Tài liệu trình bày tổng quan về vi xử lý (VXL), bao gồm lịch sử phát triển, cấu trúc và các loại VXL, từ microprocessor đến các thế hệ khác nhau của chúng từ 4 bit đến 64 bit. Tài liệu cũng nhấn mạnh sự quan trọng của các thành phần như bộ nhớ, thiết bị ngoại vi, và các ứng dụng của VXL trong các sản phẩm công nghệ. Các câu hỏi kiểm tra đưa ra nhằm khảo sát hiểu biết về lịch sử và chức năng của các vi xử lý khác nhau.

1. GIÔÙI THIEÄU
HEÄ VI XÖÛ LYÙ TOÅNG QUAÙT
NGUYEÃN ÑÌNH PHUÙ

2. NOÄI DUNG BAØI HOÏC
 Lòch söû phaùt trieån cuûa VXL
 Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa VXL

3. SAU KHI KEÁT THUÙC
COÙ THEÅ BIEÁT CHÖÙC NAÊNG
 Lòch söû phaùt trieån caùc loaïi VXL, maùy tính
 Chieàu daøi töø döõ lieäu
 Khaû naêng truy xuaát boä nhôù
 Toác ñoä laøm vieäc
 Thanh ghi cuûa VXL
 Leänh cuûa VXL
 Caùc kieåu truy xuaát boä nhôù
 Caùc loaïi boä nhôù
 Caùc maïch ñieän giao tieáp ngoaïi vi

4. VI XÖÛ LYÙ
 Laø IC soá chuyeân veà xöû lyù döõ lieäu, tính
toaùn döõ lieäu vaø ÑK theo chöông trình
 Vi xöû lyù (vxl): mircoprocessor
 Döõ lieäu: data
 Chöông trình: program

5. HEÄ THOÁNG VI XÖÛ LYÙ
 VXL
 BOÄ
NHÔÙ
 NGOAÏI VI (I/O: INPUT/OUTPUT)

6. HEÄ THOÁNG MAÙY VI TÍNH

7. CHÖÔNG TRÌNH SEÕ ÑIEÀU KHIEÅN
 Caùc maïch ñieän logic,
 Caùc boä nhôù (memory),
 Caùc thieát bò xuaát/nhaäp (Input/output)
 ñeå xöû lyù döõ lieäu (data).

8. LÒCH SÖÛ PHAÙT TRIEÅN VXL
GAÉN LIEÀN VÔÙI CAÙC VI MAÏCH
 Vôùi coâng ngheä SSI vaø MSI thì VXL vaãn
coøn laø moät nhoùm goàm nhieàu IC keát hôïp
laïi vôùi nhau.
 Vôùi coâng ngheä LSI vaø VLSI thì caáu truùc
ñöôïc ruùt goïn vaø tích hôïp thaønh moät IC
duy nhaát ñöôïc goïi laø VXL
(microprocessor) – thaäp nieân 70.

9. COÂNG NGHEÄ
 SSI: SMALL SCALE INTEGRATED
 MSI: MEDIUM SCALE INTEGRATED
 LSI: LARGE SCALE INTEGRATED
 VLSI: VERY LARGE SCALE INTEGRATED

10. CAÙC SAÛN PHAÅM DUØNG VXL
 Maùy vi tính
 Maùy ñieän thoaïi,
 Toång ñaøi ñieän thoaïi,
 Caùc heä thoáng ñieàu khieån töï ñoäng...

11. CAÙC SAÛN PHAÅM

12. MICROPROCESSOR
INSIDE IPHONE
Decompose

13. MICROPROCESSOR
INSIDE IPHONE

14. LÒCH SÖÛ VI XÖÛ LYÙ
 Theá heä thöù nhaát laø Vi xöû lyù 4 bit
 Theá heä thöù hai laø Vi xöû lyù 8 bit
 Theá heä thöù ba laø Vi xöû lyù 16 bit
 Theá heä thöù tö laø Vi xöû lyù 32 bit
 Theá heä thöù naêm laø Vi xöû lyù 64 bit

15. LÒCH SÖÛ VI XÖÛ LYÙ
 Caùc vi xöû lyù taêng veà soá löôïng bit
 Laøm taêng theâm soá löôïng leänh ñieàu
khieån vaø caùc leänh tính toaùn phöùc taïp.

16. LÒCH SÖÛ VI XÖÛ LYÙ
GAÉN LIEÀN VÔÙI INTEL
 Naêm 1971, Intel cho ra VXL 4 bit 4004
o Coù theå truy xuaát 4096 oâ nhôù 4 bit
o Coù 45 leänh.

17. VI XÖÛ LYÙ 8 BIT 8008
 Naêm 1972, Intel cho ra VXL 8 bit 8008
o Coù theå truy xuaát 16K oâ nhôù 8 bit
o Coù 48 leänh.

18. VI XÖÛ LYÙ 8 BIT 8080
 Naêm 1974, Intel caûi tieán 8008 thaønh
8080
o Coù theå truy xuaát 64Kbyte boä nhôù
o Coù nhieàu leänh hôn,
o Chaïy nhanh gaáp 10 laàn so vôùi 8008.

19. VI XÖÛ LYÙ 8 BIT 8085
 Naêm 1976, Intel caûi tieán 8080 thaønh
8085:
o Tích hôïp maïch taïo xung clock,
o Coù nhieàu ngaét phuïc vuï cho nhieàu öùng duïng
o Tích hôïp maïch ñieàu khieån heä thoáng.

20. VI XÖÛ LYÙ 16 BIT 8086
 Naêm 1978, Intel cho ra VXL 16 bit 8086:
o Coù 20 ñöôøng ñòa chæ
o Truy xuaát 1MB boä nhôù
o Bus döõ lieäu trong vaø ngoaøi ñeàu laø 16bit.

