Studio Interieur - Fablab
              Pauline Hermant |2 MIRA |ASRO | KUL 2012-2013
         A. Vande Moere | S. Flebus | F. Pombo | M. Lambaerts
Concept										p 1 - 4

Uitwerking 									p 5 - 12

	   Algemeen grondplan							p 6


3D - beelden									p 13 - 15

Snedes											p 16 - 19

Detaillering									p 20 - 29




                                   Inhoudstafel
Concept
Wat is een fablab ...


                                       Ontmoeten

  Experimenteren
                    Van elkaar leren
                                                   Werken



                                         Wachten
       Informeren

                                                   ...
                         Studeren
Het fablab is een complexe verzameling van een aantal func-
ties. Functies die op het eerste gezicht niet echt bij elkaar
horen. Functies met soms contrasterende eisen. Toch
moeten ze allemaal een plaats krijgen in dezelfde ruimte.
Een goede zonering is hiervoor uiterst belangrijk.

Ik ben daarom begonnen met een analyse van zow-
el de ruimte zelf, als van de omringende ruimtes.
De begrenzingen zijn zeer heterogeen. Het gaat
van een rustig ‘tuintje’, naar een hoofdingang
en van de Celestijnenlaan (met haar drukke ver-
keer) naar een circulatie-as binnen het gebouw.

Een aantal functies zoals studeren en werken, kan je beter
plaatsen aan de rustigere kanten. Andere functies, zoals ont-
moeten en informeren verdragen een meer drukkere zone.

Door de eisen van de verschillende functies te toes-
ten aan de eigenschappen van de ruimte, ben ik
tot een eerste schetsmatige zonering gekomen.

Eens de ruwe zonering gedefinieerd, kunnen we meer aan-
dacht besteden aan de ruimte zelf. Het is belangrijk dat er een
vlotte circulatie mogelijk is tussen de verschillende zones.
De zones zijn tenslotte een onderdeel van eenzelfde ruimte,
een continue ruimte is bijgevolg één van mijn hoofdeisen.

In dit denkkader, heb ik de werkzone van het per-
soneel losgekoppeld van de muur. Hierdoor kan
je vlot van de ene plek naar de ander circuleren.

Aangezien de functies die het fablab groepeert, zo hetero-
geen zijn, is het belangrijk dat de zones op verschillende mani-
er met elkaar in relatie staan. In dit opzicht ben ik de zones
van het personeel (werkzone en onthaal) gaan verschuiven
en heb ze samengevoegd. Hierdoor creëer ik een centrale
element. De eis dat de verschillende personeelsleden ge-
makkelijk met elkaar in contact moeten staan is zo voldaan.
Het centrale element heeft een drievoudige taak.
Het is het organiserend element in de ruimte. Het
is een buffer tussen de verschillende zones. En
het neemt een aantal belangrijke functies over.

Als eerste moet de vorm van het centrale element
bepaald worden. Aangezien continuïteit van de ruimte
en een vlotte circulatie één van mijn hoofdeisen is, kom
ik al snel uit op een ovaal. Door een correcte rotatie van
het ovaal, en een correcte positie, worden de zones
gedefinieerd, én fungeert het centraal element als buffer
tussen de meer rustige en de meer drukke activiteiten.

Het bufferend effect kan worden bekomen,
door te spelen met hoogtes en met transpar-
antie. Dit aspect zal later duidelijk worden.

Tenslotte neemt het centrale element 4 verschillen-
de functies op zich. De functie wordt namelijk aange-
past aan de zonering. De centrale zone is een werkplek
voor het personeel. De curve die naar de inkomdeur
gericht is, is de plek voor het onthaal. De curve die
naar de hoofdingang/fabzone gericht is, is een zitbank.
Hier kunnen de studenten bijvoorbeeld met elkaar
een praatje slaan terwijl ze wachten op een werkplek.
Aan de kant van de studeer- en werkplekken, ve-
randert het centraal element in een opbergruimte.
Uitwerking
Algemeen Grondplan
Schaal 1/50
O r g a n i s e r e n d
Door de positie van het centrale element, wor-
den er een aantal zones gecreëerd. De studeer-
en werkzone, wordt aan de rustige zijde van
de ruimte geplaatst, met name de tuinzijde.
Het centrale element schermt deze zone af van
de drukte van de ontmoeting en onthaalzone.

De onthaalzone wordt logischerwijs aan
de inkomdeur geplaatst. Wie binnenkomt,
begeeft zich zo automatisch naar het on-
thaal om de nodige informatie te vragen,
of om zich te registeren voor het fablab.

De ontmoetingszone wordt aan de drukke
zijde van de ruimte geplaatst. Het sta-
at in rechtstreeks visueel contact met
de ‘fabzone’ en met de hoofdingang.

Het personeel bevindt zich binnen het cen-
trale element. Dit geeft hen enerzijds de
mogelijkheid om een overzicht (en dus con-
trole) te hebben over heel het fablab, maar
zorgt er tegelijkertijd ook dat ze onmiddellijk
bereikbaar zijn voor vragen van de ‘fabbers’.

Alle zones zijn naadloos met elkaar verbon-
den. Er is dus een continue ruimte gecreëerd.




Grondplan met zonering
Schaal 1-50
M u l t i f u n c t i o n e e l
Opdat     het   centrale   element    multifunctioneel
zou zijn, moet het logisch worden opgebouwd.
Zoals eerder vermeld, zal het vier verschillende func-
ties op zich nemen. Het zal een werkplek zijn, een on-
thaaldesk, een zitbank en een opberg/expositieruimte.

