Download to read offline
![1. KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM
1.1. Khái niệm: “Kinh tế thị trường định hướng XHCN
ở VN là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo
các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo
đảm định hướng XHCN phù hợp với từng giai đoạn
phát triển của đất nước. Đó là nền kinh tế hiện đại và
hội nhập quốc tế; có sự quản lý của nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng cộng sản Việt Nam
lãnh đạo, nhằm mục tiêu dân giàu nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh” [8]](https://image.slidesharecdn.com/ktctchuong51compressed-250704032419-fa43ba3f/85/KTCT-CH-NG-5-1-_dddddddcompressed-pdf-3-320.jpg)
KTCT CHƯƠNG 5 (1)_dddddddcompressed.pdf
- 1. Chương 5: KINH TẾTHỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM 1. KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 2. HOÀN THIỆN THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 3. CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
- 2. ❖ TÀI LIỆUTHAM KHẢO CHỦ YẾU 1. Giáo trình “Kinh tế chính trị Mác – Lênin” – giáo trình tập huấn 2019 2. Daron Acemoglu và Jame A. Robinson “Tại sao các quốc gia thất bại”, NXB Trẻ 2017. 3. Daniel Yergin và Joseph Stanislaw. “Những đỉnh cao của chỉ huy”, NXB Thế giới, 2018. 4. David Shambaugh: “Tương lai Trung Quốc”, NXB Hội nhà văn, 2017 5. Đặng Phong: “Tư duy kinh tế Việt Nam, chặng đường gian nan và ngoạn mục 1975 -1989”. NXB Tri Thức, 2008. 6. Đảng cộng sản VN: “Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII”, NXB CTQG, 2016. 7. Đảng cộng sản VN: “Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX, X, XI”, NXB CTQG, 2012. 8. Đảng cộng sản VN (2017), Nghị quyết số 11 – NQ/TW ngày 3/6/2017 về: “Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.
- 3. 1. KINH TẾTHỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 1.1. Khái niệm: “Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở VN là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng XHCN phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Đó là nền kinh tế hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu dân giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” [8]
- 4. 1. KINH TẾTHỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 1.2 Tính tất yếu khách quan của việc phát triển KTTT định hướng XHCN. Tính tất yếu khách quan (1) Phù hợp với Wnh quy luật phát triển khách quan (2) Ưu việt của KTTT trong thúc đẩy phát triển (3) Là mô hình phù hợp với nguyện vọng của nhân dân để tiến tới dân giàu nước mạnh…
- 5. 1. KINH TẾTHỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM 1.3. Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng XHCN Đặc trưng - Mục tiêu - Quan hệ sở hữu và TP kinh tế - Quan hệ quản lý nền kinh tế - Quan hệ phân phối - Tăng trưởng KT và công bằng XH Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo… ĐCSVN lãnh đạo, nhà nước pháp quyền XHCN quản lý bằng pháp luật… Nhiều hình thức phân phối: phân phối theo lao động, theo hiệu quả kinh tế, theo đóng góp các nguồn lực… Tăng trưởng kinh tế gắn với công bằng xã hội…
- 6. 1.3. Đặc trưngcủa kinh tế thị trường định hướng XHCN Kinh tế kế hoạch hóa tập trung Kinh tế thị trường (TBCN) DN NN DN NN DN NN DN NN Đảng cộng sản VN lãnh đạo duy nhất Nhà nước thân thiện với thị trường Nhà nước tiêu diệt thị trường Nhiều thành phần KT, Kinh tế nhà nước là chủ đạo Nhiều hình thức phân phối Chỉ có Quốc doanh và tập thể Đảng cộng sản VN lãnh đạo duy nhất Không phải ĐCS lãnh đạo KT tư nhân chủ đạo
- 7. 1.3. Đặc trưngcủa kinh tế thị trường định hướng XHCN DN NN DN NN DN NN DN NN Kinh tế kế hoạch hóa tập trung KTTT đối lập với CNXH Chủ nghĩa xã hội Vừa phương Jện Vừa là mục đích KTTT không đối lập với CNXH, là thành tựu chung của nhân loại Chủ nghĩa xã hội Phương tiện
