Aralin 3: Alin ang Nakahihigit
sa Dalawa:
Dunong o Salapi?
“Ang salapi ay maituturing na kayamanan taglay ngunit kailangan ng
karunungan sa pagtatamo ng makabuluhang buhay”
Mahalagang Tanong
🠶Paano dapat gamitin ang mga
kaloob ng Maykapal – ito man ay
karunungan o material na
kayamanan?
Pagpapalalim na Gawain
🠶Muli na naming masusubok ang husay mo sa
pagsulat. Susulat ka ng isang paglalahad
tungkol sa kahalagahan ng edukasyon sa
buhay ng mga kabataan upang magkaroon
ng maayos at masaganang buhay. Gagawin
mo ito bilang kabahagi ng isang grupong may
adbokasyang mapabuti ang asal at pag-
uugali ng mga kabataan sa kasalukuyan.
“Life is a not a series of chances
but a series of choices”.
Ito ay isang katotohanang dapat maunawaan ng
bawat isang tao. Ang ating pipiliing desisyon sa
kasalukuyan ang siyang maghahatid sa atin sa
uri ng buhay sa hinaharap.
Simulan Natin
Simulan Natin
Bilang panimulang gawain, ilahad ang iyong
mga dahilan sa mga gagawin mong pagpili sa
sumusunod na mga sitwasyon.
🠶Kung ikaw ay bibigyan ng pagkakataong
makapamili ng lugar na titirhan, anong mas
pipillin mo, ang manirahan sa lungsod o sa
probinsya? Bakit?
Simulan Natin
🠶Kung ikaw ay pagkakalooban ng iyong
magulang ng mana, ano ang mas nais pipiliin
mo, lupa o bahay? Bakit?
🠶Kung ikaw ay pagkakalooban ng Diyos, ano
ang mas pipiliin mo, karunungan o
kayamanan? Bakit?
Suriin Natin
BALAGTASAN
Ang salitang “balagtasan” ay nagmula sa orihinal na apelyido ni
Francisco ‘Balagtas’ Baltazar. Nabuo ito mula sa pagpupugay at
pagdiriwang ng anibersaryo ng kapanganakan ng may-akda ng Florante
at Laura na si Francisco Baltazar.
Ang mga Ilokano ay may Bukanegan na hango sa apelyido ni Pedro
Bukaneg na kilalang makata ng Iloko. Ang mga Kapampangan naman
ay may Crissotan, na hango sa apelyido ni Juan Crisostomo Soto na
makata ng Kapampangan.
Ang Bukanegan at Crissotan ay patunay ng pagkilala sa kadakilaan
ng mga makata sa magkaibang rehiyon ngunit kapwa pananda o
patunay ng pagdakila sa Ama ng Makatang Tagalog na si Francisco
Balagtas na nauna at sandigan ng salitang balagtasan.
Suriin Natin
Suriin Natin
Mga Elemento ng Balagtasan
Ang Balagtasan, tulad ng ibang akdang pampanitikan ay
nagtataglay ng mahahalagang element. Ang bawat isa sa mga
elementong ito ay nararapat malinang nang husto sa kabuuan
ng akda upang higit itong mapahalagahan ng mga
mambabasa o manonood. Ang mga element ng balagtasan ay
ang mga sumusunod:
🠶 Tauhan
🠶 Pinagkaugalian
🠶 Paksa / Isyung Pagtatalunan
🠶 Mensahe / Mahalagang Kaisipan
Mga Elemento ng Balagtasan
A. Mga Tauhan ng Balagtasan
Lakandiwa
Ito ang makatang namamagitan sa dalawang panig
na nagtatagisan ng mga katwiran sa matulain at masining na
pamamaraan.
Ang Lakandiwa ang kalimitang nagsisimula ng
balagtasan sa pamamagitan ng pagpapakilala sa mnga pangkat
na nagtatalo at gayundin sa paglalahad sa madla ng paksang
pagtatalunan.
Mga Elemento ng Balagtasan
Mambabalagtas
Mga makata o mambabalagtas ang tawag sa panig na
nagtatalo sa balagtasan kung saan ang isa ay sang-ayon at ang isa naman
ay sa panig ng di sang-ayon sa paksang pinagtatalunan. Hangarin ng
bawat panig na mapaniwala ang katalo at ang mga tagapakinig sa
kanyang pangangatwirang inilalahad.
Dapat gumamit ang mga mambabalagtas ng mga salitang
tiyak at malinaw upang ang kanilang mga pangangatwiran ay ganap na
maunawaan.
Dapat din silang magbigay ng mga patunay na
makatotohanan kaya’t nararapat na ang bawat panig ay may sapat na
kaalaman sa paksang pinagtatalunan upang maging handa sa pagtugon
sa ano mang pag-uusisa ng kalaban tungkol sa paksa.
