Download to read offline
![H i Ăn D m Ki u Nh t
18
3/ Lo i gh ngã ra sau ñư c: thư ng ñ t ti n
IX. Y m ăn [ 8 ]
M có th dùng y m v i, y m nilon hay y m nh a tùy vào ñi u ki n và kh năng c a
m . Y m v i ñơn gi n và r nhưng d th m ư t xu ng áo dư i, gi t ph i ch khô. Y m
nilon thì hơi nóng nhưng giá c tương ñ i d ch u, mua lo i có tay giúp gi bé s ch s , m
b t qu t s kh c ph c ñư c khuy t ñi m nóng c a lo i y m này. Y m nh a thì s ch s , d
v sinh, mau khô, nhưng hơi ñ t ti n.
Y m nh a Y m nilon có tay Y m v i
X. Khăn ăn
M có th dùng khăn gi y hay dùng khăn xô c a bé, vì có th dùng l i nhi u l n.](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-18-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
21
V. Làm sánh
a. Dùng b t năng: hòa b t năng vào nư c l nh theo t l 1 b t 2 nư c. Khi th c ăn
trong n i sôi thì ñ t t h n h p b t năng vào khu y ñ u tay cho sánh l i.
b. Làm sánh b ng nguyên li u:
Khoai tây: khoai tây mài s ng sau ñó cho vào th c ăn c n làm sánh s làm sánh
th c ăn.
ð u b p ho c m ng tơi khi lu c lên và băm ra cũng t o ñ trơn r t t t. Tr n v i
th c ăn khác làm bé d ăn hơn.
Chu i: D m chu i nhuy n ra s ñư c m t món làm t o ñ trơn tuy t v i.
F. CÁCH CHU N B VÀ LƯU TR TH C ĂN
CHO BÉ
1) V sinh nhà b p [ 2 ]
M t s chú ý các m hay quên khi v sinh b p:
• R a s ch thau r , ch o và chén bát, mu ng trong nư c xà phòng m. Sau ñó, ñ
ráo, ch không s d ng khăn lau khô.
• R a rau và trái cây dư i vòi nư c l nh ñang ch y.
• S d ng th t riêng bi t, m t cái th c ph m ngu n g c "ñ ng v t" như th t, cá và m t
cái cho các lo i trái cây, rau và bánh mì. N u m ch có m t cái th t thôi thì ph i nh
r a s ch khi m chuy n t m t lo i th c ph m này qua m t lo i th c ph m khác.
Th t b ng nh a ho c th y tinh là t t nh t - th t g có xu hư ng d nhi m khu n.
• ðưa th c ăn v a m i n u vào t l nh trong vòng 2 gi . Vi khu n có th phát tri n
nhi t ñ phòng sau th i gian này.](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-21-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
22
2) Cách chu n b [ 2 ]
Có b n phương pháp n u ăn cơ b n
• H p
• Lu c
• Nư ng
• Lò vi sóng
N u m n u v i s lư ng l n, m có th chu n b cho con m t tháng lương th c ch
trong m t bu i chi u! ði u này càng ch ng t là t t c chúng ta ñ u có th i gian ñ n u
ch bi n th c ăn cho con, m ch c n s p x p thôi!
V y, phương pháp nào t t nh t có th áp d ng ñ n u ăn cho bé?
Ph thu c m t ph n vào lo i th c ph m m n u - ví d , r t ñơn gi n: Nư ng khoai lang
không c n g t v .
H p là cách t t nh t ñ gi l i các ch t dinh dư ng c a th c ph m. Th m chí, v a n u
cơm cho c nhà, v a b th c ăn c a bé vào h p cùng.
N u m ch n cách Lu c, hãy s d ng r t ít nư c và gi l i ph n nư c lu c sau khi th c
ăn ñã chín. M có th s d ng nư c lu c làm loãng th c ăn - n u các ch t dinh dư ng b
tan vào nư c trong quá trình ñun sôi, m có th ñem chúng tr l i th c ăn c a bé.
Dùng Lò vi sóng n u ăn cũng b o t n ñư c ch t dinh dư ng trong th c ph m, nh t là
ñ i v i nh ng th c ph m chín nhanh và ch c n 1 ít nư c. M t s ngư i không thích s
d ng lò vi sóng - n u m là m t trong s h , thì t t nhiên nên ch n m t phương pháp khác.
Ví d như ñ i v i 1 b c cha m có 5 ñ a con thì lò vi sóng lúc này r t h u ích vì nó giúp
hâm nóng th c ăn m t cách ñơn gi n và nhanh chóng. Và n u m ñang ph i ñ i m t v i
m t ñ a bé ñói mà trong tay l i là m t túi th c ăn ñông l nh - (ñôi khi m quá b n và quên
rã ñông th c ăn cho con) - v y thì dùng lò vi sóng s r t "nhanh"!](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-22-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
25
8) Lu tr th c ăn [ 2 ]
T l nh và t ñông
N u m ch làm m t lư ng nh th c ăn, m có th ñ t nó vào 1 l /hũ kín hơi và lưu tr
nó trong ngăn mát t l nh. Không ñ t nó cánh c a t l nh (nhi t ñ b th p hơn). Luôn
luôn lưu tr th c ăn trên các k .
N u lưu tr s lư ng l n th c ph m thì hãy dùng t ñá. Bi u ñ lưu tr th c ăn dư i
ñây cho th y kho ng th i gian mà m có th lưu tr m t cách an toàn cho t ng lo i th c
ph m.
Lo i th c ph m Ngăn mát Ngăn ñá
Rau c ñã n u 2-3 ngày 1-3 tháng
Th t 1 ngày 1-2 tháng
H n h p th t + rau c 1-2 ngày 3-4 tháng
Lòng ñ tr ng 1 ngày 1-2 tháng
Lưu ý: Th c ph m ñông l nh ñư c gi quá lâu có th nhìn v n bình thư ng, nhưng s b
m t m t s hương v và giá tr dinh dư ng.
N u t l nh ñang ho t ñ ng hi u qu , h u h t các lo i th c ăn cho bé có th s d ng
ñ n 3 tháng.
Tuy nhiên, m hãy c g ng s d ng th c ăn cho bé trong vòng 1 tháng, trư c khi hương
v c a th c ph m và giá tr dinh dư ng c a nó có th b t ñ u suy gi m.
ð ñ m b o ch t lư ng t t nh t cho th c ph m ñông l nh, m hãy ñ t nó ph n l nh
nh t c a t l nh – n u là t ñá th ng ñ ng thì v trí l nh nh t là k trên cùng, còn n u là t
ñông ngang thì v trí l nh nh t là dư i ñáy.
Còn n u nh ng m có th i gian rãnh, m hãy c n u tươi m i b a n u thích.](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-25-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
33
G. GIAI ðO N 1: 5 – 6 tháng [ 1 ]
Th c ăn giai ño n này có ñ m m và l ng gi ng s a chua nha các m (s a chua
qu y lên). Th c ăn m n.
M có th làm s t th c ăn cho bé b ng b t năng/b t b p (cho vào món th t/rau c ). T l
pha là 1 b t: 2 nư c qu y tan, r i cho vào th c ăn cho sôi l i trư c khi nh c xu ng
I. TU N ð U TIÊN
Tăng d n ñ n lư ng ăn ñư c ghi dư i, tuy nhiên n u m th y bé không ăn ñư c
lư ng nhiêu ñó, thì cũng k sao. Nhưng không nên ăn nhi u hơn lư ng ñã ñ ra, s làm
gi m s a c a bé, giai ño n này s a v n là chính.
Nh ngngày ñ u tiên…
1) Khi bé bư c sang tháng th 5-6 và khi bé có ñ y ñ các d u hi u s n sàng ăn d m
thì m hãy ch n 1 ngày mà c m c bé ñ u vui v ñ b t ñ u t p ăn d m.
2) M hãy ch n ra 1 trong các c s a hàng ngày c a con ñ thay b ng ăn d m ch
không nh t thi t ph i theo gi m i.
3) Th i gian bi u ăn c a bé m nên c g ng cho bé ăn th t ñúng gi ñ giúp các bé
có nh p sinh lý n ñ nh.
4) Sau khi ăn d m m cho bé bú ho c bú bình s a THEO NHU C U C A BÉ.
5) Ăn d m + s a là 1 b a ăn li n m ch ch không nên có kho ng th i gian ngh gi a
ch ng gi a ăn d m và bú s a.
6) Kh i ñ u c a ăn d m nên cho bé ăn th c ăn d tiêu, ñây khuy n khích cho bé ăn
cháo tr ng ñ u tiên.
Ngày th 1-3 Ngày th 4-5 Ngày th 6-8
Nhóm tinh b t
1 thìa 15ml
thành ph m
1 thìa 15ml ++ Tăng d n lư ng
Nhóm rau Chưa ăn
1 thìa 15ml thành
ph m
1 thìa 15ml thành ph m
++
Nhóm ñ m Chưa ăn Chưa ăn
ð u ph rây m n làm
sánh 1 thìa 15ml ++](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-33-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
47
K. ð ð C LOÃNG – TĂNG ð THÔ
1) Xác ñ nh ñ ñ c loãng [ 6 ]
:
V n ñ xác ñ nh ñ ñ c loãng làm h u h t các m lúng túng. Câu tr l i chung là vi c
ñi u ch nh như th nào là do các m do các bé h p tác t i ñâu. Xu t phát ñi m có th
nh n bi t b ng cách sau. Ví d như cháo, xúc 1 thìa cháo cho nh gi t xu ng bát. Khi m i
b t ñ u cho bé ăn thì thìa cháo nh gi t nhanh (c 1s/2,3 gi t ch ng h n), sau ñó vài b a
tăng d n (1s/1 gi t)… và ti p t c tăng d n lên. T i giai ño n 7,8 tháng thì thìa cháo ch c
ph i 5s m i nh 1 gi t, vì lúc này ñã ăn cháo ñ c hơn. Giai ño n 9-11 tháng thì cháo ko nh
xu ng ñư c n a ñâu nhé
Tương t ñ i v i các th c ph m khác. Tăng ñ ñ c loãng b ng cách làm sánh (s d ng
b t năng, b t s n…). Vi c làm sánh r t quan tr ng, giúp bé nu t t t hơn, ngay c khi bé ăn
thô gi i r i, t i giai ño n 9-11 tháng tùy theo lo i th c ph m khác nhau, ñôi khi v n c n thi t
làm sánh.
Cách xác ñ nh ñ loãng thích h p kh i ñ u giai ño n 5-6 tháng (m Lê Th H ng
Nhung): múc 1 mu ng cháo tr i ra 1 cái ñĩa, l y mu ng v t 1 ñư ng ngang ph n cháo trên
ñĩa. N u cái ñư ng ñó m t ngay, nghĩa là cháo thích h p cho bé khi m i b t ñ u ăn d m.
N u ñư ng này không m t, nghĩa là cháo quá ñ c.
2) Cách tăng ñ thô:
5,6 tháng bé ăn cháo h t m n. Giai ño n 7,8 tháng ăn thô hơn. Lúc ñ u giã ho c nghi n
cháo b ng cán thìa t t c cháo. R i ti p ñ n nghi n 1/2 ph n cháo ñó, còn l i 1/2 ñ nguyên
h t, r i tăng d n thành cháo nguyên h t… Tuy nhiên lúc ñ u ñ bé nu t thô quen, thì v n
nên làm loãng, nói d hi u là lúc ñ u bé ăn cháo loãng h t v 100%, r i cháo loãng h t v
50% nguyên h t 50%, r i d n chuy n sang cháo loãng nguyên h t, r i cháo ñ c nguyên
h t… (tùy theo t ng bé mà các m ñi u ch nh) [ 6 ]
Còn ñây là kinh nghi m c a m Lê Ng c Anh Thy: Con không th chuy n t cháo ray
m n lên cháo nguyên h t, nên m mua g o t m (h t g o còn kho ng ½ so h t g o thư ng,
hay dùng n u cơm t m) ñ n u cháo. Con cũng chưa chuy n tr c ti p t cháo ray m n lên
cháo g o t m nguyên h t, nên sau khi n u cháo gao t m xong, m l y cháo này pha theo t
l : ñ u tiên 2/3 ray m n + 1/3 nghi n c i, sau ñó 1/2 ray m n + 1/2 nghi n c i, 1/3 ray m n +
2/3 nghi n c i, r i hoàn toàn ch c n nghi n sơ b ng chày và c i. Lúc này bé nào khó, v n
có th ăn cháo 1:10, khi nào con ăn cháo nguyên h t g o t m ñư c thì s n u b ng cháo
g o nguyên h t thư ng 1:10, cũng tăng t l như trên. Khi con ñã ăn ñư c cháo nguyên h t
g o thư ng 1:10, m b t ñ u t p con ăn t l 1:7. Còn bé nào ăn thô t t thì có th c t giai](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-47-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
50
Con s có giai ño n lè th t, do m c răng ñau ch ng h n. M có th thay th các lo i ñ m
khác như cá, ñ u hũ, các lo i ñ u, phô mai, s a chua. Nhưng cũng ph i cho bé ăn th t xen
k ñ bé không quên th t nha.
Còn rau thì sao?
Quan tr ng là m ph i t o thói quen ăn rau cho con t nh ng giai ño n ñ u m i ăn
d m. S có nh ng giai ño n con chê rau (dù trư c ñó thích ăn rau), và chuy n qua thích ăn
các lo i c . Không sao c ! M c cho bé ăn theo s thích, Còn rau thì v n c nhá hàng 1
tu n vài l n, ñ bé không quên. Có th khi thì n u canh, khi thì tr n chung v i cơm khi thì
xào, nói chung có nhi u cách ñ cho rau vào kh u ph n c a bé (ví d tr ng chiên th t và rau
ch ng h n). M hãy cho phép gi i h n c a con là kho ng 6 tu i m i có th ăn rau thu n
th c vì rau khó nhai hơn c mà ! Như v y m s không b stress.
4) N u bé ăn ki u truy n th ng t lâu? [ 6 ]
Em bé 20 tháng chưa ăn theo phương pháp Nh t bao gi ch có theo truy n th ng ông
bà ngày xưa, và k t qu ăn cháo quá nhi u d n t i bây gi con chán ăn. Không ăn t t c
m i th tr mì tôm s ng và nh ng th c ăn khô và ph i giòn. Cách gi i quy t v n ñ này ra
sao? Làm sao ñ t p cho con ăn u ng t t?
Bé ñã 20 tháng r i thì th t là khó ñ ñào t o bé. Tuy nhiên, n u cha m quy t tâm và
kiên trì, thì m Aichan nghĩ có th s a ñ i ph n nào. Hãy b t ñ u b ng vi c làm cho bé bi t
th nào là ñói. Sau ñó, l y th i ñi m hi n t i bé ăn thô loãng th nào làm giai ño n 1, r i b t
ñ u tăng d n lên. M ph i bi t nghiêm kh c và ch p nh n k c vi c con s t cân. Không
cho bé ăn gì ngoài nh ng th m chu n b cho, theo ñúng gi ăn quy ñ nh, bé ko ăn thì d p
ñi, t i khi bé ñòi thì l i l y ra ñúng món ñó, cho dù bé ăn vài thìa, hãy ch p nh n như th và
ñi u ch nh d n d n.](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-50-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
51
L. MÔ HÌNH MINH H A ð THÔ [ 7 ]
Cháo cơm
Udon
C i bó xôi
Bí ñ](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-51-320.jpg)
![H i Ăn D m Ki u Nh t
59
Trái cây [ 13 ]
Các lo i
th c ph m
5 ~6
tháng
7 ~8
tháng
9 ~ 11
tháng
12 ~ 18
tháng
Táo O O O O
Dâu O O O O
Chu i O O O O
Dưa xanh O O O O
Quýt O O O O
Kiwi × O O O
Cherry ×
×
O O
Bơ ×
× × O
Tropical
fruit (d a…)
×
× × ×
Lưu ý: Bơ Nh t cho ăn tr , nhưng các nư c phát tri n, bơ l i là “first food” ăn vào giai
ño n 1, là lo i th c ăn r t t t, nhi u dinh dư ng, bơ béo nhưng ch a ch t béo d tiêu,
nhưng quan ñi m bên Nh t thì không ng h ch t béo trong bơ. Nên tùy quan ñi m c a các
m nhé. V n có r t nhi u m cho con ăn bơ t s m. Bơ giúp bé ñi tiêu d , ch ng táo bón.
Các m cho ăn hay không thì tùy quan ñi m m i ngư i theo trư ng phái nào, quan tr ng là
ph i quan sát theo dõi con 3-4 ngày liên t c ăn bơ xem có bi u hi n b t thư ng hay không
nhé. (M Lê Ng c Anh Thy)](https://image.slidesharecdn.com/adkncanbanver3-150310050230-conversion-gate01/85/An-d-m-ki-u-nh-t-59-320.jpg)
Uploaded byHa Ngo
Ăn dặm kiểu nhật
Tài liệu cung cấp hướng dẫn chi tiết về phương pháp ăn dặm kiểu Nhật cho trẻ em, tập trung vào việc xây dựng thói quen ăn uống đúng cách và khỏe mạnh. Nó bao gồm các giai đoạn từ 5 tháng đến 18 tháng, với những phương pháp cụ thể và thực đơn phong phú giúp trẻ làm quen với nhiều loại thực phẩm tự nhiên. Tài liệu cũng khuyến khích sự tự ăn uống của trẻ nhằm phát triển kỹ năng và tăng cường niềm vui khi ăn.
