anboto
2012ko abenduaren 6a
11. urtea durangaldeko astekaria azokako ale berezia www.anboto.org
www.anboto.org
Guneen azoka, inoizko
egitarau zabalenarekin
Egun bat gutxiagorekin, baina egitarau
oparoagaz datorkigu 47. Euskal Liburu eta Disko
Azoka. Euskal sortzaileek zazpi gunetan
aukeztuko dituzte euren lanak
Argazki Press
ARGIZAIOLA 6 IJITOAK 10-12
Benito Lertxundiri Kultura ijitoa ezagutzeko
emango diote Argizaiola aukera Durangoko Azokan
Gerediaga Elkarteak Benito Lertxundi abeslari oriota- Berbaldiak, ipuin kontakizunak, tailerrak, film emanaldiak eta
rrari emango dio aurten Argizaiola omen saria. Horrez ikuskizun berezi bat prestatu dute Gerediagak eta ijitoen
gainera, ‘Oroimenaren oraina’ disko berria aurkeztera kulturaren alde diharduen Kale dor Kayiko elkarteak
ere badator Lertxundi Azokara: “Jendearekin dauka- azokarako. Erromintxela hizkerari buruzko mahai-ingurua
dan harreman hori izugarrizko saria iruditzen zait”. antolatu dute abenduaren 9rako.
Liburu eta DiskoAzoka 3
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
Azokako egitaraua
liburu berriak (Gidor Bilbao eta Jesus Mari Makazaga-
ABENDUAREN 6an Zabala Artetxe, Mamen Garate, Eneritz Gorrotxategi eta
Aitziber Otegi-Euskal Herriko Trikitixa Elkartea), Aretoan. EHU), Aretoan.
14:00 11 Kantatzeko liburua (Urko Egaña, Olatz 14:30 Idazleei galdezka liburua (Patxi Salabarri Muñoa eta
Amozarrain, Antton Iztueta, Oskar Estanca eta Leire Gidor Bilbao-EHU), Aretoan.
11:00 Ipuin kontalari inprobisatua (Fede Badiola), Derteano-Lanku), Aretoan. 15:00 Afrikako kontuan ipuin kontalariekin liburua (Afric
Kabi@-n. Baita 17:30ean ere. 14:00 Euskal jolas interaktiboak, Kabi@-n. Forum), Aretoan.
12:00 Inaugurazio ekitaldia. ‘Nire kea zurearen palian 14:30 Rock y violencia, una historia de Eskorbuto liburua 15:30 Arratiako ipuinak sutondoan legez liburua (Angel
dao’. Euskal kultura eta ijitoena batuz fusio ikuskizuna. (Roberto Ortega-Banizu Nizuke), Aretoan. Larrea eta Bibiñe Pujana- Mendebalde Kultura Alkartea),
Bertsoak, musika eta txalapartagaz: Amets Arzallus eta 14:30 Arrasate 1936: Emakumea, gerra eta errepresioa Aretoan.
Arkaitz Estiballes besteak beste. Areto Nagusian dokumentala (Intxorta kultur elkartea), Irudienean. 16:00 Euskarazko proiektuen aurkezpen sorta: Tabu 10, 10
12:00 Umeentzako antzerki maratoia: Eingo al deu 15:00 Zestoako musika historiaren konpasean liburua hizlari, 10 minutu, 5 galdera eta hitz tabuak, Kabi@-n.
amets? (Ttak); Papo Pupa (Hipo ta Tomax); Zapata (Garikoitz Mendizabal-Danbolin Zulo kultur elkartea), 16:00 Mussche liburua (Kirmen Uribe-Susa), Aretoan.
gorriak (Patata Tropikala); Boli, bili, boli (Pantzart); Aretoan. 16:00 Psicoblock (David Maeztu-Bideografik), Irudienean.
Txarlestrup (Zirika Zirkus), San Agustin kulturgunean. 15:15 Sirena hotsak dokumentala (Ahaztuak 1936- 16:30 Aizkora hotsak goi mendietan (Eukeni Arriortua-
12:30 Aurkezpena: Tranxmedia proiektua (Korrika, EHU eta 1977), Irudienean. Bideografik), Irudienean.
ETBren arteko diziplina anitzeko proiektua), Kabi@-n. 15:30 Hitzaldia: Kultura gonbidatua Emakume ijitoaren 16:30 Azula diskoa (Mikel Urdangarin- KAP), Aretoan.
12:30 Zineuskadi: zinema euskaraz: Freddy Igeldegi aldarria, Aretoan. 17:00 Mahai ingurura: Askarako Hausnarketa Zikloa.
(P. Dodd). 13:45ean, Hanburgesaren zaparrada 16:00 Hitzaldia: Ekonomiaz interneten (Miren Dobaran, Zergaitik ez da euskal kulturgintza komunikabideetan
(P. Lord eta C. Miller). 17:30ean, Rio (C. Saldanha), Adrian Zelaia eta Errukane Aperribai-Ekai Center), ikusgarri? (Karmelo Landa, Urtzi Urrutikoetxea eta Goizalde
Irudienean. Bikoizketa tailerrak (6-12 urte), 15:30ean. Aretoan. Landabaso. Moderatzailea: Alberto Barandiaran), Aretoan.
13:30 Zazpi ebidentzia birjaiotzarako liburua (Xabier 16:00 Euskarazko bakarrizketak, Kike Amonarrizek 17:30 Antzerki maratoia: Iragan perfektua (Horman
Amuriza-Lanku), Aretoan. gidatuta, San Agustin kulturgunean. Poster); Biba zorrien izurritea (Abarka); Ispilua (Aldatzen
14:00 Al mal tiempo buena arcada liburua (Iban Gorriti 16:00 Kultura gonbidatua: Latcho Drom (Tony Gatlif), laguntzen); Bejondaigula (Ttanttaka); Izan bedi
eta Pablo Salgado-Banizu Nizuke), Aretoan. Irudienean. emakumea (Koldarrak), San Agustin kulturgunean.
14:30 Euskal Herriko Eskualdeak + 15 urteren ondoren 16:00 Hitzaldia: Nortasun digitala (Maite Goñi), 18:00 Barrura begiratzeko leihoak dokumentala (Txaber
liburua (ENA), Aretoan. Kabi@-n. Larreategi-Zinez), Irudienean.
15:00 Euskararen Herriaren konstituzioan liburua 17:00 ETA- PNV Crónica oculta (1960-1979) liburua 18:30 Hitzaldia: Oroitzak: Gudaren 75. urteurrena. Gerrak
(Urtzi Ihitza Sainz-Lemuria), Aretoan. (Jose Felix Azurmendi-Ttarttalo), Aretoan. apurtu ez zituen arkatzak (Jon Kortazar), Aretoan.
15:30 Al son del punk liburua (Josu Trueba eta 17:00 Euskarazko softwareak, Kabi@-n. 18:30 Oreretako Kabia ekimenak 2012an martxan
Pablo Salgado- Banizu Nizuke), Aretoan. 17:30 Euskal Estatuari bidea zabaltzen liburua (Txomin jarritako proiektuaren alde teknologikoari buruzko
16:00 1512: Konkistaren ondorioak. Consecuencias de la Lorca-Ipar Hegoa Fundazioa eta UEU), Aretoan. aurkezpena, Kabi@-n.
Conquista liburua (Angel Rekalde eta Joseba Asiron- 18:00 Mahai ingurura: Oroitzak: Gudaren 75. urteurrena.
Txertoa eta Nabarralde), Aretoan. Elizaren eragina gerran eta bakean (Iñaki Goiogana, Enara
16:30 Eguberria liburua (Marta Casares, Juan Cruz Garcia eta Asier Madarieta. Moderatzailea: Jabi Onaindia),
Igerabide eta Elena Odriozola- Nerea argitaletxea), Aretoan.
17:00 El caso vasco: el desarrollo humano sostenible
Aretoan.
18:00 Antzerki maratoia: Mortimer (Kukubiltxo); 7tik 3
ABENDUAREN 9an
liburua (Juan Jose Ibarretxe-Oveja Negra), Aretoan. (Zurriola ikastola); Aktibo toxikoa (Bederen 1), San
17:30 Finlandiera-Euskara hiztegia (Joseba Ossa- Euskal Agustinen.
Herria Finlandia eta Suomi elkarteak), Aretoan. 18:00 Gazta zati bat dokumentala (Jon Maia eta Angel 10:00 Euskarazko bideoklipak buklean, Irudienean.
18:00 Hitzaldia: Oroitzak: Gudaren 75. urteurrena. Oiarbide-Nazioen Mundua elkartea), Irudienean. 10:30 Euskarazko film laburrak, Irudienean.
Eguna-ren egunak (Hizlaria: Xabier Altzibar), Aretoan. 18:30 Sei2012 sari banaketa Kabi@-n. 11:00 San Blas begietan liburua (Lorea Madina eta Txelu
18:30 Aurkezpena: Euskarazko bideojokoetarako Angoitia-Abadiñoko Udala eta Gerediaga elkartea), Aretoan.
mugimenduak hartzeko aplikazioa, Kabi@-n. 11:20 Liburua eta dokumentala: Gerra Zibila
19:00 Practice your music (Balea), Kabi@-n. Durangaldean 1936-1937 (Jon Irazabal eta Pablo
19:00 Euskarazko bideoklipak, Irudienean. Garitaonandia-Gerediaga), Aretoan.
12:00 Mahaingurua: Bikoizketa vs. azpitituluak (Ane
20:30 Gauean argi: Benito Lertxundiri argizaiola. San
Agustin kulturgunean Jon Maiak gidatuta (Gerediaga). ABENDUAREN 8an Muñoz, Luistxo Fernandez, Marian Galarraga eta Iñako
Gurrutxuga. Moderatzailea: Mikel Garcia), Irudienean.
12:30 El Gernika de Richthofen. Un Ensayo de
10:00 Euskarazko bideoklipak, Irudienean. bombardeo de terror liburua (Xabier Irujo Ametzaga eta
ABENDUAREN 7an 10:30 Euskarazko film laburrak, Irudienean.
10:30 Teknologia libre desberdinen arteko tailer irekia:
Jon Irazabal-Gerediaga), Aretoan.
13:30 Damutzen ez direnak liburua (Itxaso Araque-Elkar),
Durangoko Azoka (Gorka Julio), Kabi@-n. Ondorioak Aretoan.
15:30ean. 14:00 Aurkezpen hitzaldia: Gipuzkoaren ekonomi
10:00 Euskarazko bideoklipak, Irudienean. 10:30 Txistu Symphonic diskoa (Garikoitz Mendizabal- garapena (Ekai Center). (Haritz Salaberria eta Adrian
10:30 Jolas interaktiboa: QR kode bidezko Altxorraren bila Euskal Herriko Txistulari Elkartea), Aretoan. Zelaia) Aretoan.
(Maite Goñi), Kabi@-n. Sari banaketa, 13:30ean. 10:50 La II. Republica y la Guerra Civil en Deusto liburua 14:00 Euskara jendea dokumental sorta (Ibaizabal,
10:30: Ideia batzuk krisi madarikatu hau gainditzeko (Borja Sarrionandia- Ahaztuak 1936-1977), Aretoan. Mendebalde eta Zenbat Gara elkarteak), Irudienean.
(Jabier Lertxundi eta Koikili Lertxundi-Itzartu 11:00 Antzerki maratoia: Iragan perfektua (Horman 14:30 Munich 1962: Isildu egia (Ane Ablanedo, Larraitz
Aholkularitza) liburua, Areto nagusian. Poster); Biba zorrien izurritea (Abarka antzerki taldea); Ariznabarreta. Olatz Zugasti, Naroa Anabitarte eta Ixaltxe
10:30 Euskarazko film laburrak, Irudienean Ispilua (Aldatzen laguntzen); Bejondaigula (Ttanttaka Arana), Irudienean.
11:00 Hazi Hezi: etxerako heziketa aldizkaria (Ainara Teatro); Izan bedi emakumea (Koldarrak antzerki taldea), 15:00 Una habitación propia liburua (Nerea Ayerbe-
Gorostizu eta Jose Mari Auzmendi-Xangorin), Aretoan. San Agustin kulturgunean. Consonni elkartea), Aretoan.
11:00 Euskarazko Wikipediaren elikatze masiboaren 11:10 La ciudad de los ojos grises liburua (Felix G. 15:30: Bidasoa: Kontrabandisten bidea liburua (Mikel
proiektua: Denbora luzerako proiektuari oinarriak ezarri Modroño-Algaida), Aretoan. Albisu eta Xabier Zugarramurdi-Sua), Aretoan.
eta hasiera ematea (UEU/ Wikipedia euskaraz), Kabia@-n. 11:30 Mareas eta Urak dakarrena liburuak (Toti Mtz. de 16:00 Euskarako film laburrak, Irudienean.
11:30 Haurrentzako atari interaktiboa: Lur gorrian barrena Lezea- Ttarttalo), Aretoan. 16:00 Historia crítica de la Guerra de Euskadi 1936-
(Amaia Etxepeteleku, Yoana Figueras, Lander Irazusta eta 12:00 Titiriteroen ipuinak liburua (Miren Amuriza, Gotzon 1937 liburua (J. Ramon Garai eta Jon Etxezarraga-Intxorta
Ritxi Lizartza- Bitanta eta Maramara), Aretoan. Barandiaran, Jasone Osoro, Mireia Delgado, Josu Martinez, 1937), Aretoan.
12:00 Hitzaldia: Idazle berriak autoedizioaren bidetik Uxue Alberdi, Juankar Lopez-Mugartza eta Pako Aristi- 17:15 Hitzaldia: Kultura gonbidatua. Flamenkoa, Aretoan.
(Gaizka Zubizarreta), Aretoan. Urtxintxa Eskola Bizkaia) Aretoan. Aurretik, liburu eta komiki aurkezpena, 16:30ean.
12:00 3Dn egindako 2012ko ekoizpenak, zuzendariekin: 12:30 Oroimen ekitaldia: Oroitzak: Gudaren 75. 18:00 Hitzaldia: Kultura gonbidatua Erromintxela,
Gose IIIII (Gose), Morritson eta Gartzia (Aiert Goenaga eta urteurrena: Ahaztera kondenatutako bertso eta hitzak Aretoan.
Jon Urraza), Jantzi Urdina (Keu Agirretxea) eta Kotoizko ahots berrietan, Aretoan. 18:00 3Dn egindako 2012ko ekoizpenak, zuzendariekin:
maitaleak (Mikel Clemente), Irudienean. 13:30 Zurgai-Poetas Vascos aldizkaria (J. Ramon Zabala GoseIIIII (Gose), Morritson eta Gartzia (Aiert Goenaga eta
12:30 Hitzaldia: Oroitzak: Gudaren 75. urteurrena. eta Javier Rojo), Aretoan. Jon Urraza), Jantzi Urdina (Keu Agirretxea) eta Kotoizko
Nafarroa: 500 hitzeko gutuna (Patxi Zabaleta), Aretoan. 13:50 La huelga de Potasas liburua (Ahaztuak 1936- maitaleak (Mikel Clemente), Irudienean.
12:30 Antzerki maratoia: Mortimer (Kukubiltxo); 7tik 3 1977), Aretoan. 19:00 Azokideei eskerrak emateko ekitaldia (Gerediaga),
(Zurriola ikastola); Aktibo toxikoa (Bederen 1), 14:00 Bertsolari (erakutsi gabeko 20 minutuko proiekzioa). Aretoan.
San Agustin kulturgunean. Asier Altuna eta Miren Amuriza, Irudienean (Txintxua Films). 19:00 Hura ez da lekua (Metrokoadroka kolektiboa), San
13:30 Maltzeta, soinu bete bihotz liburua (Juan Luis 14:10 Euskal Herriko Unibertsitateko euskarazko testu Agustin kulturgunea.
4.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 4 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Elkarlanean antolatutako Liburu aurkezpenak eta kontzertuak tarte-
katuko dira, besteak beste.
Irudienea
azokak zabaldu ditu ateak Euskarazko ikus-entzunezkoen txokoak
hainbat nobedade dakartza aurten. Besteak
beste, 2012an euskaraz 3Dn egindako ekoiz-
penak proiektatuko dituzte aurten.
2012ko Euskal Liburu eta Disko Azokak gozatzeko egun bat gutxiago izango du Szenatokia
Arte eszenikoen gunean, umeentzako argaz-
aurten. Hala ere, 300 ekitalditik gora antolatuko dituzte azokako zazpi guneetan ki maratoia eta beste hainbat ikuskizun
prestatu dituzte San Agustin Kulturgunean.
urrizketek alde guztietan eragin erakusten duten ekimenak “finkatu eta
M dute, eta azoka ez da gutxiago izan.
Egungo egoera ekonomikoa dela
eta, azokari egun bat kentzea erabaki du
Elkarlanaren garrantzia
indartzea” dutela helburu gaineratu dute.
Platerueneko emanaldiak azokaren egita-
rau ofizialaren parte dira. Aurkezpenean
Kabi@
Teknologia berrien espazioan, Euskarazko
Wikipediaren elikatze masiboaren proiek-
Gerediaga elkarteak. Bost egun barik, lau azpimarratu dute azaldu zutenez, “erreferente bilakatu dira tua erakutsiko dute eta QR kode bidez ‘Altxo-
iraungo du, beraz, Durangoko 47. Liburu eta Platerueneko kontzertuak”. rraren bila’ ibiliko dira, besteak beste.
Disko Azokak. Erabaki horrek egitarauan ez behin eta berriro
du eraginik izan, baina. Azokako eguneta-
rako 300 ekitalditik gora prestatu dituzte. Egi-
azokaren antolatzaileek Areto Nagusia
Azokaren inaugurazio ekitaldia, Nire kera
Plateruena
Beste ekitaldi askoren artean, Gatibuk eta
tarau hori guztia azokako zazpi gunetan zurearen palian dao gaur izango da, Betagarrik kaleratu berri dituzten lanak jen-
banatu dute: Areto Nagusian, Ahotsenean, 12:00etan. Euskal kultura eta ijito kultura daurrean erakutsiko dituzte. Musikaz gai-
Irudienean, Szenatokian, K@bian, Platerue- batzen dituen fusio ikuskizuna izango da. nera, Info7 irratiak Josep Lluis Carod Rovi-
nean eta Saguganbaran.