Aan de hand van de verschillende functies kun-
nen een aantal hoogtes gedefinieerd worden.

- 40 cm : zithoogte
- 75 cm : tafelhoogte
- 115 cm: opberghoogte
- 150 cm: eindhoogte

De eindhoogte wordt bewust vrij laag gehouden. Dit
zorgt ervoor dat wanneer men rechtstaat, er van
overal in de ruimte een overzicht mogelijk is, wat
de continuïteit ervan bevordert. Het is echter hoog
genoeg om de studeer- en werkzone (hier wordt al zit-
tend gewerkt) af te schermen van de drukkere zones.




                  D'



                                                             Snede AA - Schaal 1-50




 B                                                 B'
                                                        C'




                   D
B            u           f           f           e           r
Om de rustigere zones van de drukkere af te scher-
men, worden er in het centrale element verti-
cale schermen geplaatst. Deze schermen fun-
geren ook onmiddellijk als structurele rugwanden.

Om de relatie tussen de verschillende functies niet volledig te
verbreken, wordt er ingespeeld op het aspect transparantie.

Om in te spelen op het aspect transparantie, heb ik mijn
inspiratie gehaald bij bladeren van de bomen. Hier wor-
den verschillende gradaties in transparantie bekomen
op verschillende manieren. Allereerst zie je het feno-
meen van ‘lichtdoorlatendheid’. Afhankelijk van hoeveel
bladeren er zich boven elkaar bevinden, wordt het zon-            Perforaties        Doorlatendheid
licht op een andere manier doorgelaten. Soms kan je
zelfs de contouren van andere bladeren waarnemen.
Vervolgens zie je bij verdorde bladeren het andere aspect,
van transparantie. Doordat het weefsel tussen de bladner-
ven vergaat, wordt het licht daar rechtstreeks doorgelaten.

In een eerste fase wilde ik met textiel dit fenomeen naboot-
                                                                          ontwerp week 1 - Textiel
sen en zo zorgen voor gradaties in transparantie tussen de
verschillende zones. Hiervan ben ik van moeten afstappen
omdat textiel te weinig een structurele rol op zich kan nemen
en mijn centrale element daardoor veel te zwaar ging ogen.

Ik    heb      mij    daarom        toegelegd     op     het
creëren      van     transparantie       via     perforaties.
Het opake materiaal van de rugwand, zal worden voorzien
van patroon, dat door het materiaal wordt geperforeerd. Je
plaatst zo een soort ‘filter’ tussen de verschillende zones.

Voor de creatie van het patroon, ben ik terugge-
keerd naar het blad. Het patroon is gebaseerd op
een microscopische foto van een blad. De openin-
gen zijn niet altijd van dezelfde grootte-orde, zodo-
ende worden er gradaties in transparantie bekomen.                Perforaties     Microscopische foto
B           u            f          f          e           r
Ik    heb      mij    daarom        toegelegd     op     het        a
creëren      van     transparantie       via     perforaties.
Het opake materiaal van de rugwand, zal worden voorzien
van patroon, dat door het materiaal wordt geperforeerd. Je
plaatst zo een soort ‘filter’ tussen de verschillende zones.

Voor de creatie van het patroon, ben ik terugge-
keerd naar het blad. Het patroon is gebaseerd op
een microscopische foto van een blad. De openin-
gen zijn niet altijd van dezelfde grootte-orde, zodo-
ende worden er gradaties in transparantie bekomen.

Vermits de zitbank een zwaardere last moet dra-
gen, moeten er hier bijkomende structurele element-
en voorzien worden. Om deze subtiel weg te werken,              b
worden er bij uitzondering rugwanden zowel aan bin-
nenzijde als aan buitenzijde van de bank geplaatst.
Om      de    structurele   elementen    te    mas-
queren, wordt de rugwand tot een hoog-
te van ca. 40 cm gegraveerd, i.p.v. geperforeerd.
                                                                         geperforeerd




                                                                        Rugwand a - Schaal 1/20




                                                                         Rugwand b - Schaal 1/20
M a t e r i a l i t e i t
Voor de uitwerking van het centrale meu-
bel, wordt er gekozen voor beuk - multiplex.
Enerzijds voor de lichte kleur van het hout. Anderzijds, om-
dat gebogen vormen makkelijk kunnen worden gecrëerd.

Aanvankelijk zou het meubel uitgewerkt worden in OSB,
maar vermits dit materiaal uit houtschilfers bestaat, en dus
geen plooirichting heeft (wat bij multiplex, wel het geval is) ,
is het haast onmogelijk om hierin gebogen vormen te krijgen.

De vloer binnen het centrale gedeelte wordt ook uitgevoerd
in hetzelfde materiaal als het meubel. Hierdoor onstaat er
een continuïteit in meubel en vloer, waardoor het centrale
gedeelte nog meer wordt geaccentueerd. (zie referentie)

De omringende vloer, is een witte gietvloer. Dit zorgt voor een
extra contrast tussen het centrale gedeelte en de rest van
de ruimte. De verticale rugwanden aan de buitenzijde van
het centrale meubel worden ook in het wit uitgewerkt, zo-
dat hetzelfde effect wordt bekomen als aan de binnenzijde.

