კიურების ოჯახი და მათი მეცნიერული აღმოჩენები შორაპნის საჯარო სკოლის ფრანგული ენის მასწავლებელი მზია კვინიკაძე
2.
კიურების ოჯახის წევრები პიერ კიური მარი სკლოდოვსკა-კიური ირენ ჟოლიო-კიური ფრედერიკ ჟოლიო კიური
3.
პიერ კიურიპიერ კიური ( ფრანგ . Pierre Curie ; დ. 15 მაისი , 1859 — გ. 19 აპრილი , 1906 ) იყო ფრანგი ფიზიკოსი, პიონერი კრისტალოგრაფიის , მაგნეტიზმის , პიეზოელექტრული მასალებისა და რადიოაქტიული დაშლის შესწავლაში. 1903 წელს მან მეუღლე მარი სკლოდოვსკა-კიურისა და ანრი ბეკერელთან ერთად ნობელის პრემია მიიღო ფიზიკის დარგში „პროფესორ ბეკერელის მიერ აღმოჩენილი რადიაციის ფენომენის შესწავლაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილის აღსანიშნად“.
4.
მარი სკლოდოვსკა კიური მარია-სლოდოვსკა- კიური დაიბადა 1867წ. 7ნოემბერს ვარშავაში.მისი მამა - ვლადისლავ სკოდოვსკი ფიზიკისა და მატემატიკის მასწავლებელი იყო,დედა კი გათხოვებამდე მასწავლებლობდა. მარის არაჩვეულებრივი ნიჭი ადრე გამომჟღავნდა,9წლისა მიაბარეს სიკორსკის კერძო პანსიონში. 16 წლის მარი სკლოდოვსკა ოქროს მედალზე ამთავრებს გიმნაზიას. 1891 წლის შემოდგომიდან მარი სკლოდოვსკა პარიზის სორბონის უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის სტუდენტია. 1896 წელს მარი კიურიმ ჩააბარა გამოცდები და ქალთა გიმნაზიის მასწავლებლობის უფლება მიიღო.ამის შემდეგ საფრანგეთის უმაღლესი ტექნიკური ფიზიკა-ქიმიური სკოლის დირექტორმა შიუტცენბერგერმა უფლება მისცა მარი კიურის ემუშავა ქმართან ერთად ლაბორატორიაში. 1895წელს ვილჰელმ რენტგენის მიერ არმოჩენილმა X-სხივებმა მრავალი ფიზიკოსის გონება ააღელვა.მათ აინტერესებდათ,სინათლის მოქმედების შედეგად ხომ არ ასხივებენ ანალოგიურ სხივებს ფლუორესცენციის უნარის მქონე სხეულები?ამ მიზნით ანრი ბეკერელი სწავლობდა ურანის მარილს,და როგორც ეს ზოგჯერ ხდება,აღმოაცინა მოვლენა,რომელიც განსხვავდებოდა საძებნი მოვლენისაგან:ურანის მარილები თვითნებურად ასხივებდნენ განსაკუთრებული თვისებების სხივებს. მ. კიური დაინტერესდა:-ხომ არ არის კიდევ რაიმე ნივთიერება,რომელიც ურანის ანალოგიურად ასხივებს?ხანგრძლივი კვლევის შედეგად იგი იმ დასკვნამდე მივიდა,რომ ასეთ სხივებს უშვებს თორიუმის შენაერთები. ურანისა და თორიუმის ახალი თვისებების აღმოჩენის შემდეგ მ. კიურის წინადადებით ამ მოვლენას ეწოდა ''რადიოაქტიურობა'',ხოლო რადიოაქტიურ ელემენტებს - ''რადიოელემელტები''. 1899-1900 წლებში პიერ და მარი კიურებმა გამოაქვეყნეს სტატიები რადაუმის სიახლოვით გამოწვეული რადიოაქტიურობისა და რადიუმის სხივების მოქმედების შესახებ. საბოლოოდ მარი და პიერ კიურების მირ მიღებულმა მეტალური რადიუმის რაოდენობამ 1 გ გადააჭარბა.ეს რადიუმი მათ ლაბორატორიის საკუთრებად გამოაცხადეს,მიუხედავად იმისა,რომ მისი ღირებულება იმ დროისათვის განუსაზღვრელი იყო. ამიტომაც არის რომ ხშირად პიერ და მარი კიურებს ''რადიუმის მშობლებს'' უწოდებენ. 1908 წელს მ.კიური სორბონის უნივერსიტეტის შტატის პროფესორია და კითხულობს რადიოაქტიურობის შესახებ ლექციების პირველ კურსს მთელ მსოფლიოში. რადიუმის მუდმივმა მოქმედებამ მ. კიური მძიმედ დააავადა და 1934წლის 4ივლისს 67 წლის ასაკში ავ თვისებიანი ანემიით გარდაიცვალა.დაკრძალულია მეუღლის გვერდით,პარიზში.საფლავის ქვის წარწერა ისეთივე უბრალოა,როგორც პ. კიურისა: ''მირი სკლოდოვსკა-კიური,1867-1934''.
5.
