Download to read offline
Kalikasan, Rehistro, Antas, Barayti ng Wika.pptx
- 1. MGA KONSEPTONG PANGWIKA Kalikasan, Rehistro, Antas,at Barayti ng Wika
- 2. PANALANGIN Ama namin sumasalangitka,Sambahin ang ngalan mo.Mapasaamin ang kaharian mo. Sundin ang loob mo dito sa lupa para nang sa langit.Bigyan mo kami ngayon ng aming kakanin sa araw araw;At patawarin mo kami sa aming mgasala,Para nang pagpapatawad namin sa nagkakasala sa amin; At huwag mo kaming ipahintulot sa tukso,At iadya mo kami sa lahat ng masama. Amen.
- 3. YOU’s In ASentence Magbigay ng mga halimbawang pangungusap ng mga sumusunod na kategorya: 1. Idyoma/ Kawikaan 2. Taglish/ Conyo 3. Gumagamit ng mga teknikal na salita 4. Gay Linggo/ Slang
- 4. KASINGKAHULUGAN Magbigay ng mgasalitang may parehong kahulugan sa mga nakalistang salita. 1. ina 2. tatay 3. chibog 4. bata 5. balay 6. pulis 7. kotse 8. income 9. kapatid 10. gandara
- 5. MGA KONSEPTONG PANGWIKA Kalikasan, Rehistro, Antas,at Barayti ng Wika
- 6.
- 7. REHISTRO NG WIKA Rehistrong wika ay tumutukoy sa iba't ibang paraan ng paggamit ng wika batay sa layunin, pook, at sitwasyon ng komunikasyon. Ang mga rehistro ay madalas na naiiba batay sa: 1. Antas ng Pormalidad 2. Larangan o Disiplina 3. Sitwasyon o Konteksto
- 8. REHISTRO NG WIKA 1.Antas ng Pormalidad Ang wika na ginagamit sa isang pormal na pagtatanghal o sa mga legal na dokumento ay karaniwang mas pormal kumpara sa wika na ginagamit sa casual na pag-uusap • Pormal Halimbawa: "Magandang umaga, mga ginoo at ginang. Ako'y nagagalak na makibahagi sa pagdiriwang na ito. Nawa'y magpatuloy ang ating pagtutulungan para sa ikauunlad ng ating komunidad." • Di-Pormal Halimbawa: "Oi, pare! Kamusta? Tagal na nating di nagkita. Tara, mag-kape tayo mamaya!"
- 9. REHISTRO NG WIKA 2.Larangan o Disiplina Ang mga espesyal na larangan, tulad ng medisina, batas, o teknolohiya, ay may sariling mga terminolohiya at istilo ng pagsasalita. • Medisina Halimbawa: "Ang pasyente ay mayroong myocardial infarction, kaya't kinakailangan ang agarang administrasyon ng thrombolytics at monitoring ng cardiac biomarkers." • Batas Halimbawa: "Ang paglabag sa mga probisyon ng kontrata ay maaaring magresulta sa legal na hakbang tulad ng injunction o damages sa ilalim ng Civil Code."
- 10. REHISTRO NG WIKA 3.Sitwasyon o Konteksto: Ang rehistro ay maaaring mag-iba depende sa sitwasyon ng komunikasyon. Ang wika sa isang pormal na seremonya ay maaaring naiiba sa wika sa isang casual na usapan • Pormal na Seremonya: Halimbawa: "Kami ay nagtitipon ngayon upang ipagdiwang ang makasaysayang tagumpay ng ating institusyon. Ang inyong pagsisikap at dedikasyon ang nagdala sa atin sa tagumpay na ito." • Kaswal na usapan: Halimbawa: "Uy, ang saya mo na naman! Ano bang balita? Kumusta na ang trabaho mo?"
- 11.
- 12. ANTAS NG WIKA Angantas ng wika ay tumutukoy sa iba't ibang lebel ng paggamit ng wika na naaayon sa kalagayan o sitwasyon ng komunikasyon. Narito ang mga pangunahing antas: PORMAL • Pampanitikan • Pambansa DI-PORMAL • Lalawiganin • Kolokyal • Balbal
- 13. ANTAS NG WIKA PORMAL •Pampanitikan (Panretorika) - Ito ang pinakamataas na antas ng wika na ginagamit sa mga sulating pampanitikan, tula, nobela, at iba pang anyo ng masining na pagsulat. Karaniwang mas komplikado ang mga salita sa antas na ito. • Pambansa: Karaniwang ginagamit sa mga opisyal na dokumento, balita, at sa edukasyon. Ito ang mga salita na alam at ginagamit ng mas nakararami. Halimbawa: “mutya” “ningning” babae liwanag Halimbawa: "babae“ "liwanag"
- 14. ANTAS NG WIKA DI-PORMAL: Halimbawa:“babae” “liwanag” babai • Lalawiganin: Ang lalawiganin ay ang mga salitang ginagamit sa partikular na rehiyon o probinsya sa bansa. Ito ay mga diyalekto na nagmula sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas. kahayag • Kolokyal: Ang mga salitang ito ay ginagamit sa pang-araw- araw na usapan at madalas pinaikli o binagong anyo ng mga salitang pambansa. Halimbawa: “babae” “liwanag” bai/baje hayag
- 15. ANTAS NG WIKA DI-PORMAL: Halimbawa:“babae” “liwanag” chicks • Balbal: Ito ang pinakamababang antas ng wika na ginagamit sa impormal na usapan, kadalasan sa mga barkadahan o mga kabataan. Ang mga salita sa antas na ito ay madalas na nagbabago.