Elkarlanaren garrantzia azpimarratu
Aurten, gune bakoitzaren Bertsoak, musika eta txalaparta uztartuko
dira, Amets Arzallus eta Arkaitz Estiballese-
ra izango du gonbidatu berezi, Gara eta Noti-
cias taldeko zuzendariekin eta Berriako
dute behin eta berriro azokaren antolatzai- antolatzaileekin kin, besteak beste. zuzendariordearekin.
leek. “Elkarlana ardatza izan da egitaraua
antolatzeko, eta guneak kudeatzeko”, azal- koordinazio mahaia eratu Ahotsenea Saguganbara
du du Nerea Mujika Gerediagako presiden-
teak. Aurten gune bakoitzaren antolatzai-
du Gerediaga elkarteak Azoka zabaltzen denetik ateak zarratu arte,
sortzaileek euren lanak aurkezteko lekua
Berbaro elkarteak ume eta gazteei zuzen-
dutako ekitaldiak antolatuko ditu. Umeen
leekin koordinazio mahaia eratu dute. Azo- izango dute Ahotsenean. Aurten, 88 ema- artean irakurzaletasuna bultzatzea da txo-
karen izakera irekia eta parte-hartzailea naldi aurkeztuko dituzte Ahotsenea Gunean. ko honen helburua.
5.
Publizitatea 5
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
6.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 6 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
“Jendearekin daukadan harreman hori
izugarrizko saria iruditzen zait”
Benito Lertxundik (Orio, 1942) jasoko du aurtengo Argizaiola
saria. Errekonozimendua ikusten du sarien atzean, onespena
eta maitasuna ere bai. Baina, bere ustez, lanbidea bera da saria.
Ez dago geldi, ez kantugintzan, ez hausnarketan.
Zer sentsazio sortu dizu sariak? eboluzioan. Orduan ulertzen ez koa da hau. Gainera, gozarazi egin
Egiazki esateko, askotan saria nituen gauza asko ulertzen ditut dit. Adibidez, estudioko lanak ez
jasotzeko momentu hori ez zait orain, eta alderantziz izan daite- zaizkit gustatzen, behin ere ez
gehiegi gustatzen. Pixka bat arra- ke. Aldatzen goaz, uneoro. Urtee- zaizkit gustatu. Kasu honetan,
ro sentitzen naiz. Beharbada, tan eta urteetan, pertsonak gure estudioan ere inoiz baino azka-
oraindik hor, martxan, gabiltza- metamorfosia esperimentatzen rrago egin dugu diskoa. Azken
lako izango da. Jubilatuta egon- ari gara. Azkenean, guk gure lagi- egunean kasik penatuta bezala
go banintz ez dakit zer efektu nak uzten ditugu diskoetan, eta atera nintzen estudiotik. Nire
egingo lidakeen. Gainera, gure horiek kontsumitzen dituen jen- ibilbidean zerbait berria da hori.
lanbidea beti da saria, kontzep- deak agian ñabardura gehiago Hori guztia diskoarekin dago;
tu batean nolabait esateko: jen- ikusten ditu, ni egunero hil-bir- energia ona daukala iruditzen
dearen txaloa, onespena, batzue- jaiotze horretan bizi naizelako. zait.
tan maitasuna ere bai... Baina
Zer hartzen duzu kontuan abes-
“
beno, sarian beti ikusten duzu
errekonozimendu edo aitortza tiak sortzerakoan?
bat, eta maitasun puntu bat ere Lehenengo kezka letra izaten da,
bai. Hori guztia beti polita da. Kantuak ez dira zer esan. Egia esan, ez dakit zer
Zelan gogoratzen dituzu azoka-
guk gure etxean dagoen lehenago eta zer dagoen
atzetik. Azkenean, gauza bera
ren hasierak? edukitzeko; kantuek da. Kantua, hitzak berak defini-
Azokaren eta Ez Dok Amairu-ren tzen du dena dela, bere osotasu-
sorrerak urte berean izan ziren, hegan egiten dute nean. Baina, orokorrean letra
”
1965ean. Bidean elkarrekin joan batetik hasten naiz. Letra dau-
gara. Bigarren urtean, hiru han kadanean, letra hori da kantua-
egon ginen, txoko batean ipini- ren mapa. Letrak askotan esku-
tako tabladu txiki batean. Lour- Igartzen al duzu jendearen mai- tik eramaten zaitu; ematen du
des Iriondo zen bat, eta bestea tasuna? batzuetan letrak badakiela zer
ez dakit Lete edo Laboa zen. Bai. Oso nabarmena da. Oso pri- nahi duen eta zer ez. Batez ere,
Garai hartan denok gazte ginen, bilegiatua sentitzen naiz. Gusta- lehenik, zer nahi ez duen. Letra
eta denok geunden hazten. Gau- tzen zaidan hori egiten pasatzen bat fundamentu gutxirekin musi-
za berri baten aurrean geunden. ari naiz bizitza. Jendearekin katzen hasten zarenean, letra
dudan harreman hori, konplizi- segituan hasten zaizu protesta
Zelan ikusi duzu Azokaren ebo- tate edo afektibotasun hori, izu- egiten. Ikusten duzu ez duela
luzioa? garrizko saria iruditzen zait. adierazten adierazi beharko Argazki Press
Gaurkoak ez dauka ordukoare- lukeena. Kantari, bertutea ikus-
kin zerikusirik. Ez dira alferrik Aurten, Oroimenaren oraina ten diozu, esaten duzun hori Zein erreferentzia duzu musikan? musika daukazu: tabernan, dendan,
pasa ia 47 urte. Gauzak hasten disko berria aurkeztu duzu. lehen momentutik oso ondo ira- Disko hau entzunda, jende guztiak irratian... Kasik ematen du isiltasu-
direnean, beti ahalegin bat egi- Konturatu naiz, lanbide honetan kur daitekeenean. Orduan bada- esango dizu Leonard Cohen. Lehen nari ez diogula posibilitaterik ema-
ten duzu, gauzak ikasten-eta. gabiltzanok askotan ez dakigu- kizu musikak laguntzen diola. aldiz entzun nuenean, segituan hur- ten. Propio, neuk jarrita, oso gutxi
Gero, urteekin, ibiltzen ikasten la noiz ari garen lanean eta noiz Zaila da teorian azaltzen, baina bilekoa egin zitzaidan. Ordurako, entzuten dut.
duzu, tradizio bat egiten da, kasik ez. Ematen du, ez garela ari ezer senak esaten dizu orain dagoe- Orbaitzetako arma olaren kantuaeta
erritu bihurtzen da... Euskararen egiten, baina bagabiltza barru- la ongi, eta ez lehen. antzekoak banituen. Ordutik, beti- Saria ibilbideari lotutakoa da. Bai-
egunak dira, nolabait esateko. ko labe horretan gauzak egosten. danik belarria jarri diot Coheni. na ibilbidea ez da amaitu...
Denborarekin sona eta katego- Eta halako batean, atera egiten Zure abesti asko dagoeneko Bere estetikaren joerak niregan ere Nire filosofian beti egon da ez duda-
ria hartu du. Errealitate egin da. dira. Fase horretan ere egon nin- herriarenak direla esan ahal da. badaude. la ulertzen kantari batek edo lan
tzen denboralditxo bat ezer egin Benetako patua hori da. Kantuak espiritual bat egiten duen batek zer-
Eta zure eboluzioa? gabe. Batzuetan beldurra ere iza- ez dira guk gure etxean edukitze- Arakatzen ibiltzekoa al zara? gatik jubilatu behar duen. Ni jubila-
Bistan da ni ere ez naizela ordu- ten da gauza berri batekin has- ko; kantuek hegan egiten dute. Garai batean gehiago egiten nuen tuko nau osasunak, ez adinak.
koa, urte asko pasa direlako nire- teko. Bat-batean hasi nintzen, eta Behin gure eskuetatik joan dire- orain baino. Musikarekin gertatzen Sasoian nagoen bitartean, ez dut
gan ere. Aldaketak ere egon dire- egia esan azken disko honetan nean, bizitza propioa daukate. zait, hainbeste etortzen zaigula gaur ikusten inolako arrazoirik uzteko.
lako; ez ofizioan edo gauzak egi- oso ondo pasatu dut, inoiz ez Arnasteko haizea bezala; haize egun zeharka, eskatu gabe... Bazter Ongi nago eta honetan jarraituko dut,
teko moduan, baizik eta nire bezala. Oso erraz atera den dis- hori leku guztietan ibili da. guztietan, sartzen zaren tokietan hori dakit egiten-eta.
7.
Publizitatea 7
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
8.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 8 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
‘Morritson eta Gartzia’ 3D-ko
lagun Morritsonen (Leire Olaran) etxean
geratuko da 'lotan'. Egonaldia, baina, hasie-
ran uste baino askoz gehiago luzatuko da.
Morritson, garai bateko punkia, ezkontze-
filma aurkeztuko dute tan jotzetik bizi da egun; Gartzia, ostera, zero-
tik hasi eta antzezlan urratzaile bat estrei-
natzeko gogoz dabil. Bien artean zerbait
Euskaraz 3D formatuan ekoizten den lehenengo film luzea da hau egingo dute? Zer? Inspirazioaren bila, egu-
neroko hainbat bizipenekin egingo dute
orritson eta Gartziaaurkeztuko dute martxan proiektua. Aiert Goenaga, filmaren Jon Urrazaren Morritson eta Gartzia, topo, bikote arteko gorabeherak eta ikus-
M Aiert Goenaga eta Jon Urraza zine-
ma zuzendariek azokako Irudie-
nea gunean. 3D formatuan egindako eus-
zuzendarietako bat eta ekoizlea izateaz gai-
nera, azokaren zuzendaria da. Aurrekontu
txikiagaz grabatu dute filma: bost egunean
antzezlana izango da filmaren oinarria.
Urraza filmeko zuzendaria izateaz gainera,
aktore nagusia da, Leire Olaranekin bate-
leek espero izango ez duten bukaerarekin.
Bideoklipak 3D-n
karazko lehenengo film luzea da, eta Duran- eta 30 orduko grabazioagaz ekoiztu dute ordu ra. Gidoiak komedia eta drama modu sines- Morritson eta Gartzia film luzearekin bate-
goko Azokagaz elkarlanean jarri dute eta laurdeneko iraupena duen film luzea. garrian nahasten dituela azaldu du Urra- ra, Gosek, Keu Agirretxeak eta Mikel Clemen-
zak. tek 3D formatuan grabatu dituzten bideo-
Aspaldiko partez, parrandan elkarre- klipak aurkeztuko dituzte Irudienea gunean.
kin batu ostean, Gartzia (Jon Urraza) bere
Bost egunean eta
30 orduko grabazioagaz
ekoiztu dute 3D
formatuan film luzea
Aiert Goenagak eta Jon
Urrazak ‘Morritson eta
Gartzia’ aurkeztuko dute
Irudienea gunean
Nestor Basterretxea (Bermeo, 1924) artista koloreei argazkiak egiten dizkiet. Izan ere,
Liburu eta Disko Azoka, ezagunak sortu du aurten 47. Liburu eta Dis-
ko Azokarako kartela. Gaurkotasuna eta
kolore aberastasun ikaragarria dago horre-
tan. Argazkia handitu eta collage bat egiten
Basterretxearen begiradatik etorkizuna uztartu gura izan ditu kartelean:
“Erabili dudan ideia da, gure herriko sor-
kuntzaren azken lanak ezagutaraztea hel-
dut, koloreak espazio geometrikoetan sar-
tzen ditut ondoren”. Horrela sortu du Bas-
terretxeak egunotan alde guztietan dagoen
Aurten, Nestor Basterretxea artista bermeotarrari buru duen azokan, gaurkortasuna eta etor- azokako kartelaren irudia.
kizuna daudela presente”. Basterretxeak dioenez, aurretik egin izan
eskatu dio Gerediagak azokarako kartela sortzeko Kartela sortzeko prozesuari buruz adie- dituen karteletan teknika ez zen bereziki
razi duenez, “azken aldian lantzen ari nai- berritzailea: collage-a edo marrazkia erabil-
zen teknika baliatzea pentsatu dut. Dagoe- tzen zituen. Euskal antzerki taldeen, libu-
neko erabiltzen nabilen teknika da, baina ruen eta diskoen azalerako ilustrazioak egin
gehiago sakontzea gura dut”. Matxuratuta izan ditu. Azkena, Bedaxagar kantariaren dis-
dagoen telebista batetik sortu zaiola ideia koaren azala izan da. Basterretxeak azaldu
azaldu zuen kartelaren aurkezpenean: “Sei duenez, “asko miresten ditut poeta herri-
bat hilebete eman ditut horrela lan egiten. koiak”.
Telebista matxuratzen denean pantailako
“Ohorea da”
Azoka ezagutzen du Nestor Basterretxeak.
Birritan egin du bisita azokara, eta adiera-
“Erabili dudan ideia da, zi duenez, “benetan harritu ninduen azo-
azokan, gaurkotasuna karen dimentsioak: jende kopurua, jendeak
azokarekiko duen lotura... Horrek guztiak
eta etorkizuna asko harritu eta poztu ninduen”. Hala ere,
azokako kartela egitea ez zitzaion sekula
daudela presente” bururatu: “Ez nuen sekula pentsatu egunen
batean azokako kartela egingo nuenik eta,
horregatik, benetan ohorea da”.
9.
Publizitatea 9
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
10.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 10 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
“Erromintxelak
erakusten du
posible dela
elkarbizitza”
Ijitoen kulturaren alde lan egiten duen Kale
dor Kayiko elkartearen presidenteordea da
Oscar Vizarraga. Erromintxela hizkeraren
inguruan jardungo du, abenduaren 9an
Zenbat denbora daramazue azo- txelari buruzko mahai-inguruan
karekin elkarlanean? parte hartuko dut. Azokako gure
Hiru urte daramagu Durangoko parte-hartzearen zutabeetariko
azokan parte hartzen. Gerediaga- bat izango da hori. Erromintxela,
ri proposamena egin genion aur- orain edo sekula ez izenburua ipi-
tengo azokaren kultura gonbida- ni diogu mahai-inguruari. Sin-
tua kultura ijitoa izan zedin, eta biosi kulturala posible dela era-
oso ondo hartu zuten. Ilusio han- kusten du erromintxelak: euskal-
diarekin dihardugu alde biek. dunaren eta ijitoarennahasketaren
adibidea da hizkera hori. Eskolastikako kideak, Nicolas ahal izango du, pen drive batean. hori mantentzeak daukan garran-
Zelan hartu zuen Gerediagak Jimenez ikerlariak, Jose Luis Lizun- Zein da erromintxelaren egoera tziaz. Euren identitate zeinu bat
zuen proposamena? Erromintxela euskaldunek uler- diak eta neuk. Erromintxela dia- gaur egun? delako hitz egiten eta transmiti-
“Arrazoia!”, izan zen erantzuna. tu ez zezaten ijitoek sorturiko hiz- lekto bat, baina talde etniko bat Egia da hiztun gutxi daudela, bai- tzen dute.
Penintsulako herriak, zein mun- kera dela idatzi dute zenbaitek... ere badela azaldu gura dugu, bes- na bizirik dago. Hiztunak egotea
duko herrialdeak gonbidatu dituz- Izan liteke euren kontra zegoen eta teak beste, mahai-inguru horre- arrakasta da berez, ikertu daite- Asko geratzen zaigu elkarren-
te azken urteetan. Euskaldunekin aurreiritziak zituen gizarte batean tan: talde etniko bat eratu du erro- keelako. Aldarrikatzen duguna da, gandik ikasteko.
bizitzen 600 urte daraman kultu- bizirauteko, euren identitatea gor- mintxelak. Kultura ijitoaren ezau- urgentziazkoa dela ikerketa hori Elkar ezagutzea falta zaigu. “Elkar
ra ez ahazteko eskatu genien. detzeko defentsa moduan erabi- garri eta jarrera sozial batzuk bizirik dagoen artean amaitzea. ezagutzeari elkar aintzatestea
li izana erromintxela ijitoek. Zapal- aldatzea ekarri du, euskaldunaren gehitzen badiogu, errespetua da
“
Elkarteko jendeak zelan hartu dutako herria izan da beti ijitoa, alde. Ijito euskaldunen gizarte tal- emaitza”, dio gure esloganak. Elkar
zuen azokaren parte izatea? ijitoak ez dira zapaltzaile izan. dea eratu du. Ijitoen eta euskal- ezagutzeko aukera da Durango-
Ilusio handiarekin. Kale dor Kayi- Gizartearen aurreiritzi eta beldu- dunen antza daukate, baina bes- koa. Beste gauza bat da aintzates-
ko elkartean dihardugunok oso rren biktima izan da herri ijitoa. te zerbait dira. Urgentziazkoa da tea. Horretarako borondatea behar
inplikatuta gaude gure herriare- Elkarteak sortu arte iruntzi egin ikerketa hizkera da, eta horixe eskatzen diegu bai
kin eta kulturarekin. Euskal Herri- behar izan ditugu aurreiritzi 1995ean egindako ikerketa har- payoei, bai ijitoei. Ijitoak payo
ko ijitoen elkarte guztiak batzen horiek. Euskal kultura ere ez da iji- tuko duzue domekako mahai- bizirik dagoen artean guztiak ez direla gurekin txarrak
dituen batzordeak ere parte har-
tu du antolakuntzan, eta beraz,
toengana asko hurreratu, askotan
aurreiritziei oihartzuna eman die.
inguruaren oinarritzat?
Bai, baina egin genuen ikerketa
amaitzea izan konturatzea ere nahi dugu.
FelipeVI.ak XVIII. mendean ijitoen
”
herritar askorengana ailegatu da horren aurkezpena egitea baino, kontra egindako Sarekada Han-
parte hartzeko proposamena. Euskaldunok ere badakigu zein gura duguna da aldarrikatzea, dian, injustiziaren kontra altxatu
zaila den kultura minorizatu bat ikerketa hori amaitu eta publiko ziren hainbat payo: euren etxee-
Mahai-inguru batean ere parte iraunaraztea. egin behar dela. Erromintxela Ijito gazteek ezagutzen al dute tan hartu zituzten ume ijitoak eta
hartuko duzu zuk, gainera. Bai. Beste herrialde batzuetan fenomeno soziolinguistikoak era- erromintxela? euren abizenak eman zizkieten.
