkowe o mniejszej ilości przystanków, jak również skwery czy strefy wejściowe do obiektów o szczególnym znaczeniu. Sieć pozostałych ulic uzupełnia system przestrzenny osiedla. 62 Teren zieleni urządzonej pomiędzy ulicą Podwale i Krasińskiego jest rozległym skwerem, w którego obrębie mieszczą się place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacji. Jest to największe otwarte miejsce wspólne, które jest zagospodarowane i używane zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zagospodarowane nabrzeże Oławy, które zostało zrealizowane w związku z prywatną inwestycją mieszkaniową Angel Wings, jest powszechnie dostępne. Dzięki dobremu zachowaniu struktury przestrzennej, również historyczny charakter osiedla odznacza się znaczną czytelnością. Miejscowe zakłócenia pochodzą z okresu powojennego i polegają na wprowadzeniu nowych form w układzie urbanistycznym – nie respektujących uprzednio ukształtowanego porządku. Przebudowa ulicy Haukego-Bosaka skutkowała zmianą pierwotnych proporcji i wprowadzeniem szpaleru drzew. Znaczną ingerencję w historyczny układ przestrzenny stanowi przebudowa ulicy Pułaskiego.
- 63. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Kluczowepunkty systemu przestrzeni publicznych GŁÓWNE WĘZŁY 6. Rejon skrzyżowania ulic Pułaskiego i Traugutta 1. 6. 7. Rejon skrzyżowania ulic Pułaskiego i Komuny Paryskiej 8. Rejon skryżowania ulic Pułaskiego i Kościuszki 14. 15. 9. Rejon skrzyżowania ulic Traugutta, Żabia Ścieżka i Plac Zgody 13. 11. ejon u zbiegu ulic Traugutta, Kościuszki R i Krakowskiej 2. POZOSTAŁE WĘZŁY 12. 1. Rejon skrzyżowania ulic HaukegoBosaka i Krasińskiego 2. Rejon u zbiegu ulic Podwale, Krasińskiego i Komuny Paryskiej 3. 4. 3. Rejon skrzyżowania ulic Kościuszki i Dworcowej 5. 7. 4. Ulica Dworcowa na odcinku pomiędzy ul. Kościuszki i Piłsudskiego 9. 5. Rejon skrzyżowania ulic Kniaziewicza i Krasińskiego 8. 10. Rejon skrzyżowania ulic Komuny Paryskiej i Kościuszki 10. 12. Strefa wejściowa wraz z parkingiem przed sklepem wielkopowierzchniowym MIEJSCA SZCZEGÓLNE 13. Fragment zagospodarowanego nabrzeża Oławy 14. Przestrzeń ulicy Haukego-Bosaka ze szpalerem drzew 15. Park i plac zabaw pomiędzy ul. Podwale i ul. Krasińskiego POŁĄCZENIA POMIĘDZY WĘZŁAMI 11. 0 100 200 300 przystanek autobusowy 400 500 m przystanek tramwajowy 63
- 64. Ulice 4.5 Na potrzeby niniejszejanalizy zastosowano jako kryterium określające typ ulicy jej szerokość mierzoną od fasady do fasady. W niektórych wypadkach proporcje ulic zostały zmienione w wyniku przebudowy czy braku odbudowy historycznego układu urbanistycznego. Szerokość większości ulic w obrębie zachowanego historycznego układu urbanistycznego wynosi pomiędzy 15 a 18 m. Ulica Chudoby (5) jest ulicą o szerokości nieco ponad 18 m (18,69 m) – gabaryty te umożliwiają ruch dwukierunkowy (2 pasy ruchu) w oraz obustronne parkowanie wzdłuż jezdni pod kątem 45º C. Ulica Kościuszki (3) i (4) jest jedną z najstarszych ulic w obrębie obszaru opracowania. W wyniku przebudowy historycznego układu obecnie jej przekrój poprzeczny w poszczególnych odcinkach jest różny. Na odcinku pomiędzy ul. Chudoby i ul. Więckowskiego (4) ulica ma szerokość 22 m, co umożliwia ruch dwukierunkowy (3 pasy ruchu), ruch tramwajowy. Pojazdy parkują tu obustronnie, skośnie, wykorzystując częściowo chodniki. Na odcinku pomiędzy ul. Pułaskiego i Dąbrowskiego (3) szerokość ulicy to już ponad 27 m, w jej obrębie występuje ruch dwukierunkowy (3 pasy) jezdni oraz parkowanie równoległe wzdłuż ulicy. Po lewej: Przekrój B-B (Ulica Pułaskiego) Po prawej: Przekrój A-A (Ulica Traugutta) skala 1:500 64 Ulica Dąbrowskiego (1) posiada zachowane historyczne gabaryty, szerokość pomiędzy jej pierzejami to 15,5 m, co umożliwia jednokierunkowy ruch kołowy (2 pasy) oraz parkowanie równoległe po obu stronach jezdni. Ulica Pułaskiego (2) jest przykładem ulicy o zmienionych gabarytach przestrzennych. W latach 2011—2012 zrealizowano przebudowę ulicy (jezdni) na odcinku ul. Traugutta i Kościuszki. Obecnie ulica posiada jezdnię o szerokości 11 m, co umożliwia ruch dwukierunkowy (3 pasy jezdni), wydzielone torowisko tramwajowe oraz wydzielony parking dla ponad 50 samochodów. Szerokość ulicy od fasady do fasady sięga do 50 m. Ulica ma charakter arterii komunikacyjnej, jest częścią drogi krajowej nr 8 i 98 (alternatywna trasa dla Autostradowej Obwodnicy Wrocławia) oraz trasy europejskiej E67 łączącej Europę Środkową z Finlandią. Ulica Kościuszki (3) i (4) na odcinku pomiędzy ul. Pułaskiego i ul. Krakowską posiada awaryjne torowisko tramwajowe, którego niezadowalający stan techniczny uniemożliwia jego regularną eksploatację.
- 65. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 6 1 8 7 UlicaDąbrowskiego 2 Ulica Pułaskiego 9 10 Typy ulic wg szerokości 12 m - 15 m 15 m -18 m 18 m - 21 m 7 21 m - 24 m 24 m - 27 m 27 m - 30 m > 30 m 3 Ulica Kościuszki 4 Ulica Kościuszki 5 Ulica Chudoby 9 1 10 3 2 BB AA 6 4 8 5 65
- 66. 4.6 Oświetlenie Podstawowe typy oświetleniawystępujące na Przedmieściu Oławskim to: • latarnie wiszące, • latarnie wolnostojące, • latarnie mocowane na budynkach. Najbardziej doświetlone są główne ulice kategorii zbiorczej o wzmożonym ruchu komunikacji kołowej i tramwajowej, przede wszystkim ul. Generała Kazimierza Pułaskiego. Jej wyposażenie jest zróżnicowane, począwszy od latarni wiszących, oświetlających jezdnię, poprzez wolnostojące, oświetlające trasę tramwajową i ciąg pieszo-rowerowy, po lampy niskie, do 6 m wysokości, znajdujące się przy przystankach tramwajowych. Wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych – takich jak ulica Traugutta i Kościuszki – latarnie wiszące oświetlają jezdnię dwurzędowo, a wzdłuż ulic węższych jednorzędowo. Mniejsze latarnie wolnostojące występują licznie w nowo wybudowanych kwartałach mieszkaniowych takich jak Angel Wings, w kwartałach przy ulicy Szybkiej, Świstackiego, Prądzyńskiego, Kościuszki oraz na terenie wyremontowanego podwórka kwartału otoczonego ulicami Traugutta, Mierniczej, Łukasińskiego, Prądzyńskiego. Oświetlenie w postaci latarni zamocowanych na budynkach rozmieszczone jest nielicznie wzdłuż niektórych odcinków ulic Małachowskiego, Komuny Paryskiej na wysokości Skweru, Krasińskiego oraz przy Placu Zgody. Nieliczne duże lampy zamocowane są na elewacji budynków we wnętrzach kwartałowych. Całkowicie pozbawiony oświetlenia ulicznego jest tylko jeden odcinek ulicy Haukego Bosaka od ulicy Krasińskiego. Większość latarni ulicznych wolnostojących występuje w zachodniej części Przedmieścia Oławskiego, wzdłuż ulic Podwale, Krasińskiego, Dworcowej, Małachowskiego i Walońskiej. Pozostałe lampy wolnostojące we wschodniej części Przedmieścia oświetlają ulicę Zgodną, Szybką oraz Żabią Ścieżkę. Na krótkim odcinku ulicy Traugutta od Podwala występują latarnie wielogałęziowe. Jedna z najciekawszych form oprawy oświetleniowej znajduje się na Moście Oławskim, który wpisany jest do rejestru zabytków. 66 Stan techniczny wielu latarni, zwłaszcza tych przymocowanych do budynków, nie jest zadawalający. Na przedmieściu Oławskim występują latarnie elektryczne z lampami sodowymi (światło żółte), słabo oświetlające przestrzenie publiczne. Większość wnętrz podwórkowych jest całkowicie pozbawiona oświetlenia lub wyposażona w pojedyncze latarnie. Również wzdłuż brzegów rzeki Oławy brakuje ciągłości oświetlenia.
- 67. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Oświetlenie latarniewiszące latarnie mocowane na budynkach latarnie mocowane na budynkach wewnątrz kwartałów latarnie wolnostojące latarnie wolnostojące wewnątrz kwartałów latarnie wolnostojące niskie miejsca niedoświetlone 0 100 200 300 400 500 m 67
- 68. 4.7 Zieleń Przestrzenie publiczne Zielony skwerprzy ul. Krasińskiego Po prawej: tereny nabrzeżne wzdłuż Oławy 68 Tereny nadrzeczne Oławy Skwer przy ul. Krasińskiego to duży skwer znajdujący się między ulicami Krasińskiego, Podwale i Komuny Paryskiej, w bliskim sąsiedztwie fosy miejskiej. Po drugiej stronie fosy, przy Wzgórzu Partyzantów, rozciąga się Promenada Staromiejska z wpisanym do "Ewidencji pomników przyrody na terenie Gminy Wrocław" platanem klonolistnym. Okoliczną zabudowę tworzą okazałe wille i kamienice, m.in. siedziba Konsulatu Generalnego Niemiec. W latach 1816-1861 znajdował się tu Cmentarz św. Doroty (St. Dorotheenfriendhof), przebudowany przed 1918 r. na plac zabaw. Dzisiaj w obrębie skweru znajduje się plac zabaw i toaleta publiczna, a alejki wyposażone są w ławki i kosze na śmieci. Drzewa to przede wszystkim klony, platany, wierzby, dęby, a także drzewa iglaste sosny czarnej. Występują tu również niewielkie skupiska krzewów liściastych. Istotnym elementem w systemie zieleni Przedmieścia Oławskiego są tereny nadrzeczne ciągnące się wzdłuż rzeki Oławy, które w latach 50-tych XX wieku jako promenady były miejscem chętnie odwiedzanym przez spacerowiczów. Oława charakteryzuje się dużą bioróżnorodnością, wzdłuż jej brzegów rośnie wiele gatunków drzew i krzewów. Lewobrzeżny odcinek rzeki w przeważającej części jest niezagospodarowany i miejscami trudny do przejścia. Wzdłuż rzeki występują dwa odcinki promenady o nawierzchni utwardzonej: przy nowym budynku mieszkalnym znajdującym się pomiędzy Żabią Ścieżką a ulicą Szybką oraz przy budynku mieszkalnym Angel Wings.
- 69. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Zieleń skwery zieleńceprzy skrzyżowaniach zieleń niepubliczna o ograniczonym dostępie zieleń niepubliczna niedostępna zieleń we wnętrzach podwórkowych pasy zieleni towarzyszącej wzdłuż ulic nieużytki zieleń wysoka w podwórkach zieleń wysoka wzłuż ulic zieleń wysoka wzdłuż Oławy tereny nadrzeczne utrudnione przejścia wzdłuż terenu nadrzecznego brak ciągłości zieleni wysokiej wzdłuż terenu nadrzecznego przystań, promenada wzdłuż nowej inwestycji budowlanej boiska sportowe place zabaw - stan dobry place zabaw - stan średni place zabaw - stan zły dawne założenia cmentarne dawne założenia ogrodowe dawne założenie skweru publicznego ogrodzenie wzdłuż prawej strony rzeki Oławy 0 100 200 300 400 500 m 69
- 70. 4.7 Analizowany fragment rzekina całej swej długości obrośnięty jest roślinnością wysoką w postaci drzew liściastych, z wyjątkiem terenu przy lądowisku dla helikopterów. Miejscami występują przerwy pomiędzy nasadzeniami roślinności wysokiej. Po drugiej stronie Oławy znajduje się kompleks edukacyjno-badawczy GeoCentrum Politechniki Wrocławskiej wraz z przystankiem kolejki linowej "Na Grobli" oraz tereny (MPWiK). Powyżej: ogrodzony skwer przy Muzeum Etnograficznym na Placu Zgody chętnie odwiedzany jest przez mieszkańców starszego pokolenia. Po prawej odcinek promenady wzdłuż rzeki Oławy o nawierzchni utwardzonej Po prawej odcinek promenady wraz z przystanią, przy budynku mieszkalnym Angel Wings, wyposażony w ławki, kosze na śmieci, oświetlenie i niewielki plac zabaw 70 Most przy Żabiej Ścieżce łączy lewobrzeżny odcinek Oławy poprzez promenadę "Na Niskich Łąkach" z Rakowcem. Przy promenadzie występuje Park Na Niskich Łąkach, Polski Związek Motorowy oraz Stadion KS Polonia. Tereny nabrzeżne Oławy łączą się za Mostem Rakowieckim z dawnym kąpieliskiem "Oława" utworzonym na początku lat 30-tych XX wieku. Drewniane pomosty wyznaczały strefy przeznaczone do kąpieli, a do dyspozycji gości były piaszczysto–trawiasta plaża, boiska do gier, wypożyczalnia sprzętu do sportów wodnych, szatnie oraz mały lokal gastronomiczny. Kąpielisko Oława funkcjonowało do 1977 r. Tereny zielone niepubliczne o ograniczonym dostępie Zieleń urządzona występuje również w obrębie ogrodzonego skweru Muzeum Etnograficznego przy Placu Zgody. Niegdyś był to francuski ogród barokowy, wyposażony w liczne boskiety, szpalery drzew, rzeźby i pawilony ogrodowe, należący najpierw do biskupa wrocławskiego, następnie przejęty przez rodzinę Websky. Obecnie jest to niewielki teren z zagospodarowaną roślinnością niską i wysoką, wyposażony w ławki, oświetlenie i kosze na śmieci. Teren ten jest dostępny w dzień, zaś zamykany na wieczór. Obszar dawnego ogrodu Bonifratrów Prywatnym terenem zielonym Szpitala Chirurgicznego i Zakonu Ojców Bonifratrów jest dawny ogród Bonifratrów przy ul. Pułaskiego. Ogród składał się niegdyś z części ozdobnej, położonej na osi istniejącej budowli, oraz z części użytkowej usytuowanej przy jego wschodniej krawędzi. Kompozycja ogrodu opierała się na dwóch osiach przecinających się prostopadle, a na ich skrzyżowaniu usytuowany był pawilon. W południowej części ogrodu znajdował się cmentarz. Obecnie teren ten jest ogrodzony i posiada bramę wjazdową od ulicy Mierniczej. Nielicznie występują tutaj drzewa, większość obszaru pokryta jest zaniedbaną roślinnością trawiastą.
- 71. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Zieleńpodwórkowa Urządzone wnętrza podwórkowe wraz z zaprojektowaną różnorodną roślinnością ozdobną występują przede wszystkim przy nowo wybudowanych inwestycjach mieszkaniowych przy ulicy Pułaskiego, Prądzyńskiego, Szybkiej oraz przy zabudowie mieszkalnej Angel Wings. Najstarszym odremontowanym podwórkiem, posiadającym obecnie plac zabaw, boiska sportowe, elementy małej architektury, roślinność urządzoną oraz oświetlenie, jest wnętrza kwartałowe przy Wspólnocie Kościoła Chrześcijan Baptystów. W zachodniej części Przedmieścia Oławskiego wnętrza kwartałowe to tereny z nieuporządkowaną roślinnością, nielicznymi drzewami i krzewami oraz dużymi obszarami trawiastym. Podwórka we wschodniej części Przedmieścia Oławskiego są ubogie w jakiekolwiek tereny zielone. Miejscami występują połacie zaniedbanej trawy oraz pojedyncze drzewa liściaste. Zieleń urządzona występuje głównie przy wejściach do budynków. Zieleń w kwartale przy ulicy Worcella 71
- 72. 4.7 Zieleń wzdłuż ulic Zieleńurządzona występuje wzdłuż zmodernizowanej ulicy Pułaskiego – są to głównie nasadzenia krzewów i pojedynczych traw ozdobnych przy parkingach lub torach tramwajowych. Pozostałe tereny zielone są zadarnione. Wzdłuż budynków mieszkalnych rozpościera się ciąg pieszy wyposażony w ławki i kosze na śmieci oraz droga rowerowa. Na jednej z elewacji budynków pnie się po linach winobluszcz. Jedną z ważnych ulic jest biegnące wzdłuż fosy Podwale. Występujące wzdłuż niej drzewa wraz z widokiem na zielone Wzgórze Partyzantów to rzadka na Przedmieściu Oławskim pełna zieleni sytuacja przestrzenna. Winobluszcz przy ulicy Pułaskiego Po lewej: zieleń urządzona przed domami przy ulicy Haukego Bosaka Po prawej: zieleń w przedogródkach przy ul. Hercena 72 Tereny zieleni występują również przy budynkach mieszkalnych od strony ulic – są to trawniki z pojedynczymi nasadzeniami drzew i krzewów ozdobnych, częściowo lub całkowicie ogrodzone, a czasami wyposażone w ławki i kosze na śmieci. Do takich przyulicznych terenów zielonych możemy za- liczyć odcinek ulicy Dworcowej przy przystankach autobusowych, odcinek ulicy Bosaka przy budynkach mieszkalnych oraz ulicę Aleksandra Hercena z zagospodarowanymi przedogródkami. Jedną z historycznych ulic Przedmieścia Oławskiego, dla której zaprojektowano spójną koncepcję systemu zieleni wysokiej w postaci szpaleru drzew w połowie XIX wieku była ulica Generała Romualda Traugutta. Obecnie zachowały się tu jedynie pojedyncze drzewa.