21. VI XÖÛ LYÙ 16 BIT 8088
 Naêm 1979, Intel saûn xuaát VXL 16 bit 8088
o Hieäu chænh töø VXL 8086
o Khaùc vôùi 8086 laø bus döõ lieäu ngoaøi 8 bit
o Muïc ñích hieäu chænh nhaèm haï giaù thaønh vaø
trôû thaønh vi xöû lyù trong maùy tính IBM-PC/XT.

22. VI XÖÛ LYÙ 16 BIT 80186
 Cuoái naêm 1981, Intel cho ra VXL 80186
o Laø phieân baûn môû roäng cuûa vi xöû lyù 8086
o Coù hoå trôï quaûn lyù boä nhôù theo phaân ñoaïn
vaø baûo veä
o Bus ñòa chæ coù 24 ñöôøng
o Cho pheùp truy xuaát 16Mbyte boä nhôù.

23. VI XÖÛ LYÙ 16 BIT 80286
 Naêm 1982, Intel cho ra VXL 16 bit 80286
 Chuû yeáu phaùt trieån töø 8086 coù theâm
nhieàu chöùc naêng nhö
o Tích hôïp maïch ñònh thôøi
o Tích hôïp maïch ñieàu khieån DMA,
o Tích hôïp maïch ñieàu khieån ngaét,
o Maïch choïn chip boä nhôù ñöôïc thieát keá rieâng
cho caùc öùng duïng nhuùng vôùi giaù thaønh thaáp.

24. VI XÖÛ LYÙ 16 BIT 80286

25. VI XÖÛ LYÙ 32 BIT 80386
 Naêm 1985, Intel cho ra VXL 32 bit
80386
o Coù quaûn lyù boä nhôù theo trang vaø phaân ñoaïn
boä nhôù,
o Bus döõ lieäu beân trong vaø beân ngoaøi ñeàu laø
32 bit,
o Taäp thanh ghi ñöôïc môû roäng.

26. VI XÖÛ LYÙ 32 BIT 80486
 Naêm 1989, Intel cho ra 32 bit 80486
o Coù caûi thieän kieán truùc ñeå taêng hieäu suaát,
o Coù boä nhôù cache treân bo,
o Ñôn vò daáu chaám ñoäng treân bo.
o Coù theâm 6 leänh so vôùi 80386.
o Caûi tieán leänh ñònh thôøi ñeå taêng hieäu suaát.

27. VI XÖÛ LYÙ PENTIUM
 Naêm 1993, Intel cho ra VXL Pentium laø
VXL 64 bit
o Coù ñôn vò daáu chaám ñoäng.
o Caûi tieán leänh ñònh thôøi so vôùi 80486.

28. VI XÖÛ LYÙ PENTIUM PRO
 Naêm 1995, Intel cho ra VXL Pentium
Pro coù tích hôïp boä nhôù cache.

29. VI XÖÛ LYÙ PENTIUM II, III, IV
 Naêm 1997, Intel cho ra VXL Pentium II =
Pentium Pro + MMX.
 Naêm 1999, Intel cho ra ñôøi VXL Pentium
III – IA64, môû roäng taïo luoàng SIMD
 Naêm 2000, Intel cho ra ñôøi VXL Pentium
IV.

30. KEÁT THUÙC – TOÙM TAÉT CHÖÔNG 1
 Lòch söû phaùt trieån VXL.
 Chieàu daøi töø döõ lieäu,
 Khaû naêng truy xuaát boä nhôù
 Taäp leänh, chöông trình
 Boä nhôù, ngoaïi vi
 Lónh vöïc öùng duïng cuûa VXL

31. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 1
 Haõy cho bieát caùc theá heä cuûa vi
xöû lyù vaø trong töøng theá heä haõy
neâu teân hoaëc maõ soá cuûa moät vi
xöû lyù töông öùng.

32. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 2
 Caùc theá heä vi xöû lyù 8 bit cuûa INTEL
coù bao nhieâu loaïi vaø maõ soá theo
thöù töï caûi tieán vaø caùc caûi tieán nhö
theá naøo?

33. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 3
 Cuøng thôøi vôùi vi xöû lyù 8 bit cuûa Intel thì
coøn coù vxl cuûa caùc haõng naøo maõ soá laø
gì?

34. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 4
 Theá heä vxl 32 bit cuûa INTEL goàm
nhöõng loaïi naøo ? Haõy cho bieát soá
ñöôøng ñòa chæ ?

35. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 5
 Haõy cho bieát caùc 5 saûn phaåm coù
duøng vi xöû lyù ñeå ñieàu khieån ?

36. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 6
 Moät heä thoáng vi xöû lyù goàm caùc
thaønh phaàn naøo? Vai troø hay chöùc
naêng cuûa caùc thaønh phaàn ñoù?

37. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 7
 Haõy neâu caùc thoâng soá ñeå chöùng
minh söùc maïnh, naêng löïc, toác ñoä
cuûa vi xöû lyù?

38. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 8
 Haõy cho bieát boä nhôù goàm caùc
ñöôøng tín hieäu naøo ? vai troø ñaëc
tính cuûa töøng loaïi, caùch tính
dung löôïng boä nhôù ?

39. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 9
 Vxl 8086 vaø 8088 laø theá heä thöù
maáy ? bao nhieâu bit? khaùc nhau
ôû ñieåm naøo ? vaø lyù do cho söï
khaùc nhau?

40. CAÂU HOÛI KIEÅM TRA
CAÂU 10
 Kieán thöùc KTS: baïn coù bieát traïng
thaùi toång trôû cao hay khoâng?
ÖÙng duïng ñeå laøm gì ?