JUEGOS MATEMÁTICOS EDUCATIVOS

1. “Todo saber ten de ciencia o que ten
de matemática”. POINCARÉ.

2. XOGO DE FORMAS CHINO
“Deus , ás veces , xeometriza.” PLATÓN.

3. Inventouse en China, probablemente
entre 1796 e 1801. Coñécese có nome de
Ch’i ch’iao t’u, que significa Sete pezas
da sabiduría.

4. Consta de 7 pezas,
chamadas "Tans":
 5 triángulos
rectángulos :2 grandes,
2 pequenos e 1
mediano
 1 cadrado
 1 paralelogramo
romboide.
Normalmente os "Tans"
gárdanse formando un
cadrado.

5.  O xogo consiste en formar figuras empregando
as sete pezas sen solapalas.
 Para xogar na rede:
http://www.matemath.com/juegos1.php?cadena=1-3

6.  Curiosidade: a máis extensa enciclopedia sobre o
tangram foi escrita en 1858 por unha muller,
Ch’ien Yun-Chi, e constaba de 6 volumes, nos que
se propoñían 1.700 figuras para construir coas 7
pezas.

7.  Emprégase como pasatempo.
 No ensino das matemáticas, o Tangram
emprégase para introducir conceptos de
xeometría plana e para promover o
desenvolvemento das capacidades
psicomotrices e intelectuais dos rapaces e
rapazas.

8. “As matemáticas son a música da razón”. SILVESTER

9. A orixe dos cadrados
máxicos é moi antiga. Unha
lenda china conta que arredor
do 2.200 a.C. o emperador Yu
viu ás beiras do río Amarelo un
cadrado máxico gravado na
cuncha dun sapoconcho.
Chamáronlle Lou-Shu e
atribuíronlle propiedades máxi-cas
e relixiosas.
En occidente os cadrados
máxicos aparecen por primeira
vez no ano 130 d. C. nos
traballos de Teón de Esmirna.

10. Un cadrado máxico é
unha taboa onde se
dispoñen unha serie de
números enteiros nun
cadrado; de forma tal que
a suma dos números por
columnas, filas e
diagonais principais sexa
a mesma, a constante
máxica.

11. Na Idade Media foron empregados en Europa
para predicir o futuro, curar enfermidades e como
amuleto para previr pragas e meigallos.
Hoxe empréganse como pasatempo, e seguen a
ter un lugar destacado nas ciencias ocultas.
PARA XOGAR NA REDE:
http://sauce.pntic.mec.es/jdiego/calculo/cuadrados/cuadrados.htm

12. O cadrado máxico de Alberto
Durero, tallado na súa obra
”Melancolía”.
A constante máxica é 34.

13. A Fachada da Paixón do
Templo expiatorio da
Sagrada Familia, deseñado
por Gaudí. Mostra un
cadrado máxico de orde 4.
A constante máxica é 33, a
idade de Xesús.

14. “Calquera nova serie de descubrimentos é Matemática en
forma, debido a que non podemos ter outra guía”.
C. G. DARWIN.

15. As torres de Hanoi ou torres de diamante é
un xogo oriental moi antigo, que conta con
moitas lendas . A que segue é unha delas.
“No gran templo de Benarés, baixo a cúpula que sinala o centro
do mundo, repousa unha bandexa de cobre sobre a que están colocadas
tres agullas de diamante. Cóntase que unha mañá de choiva, o rei
mandou colocar nunha das agullas 64 discos de ouro puro, ordenados
por tamaños; dende o maior, que repousa na bandexa, ata o máis
pequeño, no alto da agulla. Chámase a torre de Brahma.
Incansablemente, día tras día, os sacerdotes do templo moven os
discos pasándoos dunha agulla a outra, segundo as leis de Brahma, que
dictan que o sacerdote en turno non mova máis dun disco á vez, nin o
sitúe enriba dun disco menor.
O templo de Benarés xa non existe e non hai ningún xogo con esas
características. O incrible desta lenda é que ten miles de anos e , aínda
que non o pareza, moitas matemáticas.

16.  Consta de tres columnas e
unha serie de discos de
distintos tamaños. Os
discos están acomodados
de maior a menor nunha
das columnas.
 O xogo consiste en
pasar todos os discos a
outra das columnas e
deixalos acomodados
como estaban de maior
a menor.
 Non se pode mover
máis dun disco á vez.
 Non se pode colocar un
disco encima doutro de
menor tamaño.
 O gañador é o que
realiza o proceso no
menor número de
movementos.