Mga Elemento ng Balagtasan
Mambabalagtas
Narito ang mga katangian dapat taglayin ng isang
mambabalagtas:
1. Marunong at sanay tumindig sa harap ng madla.
2. May magandang kaasalan sa pakikipagtalo, hindi
pikon
3. May pagsasaalang-alang at pitagan sa kanyang
katalo,
sa Lakandiwa at sa mga nakikinig.
Mga Elemento ng Balagtasan
Mga Manonood
Ang mga Manonood ay ang mga tagapakinig na
minsa’y sila ring nagbibigay ng hatol sa mga narinig na
paglalahad ng mga katwiran ng magkabilang panig.
Mga Elemento ng Balagtasan
B. Pinagkaugalian
Gaya rin ng ibang tula, taglay rin ang balagtasan ang
mga katangian ng tulang Pilipino: tugma, sukat at indayog.
TUGMA – ang tawag sa pag-iisang tunog ng mga huling
pantig sa huling salita ng bawat taludtod ng balagtasan.
SUKAT – naman ang tawag sa bilang ng pantig sa bawat
taludtod.
INDAYOG – naman ang sining ng pagbibigkas na siyang
nagbibigay kariktan sa balagtasan na siyang umaakit sa mg a
tagapakinig.
Mga Elemento ng Balagtasan
C. Paksang Pagtatalunan
Ito ang pinakatema o isyung pagtatalunan ng mga
mambabalagtas. Kalimitang ito ay mga napapanahong
isyung nagdudulot ng malalaking katanungan sa mga
mamamayan. Kinakailangang ang tema ng balagtasan ay
maging tiyak upang sa gayon ay malilimitahan ang sakop at
lawak ng paksang pagtatalunan.
Ang kalimitang paksain o isyung pinagtatalunan sa
balagtasan ay mga paksang may kinalaman sa politika,
ekonomiya, kultura, pag-ibig, kalikasan, lipunan, edukasyon
at maging mga karaniwang bagay.
Mga Elemento ng Balagtasan
Ilan sa mga halimbawa ng paksa ay ang mga sumusunod:
Paksang may kinalaman sa Politika:
“Sino ba ang higit na Nakakatulong sa Pag-unlad ng Bansa:
Mamamayan o Pamahalaan?”
Paksang may kinalaman sa Kultura:
“Dapat Ba o Di dapat Uliranin ang mga Katangiang Pilipino Pilipino”
Paksang may kinalaman sa Ekonomiya:
“Dapat ba o Hindi Dapat Magtrabaho sa Ibang Bansa ang mga
Kababaihan?”
Mga Elemento ng Balagtasan
D. Mensahe o Mahalagang Kaisipan
Isa pa sa mahalagang elemento ng balagtasan ay ang
paghahatid nito ng malinaw na mensahe sa mga nakikinig. Ang
balagtasan ay di lamang isang uri ng libangan kundi ito ay
mainam ding paraan upang maipabatid sa madla ang mga
napapanahong isyung dapat pag-isipan ng mga mamamayan.
Upang malinaw na maihatid ang mensaheng nais iwan sa
mga nakikinig o manonood, may mahahalagang tungkuling
ginagampanan ang galaw, kumpas, at ekspresyon ng mukha sa
pagpaparating ng damdaming nais ipadama ng mambibigkas
sa kanyang mga tagapakinig.
Gawin Natin
Sagutin ang mga sumusunod na mga tanong:
1. Sino-sino ang mga mahahalagang tauhang bumubuo sa
balagtasan?
2. Kung ikaw ay bibigyan ng pagkakataong lumahok sa isang
balagtasan, aling tauhan ang nais mong gampanan?
3. Bakit mahalagang taglayin ng balagtasan ang mga katangian ng
tradisyunal na tulang Pilipinong tulad ng tugma, sukat at indayog?
4. Bakit mahalagang magkaroon ng paggalang at magandang
kaasalan ang mambabalagtas sa kanyang katalo, maging sa
lakandiwa at manonood?
5. Bakit kailangang magkaroon ng malawak na kaalaman ang
mambabalagtas sa paksang pagtatalunan?
PAGSULAT NG JOURNAL
Isulat sa iyong malinis na papel ang sagot sa mahalagang
tanong:
“Masasalamin ba sa mga akda tulad ng
balagtasan ang kulturang Pilipino sa panahong
naisulat ang mga ito? Bakit oo at bakit hindi?”
Karagdagang Gawain
Bilang karagdagang gawain, manood ng Balagtasan sa
YouTube o Internet kung saan makikita ang mga tamang kilos
at gampaning dapat taglayin ng mga taong kalahok sa
balagtasan. Gamit ang Text Map ay ipaliwanag ang mga ito
batay sa iyong nakita o napanood.
