ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

1. 5.3 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ-ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
ΑΠΟ ΤΑ ΦΑΓΙΟΥΜ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ

2. .
Τους τρεις πρώτους αιώνες μ.Χ. οι νεκροί
ταριχεύονταν και στις μούμιες τους, στο
ύψος του προσώπου, τοποθετούνταν
προσωπογραφίες ζωγραφισμένες
Η Φαγιούμ είναι μια πλούσια σε
βλάστηση κοιλάδα 60 χλμ. από το
Κάιρο, στη δυτική όχθη του Νείλου
Εκεί Έλληνες και εξελληνισμένοι της
περιοχής έθαβαν τους νεκρούς τους, όπως
και σε άλλα σημεία της Ρωμαϊκής Αιγύπτου.

3. Βίντεο ταρίχευση μούμιας και τοποθέτηση νεκρικού πορτρέτου

5. Τεχνική: Εγκαυστική :
Χρώματα αναμεμειγμένα με λιωμένο κερί.
Θερμή εφαρμογή με πινέλο ή σπάτουλα
Ξύλινη βάση (κέδρος, λεύκα, συκομουριά)
Καλλιτεχνικός Χαρακτήρας:
Έντονος ρεαλισμός και ατομικότητα
Ζωντανό, διεισδυτικό βλέμμα
Τρισδιάστατη απόδοση προσώπου με σκιάσεις
Φυσικές αναλογίες
Ελληνιστική τέχνη του πορτρέτου
Ρωμαϊκά στοιχεία (ρούχα κόμμωση)
Αιγυπτιακές ταφικές πρακτικές ( χρυσός ,
ενσωμάτωση στις μούμιες)
Λειτουργία:
Διασφάλιση αναγνώρισης του νεκρού στη μετά θάνατον ζωή
Έκφραση κοινωνικής θέσης και πλούτου
Μνήμη του αποθανόντος

8. Γιατί ο εικονιζόμενος κοιτάζει απευθείας τον θεατή; Τι είδους
επικοινωνία προσπαθεί να δημιουργήσει μεταξύ του "κόσμου των
ζωντανών" και του "κόσμου των νεκρών";

9. 1.Ποια είναι η εικόνα και
ποιο το Φαγιούμ;
2.Ποια κοινά έχουν ;
3. Σε τι διαφέρει η εικόνα
από το Φαγιούμ;

10. Η μετάβαση από το ένα στο άλλο
αντικατοπτρίζει μια από τις
μεγαλύτερες πνευματικές και
πολιτισμικές αλλαγές στην ιστορία:
από την κλασική αρχαιότητα στο
χριστιανικό Βυζάντιο.
Τα Φαγιούμ μας δείχνουν
τον θνητό άνθρωπο με όλη
του την ατομικότητα, την
ομορφιά, και την
παροδικότητα
Οι Βυζαντινές Εικόνες μας
δείχνουν τον θεωμένο
άνθρωπο, τον άγιο που έχει
υπερβεί τα όρια του
θανάτου και του χρόνου.

12. ΕΡΓΑΣΙΑ Α

14. Ονόματα: _______________________________________________________________________________ Τμήμα: _________
Παρατηρήστε προσεκτικά τις δύο εικόνες (τη γυναίκα αριστερά και τον άνδρα δεξιά) και απαντήστε στις ερωτήσεις:
1.Το Βλέμμα: Πώς θα περιγράφατε το βλέμμα των εικονιζόμενων προσώπων; (π.χ. μελαγχολικό, ζωντανό, στατικό, έντονο ).
2.Τι είδους αξεσουάρ φοράει η γυναίκα στην πρώτη εικόνα; Τι μας φανερώνουν αυτά για την οικονομική της κατάσταση;
3.Τα πορτρέτα αυτά δημιουργήθηκαν κυρίως με την τεχνική της εγκαυστικής. Ποιο υλικό χρησιμοποιούσαν οι ζωγράφοι ως "συνδετικό"
μέσο για τα χρώματα;
4.Κοιτάξτε τη δεύτερη εικόνα (δεξιά). Πού είναι τοποθετημένο το πορτρέτο και πώς συγκρατείται πάνω στο σώμα;
5.Τα πορτρέτα Φαγιούμ θεωρούνται το "πάντρεμα" τριών διαφορετικών πολιτισμών. Συμπληρώστε τα κενά χρησιμοποιώντας τις λέξεις:
Ρωμαϊκή, Αιγυπτιακή, Ελληνιστική.
Η πρακτική της ταρίχευσης και της μουμιοποίησης ανήκει στην _________________ παράδοση. Η τεχνική της ζωγραφικής και η απόδοση
των χαρακτηριστικών ακολουθεί την _________________ τέχνη. Τα ρούχα, τα χτενίσματα και τα κοσμήματα ακολουθούν τη μόδα της
_________________ αυτοκρατορίας.
6. Γιατί πιστεύετε ότι οι άνθρωποι εκείνης της εποχής ήθελαν ένα τόσο ρεαλιστικό πορτρέτο πάνω στη μούμια τους; Τι ήθελαν να
"διασώσουν"
ΕΡΓΑΣΙΑ Α