Bai, egunero azokan egoteaz gai- erromintxelari buruz berba egin kusten du posible dela elkarbizi- Kultura ijitoari buruz gabiltza- Historia ezagutu behar dugu guz-
nera, abenduaren 9an Erromin- dugunean, asko harritu dira iker- tza, eta posible dela mestizajea. nean, kontuan hartu behar da iji- tiok. Zoritxarrez, aurreiritzi asko
lari guztiak. Ijitoek eurenak ez Bestalde, ikerketa bera eskuratu to gehienek, gure bizimoduaga- daude oraindino. Asko dago egi-
“
diren kultur ezaugarriak bere egi- gura duenak, kultura ijitoaren azo- tik, ez dutela unibertsitatean ika- teko, eta guregan dago aldaketa-
tea onartu dute, eta munduko kako erakusmahaian eskuratu si. Asko ez dira ohartzen hizkuntza rako indarra.
Euskaldunaren eta kasu bakarra dira: ijitoak bere kul-
turaren parte bat laga du euska-
ijitoaren
nahasketa da
raren alde. Oso gauza berezia da
hori. EGITARAUA
Erromintxela Nortzuk hartuko duzue parte
”
mahai-inguruan?
Josune Muñoz euskal filologo eta Abenduaren 6an zuna, Plateruenean. (Txalapartariak;
Las Fanis, Vembrulé eta Bienmesabe
taldeak; eta Arkaitz Estiballes eta
12:00 Nire kera zurearen palian dao ikuski- Amets Arzallus bertsolariak).
zuna, Areto Nagusian. (Parte har-
tzaileak: Txalapartariak; Las Fanis,
Vembrulé eta Bienmesabe taldeak;
eta Arkaitz Estiballes eta Amets
Abenduaren 8an
Arzallus bertsolariak). 11:00 Emakume ijitoen ipuin kontaketa
15:30 Ijitoen tailerrak: txapak, margoak... saioa, Saguganbaran.
Saguganbaran. 15:30 Ijitoen tailerrak: txapak, margoak...
Saguganbaran.
Abenduaren 7an
15:30 Ijitoen tailerrak: txapak, margoak...
Abenduaren 9an
Saguganbaran. 15:30 Ijitoen tailerrak: txapak, margoak...
15:30 Emakume ijitoaren aldarria berbal- Saguganbaran.
dia, Areto Nagusian. 17:15 Flamenkoari buruzko berbaldia,
16:00 Latcho Drom filmaren emanaldia, Areto Nagusian.
Irudienean. 18:00 Erromintxelari buruzko mahai-ingu-
16:30 Emakume ijitoen ipuin kontaketa rua, Areto Nagusian. Josune Muñoz,
saioa, Saguganbaran. Oscar Vizarraga, Nicolas Jimenez eta
22:30 Nire kera zurearen palian dao ikuski- Jose Luis Lizundia.
11.
Publizitatea 11
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
12.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 12 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Kultura ijitoa eta euskalduna
ikuskizun batean fusionatuta
Bertsolaritza, txalaparta, eta flamenkoaren hainbat estilo nahastuta
sortu dute azokarako, ‘Nire kera zurearen palian dao’ ikuskizuna
rromintxelazko izenburua Bertsolaritza eta txalaparta,
E ipini diote Durangoko Libu-
ru eta Disko Azokarako kul-
tura ijitoa eta euskalduna nahas-
Flamenkoaren
eta flamenkoaren hainbat estilo
uztartuko dituzte Nire kera zurea-
ren palian dao ikuskizunean. Izan
tuz sortu duten ikuskizunari: Nire hainbat estilo ere, flamenkoaren hainbat espa-
kera zurearen palian dao deitu rrutan diharduten hiru taldek par-
dute ikuskizuna, hau da,“Nire etxea uztartuko dituzte te hartuko dute emanaldian: rum-
zurearen ondoan dago”.
Abenduaren 7an, 22:30ean,
ikuskizunean ba eta hip hop-a egiten duen Zebe-
rioko Las Fanys bikoteak, pop
Plateruenean izango da txalapar- flamenkoan diharduen Vembrulé
taren doinua, bertsoak eta fla- taldeak, eta kantu flamenko eza-
menkoa batzetik sortu duten ikus- gunen bertsioak egiten dituen
kizuna. Azokaren irekieran ere Bienmesabe taldeko flamenko
eskainiko dute, bestalde, emanal- kantariak, gitarrista eta perkusio-
dia: abenduaren 6an, 12:00etan,
Azokaren irekiera nistak ariko dira Plateruenean.
Areto Nagusian. ekitaldian, eta Gitarren eta kantearen doinu
Asier Gonzalez eta Urtzi Ugal- flamenkoei berbak eta erritmo
de txalapartariek, Las Fanys, Vem- abenduaren 7an, berriak ipiniko dizkiete Gau Ijito
brulé eta Bienmesabe flamenko
taldeek eta Amets Arzallus eta
Plateruenean horretan, bestalde, Amets Arzallus
eta Arkaitz Estiballes bertsolariek
Arkaitz Estiballes bertsolariek par- eta Asier Gonzalez eta Urtzi Ugal-
te hartuko dute ikuskizunean. de txalapartariek.
“Hazi egin da emakume ijitoen parte
Zein izango da Durangoko azo-
karen barruko Sim Romi elkar-
tearen parte-hartzea?
Bi espazio desberdinetan hartu-
ko dugu parte. Batetik, 2010ean
Bizkaiko Aldundiaren Berdintasu-
na saria jaso zuen proiektuari
hartzea gizarteko hainbat esparrutan”
buruzko berbaldia eskainiko dugu.
Gazteekin berdintasuna lantzeko
Kale dor Kayiko elkartean berdintasun saileko koordinatzailea eta Sim Romi emakume
egiten dugun lana azalduko dugu.
Bestetik, artisautza azokaren
ijitoen elkartean presidentea da Rosa Jimenez. Hitzaldia eskainiko du, abenduaren 7an
barruan hainbat erakustaldi egin-
go ditugu: zumezko saskiak zein kriminazio hirukoitza desmun-
kafea zelan egiten zituzten, edo- tatzen hasteko garaia da.
ta antzinako emakume ijitoek
zelako arropa erabiltzen zuten Emakume ijitoek Durangoko
erakutsiko dugu, besteak beste. Iji- Azokan edukiko duten parte-
to herria su baten inguruan zelan hartzearen beste adibide bat,
bizi zen ere erakutsiko dugu. ipuin kontalaritza saioa izango
da. Umeei zuzenduta, Sagugan-
“
bara gunean egingo duzue,ezta?
Bai, Soraya Motos elkarteko kideak
idatzi duen Jani eta ilargia libu-
Berdintasuna saria ruan oinarrituriko ipuin kontala-
jaso zuen proiektuari ritza saioa eskainiko dugu. Ipuin
ijitoen inguruko liburua da Jani
buruzko berbaldia eta ilargia. Sei ipuin biltzen ditu
eskainiko dugu liburuak, eta gazteleraz, euskaraz
eta ijitoeraz kaleratu dute. Ama-
”
mari entzundako ipuinekin egin
du Motosek liburua. Saio bi eskai-
niko ditu, abenduaren 7an goizean
Zertan datza zuen elkarteak gaz- eta arratsaldean.
teekin egiten duen lan horrek?
Proiektua 16 eta 35 urte bitarteko Zelan hartu duzue Durangoko
gazteei dago zuzenduta. Bost tai- Azokan parte hartzeko aukera?
ler burutu ditugu Bilbon, familia- tzitsua izan da, esaterako, gizar- rako, aisialdiko programa bat dau- eskuratzen doa emakume ijitoa, Euskaldunontzako hain inpor-
ren barruko rolen inguruan gogoe- teko hainbat esparrutan emaku- kagu martxan: askok ez dakigu apurka-apurka. tantea den ekintza konpartitu ahal
ta egiteko. Etxe barruko erabakiak me ijitoak daukan parte-hartzea aisialdiaz gozatzen. Emakume iji- izatea itzelezko poztasuna da gure-
hartzea, lanen banaketa, etab. asko hazi dela. Hainbat arlotan zer toen partetik, aldaketa igarri dugu Emakumearen autonomia eta tzat: oso gauza polita da batzen
lantzen dugu gazteekin. egin nahi duen erabakitzen hasi zentzu horretan. Zer egin nahi independentzia lantzeko indar gaituen hori elkarrekin gozatzea.
da emakumea: arlo akademikoan, duen erabakitzeko autonomia berezia egiten duzue?
Zelako emaitzak izan dituzue? esaterako. Bestalde, gogoetarako Bai, hain zuzen, herri ijitoan alda-
“ “
Oraindik ezin dugu esan jarrera espazioak sortu beharraz eta este- keta handienak bultzatu ditza-
aldaketa handi bat gertatu denik, reotipoak apurtu beharraz ere keena delako emakumea. Fami-
baina aldaketarako prozesua abia- ohartu da emakume ijitoa. liaren zutabe garrantzitsuena gara,
tu dugu. Uste dut oso esperien-
Emakumearen eta guk aldaketarako indarra egi- ‘Jani eta ilargia’
tzia positiboa dela, gazteak kon- Elkartea emakumeentzako erre- paperak garrantzi ten badugu, horrek gizarte osoa- liburuan oinarrituriko
turatzen hasi baitira emakumeak ferentzia gune bilakatu da? ri eragingo dio. Emakumeak
aurrera egingo duela. Bai. Dena den, Bilboko Txurdina- handia dauka garrantzi handia dauka hezkun- ipuin kontalaritza
Elkartea sortu zenutenetik, zer
ga auzoko gure bulegoan batu
baino gehiago, bertatik bultza-
hezkuntzan tzan, balioen transmisioan, eta
abarrean. Emakumea, ijitoa eta
saioa eskainiko dugu
” ”
aurrerapauso eman dira? tzen ditugun programetan parte formazio akademikorik gabea iza-
Nire ustez, aurrerapauso garran- hartzen dute emakumeek; esate- teak orain arte ekarri digun dis-
13.
Publizitatea 13
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
14.
14 Publizitatea
P 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
15.
Liburu eta DiskoAzoka 15
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
Aurrera egiteko bidelagun
berri bila jarraitzen du azokak
Azokideei eskerrak emateko ekitaldia egingo du Gerediagak
Durangoko Azokako Areto Nagusian, abenduaren 9an
idelagun berriak ditu ren zabalkundea egiteaz ardura- duan sentitu dute azoka”. Deba-
B Durangoko Euskal Liburu
eta Disko Azokak: Azoki-
deak. Azokak aurrera egiteko beha-
tu den komertzialak azaldu due-
nez: “Bat egin duenak oso modu
militantean egin duelako”.
Goiena, Debabarrena, Lea-Arti-
bai eta Arratia Nerbioira zabaldu
dute kanpaina. Komertzioek ekar-
rrezko duen finantziazioa eta babe- pen finko bategaz lagundu dute,
sa eman dute hainbat enpresa txi- “Propio lez sentitu dute” eta enpresek langile kopuruaren
ki eta ertainek, eta leku propioa Laguntza era uniformean banatu arabera.
izango dute aurten, Durangoko da, baina, Durangaldean oso han-
Azokako horma nagusian; “ospa- dia izan da eragina, “propio mo- Laguntza bonoak eskura
kizunaren parte” bilakatuko dira, Hala ere, norbanakoek ere izango
Azokide kanpainaren aurkezpe- dute aukera Azokide ziurtagiria
nean azaldu lez. Horiei eskerrak Azokan bertan lortzeko: azokan bertan, laguntza
emateko ekitaldia ere egingo du bonoak egongo dira eskuragai.
Gerediaga elkarteak, abenduaren laguntza bonoa “Norbanakoak, isilean, emandako
9an, Azokako Areto Nagusian. laguntza ere oso garrantzitsua da,
Egoera ekonomikoak izan du
eskuratu ahal benetan”, nabarmendu du Ato-
eraginik Durangoko Azokan ere. izango da rrasagastik: “Zentzurik onenean, banakoei. “Gizarte eredua aldatu du gura izan dugu eta jaso egin
Ez dira sasoi onak kulturgintzara- azoka eurena dela harrotasunez dela, krisi ekonomikoa dela, jai- dute”, dio arduradunetako batek.
ko Gerediagako gerente Aitziber erakusteko, proiektua eurena ere tsi egin dira babesle handiak eta “Bizi dugun egoera ekonomikoan,
Atorrasagastik aitortu duenez: badela sentitzeko aukera zabaldu horrek eragina izan du Azokan”, dio bakoitzak ahal izan duen neurrian
“Diru laguntza publikoak jaitsi Gerediaga “oso gura dugu Azokide kanpainagaz Atorrasagastik. lagundu du”. Kanpaina 2013ko
egin dira eta gizarteari gero eta honegaz”. Azokari eutsi eta bere bidea- azokara arte luzatuko da, gutxie-
gehiago inplikatzeko eskatzen zaio, pozik” dago Industria eta finantzazio pu- ri jarraitzeko aukera izateko, sarea nez. Hala ere, irauteko asmoagaz
bai sormenari dagokionez, bai
ekonomikoki”. Urrian abiatu zuten
jasotako blikoa ditu diru iturri azokak. Eta
horregaz bat egiteko aukera zabal-
sendotu guran sortu da Azokide.
“Inoiz Azoka galtzeko arriskuan
jaio da, “sarea lotzeko ekimenak
azokatik harago joateko asmoa”
ekimena eta “oso pozik” daude erantzunagaz du gura die Gerediagak ostalari, balego, sare sendo bat sortzea, dute, bultzatzaileek azaldu dute-
jasotako erantzunagaz, ekimena- enpresa txiki eta ertainei zein nor- jausi ez dadin. Mezu hori zabal- nez.
Txomintxo eta Perutxoren
abenturak Durangoko Azokan
‘Txomintxo eta Perutxoren abenturak’ liburua argitaratu dute
Txomin eta Peru Magdalena anaia durangarrek azokarako
Txomintxo eta Perutxoren abentu- “Ganberroagoa, beharbada”
rak liburu berria kaleratu dute Ipuin bakarra kontatzen zuen Peru
Durangoko Euskal Liburu eta Dis- Liburua zortzi Magdalenak Txomintxo eta Peru-
ko Azokarako Txomin eta Peru
Magdalena anaia durangarrek.
urtetik gorako txo bakarrik geratu dira etxean
lehenengo liburu hartan. “Miste-
Zortzi urtetik gorako umeei zuzen- umeei dago riosoagoa” zen idazleak berak azal-
durikoa da liburua, eta Durango- du duenez. Txomin anaiak argitu
ko anaien testuak eta Iosu Mitxe- zuzenduta duenez, azken liburu hau “diber-
lenaren ilustrazioak batu ditu. tigarriagoa eta ganberroagoa da,
Iaz, Txomintxo eta Perutxo beharbada”. Azken ipuin biak “fan-
bakarrik geratu dira etxean ipui- Egileen izen bereko protagonistak tasiosoagoak” dira, anaia duran-
na argitaratu zuen Peru Magdale- amaren sabelean daude liburuko garrek nabarmendu dutenez.
nak, eta oraingoan ere, pertsonaia lehenengo ipuinean. Aurrera egin Durangoko azokan, Elkar argi-
berberen ibilerak kontatzen ditu ahala, Txomintxok eta Perutxok taletxearen standean egongo dira
anaiarekin batera egindako lanean. eskolako jantokian bizi dituzten bi egileak, lan berria erakusten.
Aurrekoarekin alderatuta, ostera, abenturak eta beste hainbat gora- Joan zen azaroan aurkeztu zuten
Txomintxo eta Perutxoren abentu- behera kontatzen dituzte azken liburu berria Durangoko Hitz libu-
rak liburuak bost ipuin jaso ditu. liburu honetan. rudendan.
16.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 16 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Saguganbara, irudimenez bustitako
gune magikoa, haur eta helduentzat
Durangoko Azokan umeentzako plazaratzen denari tokia egingo dio Berbarok antolatutako espazioak
zala eta mamia berriztuta tuta geratu da eta ez ditu espazioa- zio tailerra, mahai jolasen tailerra, horien arrakasta ikusita, aurten,
A dator Berbaro euskara
elkarteak eratutako Haur
Literatur Aretoa. Gaurtik aurrera
ren edukiak eta helburuak egoki
islatzen”, dio Oihane Barrutia Ber-
baroko kideak. Hartara, “berba
Arrakasta ikusita,
aurten tarte berezia
eta Liburu bat, mundu bat ekime-
na garatuko dira bertan. Antola-
tzaileek gogorarazi dute beharrez-
tarte berezia eskaini gura izan die-
te horrelako tailerrei. Berbaro elkar-
tekoek nabarmendu dutenez, hel-
polita” eta “magia kutsua” duena koa dela aurretik izena ematea, eta
Saguganbara. Irudimena askatze-
ko espazio propioa izango dute aukeratu dute: Saguganbara, leku
eskaini gura izan haurrek beti izan behar dutela hel-
duen eta ume zein gazteen arte-
ko transmisioa lantzen da hala, eta
etxeko txikienek Durangoko Azo- erakargarria ume zein helduentzat. zaie tailerrei du baten laguntza. garrantzitsua dela jo dute. Gaine-
kan, eta beraientzako plazaratu- Etxeko txikienentzako sortu- Ume eta gaztetxoei zuzendu- ra, umeek eta helduek hainbat
takoak aurrez aurre ikusteko eta tako produktu, ikuskizun eta tai- tako aurkezpenak, ikuskizunak arlo elkarrekin jorratzeko eta goza-
gozatzeko aukera. Ipuin kontala- lerren txokoa izan gura du Sagu- eta ekintza bereziak egiteko Are- tzeko aukera eskaintzen dute tai-
riak, pailazoak, tailerrak, antzer-
kia, jolasak, musika ikuskizunak...
ganbarak, Barrutiak azaldu due-
nez, eta “ume zein gazte, nagusien
Umeek eta helduek to Nagusi bat ere izango du Sagu-
ganbarak.
ler horiek.
Denetarik egongo da Saguganba- transmizioaren bidez, euskal kul- elkarrekin hainbat Hainbat bisitari
ran, gaur hasi eta abenduaren 9ra turaren zati batera hurreratzen Transmisioaren garrantzia Saguganbaratik hainbat lagun iga-
arte. gaituen gunea”. Sortzaileen eta arlo jorratzeko Barrutiak adierazitakoaren arabe- roko dira datozen egunotan. Pirritx,
Durangoko Azokak urte guz- erabiltzaileen arteko harreman aukera dute ra, iaz hasi ziren Berbaroko kideak Porrotx eta Marimotots euren ikus-
tiotan izandako eboluzioak, eta zuzena eskainiko du Saguganba- tailerrei garrantzia ematen. Eta kizun berria erakustera etorriko-
ondorioz, Haur Literatur Aretoak rak, “sekretuz, irudimenez eta
ere bai, bultzatu du Berbaro Sagu- magiaz gozatzeko mundua ez eze”,
ganbara sortzera: “Izena zaharki- nabarmendu du Berbaro elkarte-
ko kideak.