                                                                              Zicht vanuit de gang




Library of the university of Amsterdam, 2009




                                                                   Zicht vanuit de kleine werktafel
M a t e r i a l i t e i t
Voor de verdere uitwerking van de ruimte, wordt
er gewerkt met dezelfde manier van denken.

De werktafels zijn eveneens uitgewerkt in beuk-multi-
plex. De vloeiende vorm van het centrale meubel, wordt
doorgetrokken naar de tafels. In plaats van de klassieke
tafelpoot, is er geopteerd voor een vloeiende S-vorm.
Om voor enig contrast te zorgen, en zo ook om een
duidelijke definiëring van de werkplekken te creëren,
behouden de tafels van de studeer- en werkzone
(op de witte gietvloer) hun natuurlijke kleur van het
hout en zal daarentegen de tafel van het personeel
(op de houten-vloer) in het wit worden geschilderd.

Het patroon van de verticale rugwanden van het centrale
meubel is terug te vinden in de stoelen aan de werktafels.
De stoelen zouden het aspect moeten hebben van de ‘Cro-
chet Table & Chair’ van ontwerper ‘Marcel Wanders’. Deze
zijn gemaakt in epoxy-coated katoen. Maar vermits het
publiek van het fablab voornamelijk studenten is, bestaat
het gevaar dat deze stoelen niet lang zullen meegaan.Daar-
om wordt er voor de fabricatie best geopteerd voor 3D-
printing (in Liquid resin), zoals de ‘Solid’ van ‘Patrick Jouin’.                      Ontwerp tafelpoot - 1/100       Ontwerp verlichting - 1/100
Het centrale meubel wordt met behulp van de verlicht-
ing nog eens extra in de kijker gezet. Ook sijpelt het spel
van transparantie weer door. Er wordt namelijk gekozen
voor de ‘Random’-lamp van ontwerper ‘Bertjan Pot’. Dit
is een lamp gemaakt met ‘glass-fibre yarn en eposy resin’.

Om de zonering nog eens extra te benadrukken, volgt
de hoofdverlichting van de ruimte dezelfde vloeiende li-
jnen als de meubels. De verlichting zelf, zijn ronde spots
van diameter 15 cm en zijn geplaatst om de 65 à 75 cm.
                                                                                      Solid                        Crochet                  Random




Referenties:
- Fairs, Marcus; ‘21st century design - new design icons from mass market to avant-
garde’; London, 2009, Carlton Books Limited
- Jodidio, Philip; ‘Temporary architecture now!’; Keulen, 2011, Taschen
3D-beelden
Zicht vanuit de grote werktafel




      Zicht vanuit de Fabzone
Zicht vanuit de zone 3d-printers




    Zicht vanuit de onthaalzone
Snedes
D'




B                                          B'
                                                C'




         Grondplan met aanduiding snedes
     D                      Schaal 1-150
D'




B        B'
              C'




     D

                   Snede AA’ - Schaal 1-50




                   Snede BB’ - Schaal 1-50
Snede CC’ - Schaal 1-50




    D'




B        B'
              C'




     D

                   Snede DD’ - Schaal 1-50
Detaillering
C e n t r a l e M e u b e l
Het         centrale          meubel     wordt                 zoals    ee-
rder        vermeld           uitgewerkt  in                 beuk-multiplex.

Beukenhout is een sterke, harde en splintervrije hout-                                                4                      6
soort. Het heeft een lichte kleur dat met de tijd wat ver-                          1, 2 & 3
donkerd. Het is de houtsoort bij uitstek voor buigwerk.
Deze houtsoort is echter niet duurzaam (ge-
voelig voor schimmels), en kan bijgevolg en-
                                                                                                                   5                 4
kel gebruikt worden voor toepassingen binnen.

De       rechte    stukken   van    het                     meubel   wor-       6
den       gerealiseerd    in   multiplex                     van   18mm.                        5
De breedte van de platen is afhankelijk van de zone waarin
het zich bevindt. De opberg/exporuimte is 40 cm breed. De
zitbank gaat van 45 cm naar 70 cm. Het bureaublad van de
onthaaldesk, gaat van 70 cm naar 75 cm en terug naar 40 cm.

De gebogen stukken worden gerealiseerd in ‘buigmulti-                                                                            2
plex’. Buigmultiplex is te vinden tot 8mm. Vermits dit niet                                                              3       1
genoeg is om een structurele functie op te nemen, zijn er
twee opties mogelijk. Ofwel plaats je tussen twee buigmul-
tiplexplaten van 8 mm extra stijl en regelwerk, ofwel lijm je
meerdere platen tegen elkaar (principe van gelamelleerde
ligger). In dit geval is optie twee de beste, aangezien de ver-
ticale platen op een aantal plaatsen geperforeerd worden.

Om het meubel te kunnen construeren, is het voldoende
om een detail te maken van een aantal cruciale punten
(aangezien de principes overal hetzelfde zijn). De cruciale
punten worden hiernaast op snede en grondplan aangeduid.

Voor de detaillering ben ik geadviseerd door ‘De Bruyn
nv - winkelinrichtingen’ uit Ekeren. Ik heb o.a. gesproken
met de verantwoordelijke hout van het constructie-atelier.

De algemene structuur van het meubel besta-
at uit horizontale planken. Deze worden in de lucht
gehouden enerzijds door de verticale rugwan-
den, en anderzijds door verticale tussenschotten.