Ăn dặm kiểu nhật
- 1. H i ĂnD m Ki u Nh t 1 Sau m t th i gian thành l p v i m c ñích GIÚP CÁC BÉ CÓ THÁI ð ĂN U NG T TIN & T L P, chúng tôi nh n th y r t nhi u nh ng thành viên c a nhóm – các b n ñ c r t nhi u tài li u, ñi u này gây khó khăn cho ngư i m i b t ñ u. Là ngư i ñi sau các m i Mít, M Aichan,… nhóm Ăn d m ki u Nh t t p h p tài li u và d ch t sách “L n ñ u tiên cho con ăn d m” - Ti n sĩ Dinh dư ng h c Ueda Reiko. R t mong tài li u này h u ích cho các m . Chúng tôi lưu ý ñây là tài li u n i b không ñư c s d ng cho m c ñích kinh doanh. Nhóm th c hi n: Biên T p: Lê Ng c Anh Thy Thi t K : Trang Thanh Minh Thư Lê Ng c Anh Thy Thành viên ñóng góp: Kiki Quyên Hoàng Chinh Khúc G Akachan shop ðoàn H Trung Hi u Tommy Ơi D ch thu t: M Aichan Me i Mít ðào Th M Khanh Lê Th H ng Nhung Lê Ng c Anh Thy Nguy n Tú Anh
- 2. H i ĂnD m Ki u Nh t 2 A. TÓM T T TH C HÀNH Các m thân m n, Khi con bư c vào ñ tu i ăn d m, bà m nào cũng mu n tìm cho bé m t cách ăn phù h p v i tr , giúp tr ăn u ng ngoan ngoãn, tìm ñư c ni m vui trong b a ăn. Group ăn d m ki u Nh t l p ra kh i ñ u t mong mu n ñư c chia s và h c h i kinh nghi m c a các bà m khác v phương pháp ăn d m theo ki u Nh t b n. Tài li u này s ñưa ra các thông tin cơ b n và chi ti t cũng như gi i ñáp các th c m c c a các bà m v th nào là ăn d m theo phương pháp Nh t B n, c n chu n b nh ng gì và c n làm gì ñ t p cho con ăn theo phương pháp này. M c tiêu c a phương pháp t p ăn này là gì?. ð ng th i cũng ñưa ra nh ng câu h i và gi i ñáp thư ng g p ñư c t ng h p t các bà m khi t p cho con ăn d m theo phương pháp ăn d m ki u Nh t. Các th c ñơn d n u và ph bi n cho bé cũng ñư c d ch thu t t tài li u ti ng Nh t và c p nh t theo th i gian. Ngoài ra, cách tr ñông, rã ñông và các v t d ng c n thi t cho bé th i kỳ ăn d m cũng ñư c ñ c p ñ n. M c tiêu c a ăn d m ki u Nh t chính là t p cho bé m t thói quen ăn u ng t t, ăn thô t t và tìm ñư c ni m vui trong ăn u ng. ðó là lý do t i sao phương pháp ăn này chia thành các giai ño n t p ăn cơ b n: giai ño n 1 (5-6 tháng), giai ño n 2 (7-8 tháng), giai ño n 3 (9-11 tháng), giai ño n 4 (12-18 tháng). Các m c th i gian này bi u th cho vi c tăng ñ thô c a th c ph m phù h p v i nghiên c u khoa h c và kh năng c a bé. B t ñ u t cháo tr ng và sau ñó là các th c ph m ñư c ch bi n không nêm n m gia v trong năm ñ u ñ i, ch không ph i b t ăn li n hay th c ph m nào khác ñ bé n m ñư c v nguyên th y c a th c ph m, làm quen v i nhi u lo i th c ph m khác nhau. Ăn d m ki u Nh t cũng khuy n khích m t p cho con ăn t l p khi bé b t ñ u phát tri n k năng c m n m và ng i v ng b ng cách t p cho bé dùng tay (ăn b c), dùng nĩa (xiên th c ăn), ti n t i dùng thìa t xúc. Giúp bé h c cách ăn t l p cũng là m t cách t o ni m vui trong ăn u ng c a bé. Ngoài vi c bé h c c m thìa, h c cách t qu n ñ i v i b a ăn c a mình, bé còn có ñư c s t tin, vui sư ng vì mình t xúc ăn ñư c, dù có v ng v , rơi vãi, nh ng ñi u bé h c ñư c còn ñáng giá hơn ch là ăn m t b a ăn, m nh ! Cho bé ăn theo nhu c u cũng là m t ñi m quan tr ng trong phương pháp t p ăn này. M hãy tin vào b n năng c a con, vào nhu c u năng lư ng t dinh dư ng c a cơ th con. Cho con ng i gh ăn khi ñ n b a ăn, không xem ca nh c, ti vi, không ñi
- 3. H i ĂnD m Ki u Nh t 3 ăn rong, không làm trò ngay t b a ăn ñ u tiên s giúp con hi u ñây là gi ăn, và ch nên t p trung vào vi c ăn. Tuy nhiên, tr con v n có nh ng lúc hi u ñ ng, ngh ch ng m. L i khuyên là m hãy th t kiên nh n, h c ăn là c quá trình ch không ph i ngày m t ngày hai, m c tuân th các nguyên t c t p ăn nhưng uy n chuy n l a theo ý con, sao cho b a ăn c a hai m con luôn r n rã ni m vui và ti ng cư i. Làm ñư c vi c không ép bé ăn cho h t su t m n u là m ñã n m ñư c m t n a thành công c a vi c t p ăn cho con, dù m theo phương pháp nào ñi n a. Tài li u này ñư c so n th o d a vào ngu n tài li u b ích và ñư c ñúc k t l i tâm huy t và chia s nhi t tình c a m i Mít, m Minh Châu và m Aichan. C m ơn các ch ñã là nh ng ngư i tiên phong kh i xư ng phong trào t p cho bé ăn d m theo pp Nh t B n và ñã có nh ng gi i thích th u ñáo v các ích l i mà phương pháp này mang l i cũng như các ki n th c cơ b n ñư c nghiên c u, tham kh o và cô ñ ng, d hi u, ñ p m t ñư c chia s mi n phí ñ n c ng ñ ng. Tài li u này còn có s ñóng góp không nh c a me Lê Th H ng Nhung trong vi c d ch thu t t các sách hư ng d n t p cho bé ăn d m c a Nh t (ngu n tham kh o ñã ñư c trích d n rõ ràng cu i tài li u). Cũng c m ơn m Lê Ng c Anh Thy ñã dày công t ng h p và biên t p l i tài li u sao cho cô ñ ng và xúc tích, d ñ i chi u và tham kh o. L i c m ơn chung xin g i ñ n creator Trang Thanh Minh Thư, các admin Nguy n Tú Anh, Kiki Quyên, Hoàng Chinh, Khúc G , Akachan shop, ðoàn H Trung Hi u, Tommy Ơi và các thành viên c a group ñang chung tay vì m t m c tiêu xây d ng m t môi trư ng chia s thân thi n, vô v l i nhưng r t h u ích v i các m và các bé khi bư c vào ñ tu i ăn d m. Khi b n ñ c nh ng dòng này, có th b n ñang tìm hi u, d ñ nh ho c ñang t p cho con ăn theo phương pháp này. Mong các b n tìm ñư c nh ng ñi u h u ích trong tài li u này và t p ăn cho bé thành công. Thân m n, Các Admin
- 4. H i ĂnD m Ki u Nh t 4 B. TÓM T T HÀNH TRÌNH ĂN D M KI U NH T Nhóm tinh b t Nhóm ñ m: ch n m t trong s nh ng lo i dư i Lư ng ñ m chi dư i ñây là tương ng v i 1 b a Giai ño n Kĩ năng b n năng c a tr Hình thái th c ăn G o, b t mỳ, khoai lang, khoai tây… Cá ð u ph S n ph m t s a (s a chua, pho mat..) Tr ng Th t Nhóm Vitamin và khoáng 1 5-6 Tháng 1-2 b a/ ngày Lư i c a tr có ph n x ñưa và ñ y th c ăn t ñ ng trư c ra ñ ng sau và nu t. Th c ăn d ng l ng hơi sánh. Khi ñưa vào m m tr , tr s có ph n ng ng m m m l i và nu t. N a ñ u giai ño n, tr ăn 1 b a/ ngày. N a sau giai ño n tăng 2 b a/ ngày Vì tr ch nu t ch ng nên th c ăn ph i l ng, ko l n c n cho tr d nu t. N a ñ u giai ño n th c ăn loãng và sánh hơn s a m t chút, n a sau th c ăn v n m n nhưng hơi ñ c l i như s a chua. Cháo tr ng 1:10 ñư c nghi n m n ho c rây m n, sau ñó làm loãng b ng nư c ho c nư c dashi d ng tr d ti p nh n nh t ( tùy vào m i tr ). B t ñ u t 1 thìa 15ml, ngày 1 b a và nh ng ngày sau khi tr ñã quen thì tăng d n lư ng lên. B t ñ u cho tr làm quen v i 1 thìa 15 ml cá (thành ph m), khi tr ñã quen thì tăng d n lư ng lên. Cách ch bi n: lu c mi ng cá (5g) mi t vào bàn mài ñinh cho cá tơi ra như ru c; cho chút nư c dashi ho c nư c lu c cá vào (15-30ml); hòa chút xíu b t năng v i nư c theo t l n 1 b t 2 nư c. ðun sôi h n h p cá lên, ñ t t b t năng vào qu y ñ u cho h n h p sánh l i. Lưu ý ñ loãng ch như s a chua ch không ñư c ñ c và quánh quá. Cho tr làm quen t 1 thìa 15ml (thành ph m), khi tr ñã quen thì tăng d n lư ng lên. Cách ch bi n: Dùng thìa ñánh tan ñ u ph (10-15g), cho chút xíu nư c ho c nư c dashi (15-30ml) vào ñun sôi, hòa b t năng v i nư c theo t l 1 b t 2 nư c và ñ t t vào n i ñ u. Yêu c u ñ sánh như s a chua là ñư c. Ví d : s a chua b t ñ u t p cho tr t 1 thìa 15ml r i tăng d n lư ng lên khi tr ñã quen. Lu c chín tr ng bóc tách l y lòng ñ . T p cho tr ăn t 15ml (thành ph m). Cách ch bi n: Lu c chín tr ng, l y 1/3- 1/2 lòng ñ mi t ho c rây m n tr ng. Hòa tr ng v i chút xíu nư c dashi ho c nư c c qu thành h n h p s n s t v i ñ loãng hơn s a chua m t chút. Tr ng nên ñ giai ño n n a sau t c là khi tr ñư c 6 tháng và t p d n ít m t ñ th ph n ng d ng. Chưa ăn Cho tr làm quen m i lo i rau c t ng tí m t, b t ñ u t 1 thìa 15ml thành ph m sau tăng d n lư ng lên. Cách ch bi n: C qu lu c nh rây m n và làm loãng n u c n thi t b ng chính nư c lu c ho c nư c dashi, nư c c qu . N a sau giai ño n v n nghi n nhuy n nhưng b t nư c ñi cho c qu qu n l i m t chút. B. TÓM T T TH C HÀNH ĂN D M KI U NH T
- 5. H i ĂnD m Ki u Nh t 5 Nhóm tinh b t Nhóm ñ m: ch n m t trong s nh ng lo i dư i Lư ng ñ m chi dư i ñây là tương ng v i 1 b a Giai ño n Kĩ năng b n năng c a tr Hình thái th c ăn G o, b t mỳ, khoai lang, khoai tây… Cá ð u ph S n ph m t s a (s a chua, pho mat..) Tr ng Th t Nhóm Vitamin và khoáng 2 7-8 tháng 2 b a/ ngày Lư i c a tr có ph n x ñ y th c ăn lên xu ng gi a vòm hàm trên và dư i sau ñó ñ y th c ăn v phía sau ñ nu t. Vì v y th c ăn giai ño n này c n ñư c n u m m nh sao cho lư i có th k t h p v i vòm hàm trên ñ nghi n th c ăn m t cách d dàng. ð cho lư i c a tr d dàng nghi n nát th c ăn thì th c ăn n a ñ u giai ño n này v n c n d ng s n s t và m m. Ví d n u lu c c qu thì ph i lu c nh sao cho m có th dùng 2 ñ u ngón tay nh nhàng bóp nát. n a sau s b t s n s t ñi và th c ăn d ng có hình thái hơn nhưng v n ph i m m và nh ñ tr d dàng dùng lư i nghi n nát th c ăn. N a ñ u giai ño n cháo 1:7 nguyên h t 50g (n u m th y ñ c có th làm loãng ra theo kh năng ăn c a con). N a sau giai ño n cháo 1:5 nguyên h t và m có th làm loãng theo kh năng ăn c a con (80g) N a ñ u Giai ño n 10g cá. N a sau giai ño n 15g cá. Cách ch bi n: Cá lu c lên và mi t tơi ra trên bàn mài ñinh khi mi ng cá còn nóng. Có th n u cùng v i c qu rây nhuy n và cu i cùng làm sánh l i b ng b t năng. Cá h i, cá ng , cá th t tr ng ăn ñư c giai ño n này N a ñ u giai ño n 30g/ b a. N a sau giai ño n 40g/ b a. Cách ch bi n: Thái h t l u nh như h t ñ xanh, n u cùng c qu ho c n u không v i nư c dùng, cu i cùng làm sánh b ng b t năng. N a ñ u giai ñoan 50g/ b a. N a sau giai ño n 70g/ b a. N a ñ u giai ño n: 1 lòng ñ tr ng lu c. N a sau giai ño n 1/3 qu tr ng lu c ho c ñánh lên. N u là tr ng cút thì kho ng 3 qu tr ng cút/ b a. B t ñ u t lư n gà. Cho bé làm quen b t ñ u t 1 thìa 15ml thành ph m. Khi tr ñã quen thì n a ñ u giai ño n là 10g/ b a. N a sau giai ño n là 15g/ b a. Cách ch bi n: Băm nhuy n th t, hòa th t v i nư c l nh r i ñun l a nh . Có th n u cùng rau c qu và cu i cùng làm sánh b ng b t năng. Th t lư n gà, th t c gà ăn ñư c giai ño n này N a ñ u giai ño n 20g/ b a. C qu lu c lên dùng dĩa (nĩa) d m r i. N a sau giai ño n 30g/ b a, c qu thái h t l u to như h t ñ ñen lu c nh . B. TÓM T T TH C HÀNH ĂN D M KI U NH T
- 6. H i ĂnD m Ki u Nh t 6 Nhóm tinh b t Nhóm ñ m: ch n m t trong s nh ng lo i dư i Lư ng ñ m chi dư i ñây là tương ng v i 1 b a Giai ño n Kĩ năng b n năng c a tr Hình thái th c ăn G o, b t mỳ, khoai lang, khoai tây… Cá ð u ph S n ph m t s a (s a chua, pho mat..) Tr ng Th t Nhóm Vitamin và khoáng 3 9-11 tháng 3 b a/ ngày Lư i c a tr b t ñ u có ph n x ñưa th c ăn sang hai bên trái và ph i, ñ ng th i hàm b t ñ u có ph n x nhai. Vì th th c ăn lúc này ñư c l i c a tr nghi n. Giai ño n này r t quan tr ng, th c ăn ko ñư c quá m m ho c quá bé làm tr nu t ch ng nhưng cũng ko ñư c quá c ng ho c quá to làm tr stress mà m t ñi thú vui nhai c a mình. ð m m tham kh o là m m như chu i, kích thư c to như h t ñ u ñ là ñư c Cháo 1:5 90g/b a ho c cháo 1:3 60g/ b a. Giai ño n sau cơm nát 80g/ b a. Giai ño n ñ u và sau ñ u 15g/ b a. Cách ch bi n: Mi ng cá ñư c ư p v i tí t o mu i và dùng bơ rán m m lên. M xé mi ng nh ho c ñánh tơi cho bé th t p nhai.. N a sau giai ño n m có th lăn mi ng cá qua 1 l p b t mỳ r i nư ng ho c xào m m cho bé ăn. Vì giai ño n này bé t p nhai r t t t nên trong m i b a m nên có 1 món m i cho bé t p nhai, 1-2 món khác v n gi nguyên ñ thô hàng ngày giúp bé có h ng thú v i b a ăn hơn. Ngoài ra th i gian này nhi u bé thích thú v i món ăn b c tay. Các loài giáp xác như Hàu, sò ñi p, h n, lươn, ch...b t ñ u ăn t giai ño n này. Giai ño n ñ u và sau 45g/b a. Cách ch bi n: ð u ph thái h t l u to b ng h t ñ u ñ có th xào v i bơ và xì d u ho c n u c qu cho bé. N u bé chưa thích nghi m v n có th dùng b t năng làm sánh N a ñ u giai ño n và n a sau giai ño n 80g/ b a 1/2 qu tr ng/ b a 15g/ b a. Th t bò, th t ñùi gà, gan gà b t ñ u ăn t giai ño n này N a ñ u giai ño n 30g/ b a. N a sau giai ño n 40g/ b a. C qu thái to hơn giai ño n trư c ho c b t ñ u thái hình que các hình thù ña d ng ñ bé t p dùng răng trư c c n th c ăn. B. TÓM T T TH C HÀNH ĂN D M KI U NH T
- 7. H i ĂnD m Ki u Nh t 7 Nhóm tinh b t Nhóm ñ m: ch n m t trong s nh ng lo i dư i Lư ng ñ m chi dư i ñây là tương ng v i 1 b a Giai ño n Kĩ năng b n năng c a tr Hình thái th c ăn G o, b t mỳ, khoai lang, khoai tây… Cá ð u ph S n ph m t s a (s a chua, pho mat..) Tr ng Th t Nhóm Vitamin và khoáng 4 1 tu i ñ n 18 tháng 3 b a/ ngày Lư i c a bé ñã di chuy n thu n th c theo ý mu n. Răng c a bé ñã có ph n x nhai t t, l c c n cũng m nh hơn. Th c ăn nên ñư c làm v i nhi u hình d ng ña d ng v i ñ c ng ña d ng ñ bé t p c n và luy n t p nhai. N a ñ u giai ño n cơm nát 90g/ b a. N a sau giai ño n cơm 80g/ b a N a ñ u giai ño n cá 15g/ b a. N a sau giai ño n cá 20g/ b a. Cách ch bi n: Cá thái h t l u lăn qua b t mỳ rán ròn, ho c kho m m. N a ñ u giai ño n 50g/ b a. N a sau giai ño n 55g/ b a. Cách ch bi n: Có th ñ nguyên mi ng ñ u ph to ch bi n, khi ăn x n t ng mi ng cho bé ăn. 100g/ b a N a ñ u giai ño n 1/2 qu / b a. N a sau giai ño n 2/3 qu / b a ho c 4 qu tr ng cút/ b a N a ñ u giai ño n 15g / b a. N a sau giai ño n 20g/ b a. Th t l n, tôm m c, cua b t ñ u ăn giai ño n này N a ñ u giai ño n 40g/ b a, n a sau giai ño n 50g/ b a. Gi gi c và ñ nh lư ng trên ñây là ñ tham kh o, m i bé s t có nhu c u và ñ nh lư ng c a riêng mình. B. TÓM T T TH C HÀNH ĂN D M KI U NH T
- 8. H i ĂnD m Ki u Nh t 8 C. KI N TH C CHUNG I. D u hi u s n sàng ăn d m 1. Bé có háo h c khi th y ngư i l n ăn? Có khi bé còn m mi ng, ho c c g ng ch p l y cái thìa c a m ? M có th y “áy náy” v i thái ñ ñòi ăn c a bé mà m không cho không? 2. Bé có v hay ñói hơn bình thư ng, ñi u này th hi n ch sau c s a bình thư ng bé có v không th a mãn? Hay bé ñói s m hơn dù chưa t i c bú? N u lo i tr ñư c kh năng m c răng hay b b nh là nguyên nhân (gây c m giác khó ch u cho bé sau bú), b n s th y r ng bé c n th a mãn kh năng ăn ngày càng tăng c a mình! 3. Bé có th gi ñ u v ng? ði u này s giúp cho bé nu t d dàng hơn. tu i này, không ph i t t c tr sơ sinh có th ng i mà không c n h tr . Vì v y, ñi u quan tr ng là ñ u bé có th t gi v ng, khi ng i ăn thì c h tr bé (chêm g i, các lo i gh nhi u c p ñ ng a….). Hình dư i ñây bé (5,5 tháng) ñư c chêm khăn 2 bên. 4. Ph n x bú c a tr có gi m ñi? M th cho thìa vào mi ng bé mà bé ít dùng ñ ng tác mút hơn, t c bé có d u hi u có th ăn d m. II. Khi nào quy t ñ nh cho bé ăn d m ðó là khi bé ñư c kho ng 5-6 tháng tu i, t c tròn ñ 5 - 6 tháng ch không ph i bư c qua tháng th 5 hay bư c qua tháng th 6. N u bé sinh thi u tháng thì có th d i th i ñi m ăn d m l i tr hơn. N u m theo khuy n cáo c a T ch c Y t Th gi i thì hãy ñ i con ñ 6 tháng tu i (180 ngày) m i cho ăn d m nhé! ADMIN cũng khuyên các m nên theo khuy n cáo này c a WHO.
