Downloaded 65 times
Darah
- 1. DARAH Darah adalah tisupenghubung dalam bentuk cecair. Isipadudarah dalam badan orang dewasa ialah 6-8 liter. Kandungan darah adalah 45% pepejal yang terdiri dari sel darah dan 55% cecair yang dikenali sebagai plasma. A. SEL DARAH Sel darah merah – eritrosit Sel darah puith – leukosit Sel pembeku – trombosit 1. Sel darah merah ( Eritrosit ) Berbetuk piring, nipis di tengah dan lebih tebal di pinggirnya. Sel darah merah mempunyai nucleus pada awal peringkat perkembangan, tetapi bila mencapai tahap matang, nucleus tersingkir. Dalam sistem peredaran darah, sel darah merah kelihatan tersusun dan teratur. Di dalam sel darah merah terdapat rangkaian yang dikenalai sebagai stroma yang mengandungi haemoglobin. Hemoglobin mengandungi bahan protein ( globin ) dan zat besi ( hematin ). Fungsi haemoglobin ialah memerangkap oksigen untuk dibawa dalam sistem peredaran darah. Pembentukan sel darah merah bermula dari sumsum merah tulang yang terdapat di hujung tulang panjang dan tulang leper. Dalam proses pembentukan dan kematangan, sel darah merah memerlukan zat besi,protein, vitamin C, vitamin B12 dan hormone tiroksin. Hayat sel darah merah ialah 90-120 hari dan sel yang tua akan dimusnahkan dalam limpa. Zat besi dari sel yang telah dimusnahkan ini akan disimpan di hepar dan limpa dan sedia untuk diguna semula membentuk sel darah merah yang baru. Pemusnahan sel darah merah juga menyingkirkan bahan warna yang digunakan untuk penghasilan hempedu di hepar. Fungsi sel darah merah ialah dalam pengangkutan oksigen hasil penggabungan dengan haemoglobin. Hanya bergabung dengan karbon dioksida dalam kadar yang
- 2. sedikit sahaja, keranankarbon dioksida lebih membentuk larutan dalam plasma. Sel darah merah yang kaya dengan oksigen berwarna merah terang sementara sel darah merah yang kurang kandungan oksigen berwarna merah gelap. 2. Sel darah putih ( Leukosit ) Sel darah putih terbahagi kepada 2 jenis iaitu utama : i. Sel darah putih jenis nucleus aneka bentuk ii. Sel darah putih jenis limfatik atau limfosit Sel darah putih jenis nucleus aneka bentuk Ia membentuk 75% dari sel darah putih. Seldarah putih mempunyai nucleus yang tidak tentu bentuk dan nucleus mempunyai 2-5 lobar. Dalam sitoplasmanya terdapat bintik-bintik. Pembentukan sel darah putih juga bermula dari sum-sum merah tulang yang terdapat di hujung tulang panjang dan tulang leper. Sel darah putih nucleus aneka bentuk ini boleh dibahagi kepada 3 jenis speerti berikut : i. Eosinofil – 2-3% ii. Basofil – 0.5 – 1% iii. Neutrofil – 70% Sifat-sifat sel darah putih aneka bentuk i. Bergerak dengan menggunakan pseudopodia, jadi ianya boleh keluar dari edaran darah ke dalam tisu
- 3. ii. Fagosit menelan mikroorganisma yang menyerang tubuh dan memerangkap dan memusnahkan tisu mati Sel darah putih jenis limfatik atau limfosit Terdapat lebih kurang 25% daripada jumlah sel darah putih dalam badan manusia. Ia dihasilkan oleh tisu limfatik diseluruh tubuh, contonhnya kelenjar limfatik, limpa, tonsil dan tompok Peyer’s. Nucleus besar, bulat dan terletak ditengah-tengah. Sitoplasma tidak berbintik. Terdapat sel limfosit saiz besar dan saiz kecil, tidak berupaya untuk bergerak tetapi aktif dalam fagositosis. Limfosit Monosit 3. Sel trombosit Saiznya ¼ daripada saiz sel darah merah, berjumlah 250,000-350,000 sel dalam satu mililiter padu darah. Mempunyai nucleus dan bentuknya tidak tentu. Ia juga dihasilkan di sum-sum merah tulang. Apabila tisu tercedera, sel ini akan pecah dan menghasilkan trombokinase atau tromboplastin untuk menggalakkan pembekuan darah yang menghentikan perdarahan pada luka. B. PLASMA DARAH Plasma ialah bahagian cecair darah yang membentuk 55% daripada isipadu darah dalam sistem edaran. Kandungan plasma darah adalah seperti berikut. Air : 90% Protein : 7% yang dikenali sebagai serum Garam mineral : 1% terutama natrium, kalium, kalsium Nutrient : asid amino, glukosa,lemak,vitamin Gas : gas oksigen Gas karbon dioksida terdapat dalam darah sebagai asid karbonik dan natirum hydrogen karbonat. Hanya sedikit sahaja bergabung dengan haemoglobin Lain-lain : urea, hormone, enzim, antibody