Durangoko Azokan umeen-
Umeentzako tzako plazaratzen denari lekua
egin gura dio Saguganbarak. Hala,
plazaratutakoari hainbat arlo jorratuko dituzte edu-
kien artean: komikigintza, ilus-
lekua egin gura trazioa, antzerkia,ipuin kontake-
izan diote tak, liburuak, musika, jolasak, fil-
mak... Horretarako hiru espazio
izango ditu aurten gaztetxoenen-
tzako guneak.
Saguganbarak Hiru espazio
Batetik, tailer irekiak egiteko gunea
hiru espazio izango du Saguganbarak; eta, bes-
desberdindu tetik, tailer zehatzei lekua egiteko
Areto Txikia. Berbaroko Oihane
izango ditu Barrutiak azaldu duenez, komiki-
gintza, bikoizketa tailerra, ilustra-
17.
Liburu eta DiskoAzoka 17
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
dira, baita Bazen behin clown-eko
lagunak ere. Toti Martinez de Lezea
idazlea Nur eta dortoken uhartea
liburu berria aurkeztera etorriko
da eta Trini Mikelarena Egan egi-
Saguganbara egitaraua
ten ez zekien txantxangorria ipui-
na erakustera. Titiriteroen ipui- 16:00 Kultura gonbidatua: emakume 15:30 Kultura gonbidatua: ijitoen tai-
nak ezagutzeko aukera ere eskai- Abenduaren 6an ijitoen ipuin kontaketa lerrak: txapak, margoak... (adin guztiak).
n i k o z a i e h a u r, g u r a s o e t a Saguganbara Areto Nagusian 17:30 Liburu aurkezpena:
hezitzaileei. Horiez aparte, Poxpo- 11 Kantatzeko (Lanku)
Saguganbara Areto †xikian
lo ta konpainia pailazoak ere ber-
12:00 Ikuskizuna eta aurkezpenak:
*Sentitu, pentsatu, ekin! disko sinfonikoa 11:00 Liburu bat mundu bat tailerra
taratuko dira, Segi jotzen! DVDa Saguganbara Hall-ean (0-3 urte, Mestiza elkartea). Izena
*Zazpikoloroa DVD-a emateko 11:00k arte.
aurkeztera. 15:30 Kultura gonbidatua: ijitoen tai-
*Zazpikoloroa eta Maite Zaitut ipuinak 12:00 Liburu bat mundu bat tailerra
13:30 Film emanaldia, Zineeuskadi: lerrak: txapak, margoak... (adin guztiak).
(3-5 urte, Mestiza elkartea). Izena
Zinema Euskaraz. *Gainontzeko tarteetan irakurketa librea,
emateko 12:00ak arte.
Ijitoen tailerrak *Horton (J. Hayward eta S. Martino) Saguganbarako Areto Nagusian.
egongo dira *Marmaduke (Tom Dey)
17:00 Liburu aurkezpena: Alboka bil-
Saguganbara Areto Txikian Abenduaren 9an
umeentzat dumako hiru album ilustratu (4-7urte): 11:00 Komikigintza tailerra (8-12
urte). Izena emateko, 11:00k arte.
Saguganbara Areto Nagusian
*Ai, ai, ai’- Yolanda Arrieta (idazlea)
egunero, 15:30ean eta Ainara Aspiazu (ilustratzailea) 16:30 Euskarazko jolasen tailerra 11:00 Aurkezpena: Olentzero (3-6 urte,
(3-6 urte, Ikaselkar). Ikas Euskal Pedagogia Zerbitzua)
*Gaua balkoian - Leire Bilbao (idazlea) 18:30 Euskarazko jolasen tailerra 12:00 Ipuin kontaketa: Zu eta ni, bi
eta Eider Eibar (ilustratzailea) (6-10 urte, Ikaselkar). begi nini (Maite Franco) (4-7 urte).
*Sekretuaren zaporea- Ana Urkiza (idaz- 16:30 Ipuin kontaketa: Mundua kolo-
lea) eta Concetta Probanza (ilustratz.) . retan (Txatxilipurdi elkartea) (0-5 urte).
Saguganbaratik 18:30 Liburu aurkezpena: Abenduaren 8an 17:30 Liburu aurkezpena: Txantxariak
hainbat lagun Nur eta dortoken uhartea (8-12 urte)
Toti Martinez de Lezea (Erein)
Saguganbara Areto Nagusian (3-10 urte, Urtxintxa eskola)
18:00 Ipuin kontaketa (3-7 urte)
igaroko dira Saguganbara Hall-ean 11:00 Kultura gonbidatua: emakume *Gainontzeko tarteetan irakurketa librea,
ijitoen ipuin kontaketa: Saguganbarako Areto Nagusian.
egunotan 15:30 Kultura gonbidatua: ijitoen tai- 12:00 DVD aurkezpena: Segi jotzen!
lerrak: txapak, margoak... (adin guztiak). Poxpolo ta konpania (3 urtetik gora). Saguganbara Hall-ean
*Gainontzeko tarteetan irakurketa librea, 16:00 Liburu aurkezpena: Hegan egi- 15:30 Kultura gonbidatua: ijitoen tai-
Saguganbarako Areto Nagusian. ten ez zekien txantxangorria (8-10 lerrak: txapak, margoak... (adin guz-
Ijitoen kultura erakusgai urte, Trini Mikelarena). tiak).
Ijitoen kultura da aurten azokako 17:30 Liburu aurkezpena: Txantxariak *Egunean zehar bestelako tailerrak,
kultura gonbidatua. Eta, Sagugan- Abenduaren 7an (3-10 urte, Urtxintxa eskola) Saguganbarako Hall-ean.
baran ere izango du bere tartetxoa. 18:30 Ipuin kontaketa eta tailerra:
Saguganbara Areto Nagusian Titiriteroen ipuinak (haur, guraso eta Saguganbara Areto Txikian
Izan ere, egunero egongo da ijitoen
tailerretan parte hartzeko aukera. 11:00 Ikuskizun musikatua: Marta hezitzaileentzat, Urtxintxa eskola)
*Gainontzeko tarteetan irakurketa librea, 11:00 Ilustrazio tailerra (3-5 urte).
Literatura eta irakurzaletasuna Macozzi Bazen behin clown (3-10 urte) Izena emateko 11:00k arte.
Saguganbarako Areto Nagusian.
ditu oinarri Saguganbarak. Ezin 12:00 Ipuin kontaketa: Kimutx: izaki 16:00 Ilustrazio tailerra (6-8 urte).
ahaztu, beraz, irakurketa librera- mitologikoen eskolan ikasiz eta abestuz Saguganbara Hall-ean Izena emateko 16:00ak arte.
ko tarteak. (0-8 urte).
18.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 18 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
“Mezu positiboa zabaldu gura dugu;
erabakien atzean pertsonak dau-
de eta pertsona horiek egoerari
aurre egiteko kapaz direla sentitu
behar dute. Beraz, autoafirmazio
krisitik irtetea gure esku dago” prozesu batetik abiatuta, liburuak
kemen eta adore hori lan esparru-
ra eroateko ausardia txertatu gura
dio irakurleari: “Oreka pertsonala
Jabier eta Koikili Lertxundi aita-semeek krisiari aurre egiteko aholkuak batu dituzte aurkitzen duena,profesional hobea
izango da”, laburbiltzen du Koiki-
li Lertxundik. Era berean, elkarla-
na eta enpresaren antolaketa apro-
posa ere azpimarratzen dituzte:
“Lan bakoitzak nortasun jakin
bateko arduraduna eskatzen du.
Garrantzitsua da nortasunak azter-
tu eta liderrak ondo aukeratzea.
“Oreka pertsonala
aurkitzen duena
profesional hobea
izango da”
“Elkarlana ere
funtsezkoa da lan
arloan; giro egokia
sortu behar da”
Baina arduradunek ezin dute ezer
egin bakarrik. Elkarlana ere fun-
tsezkoa da eta horretarako giro
zken egunetako laino bel- dago”. Abenduaren 7an, 10:30ean, Koikili Lertxundik liburua egokia sortu behar da. Langileei
A tzek eguzkia nola, antzera
ilundu ditu krisiak herritar
askoren esperantzak. Arlo pertso-
Itzarri Consulting-ek
argitaratu du eta
aurkeztuko dute liburua Euskal
Liburu eta Disko Azokako areto
nagusian.
argitaratzeko arrazoiak azaldu
ditu: “Krisian murgilduta gauden
sasoi honetan, mezu positibo bat
ezagutza eta gaitasunak handitze-
ko aukerak eman behar zaizkie,
enpresako parte sentitu behar dira”.
nalean gurdikada bat adibide Ekonomian doktorea eta gizarteratzea pentsatu genuen. Liburuak hiru atal nagusi ditu.
zerrenda daitezke, langabeziatik Totoan elkartearen soziologian lizentziatua da Jabier Gure ustez, krisitik irtetea gure Lehenengoan, krisiaren inguruko
hasi eta aterperik gabe geratzeko
arriskuraino. Lan esparruan,
laguntza izan dute Lertxundi, liburuaren idazlea, eta
euskarazko itzulpenaz Koikili Ler-
esku dago. Beren eguneroko jar-
dunean suertatzen zaizkien ara-
diagnostiko teorikoa jasotzen da:
krisi ekonomikoa, politikoa, gizar-
enpresa asko eta bertako langileak txundi arduratu da, Itzarri Consul- zoen aurrean, pertsonak gai dira te krisia… Bigarren atalak egoera
ziurgabetasun konstante batean ting-eko zuzendaria. Hizkuntza irtenbideak bilatzeko”. horri zelan aurre egin dakiokeen
kateatuta daude, hurrengo egunak
zer ekarriko dien asmatu ezinda.
“Ohiko arazoen bietako testuak liburu berean batu
dituzte, eta salgai egongo da azo- Oreka pertsonala eta lana
azaltzen du, “soluzio posibleak
eskaintzen ditu”. Azkenik, eskai-
Testuinguru horretan, Jabier Ler- aurrean pertsonak kan. Itzarri Consulting-en bidez Liburuak arlo teorikoa eta gizatia- ni diren irtenbideak zergaitik diren
txundi eta Koikili Lertxundi aita- argitaratu dute liburua, baina rra bateratzen ditu. Alde batetik, bideragarriak arrazoitzen du hiru-
semeek mezu positibo bat zabal-
gai dira irtenbideak Totoan Txorierriko Euskara Elkar- gaur egungo egoeraren azterketa garren atalak: “Liburuaren izen-
du nahi izan dute Krisi madari- bilatzeko” teen Federazioakmaketazioaneta zurrunetik abiatuz, lan esparruan burua arrazoitzen du, hau da, zer-
katua gainditzeko hainbat ideia beste hainbat zereginetan lagun- aplikatzeko adibide praktikoak eta gatik dagoen gure esku krisitik
liburuan: “Krisitik irtetea gure esku du die. aholkuak eskaintzen ditu. Baina irtetea.
Gerra Zibilaren sasoiko euskal
sortzaileak gogoratuko dituzte
Areto Nagusian Estepan Urkiaga Lauaxeta, Errose Bustintza eta
beste hainbat sortzaileren testuak irakurriko dituzte zapatuan
Gerediaga elkarteak Gerra Zibila- edo bestera Durangaldera ekar-
ren sasoiko euskal sortzaileak goga- tzen saiatu dira: “Testuek Duran-
ratzeko ekitaldia egingo du zapa- Sortzaile batzuk galdeari keinu bat egin diezaioten
tuan, 12:30ean, azokako Areto saiatu gara edo Durangaldea aipa-
Nagusian. Gerediagaren inguruko Durangaldekoak tzen dutenean edo Durangalde-
hainbat lagunek sasoi hartako sor- dira: Julene Azpeitia ko sasoi hartako sortzaileak aipa-
tzaileen testu, olerki eta bertsoak tzen dituztenean”.
irakurri edo abestuko dituzte: “Bes- eta Errose Bustintza Istorio orokor bat izango da
te belaunaldi batzuek euren tes- hiru ordu laurden inguru iraungo
tuei ahotsa jartzen dietela eta orain- duen ekitaldiaren haria, eta isto-
dik gure oroimenean bizirik dirau- aita-semeak edo Estepan Urkia- rio horren barruan, esku-hartze
tela aldarrikatu nahi dugu”, adierazi ga Lauaxeta mungiarra, besteak jakin batzuk egongo dira: ber-
du Gerediagako Jon Irazabalek. beste: “Hainbat sortzaile gogora- tsoak, olerkiak…
Sortzaile batzuk Durangalde- tuko ditugu. Batzuk gerran hil Gerediaga elkartetik aurrera-
koak dira; esaterako, Errose Bus- ziren edo erbesteratu beharra izan tu dutenez, ekitaldira joango diren
tintza edo Julene Azpeitia. Euskal zuten, edo kartzelan sartu zituz- lagun biri opari bat emango die-
Herriko hainbat sortzaile ere gogo- ten edo fusilatu egin zituzten. Tes- te, “opari kurioso bat”, Irazabalek
Errose Bustintza, Julene Azpeitia, Estepan Urkiaga eta Jose Zapirain ratuko dituzte: Donostiako Zapiain tuak edo olerkiak modu batera esandakoaren arabera.
19.
Publizitatea 19
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
20.
Euskal Denda
ED 20 2011ko abenduaren 6a, eguena anboto
EUSKAL DENDA
Hogei artisau berri etorriko DATUAK
Stand kopurua: 56
Bizkaitik: 25
dira aurten, Euskal Dendara - Durangaldetik: 8
Gipuzkoatik: 14
Nafarroatik: 10
Ipar Euskal Herritik: 3
Arabatik: 3
Bartzelonatik: 1
ORDUTEGIA
(abenduaren 5-9)
Egunero:
Goizez: 11:00-14:30
Arratsaldez: 16:30-21:00
*Asteazkena: 19:00etara arte
*Igandea: 20:00etara arte
EKINTZAK
- Erakustaldiak: paper margotua,
eltzegintza, zumezko otxaragin-
tza, kafea.
- Umeentzako tailerrak:
karameluak eta paper
birziklatua
- Tailerrak: koadernaketa,
zapi parte-hartzailea
Sarreren prezioa: 1,30 euro
tatzen saiatzen da urtero. Aurten
ere artisautza erakustaldiak eta
umeentzako tailerrak egongo dira
dendak irauten duen bost egune-
tan. Euskal Dendako sarreran
paperagaz egindako artisau lanen
gaineko erakusketa ipiniko dute.
Era berean, erakusketa horre-
tako gune batean marmol itxura-
ko paper-lanak egiten dituen Mon-
zenetik, nobedade gehien eskain- tse Busó y Marsá kataluniarra
Euskal Dendak ahalegin berezia egin du aurten etorri barik zeu- tzen dituen aldia izango da aur- lanean ikusteko aukera egongo
den artisauengana heltzeko. Urtero legez, bisitariek askotariko tengoa. Guztira, 56 artisau postu da. Erakusketaren testuinguruan,
atonduko dituzte Merkatu Plaza- paper birziklatua zelan egiten den
artisau erakustaldiekin eta lehiaketekin gozatu ahal izango dute. ko luze-zabalean eta horietatik 20 erakutsiko dute hiru tailerren
berriak izango dira, aurretik eto- bidez: koadernaketari eta paper
Aurten ijitoen artisautza ezagutzera ematen ere saiatuko dira. rri barik zeudenak. Esaterako, Biz- birziklatuari zuzendutako tailer
kaiko zazpi postu berri ipiniko bana helduentzat eta paper mar-
urangoko udaleko alkatea Lehenengo Kriskitin dantza dituzte, Nafarroako bost eta Gipuz- moratuaren ingurukoa gazte-
D eta hainbat zinegotzi,
Durangaldeko Amankomu-
nazgoko presidente Oskar Zarra-
Paper birziklatuaren
taldeko Aritz Lasargurenek hain-
bat dantza eskaini zizkien berta-
ratu ziren agintariei. Juan Antonio
koako lau. Horrez gainera, ahale-
gina egin dute artisau gazteek pro-
tagonismo berezia izan dezaten.
txoentzat.
Urtero legez, bisitariak Eus-
kal Dendako posturik onena boz-
beitia, eta Bizkaiko Foru Aldundi- Aromak ipini zion doinua txistua- Esaterako, Bermeotik Idoia Gaban- katzeko aukera izango du. Horre-
ko zein Arbaso elkarteko ordezka-
riak batu ziren eguazten eguerdian
inguruko hiru tailer gaz. Ondoren, alde banatara
Manuel Vizarraga eta Bernat Vidal
txo etorriko da Gabrek izeneko
postuagaz. Material birziklatuak
kin batera, arrakasta handiagoa
duen ‘artisau despistatua’ izene-
Euskal Dendaren 17. aldia inaugu- egongo dira nagusi zituela (Arbasoko lehendakaria), erabiliz osagarriak egiten ditu eta ko lehiaketan parte hartu ahal
ratzeko ekitaldira. Aurten ijitoen Aitziber Irigorasek zinta urdina Lur Barri saria irabazitakoa da. Bes- izango du.
kultura ezagutaraziko dute eta Kale zein gaztetxoentzat ebaki zuen, Euskal Denda ofizial- te adibide bat Amorebieta-Etxa-
Dor Kayiko elkarteko presidente ki irekiz. notik datorren Iñaki Unanue da. Euskal Dendaren informazioa:
Manuel Vizarragak ere bertatik Arbaso elkartea orain 17 urte Euskal Denda artisauen eta www.euskaldenda.info
bertara jarraitu zuen aurkezpena. Euskal Denda antolatzen hasi bisitarien arteko hartu-emana sus- euskaldenda.blogspot.com
21.
Euskal Denda 21
anboto 2011ko abenduaren 6a, eguena
ED
“Juan Pablo II.a Aita Santuak orduan hasi nintzen makilak
egiten.
ten dizkiogu azalean. Horren ondo-
rioz egurrari erliebe originalak sor-
tzen zaizkio. Neguan moztu eta lan-
nire makila bi jaso zituen” Erreleboa segurtatuta daukazu.