- 8. 1.3. Kinh tếthị trường định hướng XHCN DN NN DN NN DN NN DN NN 1.Còn non trẻ, tuổi đời 34 năm (đến 2020) 4. Thể chế chưa hoàn thiện 3. Đã có 71 quốc gia công nhận VN có nền kinh tế thị trường (08/2018) 2. Mô hình đặc trưng riêng biệt của Việt Nam KTTT định hướng XHCN = Kinh tế thị trường + Định hướng XHCN Thành tựu chung nhân loại Đặc trưng riêng của VN
- 9. 2. HOÀN THIỆNTHỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VN Thể chế là những quy tắc, luật pháp, bộ máy quản lý và cơ chế vận hành nhằm điều chỉnh các hoạt động của con người trong một chế độ xã hội Thể chế chính trị Thể chế kinh tế Thể chế kinh tế: là hệ thống quy tắc, luật pháp, bộ máy quản lý và cơ chế vận hành nhằm điều chỉnh hành vi của các chủ thể kinh tế, các hành vi sản xuất kinh doanh và các quan hệ kinh tế 2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN
- 10. ❖ Thể chếkinh tế Thể chế kinh tế Hệ thống pháp luật về kinh tế Các quy tắc xã hội được nhà nước thừa nhận Hệ thống các chủ thể thực hiện các hoạt động kinh tế Cơ chế, phương pháp, thủ tục, quy định và vận hành nền kinh tế Luật DN Luật T.mại Luật đầu tư… Quan hệ thương mại, đầu tư, liên kết… Pháp nhân, thể nhân, hỗn hợp, nước ngoài… Chính sách, thông tư, nghị định, quy định…
- 11. ❖ Thể chếkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN là hệ thống đường lối, chủ trương chiến lược, hệ thống luật pháp, chính sách quy định xác lập cơ chế vận hành, điều chỉnh chức năng, hoạt động, mục tiêu, phương thức hoạt động, các quan hệ lợi ích của các tổ chức, các chủ thể kinh tế nhằm hướng tới xác lập đồng bộ các yếu tố thị trường, các loại thị trường hiện đại theo hướng góp phần thúc đẩy dân giàu, nước mạnh, dân chủ công bằng, văn minh Phải hoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN Chưa đồng bộ Chưa đầy đủ Kém hiệu quả
- 12. 2.2. Nội dunghoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN Nội dung hoàn thiện - Hoàn thiện thể chế về sở hữu và phát triển các thành phần kinh tế - Hoàn thiện thể chế để phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường - Hoàn thiện thể chế để đảm bảo gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội - Hoàn thiện thể chế thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế - Hoàn thiện thể chế nâng cao năng lực hệ thống chính trị
- 13. 3. CÁC QUANHỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM Lợi ích vật chất Lợi ích ?nh thần Lợi ích là sự thỏa mãn nhu cầu của con người mà sự thỏa mãn nhu cầu này phải được nhận thức và đặt trong mối quan hệ xã hội ứng với trình độ phát triển nhất định của nền sản xuất xã hội đó 3.1.1. Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất Về bản chất: lợi ích kinh tế phản ánh mục đích và động cơ của các quan hệ giữa các chủ thể trong nền sản xuất xã hội 3.1. Lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế
- 14. ❖ Biểu hiệncủa lợi ích kinh tế Lợi ích kinh tế Lợi nhuận Chủ DN Người lao động Tiền công Người cho vay Lợi tức Người cho thuê Địa tô … …
- 15. ❖ Vai tròcủa lợi ích kinh tế đối với các chủ thể kinh tế xã hội Lợi ích kinh tế là động lực trực tiếp của các chủ thể và hoạt động kinh tế xã hội Lợi ích kinh tế là cơ sở để thúc đẩy sự phát triển các lợi ích khác LỢI ÍCH KINH TẾ TRONG THỜI KỲ KINH TẾ KẾ HOẠCH HÓA TẬP TRUNG Tiền công Lợi tức Địa tô … PHÂN PHỐI SẢN PHẨM CÀO BẰNG Triệt tiêu động lực phát triển
- 16. 3.1.2. Quan hệlợi ích kinh tế Quan hệ lợi ích kinh tế là sự thiết lập những tương tác giữa con người với con người, giữa các cộng đồng người, giữa các tổ chức kinh tế, giữa các bộ phận hợp thành nền kinh tế, giữa con người với tổ chức kinh tế, giữa quốc gia với phần còn lại của thế giới nhằm mục tiêu xác lập các lợi ích kinh tế trong mối liên hệ với trình độ phát triển của LLSX và kiến trúc thượng tầng tương ứng với một giai đoạn phát triển xã hội nhất định.