Karagdagang Gawain

Aralin 1 Grade 8.pptxAralin 1 Grade 8.pptx

  • 1.
    Aralin 3: Alinang Nakahihigit sa Dalawa: Dunong o Salapi? “Ang salapi ay maituturing na kayamanan taglay ngunit kailangan ng karunungan sa pagtatamo ng makabuluhang buhay”
  • 2.
    Mahalagang Tanong 🠶Paano dapatgamitin ang mga kaloob ng Maykapal – ito man ay karunungan o material na kayamanan?
  • 3.
    Pagpapalalim na Gawain 🠶Mulina naming masusubok ang husay mo sa pagsulat. Susulat ka ng isang paglalahad tungkol sa kahalagahan ng edukasyon sa buhay ng mga kabataan upang magkaroon ng maayos at masaganang buhay. Gagawin mo ito bilang kabahagi ng isang grupong may adbokasyang mapabuti ang asal at pag- uugali ng mga kabataan sa kasalukuyan.
  • 4.
    “Life is anot a series of chances but a series of choices”. Ito ay isang katotohanang dapat maunawaan ng bawat isang tao. Ang ating pipiliing desisyon sa kasalukuyan ang siyang maghahatid sa atin sa uri ng buhay sa hinaharap. Simulan Natin
  • 5.
    Simulan Natin Bilang panimulanggawain, ilahad ang iyong mga dahilan sa mga gagawin mong pagpili sa sumusunod na mga sitwasyon. 🠶Kung ikaw ay bibigyan ng pagkakataong makapamili ng lugar na titirhan, anong mas pipillin mo, ang manirahan sa lungsod o sa probinsya? Bakit?
  • 6.
    Simulan Natin 🠶Kung ikaway pagkakalooban ng iyong magulang ng mana, ano ang mas nais pipiliin mo, lupa o bahay? Bakit? 🠶Kung ikaw ay pagkakalooban ng Diyos, ano ang mas pipiliin mo, karunungan o kayamanan? Bakit?
  • 7.
    Suriin Natin BALAGTASAN Ang salitang“balagtasan” ay nagmula sa orihinal na apelyido ni Francisco ‘Balagtas’ Baltazar. Nabuo ito mula sa pagpupugay at pagdiriwang ng anibersaryo ng kapanganakan ng may-akda ng Florante at Laura na si Francisco Baltazar. Ang mga Ilokano ay may Bukanegan na hango sa apelyido ni Pedro Bukaneg na kilalang makata ng Iloko. Ang mga Kapampangan naman ay may Crissotan, na hango sa apelyido ni Juan Crisostomo Soto na makata ng Kapampangan. Ang Bukanegan at Crissotan ay patunay ng pagkilala sa kadakilaan ng mga makata sa magkaibang rehiyon ngunit kapwa pananda o patunay ng pagdakila sa Ama ng Makatang Tagalog na si Francisco Balagtas na nauna at sandigan ng salitang balagtasan.
  • 8.
  • 9.
    Suriin Natin Mga Elementong Balagtasan Ang Balagtasan, tulad ng ibang akdang pampanitikan ay nagtataglay ng mahahalagang element. Ang bawat isa sa mga elementong ito ay nararapat malinang nang husto sa kabuuan ng akda upang higit itong mapahalagahan ng mga mambabasa o manonood. Ang mga element ng balagtasan ay ang mga sumusunod: 🠶 Tauhan 🠶 Pinagkaugalian 🠶 Paksa / Isyung Pagtatalunan 🠶 Mensahe / Mahalagang Kaisipan
  • 10.
    Mga Elemento ngBalagtasan A. Mga Tauhan ng Balagtasan Lakandiwa Ito ang makatang namamagitan sa dalawang panig na nagtatagisan ng mga katwiran sa matulain at masining na pamamaraan. Ang Lakandiwa ang kalimitang nagsisimula ng balagtasan sa pamamagitan ng pagpapakilala sa mnga pangkat na nagtatalo at gayundin sa paglalahad sa madla ng paksang pagtatalunan.
  • 11.
    Mga Elemento ngBalagtasan Mambabalagtas Mga makata o mambabalagtas ang tawag sa panig na nagtatalo sa balagtasan kung saan ang isa ay sang-ayon at ang isa naman ay sa panig ng di sang-ayon sa paksang pinagtatalunan. Hangarin ng bawat panig na mapaniwala ang katalo at ang mga tagapakinig sa kanyang pangangatwirang inilalahad. Dapat gumamit ang mga mambabalagtas ng mga salitang tiyak at malinaw upang ang kanilang mga pangangatwiran ay ganap na maunawaan. Dapat din silang magbigay ng mga patunay na makatotohanan kaya’t nararapat na ang bawat panig ay may sapat na kaalaman sa paksang pinagtatalunan upang maging handa sa pagtugon sa ano mang pag-uusisa ng kalaban tungkol sa paksa.