- 73. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Mniejszeskwery Nieużytki Niewątpliwie znaczącym zielonym akcentem są małe skwery przed budynkami lub przy skrzyżowaniach ulic. Wyposażone w ławki pełnią funkcję zarówno ozdobną jak i służą rekreacji. W granicach opracowania znajdują się również nieużytki występujące przy terenach kolejowych i porośnięte zielenią. Prywatne ogrody i tereny instytucji publicznych Szczególny rodzaj terenów zielonych to nabrzeża rzeki Oławy. Dotychczas nie wykorzystano wyjątkowego potencjału tych miejsc w kontekście rekreacji, sportu i oferty spędzania czasu wolnego. Zieleń o innym charakterze to prywatne ogrody i tereny instytucji publicznych, takich jak park przy Akademii Sztuk Pięknych, ogród Konsulatu Generalnego Niemiec, teren Dolnośląskiego Szpitala Specjalistycznego przy ul. Traugutta czy też obszar w granicach Starostwa Powiatowego. Nabrzeża Skwer przy ulicy Henryka Dąbrowskiego Tereny zieleni fosy miejskiej, widok w kierunku ulicy Dworcowej i Komuny Paryskiej Wnętrze podwórka Akademii Sztuk Pięknych przy ulicy Traugutta Widok w kierunku zieleni fosy miejskiej przy ulicy Podwale Ulica Traugutta przy Akademii Sztuk Pięknych 73
- 74. Wnętrza kwartałów zabudowy 4.8 Zukładu urbanistycznego wynika kształt oraz wielkość poszczególnych wnętrz kwartałowych, co z kolei ma wpływ na możliwości ich zagospodarowania. W większości przypadków we wnętrzach kwartałowych znajdują się budynki oficynowe, garaże, ale i obiekty poprzemysłowe oraz mieszkalne. Część z nich jest w złym stanie technicznym.. Podwórka w dużej części znajdują się w bardzo złym stanie technicznym: pozbawione są wyposażenia, a ich nawierzchnię stanowi klepisko lub spękane płyty betonowe – dodatkowo rujnowane przez samochody. Niemniej jednak istotny udział w powierzchni wnętrz kwartałowych ma zagospodarowanie towarzyszące funkcji mieszkaniowej: place zabaw, miejsca rekreacji i sportu czy zieleńce. Istotnym problemem jest parkowanie w kwartałach, przez co możliwości zagospodarowania na inne cele są ograniczone. Po lewej: układ urbanistyczny a kształt wnętrz kwartałowych powierzchnia wnętrza kwartału (bez zróżnicowania rodzaju użytkowania czy ograniczeń w dostępności) Po prawej: Zagospodarowanie wnętrz kwartałowych zieleń wysoka boiska sportowe place zabaw ogrodzenia 0 74 100 200 300 400 500 m 0 100 200 300 400 500 m
- 75. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Napodstawie analizy struktury własności na poniższym rysunku pokazano wyłącznie grunty, które są we własności lub współwłasności Gminy Wrocław – jest to znaczna większość, co może być pozytywnym czynnikiem w procesie ich modernizacji i pozwolić na wprowadzanie modelowych rozwiązań ich zagospodarowania. Poniższa analiza jest subiektywną próbą oceny stanu technicznego podwórek. Zastosowano czterostopniowy system oceny: stan bardzo zły, stan zadowalający, stan dobry (przeprowadzony remont), stan dobry (zagospodarowanie w ramach nowych inwestycji). Na terenie Przedmieścia Oławskiego przeważają wnętrza, których stan techniczny (jakość nawierzchni, małej architektury, zieleni, itp.) jest bardzo zły lub zadowalający. Dobry stan techniczny występuje sporadycznie, przeważnie są to niewielkie fragmenty podwórek, w których przeprowadzono remont. Po prawej: Stan techniczny podwórek wewnątrz kwartałów bardzo zły stan stan zadawalający stan dobry lub przeprowadzony remont stan dobry (nowe inwestycje) Po lewej: Struktury własnościowe wewnątrz kwartałów własność lub współwłasność Gminy Wrocław 0 100 200 300 400 500 m 0 0 100 100 200 200 300 300 400 400 500 m 500 m 75
- 76. 4.8 Kwartały duże • Krasińskiego– Worcella – Pułaskiego – Komuny Paryskiej: w jego obrębie występują strefy wygrodzone związane z lokalizacją Zespołu Szkół Ekonomiczno-Administracyjnych i Szkoły Podstawowej nr 9. Fragment podwórka został wyremontowany przy okazji powstania zabudowy mieszkaniowej przy ul. Pułaskiego. • Dąbrowskiego – Komuny Paryskiej – Pułaskiego – Kniaziewicza: w obrębie kwartału przeprowadzono modernizację przestrzeni w związku z powstaniem zabudowy mieszkaniowej wzdłuż ul. Pułaskiego. Wewnątrz kwartału znajduje się Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli. Pozostałe obszary nie są wygrodzone. Kwartały duże, z podziałem wewnątrz • Dąbrowskiego – Kościuszki – Pułaskiego – Małachowskiego – kwartał, którego struktura ulega obecnie zagęszczeniu w związku z powstaniem zabudowy mieszkaniowej przy ul. Kościuszki i budynku biurowego przy ul. Dąbrowskiego. Planowane jest wyburzenie kamienic wzdłuż ul. Pułaskiego. W związku z trwającą budową duży obszar pozostaje wygrodzony. Można przypuszczać, że stan techniczny podwórka ulegnie poprawie. Pozostałe fragmenty wnętrza kwartału są w złym lub zadowalający stanie. • Pułaskiego – Kościuszki – Prądzyńskiego: kwartał przylegający do terenów kolejowych. W jego obrębie przeprowadzono podziały w związku ze zlokalizowanymi tu funkcjami (dwa osiedla mieszkaniowe, siedziba Starostwa Powiatowego, pusta parcela po strzeżonym parkingu samochodowym). Kwartały duże o niepełnej strukturze • Krasińskiego – Traugutta – Pułaskiego – Hauke-Bosaka: kwartał o zróżnicowanym użytkowaniu przestrzeni. Znajdują się tu obiekty związane z edukacją: Akademia Sztuk Pięknych, Szkoła Podstawowa nr 85 oraz przedszkole. Niezabudowana parcela w narożniku Pułaskiego – Hauke Bosaka jest wykorzystywana jako parking strzeżony. Narożnik 76 Traugutta – Pułaskiego to teren inwestycyjny z wydanym pozwoleniem na budowę, który obecnie przeznaczony jest na sprzedaż, • Traugutta – Miernicza – Komuny Paryskiej – Pułaskiego: większość obszaru to teren prywatny (własność oo. Bonifratrów). Kwartał nie jest całkowicie zamknięty zabudową. Zaplecza kamienic wzdłuż ulic Mierniczej i Traugutta to przestrzeń o dużym stopniu degradacji. Kwartały średniej wielkości stanowią najliczniejszą grupę: • Miernicza – Traugutta – Prądzyńskiego – Łukasińskiego: to kwartał, którego stan techniczny pozytywnie wyróżnia się na tle innych wnętrz na terenie Przedmieścia Oławskiego ze względu na wyposażenie; znajdują się tutaj boiska, piaskownice, itp., parkowanie ma uporządkowany charakter. Kwartały średniej wielkości, w których dominującym problemem jest niezorganizowane parkowanie i brak wydzielonych przestrzeni dla mieszkańców to kwartały: • Dworcowa – Kniaziewicza – Dąbrowskiego – Kościuszki • Dworcowa – Kościuszki – Dąbrowskiego – Plac Konstytucji 3 Maja: struktura kwartału ulega obecnie zmianie (planowana zabudowa wzdłuż ulicy Kościuszki). Obecna zabudowa kwartału odbiega od charakterystycznej zabudowy na terenie osiedla, ale stan techniczny przestrzeni wewnątrz jest zadowalający, • Miernicza – Łukasińskiego – Prądzyńskiego – Komuny Paryskiej; • Prądzyńskiego – Traugutta – Zgodna – Komuny Paryskiej (oraz gęsta struktura zabudowy wewnątrz kwartału); • Więckowskiego – Traugutta – Kościuszki: bardzo zły stan techniczny nawierzchni, brak infrastruktury dla mieszkańców, brak oświetlenia; • Świstackiego – Kościuszki – Więckowskiego – Brzeska – duża część tego kwartału wydzielona jest na potrzeby Gimnazjum nr 3 i Liceum Ogólnokształcącego nr 4. Pozostałe obszar kwartału jest w zadowalającym stanie technicznym,
- 77. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Podwórka terenzamknięty Tra u teren tymczasowo zamknięty gu ińsk iego tta ogrodzenie obiektu użyteczności publicznej Walo ńs Kras ka Most Oławski uk eg osa średniej wielkości ka ńs Podwale o-B duże alo W Ha ka resztkowe wyremontowane Wo rc małe ella wjazdy na teren podwórek za nic ask er Łu ka azie wic za siń sk ieg zy ńs skie Pr ąd Puła kie bro ws Ko Dą Plac Zgody m szki na od Zg j kieg Ko iego tack iego ię W Brz esk ius Ze względu na wygrodzenia: - teren zamknięty - teren tymczasowo zamknięty - ogrodzenie obiektu użyteczności publicznej (wraz z ich infrastrukturą) zk i oby a śc Więc kow sk Świs Ze względu na przeprowadzony remont: - obszary wyremontowane ch ich Łąka Na Nisk Chud zyńs Prąd o ieg sk ow ck o go łas kie iego kie tta ows k ys gu ach ar u Tra Mał Ze względu na wielkość wyróżnić można: - podwórka duże - podwórka średniej wielkości - podwórka małe - podwórka resztkowe - podwórka nietypowe (np. pomiędzy ul. Traugutta a nabrzeżem Oławy) un yP Kościu Pu o go Dworcow a kieg Plac K tucji onsty3 Ma ja żka uds zki cie ia Ś Piłs cius b Ża Koś kie go o go Kni ka yb Sz Mi Herc iej ogrodzenia tta ysk Puł ena a Par gu Dworcow ny au Tr mu ieg o wjazdy przez bramy Ko ska kow Kra 0 100 200 300 400 500 m 77
- 78. 4.8 • Więckowskiego –Kościuszki – Chudoby – Brzeska: wewnątrz kwartału znajdują się kamienice mieszkalne. W oficynach zlokalizowane są warsztaty samochodowe, warsztat szklarski, itp. Problemem w kwartale jest brak wydzielonych stref dla mieszkańców • Krasińskiego – Hauke-Bosaka – Pułaskiego – Worcella: w kwartale występuje znaczna ilość obiektów edukacji: przedszkole, Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych, Gimnazjum nr 48 wraz z Zespołem Szkół nr 5. Przestrzeń podwórka podzielona jest na liczne małe obszary. Kwartały małe • Podwale – Traugutta – Krasińskiego: zespół małych podwórek. Część przestrzeni w obszarze jest wygrodzona trwale (Ambasada RFN) • Dworcowa – Podwale – Hercena – Kniaziewicza: problemem jest dominujące parkowanie samochodów, 78 • Hercena – Komuny Paryskiej – Dąbrowskiego – Kniaziewicza: bardzo wąskie podwórko, brak zabudowy wewnątrzkwartałowej, dominuje parkowanie samochodów. • Komuny Paryskiej – Kościuszki – Prądzyńskiego: jedno z mniejszych wnętrz podwórzowych w obszarze opracowania. Kwartały nietypowe • pomiędzy ulicą Walońską, Traugutta i nabrzeżem Oławy powstała zabudowa mieszkaniowa Angel Wings. W przyszłości planowana jest rozbudowa zespołu. W ramach inwestycji zadbano o zagospodarowanie fragmentu ogólnie dostępnego nabrzeża; • blok zabudowy przylegający do zespołu Angel Wings i ulicy Szybkiej jest terenem w dużym stopniu wygrodzonym ze względu na liczne funkcje biurowe. Przy ulicy Traugutta, przed sklepem wielkopowierzchniowym, znajduje się niezagospodarowany skwer, parking strzeżony
- 79. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) orazparking dla klientów sklepu. Podwórko jest w bardzo złym stanie technicznym; • pierzeja zabudowy pomiędzy ulicą Szybką a ulicą Żabia Ścieżka również posiada niewielkie podwórko w złym stanie technicznym, Zabudowa przy ulicy Szybkiej posiada wnętrze międzyblokowe o uporządkowanym charakterze, jego stan jest zadowalający, • Teren należący do Szpitala Marciniaka jest zamknięty, • Pierzeja zabudowy pomiędzy terenem Szpitala oraz ulicą Na Niskich Łąkach jest usytuowana w niedużej odległości od nabrzeża Oławy. Na tym obszarze znajdują się pustostany, w których przebywają osoby bezdomne. Jest to jedno z najbardziej problematycznych miejsc w obszarze opracowania Podsumowanie i wnioski Większość wnętrz podwórkowych jest ogólnie dostępna. Obecnie można mówić o znaczącej degradacji przestrzeni wewnątrz kwartałów. Brakuje wydzielonych stref dla mieszkańców. Jedyne wygrodzenia przestrzeni w podwórkach związane są z występowaniem funkcji innych niż mieszkaniowa (edukacja, przemysł). Wewnątrz podwórek rzadko zaobserwować można inicjatywy mieszkańców, których celem byłoby polepszenie jakości przestrzeni. Brakuje podstawowych elementów wyposażenia przestrzeni wspólnej (kosze na śmieci, murki, krawężniki, nawierzchnie, lampy). 79
- 80. 4.9 Miejsca targów ulicznych,kioski Handel w przestrzeni publicznej uwarunkowany jest bezpośrednimi potrzebami mieszkańców w konkretnym miejscu, w danej dzielnicy miasta. Targowiska i bazary są miejscem przypadkowych spotkań, jednoczą lokalną społeczność, są również zaproszeniem dla mieszkańców z innych części miasta. Możemy wyróżnić różne rodzaje handlu ulicznego: • pawilony, • jednodniowe lokalne stragany, • czasowe targi, bazary, • nielegalny handel uliczny Na Przedmieściu Oławskim drobne usługi oferujące asortyment spożywczy, chemiczny, papierniczy oraz handel hurtowy występują w większości przy głównych węzłach komunikacyjnych takich jak: Okresowy plac targowy pojawia się głównie przy skrzyżowaniu ulic Komuny Paryskiej i Pułaskiego. Dawne place targowe istniały przy skrzyżowaniu ulic Traugutta i Pułaskiego oraz Pułaskiego i Kościuszki. Wzdłuż ulicy Dworcowej znajdują się kioski z produktami spożywczymi oraz papierniczymi. Pojedyncze kioski z drobnym asortymentem spożywczym i warzywnym występują kolejno przy ul. Traugutta przed wejściem do Szermierczej Sportowej Szkoły Podstawowej nr 85 i do Szpitala Klinicznego przy kościele św. Trójcy oraz przy ulicy Krasińskiego przed wejściem na teren zielonego skweru. Ponadto małe kioski usytuowane są obok przystanków komunikacji miejskiej. Większość kiosków handlowych jest zaniedbana, ich forma i krzątało jest bardzo różnorodna. • skrzyżowanie ulic Pułaskiego i Kościuszki, • skrzyżowanie ulic Pułaskiego i Komuny Paryskiej, • skrzyżowanie ulic Pułaskiego i Traugutta. • skrzyżowanie ulic Kościuszki i Dworcowej Jednodniowe stragany pojawiają się u zbiegu ulic Komuny Paryskiej i Kościuszki, przy skrzyżowaniu ulic Komuny Paryskiej i Pułaskiego oraz przy ulicy Dworcowej. Kiosk przy ul. Dworcowej Zespół warszatatów samochodowych, usług motoryzacyjnych, hurtowni przy ul. Kościuszki 80 Kiosk przy ul. Pułaskiego Kiosk przy ul. Dworcowej Kiosk przy ul. Krasińskiego
- 81. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Kioskiwarzywne przy ulicy Traugutta Kioski z asortymentem drobnym, spożywczym oraz kwaciarnia kolejno przy ulicy Krasińskiego, Pułaskiego, Dworcowej Stragany uliczne, przy ulicach Pułaskiego, Dworcowej, Kościuszki, obok toaleta publiczna przy skwerze Krasińskiego 81
- 82. 4.10 Wyposażenie przestrzeni publicznych Elementywyposażenia przestrzeni publicznych współtworzą wizerunek miasta. Ich układ, kształt, forma i stan decydują o jakości danego miejsca. Na Przedmieściu Oławskim występują różne typy małej architektury w przestrzeni publicznej takie jak ławki, ogrodzenia, słupy ogłoszeniowe, elementy informacji przestrzennej miasta Wrocławia, stojaki na rowery, kosze na śmieci. Przed wejściem na teren Przedmieścia Oławskiego wita nas makieta dawnych murów Bramy Oławskiej znajdująca się przy wyjściu z przejścia podziemnego w kierunku Promenady Staromiejskiej. Istotnym elementem wyposażenia przestrzeni publicznych są ławki. Ich wygląd i stan techniczny jest bardzo różnorodny. Ciąg pieszy przy ulicy Pu- łaskiego wyposażony jest w betonowe ławki z drewnianymi siedziskami. Obok każdej z ławek znajduje się kosz na śmieci. Skwer Krasińskiego posiada siedziska nowoczesne, stalowo-drewniane. Dobrze utrzymany pod tym względem jest również teren przy Muzeum Etnograficznym. Przy niektórych przystankach komunikacji miejskiej oprócz wiat przystankowych występują stalowo-drewniane ławki. Pozostałe skwery publiczne wyposażone są skromnie w betonowe ławki z drewnianymi siedziskami (np. skwer przy ulicy Henryka Dąbrowskiego i przy ulicy Pułaskiego). W wielu miejscach Przedmieścia Oławskiego występuje jednakowy model słupów ogłoszeniowych oraz jednakowy model koszy na śmieci. Elementem ozdobnym o dużej wartości historycznej są ogrodzenia zamykające przerwy w pierzejach kamienic cofniętych w stosunku do linii zabudowy, Występują one m. in. przed Konsulatem Generalnym Niemiec wzdłuż ulicy Podwale, przed kamienicami przy ulicy Aleksandra Hercena oraz przed Szkołą Podstawową nr 2 przy ulicy Komuny Paryskiej. Współczesnym projektem ogrodzenia poszczycić się może obszar Akademii Sztuk Pięknych przy ulicy Traugutta. Stojaki na rowery mieszczą się głównie przy ulicy Pułaskiego oraz przed budynkiem Starostwa Powiatowego przy ulicy Kościuszki. Ławki przy ul. Krasińskiego Makieta Bramy Oławskiej znajdująca się przy wyjściu z przejścia podziemnego w kierunku Promenady Staromiejskiej Wyposażenie skweru na terenie Muzeum Etnograficznego przy Placu Zgody 82 Ławki wewnątrz skweru Krasińskiego Na terenie objętym opracowaniem występują dwie fontanny znajdujące się we wnętrzu zabudowy mieszkaniowej Angel Wings oraz na terenie Szpitala Specjalistycznego im. Marciniaka. Ławka wewnątrz skweru Krasińskiego Ławka, kosz na śmieci przy ul. Pułaskiego
- 83. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Nowoczesneogrodzenie terenu Akademii Sztuk Pięknych przy ulicy Traugutta Różne typy stojaków na rowery Promenada wraz z przystanią wzdłuż brzegów Oławy przy budynku wielorodzinnym Angel Wings. słup ogłoszeniowy przy ul. Dworcowej Mapa Przedmieścia Oławskiego w Wrocławia na przystanku przy zbiegu ulic Traugutta i Pułaskiego Różne typy koszy i kontenerów na śmieci stojaki na rowery przy ul. Kościuszki stojak na rowery przy ul. Pułaskiego kosz na śmieci przy ul. Pułaskiego kosz na psie odchody kontenery do segregacji śmieci 83