                                                                               Horizontale Schabben       Verticale Tussen- Verticale Rugwanden
                                                                                                              schotten
referenties:
- http://www.woodforum.be/nl/houtsoorten/beukenhout (laatst geraadpleegd op
18/12/2012)
- http://www.debruynnv.be/ (laatst geraadpleegd op 18/12/2012)
C e n t r a l e M e u b e l
De rugwanden dienen zowel als constructief, als
als bufferend element. Ze zijn alternerend aan bin-
nen- en buitenzijde van het centrale meubel geplaatst.
Omdat de zitbank een extra last moet dragen, is deze
de enige uitzondering op de regel. Hier zijn er rug-
wanden aan beide zijden. Hierdoor kan er bijko-
mende draagstructuur subtiel worden weggewerkt.

De     rugwanden   die   hun       natuurlijke   kleur
(van    het  hout)   bewaren,     zijn   geperforeerd.
d             e             t           a             i         l       1
Verticale             tussenschotten        &                     Horizon-
tale              schabben     -    Horizontale                 Doorsnede

De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan
de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev-
estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de
volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri-
jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor.
De verticale rugwand (buigmultiplex, beuk, 4 x 8
mm) wordt via verzonken rugwandschroeven (4.0
x 40 mm) aan de horizontale planken bevestigd.




                                                   5                                 3



                                                                             4



                                                                                 2   1



1 Multiplex, beuk, 18 mm
2 Multiplex, beuk, 2x18 mm
3 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm
4 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm
5 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm




referenties:
- http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen
- http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex
- http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
d             e             t           a             i         l   2
Verticale tussenschotten & Bovenste horizontale
schabben (110 of 150 cm) - Horizontale doorsnede

Schaal 1-5

De bovenste horizontale plank wordt via houten deuvels
(6 x 30 mm) bevestigd aan de tussenschotten. Ook hier
is het bijkomend gebruik van PVAC-lijm aangewezen. De
deuvels worden op een h.a.h. afstand van 3 à 4 cm gep-
laatst.




                                                                5               3



                                                                        4



                                                                            2   1


1 Multiplex, beuk, 18 mm
2 Multiplex, beuk, 2x18 mm
3 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm
4 Houten deuvel, 6x3 mm
5 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm




referenties:
- http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen
- http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex
- http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
d             e             t           a             i         l       3
Verticale             tussenschotten       &                      Horizon-
tale               schabben     -    Verticale                  doorsnede

Schaal 1-5

De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan
de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev-
estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de
volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri-
jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor.
De bovenste horizontale plank wordt via houten deuvels
(6 x 30 mm) bevestigd aan de tussenschotten. Ook hier is
het bijkomend gebruik van PVAC-lijm aangewezen. De deu-
vels worden op een h.a.h. afstand van 3 à 4 cm geplaatst.




                                                                                     1




                                                                                         5
                                                                                 2
                                                                             4
1 Multiplex, beuk, 18 mm




                                                                                     3
2 Multiplex, beuk, 2x18 mm
3 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm
4 Gietvloer op chape
5 Houten deuvel, 6x3 mm




referenties:
- http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen
- http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex
- http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
d             e             t           a             i         l       4
Verticale               rugwand                     &             Horizon-
tale               schabben     -               Verticale       doorsnede

Schaal 1-5

De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan
de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev-
estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de
volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri-
jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor.
De verticale rugwand (buigmultiplex, beuk, 4 x 8
mm) wordt via verzonken rugwandschroeven (4.0
x 40 mm) aan de horizontale planken bevestigd.
Om een continuïteit van materiaal te bekomen in het




                                                                                 7
                                                                                     8
centrale gedeelte, wordt de vloer daar ook in multi-
plex (beuk, 18 mm) uitgewerkt. De multiplex platen
worden genageld op een rooster van kleine balkjes
(40 x 75 mm) die om de 40 cm geplaatst worden.
De rest van de ruimte wordt voorzien van een epoxy giet-




                                                                                         1
vloer. Daar waar houten - en gietvloer elkaar raken, wordt
er een strook zachte isolatie met kitvoeg geplaatst om
eventuele vervormingen door temperatuur op te vangen.




                                                                                         3
                                                                             6




                                                                                         2
                                                                                 5
                                                                                     4
1 Multiplex, beuk, 18 mm
2 Multiplex, beuk, 2x18 mm
3 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm
4 Multiplex, beuk, 18 mm
5 Houten balkje, 40 x 75 mm
6 Zachte isolatie met kitvoeg
7 Chape, 92 mm
8 Epoxy gietvloer, 2 à 3 mm




referenties:
- http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen
- http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex
- http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
d        e           t    a        i       l       5
Z        i       t       b        a        n       k

Schaal 1-10

Omdat het te dragen gewicht hier significant grot-
er zal zijn dan de rest van het centrale meubel, wor-
den er om de 40 cm extra verticale tussenschot-
ten geplaatst. De bevestingsmethoden zijn dezelfde.




                                                                2
                                                            3
1 Multiplex, beuk, 18 mm
2 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm
3 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm
4 Multiplex Tussenschot, beuk, 18 mm
5 Houten balkje, 40 x 75 mm




                                                            1




                                                                               1
                                                        4




                                                                    Grondplan niveau 40 cm - Schaal 1/50
d        e        t       a        i       l      6
O        p       e        n        i       n      g

Shcaal 1-10

Om de toegang tot het centrale gedeelte van
het meubel te voorzien, is er een opening gelat-
en. Ook hier is de detaillering analoog met de rest.