Bai. Urte eta erdi barru jubilatuko
naiz eta semeak hartuko du erre-
du egiten ditugu. Hori da euskal
makilaren berezitasuna, beste inon
egiten ez dena. Bestalde, artisau-
Arbasok urtero banatzen dituen sarien artean bizitza osoko leboa. Pozgarria da. Alde batetik,
negozioa martxan dago, apurka
tzak duen berezitasunik handie-
netakoa da ez daudela berdinak
dedikazioari zuzendutakoa Iñaki Alberdi makilagileak jasoko du makilagintza Hego Euskal Herrian diren pieza bi. Nahita ere ezingo
sartzen ari gara eta pena izango genituzte makila berdin bi egin.
litzateke hori guztia etetea. Beste- Basora joan, egurrari ebakiak egin
tik, semeak jarraituko du tradi- eta naturak bere lana egiten du.
zioagaz, eta negozioa etxean gera- Ondoren, makila apaintzeko jar-
tuko da. tzen ditugun zorroak eta gainera-
ko detaileak ere eskuz eginak dira.
Makilagintzak badu eskaerarik?
Hasi nintzenetik gaur arte, ni neu Ohiko makilez gainera, ekitaldi
makilagintzatik bizi izan naiz. Ez ofizialetarako makilak ere egin
gara aberastu, baina bizitzeko adi- izan dituzu.
na ateratzen dugu eta aurrera! Eus- Juan Pablo II.a Aita Santua izan-
kal Herri osotik egiten dizkigute dakoak nik egindako makila bi
eskaerak. Udan, gure lanaren berri jaso zituen. Lehenengoa, sasoi har-
interneten ematen hasi ginenetik tan lehendakaria zen Carlos Garai-
mundu osotik deitu digute. Orain koetxearen eskutik hartu zuen,
hurrengo eskaera Australiatik egin Loiolako Basilikara etorri zenean.
digute. Hego Amerikatik ere dei- Bigarrena, Arabako diputatu batek
tzen dute: Argentina, Kolonbia… eman zion, Arabako hiru moja
beatifikatzeko Vaticanora eginda-
Zergatik da hain berezia euskal ko bidaia batean. Zilarrezko hel-
makila? dulekua zuen makila hark. Espai-
Makilak mizpirekin egiten dira. niako erregeak ere badu nire maki-
Udaberrian basora mizpira basa- la bat. Euskadin lehendakaria
tien bila joaten gara. Neurri ego- aldatzean, batak besteari pasa-
Iñaki Alberdik (63 urte, Irun, ka batera joanez gero, beste toki kidun materiala aurkitzen dugu- tzen dion makila ere neuk eginda-
“
Gipuzkoa) 30 urte darama euskal batzuetatik ere deitzen dizute eta nean, labanagaz marka batzuk egi- koa da.
makilak egiten.Hasi zenetik hona konpromisoak pilatu egiten dira.
milaka egin ditu bere Irungo tai- Orain hurrengo
lerrean.Horietako batzuk ekital-
di ofizialetarako izan dira.Esate-
jaso dudan eskaera Noiz eta zergatik hasi zinen maki-
lak egiten? Fernan Ruizek euskararen
rako, Juan Pablo II.a Aita Santua Australiatik izan da Orain 30 urte hasi nintzen maki-
arloko saria jasoko du
izandakoarentzako makila bi egin lagintzan. Gure aita artisaua zen.
”
zituen. Etxean betidanik ezagutu dut arti-
sau tailerra. Gaztetan mekanika Abenduaren 5ean, 19:30ean, ro Elkarteko Fernan Ruiz sari-
Noiz jaso zenuen sariaren berri? ikasi nuen lanbide eskolan. Ondo- San Agustin Kulturguneko tuko dute, Euskal Denda eta
Bernatek —Vidal, Arbaso elkarte- Orain ez naiz azoketara joaten. ren, galdara-fabrika batean lan galan Artetsu Sariak banatuko Arbaso euskaraz hedatu dai-
ko presidentea— deitu eta bizitza Makilak egiten hasi nintzenean egin nuen urtebetez. Esperientzia dituzte. Alberdik jasoko duena- tezen egin duen lanagatik: “Urte
osoa artisautzan ibili naizela-eta, inork ez ninduen ezagutzen eta horrek ez ninduen konbentzitu gaz gainera, beste hainbat askoan eta dedikazio handiz lan
Artetsu saria emango zidatela jaki- Euskal Herriko hainbat azoketara eta soldadutzatik bueltan, aitaren alderdi sarituko dituzte. egin du”, gogorarazi duVidalek.
narazi zidan. Ez nuen horrelako- joaten nintzen, nire makilak era- tailerrean geratu nintzen. Ipar Eus- Aurten sari berri bat bana- Erakundeei zuzendutako saria
rik espero. Oso pozik hartu nuen kustera. Ondoren, apurka-apurka kal Herrian makilagintza oso zabal- tuko dute. Artisautzaren zabal- Urduñako Udalak eta Olaran
albistea. lana pilatzen hasi zitzaigun eta duta zegoela ikusi genuen, eta gure kundea euskaraz egiten duten elkarteak jasoko dute; hedabi-
denera ezin genuenez heldu, azo- inguruan ez zegoen makilak egi- lagunak ere sarituko dituzte deena El Correok eta laguntza-
Euskal Dendara sarritan etorri ketara joateari utzi nion. Gero, ten zituen inor. Hango artisauekin aurrerantzean. Aurten Berba- rena BBK Fundazioak.
zara zure makilak erakustera? badakizu zer gertatzen den; azo- hartu-emanetan ipini ginen eta
Artisauen lanabesak islatu “Ijitoen komunitatea dea da, eta saskigintzan dihardu.
Berriok bere saskirik esangura-
dituzte aurtengo kartelean artisaua da aspalditik” tsuenak erakutsi eta saski berriak
sortuko ditu Euskal Dendak
dirauen lau egunetan. Halaber,
Elkarren gainean jarritako eskuak artisauen Euskal Dendak ijitoek artisautzagaz izan Kale Dor Kayiko kolektiboko ema-
kumeek eskuz egindako hainbat
lanabesari egiten diote erreferentzia duten lotura ezagutaraziko du aurten lan erakutsiko dituzte: amanta-
lak, zapiak, makilak…
Iaz artisauen hainbat aurpegi isla- nahi izan dizkie kartela egiteko Euskal Liburu eta Disko Azoka iji- Berrio artisauak ijtoerazko Mitsho Euskal Dendaren aurkezpe-
tu zituen kartelak eta Euskal Den- bertaratu diren artisau denei: “Ipar toen kultura ezagutarazten saia- avile (‘ongi etorri’, euskaraz) nean, Kale Dor Kayiko elkarteko
dan erakusten diren produktuen Euskal Herritik ere etorri zen, kar- tuko da, eta Euskal Dendak ere mezuagaz egingo die ondoetorria Manuel Vizarragak, ijitoen komu-
atzean dauden protagonistak azpi- teleko argazkia ateratzera, artisau- bere aletxoa jarriko du bide horre- bisitariei. Jatorri ijitoa duen arti- nitateak artisautzagaz izan duen
marratu gura izan zituzten; arti- ren bat; denen lanagaz eta eran- tan. Merkatu plazako atarian Jose sau arabar hau Arbasoko bazki- lotura antzinakoa dela adierazi
sauak, alegia. Aurten protagonis- tzukizunagaz egindako kartela du: “Sarritan, gaztetxoa nintze-
ta horien lanabesak islatu gura izan izan da”. nean, erreka ondoan geundene-
dituzte. Hala, Euskal Denda ira- tan, nire aitak egur zuntzak har-
gartzeko aurtengo kartelak ‘Arti- tu eta saskiak egiten zituen ondo-
sautza eskura’ du leloa. Elkarren- ren saltzeko. Herririk herri,
gainean ipinitako eskuek “solida- denetariko tramankuluak ere
ritatea, batasuna, konpromisoa konpontzen genituen. Horrela
eta hurbiltasuna” islatzen dute izan da ehundaka urteetan. Hori
Bernat Vidal Arbaso elkarteko pre- da artisautza. Ijitoen komunita-
sidentearen esanetan. Era berean, tea artisaua da betidanik, eskue-
kartelean eskuak agertzeak badu kin egindako lanagaz bizi izan
beste arrazoi bat: “Eskuak arti- gara. Beraz, gaur hemen neure
sauen erremintak dira, eskuekin saltsan nagoela esan dezaket”.
sortzen dituzte euren produk- Euskal Denda esperientziak tru-
tuak”. katzeko toki aproposa dela dio:
Kartelean ikusten diren esku “Ez gaude elkarrengandik hain
denak benetako euskal artisaue- urrun. Guneak konpartituz har-
nak dira. Vidalek eskerrak eman tu-emanak sendotu genitzake”.
22.
22 Publizitatea
P 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
23.
Liburu eta DiskoAzoka 23
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
Sarrionandiaren
saiakera saritua
gaztelaniaz
kaleratu dute
Javier Rodriguez Hidalgo arduratu da
iurretarraren lana gaztelaniara itzultzeaz
oseba Sarrioanandiaren orrialde kopuruak erakusten zuen
J Moroak gara behelaino
artean? liburua gaztelaniaz
argitaratu du Pamiela argitale-
anbizioagatik; eta bestetik, saiake-
raren lorpenek anbizio horren mai-
lan egotea erakutsi zutelako”.
txeak. Iurretarraren saiakera Javier Larrañagak garrantzia eman
Rodriguez Hidalgok itzuli du, eta dio liburua gaztelaniaz kalera-
¿Somos como moros entre la nie- tzeari: “Modu honetan, komuni-
bla? izena ipini diote. Iaz Euska- tate horrek, gure komunitate txi-
di saria eman zioten euskarazko
saiakeraren atalean, polemikaren
ondorioz kendu egingo ziotela
zirudien arren. Jaurlaritzak, justi-
Larrañagak
ziarekin egoera erregulatu arte garrantzia eman dio kiaren zati handi batek pentsatzen kolonialismoan sakontzen du eta,
saria erretenitzeko asmoa agertu duena zein bere errealitatea eza- azkenik, gaur egunerainoko ildo
zuen, eta epaitegietatik bertatik liburua gaztelaniaz gutzeko tresna bat edukiko du”. bat jorratzen du, Euskal Herriaz,
heldu zen bere kontrako auzirik kaleratzeari Saiakera mardula da Sarrio- politikaz eta jendarteaz hausnar-
ez dagoela esaten zuen txostena. nandiarena, eta gaztelaniazkoak tzen amaitzeko.
jatorrizkoak baino ia 300 orrialde
Epaileak, defendatzaile gehiago dauzka. Historia, kroni-
Martitzen honetan aurkeztu dute ka eta hausnarketa batzen ditu lan
liburu berria, eta Euskadi sarieta- Gaztelelaniazko berean; hori bai, literaturaren orra- Historia, kronika
ko epaile bik parte hartu dute ber-
bertsioak ia 300 zitik pasata. Pedro Hilarion Sarrio- eta hausnarketa
tan: Ainhoa Larrañagak eta Josu nandia gramatikagile eta fraile
Bijuescak. Azken honek esan du, orrialde gehiago garaitarrak Arrifera egindako batzen ditu
hasieratik nabari zela Sarrionan- bidaia hartzen du abiapuntu. Hark
diaren saiakerak gainerakoak dauzka amazigheraren gainean egindako
lan berean
aurreratzen zituela: “Alde batetik azterketaren berri ematen du,
24.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 24 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Entzun, ikusi, irakurri, eta batez ere,
kontatu eta hausnartzeko ipuinak
Kulturartekotasuna, parekidetasuna, euskara... Urtxintxa Eskolaren ‘Titiriteroen ipuinak’ bildumak balio ugariri egiten die keinu.
Horretarako, letrak, ilustrazioak, brailea eta zeinu hizkuntza baliatu dituzte. Sortzaileen artean, Durangaldeko hiru gazte daude
asoko animaliek ile barik Titiriteroak honako hauek izan dituzte ipuin bilduman. gia bat transmititzen duela, kon-
B dagoen lehoiari ile-orde bat
egitea erabaki dute, ikasle
fina ez, baina ipuinak izugarri atse-
Urtxintxaren balioak
egitasmo batean
izan dira: Miren Amuriza, Jasone
Osoro, Mireia Delgado, Josu Mar-
tinez, Juankar Lopez-Mugartza,
Mireia Delgadok nabarmendu
duenez, umeentzako baino, hel-
duentzako liburu bat da: “Bitar-
tzienteki edo inkontzienteki. Eta
ez daude ipuin onak edo txarrak,
ipuinetan dagoena aztertu behar
gin ditu Peruk, lau gaztetxok mun- Uxue Alberdi, Gotzon Barandia- tekaritza lana da honen funtsa. da, eta helduok bitartekari lan
duan barrena pistak hartuko dituz- batu gura ran eta Pako Aristi. Ilustrazioak Helduek irakurri behar dituzte hori txukun egin behar dugu”.
te euskara Euskal Herrian zabal- Nagore Txintxurreta iurretarra- ipuinak umeentzat. Ikasi egin
tzeko... Istorioetan elkartasuna izan dituzte ren esku egon dira. Izen horiek, behar dituzte ipuinak, eta bere Irudietan ere hausnarketa
eta kulturartekotasuna lako balioei baina, liburuko parte-hartzaileen egin. Istorio bakoitzak esangura Nagore Txintxurreta iurretarra
tira eginda, zortzi ipuinez osatu- zerrendako zati txiki bat baino ez bat dauka bakoitzarentzat, eta izan da liburuko ilustrazioen ardu-
tako Titiriteroen Ipuinakbilduma dira. Mireia Delgado ipuin kon- hori da transmititzen duzuna”. raduna. Testurekin asko jokatu
kaleratu du Urtxintxa Eskolak.
Ipuinak zortzi titiriteroren
“Helduok ipuinen talari durangarraren berbetan,
“komunitate anitzari bideratuta
Ipuinetan prebentzio lana
egin behar da Delgadoren ustez:
du eta asko zaindu du, esaterako,
parekidetasun arloa: “Estereoti-
irudimenetik sortu dira, eta ohi- edukiak aztertu eta dagoenez, horrek lantalde handia “Askotan irakurri ere ez ditugu egi- poetan ez jausten ahalegindu naiz.
ko hizki eta marrazkiez gainera, eskatzen du”. ten oparitzen ditugun ipuinak”. Lagun batek ikusi zuen Miren
CD eta DVD bana dakartza libu- bitartekari izan Ipuinek transmititzen dituzten Amurizaren ipuineko protagonis-
ruak. Zeinu hizkuntza, brailea,
eta soinu grabazioak dira ipuinon
behar dugu” “Ipuinek ideologia dute”
Urtxintxa Eskolak bere jardunean
balioak aztertzeko premia nabar-
mendu du: “Zintzoena da esatea
ta, Xane, eta neska edo mutila ote
zen galdetu zidan. Ondo dago
osagarri. lantzen dituen balioak batu gura ipuin bat idazten duenak ideolo- hori hain argi ez egotea”.
Printzesa gabeko gazteluak
eta aitonaren txapela magikoa
Bildumako ipuin bana idatzi dute Mireia Delgadok eta Miren Amurizak
Miren Amuriza bertsolari berriz- kontatzen dudanera, hamaika lan, “ikustezinak direlako”. Mireia
tarrak Aitona Ferminen txapela bertsio egongo dira”. Urrutiko Delgadoren berbetan, izekoren
izeneko ipuina idatzi du bildu- erreinu batean deitzen da bere papera, esaterako, ez da ager-
marako. Hiru pertsonaia daude ipuina, eta gaztelu berezi bate- tzen. “Familia ulertzeko modua
ipuinean: aitona, Xane umea, eta ko biztanleen gainekoa da: Ez oso mugatua da. Gure historian
aitona zaintzen duen Rosa boli- dago printzesarik, ez erregerik. familia zer izan den pentsatu
viarra. “Hiru pertsonak guztiz Herriko jendea bizi da, eta lan- behar dugu : sare handi bat. Zer-
desberdinak izanda ere, elkarri taldetan antolatzen dira gauzak gatik ez sartu pertsona horiek
zer gauza positibo eman ahal diz- egiteko, ikusezinak diren gauza guztiak? Nork aukera dezake
kieten kontatu nahi nuen”. Amu- batzuk, jana egitea, adibidez, guraso izatea, gaur egun, sare
rizak azaldu duenez, “ilusio han- denen lana da. Arerio batzuek hori gabe?”.
diagaz” hartu zuen parte hartze- gazteluko jendea bahitzen dute, Emakumeek ipuinetan
ko gonbita: “Oso berezia izan da eta sekretuen jolasarekin komu- duten rolei buruz ere berba egin
nik idatzitakotik Nagorek egin- nikatzen dira gazteluko lagune- du: “Ipuinetan agertzen diren
dako irudiak ikustea, eta zeinu kin. emakumeak beti dira norbaiten
hizkuntzan ipuina kontatzen zer edo zer. Eta protagonistak
ikustea ere bai”. Rol ikusezinak badira, ikus dezagun zer egiten
Mireia Delgado duranga- Ipuinetan estereotipoetatik duten istorioan. Ez bakarrik
rra ohituago dago ipuinak kon- urrundu eta normalean lantzen nork salbatzen duen nor. Nor da
tatzen idazten baino, eta aitor- ez diren rol batzuk lantzeko pre- aktiboena? Nork entzuten du?
tu du: “idatzi nuenetik orain mia ikusten dute Urtxintxa Esko- Nork dauka segurtasun-eza?”
25.
Publizitatea 25
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
26.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 26 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
ESKUALDEKO
Zazpi ebidentzia Gerra Zibila
birjaiotzarako Durangaldean
Xabier Amuriza 1936-1937
Argitaletxea: Jon Irazabal
Lanku Argitaletxea: Gerediaga
gako erabakiorra. Arazo nagusiok ‘ebi-
dentzia’ moduan aurkezten ditut, hala- Martxoan aurkeztutako liburu berri
koxeak direla uste dudalako: ebiden- horretan, Durangaldeko historiaren
Euskararen inguruko hausnarketa eta tziak. Ebidentzien aurrean, jarrera baka- Jon Irazabal historialari iurretarra zati garrantzitsu bat jasotzen du Iraza-
istorioekin liburu berria aurkeztu du aur- rra dago: onarpena ala ezezpena. Har 1977an hasi zen Gerediaga Elkartean balek 260 orritan. Testuari material
ten Xabier Amurizak. Baina, ildoa atze- ala utz. Bitarteko eztabaidak ez du onu- lanean. Ondoren, 1984tik aurrera, grafiko berria ere gehitu dio iurretarrak.
tik dator, aurreko liburuaren segidan, ra handirik.” Durangoko bonbardaketa eta Gerra Aurten, 75 urte bete dira 1937an
berak azaldu duenez: “Euskara batua- Euskarak, tresna bezala, gaitasun Zibila ikertzeari ekin zion buru-belarri. Durangoko uriak bonbardaketa jasan
ren bigarren jaiotza-ri jarraipena ema- osoa eta normala eduki behar duela Urteetan egindako azterketa lan horren zuenetik, eta testuinguru horretan argi-
nez, bidezko eta beharrezko iruditu esan du Amurizak: “Esaldi mota guz- emaitza oparoa da: erakusketak, arti- taratutako liburua da Gerra Zibila
zait bertsio zentratuago bat ematea, gai tiak, labur zein luze, errazak zein kon- kuluak, hitzaldiak... Horrez gainera, Durangaldean 1936-1937. Gainera,
txikiago eta eztabaidagarriago guztiak plexuak, nahiaren arabera josteko balia- liburu aipagarri bi ere argitaratu ditu: liburu hori Pablo Garitaonandiak
ezabatu eta arazo nagusietara bakarrik bideak behar ditugu. Aditzari buruz, 1937 Martxoak 31 Durango (2001) zuzendutako Durangoko bonbardake-
mugatuz. Azken batean, gai horietan- ebidentea da erraztea, laburtzea eta sin- eta Otxandio Gerra Zibilean (1936/1937) taren dokumentalarekin batera erosi
txe baitakust euskararen norabidearen pletzea komeni dela”. (2003). ahal izango da.