- 84. 4.11 Wyposażenie wnętrz podwórkowych Meblemiejskie we wnętrzach podwórkowych mają przede wszystkim służyć mieszkańcom, spełniać funkcje rekreacyjne i wypoczynkowe. Nie tylko ławki czy też kosze na śmieci są ważnym elementem struktury przestrzennej podwórek, ale również place zabaw, czy obiekty sportowe takie jak boiska sportowe. kasińskiego i Prądzyńskiego, zawierające bogatą infrastrukturę sportową, plac zabaw, ławki i kosze na śmieci oraz system oświetlenia. Podwórka o dużym potencjale głównie od strony ulicy Pułaskiego w kierunku Podwala zaopatrzone są w niewielką ilość elementów małej architektury, głównie przy placach zabaw. Wyposażenie wnętrz podwórkowych w elementy małej architektury takie jak ławki, kosze na śmieci, urządzenie placów zabaw jest na Przedmieściu Oławskim w znacznym stopniu ograniczone. Różnorodne pod względem kształtu, koloru i materiału meble podwórkowe są często zaniedbane lub jest ich niewystarczająca ilość. We wnętrzach poszczególnych kwartałów wyodrębnić można nieliczne, prowizoryczne ogródki z prywatnymi meblami ogrodowymi. Przykładem tutaj jest podwórko we wnętrzu kwartałowym u zbiegu ulic Kościuszki i Traugutta, jak również ogródek przed oficyną znajdującą się obok dawnej wytwórni wódek Carla Schirdewana. Współczesne modele ławek mieszczą się przy nowych boiskach sportowych i placach zabaw oraz we wnętrzach niedawno powstałych osiedli mieszkaniowych. Pozostałe podwórka zwłaszcza po wschodniej stronie osiedla są w większości słabo wyposażone. Wyjątek stanowi jedno ze starszych wnętrz kwartałowych, otoczonych ulicami Traugutta, Miernicza, Łu- Infrastruktura sportowa Po prawej skatepark znajdujący się na terenach kolejowych, dalej boiska sportowe wraz z ławkami, pojedyncze elementy infrastruktury sportowej takie jak betonowe stoły do ping ponga Boisko Orlik, przy Gimnazjum nr 3 Skatepark na terenach kolejowych 84 Stół do ping ponga w podwórku przy Worcella Stół do ping ponga przy Nowej Papierni Boisko sportowe w podwórku przy ul. Traugutta
- 85. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Meblepodwórkowe Place zabaw Plac zabaw w podwórku przy ulicy Haukego-Bosaka Plac zabaw w kwartale przy ulicy Worcella Ogródki we wnętrzach kwartałowych Drewniane meble na podwórku przy ul. Worcella, przed wejściem do domu akademickiego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych Elementy wyposażenia ogródka przed oficyną mieszkalną w pobliżu Żabiej Ścieżki Ławka we wnętrzu małego podwórka przy ul. Kościuszki Plac zabaw w nowym wnętrzu mieszkalnej zabudowy kwartałowej przy ul. Świstackiego Ławka w podwórku przy ul. Worcella Wyposażenie ogródków wewnątrz kwartałów. Prywatna inicjatywa mieszkańców w stworzeniu kameralnego miejsca przeznaczonego na wypoczynek na świeżym powietrzu. Ogródek w kwartale u zbiegu ulic Traugutta i Kościuszki 85
- 86. 4.12 Rzeźby Niewiele rzeźb ozdabiaprzestrzenie publiczne Przedmieścia Oławskiego. Do najcenniejszych i najstarszych obiektów kultu religijnego i sztuki należą: • piaskowcową rzeźbę Madonny z dzieciątkiem znajdująca się przed klasycystycznym budynkiem plebanii kościoła św. Maurycego, ustawioną w 1727 roku. W czasie oblężenia Festung Breslau została mocno uszkodzona przez odłamki, • rzeźbę św. Jana Nepomucena wzniesioną z okazji kanonizacji patrona spowiedników w 1729 r., prawie 280 lat temu. Figura świętego patrona chroni również przed powodziami, Pozostałe obiekty kultu religijnego i pamięci to: • betonowy postument z krzyżem usytuowany przed klasztorem Bonifratrów, • granitowy postument z krzyżem jako pomnik zakonników, którzy polegli w czasie wojny francusko-pruskiej. Byli oni sanitariuszami w polowych szpitalach. Zostali odznaczeni Krzyżami żelaznymi drugiej klasy. Pomnik znajduje się w klasztornym ogrodzie. Kolejną grupę rzeźb stanowią ekspozycje sztuki współczesnej na terenie ogrodu, podwórka i obiektu Akademii Sztuk Pięknych. • rzeźbę św. Jana Bożego, założyciela Bonifratrów, patrona chorych, mieszcząca się przed głównym wejściem do kościoła św. Trójcy przy Klasztorze Bonifratrów. Współczesna rzeźba na terenie Akademii Sztuk Pięknych Pozostałość po rzeźbie ogrodowej na terenie zakonu i szpitala Ojców Bonifratrów Rzeźba św. Jana Bożego przed Klasztorem Bonifratrów 86 Rzeźba Madonny z Dzieciątkiem przed zachodnim wejściem do kościoła św. Maurycego Rzeźba św. Jana Nepomucena przed kościołem św. Maurycego od prawie 280 lat Krzyż przed Klasztorem Bonifratrów Granitowy postument z krzyżem, pomnik zakonników, którzy polegli w czasie wojny francusko-pruskiej
- 87. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Elementymałej architektury słupy informacyjne, mapa Wrocławia kioski, warzywniaki, drobne usługi miejsca targów ulicznych WC toalety publiczne pomniki, rzeźby kapliczki, krzyże fontanny kontenery do segregacji odpadów skatepark 87
- 88. 4.13 Zabudowa Na Przedmieściu Oławskimszczególnie wartościowy jest zachowany w prawie niezmienionej formie historyczny kwartałowy układ urbanistyczny, wraz z tworzącymi go zabudowaniami kamienic czynszowych pochodzących z przełomu XIX i XX wieku wraz z późniejszymi uzupełnieniami. Do najstarszych obiektów na Przedmieściu Oławskim należą obiekty takie jak kościół pw. św. Maurycego, kościół pw. św. Łazarza, klasztor Bonifratrów wraz z kościołem pw. Trójcy Świętej wszystkie usytuowane przy ul. Traugutta oraz Muzeum Etnograficzne przy Pl. Zgody. Zabudowa przedwojenna to przede wszystkim kamienice mieszkalne. Zbliżone do siebie gabarytami, posiadają od IV do V kondygnacji i mają ok. 20 m wysokości. Budowane były w układzie kwartałowym przy szerokości ulicy ok. 15 m. Wznoszone obiekty wg wymienionych parametrów stworzyły zwarty i gęsty układ zabudowy z dużymi wnętrzami kwartałowymi. Obszar Przedmieścia Oławskiego w pełni ukształtowany został pod koniec XIX wieku. Ulice, które są śladem szlaków historycznych – jak Podwale, Traugutta, Komuny Paryskiej, Kościuszki – cechuje architektura o bogatym i urozmaiconym detalu. Kwartały położone w sąsiedztwie linii kolejowej oraz mniej ważnych ulic tworzą kamienice o skromniejszym detalu architektonicznym. Obiektami uzupełniającymi wspomnianą zabudowę mieszkaniową są liczne szkoły, bursy, obiekty kultu, fabryki, budynki dworca oraz Po lewej: przedstawiciele różnych epok architektonicznych Po prawej: Ulica Miernicza jest symbolem Przedmieścia Oławskiego 88 zabudowania klasztoru „Bethanien”, w których mieści się obecnie Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. Marciniaka. Większość tych obiektów zachowała się do dziś. Zniszczenia powojenne uzupełniane były w latach 1945-1979 nowymi obiektami budowanymi w technologii wielkiej płyty. Charakteryzuje je jednolita elewacja, niewielka ilość bądź brak detalu architektonicznego oraz płaskie dachy. W wielu wypadkach odbiegają one formą urbanistyczną i architektoniczną od zabudowy historycznej. W latach 1980-1997 w okresie III RP na Przedmieściu Oławskim powstawały również liczne plomby uzupełniające luki w zabudowie, charakteryzujące się mocno zgeometryzowaną elewacją oraz różnorodnością takich elementów architektonicznych jak balkony, okna oraz wykusze. Najczęściej swoją wysokością i szerokością wpasowane są w zabudowę kwartałową, posiadają jednak znacząco odmienną architekturę. Lata 1998-2006 to okres odejścia od mocno geometrycznych form. Następują próby współczesnego nawiązania do istniejącej zabudowy. Powstają budynki mieszkalne oraz usługowe.
- 89. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Okresypowstania zabudowy 1200-1850 1851-1945 1915-1945 (modernizm) 1945-1979 1980-1996 1997-2006 2007-2013 obiekty nie objęte analizą 89
- 90. 4.13 i 4.14 Nielicznebudynki epoki wczesnego modernizmu (1920-1939) Obiekty z epoki Polski Ludowej (1945-1979) Po prawej: Przykłady zabudowy odbiegającej skalą od XIX-wiecznej architektury Przedmieścia Oławskiego. Od lewej: budynek mieszkalny Trzonolinowiec, biurowiec Fortum, budynek mieszkalny Angel Wings, Poczta Główna 90
- 91. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Wysokośćzabudowy 1-5 m 5-10 m 10-15 m 15-20 m 20-25 m 25-30 m 30-50 m 0 100 200 300 400 500 m 91
- 92. 4.13 Od lewej: kościółpw. św. Maurycego, klasztor Bonifratrów z kościołem pw. Trójcy Świętej, kościół pw. św. Łazarza, Muzeum Etnograficzne - przykłady najstarszych obiektów na Przedmieściu Oławskim Od lewej: zabudowania ul. Więckowskiego oraz ul. Worcella charakteryzujące się uspokojonym detalem architektonicznym oraz zabudowania ulicy Podwale o bardziej reprezentacyjnym charakterze detalu. Od lewej: dwa przykłady architektury wczesnego modernizmu: Stacja Energetyczna R-18, ul. Pułaskiego, Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych ul. Haukego-Bosaka oraz przykładowe obiekty powstałe na przełomie XIX i XX wieku uzupełniające kamienicową zabudowę mieszkaniową: Szkoła Podstawowa nr 2 ul. Komuny Paryskiej oraz były budynek Wytwórni Wódek i Likierów Karla Schirdewanna - ul. Traugutta 92
- 93. Obiekty z epokiPRL powstałe na Przedmieściu Oławskim w latach '60 i 70' w technologii wielkiej płyty Obiekty powstałe w latach '80 i '90 uzupełniające zabytkową zabudowę kwartałową. Różnorodne, współczesne zabudowania Przedmieścia Oławskiego. Od lewej: nadbudowa na kamienicy przy ul. Krasińskiego, dobudowa Gimnazjum nr 3, nowa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana przy ul. Świstackiego oraz Prądzyńskiego. 93
- 94. 4.13 Narożniki kwartałów Po prawej:Przykłady definiowana narożników kwartałów w XIX-wiecznej architekturze Przedmieścia Oławskiego. Poniżej: współczesne przykłady zabudowy narożników kwartałów 94
- 95. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Kamienicowazabudowa kwartałowa Przedmieścia Oławskiego posiadała w swoim pierwotnym założeniu charakterystyczne budynki narożne. W swojej architekturze cechują się one fazowaną linią zabudowy, wyróżnione są często ryzalitem, balkonami, mocniejszym gzymsem bądź zdobionym szczytem, a w niektórych wypadkach niewielką wieżą zwieńczoną hełmem. Ich szczególna estetyka miała za zadanie między innymi zwiększenie rozpoznawalności konkretnych skrzyżowań i miała bezpośredni wpływ na odbiór XIX i XX- wiecznej urbanistyki wrocławskiego śródmieścia. Część nowych uzupełnień narożników nawiązuje do rozwiązań oryginalnych, zachowując skalę, proporcje oraz wykorzystując zabiegi, które podkreślają zabudowę znajdującą się przy skrzyżowaniach ulic. Istnieją jednak uzupełnienia, które nie stosują żadnych szczególnych zabiegów (architektura lat 60. i 70.), bądź zdecydowanie odbiegają swoimi gabarytami i formą od dotychczas stosowanych rozwiązań (lata 80. i 90.). Przykładem tego ostatniego może być mocno ingerująca w historyczny układ architektura powstała przy skrzyżowaniu ul. Pułaskiego z Kościuszki. Uzupełnienia pierzei Zabudowania Przedmieścia Oławskiego zniszczone w trakcie i po II Wojnie Światowej doczekały się z czasem również nowych uzupełnień w zabudowie w postaci plomb. Ich architektura odpowiada charakterem czasom powstawania wyżej wymienionych obiektów. 95
- 96. 4.15 Stan techniczny zabudowy stantechniczny budynków stan techniczny budynków stan techniczny budynków dobry dobry dobry zadowalający zadowalający średni średni średni lichy lichy lichy zadowalający zły zły zły modernizacje mieszkaniowe modernizacje mieszkaniowe modernizacje mieszkaniowe nowe inwestycje mieszkaniowe nowe inwestycje mieszkaniowe nowe inwestycje mieszkaniowe obiekty o innej funkcji obiekty o innej funkcji obiekty o innej funkcji brak informacji brak informacji brak informacji program100 kamienic program100 kamienic program100 kamienic Stan techniczny budynków mieszkalnych na Przedmieściu Oławskim. Od lewej: 1) obiekty mieszkalne nieobjęte analizą wraz z obiektami o innej funkcji obrazują faktyczny zakres analizy, 2) budynki mieszkalne znajdujące się w stanie dobrym bądź zadowalającym, 3) budynki mieszkalne w stanie średnim, lichym, bądź złym. Stan techniczny budynków mieszkalnych został określony na podstawie okresowej oceny tworzonej przez Zarząd Zasobu Komunalnego (dane z 2010 roku) oraz Wrocławskie Mieszkania Sp. z o.o. (dane z 2010 roku). Kryteria stanu technicznego opisano wg 5-cio stopniowej skali: • zły – 71-100%. W elementach budynku występują duże uszkodzenia ubytki, które zagrażają dalszemu użytkowaniu. Zahamowanie zagrożenia wymaga rozbiórki i wykonania nowego elementu. • dobry – zużycie 0-15%. Element budynku jest dobrze utrzymany, konserwowany, nie wskazuje zużycia i uszkodzeń. Cechy i właściwości wbudowanych materiałów odpowiadają wymogom norm, Ponadto w analizie pod uwagę wzięto modernizacje, nowe inwestycje mieszkaniowe oraz Program 100 kamienic, które zrealizowane zostały na terenie Przedmieścia Oławskiego w ostatnich latach. Stan takich obiektów określono z góry jako dobry. • zadowalający – zużycie 16-30%. Element budynku utrzymany jest należycie. Celowy jest remont bieżący polegający na drobnych naprawach, uzupełnieniach i konserwacji, Brak informacji na temat sporej części budynków wynika z rozdrobnienia własności oraz dużej ilości niewielkiej wielkości wspólnot mieszkaniowych oraz zarządców. • średni – zużycie 31-50%. W elementach budynku występują znaczne uszkodzenia i ubytki niezagrażające bezpieczeństwu publicznemu. Celowy jest częściowy remont kapitalny. Z analiz wynika, że obiektów znajdujących się w stanie dobrym w analizowanym obszarze jest jeden, nowych inwestycji, modernizacji jest 25, zaś budynków w stanie zadowalającym jest 7. Jest to znikoma liczba w porównaniu ilością obiektów w stanie średnim (136 obiektów) oraz lichym (153 obiektów). Obiektów w złym stanie technicznym jest 10. • lichy – użycie 51-70%. W elementach budynku występują znaczne uszkodzenia, ubytki. Cechy i właściwości budowlanych materiałów mają obniżoną klasę. Wymagany kompleksowy remont kapitalny względnie, wymiana. 96
- 97. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) Stantechniczny granica opracowania dobry zadowalający średni lichy zły obiekty o innej funkcji brak danych inwestycje mieszkaniowe modernizacje mieszkaniowe Program 100 kamienic Stan techniczny budynków - rysunek przedstawia całościowo sytuację stanu analiz zużycia budynków mieszkalnych na Przedmieściu Oławskim 97
- 98. 4.16 Dachy Przedmieście Oławskie jestpołożone na płaskim terenie, wysokość zabudowy jest mniej więcej jednolita. Jednakże forma dachu odgrywa szczególną rolę w odbiorze przestrzeni publicznej. Sposób zwieńczenia budynków widoczny jest z wielu miejsc poza obszarem opracowania (wieże kościołów, tarasy widokowe). Jest on również istotny z perspektywy pieszego. Zabudowę w obszarze opracowania przeanalizowano pod katem typów dachów: Pierwszą, najliczniejszą grupę stanowią dachy płaskie. Pokryte są one na ogół papą. Z perspektywy człowieka wyróżnia je gzyms ostatniej kondygnacji, który jest wyraźnie zaakcentowany. Mniej liczną grupę stanowią dachy dwu- i czterospadowe, wśród nich można wyróżnić dachy o bardzo mały kacie nachylenia połaci, który jest niezauważalny z perspektywy człowieka. Nieliczną grupę dachów stanowią dachy o dużym kącie nachylenia połaci, pokryte dachówką, wśród nich można wskazać obiekty użyteczności publicznej, np. siedziba oddziału ratunkowego Dolnośląskiego Szpitala im. T. Marciniaka przy ulicy Traugutta czy kościoły: (jednonawowy kościół św. Łazarza). Pojedyncze obiekty mają dachy o wyróżniającej się bryle: kościół św. Maurycego, którego wieżę wieńczy hełm. Drugą grupę stanowią dachy o bryle łączonej. Dachy te są płaskie w głębi budynku,a spadziste od strony ulicy, a w niektórych przypadkach również od strony podwórka. W przekroju poprzecznym mają kształt trapezu. Skośna część pokryta jest dachówką i dostrzegalna w widoku z poziomu człowieka. Muzeum Etnograficzne czterospadowym dachem mansardowym XIX-wieczna zabudowa kamienicowa narożna o dachu płaskim 98 Dach "mansardowy" z prostokątnymi lukarnami. Gzyms XIX-wiecznej kamienicy Przykład styku budynków z różnych epok, ale podobnej formie dachów. Styk budynków o odmiennych formach dachów Współczesna architektura z płaskim dachem
- 99. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Dachy dachpłaski dach dwu- lub czterospadowy (również w kombinacji dach "mansardowy" - o bryle łączonej płasko-spadzistej, w przekroju mającej kształt trapezu dach o formie szczególnej dach jednospadowy 0 100 200 300 400 500 m 99
- 100. 4.17 Elewacje Elewacje budynków pochodzącychz XIX i XX wieku ze względu na kwartałowy charakter zabudowy Przedmieścia Oławskiego możemy podzielić na elewacje frontowe - zwane fasadami oraz tylne - widoczne od wnętrza kwartału. Fasady, znajdujące się od strony ulicy, zwykły posiadać charakter reprezentacyjny, który podkreślony jest poprzez ozdobne opaski okienne, gzymsy, stolarkę okienną oraz drzwiową oraz dekoracyjne podkreślenie wejść i przejazdów bramnych. Wzdłuż ulic handlowych pojawia się również wyraźne zaznaczenie usługowego charakteru parterów poprzez zastosowanie elementów takich jak witryny, szyldy i wejścia do lokali usługowych. Elewacje tylne, dużo uboższe w detal, spełniają głównie funkcje użytkowe. Sporadycznie do elewacji kamienic od strony podwórza dobudowane są oficyny, garaże bądź warsztaty. Elewacje budynków współczenych uzupełnień zabudowy kwartałowej Przedmieścia Oławskiego. Od góry nowy budynek ASP oraz poniżej powstałe w ostatnich kilkunastu latach obiekty mieszkaniowe. 100 Elewacje budynków pochodzących z późniejszych okresów, często nawiązują we współczesny sposób do wyżej wspomnianego sposobu kreowania elewacji XIX i XX-wiecznych kamienic. Wyjątek stanowią budynki budowane w technologii wielkiej płyty, których wszystkie elewacje są ujednolicone i ubogie w detal oraz współczesne budynki takie jak biurowiec Fortum, Angel Wings, Silver Tower czy nowy budynek Akademii Sztuk Pięknych.