                                                                   1
1 Multiplex, beuk, 18 mm




                                                           4
2 Houten deuvel, 6x3 mm
3 Multiplex, beuk, 2x18 mm




                                                               3
                                                                   2
4 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm
5 Gietvloer op chape




                                                       5
Buigmultiplex geperforeerd, beuk, 4x8 mm

Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm

Multiplex, beuk, 2x18 mm

Multiplex, beuk, 18 mm
Hermant_Pauline

Hermant_Pauline

  • 1.
    Studio Interieur -Fablab Pauline Hermant |2 MIRA |ASRO | KUL 2012-2013 A. Vande Moere | S. Flebus | F. Pombo | M. Lambaerts
  • 2.
    Concept p 1 -4 Uitwerking p 5 - 12 Algemeen grondplan p 6 3D - beelden p 13 - 15 Snedes p 16 - 19 Detaillering p 20 - 29 Inhoudstafel
  • 3.
  • 4.
    Wat is eenfablab ... Ontmoeten Experimenteren Van elkaar leren Werken Wachten Informeren ... Studeren
  • 5.
    Het fablab iseen complexe verzameling van een aantal func- ties. Functies die op het eerste gezicht niet echt bij elkaar horen. Functies met soms contrasterende eisen. Toch moeten ze allemaal een plaats krijgen in dezelfde ruimte. Een goede zonering is hiervoor uiterst belangrijk. Ik ben daarom begonnen met een analyse van zow- el de ruimte zelf, als van de omringende ruimtes. De begrenzingen zijn zeer heterogeen. Het gaat van een rustig ‘tuintje’, naar een hoofdingang en van de Celestijnenlaan (met haar drukke ver- keer) naar een circulatie-as binnen het gebouw. Een aantal functies zoals studeren en werken, kan je beter plaatsen aan de rustigere kanten. Andere functies, zoals ont- moeten en informeren verdragen een meer drukkere zone. Door de eisen van de verschillende functies te toes- ten aan de eigenschappen van de ruimte, ben ik tot een eerste schetsmatige zonering gekomen. Eens de ruwe zonering gedefinieerd, kunnen we meer aan- dacht besteden aan de ruimte zelf. Het is belangrijk dat er een vlotte circulatie mogelijk is tussen de verschillende zones. De zones zijn tenslotte een onderdeel van eenzelfde ruimte, een continue ruimte is bijgevolg één van mijn hoofdeisen. In dit denkkader, heb ik de werkzone van het per- soneel losgekoppeld van de muur. Hierdoor kan je vlot van de ene plek naar de ander circuleren. Aangezien de functies die het fablab groepeert, zo hetero- geen zijn, is het belangrijk dat de zones op verschillende mani- er met elkaar in relatie staan. In dit opzicht ben ik de zones van het personeel (werkzone en onthaal) gaan verschuiven en heb ze samengevoegd. Hierdoor creëer ik een centrale element. De eis dat de verschillende personeelsleden ge- makkelijk met elkaar in contact moeten staan is zo voldaan.
  • 6.
    Het centrale elementheeft een drievoudige taak. Het is het organiserend element in de ruimte. Het is een buffer tussen de verschillende zones. En het neemt een aantal belangrijke functies over. Als eerste moet de vorm van het centrale element bepaald worden. Aangezien continuïteit van de ruimte en een vlotte circulatie één van mijn hoofdeisen is, kom ik al snel uit op een ovaal. Door een correcte rotatie van het ovaal, en een correcte positie, worden de zones gedefinieerd, én fungeert het centraal element als buffer tussen de meer rustige en de meer drukke activiteiten. Het bufferend effect kan worden bekomen, door te spelen met hoogtes en met transpar- antie. Dit aspect zal later duidelijk worden. Tenslotte neemt het centrale element 4 verschillen- de functies op zich. De functie wordt namelijk aange- past aan de zonering. De centrale zone is een werkplek voor het personeel. De curve die naar de inkomdeur gericht is, is de plek voor het onthaal. De curve die naar de hoofdingang/fabzone gericht is, is een zitbank. Hier kunnen de studenten bijvoorbeeld met elkaar een praatje slaan terwijl ze wachten op een werkplek. Aan de kant van de studeer- en werkplekken, ve- randert het centraal element in een opbergruimte.
  • 7.
  • 8.
  • 9.
    O r ga n i s e r e n d Door de positie van het centrale element, wor- den er een aantal zones gecreëerd. De studeer- en werkzone, wordt aan de rustige zijde van de ruimte geplaatst, met name de tuinzijde. Het centrale element schermt deze zone af van de drukte van de ontmoeting en onthaalzone. De onthaalzone wordt logischerwijs aan de inkomdeur geplaatst. Wie binnenkomt, begeeft zich zo automatisch naar het on- thaal om de nodige informatie te vragen, of om zich te registeren voor het fablab. De ontmoetingszone wordt aan de drukke zijde van de ruimte geplaatst. Het sta- at in rechtstreeks visueel contact met de ‘fabzone’ en met de hoofdingang. Het personeel bevindt zich binnen het cen- trale element. Dit geeft hen enerzijds de mogelijkheid om een overzicht (en dus con- trole) te hebben over heel het fablab, maar zorgt er tegelijkertijd ook dat ze onmiddellijk bereikbaar zijn voor vragen van de ‘fabbers’. Alle zones zijn naadloos met elkaar verbon- den. Er is dus een continue ruimte gecreëerd. Grondplan met zonering Schaal 1-50