17. O número mínimo de movementos é -1
sendo n= nº de discos empregados.
 Para xogar na rede:
http://www.uterra.com/juegos/juegos.php

18. “O xadrez, interesantísimo; é un xogo de deuses: ¡manexar ao
noso antollo un mundo en pequeño con todas as súas figuras! Quen sabe
se o mundo non será en resumidas contas máis ca eso, un gran tableiro
de xadrez ao que uns seres superiores xogan con nos como nos xogamos
coas figuras de xadrez” .
Jacinto Benavente.

19.  Este xogo, tal como se coñece actualmente, xurdiu
en Europa durante o S. XV, como evolución do
xogo persa shatranj que á súa vez xurdiu a partir
do chaturanga un xogo que se practicaba na India
no século VI.

20. Está demostrado que xogar ao xadrez desenvolve as nosas
capacidades intelectuais. Obríganos a resolver problemas
constantemente, cada xogada é un problema en concreto. Tamén
fomenta a creatividade a un tempo que nos divirte.

21. “As abellas, en virtude dunha certa intuición xeométrica, saben
que o hexágono é maior có cadrado e có triángulo, e que
poderá conter máis mel có mesmo gasto de material.”
Pappus de Alexandría

22.  Son xogos de razonamento
lóxico, xeométrico e espacial.
 Trata conceptos como polí-gonos,
paralelismo, perpendi-cularidade,
suma resta, trans-formacións
xeométricas (xiros,
simetrías, traslación..)
 Están relacionados coa
TOPOLOXÍA, parte da mate-máticas
que estuda as propieda-des
dos corpos xeométricos que
permanecen inalterables para
as transformacións.

23. “Cómo pode ser que a Matemática, sendo un produto do
pensamento humano independente da experiencia, estea tan
admirablemente adaptada aos obxectos da realidade ?
ALBERT EINSTEIN.

24.  Foi inventado en 1974 polo
escultor e profesor de
arquitectura maxiar Ernő
Rubik.
 A cantidade de combinacións posibles que
pode adoptar o Cubo de Rubik é de
43.252.003.274.489.856.000.
 Jessica Fridrich, resolve o cubo de Rubik
en só 10,56 segundos.

25.  É o xoguete máis
vendido do mundo.
Vendéronse máis de
350 millóns de
cubos!
 Grazas a iso,
Rubik goza dunha
apacible xubilación
na súa Hungría
natal.

26. “O que miras non é o que ves”.

27. Un estereograma é unha imaxe tridimensional oculta
nunha imaxe bidimensional.
A súa visualización realízase sen lentes, simplemente
realizando un pequeno esforzo de concentración visual e
mental.
Esta ilusión óptica fundaméntase na maneira en que
o noso cerebro forma as imaxes, coa nosa visión estereoscópica.
Cada ollo capta unha imaxe lixeiramente diferente. O cerebro
as procesa e, ao superpoñelas, obtén volumes e distanzas. Así,
os estereogramas esconden no seu patrón dúas imáxes similares
con lixeiras diferenzas, colocadas de tal modo que se logra a
visión tridimensional ao interpretar o cerebro esas diferenzas.

28. Suxeita a lámina de forma que te toque o
naris. Relaxa os ollos e fixa a vista no espazo,
como se mirases a través da imaxe. Cando esteas
relaxado e sen cruzar a vista, vai afastando a folla
un par de cm cada 2-3 segundos.
Non fixes a vista na folla, mira a través dela!
Queres practicar

31. “A ignorancia non ten principio, a iluminación non ten final, e
compoñen un círculo” . Buda

32. Un mandala é un diagrama
circular, con formas e
estampandos debuxados
arredor dun punto central.
Simboliza todo o Universo, o
cosmos e a deus, o ser
humano e a vida.
Todo o que nos rodea ten a
forma de círculo.
Podemos ver mandalas na
forma do átomo, da célula e
dunha galaxia, dos planetas,
das nosas pupilas, do sol.
Tamén podemos percibilos
na natureza, nos árbores, nas
flores e froitos.

33. Na cultura budista e hinduista os mandalas
empregábanse para meditar.

35.  É o nome que reciben
os mandalas da India.
 Empréganse como
amuleto ou talismán.
Popularmente crese
que ofrecen
protección contra as
malas enerxías e
fovorecen a fortuna.

36. Carl Gustav Jung
(Suiza, 1875- 1961)
Foi médico psiquiatra, psicólogo e
ensaista.
Figura clave na etapa inicial
do psicoanálise.
 Na època moderna , na nosa cultura occidental,
os mandalas foron estudados por C.G. Jung que
os considerou como expresión da psique,
podendo axudar no desbloqueo de situacións de
caos psíquico.
 Constitúen unha axuda para afondar no
coñecemento dun mesmo.

37.  Colorear, crear mandalas ou meditar con eles, constitúe
unha forma lúdica de aproximarse ao seu coñecemento e
ao coñecemento dun mesmo.

38. Outubro 2014.
Biblioteca do Ies Anxel Fole