- 101. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Elewacjeobiektów zabytkowych pochodzących z przełomu XIX i XX wieku. 101
- 102. 4.18 Strefy parterów ielementy reklamy Lokale handlowe i usługowe w parterach zabudowy uzupełniającej XIX wieczny układ urbanistyczny Przedmieścia Oławskiego Powyżej: powszechnym zjawiskiem jest zmiana kolorystyki elewacji w strefie parteru usługowego. Wiele lokali jest przeznaczonych do wynajęcia. Po prawej: kioski i stragany w rejonie skrzyżowania ulic Pułaskiego i Kościuszki uzupełniają ofertę lokali znajdujących się w parterach budynków. Powyżej: strefy parterów użytkowych wzdłuż głównych ulic handlowych. Poniżej: lokal handlowy zlokalizowano w narożu kwartału. Jest to powszechne zjawisko w XIX-wiecznej zabudowie śródmiejskiej z powodu zwiększonej dostępności wizualnej lokalu z ulic wyznaczających kwartał zabudowy. Po lewej: witryna sklepowa zaklejona reklamą wielkopowierzchniową. 102 Powyżej: strefa parterów, które odnowiono indywidualnie, nie zważając na całą kamienicę Po prawej: lokal w tzw. "wysokim parterze". Jest to utrudnienie dostępu dla osób starszych oraz niepełnosprawnych. 102
- 103. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Różneformy reklamy występujące na Przedmieściu Oławskim 103
- 104. 4.19 Balkony, wykusze, bramyi przejazdy Balkony oraz wykusze najczęściej powiązane są z salonem, bądź pokojem dziennym stanowią dodatkową użytkową przestrzeń mieszkania. Balkon stanowiąc połączenie wnętrza budynku z zewnętrzem i będąc namiastką ogrodu lub tarasu pełni często również funkcję rekreacyjną. Poza funkcjami użytkowymi i rekreacyjnymi balkony i wykusze na Przedmieściu Oławskim spełniają również funkcję dekoracyjną. Zastosowanie ozdobnych elementów w postaci wsporników i balustrad, opasek okiennych oraz drzwiowych wpływa na wzbogacenie formy elewacji, a wysunięcie płyty balkonowej przed lico ściany i związane z tym światłocienie – na plastyczność całej bryły. Ich charakter oraz ilością oraz rodzaj zdobień związane są jednak zawsze z okresem powstania budynków. Balkony oraz wykusze obiektów zabytkowych, znajdują się dość często w złym stanie technicznym. Są jednak bardzo ważnym elementem dekoracyjnym budynków i wzmacniają wizerunek ulicy. We wspóczesnych budynkach często powraca się do tego typu form architektonicznych. 104
- 105. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Bramyna Przedmieściu Oławskim stanowią element łączący strefę publiczną z prywatną. Poza funkcją reprezentacyjną pełnią również funkcję użytkową - chroniąc przed obcymi. Niestety przez liczne dewastacje domofonów i zamków od klucza, nie zapewniają odpowiedniej prywatności. Bramy w kamienicach często skrywają przejazdy bramne łączące kiedyś ulicę z podwórzem. Dziś niewykorzystywane posiadają ogromny potencjał do zagospodarowania tej przestrzeni dla mieszkańców na nowe funkcje (np. rekreacyjno-integracyjne). Przejazdy bramne otwarte, dostępne dla wszystkich użytkowników są często jedynym możliwym połączeniem komunikacyjnym pomiędzy ulicą a podwórkiem. Niestety większość z nich jest bardzo zaniedbana i niedoświetlona w nocy. Bramy oraz przejazdy bramne będące często jedynym możliwym połączeniem pomiędzy ulicą a kwartałem są często bardzo zaniedbane i niedoświetlone w nocy. 105
- 106. 4.20 Okna, drzwi, detalearchitektoniczne Okno jako element służący do oświetlenia i wietrzenia pomieszczeń spełnia także funkcję estetyczną. XIX-wieczną zabudowę Przedmieścia Oławskiego cechuje występowanie zróżnicowanej, misternie zdobionej, drewnianej stolarki okiennej. Posiada ona charakterystyczne proporcje oraz podziały. Zabudowa z XX wieku (obiekty z epoki PRL powojenne plomby) ma bardziej ujednolicony kształt okien. W budynkach z lat 60-tych i 70-tych występują powtarzalne, typowe zestawy okienne. Plomby z lat 90-tych między innymi przez formę stolarki nawiązują do historycznej zabudowy; jednak użycie współczesnych materiałów budowlanych wpłynęło na ich odrębny wygląd. 106 W najnowszych budynkach na Przedmieściu Oławskim można zaobserwować współczesne formy przeszkleń. W ramach remontów kamienic odbywa się proces wymiany drewnianej stolarki na nowe, plastikowe okna, w celu poprawy izolacji akustycznej i cieplnej. Działania te przyczyniają się do zniszczenia wyważonej kompozycji elewacji przez wprowadzenie okien o innej szerokości szprosów, brakiem detalu oraz odmiennymi podziałami.
- 107. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Drzwioraz bramy wejściowe do historycznych kamienic, podobnie jak okna, posiadają bardzo bogatą oprawę architektoniczną oraz wyrafinowany detal, który wpływa na charakter całej elewacji budynku. Większość drzwi wejściowych wymaga renowacji. Obecnie drzwi wejściowe są miejscem umieszczania plakatów reklamowych oraz ofiarą wandalizmu (graffiti, wybite szyby). W skali całego osiedla można zaobserwować bardzo duże nasycenie historycznym detalem architektonicznym. Zarówno fasady jak i wnętrza XIX-wiecznych kamienic kryją bogactwo eklektycznych form, od progów po gzymsy. Różnego rodzaju detale architektoniczne zdobiące budynki można odnaleźć zarówno na elewacjach, opaskach okiennych oraz drzwiowych, jak również w wykończeniach wnętrz przejazdów bramnych oraz klatek schodowych. 107
- 108. 4.21 Inwestycje (2008-2013) W latach2007-2013 można zaobserwować dużą aktywność inwestycyjną. W obszarze opracowania spośród zrealizowanych inwestycji przeważają budynki mieszkalne o zróżnicowanym standardzie: (2), (3), (4), (5), (6), (7), (9). Na Przedmieściu Oławskim powstały ponadto obiekty użyteczności publicznej: siedziba Starostwa Powiatowego (8) oraz Centrum Sztuk Użytkowych Akademii Sztuk Pięknych (1). Forma architektoniczna jest różnorodna. Inwestycje zrealizowane w ostatnim pięcioleciu mają charakter współczesny – w większości przypadków nowa architektura nie próbuje kopiować historycznej zabudowy z XIX wieku, gdzieniegdzie (przede wszystkim w latach 90-tych) powstały historyzujące postmodernistyczne plomby. Forma urbanistyczna nowopowstających inwestycji nawiązuje do historycznego układu Przedmieścia: powstały budynki plombowe (5), pierzejowe (4), (9), nad brzegiem Oławy - wolnostojące bryły (2). 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Nowe inwestycje : 1. Centrum Sztuk Użytkowych ASP (05.2010 - 10.2012) 2. Angel Wings (Faza A) - Budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową (10.2005 - 12.2010) 108 3. Szybka 1A - 1F- Budynek mieszkalny z parterem usługowym (09.2008 - 07.2011) 4. Pułaskiego 17/33 - Budynek mieszkalny TBS (2007-2009) 5. Brzeska 18 - Budynek mieszkalny (plomba) (07.2010 - 02.2012) 6. Śródmieście Odnowa - Etap 1 (Segment A-E) Prądzyńskiego 40 - Budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową (2010 - 08.2012) 7. Osiedle Inter-Es - Prądzyńskiego 47 - 63 - Budynek mieszkalny z wolnostojącym parkingiem 8. Starostwo Powiatowe - Kościuszki 129 - (2009) 9. Kościuszki 95-117 / Dąbrowskiego Budynki mieszkalne z funkcją handlowo-usługową (06.2013)
- 109. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 10 Inwestycje:nowe i planowane 1 Zabudowa powstała w latach 20082013 11 Zabudowa planowana 2 13 12 4 4 3 14 15 16 17 9 8 7 6 18 5 0 100 200 300 400 500 m 109
- 110. 4.22 10 Planowane inwestycje (2013+) Większośćobiektów wskazanych na poniższym planie inwestycji jest już w fazie powstawania, jedynie budowa dwóch z nich (10), (11) nie jest do końca przesądzona. Planowane obiekty to przede wszystkim budynki biurowe (10), (16), (17), (12) – dla tych funkcji bliskość centrum miasta jest istotnym atutem. W budynkach mieszkaniowych przewidziano funkcję usługowo-handlową w parterach, a nawet kondygnacji +1. 11 12 13 16 17 18 Inwestycje planowane i w trakcie realizacji 10. Aperio Wrocław - Traugutta 9-11, Budynek biurowy i konferencyjny 11. Centrum Sztuk Użytkowych ASP - Faza II i III 12. Angel Wings (Faza A) - Budynki mieszkalne z funkcją handlowousługową oraz budynek biurowy - Faza II i III 110 Uwagę zwraca projekt adaptacji historycznej fabryki papieru na cele mieszkaniowe (lofty) (15), wykorzystujący potencjał istniejących struktur budowlanych na terenie historycznego układu urbanistycznego. 13. Worcella 23 - Budynek wielorodzinny (05.12 - 12.2013) 14. Osiedle Centrum - Kościuszki 89 - Budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową (12.2012 03.2014) 15. Nowa Papiernia - Budynki wielorodzinne z parterem użytkowym (1889, 2012 - 2014) 14 19 16. Silver Tower Center - Plac Konstytucji 3 - Budynek biurowy i hotel (05.2012 03.2014) 17. Delta Office - Dąbrowskiego 44 Budynek biurowy (04.2012 - 2013) 18. Śródmieście Odnowa - Etap 2 i 3 (Segment F-O) Prądzyńskiego 40- Budynek mieszkalny z funkcją handlowo-usługową 15 20 19. Brzeska 5 - Budynek wielorodzinny z parterem usługowym (III kw. 2013) 20. Kniaziewicza 16 - Budynek wielorodzinny z parterem usługowym (I kw. 2015)
- 111. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 10 Inwestycje:nowe i planowane 1 Zabudowa powstała w latach 20082013 11 Zabudowa planowana 2 13 12 4 20 4 3 14 15 16 17 9 8 7 6 18 19 5 0 100 200 300 400 500 m 111
- 112. 4.23 Przedmieście Oławskie (2017+) Strategicznąinwestycją dla miasta jest budowa Śródmiejskiej Trasy Południowej (ŚTP). Trasa będzie pełnić funkcje obwodnicy i połączy Plac Strzegomski z Placem Społecznym. Jej odcinek – ul. Pułaskiego – przebiegać będzie w granicach obszaru opracowania. Poszerzenie ul. Pułaskiego na potrzeby budowy trasy ŚTP wiąże się z wyburzeniem jej zachodniej pierzei. Część pierzei, na odcinku ul. Traugutta i Kościuszki, została wyburzona ze względu na zniszczenia powstałe wskutek powodzi (1997 r.). W 2002 r. wyburzono kamienice na odcinku ul. Worcella i Kościuszki (zachodnia pierzeja) oraz kamienicę nr 67. Kolejne wyburzenia – tj. kamienice nr 73-81 oraz oficyny 73a-b, 75a, 77a, Małachowskiego 24, budynek usługowy przy Pułaskiego 69 wraz z oficynami w podwórku – są planowane po wykwaterowaniu wszystkich lokatorów. (1) Ważnym elementem trasy jest budowa ok. kilometrowej długości tunelu na odcinku pomiędzy Placem Powstańców Warszawy a ulicą Pułaskiego (pomiędzy Urzędem Wojewódzkim a zabudową mieszkaniową przy ul. Pułaskiego 17-33). W celu udrożnienia trasy konieczne będzie poszerzenie wiaduktu kolejowego pomiędzy ulicami Pułaskiego i Dyrekcyjną. W Wieloletnim Planie Inwestycyjnym Wrocławia na lata 2013 - 2017 nie przewidziano funduszy na budowę ŚTP. OŁAW WLOT TUNELU SKA (2) WLOT TUNELU TRAU G KOŚC I MA Ł Śródmiejska trasa południowa Odcinek łączący Pl. Strzegomski z Pl. Powstanców Warszawy (Pl. Społecznym) Obszar opracowania 112 ACH DYREKCYJNA USZKI OW SKIE GO PUŁ ASK IEG 1. Ulica Pułaskiego – wlot tunelu – widok od ul. Kościuszki (wizualizacja) 2. Skrzyżowanie jednopoziomowe – ul. Pułaskiego i Kościuszki (wizualizacja) 3. Ulica Pułaskiego widok od strony Placu Powstańców Warszawy (Pl. Społecznego (wizualizacja) UTTA O (3) KOM UNY PARY USZKI SKI KOŚCI EJ
- 113. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 5.1. Demografia 5.2. Struktura wieku w kwartałach 5.3. Bezrobocie 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 5.4. Pomoc społeczna 5.5. Bezpieczeństwo 5.6. Infrastruktura społeczna i kultura 5.7. Obiekty oświaty 5.8. Oferta czasu wolnego dla młodzieży 113
- 114. Demografia 5.1 Liczba mieszkańców PrzedmieściaOławskiego wynosi w 2013 roku około 24,2 tys., z czego 3460 osób należy do grupy wiekowej poniżej 18 roku życia, 14399 to osoby w wieku 18-60 lat, a 4430 osób to osoby w wieku ponad 60 lat. Wskaźnik obciążenia demograficznego Przedmieścia Oławskiego wynosi 0,54, co oznacza, że na 2 osoby w wieku produkcyjnym przypada co najmniej więcej niż jedna osoba młodsza lub starsza. Dla Polski współczynnik obciążenia demograficznego jest zbliżony i wynosi 0,57 1. 1 źródło: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2013 Strukturę wieku mieszkańców Przedmieścia Oławskiego, Wrocławia, Dolnego Śląska oraz Polski przedstawiono na sąsiadującej stronie 2. Według danych liczbowych grupa osób w wieku produkcyjnym stanowi 65% wszystkich mieszkańców Przedmieścia Oławskiego i jest o 12% wyższa niż ta sama grupa wiekowa we Wrocławiu. Odsetek osób w wieku poprodukcyjnym wynosi 19%, zaś w wieku przedprodukcyjnym 16%. O ile procentowy udział grupy wiekowej do 18 roku życia jest zbliżony do odpowiednika we Wrocławiu, Województwie Dolnośląskim i w Polsce, o tyle procentowy udział osób w wieku poprodukcyjnym jest zdecydowanie niższy niż we Wrocławiu, województwie i Polsce i kształtuje się na poziomie 19%. Zarówno w grupie osób w wieku produkcyjnym jaki i poprodukcyjnym większość stanowią kobiety. Gęstość zaludnienia osób/km2 Przedmieście Oławskie należy do najbardziej zaludnionych dzielnic Wrocławia. W obszarze opracowania występują kwartały o szczególnie dużej gęstości zaludnienia: 10 001 – 25 000 osób/km2 i powyżej 25 000 osób/km2.. Jedynie tereny położone pomiędzy ulicą Traugutta, a nabrzeżem Oławy są mniej zaludnione: 1001 – 2500 osób/km2. Przeciętna dla całego Wrocławia wynosi 2170 osób / km2. 1 - 250 251 - 500 501 - 1 000 1 001 - 2 500 2 501 - 5 000 5 001 - 10 000 10 001 - 25 000 powyżej 25 000 Zameldowania na pobyt stały wg PESEL 1-10 11 - 25 26 - 50 51 - 100 101 - 150 151 - 200 powyżej 250 powyżej 25 000 Źródło rysunku: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia: http://geoportal.wroclaw.pl/www/mapa-demografia.shtml#prezent 114 2 źródło: Bank Danych Lokalnych, dane za rok 2012
- 115. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Przedmieście Oławskie 0-18 lat 8% Wrocław 19-60 lat 8% 34% 16% 31% > 60 lat 12% 65% 7% 0-18 lat 7% 19% 19-60 lat 8% 27% 15% 8% 27% 27% 54% 12% 32% Polska 19-60 lat 9% 17% 20% 53% Dolny Śląsk 0-18 lat 26% > 60 lat > 60 lat 18% 11% 29% 0-18 lat 9% 19-60 lat 10% 19% 26% 27% 53% > 60 lat 17% 11% 28% 115
- 116. Struktura wieku wkwartałach 5.2 Ponad połowa kwartałów zabudowy Przedmieścia Oławskiego nie odbiega znacząco strukturą wieku ludności od udziału poszczególnych grup wiekowych dla całego analizowanego obszaru. Można jednak wyszczególnić obszary wyróżniające się. Ludność w wieku produkcyjnym niemobilnym oraz poprodukcyjnym przeważa na zachód od ul. Pułaskiego. Natomiast na wschód od ul. Prądzyńskiego oraz w kwartałach zlokalizowanych po północnej stronie ul. Kościuszki zlokalizowane są kwartały, w których zamieszkuje większy procentowy udział osób w wieku przedprodukcyjnym oraz produkcyjnym mobilnym. Przedmieście Oławskie Struktura wieku 3453 16% osoby w wieku do 18 lat osoby w wieku od 19 do 45 lat, w wieku produkcyjnym mobilnym osoby w wieku od 46 do 60 lat (kobiety) oraz od 46 do 65 lat (mężczyźni), w wieku produkcyjnym niemoblinym osoby w wieku powyżej 60 lat (kobiety) oraz powyżej 65 lat (mężczyźni) 116 5878 26% 3648 16% wiek przedprodukcyjny do 18 lat wiek produkcyjny mobilny kobiety i mężczyźni 18-44 lata 9228 42% wiek produkcyjny niemobilny kobiety 45-59 lat / mężczyźni 45-64 lata wiek poprodukcyjny kobiety > 60 lat i mężczyźni > 65 lat Kolorystyka poszczególnych kwartałów odzwierciedla wyższy niż średni procentowy udział danej grupy wiekowej w kwartale w stosunku do procentowego udziału grup wiekowych dla całego badanego obszaru.
