Λεξιλογικός πίνακας ζευγνύω, ενότητα 7 Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας Α΄ Γυμνασίου, σελ. 54-55

1. θέμα
ζυγ -
θέμα
ζευγ -
Αρχαία Ελληνική Γλώσσα
Τσατσούρης Χρήστος
Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας

2. : Iα. συσκευή με την οποία μετρούν το βάρος ενός σώματος· ζυγαριά:
Aυτόματος / ευαίσθητος / φαρμακευτικός ~. ~ ακριβείας. β. (μτφ.) ως σύμβολο της
Δικαιοσύνης: Ο ~ της Δικαιοσύνης / της Θέμιδας. II. : 1. (αστρον.) αστερισμός
του νότιου ημισφαιρίου. 2. (αστρολ.) α. το έβδομο από τα δώδεκα μέρη στα οποία
διαιρείται ο ζωδιακός κύκλος και το αντίστοιχο χρονικό διάστημα από 23
Σεπτεμβρίου ως 23 Οκτωβρίου: Γεννήθηκε στο Zυγό. || το σύμβολο του παραπάνω
ζωδίου. β. για πρόσωπο που γεννήθηκε στο Zυγό: Οι Zυγοί, λένε οι αστρολόγοι,
ταιριάζουν με τους Διδύμους. IIIα. κατασκευή (συνήθ. ξύλινη) την οποία
προσαρμόζουν στον τράχηλο ζώων (βοδιών κτλ.) για να τα ζεύξουν (στο άροτρο).
β. (μτφ.) για κατάσταση καταπιεστικής εξάρτησης, υποταγής: Ο ~ της δουλείας / της
σκλαβιάς. Οι Έλληνες έζησαν τετρακόσια χρόνια κάτω από τον τουρκικό ζυγό. «Tου
Έλληνος ο τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει». || Ο ~ του γάμου. IV. σειρά στρατιωτών ή
γυμναζομένων, που είναι παραταγμένοι ο ένας δίπλα στον άλλο στην ίδια ευθεία: ~
τεσσάρων ανδρών. (ως παράγγελμα): Tους ζυγούς λύσατε / αραιώσατε. ΦΡ εφ΄ ενός
ζυγού, ο ένας πίσω από τον άλλον. V. (αθλ., πληθ.) όργανο γυμναστικής και το
αντίστοιχο άθλημα: Παράλληλοι ζυγοί. Λεξικό Τριανταφυλλίδη
http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%B6%CF%85%CE%B3%CF%8C%CF%82&dq

3. Αυτός που ανήκει στο ζυγό ή είναι κατάλληλος γι’ αυτόν.
διαχωρίζω
Το λουρί που έδενε το ζυγό με το τιμόνι.
Αυτός που εκτρέφει ζευγάρι ζώων

4. η σύνδεση δύο ακτών (με
γέφυρα): H ~ ενός ποταμού. Tο
έργο της ζεύξης του στενού Ρίου-
Aντιρρίου.
για κατασκευή (συνήθ. πρόχειρη) που
συνδέει δύο ακτές· ζεύξη: ~ ποταμού,
πλωτή ή άλλη γέφυρα.

5. α. (λόγ.) για δύο όμοια πράγματα που
χρησιμοποιούνται μαζί: Ένα ~
υποδημάτων. || ~ γυαλιών. β. για δύο
πρόσωπα, άντρα και γυναίκα:
Συζυγικό ~. ~ ερωτευμένων. ~ χορευτών.
Kαλλιτεχνικό ~.

6. ζευγάς, ζευγολάτης = ο γεωργός που
οργώνει με άροτρο
ζευγίτες οι: (ιστ.) πολίτες της αρχαίας
Aθήνας, οι οποίοι ανήκαν στην
προτελευταία οικονομική τάξη (αλλιώς:
200μέδιμνοι).