- 17. 3.1.2. Quan hệlợi ích kinh tế Theo chiều dọc Nông dân Người bán buôn Đại lý Theo chiều ngang Hợp tác xã Ngân hàng Người tiêu thụ Hiệp hội doanh nghiệp Các thành viên của tổ chức…
- 18. 3.1.2. Quan hệlợi ích kinh tế Các nhân tố ảnh hưởng 1. Trình độ phát triển LLSX 2. Địa vị của chủ thể 3. Chính sách PP thu nhập 4. Hội nhập kinh tế Q.tế Số lượng và chất lượng hàng hóa, dịch vụ để thỏa mãn nhu cầu vật chất của con người Vị trí, vai trò của mỗi người, mỗi chủ thể tham gia vào quá trình phân chia lợi ích Thay đổi mức thu nhập và tương quan thu nhập của các chủ thể kinh tế: chính sách, công cụ.. Gia tăng lợi ích kinh tế từ thương mại và đầu tư quốc tế…Hội nhập có tác động đa chiều …
- 19. 3.1.2. Quan hệlợi ích kinh tế Một số quan hệ lợi ích kinh tế cơ bản Người sử dụng LĐ Người LĐ Vốn Cơ hội kinh doanh Kỹ năng, thái độ… Thể lực Trí lực Thu nhập (lương, thưởng…) Lợi nhuận Thống nhất: cùng phối hợp thực hiện… Mâu thuẫn: mâu thuẫn về quyền lợi… Sản xuất, kinh doanh…
- 20. Một số quanhệ lợi ích kinh tế cơ bản Người sử dụng lao động Người sử dụng lao động Cạnh tranh Hợp tác Đối thủ Đối tác Thống nhất Mâu thuẫn
- 21. Một số quanhệ lợi ích kinh tế cơ bản Người lao động Người lao động Cạnh tranh Hợp tác Đối thủ Đối tác Thống nhất Mâu thuẫn
- 22. Một số quanhệ lợi ích kinh tế cơ bản Lợi ích cá nhân Lợi ích nhóm Lợi ích xã hội Lợi ích cá nhân - Lợi ích nhóm - Lợi ích xã hội Lợi ích cá nhân - Lợi ích nhóm - Lợi ích xã hội Lợi ích cá nhân - Lợi ích nhóm - Lợi ích xã hội
- 23. ❖ Phương thứcthực hiện lợi ích kinh tế Hai phương thức thực hiện lợi ích kinh tế Theo nguyên tắc thị trường Theo chính sách NN và vai trò các tổ chức XH Tài năng Đóng góp nguồn lực Công sức… Chính sách: thuế, trợ cấp… Các tổ chức XH: hỗ trợ, từ thiện…
- 24. 3.2. Vai tròcủa nhà nước trong đảm bảo hài hòa các quan hệ lợi ích Vai trò của nhà nước 1. Bảo vệ lợi ích hợp pháp, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động tìm kiếm lợi ích của các chủ thể kinh tế 2. Điều hòa lợi ích giữa cá nhân – DN – xã hội 3. Kiểm soát, ngăn ngừa các quan hệ lợi ích có ảnh hưởng tiêu cực đối với sự phát triển xã hội 4. Giải quyết những mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích kinh tế