- 9. H i ĂnD m Ki u Nh t 9 Ví d v th i ñi m ăn d m: N u bé sinh ngày 1/1, thì th i ñi m ăn d m lúc tròn ñ năm tháng là 1/6, tròn ñ 6 tháng là 1/7 (180 ngày). Nhưng quan tr ng hơn h t là m HÃY ð C CON, ñ c các d u hi u s n sàng ăn d m t bé. M hãy chú ý nh ng ñi m sau: HÃY B T ð U B NG VI C KHÔNG ÉP BÉ BÚ…VÌ S CON ðÓI VÀ CŨNG ð NG ÉP BÉ ĂN KHI ĂN D M KHÔNG B SUNG VI C BÉ ÍT BÚ B NG ĂN D M: M nên b t ñ u ăn d m xu t phát t nhu c u c a bé ch không ph i m th y bé ăn ít quá nên mu n b sung cho bé b ng ăn d m. ð NG B T ð U HÀNH TRÌNH ĂN D M KHI BÉ BI NG BÚ : Ăn d m là bư c ngo c to l n c a ñ i bé, nên m hãy b t ñ u khi bé vui v kh e m nh và m cũng c n ñang tâm tr ng & s ckh e t t. Không nên b t ñ u khi bé ñang bi ng ăn ho c ñang không kh e. Nói d hi u là bé s ch ng thích ăn gì m i th m chí ch ng thích ăn gì khi ñang m t.Tương t m cũng c n trong phong ñ t t ñ cùng con b t ñ u hành trình. Vì ĂN D M CŨNG LÀ CÂU CHUY N LÃNG M N… mà gương m t ñăm ñăm căng th ng cũng làm bé m t h ng thú ăn. HÃY B T ð U KHI 2 M CON S N SÀNG.! Tr vài tu n cũng ch ng sao. III. Cân b ng dinh dư ng H u h t các bé s có lúc bi ng ăn, không ăn ñ các nhóm ch t trong 1 b a ăn mà m chu n b . V y thì m có nên lo l ng không? Câu tr l i: Th t ra, B a này bé ăn nhi u ñ m, thì b a sau bé có th ăn nhi u rau c ... Nh t là trong giai ño n con bi ng ăn. Sao cho trong trong vòng 2 - 3 ngày bé n p vào ngư i ñ các nhóm ch t. M t b a ăn c a bé c n có ñ các nhóm ch t: Tinh b t: g o, bánh mì, mì, bún, nui, ph , các lo i khoai như khoai tây ... ð m: ñ u hũ, cá, tr ng, th t gà, th t heo, th t bò, h i s n, các lo i ñ u, s a chua, phô mai... Vitamin và khoáng ch t: các lo i rau, c , qu , trái cây... N u trong 1 b a bé không ăn ñư c rau, thì có th thay b ng b a trái cây cho bé.
- 10. H i ĂnD m Ki u Nh t 10 Ch t béo: Bơ S t mayonaise, d u ăn, m cá/th t (h n ch nh ng giai ño n ñ u vì khó tiêu, và bé nên ăn m cá) Ghi chú: trong tài li u ăn d m ki u Nh t chính th ng, các m s không th y nh c t i nhóm ch t béo. V n ñ có thêm ch t béo vào th c ăn c a con không th t ra còn nhi u bàn cãi, m i nư c m i khác. Tuy nhiên th này: m thêm hay không thêm d u ăn thì cũng không ph i v n ñ quá tr m tr ng, nên ñó là tùy quan ñi m t ng m nhé! N u ñ làm ông bà tho i mái hơn, m có th cho 1 tí d u ăn. IV. Nh ng nguyên t c c n gi khi m cho con Ăn d m Ăn nh t Cân b ng dinh dư ng theo chu kỳ m i 2-3 ngày Không ép ăn hay ép bú Không ñi rong Không xem tivi hay ñ chơi B a ăn vui v Không so sánh kh năng ăn hay cân n ng v i các bé khác 1. Ăn nh t Cơ th con ngư i c n m t lư ng mu i nh t ñ nh ñ ho t ñ ng t t. Mu i không ñư c t s n xu t cho cơ th , do ñó, trong ch ñ ăn u ng hàng ngày c a chúng ta c n ph i có 1 lư ng mu i nh . Nhưng nhu c u mu i c a bé là r t ít (ít hơn 1g m i ngày cho ñ n khi bé ñư c 12 tháng tu i) và nhu c u này ñư c ñáp ng ñ y ñ qua s a m ho c s a công th c. Th n c a bé chưa ñ trư ng thành ñ x lý nhi u hơn lư ng mu i này, có nghĩa n u thêm mu i vào th c ăn cho bé có th d n ñ n t n thương th n nghiêm tr ng. Th m chí có nh ng trư ng h p r t ñáng ti c, bé t vong ch vì dùng quá nhi u mu i. Ngoài ra vi c tiêu th quá nhi u mu i t khi còn nh có th d n ñ n b nh cao huy t áp trong cu c s ng sau này - ñ c bi t là trong gia ñình có ti n s tăng huy t áp.
- 11. H i ĂnD m Ki u Nh t 11 M có th th y th c ăn nh t n u không có mu i, b i vì kh u v c a m ñã quen v i v m n. Nhưng kh u v c a bé lúc này chưa phát tri n và bé chưa bao gi bi t v m n là gì! Ngoài ra, m ph i hi u th c ph m c a bé “không có mu i” không có nghĩa nó “không có hương v ”! Chúng ta hoàn toàn có th t o các b a ăn cho bé v a an toàn v a ngon! Thay vì thêm mu i vào th c ăn c a bé, hãy th nêm rau thơm, các lo i hương li u ho c t i. Nh ng "hương li u t nhiên” t b n thân nó ñã t t cho s c kh e. M t s m dùng tiêu ñen xay ñ tăng thêm hương v cho món ăn, và tiêu cũng là m t tr th tuy t v i giúp tiêu hóa th c ăn. Hãy nh r ng các lo i th o m c, gia v và t i ñ u ph i ñư c coi là nh ng lo i th c ph m m i, khi l n ñ u tiên cho bé ăn - ñi u này có nghĩa là chúng nên ñư c tuân theo quy lu t ăn “4 ngày”, ñ giúp m xác ñ nh và tránh các v n ñ tiêu hóa, d ng cho bé. Nh ng ngu n th c ăn có n ch a mu i • Hãy c n th n khi pha s a cho bé. Hư ng d n trên h p s a công th c ñ u ghi không ñư c pha quá ñ m ñ c vì lư ng s a công th c quá nhi u s ch a quá nhi u mu i cho bé. • N u m s d ng rau c ñóng h p ñ n u cho bé, hãy ki m tra nhãn ñ ñ m b o không có mu i. • Tr bi t ñi có th ch u ñ ng mu i m c ñ cao hơn so v i tr sơ sinh m t chút thôi. Nên khi l a ch n th c ăn s n ñóng l , m ph i xem k nhãn có ghi ñ tu i thích h p cho bé. • Hãy tìm phô mai có lư ng natri th p cho bé và ki m tra nhãn c n th n – m s ng c nhiên v lư ng mu i trong các lo i phô mai c a các hãng! • Tránh các lo i th t (như giăm bông, xúc xích vv) và th c ph m ch bi n s n khác như nư c s t tr n s n. M c ñ mu i trong nh ng th c ph m này là quá cao cho bé. 2. Cân b ng dinh dư ng theo chu kỳ m i 2 - 3 ngày M cung c p cho bé th c ñơn ñ ch t, nhưng không nhât thi t bé ph i ăn ñ h t các món trong 1 b a. B a này bé ăn nhi u ñ m, thì b a sau bé có th ăn nhi u rau c ... Nh t là trong giai ño n con bi ng ăn. Sao cho trong trong vòng 2 - 3 ngày bé n p vào ngư i ñ các nhóm ch t.
- 12. H i ĂnD m Ki u Nh t 12 3. Không ép ăn hay ép bú. Bé mu n ăn bao nhiêu thì bé s quy t ñ nh. M có th d d bé b ng nhi u cách ñ bé ăn thêm, nh t là giai ño n bi ng ăn, như làm th c ăn nhi u màu s c hơn, ñưa ra thêm 1 món bé thích, ñưa mu ng nĩa chén bát cho bé t xúc, cho bé b c, v c th c ăn trong chén... 4. Không ñi rong, ph i ng i t i gh ăn 5. Không ñ chơi và tivi 6. B a ăn vui v Vui v trư c h t ph i th hi n n cư i c a m . M hãy khen ng i bé khi bé ăn ngoan, k bé nghe nh ng món bé ñang ăn, m hãy khi n cho b a ăn là s h c h i, tìm tòi thú v ... N u ñư c, b a ăn trình bày ñ p cũng s giúp bé thích thú hơn. 7. Không so sánh v i kh năng ăn hay cân n ng v i các bé khác Mi n là bé v n n m trong chu n bình thư ng, phát tri n ñ u, v n ñ ng t t D. D NG C I. Lon n u cháo Lon n u cháo r t ti n d ng cho các m , nh t là nh ng m chưa bi t th nào là cháo 1:10, 1:7, 1:5...vì lon s giúp m n u ñư c cháo theo ñúng t l chính xác. Các m thư ng dùng lon n u cháo Pigeon. M ñ t lon vào n i cơm ñi n n u cơm chung v i gia ñình. Khi cơm chín thì cháo cũng chín. Tuy nhiên lon này hơi nh , nên ch dùng ñư c giai ño n ñ u, khi bé ăn ít. Khi vào cu i giai ño n 3 thư ng các m ñã quen cách n u, nhi u m không dùng lon này n a, có m t n u, có m dùng n i , cũng có bé chuy n sang ăn cơm nát. N i cơm Nh t có th i gian n u kho ng 45 phút, cháo s n m m. Nhưng v i g o Vi t hay g o Thái thì nên ngâm g o trư c khi n u kho ng 20 phút. Cháo 1:10 thì 1 mu ng g o, 10 mu ng nư c; cháo 1:7 thì 1 mu ng g o, 7 mu ng nư c... Lon n u cháo Pigeon
- 13. H i ĂnD m Ki u Nh t 13 Vi t Nam, các m có th mua d ng c ñ ng th c ph m b ng th y tinh ch u nhi t t t (ñ ñ m b o an toàn cho bé), b vào n i cơm và áp d ng t l n u cháo, v n ra thành ph m ngon lành nhé! Không c n mua c c Cách s d ng lon n u cháo Pigeon Lon có chia v ch và ñánh s Bên trong m t lon có 3 c t: 1 c t 10, c t 7, c t 5 tương ng v i t l cháo 1:10, 1:7, 1:5. Trên m i c t có s 1, 2, 3, 4... Tương ng v i s mu ng g o. Khi n u cháo 1:10, n u m múc 1 mu ng g o thì ñ nư c t i v ch s 1, n u múc 2 mu ng g o thì ñ nư c ñ n v ch s 2. Tương t khi n u cháo t l 1:7 hay 1:5. II. Lư i rây N u có ñư c nguyên 1 b ch bi n cho bé thì quá tuy t, vì b này ñã thi t k riêng cho bé, kích thư c l c a lư i rây ñúng chu n, các d ng c kèm theo như chày, c i ... ñ u có th ch ng lên nhau, nên r t thu n ti n s d ng. Nhưng ñ i v i nh ng m mu n ti t ki m ngân sách, m có th tìm mua các lo i rây trong siêu th hay ch . M ch c n chú ý kích thư c c a các l trên rây ph i nh , c 2 x 2mm. Mua lo i 1 l p lư i thôi, không c n mua lo i 2 l p lư i, vì m có th rây 2 l n. Còn ngân sách m tho i mái thì có th mua c 2.
- 14. H i ĂnD m Ki u Nh t 14 Hình nh 1 b ñ y ñ Khi không có d ng c rây, m có th thay th b ng cái l c trà III. Bàn mài Dùng ñ mài nh ng nguyên li u c ng. Ví d m ñông l nh th t gà/cá còn s ng, khi c n n u, ñem ra mài nh r i ch bi n cho con ăn. M có th dùng các lo i bàn mài c a ngư i l n, n u trong nhà ñã có s n nhé, hay mua siêu th
- 15. H i ĂnD m Ki u Nh t 15 . IV. C i có rãnh, chày C i có rãnh giúp cho th c ăn nhuy n hơn. C i và chày dùng ñ giã nh th c ăn, nh t là nh ng nguyên liêu như rau lá có gân, giã nh r i ray s d hơn, hay cá m i h p chín xong còn nóng, cho vào c i chày giã s nát r t d , mà không b nóng tay. N u m không có lo i c i có vân thì cũng không sao, giã s lâu hơn thôi. M Vi t Nam có th dùng b chày c i c a Vi t Nam V. N i, ch o nh : 1 n i nh và 1 ch o nh có n p (ñư ng kính 12-14 cm), lo i không dính ñ ti n ch bi n m t lư ng ít th c ăn cho bé. N u m dùng n i/ch o l n, th c ăn s b dính g n h t vào trong n i, ch o r t b t ti n. VI. Cân ñ nh lư ng M có th dùng lo i cân 1 kg hay cân 2 kg ñ ñong lư ng ăn cho chính xác. Cân lo i này < 200 ngàn, r hơn nhi u so v i lo i cân ñi n t . VII. Chén, mu ng cho bé ăn d m Me ch n mu ng plastic M M, NÔNG cho bé, lo i t t, không ñ c h i. Trong tay m nên có kho ng 10 cái mu ng vì s có giai ño n bé thích khám phá, thích c m mu ng và qu y phá chén cháo, m c ñưa mu ng cho bé khám phá, ñ y là bư c ñ u t p bé xúc thìa. Bé quăng mu ng thì m l i ñưa 1 mu ng s ch khác cho bé. Chén cũng th , m nên dùng lo i chén nh a t t, không ñ c cho bé, và cũng t o ñi u ki n cho bé khám phá th c ăn b ng cách cho 1 ít th c ăn vào cho bé v c, b c, bóp nát ... M có th dùng nhi u chén nh cho t ng nhóm th c ph m. M cũng có th dùng lo i ñĩa 3 ngăn, lo i dùng ñư c trong lò vi sóng, ñ s n t ng lo i th c ăn, vì ñi làm, m s ñ
- 16. H i ĂnD m Ki u Nh t 16 s n trong t l nh, ñ n gi ăn, ngư i nhà ch c n b vào lò ñ hâm nóng cho con ăn. Dùng ñĩa 3 ngăn h n ch ngư i nhà tr n t t c vào cùng 1 chén. ð i v i nh ng m ít ti n, có th t n d ng chén dĩa trong nhà, tuy nhiên m nên mua 1 cái mu ng nh v a mi ng bé, ch t li u như ñã nói trên. Cái mu ng d ch u giup bé d thích nghi v i ăn u ng hơn. VIII. Gh ăn M nên cho bé ng i gh ăn càng s m càng t t. Vì thói quen ng i gh ăn c n có th i gian cho bé ch p nh n. N u cho ng i gh ăn tr , m s ph i ñ i di n v i s ph n ñ i c a bé. M u ch t quy t ñ nh bé có ng i gh ăn ñư c chưa là m xem bé có gi ñ u ñư c chưa? N u r i thì hãy cho bé lên gh s m nhé! Không c n ph i bi t ng i v ng (không h tr ) m i lên gh , v y là tr ñ y, bé có th s khó h p tác Giai ño n ñ u kho ng t 5-6 tháng, m có th cho bé ng i lo i gh có ch ñ ngã lưng theo nhi u n c. N u kinh t không khá gi , m có th t n d ng xe ñ y, cho bé ng i vào ñ y. M cũng cho th cho bé ng i t a vào ngư i hay tay m (1 tay m ñ vai bé, 1 tay ñút bé ăn) ñ ph n thân trên c a bé ñư c gi cao, ít nh t là 45 ñ , ñ bé không b s c. Khi c bé v ng r i, m có th cho bé ng i vào gh th ng lưng, quan tr ng là ñ u bé có th t gi v ng, khi ng i ăn thì c h tr bé b ng cách chêm g i, khăn xung quanh. Nên ch n lo i gh ăn có th s d ng t khi bé b t ñ u ăn d m ñ n khi bé ñư c 3 tu i. Như v y, m không lo chuy n ph i ñ i gh cho phù h p tu i c a bé. Ch n lo i gh ăn có m t bàn r ng rãi ñ ñ t ñĩa th c ăn cho con, cho con có th th a chí b c th c ăn, tray trét trên bàn.