  • 10.
    M u lt i f u n c t i o n e e l Opdat het centrale element multifunctioneel zou zijn, moet het logisch worden opgebouwd. Zoals eerder vermeld, zal het vier verschillende func- ties op zich nemen. Het zal een werkplek zijn, een on- thaaldesk, een zitbank en een opberg/expositieruimte. Aan de hand van de verschillende functies kun- nen een aantal hoogtes gedefinieerd worden. - 40 cm : zithoogte - 75 cm : tafelhoogte - 115 cm: opberghoogte - 150 cm: eindhoogte De eindhoogte wordt bewust vrij laag gehouden. Dit zorgt ervoor dat wanneer men rechtstaat, er van overal in de ruimte een overzicht mogelijk is, wat de continuïteit ervan bevordert. Het is echter hoog genoeg om de studeer- en werkzone (hier wordt al zit- tend gewerkt) af te schermen van de drukkere zones. D' Snede AA - Schaal 1-50 B B' C' D
  • 11.
    B u f f e r Om de rustigere zones van de drukkere af te scher- men, worden er in het centrale element verti- cale schermen geplaatst. Deze schermen fun- geren ook onmiddellijk als structurele rugwanden. Om de relatie tussen de verschillende functies niet volledig te verbreken, wordt er ingespeeld op het aspect transparantie. Om in te spelen op het aspect transparantie, heb ik mijn inspiratie gehaald bij bladeren van de bomen. Hier wor- den verschillende gradaties in transparantie bekomen op verschillende manieren. Allereerst zie je het feno- meen van ‘lichtdoorlatendheid’. Afhankelijk van hoeveel bladeren er zich boven elkaar bevinden, wordt het zon- Perforaties Doorlatendheid licht op een andere manier doorgelaten. Soms kan je zelfs de contouren van andere bladeren waarnemen. Vervolgens zie je bij verdorde bladeren het andere aspect, van transparantie. Doordat het weefsel tussen de bladner- ven vergaat, wordt het licht daar rechtstreeks doorgelaten. In een eerste fase wilde ik met textiel dit fenomeen naboot- ontwerp week 1 - Textiel sen en zo zorgen voor gradaties in transparantie tussen de verschillende zones. Hiervan ben ik van moeten afstappen omdat textiel te weinig een structurele rol op zich kan nemen en mijn centrale element daardoor veel te zwaar ging ogen. Ik heb mij daarom toegelegd op het creëren van transparantie via perforaties. Het opake materiaal van de rugwand, zal worden voorzien van patroon, dat door het materiaal wordt geperforeerd. Je plaatst zo een soort ‘filter’ tussen de verschillende zones. Voor de creatie van het patroon, ben ik terugge- keerd naar het blad. Het patroon is gebaseerd op een microscopische foto van een blad. De openin- gen zijn niet altijd van dezelfde grootte-orde, zodo- ende worden er gradaties in transparantie bekomen. Perforaties Microscopische foto
  • 12.
    B u f f e r Ik heb mij daarom toegelegd op het a creëren van transparantie via perforaties. Het opake materiaal van de rugwand, zal worden voorzien van patroon, dat door het materiaal wordt geperforeerd. Je plaatst zo een soort ‘filter’ tussen de verschillende zones. Voor de creatie van het patroon, ben ik terugge- keerd naar het blad. Het patroon is gebaseerd op een microscopische foto van een blad. De openin- gen zijn niet altijd van dezelfde grootte-orde, zodo- ende worden er gradaties in transparantie bekomen. Vermits de zitbank een zwaardere last moet dra- gen, moeten er hier bijkomende structurele element- en voorzien worden. Om deze subtiel weg te werken, b worden er bij uitzondering rugwanden zowel aan bin- nenzijde als aan buitenzijde van de bank geplaatst. Om de structurele elementen te mas- queren, wordt de rugwand tot een hoog- te van ca. 40 cm gegraveerd, i.p.v. geperforeerd. geperforeerd Rugwand a - Schaal 1/20 Rugwand b - Schaal 1/20
  • 13.
    M a te r i a l i t e i t Voor de uitwerking van het centrale meu- bel, wordt er gekozen voor beuk - multiplex. Enerzijds voor de lichte kleur van het hout. Anderzijds, om- dat gebogen vormen makkelijk kunnen worden gecrëerd. Aanvankelijk zou het meubel uitgewerkt worden in OSB, maar vermits dit materiaal uit houtschilfers bestaat, en dus geen plooirichting heeft (wat bij multiplex, wel het geval is) , is het haast onmogelijk om hierin gebogen vormen te krijgen. De vloer binnen het centrale gedeelte wordt ook uitgevoerd in hetzelfde materiaal als het meubel. Hierdoor onstaat er een continuïteit in meubel en vloer, waardoor het centrale gedeelte nog meer wordt geaccentueerd. (zie referentie) De omringende vloer, is een witte gietvloer. Dit zorgt voor een extra contrast tussen het centrale gedeelte en de rest van de ruimte. De verticale rugwanden aan de buitenzijde van het centrale meubel worden ook in het wit uitgewerkt, zo- dat hetzelfde effect wordt bekomen als aan de binnenzijde. Zicht vanuit de gang Library of the university of Amsterdam, 2009 Zicht vanuit de kleine werktafel