- 16.
- 17.
- 18.
- 19. MGA BARAYTI NGWIKA Ang mga barayti ng wika ay tumutukoy sa iba't ibang anyo ng wika na ginagamit sa iba't ibang konteksto, grupo, o lugar. 1. Dayalek 2. Idyolek 3. Sosyolek 4. Etnolek 5. Pidgin 6. Creole
- 20. MGA BARAYTI NGWIKA 1. Dayalek -Tumutukoy sa barayti ng wika na ginagamit sa isang partikular na rehiyon o lugar 2. Idyolek Halimbawa: Tagalog Batangueño (sa Batangas) - “Ala eh, kumusta ka na?” Cebuano sa Cebu - "Asa ka paingon?" -Tumutukoy sa natatanging paraan ng pagsasalita ng isang indibidwal. Halimbawa: Ang kilalang linya ni Manny Pacquiao, "You know?" Ang sikat na linya ni Noli De Castro na “Magandang gabi, bayan!”
- 21. MGA BARAYTI NGWIKA 3. Sosyolek -Barayti ng wika na ginagamit ng isang partikular na grupo batay sa katayuang panlipunan. 4. Etnolek Halimbawa: Gay Linggo: “Bekimon” Wika ng mga Studyante: "Petmalu" (malupit), "Lodi" (idol). -Barayti ng wika na nagmula sa isang etnolinggwistikong grupo. Halimbawa: Ibaloy: “Anya metten?”
- 22. MGA BARAYTI NGWIKA 5. Pidgin -Isang barayti ng wika na walang pormal na istruktura at karaniwang ginagamit ng dalawang taong may magkaibang wika para magkaintindihan. 6. Creole Halimbawa: Pidgin English sa Pilipinas: "You go now, I wait here." -Isang wikang nagmula sa pinagsamang wika na naging natural na wika ng isang komunidad. Halimbawa: Chavacano (isang creole ng Espanyol at mga katutubong wika sa Pilipinas): “Como esta usted?”
- 23. MGA BARAYTI NGWIKA 5. Pidgin -Isang barayti ng wika na walang pormal na istruktura at karaniwang ginagamit ng dalawang taong may magkaibang wika para magkaintindihan. 6. Creole Halimbawa: Pidgin English sa Pilipinas: "You go now, I wait here." -Isang wikang nagmula sa pinagsamang wika na naging natural na wika ng isang komunidad. Halimbawa: Chavacano (isang creole ng Espanyol at mga katutubong wika sa Pilipinas): “Como esta usted?”
- 24.
- 25. KALIKASAN NG WIKA 1.Homogeneous na Wika Ang homogeneous na wika ay tumutukoy sa isang uri ng wika na may pagkakapare-pareho o unipormidad sa mga aspeto tulad ng gramatika, bokabularyo, at iba pang estruktura. Halimbawa: • Standard English • Wikang Filipino/ Wikang Pambansa
- 26. KALIKASAN NG WIKA Halimbawa: •Dayalek • Sosyolek • Idyolek 2. Heterogeneous na Wika Ang heterogeneous na wika ay tumutukoy sa pagkakaiba-iba at pagkakaiba sa paggamit ng wika sa iba't ibang lugar, grupo, o sitwasyon. Ipinapakita ng konseptong ito na ang wika ay hindi palaging pareho sa lahat ng pagkakataon; nagbabago ito depende sa mga sosyal, kultural, at historikal na konteksto.
- 27. TAYAHIN Piliin ang tamangsagot mula sa mga sumusunod na pagpipilian: A. Diyalekto B. Sosyolek C. Idyolek D. Jargon 1. "Paki-tag ako sa picture na 'yan, ha!" 2. "Dai, hali na kita maglakaw sa palengke." 3. "Nag-adobo ako kagabi, pero iba ang timpla ko." 4. "Doctor, kailangan po bang i-administer agad ang antibiotics?" 5. "Walang ganap ngayon, bes?" 6. "Adda ading ko iti balay, awan pay nagawidan ti kuarta na." 7. "Baka kailangan natin i-reboot yung system para gumana ulit." 8. "Ayoko na talaga ng paksiw, masyadong maasim para sa akin." 9. "Mga tsong, tara na sa balur ko, nood tayo ng sine." 10. "Tara, pumanhik tayo sa itaas at mag-usap nang masinsinan."