- 17. H i ĂnD m Ki u Nh t 17 M lưu ý là không nên mua lo i gh ăn có ñ chơi kèm theo, như lo i gh này có kèm ñ chơi là KHÔNG NÊN Có 3 d ng gh chính: 1/ Lo i gh cao. Lo i này thì dùng lâu dài cho bé t i l n tho i mái, nhưng s k thích h p cho bé giai ño n ñ u vì gh hơi to so v i bé. Nên giai ño n ñ u m có th cho bé ng i trên ñùi m , 1 tay ñ vai bé, 1 tay ñút ăn, Khi bé l n 1 tí, kho ng 6 - 7 tháng thì có th cho bé vào ng i. Lo i gh này ch có th ñ nhà, không linh ñ ng. Giá gh gì có r , có m c, tùy túi ti n c a m (R hơn) (m c hơn) 2/ Lo i gh nh g n trên gh ngư i l n, x p g n mang ñi ñư c. Gh này có như c ñi m không r ng và tho i mái như lo i gh trên. Tuy nhiên khi bé l n hơn, ba m có th g b bàn ăn c a bé, cho bé ng i bàn ngư i l n, g 2 tay 2 bân cho bé tho i mái. Nhưng nh ng lo i gh này thư ng ñ t ti n.
- 18. H i ĂnD m Ki u Nh t 18 3/ Lo i gh ngã ra sau ñư c: thư ng ñ t ti n IX. Y m ăn [ 8 ] M có th dùng y m v i, y m nilon hay y m nh a tùy vào ñi u ki n và kh năng c a m . Y m v i ñơn gi n và r nhưng d th m ư t xu ng áo dư i, gi t ph i ch khô. Y m nilon thì hơi nóng nhưng giá c tương ñ i d ch u, mua lo i có tay giúp gi bé s ch s , m b t qu t s kh c ph c ñư c khuy t ñi m nóng c a lo i y m này. Y m nh a thì s ch s , d v sinh, mau khô, nhưng hơi ñ t ti n. Y m nh a Y m nilon có tay Y m v i X. Khăn ăn M có th dùng khăn gi y hay dùng khăn xô c a bé, vì có th dùng l i nhi u l n.
- 19. H i ĂnD m Ki u Nh t 19 XI. Báo cũ (ho c t m nilon l n) M dùng gi y báo cũ hay t m nylon l n lót ngay dư i gh ăn c a bé, giúp cho m v sinh sàn nhà d dàng hơn, ñ c c hơn, nh t là trong giai ño n bé t p b c hay t p xúc th c ăn. Sau khi ăn xong, m ch vi c cu n báo l i b hay r a s ch t m lót nylon.
- 20. H i ĂnD m Ki u Nh t 20 E. Cách sơ ch cơ b n I. Rây ðây là cách sơ ch ñư c s d ng nhi u nh t giai ño n ñ u. Lu c m m, thái thành t ng khúc r i. Cho rau vào lư i và dùng chày ho c thìa mi t xu ng lư i Cu i cùng làm loãng rau ñã rây b ng nư c dashi ho c nư c c qu là ñã có 1 món ngon cho bé Áp d ng: rây cháo, c qu , rau m m. Riêng rau s khó rây nên các m nên c t rau nh , lu c m m, r i ray. Giai ño n ñ u c n m n nên các th xơ c a rau s l i bên trên (hơi khó rây nhưng v n rây ñư c). Giai ñoàn 2 tr ñi, rau băm nh , không c n t i rây n a. (Rau cũng có th ñ t m lên ngăn ñá cho c ng, r i ñem mài) II. D m D ng c này ñư c s d ng n a sau giai ño n ñ u và nhi u nh t giai ño n 2. Công c là c i có rãnh và chày. Nguyên li u s d ng ñây là : ñ u ph , cá ho c khoai, c qu . Lu c nh c qu ho c các lo i khoai, cá lu c chín t i. Dùng chày và c i có rãnh d m nhuy n trong khi nguyên li u còn ñang nóng. Sau ñó dùng nư c dashi ho c nư c c qu , s a ñ làm loãng nguyên li u ñã dùng. III. Mài Mài s ng: dùng bàn mài mài c qu , sau ñó cho thành ph m vào n u cùng v i nư c dùng và các nguyên li u khác. ð i v i cá hay th t mu n mài ñư c, m c p ñông cho c ng, r i ñem ra mài, s m n tơi. Khi n u, m hòa loãng qu y v i nư c cho không vón c c. Lúc n u ñ vào qu y li n tay ñ không vón c c nhé! Mài chín: dùng bàn ñinh mài c qu ñã lu c s cho thành ph m r t m n, cu i cùng làm loãng b ng nư c dashi ho c nư c dùng. IV. Mi t Dùng bàn ñinh và dĩa ñ mi t th t và cá. Thái m ng th t và cá lu c chín t i. Nhân lúc còn nóng mi t s làm th t cá tơi như ru c. Dùng m t sau c a dĩa (nĩa) mi t mi ng th t/ cá xu ng bàn ñinh, th t cá s tơi ra m t cách d dàng. N u ñ th t cá ngu i m i làm thì s làm th t cá daiThái / Băm Dùng dao và th t thái ho c băm nguyên li u, chú ý ph i thái d t khoát không thái chưa ñ t h n nguyên li u s khó ch bi n
- 21. H i ĂnD m Ki u Nh t 21 V. Làm sánh a. Dùng b t năng: hòa b t năng vào nư c l nh theo t l 1 b t 2 nư c. Khi th c ăn trong n i sôi thì ñ t t h n h p b t năng vào khu y ñ u tay cho sánh l i. b. Làm sánh b ng nguyên li u: Khoai tây: khoai tây mài s ng sau ñó cho vào th c ăn c n làm sánh s làm sánh th c ăn. ð u b p ho c m ng tơi khi lu c lên và băm ra cũng t o ñ trơn r t t t. Tr n v i th c ăn khác làm bé d ăn hơn. Chu i: D m chu i nhuy n ra s ñư c m t món làm t o ñ trơn tuy t v i. F. CÁCH CHU N B VÀ LƯU TR TH C ĂN CHO BÉ 1) V sinh nhà b p [ 2 ] M t s chú ý các m hay quên khi v sinh b p: • R a s ch thau r , ch o và chén bát, mu ng trong nư c xà phòng m. Sau ñó, ñ ráo, ch không s d ng khăn lau khô. • R a rau và trái cây dư i vòi nư c l nh ñang ch y. • S d ng th t riêng bi t, m t cái th c ph m ngu n g c "ñ ng v t" như th t, cá và m t cái cho các lo i trái cây, rau và bánh mì. N u m ch có m t cái th t thôi thì ph i nh r a s ch khi m chuy n t m t lo i th c ph m này qua m t lo i th c ph m khác. Th t b ng nh a ho c th y tinh là t t nh t - th t g có xu hư ng d nhi m khu n. • ðưa th c ăn v a m i n u vào t l nh trong vòng 2 gi . Vi khu n có th phát tri n nhi t ñ phòng sau th i gian này.
- 22. H i ĂnD m Ki u Nh t 22 2) Cách chu n b [ 2 ] Có b n phương pháp n u ăn cơ b n • H p • Lu c • Nư ng • Lò vi sóng N u m n u v i s lư ng l n, m có th chu n b cho con m t tháng lương th c ch trong m t bu i chi u! ði u này càng ch ng t là t t c chúng ta ñ u có th i gian ñ n u ch bi n th c ăn cho con, m ch c n s p x p thôi! V y, phương pháp nào t t nh t có th áp d ng ñ n u ăn cho bé? Ph thu c m t ph n vào lo i th c ph m m n u - ví d , r t ñơn gi n: Nư ng khoai lang không c n g t v . H p là cách t t nh t ñ gi l i các ch t dinh dư ng c a th c ph m. Th m chí, v a n u cơm cho c nhà, v a b th c ăn c a bé vào h p cùng. N u m ch n cách Lu c, hãy s d ng r t ít nư c và gi l i ph n nư c lu c sau khi th c ăn ñã chín. M có th s d ng nư c lu c làm loãng th c ăn - n u các ch t dinh dư ng b tan vào nư c trong quá trình ñun sôi, m có th ñem chúng tr l i th c ăn c a bé. Dùng Lò vi sóng n u ăn cũng b o t n ñư c ch t dinh dư ng trong th c ph m, nh t là ñ i v i nh ng th c ph m chín nhanh và ch c n 1 ít nư c. M t s ngư i không thích s d ng lò vi sóng - n u m là m t trong s h , thì t t nhiên nên ch n m t phương pháp khác. Ví d như ñ i v i 1 b c cha m có 5 ñ a con thì lò vi sóng lúc này r t h u ích vì nó giúp hâm nóng th c ăn m t cách ñơn gi n và nhanh chóng. Và n u m ñang ph i ñ i m t v i m t ñ a bé ñói mà trong tay l i là m t túi th c ăn ñông l nh - (ñôi khi m quá b n và quên rã ñông th c ăn cho con) - v y thì dùng lò vi sóng s r t "nhanh"!
- 23. H i ĂnD m Ki u Nh t 23 3) N u cháo M có th n u cháo theo t l 1:10, 1:7, 1:5, cơm nát t g o, t cơm hay dùng n i vi sóng. T l ñong g o/cơm : nư c như sau: N u t g o N u t cơm N u b ng lò vi sóng Cháo t l 1:10 1 g o : 10 nư c 1 cơm : 4 nư c 1 cơm: 4 nư c Cháo tĩ l 1:7 1 g o : 7 nư c 1 cơm : 3 nư c 1 cơm : 3 nư c Cháo t l 1:5 1 g o : 5 nư c 1 cơm : 2 nư c 1 cơm : 2 nư c Cơm nát 1 g o : 2 nư c 1 cơm : 1 nư c 1 cơm : 1 nư c (N u cháo b ng lon n u cháo trong n i cơm ñi n nh ph n tr c ñã h ng d n) 1. N u cháo t g o: Cho g o và nư c theo ñúng t l vào n i ñun sôi r i h nh l a, ñ y n p n i, ninh trong vòng khoàng 20 phút. Sau ñó t t l a, v n ñ y kín n p thêm kho ng 10 phút. 2. N u cháo t cơm Cho cơm và nư c theo ñúng t l vào n i, ñun sôi, ñ y n p n i, v n nh l a ninh trong kho ng 10 phút. Sau ñó t t l a, v n ñ y n p, thêm kho ng 10 phút. 3. N u cháo b ng lò vi sóng. Cho cơm và nư c theo ñúng t l vào d ng c dùng trong lò vi sóng, b c màng b c r i quay trong lò vi sóng kho ng 1 phút. 4. N u cháo t bình phích
- 24. H i ĂnD m Ki u Nh t 24 Phích cháo (ch n lo i mi ng r ng cho d v sinh-phích mình dùng c a lo i mang theo ñi du l ch cho bé sau này h t giai ño n ăn cháo dùng ñ ng nư c nóng cho bé) :ngâm g o trư c 30p,n u nư c ñun sôi trên b p ñ vào theo t l 8-10h sáng ra có cháo cho con. ðây là bình gi nhi t du l ch,dùng ñ ng nư c nóng khi mang ñi du l ch,sau này con l n k dùng n a thì b /m dùng ñem trà,cafe t i cơ quan ñư c ñó 4) Ch bi n rau, c Xem ph n rây, bàn mài, c i có vân và chày 5) Ch bi n ñ u hũ ð u hũ giai ño n 1 dùng rây. Các giai ñ on sau x t nh theo ñ thô c a bé 6) Ch bi n cá T t nh t nên cho bé ăn ph n lưng cá vì h u như r t ít xương, ph n b ng cá nhi u xương ngư i l n ăn. Cá giai ño n 1, m có th c p ñông s ng, dùng bàn mài, mài nh r i ch bi n. Khi tăng ñ thô c a cá, ngay sau khi h p chín, g th t cá còn nóng cho vào c i d m nhuy n. Khi bé l n hơn, ch bi n cá theo ñ l n t ng giai ño n. Cá mu n ít tanh, m nên h p v i vài lát g ng. M có th n u v i phô mai cũng khi n mùi tanh m t ñi. ð i v i bé lơn hơn, vào giai ño n 3, m có th phi d u v i hành t i cho thơm r i xào cá cũng b t mùi tanh. (cho ăn d u chiên s m s khó tiêu) 7) Ch bi n th t gà/heo Th t gà có th c p ñông lúc s ng, r i ñem mài. (Xem thêm ph n d ng c mài) Khi bé l n hơn, m s chuy n sang băm nh th t. Có th vo viên ñ giúp bé t p nhai. Khi làm món th t viên ñ th t m m, m cho vào thêm tr ng, b t năng, c hành tây tr n l n. Khi bé ăn ñư c m th t, m xay th t có l n m s giúp th t m m, d ăn.
- 25. H i ĂnD m Ki u Nh t 25 8) Lu tr th c ăn [ 2 ] T l nh và t ñông N u m ch làm m t lư ng nh th c ăn, m có th ñ t nó vào 1 l /hũ kín hơi và lưu tr nó trong ngăn mát t l nh. Không ñ t nó cánh c a t l nh (nhi t ñ b th p hơn). Luôn luôn lưu tr th c ăn trên các k . N u lưu tr s lư ng l n th c ph m thì hãy dùng t ñá. Bi u ñ lưu tr th c ăn dư i ñây cho th y kho ng th i gian mà m có th lưu tr m t cách an toàn cho t ng lo i th c ph m. Lo i th c ph m Ngăn mát Ngăn ñá Rau c ñã n u 2-3 ngày 1-3 tháng Th t 1 ngày 1-2 tháng H n h p th t + rau c 1-2 ngày 3-4 tháng Lòng ñ tr ng 1 ngày 1-2 tháng Lưu ý: Th c ph m ñông l nh ñư c gi quá lâu có th nhìn v n bình thư ng, nhưng s b m t m t s hương v và giá tr dinh dư ng. N u t l nh ñang ho t ñ ng hi u qu , h u h t các lo i th c ăn cho bé có th s d ng ñ n 3 tháng. Tuy nhiên, m hãy c g ng s d ng th c ăn cho bé trong vòng 1 tháng, trư c khi hương v c a th c ph m và giá tr dinh dư ng c a nó có th b t ñ u suy gi m. ð ñ m b o ch t lư ng t t nh t cho th c ph m ñông l nh, m hãy ñ t nó ph n l nh nh t c a t l nh – n u là t ñá th ng ñ ng thì v trí l nh nh t là k trên cùng, còn n u là t ñông ngang thì v trí l nh nh t là dư i ñáy. Còn n u nh ng m có th i gian rãnh, m hãy c n u tươi m i b a n u thích.