  • 14.
    M a te r i a l i t e i t Voor de verdere uitwerking van de ruimte, wordt er gewerkt met dezelfde manier van denken. De werktafels zijn eveneens uitgewerkt in beuk-multi- plex. De vloeiende vorm van het centrale meubel, wordt doorgetrokken naar de tafels. In plaats van de klassieke tafelpoot, is er geopteerd voor een vloeiende S-vorm. Om voor enig contrast te zorgen, en zo ook om een duidelijke definiëring van de werkplekken te creëren, behouden de tafels van de studeer- en werkzone (op de witte gietvloer) hun natuurlijke kleur van het hout en zal daarentegen de tafel van het personeel (op de houten-vloer) in het wit worden geschilderd. Het patroon van de verticale rugwanden van het centrale meubel is terug te vinden in de stoelen aan de werktafels. De stoelen zouden het aspect moeten hebben van de ‘Cro- chet Table & Chair’ van ontwerper ‘Marcel Wanders’. Deze zijn gemaakt in epoxy-coated katoen. Maar vermits het publiek van het fablab voornamelijk studenten is, bestaat het gevaar dat deze stoelen niet lang zullen meegaan.Daar- om wordt er voor de fabricatie best geopteerd voor 3D- printing (in Liquid resin), zoals de ‘Solid’ van ‘Patrick Jouin’. Ontwerp tafelpoot - 1/100 Ontwerp verlichting - 1/100 Het centrale meubel wordt met behulp van de verlicht- ing nog eens extra in de kijker gezet. Ook sijpelt het spel van transparantie weer door. Er wordt namelijk gekozen voor de ‘Random’-lamp van ontwerper ‘Bertjan Pot’. Dit is een lamp gemaakt met ‘glass-fibre yarn en eposy resin’. Om de zonering nog eens extra te benadrukken, volgt de hoofdverlichting van de ruimte dezelfde vloeiende li- jnen als de meubels. De verlichting zelf, zijn ronde spots van diameter 15 cm en zijn geplaatst om de 65 à 75 cm. Solid Crochet Random Referenties: - Fairs, Marcus; ‘21st century design - new design icons from mass market to avant- garde’; London, 2009, Carlton Books Limited - Jodidio, Philip; ‘Temporary architecture now!’; Keulen, 2011, Taschen
  • 15.
  • 16.
    Zicht vanuit degrote werktafel Zicht vanuit de Fabzone
  • 17.
    Zicht vanuit dezone 3d-printers Zicht vanuit de onthaalzone
  • 18.
  • 19.
    D' B B' C' Grondplan met aanduiding snedes D Schaal 1-150
  • 20.
    D' B B' C' D Snede AA’ - Schaal 1-50 Snede BB’ - Schaal 1-50
  • 21.
    Snede CC’ -Schaal 1-50 D' B B' C' D Snede DD’ - Schaal 1-50
  • 22.
  • 23.
    C e nt r a l e M e u b e l Het centrale meubel wordt zoals ee- rder vermeld uitgewerkt in beuk-multiplex. Beukenhout is een sterke, harde en splintervrije hout- 4 6 soort. Het heeft een lichte kleur dat met de tijd wat ver- 1, 2 & 3 donkerd. Het is de houtsoort bij uitstek voor buigwerk. Deze houtsoort is echter niet duurzaam (ge- voelig voor schimmels), en kan bijgevolg en- 5 4 kel gebruikt worden voor toepassingen binnen. De rechte stukken van het meubel wor- 6 den gerealiseerd in multiplex van 18mm. 5 De breedte van de platen is afhankelijk van de zone waarin het zich bevindt. De opberg/exporuimte is 40 cm breed. De zitbank gaat van 45 cm naar 70 cm. Het bureaublad van de onthaaldesk, gaat van 70 cm naar 75 cm en terug naar 40 cm. De gebogen stukken worden gerealiseerd in ‘buigmulti- 2 plex’. Buigmultiplex is te vinden tot 8mm. Vermits dit niet 3 1 genoeg is om een structurele functie op te nemen, zijn er twee opties mogelijk. Ofwel plaats je tussen twee buigmul- tiplexplaten van 8 mm extra stijl en regelwerk, ofwel lijm je meerdere platen tegen elkaar (principe van gelamelleerde ligger). In dit geval is optie twee de beste, aangezien de ver- ticale platen op een aantal plaatsen geperforeerd worden. Om het meubel te kunnen construeren, is het voldoende om een detail te maken van een aantal cruciale punten (aangezien de principes overal hetzelfde zijn). De cruciale punten worden hiernaast op snede en grondplan aangeduid. Voor de detaillering ben ik geadviseerd door ‘De Bruyn nv - winkelinrichtingen’ uit Ekeren. Ik heb o.a. gesproken met de verantwoordelijke hout van het constructie-atelier. De algemene structuur van het meubel besta- at uit horizontale planken. Deze worden in de lucht gehouden enerzijds door de verticale rugwan- den, en anderzijds door verticale tussenschotten. Horizontale Schabben Verticale Tussen- Verticale Rugwanden schotten referenties: - http://www.woodforum.be/nl/houtsoorten/beukenhout (laatst geraadpleegd op 18/12/2012) - http://www.debruynnv.be/ (laatst geraadpleegd op 18/12/2012)
  • 24.
    C e nt r a l e M e u b e l De rugwanden dienen zowel als constructief, als als bufferend element. Ze zijn alternerend aan bin- nen- en buitenzijde van het centrale meubel geplaatst. Omdat de zitbank een extra last moet dragen, is deze de enige uitzondering op de regel. Hier zijn er rug- wanden aan beide zijden. Hierdoor kan er bijko- mende draagstructuur subtiel worden weggewerkt. De rugwanden die hun natuurlijke kleur (van het hout) bewaren, zijn geperforeerd.