Sanblasak begietan Beste liburu batzuk
Lorea Madina eta Txelu Victor Arrizabalaga
Angoitia Argitaletxea: Bizkaiko
Argitaletxea: Foru Aldundia
Abadiñoko Udala
Poemak, ipuinak edo hausnarke-
arteko San Blasak iruditan erakusten tak dira; gehienak argitaratu gabeak, eta
dira. Bestetik, San Blas azoka eta jaiak erakusketako obrak izan dituzte erre-
izan duen bilakaerari buruzko ikerke- ferentziatzat. Alderantziz ere badago
Sanblasak begietan izenagaz Geredia- ta jaso da. Victor Arrizabalaga artista mañariarrak erreferentzia; hau da, Arrizabalagak
ga Elkarteak Abadiñoko azokari buruz- Liburuan, 40 argazkilariren 125 erakusketa bat zabaldu du Bilboko Foru ere aurretik argitaratutako testu batzuk
ko liburu berria egin du, udalaren enkar- argazki inguru ikus daitezke. Argazki- Liburutegian. Bertan, 25 eskultura eta erabili ditu bere artelanak sortzeko.
guz. Argazki bidez eta beren beregi larien artean denetarik dago: profesio- 12 collage ipini ditu erakusgai, baina eki- Orain, bigarren pauso batean,tes-
libururako egin den ikerketaren bidez, nalak, izendunak edota azken urtee- menari gehigarri berezi bat eman dio: tu horiek liburuan argitaratu ditu Biz-
urteetan San Blas azokak izan duen bila- tan udalak antolatu izan dituen lehia- hainbat idazleren testuak lagungarri kaiko Foru Aldundiak. Bestalde, erakus-
kaera erakusteko helburua izan du libu- ketetan parte hartutakoak. Argazkien ditu. Unai Iturriaga, Joseba Sarrionan- keta abenduaren 29ra arte egongo da
ruak. Lorea Madina kazetaria eta Txe- bitartez San Blas azokaren bizitza iru- dia, Leire Bilbao, Bernardo Atxaga, Har- zabalik, astelehenetik barikura goiz eta
lu Angoitia argazkilaria izan dira lan dikatu daiteke. Horien lagungarri, zor- kaitz Cano, Miren Agur Meabe, Juan Car- arratsaldez, eta zapatuetan goizez. Bisi-
honen egile edo koordinatzaileak. tzi abadiñarrek San Blas azokari eta los Mestre, Kepa Murua, Kirmen Uribe ta gidatuak ere egin ahal dira zita aurre-
Zati nabarmen bi ditu liburuak. inguruko jaiari buruz dauzkaten akor- eta Mikel Varasen testuak ere ikusgai tik eskatuz gero, arduradunek azaldu
Batetik, argazkiak: 1915. urtetik 2011ra duak idatzi dituzte. daude Bilboko erakusketan. dutenez.
Ilargia esnatu da Izeko Eli eta biok
Joxan Ormazabal, Xabier Olaso
Iraia Okina Argitaletxea:
Argitaletxea: Ibaizabal
Elkar
behar baitzuen. Eta hara non, behin
batean, gauza miresgarria gertatu zen...”.
diote ipuinari idazlea bilatzen ari zen 44 orrialde dauzka liburuak, eta Ima
poesia eta kolorea. Bizitzaren eta herio- Mendiolak ilustratu du.
tzaren misterioari poesiaz eta sentimen- Xabier Olaso otxandiarraren liburu Xabier Olaso hainbat libururen
Liburu honen editoreek diotenez, Joxan- duz betetako erantzuna eman diote”. berria kaleratu du Ibaizabal argitale- egilea da. Helduentzako poesia landu
tonio Ormazabalek galdera hunkiga- Iraia Okina ilustratzaile duranga- txeak. Zortzi urtetik aurrerako umeei izan du, batez ere, bere ibilbidean, bai-
rriak egiteko ohitura zuen: “Bihotza rrak hainbat liburutan parte hartu du, zuzendutako ipuina da. Horrela dio na haurrentzako ere ugari idatzi du:
ukitzen duten horietakoak, baita gal- Peru Magdalena eta Josu Unzuetagaz sinopsiak: “Izeko Eli Aneren izekorik ku- olerkiak, ipuinak, igarkizunak eta bes-
dera zailak ere tarteka, bihotza uzkur- elkarlanean, esaterako. Ormazabalegaz ttunena da, maitagarria, bromazalea eta telakoak. Esate baterako, Pupuan tra-
tzeraino estutzen duten horietakoak. ere osatu zuen Zirkua amets, 2009an. bidaiazale porrokatua. Bidaia horieta- pua liburuagaz, Haur eta Gazte Litera-
Galdera zirraragarri bat da istorio honen Ormazabalen heriotzaren ondo- ko batean, Obaba-Ibibi-Bobo buruza- turako libururik onenaren Euskadi saria
abiapuntua. Hitz leungarrien bila hel- rengo lana da hau. Idazlea 2010eko gi massaiak zuhaixka-hazi misteriotsu jaso zuen 2005ean.
du zion bideari narratzaileak. Erantzu- maiatzean hil zen. Euskarazko haur lite- batzuk oparitu zizkion izeko Eliri. Herri- Gauaren hegalean izan zen otxan-
naren bila zebilela, Iraia Okinarekin raturako idazle garrantzitsuenetakoa ra bueltan, izeko Elik Aneri utzi zizkion diarraren lehenengo lana, 1996an kale-
egin zuen topo. Haren ilustrazioek eman izan zen. zaintzeko, berak beste bidaia bat egin ratutako poesia liburua, hain zuzen ere.
27.
Liburu eta DiskoAzoka 27
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
ARGITALPENAK
La alternativa Garat Astola 6
Iñigo Bolinaga Txelu Angoitia
Argitaletxea: Txertoa Argitaletxea:
Gerediaga
deak batuko lituzke. Antza denez, Gara- Garaitik Marokora egindako bidaia eta
ten proiektu hau kuriositate legez har- itzulera (Mohamed Tah Tah), II. Erre-
tua izan da urteetan. publika garaiko mugimendu anarkis-
Iñigo Bolinaga historialari elorriarrak Garaten egitasmoak sasoiko Gerediaga elkarteak urtero kaleratzen ta (J. A. Orobio-Urrutia), Durangal-
proposamen berria dakar aurtengo azo- mugen araberako estatu bat sortzen duen Astola aldizkaria seigarren alera dearen eskualde izakerari buruzko
karako: La alternativa Garat: el proyec- zuen. Napoleonek, estatuak sortu zein ailegatu da dagoeneko. Txelu Angoitia- azterketa (Nerea Mujika), baserrien
to napoleónico de crear un estado vas- desegin egiten zituen inperioaren inte- ren zuzendaritzapean, hainbat kazeta- urrezko aroa (Alberto Santana), Duran-
co. Bolinagak dio, euskal estatu bat sor- resen arabera, eta baliteke Garaten rik, idazlek eta adituk parte hartu dute goko lurrak Bizkaiko jaunaren esku
tzearen ideia Sabino Aranaren Euzkadi ideia ez izatea hain burubakoa. aldizkarian. Ikerketa eta historia ditu geratu zirenekoa (Iñaki García Cami-
baino lehenagokoa dela. Ehun urte Bolinagak hainbat liburu plazara- aldizkariak oinarri. no), Zaldibarko Eitzaga auzoa (Gaizka
lehenago, Joseph Garat lapurtarrak tu ditu dagoeneko. Esaterako, Nafarroa- Aurtengo edizioan, Astolak hamai- Zabarte), hilerri portikodunak (J. A.
Napoleoni proposamen hori egin zio- ko konkistari buruz idatzi zuen iaz El ka gai dakartza: Durangon automobi- Barrio Loza), Elorrioko plaza (Jose Luis
la azaltzen du bere liburuan. Frantzia Testamento. Horrez gainera, era asko- len fabrika bat eraikitzeko lehen pau- Arruabarrena) eta Napoleonen sasoian
Berria izendatuko litzateke estatua, eta tako ideologiak aztertzen ere saiatu soak (Juan A. Hernandez), Pedro Hila- gertatutako Zornotzako bataila (Erre-
Bidasoa ibaiaren alde bietako herrial- izan da. rión Sarrionandia gramatikagileak dakzio taldea).
Gartxot Euskal estatuari bidea
Edorta Barruetabeña, zabaltzen
Asisko Urmeneta, Hainbaten artean. Mario
Juanjo Elordi Zubiaga, Andoni Olariaga
Argitaletxea: Elkar Argitaletxea: Ipar Hegoa
fundazioa
Barruetabeña durangarra. Gainera, libu-
rua ere argitaratuta daukate, filmerako baliagarriak izango dira Euskal Estatua-
Iaz aurkeztu zuten zinemetan Gartxot: erabilitako dokumentazio eta testuak LAB sindikatuaren barruko Ipar Hegoa ren aldarrikapena edukiz hornitzeko,
Konkista aitzineko konkista filma, eta aprobetxatuta. Bestalde, pelikulan, fundazioak euskal estatuari buruzko eta lagungarriak, halaber, horrelako
orain bideo formatuan zabalduko du Benito Lertxundiren musika dago teoria bilduma kaleratu du. Hainbat ira- apustu bat bideratzeko beharrezkoa
Elkarrek. Lau urteko lana behar izan dute entzungai. kasle eta pentsalariren ekarpena edu- den oinarri material eta ideologikoa lan-
Gartxot aurrera ateratzeko. Helburua, Aurrekariak baditu filmak. Arturo ki dute, eta horien artean dira Mario tzeko. Liburu-bilduma honetan agerian
ausardiaz beteriko proiektu bat gauza- Campiónek 1917an idatzi zuen Gartxot, Zubiaga durangarra eta Andoni Olaria- geratzen da Estatua dela alternatiba-
tzea: pertsonaien diseinu berritzailea, Itzaltzuko bardoa. Horretarako, Zarai- ga berriztarra. Herrigintza eta erakun- rik onena Euskal Herrian bizi eta lan
erromantizismoko paisaia ikaragarriak, tzuko kondaira ilun eta nahasi bat deak liburuan parte hartu dute biek. egiten dugun pertsona guztiontzat, eta
filmetan entzun ez den euskara mota baliatu zuen, baina Nafarroako histo- Arduradunek bildumaren aurkez- Euskal Herriak badituela oinarrizko
bat erabiltzea, burura baino gehiago rian funtsezkoa den leku eta garai pena eta kokapena egin dute sinopsi potentzialtasunak, gaur eta orain, euro-
bihotzera iritsi nahi duen gidoia... Hain batean kokatuko zuen, intentzio osoz: honetan: “Azterlan honetan jasotako par estatuen multzoan estatu berri bat
zuzen ere, gidoigintzan ibili da Edorta XII. mendeko Orreagan. ekarpen teorikoak, interesgarri bezain eraikitzeko”.
Bizkaiko Txakolina. Gaua balkoian
Bidaia Leire Bilbao
Mikel Garaizabal Argitaletxea: Mezulari
Argitaletxea: BFA
tan argitaratutako liburu hau ‘cultural Honako hau kontatzen du aurten
traveller’ izenekoari zuzentzen zaio; kaleratu duen liburuaren laburpen edo
aisialdi pasibotik aldentzen den turis- aurrerapenak: “Irati amonaren etxera
mo baten bila, ikasteko eta esperimen- doa gaua pasatzera. Afal ostean amo-
tatzeko gogoz, eta enoturismoak era- na lo seko geratzen da eta neskatoak
Mikel Garaizabal enologo eta somme- karrita datorren horri. Leire Bilbao durangarrak –Ondarroan ez daki zer egin. Balkoira ateratzen da
lier elorriarrak idatzitako liburuan, txa- Mikel Garaizabalek, Euskal Herri- jaioa da, berez– umeentzako liburu bat Xixtrin amonaren katuarekin batera.
kolinera hurreratzeko modu berri bat ko Ardoak liburuagaz, ardoei buruzko dakar Mezulari argitaletxearen eskutik: Bat-batean, klas! balkoiko atea itxi egi-
planteatzen da. Gida baten funtzioa munduko liburu didaktikorik onena- Gaua balkoian. Ez da Bilbaok haur lite- ten da...”
betetzen du, honako faktore hauek kon- ren Gourmand 2003 saria irabazi zuen. raturan egiten duen lehenengo proiek- Leire Bilbao ezagunago egin da,
tuan hartuta: lanketa-prozesuak, upa- Sari hori, gastronomiari buruzko libu- tua; aurretik beste bederatzi testu ere seguruenik, poesian egindako lanen-
tegiak, lantzen den eskualdeak, eta zer- ruen Oscar sarien parekotzat jotzen da, badauzka idatzita. 2006an ekin zion gatik. Eta hori liburu gutxiago argita-
bitzatzen den jatetxe eta hotelak. Era liburuaren sustatzaileek azaldu dute- umeentzat idazteko zereginari. Iaz, esa- ratu arren. Bi osatu ditu momentuz:
berean, Bizkaiko kokalekurik nabar- nez. Gainera, beste liburu bi ere argi- te baterako, Oihana hirian liburua aur- 2006an Ezkatak idatzi zuen, eta
menenak ere jasotzen ditu, arduradu- taratuta ditu: Mahatsaren orpotik dator keztu zuen, kasu horretan Elkar argita- iaz Scanner ekarri zuen Durangoko
nek adierazi dutenez. Bost hizkuntza- eta Ardobidez. letxeagaz. Azokara.
28.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 28 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Ahotsenea ordu
gehiagoz egongo
da zabalik
Aurtengo kultur sorkuntzari lekua emateko zuzeneko
42 emanaldi eta 46 aurkezpen-solasaldi batuko dira
bertan. Bost urtean indartu egin da Ahotsenea
andako Gune barruko azo- egongo da zabalik Ahotsenea.
L ka 20:00etan zarratuko bada
ere, aurten, Ahotsenean
22:00ak arte egongo dira kontzer-
Gainera, zarratu eta ordu erdira
Platerueneko kontzertuak hasiko
dira. Gura duenak, beraz, batetik
tu eta aurkezpen-solasaldiak. bestera ibiltzeko aukera edukiko
Gotzon Barandiaran Ahotsenea- du.
ko arduradunak azaldu duenez, Aurten, azoka osatzen duten
azokak egun gutxiago izatera, “sor- gune guztien koordinazioari esker,
tzaileak euren lanak aurkezteko egitarauak osagarriak izango dira.
leku barik gelditu ez daitezen” Barandiaranek kontatu duenez,
handitu dute ordutegia. elkarlanik ez balitz egongo, sor-
Azken egunean, domekan, tzaileek leku batean baino gehia-
20:00etan itxiko ditu ateak, bai- gotan eskatuko lukete tokia. Behin
na besteetan, hamaika orduz lanak koordinatuta, esaterako,
Plateruenean zuzenean jotzen
duten taldeek ez dute joko Aho-
tsenean.
“Askok esan digute
ez luketela “Bere kabuz hazi da” da hori, bere ustez: “Antolatzaileok tsenea zabaldu zutenetik. Hori
irudikatuko Azoka
Duela bost urte lehen aldiz zabal-
du zutenetik Ahotseneak denbo-
ez dugu sekulako ahaleginik egin
behar izan, komunikatiboki, esa-
Plateruenean jotzen ikusita, euskaraz idazten eta musi-
ka sortzen dabiltzanek plaza
Ahotsenea barik” ra gutxian “sekulako pausoak” terako. Bere kabuz hazi da, bere- dutenek ez dute horren beharra zutela ondorioz-
egin dituela baloratu du Gotzon berez bete izan da gunea urtero”. tatu du Barandiaranek: “Askok
Barandiaranek. Batez ere sortzai- Ordu erditik ordu erdirako
joko Ahotsenean esan digute ez luketela irudika-
leei eta kulturzaleei esker gertatu saioetan, karpa bete egin da Aho- tuko Azoka Ahotsenea barik”.
zuten, eta Barandiaranek azaldu nikabideek beharrezko baldin-
“Kulturgintzan ardura dutenek duenez, sortzaileen elkargune bat
sortzekotan daude, formula bila:
tzak izan behar dituzte”. Transmi-
sioa ere gauza garrantzitsua dela
aintzat hartzeko zenbakiak dira”
“Komunikabideek Hekimen sor- ondorioztatu zuten: “Gako bat
tu duten bezala, guk ere ikusi hezkuntza izango da, hezkuntza
dugu elkartu egin behar garela arautua eta ez arautua, modu
indargune bihurtzeko, gure lanak guztiak”.