- 26. H i ĂnD m Ki u Nh t 26 9) Quan ñi m v ñ ñông l nh Nhìn chung ngư i Vi t mình nghe th y nói ñ ñông l nh là có c m giác không ngon lành, m t ch t...L i còn cho em bé n a thì t i em bé quá. Tuy nhiên, v m t khoa h c thì ñ ñông l nh không ñáng b ñ nh ki n ñ n v y. ch ñ ñông l nh, hoàn toàn không có trao ñ i ch t, th c ph m g n như tr ng thái ng và gi nguyên tr ng thái lúc m i n u xong. Th m chí, g n ñây ngư i Nh t ñã th c hi n thành công nhân b n vô tính m t con chu t t t bào ñông l nh. Nghĩa là ch ng có gì b phá v , phân h y ñây h t (t t nhiên ch c h có ch ñ ñông và gi i ñông ñ c bi t hơn)....M t thí nghi m trên tivi m i xem cũng cho k t qu là th t bò tươi hoàn toàn và th t bò ñông l nh 10 ngày cho m t ñám các bà n i tr ăn, xong không có m t ai b phi u ch n bên th t bò tươi ngon hơn (???). Và cu i cùng v n là s n ph m c th là Mít: ăn r t ít mà v n tăng cân r t nhi u, không nh ăn ñ m t ch t mà ñư c như v y??? Vì v y, n u ñ l a ch n gi a ñông l nh và em bé ñư c ăn ña d ng, v i n u nư ng ăn ngay nhưng ñơn gi n ít món thì m i v n cho con ăn ñông l nh. S d ng pp ñông l nh có làm gi m dinh dư ng trong th c ph m khi cho bé ăn d m? (Tr l i c a ch Akiko - trích t FB c a m Aichan) Nói ñ n ñông l nh, thú th t nư c Nh t có l là nư c c a ñ ñông l nh cũng nên. Cá bi n mu n tươi lâu và bán ñc giá, khi m i ñc ñánh b t ngư dân ñã ph i c p ñông ngay l p t c t trên tàu c a h , v y nên các nhà hàng siêu th m i có món cá s ng tươi nguyên, ch v n chuy n cá t bi n v ñ t li n n u ko c p ñông thì cá ôi thiu, còn bán cho ai ñc n a. Các gia ñình Nh t thư ng hay ñ ñông, ñ dày, ch ng ñi làm v chăm vài ñ a con, b n r n như v y nhưng làm th nào ñ ñ m b o cho gia ñình b a ăn ñ y ñ ch t hàng ngày. H t n d ng th i gian chơi v i con và gi m t i stress c trong vi c cơm nư c. Dùng phương pháp ñông l nh th c ph m là 1 cách làm c a h u h t các gia ñình Nh t. Lo l ng v phương pháp làm ñông l nh th c ph m có làm m t ch t dinh dư ng hay ko, m Aichan ñã trao ñ i v i ch Akiko ñ cho khách quan nhé! Dư i ñây là thư tr l i: Vi c làm ñông l nh th c ph m, tôi ko có các s li u như các nhà khoa h c, ko bi t chính xác hàm lư ng dinh dư ng b m t ñi bao nhiêu, nhưng tuỳ t ng th c ph m và pp ñông l nh khác nhau m i có th nói ñc là có b m t ch t hay ko. Tôi t ng k t t các ñi u thu nh n ñc khi h c v qu n lý dinh dư ng cho b a ăn...
- 27. H i ĂnD m Ki u Nh t 27 C th , vitamin d hoà tan (như vitamin C ch ng h n) ngay t lúc ñem lu c vitamin ñã b t t gi m r i. Thì sau ñó c p ñông cũng ko th làm gi m hơn ñc nhi u n a. Còn như các rau c ch a nhi u vitamin d ng lipid như A,D,K... (như cà r t, t chuông...) khi làm ñông cũng ko làm thay ñ i lư ng vitamin là m y. Rau chân v t là lo i rau nhi u vitamin thư ng hay dùng nhi u trong b a d m thì, so sánh gi a vi c lu c lên r i s d ng ngay và vi c làm ñông l nh thì c 2 vi c trên ñ u làm vitamin C gi m sút ít nhi u nhưng ñ ñông l nh thì hàm lư ng A, K l i ko h thay ñ i. Trong 1 b a quan tr ng là balance, s cân b ng dinh dư ng nói ñơn gi n là ñ ch t ( có nghĩa là phong phú các lo i th c ph m ñ cung c p ñ các ch t dinh dư ng cho cơ th ), v y nên nh ñông l nh ta có th cung c p b a ăn phong phú cho con, không ph i làm ñông t t c các lo i th c ph m mà ph i có ch n l c và ñúng cách. N u th c ph m nào khi làm ñông b gi m vitamin C ch ng h n thì có th b sung thêm b ng hoa qu tươi trong b a. Chu n b b a ăn cho con th c ra r t m t th i gian và v t v , n u m tính làm ñ ăn s n ñ t l nh ăn vài b a thì nên dùng phương pháp ñông l nh s t t hơn. ð i v i gia ñình nào nhi u th i gian và dư gi thì ko nói làm gì, nhưng s d ng ñông l nh là cách b sung phong phú cho b a ăn hàng ngày c a gia ñình, 1 b a có th dùng nhi u lo i rau c , th c ph m cung c p ñ ch t cho s phát tri n c a bé. Phương pháp ñông l nh hoàn toàn ñ m b o n u bi t làm ñúng cách. M t vài ñi m lưu ý: - ð t ch ñ c p ñông (làm ñông nhanh) là ch c năng g n ñây thư ng hay có t l nh. - Dàn m ng th c ph m ñ làm ñông nhanh hơn - Nhi t ñ trong ngăn ñá luôn ñ dư i 18 ñ - Tránh m t l nh quá lâu ho c nhi u l n làm nhi t l nh tràn ra ngoài. - Nh ghi chú ngày làm ñông, ko ñ th c ph m ñông l nh quá 1 tháng. Cám ơn ch b n Akiko ñã cho bi t nhi u thông tin h u ích. Tokyo 27/5/2013
- 28. H i ĂnD m Ki u Nh t 28 10) Các phơng pháp c p ñông Bi t cách c p ñông th c ăn s giúp cho quá trình chu n b và lưu tr th c ăn cho con ñư c an toàn và có th tr ñư c m t lư ng l n th c ăn cho bé Nh ng ñi u cơ b n Có nhi u phương pháp c p ñông th c ăn - t t c ñ u hi u qu như nhau - nhưng nó ch khác ch chi m không gian t l nh nhi u hay ít. ... M s ch bi n th c ăn cho bé, sau ñó làm mát càng nhanh càng t t ñ ngăn s phát tri n vi khu n. B t kỳ th c ph m nào ñư c ñ t nhi t ñ phòng trong hơn hai gi ñ ng h ñ u không an toàn cho bé và c n ph i b ñi. ð làm ngu i th c ăn nhanh chóng, m hãy cho n i th c ăn ngâm vào thau nư c l nh. M hãy chia ngăn ñông thành 2 khu v c, 1 khu v c ch chuyên ñ ñ s ng và 1 khu v c ch chuyên ñ ñ ñã n u chín. Cách c p ñông 1: Khay ñá M làm s ch khay ñá, múc th c ăn vào t ng ô nh trong khay – t t nh t khay nên có n p s giúp b o v th c ph m không b “ph ng l nh” và giúp không b nhi m các mùi th c ph m khác. N u khay ñá không có n p, m hãy b c khay b ng bao th c ph m an toàn. M t s m dùng gi y b c ñ b c, nhưng th c ra không nên dùng vì gi y b c có th bám dính vào th c ăn!
- 29. H i ĂnD m Ki u Nh t 29 M hãy ñ t khay ñá vào ngăn ñá và khi th c ăn ñã ñông c ng l i, g chúng ra r i cho vào túi zip có khóa kéo, cách này s chi m ít không gian trong t l nh. Cách này giúp m chia th c ăn thành t ng ph n nh , ñ v i 1 ph n ăn c a con - thư ng là kho ng 30g. Ban ñ u, m t viên th c ăn s ñ cho 1 b a, khi bé l n hơn, m s l y 2 viên cho bé. M hãy sáng t o nhi u v th c ăn khác nhau b ng cách pha tr n các viên th c ăn khác nhau – ví d k t h p viên táo xay nhuy n v i m t viên cà r t xay nhuy n, ngon tuy t! Cách c p ñông 2: khuôn bánh Cách này tương t như cách 1, cũng c p ñông th c ăn sau ñó chuy n vào túi zip - nhưng thay vì s d ng các khay ñá, m s d ng khuôn silicone mini dùng làm bánh Muffin! Khuôn này giúp cho các viên th c ăn ñư c b t ra d dàng! (m cũng nh b c l i như v i khay ñá không có n p nhé)
- 30. H i ĂnD m Ki u Nh t 30 Cách c p ñông 3: H p nh a ðông l nh th c ăn trong h p chuyên dành chia th c ăn cho bé! Lo i h p này nên ch n lo i v a dùng trong t l nh ñư c, v a có th rã ñông b ng lò vi sóng ñư c. T i Vi t Nam, các m ưa chu ng H p Chuchu c a Nh t. Có các lo i h p: • 30ml x 10 h p : bé 5 ~ 6 tháng. • 60ml x 10 h p: bé 7 ~ 8 tháng. • 120ml x 8 h p: bé 9 ~ 11 tháng. • 150ml x 6 h p: bé 1 ~ 1.5 tu i Hay 1 s lo i h p nh a th này (lo i tr th c ăn trong ngăn ñá và dùng ñư c trong lò vi sóng.
- 31. H i ĂnD m Ki u Nh t 31 Lưu ý v i các m là không bao gi c p ñông th c ăn cho bé trong l th y tinh, tr khi nhà s n xu t ghi trên l là ñ c p ñông. Nh ng l th c ăn s n (Hipp, Gerber, …) cho bé trên th trư ng hi n nay thư ng không ñ m nh ñ ch u ñư c dãn n c a th c ph m trong quá trình c p ñông. Như v y, l có th b v hay có th b r n, m s không th nhìn th y các v t r n này, nhưng nh ng m nh v th y tinh nh s rơi vào trong th c ăn c a bé. 11) Nh ng lo i th c ph m nào có th c p ñông? H u h t các lo i th c ăn c a bé – ñ c bi t là d ng nghi n – ñư c c p ñông r t t t. ðôi khi m th y k t c u b thay ñ i, vì quá trình c p ñông làm các phân t nư c b dãn n , phá v thành t bào, nh t là th c ph m ñư c c p ñông d ng nguyên – ví d , m t qu chu i ñông l nh, s nhũn khi rã ñông - nhưng n u là chu i nghi n thì tình tr ng này ít hơn nhi u. Dư i ñây là m t s l i khuyên cho m : • ð ng làm loãng th c ăn c a bé trư c khi c p ñông. Nhi u lo i th c ph m tr nên l ng hơn khi rã ñông (ñ c bi t là trái cây và rau), n u b sung thêm ch t l ng trư c khi ñông l nh s làm cho th c ăn ch y nư c và l ng hơn r t nhi u khi rã ñông, lúc ñó bé s c n 1 cái ng hút ñ ăn chăng! :D • Các lo i th o m c và gia v có xu hư ng m t ñi hương v khi c p ñông. Nên thêm chúng sau khi món ăn ñã rã ñông, khi hâm nóng. • Nhi u lo i trái cây – ñ c bi t là chu i, bơ, táo và lê - có th chuy n màu nâu khi ñông l nh và rã ñông. ði u này là bình thư ng và nó không có h i, nhưng n u m không thích như v y, m có th tr n m t ít nư c chanh vào th c ph m trư c c p ñông. Tuy nhiên, “h nhà cam” có th gây d ng tr , trong trư ng h p này m không nên cho vào và ph i ch p nh n s ñ i màu! • N u m mu n t làm nư c dùng, nên c p ñông chúng thành t ng viên trong khay ñá. M s có nh ng viên nư c dùng s n ñ s d ng khi c n thi t. 12) Cách rã ñông Cách an toàn nh t và d nh t ñ rã ñông: ch n t t c các viên ñông l nh m d ñ nh cho bé ăn ngày hôm sau, ñ t chúng trong ngăn mát t l nh qua ñêm. Viên ñông l nh m t t 8 ñ n 12 gi ñ có th rã ñông M ch dùng các th c ph m sau rã ñông trong vòng 24 gi n u là th t, gia c m, cá ho c trong vòng 48 gi ñ i v i các lo i th c ph m khác. M không bao gi tái ñông th c ăn ñã rã ñông, vì s làm tăng nguy cơ ng ñ c th c ph m cho bé.
- 32. H i ĂnD m Ki u Nh t 32 13) Hâm nóng th c ăn ñúng cách ð hâm nóng th c ăn cho bé, m có th h p cách th y. M ph i khu y th c ăn thư ng xuyên ñ th c ăn nóng ñ u. Tuy nhiên, cách này làm th c ăn nóng ch m, và nhi u m l a ch n s d ng lò vi sóng ñ thay th . Nhưng làm nóng th c ăn tr em trong lò vi sóng có an toàn? Nhi u m yêu s ti n l i c a lò vi sóng vì nó giúp gi m th i gian ch ñ i. Nhưng m t s gia ñình không mu n s d ng lò vi sóng vì nghĩ r ng n u hay hâm nóng b t kỳ lo i th c ph m trong lò vi sóng có th có nh ng tác ñ ng tiêu c c v s c kh e. Có nhi u thông tin trái chi u nhau, Quy n quy t ñ nh là m . Nhi u trang web chăm sóc tr em hàng ñ u cho r ng hâm nóng th c ăn cho bé b ng lò vi sóng là an toàn ... Nhưng ch khi th c hi n ñúng nh ng quy t c khi s d ng lò vi sóng. • M ph i dùng nh ng v t d ng an toàn khi s d ng trong lò vi sóng. • Th c ăn ph i ñư c ñ y khi hâm nóng trong lò vi sóng. S d ng n p ñ y ho c b c nh a phù h p ñ s d ng trong lò vi sóng. Ph i ñ y th c ăn vì nó gi ñ m cho th c ăn và giúp th c ăn nóng ñ ng ñ u và an toàn. • KHÔNG BAO GI ñ t gi y b c vào bên trong lò vi sóng. • Th c ăn ph i ñư c ñun nóng. (ð yên và sau ñó ki m tra nhi t ñ , n u m có nhi t k th c ph m, hãy s d ng, nhi t ñ ñ t ít nh t 165 ñ F (74 ñ C). N u không có nhi t k , m hãy ñun th c ăn ñ n sôi. • Sau khi hâm nóng th c ăn trong lò vi sóng, khu y k ñ làm nóng ñ u th c ăn. ð ngu i ñ n khi bé ăn ñư c. • N u s d ng lò vi sóng ñ rã ñông, m c n n u ngay th c ph m này. Th c ph m rã ñông trong lò vi sóng ñôi khi ñã b n u chín ph n nào nên n u ñ lâu s t o cơ h i cho vi khu n phát tri n.