- 117. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Struktura wieku kwartały o zbliżonej strukturze wieku dla całego Przedmieścia Oławskiego wiek przedprodukcyjny do 18 lat wiek produkcyjny mobilny kobiety i mężczyźni 18-44 lat wiek produkcyjny niemobilny kobiety 45-59 lat /mężczyźni 45-64 lata wiek poprodukcyjny kobiety > 60 lat i mężczyźni > 65 lat Kolorystyka poszczególnych kwartałów odzwierciedla o co najmniej 3% wyższy niż średni udział danej grupy wiekowej w kwartale w stosunku do procentowego udziału grup wiekowych dla całego badanego obszaru. 117
- 118. Bezrobocie 5.3 Około 6% osóbw wieku produkcyjnym zamieszkujących obszar opracowania pozostaje bez zatrudnienia (w sumie jest to 956 osób – stan na koniec 2012 roku). Najwyższy odsetek bezrobotnych zarejestrowano w grupie wiekowej 55 lat i więcej (27%), na drugiej pozycji znajduje się grupa wiekowa 25-34 lata. Nieco mniejszy odsetek bezrobotnych zarejestrowano wśród osób z przedziału 45-54 roku życia i 35-44 roku życia. Najniższy odsetek zarejestrowanych bezrobotnych jest w grupie wiekowej 24 lata i mniej. Odnosząc powyższe dane do danych statystycznych dla Wrocławia można zauważyć bardzo duże podobieństwo w udziale poszczególnych grup wiekowych wśród osób zarejestrowanych jako bezrobotne. Porównując dane ogólnopolskie z danymi dotyczącymi Przedmieścia Oławskiego należy zaznaczyć, że na Przedmieściu Oławskim grupa wiekowa 24 lata i mniej jest o połowę mniejsza niż w Polsce, natomiast grupa wiekowa 55+ jest dwukrotnie większa niż w Polsce. Dla porównania: w tym samym okresie we Wrocławiu bez zatrudnienia pozostało 3% osób, na obszarze Dolnego Śląska 5,4%, a w Polsce 5,5%. Bezrobocie rejestrowane 24 i mniej 25 – 34 35 – 44 45 – 54 55 i więcej 9% 26% 18% 20% 27% 9% 27% Przedmieście Oławskie 19% 21% 24% 16% 28% Wrocław 9% 16% 24% 26% 118 20% 29% 20% 19% 12% Polska 12% 16% 20% 19% 28% 21% 18% 16% 27% 20% 20% 20% Dolny Śląsk 9% 27% 20% 29% 19% 20% 20%
- 119. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Analizując dane dotyczące osób zarejestrowanych jako bezrobotne na Przedmieściu Oławskim można zaobserwować, że zdecydowana większość tej grupy to osoby o wykształceniu gimnazjalnym i zasadniczym zawodowym (w sumie 53% wszystkich bezrobotnych z tego obszaru). 15,7% to osoby z wykształceniem wyższym. Pozostała grupa to osoby z wykształceniem średnim zawodowym, średnim ogólnokształcącym. Charakterystyczny dla Przedmieścia Oławskiego jest stosunkowo wysoki odsetek osób zarejestrowanych jako bezrobotne z wykształceniem gimnazjalnym i poniżej - 33% (w skali Wrocławia to jedynie 21,9%) oraz niższy niż we Wrocławiu odsetek osób zarejestrowanych jako bezrobotne z wykształceniem wyższym - 15,7% (jednak wyższy o ok. 4% niż w województwie i w Polsce). Analizując statystyki dla województwa dolnośląskiego i Polski można zauważyć dużą analogię danych. Bezrobocie na Przedmieściu Oławskim w nieznacznie większym stopniu dotknęło kobiet niż mężczyzn (tj. 51% grupy osób zarejestrowanych, jako bezrobotne to kobiety, zaś 49% to mężczyźni). We Wrocławiu, na Dolnym Śląsku i w Polsce stosunek bezrobotnych kobiet i mężczyzn wynosi również 49 i 51%1. 35% 33% 30% 25% 29% 29,9% 28,3% 27,3% 23,9% 23,5% 22,2% 22,1% 21,1% 20% 20% 21,9% 21% 15,7% 15% 11,7% 10,6% 10,2% 9,1% 10% 10,6% 9,5% 5% 1 źródło: Bank Danych Lokalnych, dane za rok 2012 0% wyższe policealne, średnie zawodowe średnie ogólnokształcące zasadnicze zawodowe gimnazjalne i poniżej Przedmieście Oławskie Wrocław Dolny śląsk Polska 119
- 120. 5.4 Pomoc społeczna Analizując daneliczbowe dotyczące ilości osób korzystających z finansowej pomocy społecznej w obszarze Przedmieścia Oławskiego można zaobserwować utrzymującą się tendencję pozytywnej zmiany na przestrzeni ostatnich lat. Działania profilaktyczne podejmowane w ostatnich latach spowodowały, że liczba osób objętych pomocą, bez względu na jej źródło i tytuł, utrzymuje się na stabilnym poziomie – w przeciwieństwie do poprzedniego dziesięciolecia. Należy również podkreślić pozytywne zmiany związane z charakterem pracy pracownika społecznego i działalności społecznej. Ilość rodzin korzystających z pomocy MOPS na Przedmieściu Oławskim na przestrzeni ostatnich 2 lat kształtuje się na podobnym poziomie i wynosi średniorocznie 816. Ilość rodzin korzystających z pomocy MOPS od więcej niż jednego pokolenia ulica I-VI. 2013 2012 2011 Traugutta 20 24 18 Więckowskiego 12 19 11 4 1 Kościuszki 8 23 24 Prądzyńskiego 6 10 5 Miernicza 6 Łukasińskiego 4 Krasińskiego 4 Kniaziewicza Porównując tytuły finansowych świadczeń socjalnych udzielanych mieszkańcom Przedmieścia Oławskiego w latach 2011 i 2012 zauważamy, że 28% świadczeń udzielanych jest z tytułu ubóstwa. 20% świadczeń stanowi niepełnosprawność, 19% bezrobocie, 10% długotrwała choroba. Z nawiązanego dialogu z ZTPS 6 Wrocław wynika, że niepełnosprawność jest głównie nabyta i wynika z nadużycia alkoholu, niedbałego stylu życia, niezdolności do pracy. Długotrwała choroba związana z nadużywaniem alkoholu i innych środków psychoaktywnych, ze sposobem życia. Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych to powód do przyznawania pomocy w 8% przypadków, rodzina niepełna 5%, a alkoholizm/narkomania 5%. 17 Komuny Paryskiej Mimo powyższego obszar Przedmieścia Oławskiego boryka się z problemem wielopokoleniowego ubóstwa, dziedziczenia negatywnych postaw i wzorców. Można zaobserwować również ruch ludności związany z wykwaterowaniem i przekwaterowaniem mieszkańców. 1 Tytuły świadczeń przyznawanych przez MOPS 6 1 tytuły świadczeń 6 5 4 2 1 Pułaskiego 4 3 1 Dąbrowskiego 4 1 1 Hauke-Bosaka 4 2 2 Worcella 3 2 2 Chudoby 2 10 8 Brzeska 1 2 4 Świstackiego 1 2 Małachowskiego 3 94 120 1 119 92 I-VI. 2013 2012 2011 ubóstwo 28% 26% 27% niepełnosprawność 20% 19% 18% bezrobocie 19% 18% 19% długotrwała choroba 10% 11% 10% bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych 8% 8% 10% rodzina niepełna 5% 5% 5% alkoholizm/narkomania 5% 4% 5%
- 121. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Ponad 50% świadczeń MOPS kierowanych jest do mieszkańców ulic Traugutta, Więckowskiego, Komuny Paryskiej, Kościuszki i Prądzyńskiego, co związane jest m.in. z występowaniem w tych lokalizacjach oficyn zamieszkałych przez klientów MOPS oraz hotelu rotacyjnego przy ul. Więckowskiego. Ponadto przy ulicach Traugutta, Mierniczej i Łukasińskiego zlokalizowane są mieszkania o dużej powierzchni należące do zasobu komunalnego Gminy Wrocław, na których utrzymanie nie stać zamieszkujących je osób, wobec czego osoby te dodatkowo otrzymują wsparcie od MOPS w postaci dofinansowania do kosztów zakupu opału, utrzymania lokalu czy bieżących napraw i remontów. Ilość rodzin korzystających z pomocy MOPS 723 2012 r. 2011 r. 100 80 60 40 20 Na Niskich Łąkach Pl.Konst.3 Maja Zgodna Plac Zgody Hercena Małachowskiego Podwale Świstackiego Brzeska Hauke-Bosaka Chudoby Worcella Dąbrowskiego Pułaskiego Kniaziewicza Krasińskiego Łukasińskiego Miernicza Prądzyńskiego Kościuszki 0 Dworcowa (parzyste) 1 3 2 1 790 120 Komuny Paryskiej 2011 112 88 91 109 67 25 24 38 16 23 30 32 29 22 17 25 15 11 9 Więckowskiego 2012 111 92 84 76 58 48 43 36 27 32 43 34 27 21 25 22 15 13 15 9 8 2 1 1 842 Traugutta I-VI. 2013 97 87 76 73 51 33 31 29 28 26 24 22 21 19 19 19 14 14 12 12 8 5 3 Ilość rodzin ulica Traugutta Więckowskiego Komuny Paryskiej Kościuszki Prądzyńskiego Miernicza Łukasińskiego Krasińskiego Kniaziewicza Pułaskiego Dąbrowskiego Worcella Chudoby Hauke-Bosaka Brzeska Świstackiego Podwale Dworcowa (parzyste) Małachowskiego Hercena Plac Zgody Zgodna Pl.Konst.3 Maja Na Niskich Łąkach 121
- 122. Bezpieczeństwo 5.5 2010 Jak wynika zdanych statystycznych Komisariatu Policji Wrocław Rakowiec na przestrzeni lat 2010-2012 na obszarze Przedmieścia Oławskiego miało miejsce średniorocznie 770 zdarzeń rejestrowanych. Ok. 60 % z nich stanowiły kradzieże (m.in. pojazdów, z pojazdów, z mieszkań, z posesji, sklepów, lokali, w MPK i kradzieże energii), kolejne 18% stanowiły włamania (m.in. do samochodów czy mieszkań). Około 12% to zdarzenia związane z niszczeniem cudzej własności, a pozostałe 10% to rozboje, wymuszenia, bójki, pobicia. Zdarzenia zarejestrowane 2010 niszczenie cudzej własności rozboje, wymuszenie i kradzieże 6% I-VI 2013 Suma kradzieże 446 497 452 185 1580 włamania 159 158 110 62 489 niszczenie cudzej własności 109 94 80 28 311 rozboje, wymuszenia i kradzieże 46 52 48 19 165 bójki, pobicia, uszkodzenia ciała 12 24 28 8 72 772 825 718 302 SUMA zdarzeń 2012 3% 7% 12% 19% 4% 11% 63% 60% 58% 21% 122 6% 1% 14% bójki, pobicia, uszkodzenia ciała 2012 2011 kradzieże włamania 2011 15%
- 123. rozboje mają miejscezazwyczaj wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych, np. na trasie Most Grunwaldzki-Śródmieście Mieszkańcy i aspekty społeczne ulica Traugutta jest kolizyjna, zarówno jeżeli chodzi o ruch kołowy samochodowy jak i rowerowy Tra u gu ińsk iego tta sygnalizacja świetlna przed szkołą podstawową nr 85 zmienia się zbyt szybko k y d po zież óre we ad dw żli kr po cią w, za go j u ojó ętr kie nie ozb wn ews ni są ą m ń (r niż bl da y s ze cy) Wró okra ( aw ar o l. Oł zd em y p m gi m rz rz zki ) ze de p y p ld ci br glę iem en wa den niu zi wz życ ż ter run stu wa ię żo a s lud z u y te ie G ości rzy ni la cz ośc z sk mie a d cę ks i M wię na ta z wan z uli w lna ut so ze iet ug sto pr św i Tra edo ych cja o ni ąc za ieg st dz , ali sk , je ho ki gn yń o ec on sy ądz zybk prz iedr h B Pr s yt yc u zb rsz unk ta sta kier ut ug w ra Walo ńs Kras ka osa ka ńs ka za ka wic za siń sk o ńs zy Pr ąd Puła go Dą m na od Zg kieg iego esk a śc ius zk i ch ich Łąka Na Nisk ska kow Kra złe ul. Ś oznako Ogó wista wanie lno ckie g poz ksz tałc o przy iome n ący m i IV Lice a Gim um 0 nazj um 100 nr 3 . Ko za Brz Więc kow skieg o tack Świs zyńs ię W brak lub złe oznakowanie poziome i pionowe w okolicach szkół ieczne Prąd o ieg sk ow ck o go łas kie Pu j tta iego kie gu ows k ys u Tra ach ar bezp ce nie miejs m le szpita szki Mał un yP Kościu - skrzyżowanie przy ul. Krakowskiej jest problemowe; ka bro ws kie kie go skie a Dworcow Plac Zgody ież Ko Śc o - im dalej w kierunku ulicy Krakowskiej tym gorszy stan nawierzchni, bia kieg Plac K tucji onsty3 Ma ja zki Ża uds cius - brak ścieżek rowerowych, kontrapasów i pasów oraz oznakowania poziomego – pasy ścierają się na kostce brukowej, ieg słaby stan nawierzchni wzdłuż ulicy Kościuszki, oby azie ka Sz er Łu Kni - niezadowalający stan oznakowania poziomego i pionowego w okolicach szkół (oznakowanie poziome w postaci pasów dla pieszych ściera się), yb nic iej Chud ysk Mi Herc Par ask ena a Dworcow ny - zdarzają się zniszczenia mienia w postaci dewastacji drzwi wejściowych do bram, T mu Puł Ko ieg o ella - osoby starsze narażone są na kradzieże w mieszkaniach („na wnuczka”), go Podwale o-B alo W uk eg Wo rc Piłs - można zauważyć zależność pomiędzy gęstością zamieszkania a ilością zdarzeń związanych z kolizjami i przestępczością, Most Oławski Ha Koś Pozostałe obserwacje dotyczące bezpieczeństwa 200 300 400 500 m 123
- 124. 5.6 Infrastruktura społeczna ikultura Infrastruktura społeczna to zespół urządzeń publicznych zapewniających potrzeby socjalne, oświatowe i kulturalne mieszkańców. Zalicza się do nich na przykład m.in. instytucje oświaty i nauki, kultury, opieki społecznej i służby zdrowia. Odpowiednio rozbudowana infrastruktura społeczna jest konieczna do dobrego funkcjonowania dzielnicy. Obiekty infrastruktury społecznej stwarzają warunki do wspólnej aktywności na polu edukacji, kultury, sportu, działalności charytatywnej i społecznej, a także aktywności gospodarczej i spędzania czasu wolnego. Dostępność infrastruktury społecznej jest istotnym czynnikiem wpływającym na jakość życia. ciół pw. św. Łazarza, kościół pw. Trójcy Świętej (wszystkie przy ul. Traugutta) oraz kościół pw. św. Józefa Rzemieślnika (przy ul. Krakowskiej). Obiekty kultu mniejszych grup wyznaniowych to kościół Adwentystów Dnia Siódmego (przy ul. Dąbrowskiego), kaplica Polskiego Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego (przy ul. Worcella), wspólnota „Dom modlitwy” kościoła chrześcijan baptystów (we wnętrzu kwartału pomiędzy ul. Traugutta, Prądzyńskiego, Łukasińskiego i Mierniczą), kościół chrystusowy (przy Żabiej Ścieżce). Niektóre z nich są jednak nieczynne lub działają jedynie w określone dni tygodnia. Na Przedmieściu Oławskim znajdują się liczne obiekty użyteczności publicznej. Dwa najważniejsze ośrodki związane ze służbą zdrowia to Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 5 (zlokalizowany przy skrzyżowaniu ulic Pułaskiego i Traugutta) oraz Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka CMR (przy ul. Traugutta). Prawdopodobnie lokalizacja tych obiektów spowodowała lokowanie w ich sąsiedztwie licznych gabinetów lekarskich, aptek, organizacji zrzeszających lekarzy specjalistów i różnorodnych pokrewnych działalności. Tendencja ta może jednak ulec zmianie w wypadku przeniesienia Szpitala im. Marciniaka. Na terenie Przedmieścia Oławskiego jest mało obiektów związanych z kulturą. Znajdują się tutaj trzy biblioteki: dwie z nich to filie biblioteki miejskiej (ul. Hercena, ul. Traugutta), trzecia zaś to biblioteka specjalistyczna – Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna (ul. Worcella). Istnieją również trzy obiekty o funkcji wystawienniczej: Muzeum Etnograficzne (Pl. Zgody) oraz Muzeum przy budynku ASP (ul. Traugutta) wraz z nowo otwartą Galerią Neon w budynku Centrum Sztuk Użytkowych – Centrum Innowacyjności. Swoją siedzibę mają tutaj również pomieszczenia biurowe dwóch Narodowego Teatru Edukacji im. A. Mickiewicza (ul. Haukego-Bosaka) oraz Biura Festiwalowego Impart (ul. Pułaskiego). Na osiedlu działa również stosunkowo duża liczba różnego rodzaju organizacji pozarządowych, prowadzących jednak przede wszystkim działalność ponadlokalną o charakterze ogólnopolskim, wojewódzkim czy miejskim – a więc nie związaną bezpośrednio z Przedmieściem Oławskim. Ze względu na swoją historię oraz związaną z nią dużą ilość napływowych mieszkańców na Przedmieściu Oławskim znajduje się kilka świątyń wyznaniowych: świątynie katolickie takie jak kościół pw. św. Maurycego, kośPowyżej: budynek MOPS ul. Kniaziewicza, Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna, Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Po prawej: Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka (widok od strony rz. Oławy), Klasztor Bonifratrów wraz z Samodzielnym Publicznym Szpital em Klinicznym nr 5 124 Znacząca jest natomiast liczba obiektów oświaty na wszystkich poziomach edukacji. W połączeniu ze znajdującymi się tutaj istotnymi węzłami komunikacyjnymi – Głównym Dworcem PKP, Dworcem PKS, przystankami przy ul. Dworcowej, Reducie oraz przy Pl. Dominikańskim tworzą zaplecze oświatowe Wrocławia o charakterze ponadlokalnym.