Egoera ekonomiko txarrean egonda ere, asko ekoizten dela nabarmendu du ikusgarri egiteko, eta eragiteko Urte osoan euskal sortzai-
Ahotseneako Gotzon Barandiaranek: “Sorkuntza ez dago krisian” erabaki organoetan”. leek plaza premia dutela adiera-
zi zuten uztaileko topaketetan:
ortu, sortzen da. Ahotse- ardura nagusia kultura bultza- Sortzaileen kezkak “Plazak behar ditugu gure lanak
S nean 88 proiektu aurkeztea
oso ondo baloratu du ber-
tako kide Gotzon Barandiaranek:
tzeko indarrak batzea zen: “Eus-
karazko kultura ez da ezaguna
Euskal Herrian, ikusgarri egin
Indarrak batzeko
topaketak egin
Euskaraz sortutako kultura ezagu-
tarazi eta baloratzeko bidean,
hainbat pauso adostu zituzten
erakusteko, eta horretarako ere
beharrezkoa izango da kulturan
inbertitzeko gordetako diru apu-
“Asko sortzen gabiltza egoera eko- behar da, zabaldu egin behar da”. Azpeitiko jardunaldietan: “Kultu- rrak inbertitu ditzatela Euskal
nomiko kaskarrean; datu hauek Egoeraren analisia egin eta dituzte sortzaileek ra ikusgarri egin behar da, eta Herrian euskaraz sortutako kul-
berresten dute sorkuntza ez indarrak batzeko premia ikusi horretarako, euskarazko komu- turan”.
dagoela krisian”. Zabalkundeak
arduratzen du idazlea: “Euskaldu-
nok eta kulturgintzan ardura dau-
katen askok oso aintzat hartu
beharreko zenbakiak dira. Gogoe-
ta egin behar dugu, urte osoan
zehar ere jendea jakitun egoteko
zer sortzen dabilen”.
“Gure lanak
ikusgarri egin eta
erabaki organoetan
eragin gura dugu”
Ezagutu bako musika taldee-
kin harritzeko, idazleen hausnar-
keta interesgarriak entzuteko...
Hartu-emanerako lekua izaten
da Ahotsenea. Hortik abiatuta,
urte osoan hartu-eman hori zelan
landu hausnartzen dabiltza azken
urteotan sortzaileak.
Gogoeta hori bultzatzeko,
uztailean Euskal Sortzaileen
I. Topaketak antolatu zituen Aho-
tseneak, Azpeitian. Topaketetako
29.
Liburu eta DiskoAzoka 29
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
Ahotseneako egitaraua
12:00 ‘Atlantida’ – Sei Urte, zuzenekoa. 15:30 ‘Hirugarren azala’ – Anger, zuzenekoa.
ABENDUAREN 6an 12:30 ‘Udazkeneko lorea’ – Xabier Etxeberria, 16:00 ‘EDO!’ – (liburuak), aurkezpen-solasaldia.
E
aurkezpen-solasaldia. 16:30 ‘Arcada Social’ – Arcada Social, zuzenekoa.
13:00 ‘Alter ero’ – Bertol Arrieta, aurkezpen-solasal- 17:00 ‘Martutene’ – Ramon Saizarbitoria,
10:30 ‘Paradisuak eta katuak’ – Bernardo Atxaga eta dia. aurkezpen-solasaldia.
Jabier Muguruza, aurkezpen-solasaldia. 13:30 ‘Erraiak’ – Xabi San Sebastian, zuzenekoa. 17:30 ‘Hego lautadaren ertzetik’ – Balerdi balerdi,
H
11:00 ‘Katiuxka Gorriak’ – Josu Bergara, zuzenekoa. 14:00 Ataramiñe argitaletxea – aurkezpen-solasaldia. zuzenekoa.
11:30 ‘Euskal Herriko musika argazkilariak’ liburua, 14:30 ‘Hil Aiari’ – Hil Aiari, zuzenekoa. 18:00 ‘Made in Galiza’ liburua, aurkezpen-solasaldia.
M
aurkezpen-solasaldia. 15:00 ‘Odolaren sua’ (Alberdania), aurkezpen-sola-
O 18:30 ‘U.K.Bill’ – U.K. Bill, zuzenekoa.
12:00 ‘Ez gara inoiz hilko’ – Eraso, zuzenekoa. saldia. 19:00 ‘Sinplistak’ – Hedoi Etxarte, aurkezpen-sola-
12:30 Taupaka diskak, aurkezpen-solasaldia. 15:30 ‘Joseba B. Lenoir’ – Joseba B. Lenoir, zuzene- saldia.
13:00 ‘Poemak pluralean’ liburua – Iñigo Roque eta koa. 19:30 ‘Faktore komunak’ – Enkore, zuzenekoa.
Fernando Pessoa, aurkezpen-solasaldia. 16:00 ‘Oroizirriak 2’ – Xabier Soubelet, 20:00 ‘Ilargia esnatu da’ – Joxean Ormazabal eta
13:30 `Zuloak’ – Zuloak, zuzenekoa. aurkezpen-solasaldia. Iraia Okina, aurkezpen-solasaldia.
14:00 ‘Bagoaz, hamaika arrazoi ditugulako, 16:30 ‘Larregi’ – Larregi, zuzenekoa. 20:30 ‘Bronze’ – Bronze, zuzenekoa.
independentziaren aldeko panfletoa’ liburua, 17:00 ‘Nire amaren autobiografia’ eta ‘Benito 21:00 ‘Makulu ken’ – Makulu ken, aurkezpen-sola-
aurkezpen-solasaldia. Vereno - Billy Budd marinela’, aurkezpen-solasaldia. saldia.
14:30 ‘Gazta zati bat’ - Gazta zati bat dokumentala- 17:30 ‘Bide zuzenetik oker’ – Never Surrender, 21:30 ‘Ahots gabekoen ahotsa’ – Skakeitan, zuzene-
ren soinu banda, zuzenekoa. zuzenekoa. koa.
15:00 ‘Hormatik hormaraino’ - Eric Dicharry, 18:00 ‘Igela’ liburuak, aurkezpen-solasaldia.
aurkezpen-solasaldia. 18:30 ‘Dale candela’ – Itziarren semeak, zuzenekoa.
15:30 ‘Itsas argiak’ – Izaki Gardenak, zuzenekoa.
16:00 Entzun! aldizkaria, aurkezpen-solasaldia.
19:00 Esku hori liburua (Txalaparta), ABENDUAREN 9an
aurkezpen-solasaldia.
16:30 ‘Double dragon’ – Meido, zuzenekoa. 19:30 ‘Herri oihua’ – Herri oihua, zuzenekoa.
17:00 ‘Mozoloaren bakardadea’ eta ‘Basajaun eta 20:00 ‘A ala B’ – Willis Drummond, zuzenekoa. 10:30 ‘Hura ez da lekua’ – Oier Guillan, aurkezpen-
Martin’ – Juan Luis Zabala, Begoña Durruty, Yolanda 21:00 ‘Kafe Aleak’ liburua– Kafea eta galletak, solasaldia.
Arrieta eta Maite Caballero, aurkezpen-solasaldia. aurkezpen-solasaldia. 11:00 Bad sound sistem, zuzenekoa.
17:30 ‘Gaur ez’ – Gaur ez, zuzenekoa. 21:30 ‘Begiak lekuko’ – Mugaldekoak, zuzenekoa. 11:30 ‘Chansons d´amour’ – Ainara Maia Urroz,
18:00 ‘19 kamera’ – Jon Arretxe, aurkezpen-solasal- aurkezpen-solasaldia.
dia. 12:00 ‘Ero’ – Ero, zuzenekoa.
E
18:30 ‘Fruitua’ – Estankona, zuzenekoa.
19:00 ‘Begira’ - Lucien Etxezaharreta,
ABENDUAREN 8an 12:30 ‘Arrakada’ – Arrakada, aurkezpen-solasaldia.
,
13:00 ‘Izan dira’ – Alain Concepcion,
aurkezpen-solasaldia. aurkezpen-solasaldia.
19:30 ‘Hoax’ – TxN (txoriak negutegian), zuzenekoa 10:30 ‘Kaleidoskopioa eta ilargi horia’ – Joxemari 13:30 ‘Adarrots’ – Adarrots, zuzenekoa.
20:00 ‘Euskal herritarren burujabetza. Euskal herri- Iturralde, aurkezpen-solasaldia. 14:00 ‘Gabon’ – Maite Idirin, aurkezpen-solasaldia.
tarren autogobernu auziaren bilakaeraz Foruen 11:00 ‘Ez naiz ni’ – Karmele Jaio, aurkezpen-solasal- 14:30 ‘On’ – On, zuzenekoa.
bidezko erakundetzetik Autonomia Estatutura dia. 15:00 ‘Tripoli-Kabul’ – Karlos Zurutuza, aurkezpen-
(1793-1919)’ – Joseba Agirreazkunaga, aurkezpen- 11:30 ‘Himalayajavakaputazidiburrina’ eta ‘Begi solasaldia.
solasaldia. Blue’ – Amaia Hennebutte Millard, aurkezpen-sola- 15:30 ‘Anai arrebak’ – Anai arrebak, zuzenekoa.
20:30 ‘Aste nagusi’ – Goienetxe anaiak, zuzenekoa. saldia. 16:00 ‘ZZ Blues Band’ – ZZ Blues Band,
21:00 ‘Roni’ – Roni, aurkezpen-solasaldia. 12:00 ‘Solte’ – Solte, zuzenekoa. aurkezpen-solasaldia.
21:30 ‘Iglu bat basamortuan’ – Lauroba, zuzenekoa. 12:30 Gibelurdinek kultur elkartea, 16:30 ‘Glaukoma Vol.1’ – Glaukoma, zuzenekoa.
aurkezpen-solasaldia. 17:00 ‘Zozoen elean’ – M.A. Elustondo,
13:00 ‘Etxekalte’ – Harkaitz Zubiri,
E aurkezpen-solasaldia.
ABENDUAREN 7an aurkezpen-solasaldia. 17:30 ‘ETS’ – ETS, zuzenekoa.
13:30 ‘Gose IIIII’ – Gose, zuzenekoa. 18:00 ‘Inifife’ – Peio Jorajuria, aurkezpen-solasaldia.
14:00 Ibaeta abesbatza, aurkezpen-solasaldia. 18:30 ‘Hutsa’ – Hutsa, zuzenekoa.
10:30 ‘Independentziaren paperak’ – Pako Aristi,
14:30 ‘Udazkena’ – Seiren, zuzenekoa.
U 19:00 ‘Cantus Caterva’ – Hasier Oleaga,
aurkezpen-solasaldia.
15:00 ‘ETAren estrategia armatuaren historiaz’ – aurkezpen-solasaldia.
11:00 ‘1992-2012 All Stars’ – Gozategi, zuzenekoa.
Emilio Lopez Adan, aurkezpen-solasaldia. 19:30 ‘Baraia’ – Baraia, zuzenekoa.
11:30 ‘Errotik’ – Asier Lopez, aurkezpen-solasaldia.
Laguntzaileak: Zuzendaria:
Jone Guenetxea.
Erredakzio burua:
Joseba Derteano.
Administrazio burua: Itziar Belar.
Administrazioa: Miren Abasolo.
Publizitatea: Goretti Alonso,
Amaia Huarte, Itxaso Altuna, Aitor
López.
Aldizkari honek Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntza jaso du anboto Erredakzioa: Aitziber Basauri,
Itsaso Esteban, Markel Onaindia,
Amaia Ugalde, Ane Elordi.
durangaldeko
Maketazioa:
astekaria Ainhoa Arizmendiarrieta.
2012ko abenduaren 6a Testu zuzentzailea: Goiatz Etxeita.
Argazkilariak: Kepa Aginako,
10. urtea - Azoka
Zaloa Fuertes.
30.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 30 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Plateruena azokako PLATERUENAKO EGITARAUA
gune bihurtu da Abenduaren 6an
Musika kontzertuak, dantza emanaldiak, ikuskizunak, elkarrizketak eta ELKARRIZKETA ETA MAHAI INGURUA
mahai- inguruak hartuko ditu Plateruena kafe antzokiak azokako egunetan 13:00 ‘Independentzia Olatua’. Elkarrizketa: Josep Lluis
Carod Rovirari. Mahai ingurua: Iñaki Soto, Iñaki
Petxarroman eta Arantzazu Zugasti.
KONTZERTUA
22:30 ‘Bizardunak’ eta ‘Vendetta’. (8-10 euro).
Abenduaren 7an
13:30 Aiko taldearekin erromeria.
GAU IJITOA
22:30 ‘Nire kera zurearen palian dago’: Txalapartariak,
Las Fanis, Arkaitz Estiballes, Vembrulé, Amets Arzallus,
Bien Me Sabe. (8-10 euro)
lateruena betidanik azoka- izango den egitaraua. Abendua-
P ren parte izan den arren,
aurtengoan gune moduan
aurkeztu dute egitarauan. Azoka-
Diskoak aurkeztera
ren 6rako Info7 irratiak Platerue-
nean antolatu duen zuzeneko
saioaren barruan, Independen-
Abenduaren 8an
ren inguruan ekitaldiak antolatzen datozen taldeen tzia Olatua izenburupean elkarriz-
KONTZERTUA
diharduten elkarte eta eragileekin ketatuko du te ERC alderdiko pre-
Gerediagak sortu duen koordina-
kontzertuak mimo sidente ohia. Ondoren, Iñaki Soto 13:30 ‘Etchart ahizpak’.
zio mahaian ere jardun du aurten handiz prestatu dituzte (Gara), Iñaki Petxarroman (Berria) KONTZERTUA
antzokiak. Beñat Gaztelu-Urru- eta Arantzazu Zugaztiren arteko
22:30 ‘Betagarri’. (8-10 euro).
tia antzokiko kudeatzailearen ber- (Noticias) mahai-ingurua entzu-
batan, “Azokak ateak zabaldu diz- profesionalez gainera, bisitariei teko aukera egongo da.
kigu eta oso eskertuta gaude”. Egi- tabernan edaten eta jaten ema-
taraua osatzeko askatasuna izan teko talde sendoa prestatu dute: Kontzertuak zuzenean
dutela eta benetako elkarlana sor- “Urte guztiko kulturgune euskal- Disko berriak aurkeztera datozen
tu dela gaineratu du antzokiko duna garen arren, azokara egoki- taldeen kontzertuak mimo han-
kudeatzaileak. tzen gara egun hauetan”. diz prestatzen dabiltza. Ekitaldi
Azokako egunetan lana ete- Josep Lluis Carod Roviraren aukeratuak izaten ei dira, eta bere-
nik barik egiten dute Platerue- elkarrizketarekin zabalduko da ziki zaintzen dituzte. Diskoa labe-
nean. Ikuskizunetan diharduten azokako egunetan Plateruenean tik atera berri duten taldeek biran
erabiliko duten formatua erakus-
teko aukera izango dute antzoki-
ko oholtzan. Gatibu taldeak atzo
eman zuen zuzenekoa. Bizardu-
nak eta Vendetta taldeak izango
dira gaur, gaueko 22:30ean, antzo-
Abenduaren 8an
kian.
KONTZERTUA
Aiko taldearen erromeria
bariku eguerdirako prestatu dute, 20:00 ‘Kherau’.
haren jarraitzaile fidelentzat.
Gauean berriz, Nire kera zuriaren
palian dao ikuskizuna eskainiko
dute. Txalapartariak, Las Fanis,
Arkaitz Estiballes, Vembrulé,
Amets Arzallus eta Bien Me Sabe-
ren artean antolatutako ikuskizu-
na izango da. Abenduaren 8an,
Etchart ahizpak eta Betagarri igo-
ko dira taula gainera, kaleratu
berri dituzten diskoetako musi-
ka zuzenean aurkeztera.
31.
Publizitatea 31
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
32.
32 Publizitatea
P 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
33.
Liburu eta DiskoAzoka 33
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
SeiUrte rockero,
serio eta helduago
bat ‘Atlantida’-n
Baga Biga disketxeagaz kaleratu dute berriztarrek
seigarren diskoa. Ahotsenean aurkeztuko dute bihar
oan zen astean, Bilbon aur- Disko berria 2009an Baga Biga
J keztu zuen SeiUrte Berriz-
ko laukoteak taldearen sei-
garren diskoa: Atlantida du ize-
disketxeagaz kaleratu zutenaren
“jarraipen hutsa” izaterik ez zuten
gura SeiUrtekoek, eta bide berriak
na, eta musikarien berbetan, zabaltzea erronka moduan hartu
erronka berriak ekarri dizkie. dute : “Disko sakonago bat egitea”
Aurreko bost diskoak beza- izan dute helburu. Luze eta gogor
la, pop doinuak oinarri hartuta egin dute lan 1997an SeiUrte sor-
egin dute Atlantida, baina rocke- tu zuten Iokin, Ekain eta Iñaki
ra gehiago hurreratu dira seiga- Elortza anaiek eta Julen Oarbeas-
rren honetan. Musikariek eurek koa baxujoleak Atlantida-n.
azaldu dutenez, SeiUrteren ezau-
garria den melodiaren indarra
mantenduta, baina gitarrei pro- Popa oinarri hartuta,
tagonismo handiagoa emanda
egin dute soinu ‘rockeroago’ baina rockera
horretarako bidea.
Aurrekoekin alderatuta, sei-
gehiago hurreratuz
garren diskoa “serioagoa, heldua- egin dute diskoa
goa eta ilunagoa” dela ere azaldu
dute taldekideek. Iokin Elortza
taldeko abeslari eta gitarristak
aurkezpenean azpimarratu zue-
nez, baina, “beti egin ditugu dis- “Disko sakonago bat
koak seriotasunez”. Beharbada
Atlantidadisko berri honek “serio- egitea” izan dute
tasun itxura handiagoa” ematen helburu eta “luze eta
duela onartu zuten, dena den.
gogor” egin dute lan
Ahotsenean Hamaika kantako diskoa da
aurkeztuko dute Atlantida. Iokin Elortzak aurkez-
penean azaldu zuenez, 20 kanta
diskoa: abenduaren prestatu zituzten, eta horietako
7an, 12:00etan hamaika aukeratu disko berrira-
ko. Diskoari izenburua ematen
dion Atlantida kanta diskotik kan-
po geratu zen galbahe horretan.
Urtarrilean ekingo dio lauko-
Urtarrilean ekingo dio teak Atlantida zuzenean aurkez-
teko birari. Momentuz, urtarrile-
Berrizko laukoteak rako lotuta dauzkate Durangoko
eta Ondarroako kafe antzokieta-
Atlantida zuzenean ko kontzertuak. Aurretik, baina,
aurkezteko birari Ahotsenean joko dute, abendua-
ren 7an, 12:00etan hasita.
Liburu eta DiskoAzoka 35
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
Az
Durangaldeko rock musika, Iheskide ez dutenek. Punk-rock bizia, melo-
diari garrantzia emanda, eta letra
zuzen eta gordinekin. Maketaren
eta Rock Izar eskolaren eskutik ostean, hirugarren diskoa da aur-
tengoa.