- 33. H i ĂnD m Ki u Nh t 33 G. GIAI ðO N 1: 5 – 6 tháng [ 1 ] Th c ăn giai ño n này có ñ m m và l ng gi ng s a chua nha các m (s a chua qu y lên). Th c ăn m n. M có th làm s t th c ăn cho bé b ng b t năng/b t b p (cho vào món th t/rau c ). T l pha là 1 b t: 2 nư c qu y tan, r i cho vào th c ăn cho sôi l i trư c khi nh c xu ng I. TU N ð U TIÊN Tăng d n ñ n lư ng ăn ñư c ghi dư i, tuy nhiên n u m th y bé không ăn ñư c lư ng nhiêu ñó, thì cũng k sao. Nhưng không nên ăn nhi u hơn lư ng ñã ñ ra, s làm gi m s a c a bé, giai ño n này s a v n là chính. Nh ngngày ñ u tiên… 1) Khi bé bư c sang tháng th 5-6 và khi bé có ñ y ñ các d u hi u s n sàng ăn d m thì m hãy ch n 1 ngày mà c m c bé ñ u vui v ñ b t ñ u t p ăn d m. 2) M hãy ch n ra 1 trong các c s a hàng ngày c a con ñ thay b ng ăn d m ch không nh t thi t ph i theo gi m i. 3) Th i gian bi u ăn c a bé m nên c g ng cho bé ăn th t ñúng gi ñ giúp các bé có nh p sinh lý n ñ nh. 4) Sau khi ăn d m m cho bé bú ho c bú bình s a THEO NHU C U C A BÉ. 5) Ăn d m + s a là 1 b a ăn li n m ch ch không nên có kho ng th i gian ngh gi a ch ng gi a ăn d m và bú s a. 6) Kh i ñ u c a ăn d m nên cho bé ăn th c ăn d tiêu, ñây khuy n khích cho bé ăn cháo tr ng ñ u tiên. Ngày th 1-3 Ngày th 4-5 Ngày th 6-8 Nhóm tinh b t 1 thìa 15ml thành ph m 1 thìa 15ml ++ Tăng d n lư ng Nhóm rau Chưa ăn 1 thìa 15ml thành ph m 1 thìa 15ml thành ph m ++ Nhóm ñ m Chưa ăn Chưa ăn ð u ph rây m n làm sánh 1 thìa 15ml ++
- 34. H i ĂnD m Ki u Nh t 34 M t nguyên t c quan tr ng c a ăn d m là cho bé ăn theo NHU C U nhưng tr giai ño n ñ u này. ðó là vì cơ th và h tiêu hóa c a bé c n có th i gian làm quen v i th c ăn m i cách ăn m i. Do v y nh t thi t cho bé ăn ít m t như ikhuy n cáo ch không nên cho bé ăn nhi u hơn. M c tiêu c a giai ño n ñ u là bé bi t ñón nh n th c ăn t thìa, có ph n x ng m m m khi nu t th c ăn. Lư ng th c ăn xúc vào thìa ch là 1/2 ñ u thìa, lư ng g t ngang, không xúc vung, nhi u quá khi n bé khó ăn, ch xúc t ng ít m t. Cách ñưa thìa vào mi ng Dùng thìa ch m vào môi dư i c a bé ñ bé há mi ng, cho cho bé “li m” (n m) cháo b ng ñ u lư i, n u bé t thái ñ ñón nh n, hào h ng, có th ti n hành các bư c cho ăn ti p theo, tì ñ u thìa vào ph n hàm trên c a bé r i rút nh thìa ra, ñ cho bé v a ăn ki u n m, tr i nghi m, l i v a t p nu t ñư c lư ng cháo v a ph i. Cách cho ăn này cũng tương t khi tăng ñ thô và mu n bé t p nhai. N u ñút lư ng quá nhi u l i sâu vào lư i bé, bé có th nu t ñư c, nhưng s ko t p ñư c ph n x “n m”, tương t là ph n x nhai sau này. ð nóng l nh c a ñ ăn cũng s gây ph n x cho bé, ñ ăn nóng m như nhi t ñ cơ th là v a ñ ñ bé ñón nh n d dàng. Thái ñ khen ng i c a m là ngu n ñ ng viên to l n c a bé, c ñ ý thái ñ vui tươi c a m , ch c ch n con s có ph n ng tích c c rõ ràng. II. N a ñ u : Tr T P ăn t d ng l ng chuy n sang d ng th c ăn như ngư i l n. Lư i tr ch ñưa th c ăn t m m vào h ng nên th c ăn c n d ng l ng và ph i m n, khi dùng thìa k m t ñư ng trên ñĩa ăn mà ñư ng k c a thìa li n vào ngay là ñ t v ñ l ng cho tr m i t p ăn. V nguyên t c ăn d m là ăn theo nhu c u c a tr nhưng riêng giai ño n này c n cho tr ăn ít m t ñ tr làm quen cũng như ko ñ h tiêu hóa b ho t ñ ng quá t i. Khi tr có ñ ng tác nu t thu n th c và ñã quen v i ăn d m hơn nh ng ngày ñ u thì m b t nư c ñi cho th c ăn ñ c l i nhưng v n ph i gi ñ m n như ban ñ u. Lúc này m b t ñ u hư ng ñ n 1 b a ăn có món chính là tinh b t và món ăn cùng là ñ m và rau. Lưu ý là c g ng cho tr ăn ñúng gi ñ t o nh p sinh lý cho tr càng chính xác càng t t. Sau khi b t ñ u ăn d m ñư c 2 tu n thì m b t ñ u cho tr ăn theo nhu c u NHƯNG m c ñ không làm nh hư ng ñ n lư ng s a hàng ngày mà con ñang u ng. Nh t là lư ng ñ m c n ñư c kh ng ch m c ñã khuy n cáo tránh ñ h tiêu hóa b quá t i. Th c ăn m i nên ñư c theo dõi sát ph n ng d ng c a tr . M i b a nên th 1 lo i th c ph m
- 35. H i ĂnD m Ki u Nh t 35 m i v i m t lư ng r t ít ( kho ng 1 thìa 15ml) ñ xem ph n ng d ng c a tr , r i tăng d n. Không nên ép tr ăn nh ng lo i th c ph m mà tr không thích, hãy ñ tr ăn theo s thích c a mình. Dinh dư ng t ăn d m th i ñi m này ch ñóng vai trò 5% so v i 95% t s a. III. N a sau: Khi tr ñã quen v i l ch ăn 1 c 1 ngày m b t ñ u tăng thêm 1 c ăn d m cho tr . M nên ch n m t c s a nào ñó ñ tr ăn d m nhưng cách so v i c ăn d m tr c ít nh t là 4h ñ ng h . N u tr có v không h p tác v i c ăn m i, m nên gi m lư ng ăn c ñ u xu ng hơn m t n a ñ kích thích ph n x ñói. Không nên quá máy móc v th i ñi m tăng c ăn d m, m i tr là 1 cơ ñ a m nhìn vào con n u con ñã s n sàng thì tăng c cho con: ph n x há m m và nu t th c ăn t t, hào h ng ăn d m là nh ng d u hi u con s n sàng. Cách ch bi n: Cháo tr ng n u ñ ñ c 1:7 rây m n, các món ăn khác gi m b t nư c ñ s n s t nhưng v n m n ñ con t p ăn d ng th c ăn ñ c hơn s a. M có th cho th c ăn có ñ thô nh như h t mè, n u như bé ñáp ng t t. IV. Gi ăn tham kh o giai ño n 1 M có th tăng lên 2 b a/ngày, tuy nhiên n u bé nào b t ñ u ăn d m t 6 tháng thì v n b t ñ u t 1 b a/ngày, r i ñ n 7 tháng tăng lên 2 b a/ngày cũng không sao. Không ph i c ng nh c N a ñ u giai ño n Th i gian N a sau giai ño n S a 6h00 S a Ăn d m + s a 10h00 Ăn d m+s a S a 14h00 S a S a 18h00 Ăn d m+s a S a 22h00 S a Dinh dư ng: L y t s a: 90% L y t ăn d m: 10% Dinh dư ng: L y t s a: 80% L y t ăn d m: 20%
- 36. H i ĂnD m Ki u Nh t 36 V. M t s th c ph m ăn ñư c giai ño n này: Tinh b t: cháo g o, bánh mì (sandwich, baguette), chu i, khoai tây, khoai lang, khoai môn, khoai s ð m: ñ u hũ, cá tr ng, lòng ñ tr ng, ñ u (ñ u Hà Lan), cá dăm khô shirasu, s a chua, phô mai tươi Nhóm vitamin: cá r t, bí ñ , b p c i, hành tây, cà chua, bông c i xanh, c c i, rau chân v t ( = rau bina = rau bó xôi), táo, dâu, quýt. M nào theo quan ñi m phương Tây thì có th cho ăn qu bơ. VI. Lư ng ăn tham kh o: cho 1 b a Tinh b t (vd: Cháo rây 1:10 - 1:7) : b t ñ u t 15ml, r i tăng d n lên 30 - 40g ð u hũ: b t ñ u t 15ml r i tăng d n 10-15g Cá: b t ñ u t 15ml, r i tăng d n lên 5g Tr ng: b t ñ u t 15ml r i tăng d n lên 2/3 lòng ñ Rau c qu : b t ñ u t 15ml, r i tăng d n lên 20-30g S n ph m t s a (pho mai, s a chua): b t ñ u t 15ml r i tăng d n lên 55g
- 37. H i ĂnD m Ki u Nh t 37 H. GIAI ðO N 2: 7 – 8 tháng (Quan tr ng) Th c ăn có ñ m m nh ñ u hũ/tào ph , to thì nh h t mè -- h t ñ xanh giai ño n này lư i c a tr ngoài ñ ng tác ñ y th c ăn t m m vào h ng thì lư i bé còn di chuy n theo chi u d c. Nghĩa là bé có th dùng lư i và vòm hàm trên ñ nghi n th c ăn. Vì th th c ăn c a tr giai ño n này s không m n như giai ño n trư c mà gi ng như m t bánh mỳ: v n s n s t nhưng b t ñ u có nh ng m nh th c ăn nho nh l n bên trong ñ bé dùng lư i và vòm hàm trên nghi n ra. Khi th c ăn không m n mà có nh ng m u th c ăn nh thì t bé s dùng lư i ñ ñ y th c ăn lên vòm hàm trên mà nghi n ra. Giai ño n này c c quan tr ng, m khi cho bé ăn ph i quan sát kĩ xem bé có th c hi n thao tác này không hay là nu t ch ng! Khi bé ñã làm quen xong v i th c ăn th s n s t và m n thì khi ñó m ñi u ch nh bé lên giai ño n 2. M không nên quá máy móc con s 7-8 (tháng) mà nên quan sát bé, n u bé s n sàng thì m ñi u ch nh giai ño n. Trong trư ng h p bé v n thích ăn loãng và h u như là nu t ch ng thì m v n ñ bé ăn giai ño n 1, t t rút d n nư c ñi cho th c ăn s t l i. Bư c vào giai ño n này bé s có 2 s thay ñ i l n: 1. Bé có th dùng lư i nghi n nh ng m nh th c ăn nh và m m thay vì nu t ch ng như t trư c ñ n nay 2. Trong th c ñơn c a bé xu t hi n th t khi n th c ñơn ngày càng phong phú. S lư ng b a ăn là 2 b a 1 ngày. I. N a ñ u giai ño n: Khi b t ñ u bư c vào giai ño n này th c ăn m v n ch bi n d ng s n s t lác ñác nh ng m u th c ăn nh như h t ñ xanh và m m như ñ u ph ñ bé d dàng dùng lư i và vòm hàm trên ñ nghi n. Ngoài ra giai ño n này v n chưa c n nêm gia v , n u m v n mu n nêm thì nêm c c nh t ñ n m c ñ g n như không có v gì.
- 38. H i ĂnD m Ki u Nh t 38 II. N a sau giai ño n V i ñ m m ( c qu , cháo) như ñ u ph ñ bé d dàng nghi n b ng lư i và hàm trên. Khi cho bé ăn m quan sát kĩ cách bé ăn, n u bé có ph n x nghi n th c ăn thì ñúng còn n u bé nu t ch ng m ph i xem l i cách bón ho c cách ch bi n th c ăn cho bé. ði m then ch t c a giai ño n này là bé nghi n th c ăn t ng mi ng t ng mi ng m t cách t t , nghi n nh các m nh th c ăn b ng lư i, mi ng bé cũng vì th mà ñã móm mém móm mém nhai. L c và cơ mi ng bé phát tri n rõ r t. Tuy nhiên không vì th mà m v i vàng. Bé nu t h t trong m m m m i nên bón mi ng ti p theo ñ tránh bé ph i nu t ch ng. Chính t c ñ ăn quá nhanh ho c bón mi ng sau ch ng lên mi ng trư c làm bé có thói quen nu t ch ng. M cũng ko nên bón m t thìa quá nhi u lư ng th c ăn khi n bé g p khó khăn trong quá trình nghi n và nu t th c ăn. th i ñi m này h u h t các bé ñã quen v i vi c ăn d m, quen v i các m nh th c ăn và v c a món ăn. ði u này làm bé c m th y b t háo h c hơn th i gian m i t p ăn nên m t s bé s tr i qua th i kì bi ng ăn sinh lý. N u bé v n năng ñ ng ho t bát chơi bình thư ng thì m hoàn toàn không c n ph i lo l ng. ðây là m t quá trình c n thi t trong các giai ño n phát tri n c a tr . M hãy th thay ñ i linh ho t các nguyên li u giúp bé khám phá s thích c a mình, tuy t ñ i không c n thi t ép bé ăn. M t khác ñ t o không khí vui v thì th nh tho ng m nên ñưa bé ra ngoài ăn cùng gia ñình, cùng m . Th i ñi m này cũng là th i ñi m bé t p th hi n h ng thú v i ñ v t d ng c ăn u ng th m chí là món ăn. Bé ñưa tay ra v y th c ăn, ngh ch ng m ho c kéo thìa c a m . V i m t ch ng m c và m t kho ng th i gian nh t ñ nh c a b a ăn m hãy ñ bé làm theo s thích c a mình. Vi c bé v y th c ăn và ngh ch bát thìa là m t cách bé h c ti p xúc v i món ăn, là ti n ñ quan tr ng cho vi c t p ăn b c và t bón sau này. M nên chu n b ch ăn c a bé sao cho vi c d n d p nh nhàng và thu n l i cho m , tuy t ñ i ñ ng r y la quát m ng bé khi bé ngh ch th c ăn, cho dù là m t mũi nhem nhu c ñ u tóc l m lem! Th i ñi m cu i giai ño n 2 ñ u giai ño n 3 là m t th i kì h t s c nh y c m. Là m t ng n núi cao mà c m và bé ñ u ph i nh n n i và kiên trì m i có th vư t qua. Bé s ñư c luy n t p t ñ c ng m m như ñ u ph lên m t t m m i: m m như chu i tiêu. V i bé ñó là c m t s th thách.Trong m i b a ăn m chu n b cho bé ña d ng v ñ c ng. Món thì m m như t trư c ñ n nay bé v n ăn, xen k m t ít món có ñ c ng tương ñương v i chu i tiêu ( ít thôi nhé). M có th thái m ng chu i ra cho bé t p c n và nhai d n. Nhưng tránh ñ bé ph i nhai và g p th thách quá nhi u trong 1 b a giai ño n này k o bé stress mà d n t i s ho c không thích ăn n a.
- 39. H i ĂnD m Ki u Nh t 39 III. Gi ăn tham kh o giai ño n 2 IV. M t s th c ph m ăn ñư c giai ño n này: Các th c ph m c a giai ño n trư c, thêm: Tinh b t: mì udon, y n m ch, bún (k mua bún ngoài ch , nên mua bún khô trong siêu th ñ b o ñ m an toàn cho con nha) ð m: th t c gà, cá th t ñ (cá h i), gan gà, cream cheese, Nhóm vitamin: xà lách, t chuông, rau d n, dưa chu t, măng tây tươi, Cài cúc, h , hành lá, cà tím, Kiwi, rong bi n xanh, n m tươi V. Lư ng ăn tham kh o: Tinh b t: n a giai ño n ñ u: cháo 1:7 nguyên h t 50g, n a sau giai ño n: cháo 1:5 nguyên h t 80g Cá: 10 - 15g ð u ph : 30-40g Tr ng: 1 lòng ñ tr ng -- 1.3 qu tr ng Th t c gà: 15ml làm quen -- 15g Nhóm vitamin và khoáng ch t: 20 - 30g 6h00 S a 10h00 Ăn d m+s a S a ăn theo nhu c u 12h00 Hoa qu Ko ăn cũng ko sao 14h00 S a 18h00 Ăn d m+s a 22h00 S a
- 40. H i ĂnD m Ki u Nh t 40 VI. Dinh dư ng N a ñ u giai ño n: Ăn d m: 30% S a:70% N a sau giai ño n: Ănd m: 40% S a:60% M chú ý: b t ñ u xu t hi n gi ăn hoa qu vào lúc 12h trưa ñ làm ti n ñ cho vi c chuy n gi ăn d m vào lúc 12h trưa giai ño n sau.
- 41. H i ĂnD m Ki u Nh t 41 I. GIAI ðO N 3: 9 – 11 tháng ð c ng tơng ñơng v i chu i tiêu ho c m m hơn m t chút, m thái c qu thành nhi u hình d ng cho bé t p làm quen nhng ch nh c 2/3 h t l c (ñ u phông) thôi. V i m t s món m v n nên t o ñ sánh b ng b t năng ñ tr giúp bé trong quá trình nhai nu t. Ph n l n nguyên nhân nu t ch ng th i ñi m này l i là do th c ăn c ng quá khi n tr lư i nhai mà nu t ch ng xu ng d dày. Ho c ngư c l i th c ăn quá m m ho c thái quá bé cũng làm bé nu t ch ng. I. N a ñ u giai ño n 3 Bư c vào giai ño n này bé b t ñ u ăn 3 b a ăn d m 1 ngày. Dinh dư ng có m t s thay ñ i vư t b c: ph n l n dinh dư ng s l y t ăn d m thay vì l y t s a (c s a m và s a công th c). Vì v y sang giai ño n này m càng nên chú ý lư ng dinh dư ng và s phân ph i h p lý gi a 3 nhóm ch t. Sang giai ño n này ch ng lo i th c ph m tăng ñ t bi n, ñ ng th i kh năng nhai c a bé ti n tri n vư t b c. Bé s b t ñ u làm quen và nhai ñư c ñ c ng tương ñương v i chu i tiêu ho c m m hơn m t chút. Khi bé ñã quen v i ñ m m c a ñ u ph và lư i ñã thành th o v i vi c nghi n th c ăn, nh p sinh lý d n n ñ nh c 2 b a/ngày thì bé ñã s n sàng v i vi c chuy n ti p lên giai ño n m i. Sang giai ño n này lư i c a bé ngoài vi c di chuy n trư c sau - trên dư i, thì b t ñ u có ph n x di chuy n ñ y th c ăn sang hai bên trái và ph i r i dùng l i ñ nghi n th c ăn. ði u ñó có nghĩa bé ñã ti n g n ñ n 1 b a ăn c a ngư i l n, ko còn nghi n th c ăn n a mà bé ñã b t ñ u nhai th c ăn. C ăn c a bé s ñư c ñi u ch nh lên 3 b a 1 ngày ñ ñáp ng ñ nhu c u dinh dư ng. M l i ch n 1 c s a nào ñó ñ ñ i thành ăn d m cho bé, b a th 3 này th i gian ñ u t p ăn lư ng ch c n b ng 1/2 so v i 2 b a kia là ñ . Chúng ta ph i cho bé và cơ th c a bé t p làm quen v i nh p sinh lý m i này. ð ng th i m cũng nên xem l i l ch ăn trong ngày c a bé sao cho phù h p. Ko nên ñ các b a ăn d m và s a dày sát nhau quá khi n bé không c m th y ñói. Ho c không nên ñ gi ăn d m sát v i gi ng c a bé. M t khác m nên ñưa bé ra ngoài v n ñ ng trư c c ăn d m 1 gi ñ ng h ñ kích thích ph n x ñói b ng c a tr . B t ñ u sang giai ño n này lư ng th c ph m cho bé phong phú lên r t nhi u. H u h t các lo ng i v d ng ñã gi m h n, các lo i th c ph m như: hàu, sò ñi p, cua, m c, tôm,
- 42. H i ĂnD m Ki u Nh t 42 cá th t xanh nh cá n c cá thu ñao bé ñ u có th ăn ñ c r i. Tuy nhiên ñ c n th n m v n ph i th ph n ng d ng c a con trư c nh ng lo i th c ph m m i và chú ý ch n ñ tươi s ng cho bé ăn. T t nh t v n là trên 1 tu i. C qu giai ño n này v n lu c m m, ñ m m tương ñương v i chu i chín. Kích thư c to hơn so v i giai ño n trư c, m thái c qu thành nhi u hình d ng cho bé t p làm quen nhưng ch nh c 2/3 h t l c thôi. V i m t s món m v n nên t o ñ sánh b ng b t năng ñ tr giúp bé trong quá trình nhai nu t. Bư c vào giai ño n này lư ng s a bù sau m i b a ăn s t nhiên mà gi m xu ng. Th m chí m t s bé không u ng s a bù n a cũng không sao. M c ñ bé t nhiên ăn ñúng v i s c c a mình. 1 ngày 3 b a ăn d m và 2 b a s a xen k là ñ cho bé giai ño n này r i. M quan sát kh u hình c a con, n u con nhai thì ok nhưng n u bé nu t ch ng là m ph i xem l i cách ch bi n. ð c ng m m không nên thay ñ i ñ t ng t, kích thư c c qu cũng v y. T t c ñ u thay ñ i t t là nguyên t c hàng ñ u. Ph n l n nguyên nhân nu t ch ng th i ñi m này l i là do th c ăn c ng quá khi n tr lư i nhai mà nu t ch ng xu ng d dày. Ho c ngư c l i th c ăn quá m m ho c thái quá bé cũng làm bé nu t ch ng. II. N a sau giai ño n 3 M c tiêu giai ño n này là t o cho bé 1 nh p sinh lý g n gi ng ngư i l n. Gi ăn c a 3 b a ăn d m nên thay ñ i theo ñúng nh p sinh h c c a ngư i l n: ăn sáng, ăn trưa và ăn t i. B t ñ u t th i ñi m này bé dùng tay c m th c ăn thành th o hơn, có ph n x b c th c ăn vào mi ng. M nên tăng các món ăn b c cho con như: cơm n m, c qu lu c, các lo i bánh m m. M nên tăng cư ng b sung các th c ph m giàu ch t s t vào th i ñi m này! Lư ng ăn c a con gia tăng ñ t bi n, cơm nát con có th ăn ñ n 80g m t s tr , lư ng ñ m tăng lên 15g/ b a ( ko nên ăn quá nhi u ñ m khi n h tiêu hóa làm vi c v t v ), rau tăng ñ n 40g/ b a. M t s th c ph m giàu s t như: gan gà, th t bò, tr ng, cá ng , hàu, c i chíp… Kích thư c c qu m tăng lên b ng 2/3 h t l c và v n m m như chu i chín. Bé b t ñ u s d ng ngón tay cái và ngón tr ñ b c th c ăn. G n cu i b a bé có th b t ñ u ngh ch ng m th c ăn. M tuy t ñ i không nên can thi p ho c m ng m tr , hãy ñ tr t do x lý ch th c ăn mà m chu n b s n cho vi c ăn b c.