15. ΕΡΓΑΣΙΑ Β

16. Χαρακτηριστικό
Πορτρέτα Φαγιούμ
Βυζαντινή Εικόνα (6ος
αι.)
Τεχνική
Βλέμμα
Φωτοσκίαση .
Σκοπός
Ύφος
1.Οι Άγιοι: Στέκονται:, ________________μετωπικοί και΄___________κοιτάζουν ____________
τον θεατή, δημιουργώντας μια αίσθηση άμεσης επικοινωνίας και πνευματικής δύναμης.
2.Η Παναγία: Το βλέμμα της κοιτάζει εμάς, υποδηλώνοντας στοχασμό και_________________
3.Οι Άγγελοι: Βρίσκονται σε_______________, με τα κεφάλια στραμμένα προς
τον___________, συνδέοντας τον επίγειο/ανθρώπινο κόσμο με τον____________.
ΕΡΓΑΣΙΑ Β
Εγκαυστική (χρωστικές σε λιωμένο κερί)/.
Διατηρείται ακόμα η φωτοσκίαση στο πρόσωπο/
Έντονη χρήση φωτός και σκιάς (πλαστικότητα) /
Λατρευτικά αντικείμενα (για προσευχή) / Μεγάλα,
έντονα μάτια που κοιτάζουν "στο άπειρο«/
Νεκρικά πορτρέτα (για τη διατήρηση της
μνήμης) /
Μεγάλα μάτια που τονίζουν την πνευματικότητα/
Πιο ιερατικό, αυστηρό και υπερβατικό/
Επίσης εγκαυστική (στα πρώιμα χρόνια)/ Πιο
ρεαλιστικό και ανθρώπινο.
Ουρανό /Κίνηση
/Όρθιοι
/αυστηροί/απευθείας/
θείο /ταπεινότητα
Συμπληρώνω τους πίνακες

17. ΕΡΓΑΣΙΑ Γ΄

18. 1.Πού κοιτάζουν οι μορφές; Κοιτάζουν τον θεατή ή κάπου αλλού;
2.Τι συναισθήματα σου προκαλούν;
3. Στην αριστερή εικόνα η μορφή κρατά ένα σύμβολο (Ankh). Στη δεξιά, η Αγία κρατά έναν Σταυρό. Τι πιστεύεις ότι
συμβολίζουν αυτά τα αντικείμενα για τη ζωή και τον θάνατο;
4. Γιατί πιστεύεις ότι οι Βυζαντινοί καλλιτέχνες επηρεάστηκαν από τα πορτρέτα Φαγιούμ;
Α. Γιατί ήθελαν να δείχνουν οι μορφές ζωντανές και πνευματικές.
Β. Γιατί τους άρεσαν τα χρώματα.
Γ. Τυχαία.
5.Αντιστοίχισε
Σύμβολο "Ankh"
Η νίκη του
χριστιανού επί του
θανάτου.
Σταυρός
Η αιώνια ζωή στην
αρχαία Αίγυπτο.
6.Αν οι δύο αυτές γυναίκες μπορούσαν να σου μιλήσουν μόνο με τα
μάτια, τι πιστεύεις ότι θα σου έλεγαν;
Η μορφή του Φαγιούμ λέει: ".................................................
Η Αγία Κυριακή λέει: "..............................................................."
ΕΡΓΑΣΙΑ Γ΄
7.Βρες ομοιότητες και διαφορές