- 125. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Obiekty użyteczności publicznej usługa zdrowia gabinety lekarskie organizacje pozarządowe świątynie wyznaniowe inne obiekty użyteczności publicznej oświata świetlice środowiskowe Analiza pokazuje bardzo duże nagromadzenie obiektów użyteczności publicznej po zachodniej stronie omawianego obszaru. W odróżnieniu do terenu ograniczonego ul. Pułaskiego, Traugutta oraz Kościuszki, który pomimo wysokiej liczby mieszkańców posiada ich bardzo niewiele. 0 100 200 300 400 500 m 125
- 126. 5.7 Obiekty oświaty Na PrzedmieściuOławskim istnieje wiele powiązanych ze sobą placówek i instytucji zajmujących się upowszechnianiem kształcenia, wychowaniem bezpośrednim i pośrednim, umożliwiając dzieciom i młodzieży zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz zapewniając możliwość wszechstronnego rozwoju osobowości. Odnajdziemy tutaj różnorodne obiekty oświaty działające na wszystkich szczeblach edukacji począwszy od żłobków, przedszkoli i szkół podstawowych poprzez gimnazja, licea, technika i szkoły zawodowe, aż do szkół ponadlicealnych i uczelni wyższych. Ich dokładne rozmieszczenie w obrębie opracowania znajduje się na załączonej analizie. Powyżej: Szkoła Podstawowa nr 85, Liceum Ogólnokształcące nr XIII, Liceum Ogólnokształcące nr IV. Poniżej: Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych, Szkoła Jazzu i Muzyki Rozrywkowej, nowy budynek Akademii Sztuk Pięknych, Skoła Podstawowa nr 2. 126 Warto zauważyć, że ta szeroka oferta wzbogacona jest częściowo o funkcje uzupełniające takie jak boiska i hale sportowe, biblioteki oraz miejsca takie jak: Państwowa Akademia Nauk – ul. Podwale, Państwowa Szkoła Muzyczna II Stopnia – ul. Podwale, Szkoła Jazzu i Muzyki Rozrywkowej – ul. Kościuszki.
- 127. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Obiekty oświaty żłobek, przedszkola szkoła podstawowa gimnazjum 16 liceum, technikum, szkoła zawodowa 18 szkoły ponadlicealne,uczelnie wyższe 1 8 boiska sportowe 2 inne obiekty oświaty biblioteki 12 22 Przedszkole nr 35 Tęczowy Domek Przedszkole nr 35 Tęczowy Domek 6 Przedszkole Integracyjne nr 12 7 23 17 "Familijny Poznań - Mała Biedronka" 5 4 9 "Słoneczne Przedszkole" 3 13 21 19 2 4 10 3 Przedszkole nr 146 Słoneczny Żłobek 8 14 1 Szkoła Podstawowa nr 85 9 Szkoła Jazzu i Muzyki Rozrywkowej 21 Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna 22 500 m Państwowa Szkoła Muzyczna II Stopnia 20 400 Państwowa Akademia Nauk 19 300 Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli 18 200 Akademia Sztuk Pięknych 17 100 Liceum Ogólnokształcące nr 4 16 0 Zespół Szkół Ekonomiczno-Administracyjnych 15 7 Zespół Szkół nr 5 14 11 Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych 13 15 Gimnazjum nr 3 12 6 Gimnazjum nr 48 11 5 Szkoła Podstawowa nr 2 10 20 Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 53 23 Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 45 127
- 128. 5.8 Oferta czasu wolnegodla młodzieży Miejsca rekreacji sportu i wypoczynku na Przedmieściu Oławskim to nie tylko oferta spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu, ale również możliwość gier i zabaw oraz intelektualnego rozwoju w bibliotekach oraz świetlicach środowiskowych. Ofertę kulturalną natomiast oferują Muzeum Etnograficzne przy Placu Zgody oraz Narodowy Teatr Edukacji im. Mickiewicza. Większość terenów sportowych występuje pod postacią ogrodzonych boisk sportowych zlokalizowanych głównie w obrębie szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Boiska te służą głównie do gier zespołowych, prowadzone są w ich obrębie zajęcia sportowe szkolnych klubów, zajęcia pozalekcyjne, zajęcia z trenerami osiedlowymi. Wyróżnić tu można dwa kluby szermiercze: Wrocławski Klub szermierczy „Kolejarz” z siedzibą przy ul. Krasińskiego 30A oraz Klub Szermierczy „Wrocławianie” przy ul. Traugutta 37. Boiska sportowe usytuowane na terenie oświaty są ogrodzone i dostęp do nich jest w znacznym stopniu ograniczony. Osiedlowe boiska są dostępne dla mieszkańców m.in. w kwartale otoczonym ulicami Miernicza, Traugutta, Prądzyńskiego, Łukasiewicza oraz w kwartale obok powstającego osiedla Nowej Papierni przy ulicach Pułaskiego, Kościuszki, Komuny Paryskiej, Prądzyńskiego. Z boisk sportowych Szkoły Podstawowej nr 85 przy ul. Traugutta korzystają również dzieci i młodzież osiedla. Kolejnym miejscem do spędzania wolnego czasu na świeżym powietrzu są place zabaw. Nie wszystkie kwartały zabudowy mieszkaniowej wyposażone są w place zabaw zwłaszcza te we wschodniej części osiedla. W pozostałych podwórkach znajdujące się place zabaw utrzymane są w różnym Od lewej: Stół do gry w ping-ponga w jednym z podwórzy, skwer przy ul. Krasińskiego oraz tereny zielone przy Niskich Łąkach 128 stanie technicznym. Miejscami są to pojedyncze drabinki lub jedynie piaskownice utrzymane w złym stanie. Nowe osiedla dysponują dość dobrze utrzymanymi i wyposażonymi placami zabaw różnych wielkości. Kolejnym miejscem wypoczynku i rekreacji o dużym potencjale są zielone tereny nabrzeżne Oławy połączone z obszarem parku na Niskich łąkach oraz z malowniczą promenadą Żabiej Ścieżki prowadząca na Groblę, przy której znajdują się boiska sportowe, hala i stadion „Oławka” wraz z klubem sportowym piłki nożnej "Polonia". Pozostałe tereny zielone to skwery. Wyróżnić tu można skwer przy ulicy Krasińskiego, utrzymany w bardzo dobrym stanie wraz z bogato wyposażonym placem zabaw przeznaczonym dla różnych grup wiekowych oraz zróżnicowaną pod względem wielkości i pokroju szatą roślinną. Półpubliczny mniejszy skwer Muzeum Etnograficznego jest miejscem wypoczynku okolicznych mieszkańców i osób odwiedzających muzeum. Stworzenie oferty czasu wolnego dla dzieci i młodzieży jest ważnym czynnikiem w procesie ich intelektualnego i fizycznego rozwoju. Dlatego tak ważne jest zapewnienie dostatecznej ilości infrastruktury sportowej, ogólnodostępnej na terenie podwórek osiedla. Oprócz zorganizowanych zajęć na świeżym powietrzu ważne jest też stworzenie uwarunkowań do rozwijania sfery intelektualnej i kulturalnej w postaci zaplecza bibliotek, coraz lepiej wyposażonych świetlic środowiskowych, placówek opiekuńczo-wychowawczych, czy też klubów rozwijających pasję i zainteresowania dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych.
- 129. Mieszkańcy i aspektyspołeczne Oferta spędzania czasu wolnego obiekty oświaty organizacje pozarządowe boiska, hale sportowe, sale gimnastyczne świątynie wyznaniowe biblioteki Muzeum Etnograficzne tereny zielone świetlice środowiskowe Biuro Festiwalowe Impart Narodowy Teatr Edukacji im. Mickiewicza place zabaw: stan dobry stan średni stan zły ogrodzenia 0 100 200 300 400 500 m 129
- 130.
- 131. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 6.1. Aspekty gospodarcze 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 131
- 132. 6.1 Aspekty gospodarcze W ramachanalizy sfery aktywności gospodarczej na Przedmieściu Oławskim przeprowadzono inwentaryzację obszaru opracowania pod kątem lokalizacji lokali usługowych i handlowych, punktów gastronomicznych, gabinetów lekarskich, a także obiektów hotelowych oraz budynków o funkcji usługowej i biurowej. Wyodrębniono: • Lokale usługowe lub handlowe w parterach budynków, • Budynki usługowe lub handlowe (w tym budynki biurowe), • Budynki użyteczności publicznej (budynki związane z ochroną zdrowia, siedziby instytucji publicznych, • Budynki związane z przemysłem (zakłady przemysłowe, produkcyjne), • Budynki związane z edukacją (generują miejsca pracy, podtrzymują aktywność gospodarczą). Główne ulice w obszarze opracowania (tj. ul. Traugutta, ul. Komuny Paryskiej, ul. Kościuszki) posiadają znaczną koncentrację lokali handlowych lub usługowych w parterach budynków. Przez ulice Traugutta i Kościuszki przebiegają główne trasy komunikacji zbiorowej, co zapewnia dostępność do wspomnianych obiektów nie tylko dla mieszkańców dzielnicy. Na terenie objętym analizą znajduje się również wiele siedzib instytucji publicznych, oświaty i ochrony zdrowia, które zapewniają wiele miejsc pracy, w tym: 3 szkoły podstawowe, 2 gimnazja, 2 licea ogólnokształcące, 1 liceum profilowane, szkoła wyższa oraz kilka przedszkoli. W rejonie Placu Powstańców (tzw. Plac Społeczny) znajdują się siedziby instytucji o charakterze wojewódzkim (Kuratorium Oświaty, Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Ponadto ważniejsi pracodawcy na terenie Przedmieścia Oławskiego to Starostwo Powiatowe, Straż Pożarna, Policja, Poczta Polska. W obszarze opracowania znajdują się instytucje związane z ochroną zdrowia: Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. Marciniaka, Pogotowie Ratunkowe, Akademicki Szpital Kliniczny oraz wiele innych. Dla oceny sfery gospodarczej istotne jest również uwzględnienie funkcji położonych w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru opracowania. Na przykład przy ulicy Krakowskiej wystepuje koncentracja wielkopowierzchniowych obiektów handlowo-usługowych, z których oferty korzystają mieszkańcy Przedmieścia Oławskiego. Galeria Dominikańska to wielkopowierzchniowe centrum handlowousługowe o ponadlokalnym znaczeniu. Funkcje te pełnią podwójną rolę – z jednej strony zaspakajają zaporzebowanie na usługi komercyjne, a jednocześnie oferują miejsca pracy. Po lewej: zabudowa wzdłuż ulicy Krakowskiej Po prawej: Galeria Dominikańska 132
- 133. struktura gospodarcza imiejsca pracy Funkcje użytkowe budynki biurowe budynki usługowe/handlowe lokale usługowe/handlowe w parterach budynki użyteczności publicznej budynki oświaty budynek, w którym zlokalizowana jest duża liczba miejsc pracy zidentyfikowana działalność gospodarcza we wnętrzu kwartału Główne szlaki handlowe zindentyfikowane na podstawie zagęszczenia lokali handlowousługowych 0 100 200 300 400 500 m 133
- 134. 6.1 Pracodawcy o znaczeniuponadlokalnym Znajdujące się na Przedmieściu Oławskim obiekty użyteczności publicznej (szpitale, siedziby administracji publicznej, instytucji związanych z oświatą, nauką, pomocą społeczną) zapewniają miejsce pracy dla wielu osób. Po lewej: siedziba Starostwa Powiatowego przy ulicy Kościuszki. Po prawej: Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. Marciniaka przy ul. Traugutta Po lewej: Akademia Sztuk Pięknych przy ul. Traugutta Po prawej: Zespół Szkół Teleinformatycznych i Elektronicznych przy ul. Haukego-Bosaka 134
- 135. struktura gospodarcza imiejsca pracy Biurowce Po lewej: obiekty biurowe z lat 90. – budynek biurowy przy ul. Walońskiej położony nad rzeką Oławą Po prawej: nowe inwestycje – budynek biurowo-usługowy przy ul. Dąbrowskiego to jedna z inwestycji tego typu inwestycja ukończona w 2013 roku. Po lewej: adaptacje i przebudowy – budynek biurowy przy ulicy Traugutta, dawniej siedziba Fabryki Pojazdów Ciężarowych ZREMB. 135
- 136.
- 137. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 7.1. Hałas 7.2. Wody 7.3. Pole elektromagnetyczne 7.4. Powietrze 7.5. Gleby 8. podsumowanie i ocena 137
- 138. Hałas 7.1 Mapa akustyczna Wrocławiato uśredniona mapa hałasu emitowanego do środowiska przez różne grupy źródeł, dająca możliwość całościowej oceny stopnia zagrożenia hałasem na terenie miasta. Podstawowymi źródłami hałasu w mieście są: drogi, linie kolejowe i tramwajowe, lotniska, maszyny, urządzenia i instalacja techniczna (źródło: http://gis.um.wroc.pl/). Z Mapy akustycznej Wrocławia wynika, że na Przedmieściu Oławskim dominującym źródłem hałasu jest hałas drogowy, zarówno w zakresie obszaru oddziaływania, jak i obszaru narażenia. Najbardziej uciążliwy wydaje się być wzdłuż ulic Traugutta i Kościuszki, gdzie wartości dobowe roczne przekraczają 75 dB oraz wzdłuż ulic Podwale, Małachowskiego, Pułaskiego oraz Komuny Paryskiej, gdzie wartości te wahają się pomiędzy 70-75 dB. Po lewej: analiza imisyjna hałasu drogowego Po prawej: analiza imisyjna hałasu tramwajowego Hałas drogowy 35 - 40 dB 40 - 45 dB 45 - 50 dB 50 - 55 dB 55 - 60 dB 60 -65 dB 65 - 70 dB 70 - 75 dB 75 - 80 dB > 80 dB 138 Również komunikacja tramwajowa jest jednym z głównych źródeł hałasu na badanym obszarze, chociaż jej oddziaływanie koncentruje się jedynie wzdłuż czynnych linii tramwajowych przy ulicach Traugutta i Pułaskiego. Transport kolejowy, chociaż mniej uciążliwy w porównaniu z hałasem drogowym czy tramwajowym, jest również istotnym źródłem hałasu na badanym terenie. Jego oddziaływanie sięga jednak zabudowań mieszkalnych jedynie w obrębie ul. Małachowskiego. We wnętrzach zabudowy mieszkaniowej dominuje hałas osiedlowy. Dla niektórych wnętrz podwórzowych największą uciążliwością jest hałas pochodzący z terenów szkolnych – podczas przerw lekcyjnych przekracza on wartość dopuszczalną o 10-15 dB.
