Een les over begrijpend lezen.

1. Les Taalknobbeltje
Begrijpend Lezen

2. Het onderwerp van een tekst
• Elke tekst gaat ergens over, dit noem je het onderwerp. Om het
onderwerp te vinden, hoef je een tekst niet helemaal te lezen. Je leest
de tekst alleen globaal:
• Zo vind je het onderwerp:
- Kijk naar de titel
- Kijk naar foto’s en plaatjes
- Kijk naar tussenkopjes (als die er zijn)
- Let op vetgedrukte letters
- Lees de eerste alinea
- Geef antwoord op de vraag: Waarover gaat de tekst?

3. Vind het onderwerp bij de volgende tekst
Televisieserie over laatste dagen Michael Jackson
De televisietak van Warner Bros. werkt aan een televisieserie over de laatste dagen van Michael
Jackson.
Warner Bros. heeft een contract getekend voor een gespeelde dramaserie die inzoomt op de laatste
zestien weken van de popster die in 2009 overleed. De televisievertolking van het verhaal zal
worden gebaseerd op de het volgend jaar verschijnende boek van talkshowhost en schrijver Tavis
Smiley, Before You Judge Me: The Triumph And Tragedy of Michael Jackson's Last Days.
Maya Angelou
Ook tekende Warner Bros. een deal voor andere boeken van Smiley. Zo krijgt ook zijn boek rond
poëet Maya Angelou een televisieserie. Eerder al werden de rechten op zijn boek over Martin
Luther Kings laatste jaar vastgelegd.

4. Inleiding, slot en hoofdgedachte
• Het eerste deel van de tekst is de inleiding. Hierin wordt duidelijk wat
het onderwerp van de tekst is. De inleiding is meestal een
aandachtstrekker. Het laatste deel van de tekst is het slot. Hierin
wordt het belangrijkste uit de tekst kort herhaald.
• De hoofdgedachte van een tekst is één volledige zin, die samenvat
wat in de tekst over het onderwerp gezegd wordt. De hoofdgedachte
staat meestal in de inleiding of het slot.

5. Het doel van een tekst
• De schrijver van een tekst wil bij de lezer iets bereiken. De tekst die hij
schrijft heeft dus een doel.
• LET OP: teksten kunnen meer dan één doel hebben. Een advertentie
heeft bijvoorbeeld als belangrijkste doel: je overhalen iets te kopen of
te doen. Daarnaast kan een advertentie je ook informeren.
• Bekijk het schema op de volgende slide.

6. Het doel van een tekst
De schrijver wil Tekstdoel Voorbeelden
Je vermaken Amuseren Rap, cabarettekst, strip, roman
Dat je iets te komt Informeren Nieuwsbericht, voorlichtingstekst,
folder
Zijn mening geven Overtuigen Reactie op een website,
ingezonden brief
Dat je iets wel of niet gaat doen Overhalen, activeren Advertentie, flyer
Zeggen hoe je iets moet doen Instrueren Gebruiksaanwijzing, recept

7. Tekst en beeld
• Vaak staan er illustraties bij een tekst, zoals foto’s, tekeningen,
schema’s, (land)kaartjes, tabellen enzovoort. De illustraties staan er
met een bepaald doel:
- De schrijver wil de tekst verfraaien.
- De schrijver wil de aandacht van de lezer trekken.
- De schrijver wil extra informatie geven.

8. The End
• Dit was de theorie voor het onderwerp Begrijpend Lezen. Als je denkt
dat je het begrijpt kun je de oefeningen gaan maken.