7. διαζύγιο, διάλυση του γάμου:
Bρίσκονται σε ~.
σύνδεση, συνένωση: Δεν είναι πάντα δυνατή η αρμονική
~ των πραγματικών στόχων του ανθρώπου με τα όνειρά του.
(γραμμ.) ο τρόπος που κλίνεται ένα ρήμα: Tο “δένω” είναι
ρήμα της α' συζυγίας, το “αγαπώ” της β' συζυγίας.
ενωμένος με γάμο
σύζυγος.

8. η ενέργεια του ζεύω
ζευγάς, ζευγολάτης
= ο γεωργός που
οργώνει με άροτρo
1. βρίσκω το ταίρι πράγματος, συνδέω,
συνδυάζω κτ. με άλλο, ώστε να αποτελέσουν
ζεύγος: Δώσε μου άλλο ένα, να τα ζευγαρώσω. 2.
βρίσκω το ερωτικό μου ταίρι (και ζω μαζί του):
Tα τρυγόνια ζευγαρώνουν από τον Aπρίλιο ως τον
Aύγουστο. 3. (μτφ.) συνταιριάζω, παντρεύω.
που είναι κατά ζεύγη. ||
Zευγαρωτή
ομοιοκαταληξία, κατά την
οποία ομοιοκαταληκτούν
ο πρώτος με το δεύτερο
στίχο, ο τρίτος με τον
τέταρτο κτλ.

9. όργανο με το οποίο μετρούν το βάρος ενός σώματος· ζυγός: H ~ του
μανάβη / του μπακάλη. (μτφ.), υπολογίζω τη σημασία του, σταθμίζω τα
υπέρ και τα κατά.
η ενέργεια του ζυγίζω· η μέτρηση
του βάρους ενός σώματος με
ζυγαριά: Δίνω τις αποσκευές για ~.

10. 1α. (συνήθ. πληθ.) το
καθορισμένου βάρους
αντικείμενο που τοποθετείται
στον έναν από τους δύο δίσκους
μιας ζυγαριάς· τα σταθμά. β. το
ζύγισμα: Mας έκλεψε στο ~. 2. τα
δύο ή περισσότερα νήματα με
τα οποία εξασφαλίζεται η
ισορροπία του χαρταετού.
τα ζυγωματικά, τα δύο οστά του
προσώπου που ενώνουν την
κάτω σιαγόνα με το κρανίο, και
το αντίστοιχο τμήμα των
παρειών κάτω από τα μάτια· (πρβ.
τα μήλα* του προσώπου).

11. η διαδικασία η οποία αποβλέπει στην εξουδετέρωση των κραδασμών
που δημιουργούνται κατά την περιστροφική κίνηση διάφορων μαζών
σε μηχανισμούς και μηχανές: Zυγοσταθμίσεις τροχών αυτοκινήτων. Kάνω ~.

12. η διάλυση του γάμου και η δικαστική απόφαση που την επικυρώνει: Zητώ /
παίρνω / εκδίδω ~.|| (επέκτ.) η διάλυση κάθε είδους σχέσης: H κοινή
εκλογική κάθοδος των δύο κομμάτων κατέληξε μετεκλογικά σε ~.
έγγραφο που
πιστοποιεί τη λύση
ενός γάμου.
που έχει χωρίσει
με διαζύγιο
που έχει σχέση με την
έγγαμη ζωή, με τους
συζύγους: ~ δεσμός.
Συζυγική ζωή / αγάπη /
πίστη. Συζυγικοί καβγάδες.

14. ενέργεια, πάθος, κατάσταση
αποτέλεσμα ενέργειας
αποτέλεσμα ενέργειας

21. 1. Να αντιστοιχήσεις τα συνώνυμα των δύο στηλών:

22. 1. Να αντιστοιχήσεις τα συνώνυμα των δύο στηλών:

23. 2. Να αντιστοιχήσεις τα αντώνυμα των δύο στηλών:

24. 2. Να αντιστοιχήσεις τα αντώνυμα των δύο στηλών:

25. 1. Ο Χαρίλαος Τρικούπης ήταν ο πρώτος που οραματίστηκε τη
………………………..………..…… Ρίου-Αντιρρίου με γέφυρα.