- 139. Środowisko Poziom hałasu ulicznegow istotny sposób wpływa na klimat akustyczny na terenach chronionych – jak szkoły czy szpitale – powodując przekroczenie wartości dopuszczalnych dla danych obiektów. Wartości dopuszczalne poziomu hałasu w zależności od przeznaczenia terenu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2012 r. poz. 1109) i zostały one ujęte w tabeli obok. Można je odnieść do mapy wrażliwości poniżej. Rodzaj terenu Dopuszczalny długotrwały średni poziom dźwięku A w dB Ldwn Ln przedział czasu odniesienia wszystkie doby w roku wszystkie pory nocy b) tereny zabudowy związanej ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży c) tereny domów opieki społecznej 64 59 68 59 70 65 d) tereny szpitali w miastach a) tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego b) tereny zabudowy zagrodowej c) tereny rekreacyjno-wypoczynkowe d) tereny mieszkaniowo-usługowe Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców Po lewej: analiza imisyjna hałasu kolejowego Po prawej: mapa obszarów o szczególnej wrażliwości Mapa wrażliwości tereny w strefie śródmiejskiej tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, tereny mieszkaniowo usługowe tereny zabudowy związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci lub młodzieży tereny szpitali w miastach, tereny domów opieki społecznej tereny zabudowy związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci lub młodzieży 139
- 140. 7.2 I 7.3 Wody Dominantąw krajobrazie Wrocławia jest rzeka Odra z odnogami, kanałami, starorzeczami i rozlewiskami, tworząca w obrębie miasta system rzeczny o długości 54,5 km. Dodatkowo, na terenie Wrocławia do Odry wpadają cztery inne znaczące rzeki (Oława, Ślęza, Bystrzyca, Widawa) o zmiennych przepływach, uzależnionych od opadów w rejonach górskich i przedgórskich. Położenie w dolinie rzeki powoduje, że na obszarze miasta występuje specyficzny mezoklimat charakteryzujący się częstymi warunkami inwersyjnymi, zamgleniami i podwyższonymi wartościami wilgotnościowymi. W 2006 r. wody rzeki Odry na terenie Wrocławia miały III klasę, tzn. były to wody o zadowalającej jakości (woda służąca do nawadniania terenów rolniczych, ogrodniczych i upraw pod szkłem, zaopatrzenia zakładów przemysłowych z wyjątkiem tych, które wymagają wody o jakości wody pitnej). Głównym źródłem zanieczyszczeń wody w obszarze opracowania są zakłady „Cussons” Polska S.A. odprowadzające ok. 362 m3/d ścieków pochodzących ze stacji uzdatniania wody oraz wody opadowe (raport WIOŚ 2006 r.) Środowisko przyrodnicze Tereny i obiekty chronione istniejące Pomniki przyrody Główny Zbiornik Wód Podziemnych - Pradolina Odry Obszary ograniczonego użytkowania Obecny zasięg 1% wód powodziowych Obszary o pogorszonych lub zdegradowanych warunkach zamieszkiwania Obszary o dość wysokim zanieczyszczeniu powietrza (lokalne przekroczenia) Tereny o przekroczonych standardach akustycznych lub zagrożona hałasem komunikacyjnym Zasoby przyrodnicze Tereny zieleni miejskiej 140 Widok w kierunku zieleni fosy miejskiej przy ulicy Podwale
- 141. Pole elektromagnetyczne Głównymi źródłamipromieniowania niejonizującego są instalacje elektroenergetyczne do wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej (elektrownie, elektrociepłownie, stacje i linie elektroenergetyczne), instalacje radiokomunikacyjne (nadajniki radiowo-telewizyjne, stacje bazowe telefonii komórkowej), a także instalacje i urządzenia elektryczne (przemysłowe, medyczne, urządzenia powszechnego użytku). Środowisko Pole elektromagnetyczne nadajniki stacji sieci komórkowych Wraz w powstaniem systemu GSM pojawił się problem ewentualnego zagrożenia człowieka polem elektromagnetycznym wysokiej częstotliwości, emitowanym przez urządzenia telefonii komórkowe. Największe średnie poziomy pól elektromagnetycznych występują w dzielnicach o wysokiej gęstości zabudowy, gdzie w tym samym czasie aktywnych jest wiele źródeł promieniowania,. W obszarze opracowania natężenie nie stanowi jednak dużego zagrożenia. Występuje tu 13 nadajników GSM dla telefonii komórkowej o różnych zasięgach. Dla porównania – na Nadodrzu są 24 nadajniki. W porównaniu do innych rejonów centrum Wrocławia jest to ilość umiarkowana. 141
- 142. 7.4 I 7.5 Powietrze Obszarzabytkowego układu urbanistycznego charakteryzuje się niezbyt korzystnymi warunkami klimatycznymi i bioklimatycznymi. Teren jest słabo przewietrzony. Główne korytarze wietrzne przebiegają wzdłuż głównych ulic: Pułaskiego i Traugutta. W obszarze opracowania występują punktowe oraz obszarowe źródła uciążliwości - indywidualne systemy ogrzewania oraz liniowe źródła uciążliwości: - ciągi komunikacyjne: ul. Krasińskiego, ul. Podwale, ul. Pułaskiego i inne – duża uciążliwość hałasowa. Zanieczyszczenie powietrza W wyniku działalności człowieka o atmosfery dostają się produkty spalania paliw kopalnych oraz związki organiczne ze źródeł naturalnych. Największe stężenie tych substancji występuje w sąsiedztwie w wielkich miast i okręgów. Najbardziej charakterystyczne uciążliwe i toksyczne zanieczyszczenie powietrza generują: pyły drobne (PM10, PM2,5), tlenki węgla, tlenki azotu, niektóre metale i węglowodory. Jakość powietrza we Wrocławiu jest na średnim poziome (na podstawie prowadzonego monitoringu) Dwutlenek siarki Stopień zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem siarki jest ściśle związany z emisją zanieczyszczeń ze stacjonarnych źródeł spalania paliw: elek- Po lewej: Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku azotu na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną Po prawej: Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku siarki na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną (opracowanie: WIOŚ we Wrocławiu) ug/m3 28 27.5 27 26.5 26 25.5 25 24.5 24 23.5 23 22.5 22 21.5 21 20.5 20 19.5 19 18.5 Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku azotu na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną 142 trowni, elektrociepłowni, kotłowni i indywidualnych pieców grzewczych i kuchennych. 24 godzinny poziom stężeń nie przekracza 60% wartości dopuszczalnych. Stężenie średnioroczne wynosi 9 - 9,5 μg/m3. (Stężenie dwutlenku siarki w powietrzu kilkakrotnie wzrasta w sezonie grzewczym.) Nie obserwuje się przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń średniodobowych. Dwutlenek azotu Wielkość emisji tlenków azotu związana jest z ilością spalanego paliwa oraz warunkami spalania. Stężenie dwutlenku azotu w powietrzu jest zwiększone wzdłuż głównych arterii komunikacyjnych miasta. Wartości stężeń średniorocznych osiągają ok. 60 % wartości dopuszczalnych. Pomiary pasywne wykazują większe wartości stężeń, natomiast w punkcie komunikacyjnym – nawet przekroczenie wartości dopuszczalnych. W sąsiedztwie ulic o dużym natężeniu ruchu notuje się przeciętnie o 45 % wyższe stężenia NO2 od stężeń pomierzonych w oddali od tras. Pył zawieszony PM10 „Ponadnormatywne stężenia pyłu zawieszonego są jednym z największych problemów ochrony powietrza” . Źródłem emisji pyłów są procesy spalania paliw w instalacjach grzewczych, z transportu samochodowego i procesów przemysłowych oraz emisja wtórna ug/m3 11 10.5 10 9.5. 9 8.5 8 7.5 7 6.5 6 Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku siarki na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną (opracowanie: WIOŚ we Wrocławiu)
- 143. Gleby W obrębie opracowanianie występują gleby o naturalnym profilu. Obszar ten jest od setek lat zabudowany i gleby szczątkowe występują jedynie na terenach skwerów lub w przestrzeni blokowej. Spośród największych miast kraju (>100 tys. mieszkańców) najbardziej zanieczyszczone gleby stwierdzono we Wrocławiu. Skażenie to powodują miedź, rtęć, ołów i cynk. W Krakowie gleby zanieczyszczone są cynkiem, ołowiem i miedzią, a w Łodzi – miedzią, rtęcią i cynkiem. Warszawa i Poznań należą do miast o glebach wzbogaconych w miedź, ołów i cynk.1 Środowisko Zawartość ołowiu w glebach Wrocławia [mg/kg] <3 15 20 33 62 94 114 514 1 (źródło: Państwowy Instytut Geoloficzny, Państwowy Instytut Badawczy) (http:// www.pgi.gov.pl/pl/analityka-chemiczna-uslugi/3678-naturalne-i-antropogeniczneczynniki-zanieczyszczenia-rodowiska-.html) 143
- 144.
- 145. Przedmieście Oławskie Analizy doMasterplanu masterplan 1. rozwój historyczny 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (i) 3. transport i komunikacja 4. struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 7. środowisko 8. podsumowanie i ocena 8.1. Analiza SWOT 8.2. Aspekty pozytywne 8.3. Plan konfliktów 145
- 146. Analiza SWOT analiza swot 8.1 aspekty nadrzędne sferafunkcjonalno -przestrzenna sfera społeczna sfera gospodarcza Przeprowadzone analizy stanowią podstawę opracowania analizy SWOT dla przedmiotowego obszaru. Analiza SWOT jest jednym z najpowszechniejszych instrumentów analizy sytuacji, dokonywanej w celu uporządkowania informacji o stanie aktualnym. Ta prosta i elastyczna metoda pozwala na zbadanie zarówno wewnętrznych mocnych i słabych stron, jak również zewnętrznych szans i zagrożeń. sfera środowiskowa Mocne i słabe strony są przy tym wielkościami względnymi ocenianymi na bazie porównań z innymi obszarami (względnie dzielnicami miasta). Analiza SWOT nie jest strategią, a jedynie opisem aktualnej sytuacji. W toku analizy SWOT nie stawia się priorytetów, ani nie formułuje konkretnych działań. Mocne strony: ZEWNĘTRZNE aspekty nadrzędne S Strengths: mocne strony analizowanego obszaru W Weaknesses: słabe strony analizowanego obszaru Szanse WEWNĘTRZNE Słabe strony Zagrożenia O T Opportunities: szanse występowania na przedmiotowym obszarze pozytywnych zmian, Threats: zagrożenia związane z możliwością występowania na przedmiotowym obszarze niekorzystnych zmian ZEWNĘTRZNE 146 Słabe strony • położenie w istotnej strefie w strukturze funkcjonalnoprzestrzennej miasta, bliskość centrum, • śródmiejski charakter obszaru, • impulsy inwestycyjne w obszarze • regulacje formalno-prawne (całość obszaru objęta MPZP), • dokumenty strategiczne dla obszaru: Zintegrowana Strategia Rewitalizacji i Masterplan • bariery przestrzenne – kolej Szanse WEWNĘTRZNE Mocne strony Zagrożenia • nowy okres programowania funduszy europejskich UE 2014-2020 • wydarzenia o znaczeniu ponadlokalnym (np. ESK 2016, WorldGames 2017) • stworzenie instrumentów oraz uwarunkowań umożliwiających przeprowadzenie procesu rewitalizacji obszaru, • tworzenie atrakcyjnych miejsc oraz o znaczeniu ponadlokalnym, • inwestycje w ramach projektu "Plac Społeczny" • brak zainteresowania władz miasta, instytucji, NGO’sów oraz inwestorów prywatnych obszarem, • postępujące zjawisko degradacji przestrzeni, społeczeństwa oraz pogłębiający się negatywny wizerunek dzielnicy, • zagrożenie autentyczności i specyfiki obszaru błędnymi inwestycjami, • negatywny wizerunek dzielnicy w świadomości mieszkańców Wrocławia (pojęcie „trójkąt bermudzki”)
- 147. podsumowanie i ocena WEWNĘTRZNE Mocnestrony • bardzo dobra dostępność komunikacyjna, • stan techniczny ul. Pułaskiego, • układ urbanistyczny oraz pojedyncze obiekty w obszarze objęte wpisem do rejestru, większość kamienic wpisana do ewidencji zabytków, • zachowanie w dużej części czytelnego XIX-wiecznego kwartałowego układu urbanistycznego, • duża ilość zróżnicowanych przestrzeni atrakcyjnych kompozycyjnie; • różne typy wnętrz kwartałowych, stosunkowo elastyczny charakter zabudowy wewnątrzkwartałowej, • zróżnicowany detal architektoniczny, dobrze zachowany autentycznych, niezmienionych fragmentów oryginalnej zabudowy. ZEWNĘTRZNE Szanse • adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji, • pozytywne oddziaływanie obecnego centrum (Rynku), planowanego centrum (Placu Społecznego) oraz terenów zlokalizowanych wzdłuż ul. Krakowskiej, • pozytywne oddziaływanie nowych inwestycji w obszarze, • modernizacja miejskiej komunikacji publicznej, poprawa systemu połączeń, • wprowadzenie stref uspokojenia ruchu, • poprawa stanu technicznego zabudowy, uzupełnienie historycznych struktur dzięki przemyślanym inwestycjom, również inwestorów prywatnych. Słabe strony sfera funkcjonalno -przestrzenna • duże obciążenie komunikacyjne ulic Małachowskiego, Pułaskiego oraz Traugutta, wąskie gardła komunikacyjne, • niezadowalający stan techniczny nawierzchni ulic i chodników oraz wyposażenia przestrzeni publicznych, • strefy odbiegające charakterem od historycznego układu urbanistycznego (m.in. obszary ul. Pułaskiego, ul. Haukego-Bosaka, ul. Dworcowa), • sąsiedztwo zamkniętych terenów kolejowych, • nieuporządkowana kwestia parkowania, niedostatek miejsc parkingowych, • mała liczba stref uspokojonego ruchu, • brak lub niedostateczna ilość infrastruktury rowerowej w obszarze, • duża liczba miejsc niedostatecznie oświetlonych, • postępująca degradacja wnętrz kwartałów, • przeważająco zły stan techniczny zabudowy Zagrożenia • niewystarczające instrumenty prawne ochrony zabytków, nietrafione inwestycje, wyburzenia, błędnie przeprowadzone renowacje oraz niedopasowane do charakteru obszaru uzupełnienia zabudowy, • niewydolność układu na skutek przeciążenia komunikacyjnego, • brak rozwiązania problemu parkowania wraz z rosnącym zapotrzebowaniem, • postępująca degradacja przestrzeni publicznych oraz wewnątrzkwartałowych, • wprowadzenie obcych elementów funkcjonalno-przestrzennych ignorujących skalę i charakter dzielnicy, • akty wandalizmu. 147
- 148. 8.1 sfera społeczna WEWNĘTRZNE Mocne strony: • najwyższy procentowy udział osób zameldowanych w obszarze w wieku produkcyjnym, • duża liczba mieszkańców w wieku produkcyjnym (19-60 lat) – 65 % mieszkańców, • stosunkowo niski odsetek grupy mieszkańców w wieku poprodukcyjnym, • cykliczne spotkania forum wymiany doświadczeń i informacji; • ilość obiektów oświaty w obszarze zaspakajająca potrzeby mieszkańców, obiekty oświaty o znaczeniu ponadlokalnym, biblioteki. ZEWNĘTRZNE Szanse 148 • zmiana struktury społecznej poprzez nowe inwestycje mieszkaniowe w obszarze, • wprowadzenie długoterminowych inicjatyw oddolnych, programów gminnych odpowiadających na potrzeby mieszkańców, założenie rady osiedla, otwartość gminy na współpracę, • otwartość instytucji społecznych w obszarze na współpracę, • wykorzystanie potencjału obiektów oświaty oraz okołooświatowych (np. biblioteki) oraz obiektów ochrony zdrowia do odpowiednich funkcji, • równomierne rozłożenie lokali socjalnych. Słabe strony • stosunkowo duży odsetek bezrobotnych w grupie 55+ oraz 25-34, • brak rady osiedla, • niedobór infrastruktury społecznej we wschodniej części obszaru, • brak inicjatyw oddolnych, mała ilość organizacji pozarządowych aktywnych w obszarze, • wizerunek dzielnicy jako miejsce niebezpieczne, zamieszkałe przez osoby dotknięte problemami, • dziedziczenie postaw roszczeniowych i wyuczonej bezradności, stosunkowo duży udział osób korzystających z pomocy społecznej od więcej niż jednego pokolenia, • brak lokali usługowych w sąsiedztwie obiektów oświaty w zachodniej części obszaru. Zagrożenia • odpływ mieszkańców najbardziej aktywnych zawodowo na przedmieścia, • niski odsetek urodzeń, zagrożenie starzeniem się społeczności, • pogłębiające się rozwarstwienie społeczne, • gentryfikacja.