  • 12.
    Mga Elemento ngBalagtasan Mambabalagtas Narito ang mga katangian dapat taglayin ng isang mambabalagtas: 1. Marunong at sanay tumindig sa harap ng madla. 2. May magandang kaasalan sa pakikipagtalo, hindi pikon 3. May pagsasaalang-alang at pitagan sa kanyang katalo, sa Lakandiwa at sa mga nakikinig.
  • 13.
    Mga Elemento ngBalagtasan Mga Manonood Ang mga Manonood ay ang mga tagapakinig na minsa’y sila ring nagbibigay ng hatol sa mga narinig na paglalahad ng mga katwiran ng magkabilang panig.
  • 14.
    Mga Elemento ngBalagtasan B. Pinagkaugalian Gaya rin ng ibang tula, taglay rin ang balagtasan ang mga katangian ng tulang Pilipino: tugma, sukat at indayog. TUGMA – ang tawag sa pag-iisang tunog ng mga huling pantig sa huling salita ng bawat taludtod ng balagtasan. SUKAT – naman ang tawag sa bilang ng pantig sa bawat taludtod. INDAYOG – naman ang sining ng pagbibigkas na siyang nagbibigay kariktan sa balagtasan na siyang umaakit sa mg a tagapakinig.
  • 15.
    Mga Elemento ngBalagtasan C. Paksang Pagtatalunan Ito ang pinakatema o isyung pagtatalunan ng mga mambabalagtas. Kalimitang ito ay mga napapanahong isyung nagdudulot ng malalaking katanungan sa mga mamamayan. Kinakailangang ang tema ng balagtasan ay maging tiyak upang sa gayon ay malilimitahan ang sakop at lawak ng paksang pagtatalunan. Ang kalimitang paksain o isyung pinagtatalunan sa balagtasan ay mga paksang may kinalaman sa politika, ekonomiya, kultura, pag-ibig, kalikasan, lipunan, edukasyon at maging mga karaniwang bagay.
  • 16.
    Mga Elemento ngBalagtasan Ilan sa mga halimbawa ng paksa ay ang mga sumusunod: Paksang may kinalaman sa Politika: “Sino ba ang higit na Nakakatulong sa Pag-unlad ng Bansa: Mamamayan o Pamahalaan?” Paksang may kinalaman sa Kultura: “Dapat Ba o Di dapat Uliranin ang mga Katangiang Pilipino Pilipino” Paksang may kinalaman sa Ekonomiya: “Dapat ba o Hindi Dapat Magtrabaho sa Ibang Bansa ang mga Kababaihan?”
  • 17.
    Mga Elemento ngBalagtasan D. Mensahe o Mahalagang Kaisipan Isa pa sa mahalagang elemento ng balagtasan ay ang paghahatid nito ng malinaw na mensahe sa mga nakikinig. Ang balagtasan ay di lamang isang uri ng libangan kundi ito ay mainam ding paraan upang maipabatid sa madla ang mga napapanahong isyung dapat pag-isipan ng mga mamamayan. Upang malinaw na maihatid ang mensaheng nais iwan sa mga nakikinig o manonood, may mahahalagang tungkuling ginagampanan ang galaw, kumpas, at ekspresyon ng mukha sa pagpaparating ng damdaming nais ipadama ng mambibigkas sa kanyang mga tagapakinig.
  • 18.
    Gawin Natin Sagutin angmga sumusunod na mga tanong: 1. Sino-sino ang mga mahahalagang tauhang bumubuo sa balagtasan? 2. Kung ikaw ay bibigyan ng pagkakataong lumahok sa isang balagtasan, aling tauhan ang nais mong gampanan? 3. Bakit mahalagang taglayin ng balagtasan ang mga katangian ng tradisyunal na tulang Pilipinong tulad ng tugma, sukat at indayog? 4. Bakit mahalagang magkaroon ng paggalang at magandang kaasalan ang mambabalagtas sa kanyang katalo, maging sa lakandiwa at manonood? 5. Bakit kailangang magkaroon ng malawak na kaalaman ang mambabalagtas sa paksang pagtatalunan?
  • 19.
    PAGSULAT NG JOURNAL Isulatsa iyong malinis na papel ang sagot sa mahalagang tanong: “Masasalamin ba sa mga akda tulad ng balagtasan ang kulturang Pilipino sa panahong naisulat ang mga ito? Bakit oo at bakit hindi?”
  • 20.
    Karagdagang Gawain Bilang karagdaganggawain, manood ng Balagtasan sa YouTube o Internet kung saan makikita ang mga tamang kilos at gampaning dapat taglayin ng mga taong kalahok sa balagtasan. Gamit ang Text Map ay ipaliwanag ang mga ito batay sa iyong nakita o napanood.
  • 21.