- 43. H i ĂnD m Ki u Nh t 43 III. Gi ăn tham kh o giai ño n 3 IV. Th c ph m trong giai ño n này: Ngoài các th c ph m c a 2 giai ño n trư c, bé s ăn thêm m t s th c ph m m i: Tinh b t: ngô, nui, mì ý ð m: th t c gà, ñùi gà, cá th t xanh như cá n c, cá thu ñao, th bò. Th t heo, tôm, cua, trai, h n có th ăn, t t nh t ñ i trên 1 tu i. Nhóm Vitamin: N m, c sen, rong bi n, t o bi n, giá ñ , ñ u b p, v ng, cherry S n ph m tư s a: váng s a V. Lư ng ăn tham kh o: cho 1 b a Tinh b t: Cháo 1:5 90g/ cháo 1:3 60g/ cơm nát 80g Cá: 15g ð u ph : 45g Th t: 15g Tr ng: 1/2 qu S n ph m t s a: 80g Nhóm khoàng ch t và vitamin: 30 - 40g N a ñ u giai ño n N a sau giai ño n S a 6:00 Ăn d m+s a Ăn d m+s a S a ăn theo nhu c u 10:00 Hoa qu + s a H a qu không ăn cũng ko sao Hoa qu Ko ăn cũng không sao 12:00 Ăn d m+s a Ăn d m+s a 14:00 S a + snack Ăn d m+s a 18:00 Ăn d m+s a S a 22:00 S a Dinh dư ng: Ăn d m: 60 – 65% S a: 35 – 40% Dinh dư ng: Ăn d m: 60 – 65% S a: 35 – 40%
- 44. H i ĂnD m Ki u Nh t 44 J. GIAI ðO N 4: 12 – 18 tháng Kích th c c qu nên thái to hơn, kho ng b ng h t l c (ñ u ph ng) và c ng hơn giai ño n tr c m t chút ñ bé t p c n và t p nhai. Mi n sao n u dùng thìa n nh mà mi ng th c ăn nát ra ñư c là ñư c. Ngoài ra các món ñ m m có th t m b t chiên ho c kho nh .M i bé có ti n ñ ăn c a riêng mình nên m ñ ng nhìn xung quanh mà ch quan sát con mình ñ ñi uc h nh cách n u ăn phù h p v i kh năng nhai và c n c a bé I. Nh ng lưu ý trong giai ño n này ðây là giai ño n cu i cùng trong quá trìnhh c ăn d m c a bé. giai ño n này bé s h c c n th c ăn b ng nh ng chi c răng c a c a mình. th i ñi m này m i bé có m t ưu như c ñi m, m i bé có ti n ñ ăn c a riêng mình nên m ñ ng nhìn xung quanh mà ch quan sát con mình ñ ñi uc h nh cách n u ăn phù h p v i kh năng nhai và c n c a bé. M t ñi u quan tr ng mu n các m nh là luôn duy trì cho bé ăn nh t! Khi bé ñã quen v i c ngày 3 b a ăn d m và 2 b a s a, bé ñã có th nhai thành th o các món m m như chu i chín nghĩa là bé ñã s n sàng bư c vào giai ño n 4. C n và nhai giai ño n 4 ko ñơn thu n ch là ñ ng tác nhai và c n, mà còn là s ch ñ ng ñi u ch nh cách c n và nhai m i d ng th c ăn khác nhau c a bé. ð nuôi dư ng và hư ng d n bé ăn thì vào giai ño n này m c n cho bé ăn phong phú các lo i th c ph m, cách th c ch bi n món ăn cũng c n ña d ng hơn. Khi bé trên 1 tu i lư ng s a nên gi m xu ngcòn kho ng 400ml/ ngày. N u bé ăn ñ y ñ h t 1 xu t cơm ho c ăn tương ñ i thì m không c n thi t ph i bù s a cho bé n a. Bé ñã b t ñ u u ng ñư c s a tươi nhưng khuy n cáo ko nên cho bé bú bình n a. ñây ñang nói ñ n chúng ta ch ñ ng gi m lư ng s a trong ngày c a bé. Khi bé u ng s a b ng c c, bé s không th u ng nhi u s a như bú bình. Lư ng s a trong ngày rơi vào kho ng 300-400ml bao g m c các s n ph m t s a như s a chua ho c phomat. M v n duy trì cho bé ăn nhat, không nên nêm ñ m cho bé vì s t o thói quen và bé s không ch u ăn nh t n a. Hơn n a vì s ckh e sau naỳ m càng nên duy trì thói quen ăn nh t cho con. Vào giai ño n này s xu t hi n nh ng bi u hi n m i c a con: Ăn u ng th t thư ng hôm ăn hôm không ăn, ăn b d , ch ăn nh ng th c ăn mà mình thích ch ko ch u ăn nh ng th ko thích. N u nhìn xa trông r ng thì nh ng bi u hi n này ch mang tính nh t th i ch s
- 45. H i ĂnD m Ki u Nh t 45 không kéo dài. Hàng ngay m v n cho con ăn ñúng gi . V n ñ 3 nhóm Tinh b t, ñ m và rau cho bé nhưng tuy t ñ i tôn tr ng quy t ñ nh ăn u ng c a tr mà không nên ép bu c hay can thi p gì. giai ño n này kích thư c c qu nên thái to hơn, kho ng b ng h t l c (ñ u ph ng) và c ng hơn giai ño n trư c m t chút ñ bé t p c n và t p nhai. Mi n sao n u dùng thìa n nh mà mi ng th c ăn nát ra ñư c là ñư c. Ngoài ra các món ñ m m có th t m b t chiên ho c kho nh . Bên c nh ñó m v n nên duy trì ch ñ ăn ñúng gi ñ nh p sinh lý c a bé ñư c n ñ nh. R t nhi u m băn khoăn ñ n bao gi bé s t xúc. Cái này m i bé có m t ñ c tính riêng. Thư ng ñ n 24 tháng bé s b t ñ u thành th o v i vi c t xúc cho mình. Trong b a ăn ngay t nh ng giai ño n ñ u m nên ñ bé t do ti p xúc v i ñ ăn và d ng c ăn u ng. Ngoài kh u ph n hàng ngày m n u dư ra m t chút cho bé t mày mò. Nhưng m chú ý không nên ñ bé quá sa vào mà kéo dài b a ăn trên 30 phút. II. Gi ăn tham kh o giai ño n 4 M có thêm c s a t i trư c ñi ng III. M t s th c ph m ăn ñư c Các th c ph m c a giai ño n trư c, thêm: Tinh b t: Mi n ð m: th t heo, giò, xúc xích, lươn, tôm, cua, trai, h n, m c Nhóm khoáng và vitamin: c n tây, m c nhĩ 6h00 Ăn d m 10h00 S a + snack 12h30 Ăn d m 15h00 S a + ăn nh 18h00 Ăn d m
- 46. H i ĂnD m Ki u Nh t 46 IV. D. Lư ng ăn tham kh o Tinh b t: cơm nát 90g/ Cơm thư ng 80g Cá: 15-20g ð u ph : 50-55g Tr ng: 1/2 - 2/3 qu hay 4 qu tr ng cút Th t: 15-20g Nhóm khoáng và vitamin: 40-50g S n ph m t s a: 100g V. E. Dinh dư ng: Ăn d m: 75 – 80% S a:20 – 20%
- 47. H i ĂnD m Ki u Nh t 47 K. ð ð C LOÃNG – TĂNG ð THÔ 1) Xác ñ nh ñ ñ c loãng [ 6 ] : V n ñ xác ñ nh ñ ñ c loãng làm h u h t các m lúng túng. Câu tr l i chung là vi c ñi u ch nh như th nào là do các m do các bé h p tác t i ñâu. Xu t phát ñi m có th nh n bi t b ng cách sau. Ví d như cháo, xúc 1 thìa cháo cho nh gi t xu ng bát. Khi m i b t ñ u cho bé ăn thì thìa cháo nh gi t nhanh (c 1s/2,3 gi t ch ng h n), sau ñó vài b a tăng d n (1s/1 gi t)… và ti p t c tăng d n lên. T i giai ño n 7,8 tháng thì thìa cháo ch c ph i 5s m i nh 1 gi t, vì lúc này ñã ăn cháo ñ c hơn. Giai ño n 9-11 tháng thì cháo ko nh xu ng ñư c n a ñâu nhé Tương t ñ i v i các th c ph m khác. Tăng ñ ñ c loãng b ng cách làm sánh (s d ng b t năng, b t s n…). Vi c làm sánh r t quan tr ng, giúp bé nu t t t hơn, ngay c khi bé ăn thô gi i r i, t i giai ño n 9-11 tháng tùy theo lo i th c ph m khác nhau, ñôi khi v n c n thi t làm sánh. Cách xác ñ nh ñ loãng thích h p kh i ñ u giai ño n 5-6 tháng (m Lê Th H ng Nhung): múc 1 mu ng cháo tr i ra 1 cái ñĩa, l y mu ng v t 1 ñư ng ngang ph n cháo trên ñĩa. N u cái ñư ng ñó m t ngay, nghĩa là cháo thích h p cho bé khi m i b t ñ u ăn d m. N u ñư ng này không m t, nghĩa là cháo quá ñ c. 2) Cách tăng ñ thô: 5,6 tháng bé ăn cháo h t m n. Giai ño n 7,8 tháng ăn thô hơn. Lúc ñ u giã ho c nghi n cháo b ng cán thìa t t c cháo. R i ti p ñ n nghi n 1/2 ph n cháo ñó, còn l i 1/2 ñ nguyên h t, r i tăng d n thành cháo nguyên h t… Tuy nhiên lúc ñ u ñ bé nu t thô quen, thì v n nên làm loãng, nói d hi u là lúc ñ u bé ăn cháo loãng h t v 100%, r i cháo loãng h t v 50% nguyên h t 50%, r i d n chuy n sang cháo loãng nguyên h t, r i cháo ñ c nguyên h t… (tùy theo t ng bé mà các m ñi u ch nh) [ 6 ] Còn ñây là kinh nghi m c a m Lê Ng c Anh Thy: Con không th chuy n t cháo ray m n lên cháo nguyên h t, nên m mua g o t m (h t g o còn kho ng ½ so h t g o thư ng, hay dùng n u cơm t m) ñ n u cháo. Con cũng chưa chuy n tr c ti p t cháo ray m n lên cháo g o t m nguyên h t, nên sau khi n u cháo gao t m xong, m l y cháo này pha theo t l : ñ u tiên 2/3 ray m n + 1/3 nghi n c i, sau ñó 1/2 ray m n + 1/2 nghi n c i, 1/3 ray m n + 2/3 nghi n c i, r i hoàn toàn ch c n nghi n sơ b ng chày và c i. Lúc này bé nào khó, v n có th ăn cháo 1:10, khi nào con ăn cháo nguyên h t g o t m ñư c thì s n u b ng cháo g o nguyên h t thư ng 1:10, cũng tăng t l như trên. Khi con ñã ăn ñư c cháo nguyên h t g o thư ng 1:10, m b t ñ u t p con ăn t l 1:7. Còn bé nào ăn thô t t thì có th c t giai
- 48. H i ĂnD m Ki u Nh t 48 ño n nhanh hơn, không c n theo nh ng bư c th này. M i l n tăng thô 1 chút bé có th i 1 tí, nhưng m ñ ng quá lo l ng, vài ngày bé s quen. M nên tăng ñ thô m i ñ t 1 nhóm th c ph m thôi, k nên tăng ñ thô h t t t c các nhóm th c ph n trong cùng 1 l n. Ví d : m tăng ñ thô c a cháo trư c, các món ñ m và rau c v n ñ thô cũ. Khi con quen ñ thô c a cháo, m b t ñ u tăng ti p ñ thô c a rau c hay c a ñ u hũ (xem bên dư i), cu i cùng là nhóm ñ m khác. M cũng có th tăng ñ thô cho con b ng trái cây như Chu i, hay bơ, dưa h u, hay b t c lo i trái cây nào bé thích. Ví d : ban ñ u là ăn chu i n o, khi con 7-9 tháng, m l y nĩa d m nát, r i gi m d n ñ nát, sau ñó là c t lát m ng cho con b c ăn. Chu i trơn, d nu t l i m m nên r t d t p con tăng ñ thô. 3) Phơng pháp rèn ph n x nhai. M Nguy n Tú Anh chia s : Bư c 1: t p cho con ăn thô b ng ñ u ph (ho c b t c th c ăn gì m m, d nu t mà bé thích: tr ng chiên, ñ u xanh nghi n, khoai tây/khoai lang h p). Nhưng HB khuyên nên dùng ñ u ph , vì nó lành, d tiêu, mà cũng d chu n b . Vì ngày nào cũng ph i làm mà! Cho bé ăn b t ñ u t bư c nghi n nhuy n (gi ng như khi xay cháo í). Xong ti n t i nghi n r i hơn 1 chút chút thôi (ví như xay bình thư ng là nh n 5 l n, thì gi ch nh n 4 l n thôi). Nghe ngóng ph n ng c a con. N u ok thì ti p t c cho con ăn xay r i hơn n a (ch nh n 3 l n thôi). R i ti n t i là cho con c mi ng to b ng 1/2 ñ u ñũa ñ con t nhai nh ñ n ñ thô con có th nu t ñc, ko nu t ch ng mà gây e n a. ðích là con ph i có th ăn mi ng ñ u mà m x n theo kích thư c nào cũng ñc, cho vào m m con thì con s có ph n x nhai nh m nh m r i t nu t ch ko nu t ch ng ñ phát i n a. Bư c 2: tr n cháo Cách này là ñ bé quen ăn cháo có ñ thô hơn. Vì nhi u bé ăn ñ u ph vã thì nhai r t t t, nhưng ăn cháo hơi l n c n ko m n thì v n b i. ðó là vì các bé luôn có ph n x ăn cháo là ch ph i nu t ch ng m t r i. Trư c m i l n n u cháo cho con, m múc 1 thìa súp cháo nguyên h t ñê riêng, xay r i hơn ñ m n bé v n ăn 1 t o.