  • 25.
    d e t a i l 1 Verticale tussenschotten & Horizon- tale schabben - Horizontale Doorsnede De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev- estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri- jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor. De verticale rugwand (buigmultiplex, beuk, 4 x 8 mm) wordt via verzonken rugwandschroeven (4.0 x 40 mm) aan de horizontale planken bevestigd. 5 3 4 2 1 1 Multiplex, beuk, 18 mm 2 Multiplex, beuk, 2x18 mm 3 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm 4 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm 5 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm referenties: - http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen - http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex - http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
  • 26.
    d e t a i l 2 Verticale tussenschotten & Bovenste horizontale schabben (110 of 150 cm) - Horizontale doorsnede Schaal 1-5 De bovenste horizontale plank wordt via houten deuvels (6 x 30 mm) bevestigd aan de tussenschotten. Ook hier is het bijkomend gebruik van PVAC-lijm aangewezen. De deuvels worden op een h.a.h. afstand van 3 à 4 cm gep- laatst. 5 3 4 2 1 1 Multiplex, beuk, 18 mm 2 Multiplex, beuk, 2x18 mm 3 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm 4 Houten deuvel, 6x3 mm 5 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm referenties: - http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen - http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex - http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
  • 27.
    d e t a i l 3 Verticale tussenschotten & Horizon- tale schabben - Verticale doorsnede Schaal 1-5 De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev- estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri- jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor. De bovenste horizontale plank wordt via houten deuvels (6 x 30 mm) bevestigd aan de tussenschotten. Ook hier is het bijkomend gebruik van PVAC-lijm aangewezen. De deu- vels worden op een h.a.h. afstand van 3 à 4 cm geplaatst. 1 5 2 4 1 Multiplex, beuk, 18 mm 3 2 Multiplex, beuk, 2x18 mm 3 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm 4 Gietvloer op chape 5 Houten deuvel, 6x3 mm referenties: - http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen - http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex - http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
  • 28.
    d e t a i l 4 Verticale rugwand & Horizon- tale schabben - Verticale doorsnede Schaal 1-5 De horizontale planken (multiplex, beuk, 18 mm) worden aan de verticale tussenschotten (multiplex, beuk, 2 x 18 mm) bev- estigd d.m.v. het ‘Lamello houten verbindingssysteem (in de volksmond ‘koekje’)(4 x 20 x 2 mm). De technische fiche schri- jft ook een bijkomend gebruik van PVAC-lijm (houtlijm) voor. De verticale rugwand (buigmultiplex, beuk, 4 x 8 mm) wordt via verzonken rugwandschroeven (4.0 x 40 mm) aan de horizontale planken bevestigd. Om een continuïteit van materiaal te bekomen in het 7 8 centrale gedeelte, wordt de vloer daar ook in multi- plex (beuk, 18 mm) uitgewerkt. De multiplex platen worden genageld op een rooster van kleine balkjes (40 x 75 mm) die om de 40 cm geplaatst worden. De rest van de ruimte wordt voorzien van een epoxy giet- 1 vloer. Daar waar houten - en gietvloer elkaar raken, wordt er een strook zachte isolatie met kitvoeg geplaatst om eventuele vervormingen door temperatuur op te vangen. 3 6 2 5 4 1 Multiplex, beuk, 18 mm 2 Multiplex, beuk, 2x18 mm 3 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm 4 Multiplex, beuk, 18 mm 5 Houten balkje, 40 x 75 mm 6 Zachte isolatie met kitvoeg 7 Chape, 92 mm 8 Epoxy gietvloer, 2 à 3 mm referenties: - http://www.lamello.be/nl/producten/verbindingselementen - http://www.gebuhout.nl/view/product/detail/55/buigmultiplex - http://www.hanssenshout.be/plaatmateriaal/multiplex/beuk
  • 29.
    d e t a i l 5 Z i t b a n k Schaal 1-10 Omdat het te dragen gewicht hier significant grot- er zal zijn dan de rest van het centrale meubel, wor- den er om de 40 cm extra verticale tussenschot- ten geplaatst. De bevestingsmethoden zijn dezelfde. 2 3 1 Multiplex, beuk, 18 mm 2 Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm 3 Verzonken rugwandschroef, 4x40 mm 4 Multiplex Tussenschot, beuk, 18 mm 5 Houten balkje, 40 x 75 mm 1 1 4 Grondplan niveau 40 cm - Schaal 1/50
  • 30.
    d e t a i l 6 O p e n i n g Shcaal 1-10 Om de toegang tot het centrale gedeelte van het meubel te voorzien, is er een opening gelat- en. Ook hier is de detaillering analoog met de rest. 1 1 Multiplex, beuk, 18 mm 4 2 Houten deuvel, 6x3 mm 3 Multiplex, beuk, 2x18 mm 3 2 4 Lamello houten verbindingssysteem, 4x20x2 mm 5 Gietvloer op chape 5
  • 31.
    Buigmultiplex geperforeerd, beuk,4x8 mm Buigmultiplex, beuk, 4x8 mm Multiplex, beuk, 2x18 mm Multiplex, beuk, 18 mm