Isotop adalah atom-unsur dengan bilangan proton sama tetapi neutron berbeza, sementara radioisotop mempunyai nukleus tidak stabil dan memancarkan sinaran radioaktif. Radioisotop digunakan dalam pelbagai bidang seperti perubatan untuk merawat kanser, pertanian untuk mengawal serangga perosak, dan industri untuk mengawal ketebalan bahan. Ciri-ciri unik radioisotop termasuk keupayaan menembusi bahan dan menyebabkan pengionan serta mutasi sel.

1. Isotopsuatuunsur ialahatom-atomyangmempunyai bilanganprotonyangsamatetapi bilangan
neutronyangberlainan.Isotop-isotopmempunyainomborprotonZyangsama tetapi nombor
nukleonayangberlainan. Radioisotop ialahisotopyangnukleusnya tidak stabil.Radioisotopwujud
secara semulajadi ataudihasilkanapabilanukleusstabildihentamdenganzarahalfa,protonatau
neutron.radioisotopakanmereputdenganmemancarsinaranradioaktif iaituzarahalfa,zarahbeta
atau sinargama. ciri-ciri reputan dansinaranradioaktif yangmembolehkan radioisotopmempunyai
kegunaanyangluasialah:
(a) Bahan radioaktif mereputdengankeaktifanyangsemakinberkurangan berkurangan
(b)Bahanradioaktif mengeluarkansinaranradioaktif.
(c) Sinaranradioaktif menembusi bahan.
(d) Sinaranradioaktif menyebabkanpengionanmolekulbahan.
(e) Sinaranradioaktif menyebabkanmutasi sel.
(f) Sinaranradioaktif membunuhsel
Ciri-ciri yangberlainanbagi radioisotopyangberbezamenentukankegunaanradioisotop
untuktujuanyang berlainandalambidangperubatan,pertanian,danperindustrian.
Perubatan
Sinargama dari kobalt-60digunakanuntukmembunuhsel-sel barahdalamrawatan
radioterapi.Sinargamaini jugadigunakanuntukmembunuhkumandalamprosespensterilanalat
perubatanseperti termometer,jarumdanpicagari suntikan,alatpembedahandansebagainya.
Radioisotopnatrium-24disuntikke dalamsalurdarahpesakituntukmengesankedudukandi mana
salurdarah disumbatolehpembekuandarah. Radioisotopfosforus-32disuntikke dalamdarah
pesakituntukmenentukankedudukantumorotak.Radioisotopiodin-131digunakanuntuk
menentukanaktiviti kelenjartiroid.radioisotopferum-59digunakansebagaiunsurpenyurih
peredaranbesi dalamdarah.teknetium-99m(mbermaksudmetastabil) merupakansatupenyurih
yang sesuai digunakandi dalambadanmanusiasebab:-
(a) memancarkansinargama sahaja.Sinargama bolehdikesandari luarbadandan tidak
menyebabkanbanyakpengionansemasamelalui tisubadan,dan
(b) mempunyai setengahhayatyangpendek(6jam).Selepas1hari,keaktifannyatinggal 1/16
daripadanilai asalnyasahaja.
Pertanian
Kadar dan kuantiti penyerapanbajaolehtumbuhanditentukandenganmencampurkanfosfat
yang radioaktif ke dalambaja.Selepassuatumasa,tumbuhanitudiujidenganpembilangGeiger-
Muller.Sinaranradioaktif daripadaradioisotopdigunakanuntukmembunuhsertanggaperosak.

2. Seranggaperosakjugabolehdibiakkkandi makmal.kumudiandidedahkankepadasinargama.
Mutasi berlakudi manaseranggaitubolehmenjadi mandul dantidakdapatmembiak.
Perindustrian
Dalam pembuatankertas,kepinganplastik,dankepinganlogam, pengawalanketebalan
secara automatikbolehdicapai dengan,meletakkansumberzarahbetadi sebelahkepingandan
pengesandi sebelahyanglain.Jikakepinganituterlalunipis,pembilanganyangdicatatoleh
pengesanbertambahdanisyaratakandihantarke penggeleksupayatekananpadakepingan
dikurangkan.
Tin danbungkusandisemak denganmemancarzarahbetamenerusinya.Jikapembilangan
bertambah,tinitutidakdiisi denganpenuhdanakandisingkirkan.
Radioisotopdigunakanuntukmengesankebocoranpaipairbawahtanah.Sedikitgaram(NaCl) yang
mengandungi radioisotopnatrium-24(setengahhayatyangpendek) dilarutkanke dalamairdi tangki
simpanan.

3. Satu pengesantiubGeiger-Mullerdigerakkandi permukaantanahmengikutlaluanpaipitusehingga
pembilanganyangbesardikesan.natrium-24digunakansebagai penyurihj kerana:-
(a) mempunyai setengahhayatyangpendeksupayakeaktifannyadalamairakanturun ke nilai yang
tidakmerbahayadalamtempohyangsingkat.
(b) memancarkanzarahbeta yangdapat menembusi tanahuntukdikesan.(Zarahalfatidakdapat
menembusi tanahmanakalasinargamapulaakanmenembusi paipyangtidakbocor).
Semasapembuatankainsintetik,kaindicaskandanakanmenarikhabuksertakotorandari
udara. Sumberzarahalfayang kuat digunakanuntukmenyahcaskainsintetik.Sinargamayang
mempunyai kuasapenembusianyangtinggi digunakanuntukmengesanrekahandalamyang
mungkinterdapatdi dalamplatkeluli.