- 28. GAWAIN STORYA MO, SULATMO: (Indibidwal na Gawain) Sa short bondpaper, sumulat ng sanaysay na may di bababa sa tatlong talata tungkol sa iyong buhay estudyante. Mga karanasan, pagsubok, tagumpay, hilig, o maging ang simpleng mga karanasan mo bilang mag-aaral. Mga Pamantayan: • Nilalaman -50% • Wika at Estruktura – 30% • Istilo at Pagkamalikhain -20%
- 29. PERFORMANCE TASK LIGHTS, CAMERA,KOMUNI-AKSYON! (Pangkatang Gawain) Ang mga mag-aaral ay gagawa ng short video clip kung saan naipapakita ang paggamit ng iba’t-ibang register, barayti, at antas ng wika. Ang nasabing short film ay maaaring may oras na tatlo hanggang limang minute. (Ang lahat ng tema at tagpuan ay dapat nasa paaralan lamang) Mga Pamantayan: Nilalaman at Mensahe (40%) Malikhaing Aspeto (25%) Teknikal na Aspekto (20%) Pagtutulungan ng Grupo (10%) Pagsunod sa Oras (5%)
Editor's Notes
- #4 Ano ang napansin mo mula sa mga salitang kasali sa naunang gawain? Nagagamit ba ito sa iba’t ibang sitwasyon? Naiiba ba ang paggamit mo sa wika ayon sa layunin o sitwasyon? Paano nagkakaiba ang paggamit ng wika sa isang pormal na setting kumpara sa isang impormal na setting? Paano mo ilalarawan ang pagkakaiba ng wika sa iba't ibang rehiyon ng Pilipinas? Maraming mga salik ang nakakaapekto sa tamang paggamit ng wika, kagaya na lamang ng anyo, antas, rehistro, at barayti ng wika na gagamitin.
- #21 3. Sosyolek - Barayti ng wika na ginagamit ng isang partikular na grupo batay sa katayuang panlipunan. Halimbawa ay wika ng mga studyante, matatanda, LGBTQ+ at mga jargons (mga tanging bokabularyo ng isang particular na pangkat/ larangan)
- #22 3. Sosyolek - Barayti ng wika na ginagamit ng isang partikular na grupo batay sa katayuang panlipunan. Halimbawa ay wika ng mga studyante, matatanda, LGBTQ+ at mga jargons (mga tanging bokabularyo ng isang particular na pangkat/ larangan)
- #23 3. Sosyolek - Barayti ng wika na ginagamit ng isang partikular na grupo batay sa katayuang panlipunan. Halimbawa ay wika ng mga studyante, matatanda, LGBTQ+ at mga jargons (mga tanging bokabularyo ng isang particular na pangkat/ larangan)
- #25 1. Homogeneous na Wika - Ang homogeneous na wika ay tumutukoy sa isang uri ng wika na may pagkakapare-pareho o unipormidad sa mga aspeto tulad ng gramatika, bokabularyo, at iba pang estruktura. Sa madaling salita, ito ay isang uri ng wika na hindi nagbabago o at kaunti lamang ang pagkakaiba-iba sa iba't ibang konteksto.
- #26 Sa kabilang banda, ang heterogeneous na wika ay tumutukoy sa pagkakaiba-iba at pagkakaiba sa paggamit ng wika sa iba't ibang lugar, grupo, o sitwasyon. Ipinapakita ng konseptong ito na ang wika ay hindi palaging pareho sa lahat ng pagkakataon; nagbabago ito depende sa mga sosyal, kultural, at historikal na konteksto. Halimbawa, ang isang wika ay maaaring magkaroon ng iba't ibang diyalekto, sosyolek, o idyolek na nagpapakita ng pagkakaiba-iba sa pagbigkas, bokabularyo, at gramatika. Halimbawa:
- #27 Halimbawa:
- #29 Mga Pamantayan: Nilalaman at Mensahe (40%) Naipapakita ba ng short film ang iba't ibang rehistro at barayti ng wika? Malinaw ba ang tema at mensahe ng short film tungkol sa paggamit ng wika? Malikhaing Aspeto (25%) Orihinal ba ang konsepto? Paano ipinakita ang wika sa iba't ibang sitwasyon sa malikhaing paraan? Teknikal na Aspekto (20%) Kalidad ng pag-record ng audio at video. Maayos ba ang pag-edit at continuity ng mga eksena? Pagtutulungan ng Grupo (10%) Paano ipinakita ng grupo ang teamwork sa buong proseso ng paggawa ng short film? Pagsunod sa Oras (5%) Nasa 3-5 minutong limitasyon ba ang short film?