- 149. podsumowanie i ocena WEWNĘTRZNE Mocnestrony: • występowanie ulic handlowych (ul. Kościuszki, Traugutta i Komuny Paryskiej), • bliskość dużych zakładów i potencjalnych pracodawców, • duże zróżnicowanie możliwości lokalowych dla różnego rodzaju usług i aktywności. ZEWNĘTRZNE Szanse • zainteresowanie sektora MŚP lokalizacją działalności gospodarczej, • aktywizacja obszaru poprzez celowe działania o skali ponadlokalnej jak stworzenie programów wspierania handlu i działalności gospodarczej, np. poprzez wykorzystanie parterów zabudowy oraz obiektów oficynowych, Słabe strony sfera gospodarcza • niedobór różnorodnej oferty usługowej, szczególnie dopasowanej do zróżnicowanych potrzeb mieszkańców, • niski standard lokali usługowych, • małe zainteresowanie obszarem przez przedsiębiorców. Zagrożenia • wypieranie handlu detalicznego i rzemiosła przez banki i instytucje finansowe • skomplikowane procedury lokalizacji działalności gospodarczej i pozyskiwania środków finansowych, brak systemu informacji i doradztwa • brak impulsów zachęcających do lokalizacji działalności gospodarczej • silna konkurencja sąsiednich obszarów, skutkująca odpływem mieszkańców i potencjalnych inwestorów. 149
- 150. 8.1 sfera środowiskowa WEWNĘTRZNE Mocne strony: • obniżenie hałasu drogowego w większości kwartałów w stosunku do poprzednich badań, • zadowalająca jakość wód w rzece, • bliskość kanału rzeki Oławy oraz przylegających do niej terenów zielonych, ZEWNĘTRZNE Szanse 150 • poprawa komfortu akustycznego poprzez remonty infrastruktury drogowej, • wdrażanie unijnych standardów z zakresie ochrony środowiska, • rozwój i zastosowanie przyjaznych środowisku form transportu i komunikacji, • zwiększenie komfortu poprzez wprowadzenie i uzupełnienie zieleni, • odwrócenie Wrocławia do rzeki • potencjał Niskich Łąk jako terenu rekreacyjnego Słabe strony • wysoki poziom hałasu wzdłuż ulic, • zły stan gleb, niezbyt korzystne warunki klimatyczne i bioklimatyczne, dość wysokie zanieczyszczenie powietrza, • mała liczba i zły stan istniejącej zieleni, • zauważalny problem z utrzymaniem porządku (brud, kurz, śmieci), niski poziom świadomości ekologicznej, • niska emisja związana z indywidualnymi źródłami ciepła, Zagrożenia • postępujące zakłócenie klimatu akustycznego wzdłuż ul. Pułaskiego, • ryzyko wystąpienia powodzi, • postępujący zanik terenów zielonych, w skutek braku odpowiednich działań, • brak środków i zainteresowania rozbudową miejskiej sieci ciepłowniczej, • rozwój przemysłu w obszarach sąsiadujących negatywnie wpływającego na środowisko
- 151. podsumowanie i ocena bliskośćcentrum, śródmiejski charakter obszaru, bardzo dobra dostępność komunikacyjna zróżnicowany detal architektoniczny, dobrze zachowane autentyczne, niezmienione fragmenty historycznej zabudowy. tworzenie instrumentów do wdrożenia procesu (np. Zintegrowana Strategia Rewitalizacji i Masterplanu) duże zróżnicowanie możliwości lokalowych dla różnego rodzaju usług i aktywności.. duża ilość zróżnicowanych atrakcyjnych przestrzeni różne typy wnętrz kwartałowych, zainteresowanie przyszłym rozwojem osiedla aspekty POZYTYWNE 151
- 152. 8.2 i 8.3 Aspektypozytywne sąsiedztwo z istotnymi strefami bliskość nabrzeży główne szlaki handlowe wartościowe pierzeje zabudowy kwartałowy układ zabudowy koncentracja występowania obiektów oświaty atrakcyjna przestrzeń publiczna remont nawierzchni ulic wnętrza kwartałowe w stosunkowo dobrym stanie technicznym atrakcyjne tereny zielone szpalery zieleni wysokiej grunt gminny (własność lub wspołwłasność) wybrane powstające nowe inwestycje budowlane miejsca o dobrym klimacie akustycznym (we wnętrzach kwartałowych) 0 152 100 200 300 400 500 m
- 153. podsumowanie i ocena Plankonfliktów bariery przestrzenne nieczynne torowisko tramwajowe wnętrza kwartału w złym stanie obiekty parterowe w pierzei obiekty o potencjale zmiany funkcji pustostan niezadowalający standard zagospodarowania przestrzeni ulic tereny zielone wymagające interwencji niezadowalający stan zagospodarowania przestrzeni publicznych obiekty zaburzające układ przestrzenny historyczna lina zabudowy koncentracja występowania problemów społecznych bariery komunikacyjne miejsca szczególnie kolizyjne brak połączeń wzdłuż nabrzeży wąskie gardła komunikacyjne przestrzenie publiczne wymagające szczególnej uwagi skwery, tereny zielone wymagające interwencji ul. Więckowskiego - koncentracja występowania problemów społecznych skrzyżowanie Prądzyńskiego z Traugutta - miejsce niebezpieczne ulica Traugutta + ulicę Kościuszkiwzmożony ruch 0 100 200 300 400 500 m 153
- 154. Źródła rysunków Mapy: opracowaniawłasne na podstawie wizji lokalnej oraz źródeł: Str. 13 Chronologia powstawania ulic Str. 25 Synteza ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Str. 27 Ochrona zabytków Przestrzennej Wrocławia) Rejestr Zabytków, Ewidencja Zabytków, Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Str. 30 Plany miejscowe Przestrzennego Wrocławia, 2007, Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze Str. 31 Str. 35 Układ urbanistyczny przewidziany w regulacjach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Parcelacja gruntów Str. 37 Struktura własnośći gruntu Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 17 Strefy przestrzenno-funkcjonalne Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 40 Program mieszkaniowy Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 40 Lokale socjalne Wydział Lokali Mieszkalnych (http://bip.um.wroc.pl) Str. 41 Procentowy udział Miasta w nieruchomościach Zarząd Zasobu Komunalnego (http://bip.um.wroc.pl), Wrocławskie Mieszkania Sp. z o.o. (http://www. mieszkaniowych Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) Dane: System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 44 Str. 44 Strefa ruchu uspokojonego, strefa płatnego parko- Strefy ruchu uspokojonego - Dane: Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta: http://www.zdium.wroc.pl/view/ wania index/35; Strefy płatnego parkowania: Dane: Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta: http://www.zdium.wroc. Str. 45 Kategorie dróg pl/view/index/25 Open Street Map (http://www.openstreetmap.org) Str. 47 Komunikacja zbiorowa Open Street Map (http://www.openstreetmap.org) ; System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia Str. 67 Oświetlenie (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx) Str. 69 ZIeleń Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx) Str. 74 154 Kategorie dróg wg Studium wm.wroc.pl) Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Zagospodarowanie wnętrz kwartałowych Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx)
- 155. Str. 75 Struktury własnościowewewnątrz kwartałów Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, Str. 77 Podwórka Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx) Str. 87 Elementy małej architektury Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx) Str. 90 Wysokość zabudowy System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 96, 97 Stan techniczny budynków Zarząd Zasobu Komunalnego (http://bip.um.wroc.pl), Wrocławskie Mieszkania Sp. z o.o. (http://www. wm.wroc.pl), System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip. Str. 99 Dachy shtml) Mapy Google (http://maps.google.pl) Str. 109, 111 Inwestycje nowe i planowane Strony internetowe deweloperów oraz htttp://urbanity.pl Str. 112 Śródmiejska Trasa Południowa Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Wrocławia, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta Str. 114 Gęstość zaludnienia (http://www.zdium.wroc.pl) System Infromacji Przestrzennej Miasta Wrocławia: http://geoportal.wroclaw.pl/www/mapa-demografia. Str. 116, 117 Struktura wieku w kwartałach Str. 123 Bezpieczeństwo Komisariat Policji Wrocław Rakowiec Str. 138 Analiza imisyjna hałasu drogowego System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 138 Analiza imisyjna hałasu tramwajowego System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 139 Analiza imisyjna hałasu kolejowego System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 139 Mapa obszarów o szczególnej wrażliwości System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw.pl/www/sip.shtml) Str. 140 Środowisko przyrodnicze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Wrocławia. Rysunek 4. Uwarunkowania – środo- Str. 141 Pole elektromagnetyczne wisko przyrodnicze Baza danych oraz mapa lokalizacji stacji BTS (http://beta.btsearch.pl) Str. 142 Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku azotu na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną Rozkład stężeń średniorocznych dwutlenku siarki na terenie Wrocławia w 2011 r. na podstawie badań prowadzonych metodą pasywną Zawartość ołowiu w glebach Wrocławia shtml#prezent Str. 142 Str. 143 Str. 145 Inwestycje planowane 2013-2017 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu (www.wroclaw.pios.gov.pl/pliki/powietrze/ ocena_2011.pdf) Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska we Wrocławiu (www.wroclaw.pios.gov.pl/pliki/powietrze/ ocena_2011.pdf) Państwowy Instytut Geoloficzny, Państwowy Instytut Badawczy) (http://www.pgi.gov.pl/pl/analityka-chemiczna-uslugi/3678-naturalne-i-antropogeniczne-czynniki-zanieczyszczenia-rodowiska-.html) Wieloletni Plan Inwestycyjny Wrocławia na lata 2013-2017, bip.um.wroclaw.pl 155
- 156. Źródła zdjęć imap Zdjęcia oraz mapy: zbiory własne WR Sp. z o.o. oraz: Str. 10 Str. 10 Str. 10 Str. 10 Str. 10 Str. 11 Str. 11 Str. 11 Str. 11 Str. 12 Str. 12 Str. 12 Str. 12 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 13 Str. 14 Str. 14 Str. 14 Str. 15 Przedmieście Oławskie miedzioryt z 1809 r. Widok z wieży ciśnień na zachód ok. 1931 r. Fragment panoramy osiedla widzianego z jednego z dachów budynków Przedmieścia Oławskiego 2010 r. Kościół pw. św. Maurycego Kościół pw. św. Łazarza Kościół i klasztor Bonifratrów Ogród przy klasztorze Bonifratrów Dawny dworzec towarowy (nieczynny) Ogród przy Pałacu Biskupim Wytwórnia wódek i likierów Schirdewana Wytwórnia perfum i mydła - Opus A.G. Główny budynek firmy Deubag Kraftverkehr Schlesiens AG LO nr 4 i Gimnazjum nr 3 ul. Świstackiego ZS Teleinformatycznych i Elektronicznych Bulwary spacerowe nad rzeką Oławą WOSTiW - kąpielisko "Oława" Obywatelska szkoła średnia, dziś SP nr2 Liceum Ogólnokształcące Nr XIII Wykorzystanie rzeki Oławy do transportu WOSTiW - plaża przy kąpielisku "Oława" Szpalery zieleni przy ul. Traugutta Handel w parterach ul. Kościuszki Ul. Kościuszki - widok na "Trzonolinowiec" Plan Wrocławia i okolicy z 1861 r. - fragment http://maps.google.com http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ http://dolny-slask.org.pl/ Młynarska-Kaletynowa M., Atlas historyczny miast polskich, zeszyt1: Wrocław, Wydawnictwo VIA NOVA, Wrocław 2001. 156
- 157. Str. 15 Plan Wrocławiaz przedmieściami 1873 r. - fragment Młynarska-Kaletynowa M., Atlas historyczny miast polskich, zeszyt1: Wrocław, Wy- Str. 15 Nowszy plan Wrocławia z 1891 r. - fragment dawnictwo VIA NOVA, Wrocław 2001. Młynarska-Kaletynowa M., Atlas historyczny miast polskich, zeszyt1: Wrocław, Wy- Str. 15 Budowlany rozwój Wrocławia 1811-1912 r. - fragment dawnictwo VIA NOVA, Wrocław 2001. Młynarska-Kaletynowa M., Atlas historyczny miast polskich, zeszyt1: Wrocław, Wy- Str. 110 Str. 110 Str. 110 Aperio Wrocław - Traugutta 9-11, Budynek biurowy i konferencyjny Centrum Sztuk Użytkowych ASP - Faza II i III Angel Wings (Faza A) - Budynki mieszkalne z funkcją handlowo-usługową oraz budynek biurowy Faza II i III Str. 110 Worcella 23 - Budynek wielorodzinny Str. 110 Osiedle Centrum - Kościuszki 89 - Budynek mieszkalny z funkcją handlowousługową Nowa Papiernia - Budynki wielorodzinne z parterem użytkowym Silver Tower Center - Plac Konstytucji 3 - Budynek biurowy i hotel Delta Office - Dąbrowskiego 44 - Budynek biurowy Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 110 Str. 132 Str. 134 dawnictwo VIA NOVA, Wrocław 2001. http://www.urbanity.pl/dolnoslaskie/wroclaw/z55390 http://www.sztuka-architektury.pl/index.php?ID_PAGE=36794 http://www.gsarch.org/var/gsarch_site/storage/images/gsarch/projects/angel-wingsoffices-developement/angel-wings-office-development-3/6271-1-eng-GB/AngelWings-office-development-3_imagelarge.jpg http://www.urbanity.pl/dolnoslaskie/wroclaw/z52868 http://www.urbanity.pl/dolnoslaskie/wroclaw/z52759 http://www.nowapapiernia.pl/index.php/pl/ http://www.mackow.pl http://www.tuwroclaw.com/wiadomosci,w-koncu-rusza-budowa-kompleksu-przydabrowskiego,wia5-3273-11236.html Śródmieście Odnowa - Etap 2 i 3 (Segment F-O) Prądzyńskiego 40http://tabelaofert.pl/wiadomosci/aktualnosc?cmn_id=3577&cmng_id=1004 Brzeska 5 - Budynek wielorodzinny z parterem usługowym http://fotopolska.eu/Wroclaw/b65132,Brzeska_18.html Kniaziewicza 16 - Budynek wielorodzinny z parterem usługowym http://www.i2development.pl/inwestycje-mieszkaniowe/kniaziewicza-16 Ulica Pułaskiego – wlot tunelu – widok od ul. Kościuszki (wizualizacja) http://www.zdium.wroc.pl/ Skrzyżowanie jednopoziomowe – ul. Pułaskiego i Kościuszki (wizualizacja) http://www.zdium.wroc.pl/ Ulica Pułaskiego widok od strony Placu Powstańców Warszawy (Pl. Społecznego) http://www.zdium.wroc.pl/ (wizualizacja) Zabudowa wzdłuż ulicy Krakowskiej http://fotopolska.eu/foto/357/357114.jpg Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. Marciniaka przy ul. Traugutta Mapy Google (http://maps.google.pl) 157
- 158. Źródła pisane 1. AntkowiakZ., Wrocław od A do Z, Ossolineum 1997 2. Baza danych oraz mapa lokalizacji stacji BTS (http://beta.btsearch.pl) 3. Encyklopedia Wrocławia, red. nauk. Jan Harasimowicz, Wydawnictwo Dolnośląskie 2006 4. Eysymontt R., Krzywka Ł., Przedmieście Oławskie – dzieje, urbanistyka, architektura [w:] Rocznik wrocławski, nr 7, 2001 5. Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2010-2013 przyjęty Uchwałą Nr L/1468/10 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 20 maja 2010 r., 6. Grotowska S., O poczucie więzi z Przedmieściem Oławskim na podstawie wywiadów z mieszkańcami [w:] Rocznik wrocławski, nr 7, 2001 7. Kataster Wrocławia (https://www.zgkikm.wroc.pl/ewm_public/Login.aspx) 8. Komisariat Policji Wrocław Rakowiec 9. Lokalny Program Rewitalizacji Wrocławia na lata 2003-2006 oraz 2007-2013, przyjęty Uchwałą Nr XLIV/2969/05 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 grudnia 2005 roku, 10. Lorens P., “Urbanistyczne aspekty rewitalizacji centrów miast”, materiały z 16. Program Ochrony Środowiska dla Miasta Wrocławia na lata 2004-2015 przyjęty Uchwałą Nr XXIX/2220/04 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 18 listopada 2004 r. 17. Rejestr Zabytków, Ewidencja Zabytków, Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Wrocławia, 2007, 18. Strategia – Wrocław w perspektywie 2020 plus” / Uchwała Nr LIV/3250/06 RMW z dnia 6 lipca 2006 r. 19. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia / Uchwała Nr LIV/3249/06 RMW z dnia 6 lipca 2006 r.; 20. System Informacji Przestrzennej Miasta Wrocławia (http://geoportal.wroclaw. pl/www/sip.shtml) 21. Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata 2013-2017 / Uchwała Nr XXXVI/812/12 RMW z dnia 28 grudnia 2012 r.,bip.um.wroclaw.pl 22. Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) 23. Wykaz obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania konferencji naukowej Rewitalizacja, Sopot 20089, [dostęp: http://www.sopot. przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji pl/eGmina/pl/cityzone/Aktualnosci/Wydarzenia/modules/events/0151.html] Przestrzennej Wrocławia) 11. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w obszarze opracowania. (Źródło: System Informacji Przestrzennej Wrocławia) 12. Ocena aktualności "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Wrocławia" oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na obszarze Wrocławia / Uchwała nr XXIX/646/12 RMW z dnia 5 lipca 2012 r.; 13. Okólska H, Górska H., Wagner-Głowińska J, Przedmieście Oławskie we Wrocławiu, Materiały z sesji naukowej pod patronatem Prezydenta Wrocławia…, Wydawnictwo GAJT 1991 s.c., Wrocław 2013 14. Open Street Map (http://www.openstreetmap.org) 15. Państwowy Instytut Geoloficzny, Państwowy Instytut Badawczy) (http://www. pgi.gov.pl/pl/analityka-chemiczna-uslugi/3678-naturalne-i-antropogeniczneczynniki-zanieczyszczenia-rodowiska-.html) 158 24. Wykaz zabytków Architektury i Budownictwa miasta Wrocławia” (stan na wrzesień 2012). 25. Założenia polityki społeczno-gospodarczej Wrocławia na rok budżetowy 2013” Uchwała Nr XXVIII/624/12 RMW z dnia 28 czerwca 2012 r.
- 159. Spis treści 0. masterplan 4 4.struktura funkcjonalno-przestrzenna (II) Wprowadzenie 6 53 5. mieszkańcy i aspekty społeczne 4.1. Struktura przestrzenna 54 5.1. Demografia 114 Analizy - rozpatrywane aspekty i struktura 7 4.2. Strefy wejściowe 56 5.2. Struktura wieku w kwartałach 116 1. rozwój historyczny 4.3. Osie widokowe i sekwencje przestrzenne 58 5.3. Bezrobocie 118 4.4. Typologia przestrzeni publicznych 62 5.4. Pomoc społeczna 120 4.5. Ulice 64 5.5. Bezpieczeństwo 122 4.6. Oświetlenie 66 5.6. Infrastruktura społeczna i kultura 124 2.1. Kontekst ponadlokalny 18 4.7. Zieleń 68 5.7. Obiekty oświaty 126 2.2. Granice opracowania 20 4.8. Wnętrza kwartałów zabudowy 74 5.8. Oferta czasu wolnego dla młodzieży 128 2.3. Regulacje formalno-prawne 23 4.9. Miejsca targów ulicznych, kioski 82 2.4. Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego 24 4.10. Wyposażenie przestrzeni publicznych 82 2.5. Ochrona zabytków 26 4.11. Wyposażenie wnętrz podwórkowych 84 2.6. Układ urbanistyczny 30 4.12. Rzeźby 86 2.7. Układ urbanistyczny wg regulacji MPZP 34 4.13. Zabudowa 88 2.8. System zabudowy kwartałowej 32 4.14. Wysokość zabudowy 91 2.9. Parcelacja i wykorzystanie gruntu 34 4.15. Stan techniczny zabudowy 96 2.10. Struktury własnościowe 36 4.16 Dachy 98 2.11. Funkcje użytkowe 38 4.17. Elewacje 100 2.12. Mieszkalnictwo 40 4.18. Strefy parterów i elementy reklamy 102 113 9 1.1. Historia Przedmieścia Oławskiego 10 2. struktura funkcjonalno-przestrzenna (I) 17 3. transport i komunikacja 3.1. Układ drogowy 44 3.2. Komunikacja zbiorowa 46 3.3. Parkowanie 48 3.4. Stan techniczny nawierzchni 50 3.5. Ścieżki rowerowe 52 43 4.19. Balkony, wykusze, bramy i przejazdy 104 6. struktura gospodarcza i miejsca pracy 131 6.1. Aspekty gospodarcze 132 7. środowisko 137 7.1. Hałas 138 7.2. Wody 140 7.3. Pole elektromagnetyczne 141 7.4. Powietrze 142 7.5. Gleby 143 8. podsumowanie i ocena 145 4.20. Okna, drzwi, detale architektoniczne 106 8.1. Analiza SWOT 146 4.21. Inwestycje (2008-2013) 108 8.2. Aspekty pozytywne 152 4.22. Planowane inwestycje (2013+) 110 8.3. Plan konfliktów 153 4.23. Przedmieście Oławskie (2017+) 112 Źródła rysunków 154 Źródła zdjęć i map 156 Źródła pisane 158 159