- 49. H i ĂnD m Ki u Nh t 49 Sau ñó m tr n t t ch cháo xay r i ñó vào cháo c a con, b ng cách múc riêng t ng bát cháo, à m i bát cháo ch tr n 1/2 thìa cà phê cháo r i vào thôi. T t ñ nghe ngóng ph n ng c a con. N u bé có d u hi u ói là d ng l i ngay. Ti p t c luy n cho con ăn thô b ng ñ u ph . 2 -3 ngày sau l i ti p t c tr n cháo như v y cho con. Có th l n này bé s ko i, ho c ch hơi có d u hi u i thôi. Lúc ñó m có th cho bé u ng 1 thìa cà phê nư c ñ giúp bé ko b i mà ch u nu t mi ng cháo ñó. Trong l n th th 2 này, n u bé ăn ñư c h t 1/2 ch cháo tr n mà ch hơi mu n i 1 -2 l n là ok. C kiên nh n như v y ñ n khi con ăn ñc h t lư ng cháo r i m tr n vào. Sau ñó thì t t tăng lư ng cháo r i lên. ð n khi lư ng cháo xay r i chi m 1/2 - 2/3 lư ng con ăn thì ti p t c nâng ñ thô c a cháo s tr n lên 1 m c. ðích là bé ñ n 9 tháng ph i ăn ñư c cháo nguyên h t h m nh , rau xay v n có th có xơ, và th t thì ch c n b m nhuy n là ñc. M Lê Ng c Anh Thy chia s : Vi c cho bé c m b c nh ng món bé thích ví d như dưa h u, chu i, bơ, cà r t, bông c i hay b t c món gì bé thích s giúp bé tăng ñ thô r t nhanh. M mu n con phát tri n ñ thô? Hãy cho con b c. Trái cây khi x t cho bé b c, n u là lo i trái cây m m, hãy ch a l i 1 ít v bên ngoài (ph i r a s ch trư c) cho bé d c m. giai ño n 1 tu i, khi bư c qua m t giai ño n khác c a ADKN, tăng ñ thô c a cá thì d vì th t cá m m, còn tăng ñ thô c a th t khó hơn. Có 1 s cách như sau: Ch n lo i th t có m , khi n u th t không b khô và ít dai. Có th lu c/chiên (có nư c ch không chiên khô), hay h m, r i x t th t m ng, vuông góc v i s th t cho con t p c m b c. M có th tr n vào cơm 1 lư ng th t, còn 1 lư ng thì ñ ngoài con b c, ñ n u con k ăn b c th t vã ngoài, thì v n có th t trong cơm cho con ăn. Làm như v y ñ t p con ăn vã th t. Th t m có th băm, tr n v i tí b t mì, tr ng, hành tây r i vo viên, cách làm này giúp viên th t m m, r i làm s t cho con ăn (ki u xíu m i). Hay làm th t băm, n m rơm tr n v i tr ng, chiên lên, c t thành t ng mi ng cho bé b c ho c dùng nĩa ghim. Làm các món th t h m: ñu ñ h m xương, bí ñ h m xương, r i l y th t h m ñó x t nh cho con ăn. Hay kho th t v i nư c d a cũng làm m m th t. Th t bò thì có th nh vài gi t nư c ép thơm (khóm) ư p trư c khi n u kho ng 2 phút thôi (ñ lâu th t s bã ra, k còn ngon).
- 50. H i ĂnD m Ki u Nh t 50 Con s có giai ño n lè th t, do m c răng ñau ch ng h n. M có th thay th các lo i ñ m khác như cá, ñ u hũ, các lo i ñ u, phô mai, s a chua. Nhưng cũng ph i cho bé ăn th t xen k ñ bé không quên th t nha. Còn rau thì sao? Quan tr ng là m ph i t o thói quen ăn rau cho con t nh ng giai ño n ñ u m i ăn d m. S có nh ng giai ño n con chê rau (dù trư c ñó thích ăn rau), và chuy n qua thích ăn các lo i c . Không sao c ! M c cho bé ăn theo s thích, Còn rau thì v n c nhá hàng 1 tu n vài l n, ñ bé không quên. Có th khi thì n u canh, khi thì tr n chung v i cơm khi thì xào, nói chung có nhi u cách ñ cho rau vào kh u ph n c a bé (ví d tr ng chiên th t và rau ch ng h n). M hãy cho phép gi i h n c a con là kho ng 6 tu i m i có th ăn rau thu n th c vì rau khó nhai hơn c mà ! Như v y m s không b stress. 4) N u bé ăn ki u truy n th ng t lâu? [ 6 ] Em bé 20 tháng chưa ăn theo phương pháp Nh t bao gi ch có theo truy n th ng ông bà ngày xưa, và k t qu ăn cháo quá nhi u d n t i bây gi con chán ăn. Không ăn t t c m i th tr mì tôm s ng và nh ng th c ăn khô và ph i giòn. Cách gi i quy t v n ñ này ra sao? Làm sao ñ t p cho con ăn u ng t t? Bé ñã 20 tháng r i thì th t là khó ñ ñào t o bé. Tuy nhiên, n u cha m quy t tâm và kiên trì, thì m Aichan nghĩ có th s a ñ i ph n nào. Hãy b t ñ u b ng vi c làm cho bé bi t th nào là ñói. Sau ñó, l y th i ñi m hi n t i bé ăn thô loãng th nào làm giai ño n 1, r i b t ñ u tăng d n lên. M ph i bi t nghiêm kh c và ch p nh n k c vi c con s t cân. Không cho bé ăn gì ngoài nh ng th m chu n b cho, theo ñúng gi ăn quy ñ nh, bé ko ăn thì d p ñi, t i khi bé ñòi thì l i l y ra ñúng món ñó, cho dù bé ăn vài thìa, hãy ch p nh n như th và ñi u ch nh d n d n.
- 51. H i ĂnD m Ki u Nh t 51 L. MÔ HÌNH MINH H A ð THÔ [ 7 ] Cháo cơm Udon C i bó xôi Bí ñ
- 52. H i ĂnD m Ki u Nh t 52 Cà chua Cà r t ð u hũ non Tr ng gà
- 53. H i ĂnD m Ki u Nh t 53 Cá th t tr ng Th t gà Súp th p c m
- 54. H i ĂnD m Ki u Nh t 54 M. LƯ NG S A THAM KH O M I GIAI ðO N • 0-2 tháng: bú m 10-20 phút/ l n. Ngày 8-10 l n. S a CT: 700-900ml/ ngày • 3-4 tháng: 15-20 phút/ l n ngày 5-6 l n. S a Ct 800-1000ml/ ngày. • 5-6 tháng: bú m 15-20 phút/ l n ngày 5-6 l n. S a CT: 800ml/ ngày. Ăn d m 1-2 b a/ ngày • 7-8 tháng: bú m 15-20 phút/ l n ngày 3-5 l n. S a CT: 600-800ml và ăn d m ngày 2 l n. • 9-11 tháng: bú m theo nhu c u. S a ct 400-600ml và 3 b a ăn d m. • 12-18 tháng: bú m theo nhu c u. S a ct ho c s a tươi: 300-400ml và 3 b a ăn d m và 1-2 b a ăn nh . • 18 tháng- 3 tu i: cai s a m . S a ct: cai d n các c . 3 b a ăn d m và 1-2 b a ăn nh . Lúc này s a không còn là b t bu c, bé có th ăn các s n ph m t s a thay th . L ng sũa này ch là tham kh o, còn tùy s c bú c a m i bé. Kinh nghi m khi con bi ng bú: Con cũng s có nh ng giai ño n bi ng bú sinh lý (thư ng nh t hay g p vào kho ng 3-4 tháng tu i). Lúc này lư ng s a bé bú trong 1 ngày có th gi m, nhưng không ñư c ép con (nguyên t c này gi ng như nguyên t c cho con ăn d m). M không ñư c ñ con rơi vào tình tr ng th y ly s a/bình s a/mu ng ñút s a là khóc. M chia nh c bú, khi nào con k ch u bú n a thì ngưng nhé. R i con s bú ngoan tr l i. Giai ño n này có th kéo dài 1 tháng. N. B NG TRA NHANH TH C PH M
- 55. H i ĂnD m Ki u Nh t 55 Ngũ c c Tên th c ph m 5 ~6 tháng 7 ~ 8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Lý do G o O O O O C n n u chín m m trc khi cho bé ăn. Mỳ Udon O O O Cho bé ăn t ng chút m t t 6 tháng. C n n u chín m m trc khi cho bé ăn. Mỳ ý , nui × O O Cho bé ăn t 9 tháng. C n n u m m và c t nh v a ñ thô trc khi cho bé ăn. Mi n × O O C n n u m m, c t nh v a ñ thô bé ăn. Cornflakes O O O O T t nh t nên dùng lo i ko ñư ng, và n u v i s a ñ món ăn m m nhuy n. Có th ch bi n trong LVS r t nhanh g n. Y n m ch O O O ðây là món r t giàu ch t xơ. N u v i s a là ngon nh t! Khoai tây/khoai lang O O O O C n chú ý khi cho bé ăn vì món này s gi nhi t khá lâu. Khoai môn × O O O C n chú ý vì nh a khoai có th khi n bé b ñ rát mi ng. Chu i O O O O Món này ñc khuyên ñ l y l i s ngon mi ng cho bé ñ y nhé! S a và các s n ph m t s a Các lo i th c ph m 5 ~6 tháng 7 ~8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Lý do S a chua tr ng O O O O ðc khuyên là món gi i thi u trong giai ño n ñ u,d k t h p v i các lo i th c ph m khác. S a chua có ñư ng × Nên ch n lo i ít ñư ng thì t t hơn. Phô mai tươi O O O O ðc khuyên ch n làm món ñ gi i thi u trong giai ño n ñ u. Là m t ngu n cung c p ch t béo, ñ m r t t t cho bé. Phô mai làm s n O O O O Nên ch n lo i ít mu i ho c ko có mu i là t t nh t. Ch nên ăn v i lư ng phù h p. Váng s a O O Ch a nhi u ch t béo, do ñó ch nên ăn lư ng phù h p. S a O O O O Cho bé u ng theo nhu c u.
- 56. H i ĂnD m Ki u Nh t 56 H i s n Nhóm cá Các lo i cá 5~6 tháng 7 ~ 8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Lý do Cá th t tr ng Cá bơn, cá da trơn O O O O ðc khuyên ch n làm món ñ m cho bé b t ñ u t p ăn. Cá h i × O O O C n làm chín trc khi cho bé ăn.Cá th t ñ Cá ng × O O O C n làm chín trc khi cho bé ăn Cá thu ñao/ cá m i × × O O Cho bé ăn t ng chút m t ñ ñ phòng d ng. Ch nên mua lo i tươi.Cá da xanh Cá n c × O O O Ch nên dùng lo i tươi ñ ñ phòng d ng Hàu/sò × O O R t d tiêu và nhi u dinh dư ng, nhưng cũng d gây d ng. Các lo i có v Các lo i trai/h n × × O O Th t khá dai nên ch thích h p t giai ño n 3. Tôm × × O Kh năng d ng cao. Cua/gh × × O Th nh tho ng có th gây d ng. Tôm/ cua M c/b ch tu c × × O Các món này nên d n m m, ñun l a nh ñ chín k và ko b dai. Cá cơm khô O O O O Vì nó ch a lư ng mu i nhi u nên c n tr ng r a qua nc sôi nhi u l n cho nh t nh t có th . Cá n c khô × × C n th n tr ng vì ngoài chuy n ch a nhi u mu i, món này còn có nhi u xương. M c khô × × Ch a nhi u mu i nên cho ăn h n ch , Lươn nư ng × × Món này thư ng ñc t m ư p nhi u gia v nên có v r t m nh, ch nên cho ăn t ng chút m t và ñã ñc r a cho b t m n b ng nc sôi. Cá h i ñóng h p (lo i thư ng) × O Ch nên ch n lo i ko có mu i. Cá h i ñóng h p (ngâm d u) × × O C n b b t d u trc khi cho bé ăn Th c ph m ñã qua ch bi n ho c sp t th y h i s n Nc m m × × × O Ch nên dùng lo i nh t và ko có ph gia. Ch dùng cho be t 1 tu i tr lên.
- 57. H i ĂnD m Ki u Nh t 57 Các lo i th t O : ăn ñư c - : nên c n tr ng - ×: chưa nên ăn Các lo i th t 5 ~ 6 tháng 7 ~ 8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Lý do Th t lư n gà × O O O ðc khuyên làm món b t ñ u t p ăn do ñ béo th p. Th t c gà × O O Nên b da trc khi ch bi n. ðùi gà × O O Nên b da và làm m m th th t trc khi ch bi n do ph n này có nhi u th cơ. Th t bò × O O Gi i thi u cho bé sau khi bé ñã làm quen v i th t gà. Thăn l n × × O Gi i thi u cho bé sau khi bé ñã làm quen v i th t gà và th t l n. Gan × O O O R t d ch bi n vì nó m m. Nên dùng gan gà s thích h p hơn. Th t l n xông khói × × Nên ch n lo i ko ch a ph gia, ko mu i và ch t béo. Xúc xích × × Nên ch n lo i ko ch a ph gia, ko mu i và ch t béo. Th t l n mu i × × Nên ch n lo i ko ch a ph gia, ko mu i và ch t béo. Th c ph m ñã qua ch bi n Th t bò h p × × Nên ch n lo i ko ch a ph gia, ko mu i và ch t béo.
- 58. H i ĂnD m Ki u Nh t 58 Các lo i rau/c O : ăn ñư c - : nên c n tr ng - ×: chưa nên ăn Các lo i rau c 5 ~ 6 tháng 7 ~ 8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Lý do Cà r t O O O O Cà r t r t giàu vitamin. Rau bó xôi O O O O Bó xôi giàu betacaroten và s t. Nên ch n ph n non ñ bé d ăn Bí ñ O O O O Ch n làm món cho giai ño n ñ u vì có v r t d ăn, các bé r t thích. Cà chua O O O O Nên b v và h t khi ch bi n. Có th cho bé t giai ño n 3 ăn s ng n u ñ m b o. Dưa chu t O O O O Nên làm chín sơ trc khi cho bé ăn. Nên b ru t kh ch bi n C c i O O O O Là lo i c m m, r t d ch bi n. Hành tây O O O O Khi n u chín s có v r t ng t. t ng t O O O O t xanh cũng t t như t vàng hay t ñ . Rau di p/ rau b p c i/ rau c i th o O O O O Ch nên ăn chín. t × O O C n chú ý vì nó có v cay n ng. Hành ta, t i tây O O O O Nên làm chín, và nên chú ý vì có v cay. C n tây O O O O R t t t vì ch a nhi u ch t xơ. Giá O O O O Ch a nhi u vitamin C. Nên b ñ u và r và n u chín m m. C sen O O O Nên h m nh . Măng O O O C n th n tr ng vì có th gây d ng T i × × Ch nêm 1 lư ng nh . G ng × × Ch nêm 1 lư ng nh N m × O O Khó tiêu v i bé th i kỳ 1 và 2. Rau c ñông l nh O O O O Ti n trong c t tr .
- 59. H i ĂnD m Ki u Nh t 59 Trái cây [ 13 ] Các lo i th c ph m 5 ~6 tháng 7 ~8 tháng 9 ~ 11 tháng 12 ~ 18 tháng Táo O O O O Dâu O O O O Chu i O O O O Dưa xanh O O O O Quýt O O O O Kiwi × O O O Cherry × × O O Bơ × × × O Tropical fruit (d a…) × × × × Lưu ý: Bơ Nh t cho ăn tr , nhưng các nư c phát tri n, bơ l i là “first food” ăn vào giai ño n 1, là lo i th c ăn r t t t, nhi u dinh dư ng, bơ béo nhưng ch a ch t béo d tiêu, nhưng quan ñi m bên Nh t thì không ng h ch t béo trong bơ. Nên tùy quan ñi m c a các m nhé. V n có r t nhi u m cho con ăn bơ t s m. Bơ giúp bé ñi tiêu d , ch ng táo bón. Các m cho ăn hay không thì tùy quan ñi m m i ngư i theo trư ng phái nào, quan tr ng là ph i quan sát theo dõi con 3-4 ngày liên t c ăn bơ xem có bi u hi n b t thư ng hay không nhé. (M Lê Ng c Anh Thy)
- 60. H i ĂnD m Ki u Nh t 60 O. TÀI LI U THAM KH O 1. “L n ñ u tiên cho con ăn d m” - Ti n sĩ Dinh dư ng h c Ueda Reiko. Ngư i d ch: m Lê Th H ng Nhung. 2. Baby food storage and Preparation - http://www.homemade-baby-food- recipes.com/baby-food-storage.html - Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy 3. How to Freez baby food - http://www.homemade-baby-food-recipes.com/how-to-freeze- baby-food.html#ixzz2ZfzIBMqY - Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy 4. Heating baby food - http://www.homemade-baby-food-recipes.com/heating-baby- food.html - Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy 5. Storing baby food in the refrigerator and freezer- http://www.homemade-baby-food- recipes.com/storing-baby-food.html - Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy 6. Tài li u c a m Aichan 7. Mô hình minh h a ñ thô c a th c ăn dành cho bé tu i ăn d m http://daothimykhanh.wordpress.com/2011/06/22/mo-hinh-minh-hoa-do-tho-cuathuc-an- danh-cho-be-tuoi-an-dam/ - Ngư i d ch: m ðào Th M Khanh 8. D ng c c n thi t khi nuôi bé ăn d m - http://daothimykhanh.wordpress.com/2011/06/21/dung-cu-can-thiet-khi-nuoi-be-an-dam/ - Ngư i d ch: m ðào Th M Khanh 9. http://web-ext.u- aizu.ac.jp/~pham/hangnt/ChuyennuocNhat/Andam/AndamkieuNhat(tiep).htm – M i Mít 10. The Dangers of Adding Salt to Baby Food - http://www.homemade-baby-food- recipes.com/adding-salt-to-baby-food.html#ixzz2ZH45lMHj - Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy 11. http://memoru.babymilk.jp – Ngư i d ch: m Nguy n Tú Anh 12. Hey Mum, I'm Hungry! How Baby Tells You He's Ready For Solids - http://www.homemade-baby-food-recipes.com/ready-for-solids.html#ixzz2b016JOje – Ngư i d ch: m Lê Ng c Anh Thy. 13. B ng tra nhanh tên th c ph m – Tài li u v dinh dư ng cho bà m và tr em c a B Lao ñ ng Nh t B n – Nakano Akiko