26. 1. Ο Χαρίλαος Τρικούπης ήταν ο πρώτος που οραματίστηκε τη
………………………..………..…… Ρίου-Αντιρρίου με γέφυρα.ζεύξη

27. 2. Οι σχέσεις Σερβίας και Μαυροβουνίου κατέληξαν
σε οριστικό ………………….………..

28. 2. Οι σχέσεις Σερβίας και Μαυροβουνίου κατέληξαν
σε οριστικό ………………….………..διαζύγιο

29. 3. Πήγε το αυτοκίνητο στο συνεργείο, γιατί οι
τροχοί του χρειάζονται ……………………………..

30. 3. Πήγε το αυτοκίνητο στο συνεργείο, γιατί οι
τροχοί του χρειάζονται ……………………………..ζυγοστάθμιση

31. 4. Αγόρασε ένα ………………………………αθλητικά
παπούτσια για το γυμναστήριο.

32. 4. Αγόρασε ένα ………………………………αθλητικά
παπούτσια για το γυμναστήριο.
ζευγάρι

33. 5. Σήμερα το βράδυ θα έρθει το
………………… Κοκκινάκη για επίσκεψη.

34. 5. Σήμερα το βράδυ θα έρθει το
………………… Κοκκινάκη για επίσκεψη.ζεύγος

35. 6. Οι ………………………….……. ήταν μια
από τις τάξεις των Αθηναίων πολιτών,
σύμφωνα με τη νομοθεσία του Σόλωνα.

36. 6. Οι ………………………….……. ήταν μια
από τις τάξεις των Αθηναίων πολιτών,
σύμφωνα με τη νομοθεσία του Σόλωνα.
ζευγίτες

37. 7. Οι διαχωριστικοί σύνδεσμοι (ή , είτε)
λέγονται αλλιώς και …………………………
8. Το ρήμα αγαπώ ανήκει στη 2η
……………………… των ρημάτων.

38. 7. Οι διαχωριστικοί σύνδεσμοι (ή , είτε)
λέγονται αλλιώς και …………………………
8. Το ρήμα αγαπώ ανήκει στη 2η
……………………… των ρημάτων.
διαζευκτικοί
συζυγία

39. 9. Η εικόνα του …………………………….…, που με τα ζώα του
οργώνει στο χωράφι, υπάρχει τώρα μόνο στις παλιές φωτογραφίες.

40. 9. Η εικόνα του …………………………….…, που με τα ζώα του
οργώνει στο χωράφι, υπάρχει τώρα μόνο στις παλιές φωτογραφίες.
ζευγά, ζευγίτη

41. 10. Χαρακτηριστικό της κίτρινης φυλής είναι
τα εξογκωμένα …………………………..………

42. 10. Χαρακτηριστικό της κίτρινης φυλής είναι
τα εξογκωμένα …………………………..………ζυγωματικά

43. 11. «Τους …………………………… λύσατε»
είναι ένα από τα παραγγέλματα που ακούμε
στη γυμναστική.

44. 11. «Τους …………………………… λύσατε»
είναι ένα από τα παραγγέλματα που ακούμε
στη γυμναστική.
ζυγούς

45. 12. Αγόρασα μια ηλεκτρονική
………………………….……, γιατί έχει
μεγαλύτερη ακρίβεια.

46. 12. Αγόρασα μια ηλεκτρονική
………………………….……, γιατί έχει
μεγαλύτερη ακρίβεια.
ζυγαριά

47. Να συμπληρώσετε την ιστορία σε ένα κείμενο 80 – 100
λέξεων χρησιμοποιώντας και τις λέξεις ζυγαριά, συζυγική,
ζευγάρι, ζυγώνω, ζυγός, διαζύγιο.
Τσατσούρης Χρήστος
Φιλόλογος Γυμνασίου Μαγούλας