Taldea berrantolatzen
Iheskidek hirugarren diskoa dakar, eta Alice & The Blackfeet berpiztu egin da Bestalde, Durangoko Rock Izar
eskolak hiru proiekturen emaitzak
urten ez dira asko izango ratu zuen ...ta irabazi arte! izene- dakartza: Arrakada taldearen lehe-
A nobedadeak ekarriko
dituzten Durangaldeko
rockeroak. Baina, kuantitatiboki ez
ko diskoa. Arrano beltzaren hegal-
diak abestiaren bideoklipa ere
publikatu zuten, eta segituan zabal-
nengo diskoa, Alain Ramirezen
Izan dira, eta Alice & The Black-
feet taldearen birjaiotza. Bigarren
bada ere, kualitatiboki ekarpen du zen Euskal Herri osoan. Bertan, etapa honetarako, Olga Ozhelska-
berezia egingo dute. Iheskide elo- ekarpen bitxi bat ere egin dute,
rriarrak eta Durangoko Rock Izar Laboaren Martxa baten lehen
eskola izango dira tokiko notak abestiaren bertsioa eginez.
rockaren bandera hartuko dute- Azokan diskoa erosteko aukera
Iheskidek maiatzean
nak. Iheskidek maiatzean argita- edukiko dute oraindik alerik lortu argitaratu zuen
‘...ta irabazi arte!’
izeneko diskoa
ya abeslari errusiarrak gidatuko du
taldea ahotsetik. Ozhelskayak eta
Ibon Larrañaga gitarra-jotzaileak
berrantolatu dute taldea. Rock kla-
sikoa, indiea, soula... Ez dira esti-
lo bakarrean ibiltzekoak, adierazi
dutenez. Hamabi abestiko lana da
durangarrek aurkeztu dute: The
Uprise.
Interneten badago ikusgai
euren lan berriko lehenengo
bideoklipa: Station. Besteak bes-
te, Durangoko tren geltokian gra-
batuta dago. Hain zuzen ere, esta-
zio, tren eta abandonuen istorio
bat kontatzen du diskoak, talde-
kideek diotenez.
Gozategiren bideoklipa
Durangaldean grabatu
du Bideografikek
Durangaldeko hainbat lagun egun batez aktore
lanetan jarri ziren ‘Nirekin’-en bideoklipa grabatzeko
1992-2012 All Stars izena jarri dio Gozate- abestirako, Orion bizi den Tabaski Diop sene-
gik kaleratu berri duen diskoari. Taldeak bere galdarrak hitz batzuk esan ditu wolofez. Dis-
ibilbidean ezagun egin dituen 13 abesti ko berrirako Joseba Aparicio eta Iñigo Pero-
aukeratu ditu diskorako. Lan horretako abes- nak jo dituzte haizezko tresnak. Oriotarrek
ti baten bideoklipa grabatu du Durangoko urte bi daramatzate taldearekin zuzenean,
Bideografik ekoiztetxeak. Nirekin abestiari baina lehenengo aldiz sartu dira estudioan.
irudia jartzeko Durangaldeko hainbat per- Perkusioak, Yuri Nogueira kubatarrak jo
tsonen laguntza eskatu zuten. Egun batez, ditu –Miguel Bosé, David Bisbal… bezala-
aktore lanetan jarri ziren lagunek abestia- ko artistekin aritua–. Bateria David Goros-
ren esaldiak abesten dituzte kamera aurrean. pe zarauztarrak jo du, gitarra Imanol Goi-
Ikus-entzunezkoa Irudienean izango da koetxeak, baxua Iñigo Goikoetxeak eta soi-
ikusgai. nu txikia Asier Gozategik.
Irudienean ikusgai
‘1992-2012 All Stars’ Lekeitioko 35. Zine eta Bideo Bileran doku-
mental eta erreportaje profesional onena-
izena jarri dio Gozategik ren saria jasota aurkeztuko du Bideografi-
kaleratu berri kek Gure arbasoen ogibidea ikus-entzunez-
koa azokan. Film labur honetan, Ander
duen diskoari Ugarte artisauak pilotaren eta euskal kultu-
raren artean sortzen den harremanaren
inguruko ikuspuntu pertsonala azaltzen du.
Abesti guztiak berriro grabatu dituzte Ikus-entzunezkoa abenduaren 7an eman-
eta Mikel Irazoki Miguel Boseren zuzenda- go dute, 10:30ean, Irudienean. Abenduaren
ri musikalarekin jardun dute. Elkarrek 8an, berriz, Bideografiken Maddiren ame-
Donostian duen estudioan grabatu zuten tsafilm laburra eskainiko dute, 10:30ean. Azo-
diskoa, Jean Phocas eta Victor Sanchez tek- kako aurreko edizioetan Durangoko sortzai-
nikariekin, 2011ko azaroan. Hiru Grammy leek estreinatutako beste film luze bi ere ikus-
irabazi dituen Pepo Scherman musika inge- gai izango dira: Psicobloc: Ur sakonetako
niariak eta Irazokik berak egin dituzte nahas- bakardadea, eta Aizkora hotsak goi men-
ketak, taldearekin elkarlanean. Pakia beyau dietan.
36.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 36 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Kanposantua
Hamar mende baino gehiago Ermitaren behealdean antzinako kanpo-
santu bat topatu dute ikerlariek. Berezia da,
gainera, hilobiak harkaitzean zizelkatuta
atzera egiteko aukera Argiñetan daudelako. Auzokideek euren hildakoak lur-
peratzeko erabili zituzten harrizko hilkutxen
aztarnak ere badaude.
Momentu honetan aztarnategiko ere-
Elorrioko Argiñetan bisita gidatuak antolatu dituzte Azoka egunetarako mu bi horiek begi-bistan daude, baina
zarratu egingo dituzte laster, aire zabalean
ertako nekropoliagatik da ezaguna Arkeologia Museoko ikerlariak ibili dira oso kontserbazio txarra daukaten harriak
B Elorrioko Argiñeta. Erdi Aroko hilo-
bi eta hilarriek ikusgarri egiten dute,
eta misterio puntua ematen diote Zenita
beharrean, eta San Adrian ermitaren goiko
aldean aurkitu dituzte aztarnak. Herri har-
tako etxeak material galkorrez zeuden erai-
direlako. Estali aurretik, baina, Elorrioko
Udala bisita gidatuak antolatzen dabil, aur-
kitu denaren berri emateko.
auzoko guneari. Azken urteetan, gainera,
indusketak egin dituzte, eta VII. eta XI.men-
VII. eta XI. mendeen kita, eta horrek zaildu egiten du etxebizitzen
egituren azalpen argiak topatzea. Bisita orduak
deen arteko aztarnak topatu dituzte. Bizi- arteko aztarnak topatu Antzinako etxe horien zutoinek eragin- Argiñetako aztarnategiak ikusteko bisitak
lekua eta kanposantua zituen herrixka bat dako zuloengatik eta lurreko zirrikitu eta arratsaldeko 16:00etan hasiko dituzte; 7an
zegoela ondorioztatu dute. Bisita gidatuan
dituzte: bizilekua eta labakiengandik jakin dute nondik norako eta 9an euskaraz, eta 6an eta 8an, gaztela-
ikus daitezke abenduaren 6tik 9ra. kanposantua herrixka zen Argiñetakoa. Hainbat objektu niaz. Argiñetan bertan ipini dute hitzordua
ere aurkitu dituzte, eta laborategian azter- antolatzaileek, eta azaldu dutenez, 50 minu-
Bizilekua tuko dituzte, ekainean indusketen biga- tu inguruko bisitak izango dira. Azalpenak
Ikerketa lanek orain arte ondorioztatu dute- rren fasea hasi aurretik. Adituen berbetan, jasotzeagatik ez da ordaindu beharko, eta
nez, herrixka bat egon zen Argiñetan Goi Erdi Bizkaian eta Gipuzkoan ezagutzen diren joan gura duenak ez dauka zertan lekua
Aroan, duela hamar mende baino gehiago. bakarrenetakoak dira aztarnok. aurretiaz erreserbatu.
Nekropoli ondoan
aurkitutakoari tiraka
Jakin-mina aspaldikoa izan arren, 2010ean egin
zituzten lehen indusketak Argiñetako lurretan
Argiñetan eta inguruetan topatutako ko herrixkaren eraikuntza-historia zehaz-
aspaldiko hilobiak direla-eta, bertako tea eta biztanleen demografia eta elika-
historia erakargarria izan da hainbat his- tzeko ohiturak aztertzea da helburua.
torialari eta arkeleogorentzat. Dena dela, Elorrioko Udalak Aldundiagaz sina-
EHUko ikerketa talde batek 2010ean egin tu du bilduma ezagutzera emateko eta
zuen lehenengo zundaketa. Lan horren balioan jartzeko egitasmoa. Hiru atale-
ondoren hasi da Argiñetako aztarnak tan garatuko dute proiektu osoa, eta
berreskuratzeko egungo proiektua. 2015erako amaituta egotea espero dute.
2010ean bertan, gizakien antzinako
kokaleku baten aztarnak aurkitu zituz- Herritarren ekarpenak
ten baselizaren iparraldean: zutoin Lehen zundaketen ondoren, elorriarrek
zuloak, mozketak harrietan eta egurrez- batzarrak egin zituzten Argiñetako proiek-
ko eraikuntza zaharren arrastoak. Ermi- tua zelan garatu gura luketen hausnar-
taren hegoaldean, VII. eta XI. mendeen tzeko. Ondorioetan, proiektua ahalik eta
arteko bost hilobi estalki eta harlauzaz- naturalen egitea aitatu zuten, ingurunea
ko hilobi bat aurkitu zituzten. Iñaki Gar- eta natura babestuz. Esaterako, bertan
cia Camino arkeologoak zuzendu du Interpretazio Zentrorik ez egiteko eska-
geroztik lana. Besteak beste, Goi Erdi Aro- tu zuten; egitekoan, herrigunean agian.
37.
Publizitatea 37
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
38.
Liburu eta DiskoAzoka
Az 38 2012ko abenduaren 6a, eguena anboto
Sareko euskarazko lanak sarituta,
moduko bat egitea da helburua”.
Ideia horretatik tiraka, era parte-
hartzailean egitea otu zitzaion
Rojasi. “Sarean euskaraz dabil-
komunitatea indartu nahi dute tzan euskaldunek erabakitzea zei-
nek parte hartuko duen hor eta zei-
nek ez”. Geroztik, iaz kenduta,
Aurten ere, Internetegaz lotuta, deneriko ekitaldiak eratu dituzte Kabi@ gunean urtero-urtero antolatu da sari
banaketa. “Hasieran jolas bat zen,
baina jendearen partaidetzak
eman dio aberastasun hori”.
Lehenengo fasean hautagai-
tzak proposatzen dituzte inter-
nautek. Bi baldintza bete behar
dituzte: urtekoak eta euskaraz-
Rojas: “Lehiatzea
baino, inbentario
moduko bat egitea
da helburua”
Sariekin batera,
bozketan parte
hartu dutenekin
zozketa egingo dute
nternetek eta teknologia berriek te abenduaren 7an. Ekimen hau onenen rankingak-eta egiten dire- koak izatea. Baldintza horiek bete-
I aurten ere leku propioa eduki-
ko dute Kabi@ gunean. Deneri-
ko ekitaldiak eratu dituzte, eta asko
Aurten sendotu
egingo dute
2007an ipini zuen martxan Joxe
Rojas internautak, eta aurten sen-
dotu egingo dute Azokan ekitaldia
la: “Eta pentsatu nuen, zergatik ez
egin horrelako bat euskarazko
webguneekin? Beti entzun izan
tzen dituztenekin bozketa abiatzen
da. Aurten, 28 proposamen egon
dira hautagaien artean, eta sei
jolasen bidez garatuko dira. Aur- eginda. Interneteko euskarazko dugu euskaldunak interneten gutxi onenak zeintzuk diren erabakitzea
tengo nobedadetako bat Sei@2012 Azokan ekitaldia komunitatea indartzea izango da baina aktiboak garela”. Euskaraz izango da bozketaren asmoa.
sari banaketa izango da. Interne- helburua. esan bezainbeste gauza egiten Sariekin batera, bozketan par-
ten 2012an sortu diren euskaraz- eginda Rojasek azaldu du internete- direla baieztatu gura zuen Roja- te hartu dutenekin zozketa egin-
ko produktu onenak sarituko dituz- ko blog askotan urteko webgune sek. “Lehiatzea baino, inbentario go dute, hilaren 7an, 18:30ean.
39.
Publizitatea 39
anboto 2012ko abenduaren 6a, eguena
P
40.
AKUILUAN
“Euskal sorkuntza ezdago krisian,
ideia eta proiektu piloa daude”
Euskal Liburu eta Disko Azokako zuzendaria da lehenengoz Aiert Goenaga ondarroarra
A
urten estreinako urtea du Alde horretatik ez dut zalantzarik, gorpuztu egiten da Plateruenean.
azokako zuzendari. Azken euskal kulturaren sorkuntza oso Orduan, zer naturalagorik Plate-
asteak mugimendu asko - osasuntsu dago. Krisiak eragin ruana bera azokaren parte izatea
koak izan dira. Dagoeneko azoka - dio, hori garbi dago. Azokan ere baino. Aurreko urteetatik hona
ren makineria erraldoia martxan nobedade aldetik murrizketa egon elkarlanerako formulak aztertzen
dago, eta Goenagak desio nagusi da, baina ni ez nintzateke datu ibili gara, eta uste dut asmatu
bat du: “Azokan batzen diren kate horrekin geratuko. Beste hainbat dugula. Koordinazio mahaian
denak pozik geratzea. Desio hori elementuren ondorioa da. Baina egon dira beste hainbat elkarte-
betezen bada aurtengo Gabonak ideia bat bereziki azpimarratu gaz batera, eta Plateruenaren ekar-
aurreratuta etorriko zaizkit”. nahi dut nik: euskal sorkuntza ez penagaz gustura gaude.
dago krisian. Sortzaileek ideia eta
Lehenengo urtea duzu azokako proiektu pila bat dituzte, eta hori Azokaren orain arteko bideari
zuzendari. Zelako esperientzia igarri egiten da eragiten duten buruz jardun dugu. Bide horrek
izan da orain arte? bizitasunean. nora darama etorkizunean?
Oso esperientzia positiboa izan da. Ahal den diziplina artistiko gehien
Azoka proiektu handi bat da, bai Aurten, hainbat elkarte azokako batu gura ditugu. Arte eszenikoen
dakarren sinbolismoagatik, bai koordinazio mahaian egon dira arloan antzerkiagaz hasi ginen.
betetzen duen funtzioagatik zein lehenengoz.Aberasgarria izan da? Aurten, saiakera bat egingo dugu
hartzen duen dimentsioagatik. Oso aberasgarria izan da. Berez bakarrizketekin. Baina beste hain-
Bere inguruan mugitzen diren era- elkarlana beti egon da azokan. bat diziplina daude. Dantza ere
gile kopurua handia da. Alde horre- Baina denborak aurrera egin aha- arte eszenikoa da, eta esparru
tatik, asko ikasteko balio duen la, eta azoka eraldatzen joan den zabala hartzen du:dantza garaiki-
proiektua da, oso motibarria ber- heinean, elkarlan prozedura dea, klasikoa, folklorikoa… Komi-
tan aritzeko. horiek aldatzen joan dira. Une kiak eta argazkigintzak ere mere-
honetako gure estrategiak koordi- zi dute gure arreta. Batzuk barre
Aipatu dituzun arrazoi horiek nazio mahai bat eratzea eskatzen egiten didate aipatzen dudanean,
guztiek karga handia ahal dira zuen. Diziplina berrietara jauzi baina bideo-jokoen mundua ere
erantzukizunaren aldetik? bat eman dugu, eta horiek denak hor dago. Gero eta garapen han-
Bai, baina proiektu honetan par- azokaren parte dira. Denok ari diagoa du, eta euskaraz ere egiten
te hartzea proposatu zidatenean, gara azokari begira lanean. Beraz, dira lanak. Industria indartsu bat
banekien non sartzen nenbilen; zer egokiagorik denok mahai baten badago gauza interesgarriak egi-
asko dira euren ahaleginak eta inguruan jarri eta ideak amanko- ten. Horiek denak apurka-apurka
itxaropenak abenduko hitzordu munean ipintzea baino. sartzea da gure helburua. Baina
honetara bideratzen dituztenak, hazkunde proportzionala eta
eta badakigu ilusio hori guztia Hainbat diziplinari eskainitako sanoa izan dadila nahi dugu. Aur-
bideratzea gure gain dagoela eta zazpi gune ditu azokak . Horrek ten, iaz sortutako hiru gune berriak
era egoki batean antolatu behar bisitariak azokara erakartzeko indartu gura ditugu, eta horiek
direla azpiegiturak, denen intere- amu berriak ere badira. egonkortzen direnean, azokan
sak modu egokian uztartuz. Azken batean, azoka kate handi bat beste diziplina batzuk ezartzen
da, elkarri eragiten dioten asko- joango gara.
Zure zereginen artean, zein da tariko guneen batura bat. Hori da
gatxen egin zaizuna? helburua: euskal kultur sorkuntza- Hasi berri den azokarako desio-
Hain da proiektu handia, hain ren inguruko hainbat profil batzea. ren bat?
dakartza elementu asko, horren Azokaren aurreko aldietan sortu- Aipatu ditugun kate horiek denak
guztiaren argazki orokorra hasie- tako gune berriekin musika eta lite- pozik geratzea. Desio hori bete-
ratik barneratzea gatxa da. Kezka raturatik jauzi bat eman dugu arte tzen bada, aurtengo Gabonak
hori izaten da. Bestetik, argazkia eszenikoetara, ikusentzunekora aurreratuta etorriko zaizkit.
osatzen duten pieza guztiek duten eta teknologia berrietara. Horrek
interesen arteko oreka bat bilatu guztiak etorkizunerako bidea ere Zein da ikusi duzun azken kon-
behar da. Alde guztiei erantzun erakusten du. tzertua? Eta irakurri duzun azken Aiert Goenaga •
egoki bat ematen saiatu behar liburua?
gara. Horiek izan dira, beharba- Gune berrien artean Plateruena Musikan, BECen egin zen Becatu 31 urte, Ondarroa
da, gure erronka nagusiak. sartu duzue. jaialdia: Esne Beltza, Zea Mays,
Plateruenaren izakera guk azo- Berri Txarrak… Liburuari dagokio- Euskal Liburu eta Disko
Argazki orokor hori egiterakoan kan trasmititzen dugun mezuaren nez, Toti Martinez de Lezearen Azokako zuzendaria
zer ikusi duzu? gauzatzea da. Azokako filosofia Veneno para la Corona.