- 4. Protein dalam plasmadarah Berbagai bahan protein terdapat dalam plasma, yang penting adalah Serum Albumin : menyelaraskan tekanan osmosis darah Serum Globulin : penghasilan antibody dalam proses imunisasi terhadap penyakit Serum Fibrinogen : membantu pembekuan darah Serum Heparin : mencegah pembekuan darah Serum Protrombin : membantu dalam pembekuan darah Mekanisme pembekuan darah Hepar menghasilkan protrombin dan vitamin K untuk membantu hentikan pendarahan.kalsium dan serum fibrinogen terdapat dalam darah Apabila tisu tercedera salur darah turut tercedera. Pada masa yang sama sel-sel trombosit juga tercedera. Akibat dari sel trombosit yang tercedera akan menghasilkan Trombokinase. Trombokinase akan bertindak ke atas protrombin dan menukarkannya kepada thrombin dengan kehadiran garammineral kalsium. Kemudian, thrombin akan bertindakbalas dengan serum fibrinogen dan menukarkannya menjadi fibrin. Fibrin mula terbentuk sebagai rangkaian fiber halus di tempat luka untuk memerangkap sel darah merah dan sel darah putih. Kemudian fiber halus ini akan menutup luka, salur darah di tempat tercedera mengecil lalu pendarahan terhenti. Fungsi Darah 1. Membawa oksigen dan nutrient ke seluruh tisu badan. 2. memindahkan bahan kumuh dari tisu badan untuk disingkirkan keluar Karbon dioksida – ke paru-paru Urea – ke ginjal Air dan mineral – ke permukaan kulit, ginjal dan paru-paru 3. Membawa hormone dan enzim ke organ/struktur tertentu 4. Sel darah putih membentuk antibody untuk melawan jangkitan 5. Sel pembeku fibrinogen membantu dalam henti pendarahan 6. Darah pada masa ia mengalir membantu dalam emngawal suhu badan
- 5. 7. Memberi warna yang normal pada tubuh 8. Pemecahan sel darah merah menghasilkan bahan pewarna cecair hempedu, najis dan urin. Kumpulan Darah Darah mempunyai 4 kumpulan iaitu kumpulan A,B, AB dan O. Kumpulan darah setiap individu terdiri daripada salahsatu daripada 4 kumpulan ini. Perhatian yang teliti perlu dibuat apabila pemindahan darah akan dilakukan kepada pesakit/klien. Kesilapan kumpulan darah memberi kesan yang buruk kepada penerima darah. Pemindahan darah dari kumpulan yang tidak betul menyebabkan darah membeku dan pesakit/klien akan mati. Ketidakserasian juga boleh mendatangkan akibat buruk. Contohnya kesan sampingan yang teruk seperti hemolisis, rigor, peningkatansuhu badan, kerosakan ginjal dan lain-lain. Darah dari kumpulan tertentu hanya boleh diberi kepada penerima tertentu sahaja. Kumpulan darah Beri kepada Terima daripada A A dan AB A dan O B B dan AB B dan O AB AB A,B,AB,O (penerima universal) O A,B,AB,O O (penderma universal) Faktor Rhesus Selain daripada memastikan darah dari kumpulan yang sesuai sebelum pemindahan darah dilakukan, faktor Rhesus juga mesti diteliti. Darah manusia tergolong sama ada dari faktor Rhesus Anti D Positive atau Anti D Negatif. Jadi, bila darah hendak dipindahkan bukan sahaja dari kumpulan yang sesuai tetapi juga mestilah dari kumpulan faktor Rhesus yang sama. Jika faktor Rhesus darah penerima adalah negative ,dan diberi darah yang mempunyai Rhesus Positif buat kali pertama,tidak mendatangkan bahaya. Tetapi jika seterusnya menerima bekalan darah Rhesus Positif kali kedua akan berlaku reaksi
- 6. dalam sistem edaranyang boleh membawa maut. Ini terjadi kerana selepas menerima darah positif kali pertama, tubuhnya menhasilkan antobodi khas yang boleh memusnahkan faktor Rhesus Positif jika diberi kali yang seterusnya. Di Negara-negara Asia, hamper 99% penduduk adalah dari Rhesus positif. Tapi ada sebahagian kecil yang mempunyai darah dengan faktor Rhesus negative. Wanita yang mempunyai darah faktor Rhesus negative, boleh mengandung dan melahirkan anak pertama dengan selamat. Tetapi sekiranya anak pertama itu faktor Rhesus positif, ini mendatangkan masalah kepada kandungan yang seterusnya.