ირენ ჟოლიო-კიური1897 წელს 12 სექტემბერს, პარიზში მსოფლიო სახელის მქონე ფიზიკოსებს მარი და პიერ კიურებს შეეძინათ პირველი ქალიშვილი, შემდეგში ბირთვული ფიზიკისა და რადიოქიმიის სახელგანთქმული მეცნიერი, გამოჩენილი საზოგადიო მოღაწე, მშვიდობის დაცვის საერთაშორისო პრემიის ლაურიანტი (მიენიჭა გარდაცვალების სემდეგ), ნობელი პრემიის ლაუტიანტი ირენ პიერის ასული კიური. 1905 წლის დეკემბერში მარი სკოლდოვსკა კიური და პიერ კიური სტოკჰოლმში გაემგზავრნნენ ნობელის პრემიის მისარებად. მათ თან წაიყვანეს 8 წლის ირენიც, რომელიც საზეიმო ვითარებას ესწრებოდა და მშობლებს შორის იჯდა სავარძელში. ვინ იფიქრებდა, რომ 29წლის შემდეგ ირენკიური იმავე დარბაზში იჯდებოდა ფრედერიკ ჟოლიოსთან ერთად ნობელის სახელობის უკვე საკუთარი პრემიის მისაღებად. ამ შესანიშნავი დღიდან ოთხი თვი შემდეგ 1906წლის 19 აპრილს, ირენს მამა დაეღუპა და მისი აღზრდა მთლიანად დედას დაეკისრა. ირენი ბავშობაშივე შველოდა დედას და მუდამ მასთან ფუსფუსებდა ლაბორატორიაში ამის შესახებ ირენ ჟოლიო-კიული იგონებდა:,,ბავშობაშივე მე ყოველთვის მქონდა სურვილი დედასტან ერთად მის ლაბორატორიაში მეცნიერულად მემუშავა. ამგვარად, სავსებით ბუნებრივად უნდა მივიჩნიოთ ის ფაქტი რომ, მე მის ლაბორატორიაში დავიწყე მუსაობა." მარი სკოლდოვსკაია-კიურიმ ყველაფერი გააკეტა იმისათვის რომ ირენს და მის უმცროს დას ევას, უმამობა არ ეგრძნოთ ამაში მარი კიურის ეხმარებოდა პიერის მამა პარიზის კომულის მონაწილე ეჟენ კიური. ირენის სწავლა ერთგვარად უცნაურად დაიწყო მ.სკოლდოვსკაია კიურიმ და მისმა უახლესმა მეგობრებმა თავის ბავშვებს თვითონ მოუწყეს სკოლა პარიზში სადაც 10 ბავშვი მ.სკოლდოვსკაია კიურის ხელმძღვანელობით ფიზიკას.სწავლობდა ქიმიას ისინი გადიოდნენ სორბონის ლაბორატორიაში ჟან პერენის ხელმძღვანელობით
6.
ირენ კიური. ომის დამტავრების შემდეგ ირენ კიური პარიზის უნივერსიტეტში შვიდა იქ კვლავ დედი ხელმძღვანელობით სწავლობდა და მეცნიერულად შრომობდა: 1920 წელს ირენმა წრმატებით დაამტავრა უნივერსიტეტი და დედის ხელძღვანელობით მუშაობა დაიწყო პარიზის რადიუმის ინსტიტუტში ა925წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი შრომა, რომელშიც მოცემული იყო პოლონიუმის ,,ალფა" სხივების სიჩქარეთა გამოკვლევა იმავე წელს მან ბრჭყინვალედ დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. 1წლის შემდეგ იგი გათხოვდა რადიუმის ინსტიტუტის ლაბორანტ ფრედერიკ ჟოლიოზე. მათი გადაწყვეტილებით გვარები გააერტიანეს და იმ დგიდან მეცნიერებაში თუ საზოგადოებრივი მოღვაწეობის სხვა უბნებზე იხსენიებიან როგორც ირენ და ფედერკ-ჟოლიო კივრები 1930წელს ირენ და ფედერიკ კიულებმა გაიმეორეს ბოთესა და ბეკერის ცდები.
7.
ირენ კიურიი.და ფ. ჟოლიო კიურებმა შეძლეს რადიო ფოსფორის განცალკევება რადიო ფოსფორის განცალკევება ალუმინისაგან და რადიოაზოტის ბორისაგან ამითმათ საბოლოოდ დაამტკიცეს ცნობილი ქიმიური ელემენტების ხელოვნური რადიო აქტიური იზოტობების მიღების შესაძლებლობა. აღნიშნულ შრომებში 1935 წელს ი.და ფ. ჟოლიო კიურებს ნობელის პრემაია მიეწიჭათ. 1934წელს ი.ჯოლიოკიური დანუიშნეს რადიუმის ინსტიტუტის დირექტოარად ხოლო 1წლის შემდეგ სორბონის უნივერსიტეტშიც მიიწვიეს. 1939-45წლების პერიოდში ირენი ანტიფაშისტური მოძრაობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი იყო იგი დაუცხრომლად იბრძოდა ატომური ენერგიის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნების გამოსაყენებლად იგი იყო მშვიდობის დაცვის პირველი საერთაშორისო კონგრესის კომიტეტის წევრი და თავჯდომარეობდა მის სხდომებს იგი არჩეული იყო მშვიდობის დაცვის მსოფლიოს საბჭოს წევრად 1947წელს ირენ კიური აირჩიეს სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიისო წევრ-კორესპონდენტათ იგი არჩეული იყო აგრეთვე ინდოეთის, პოონეთის, ბელგიის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო დოქტორად და სხვა. მუდმივად რადიო აქტიურ გამოსხივებასთან ახლო ყოფნამ თავისი გაიტანა და იგი გამოსხივებით დაავადდა და 1956 წლის 17მარტს იგი გარდაიცვალა პარიზში 59წლის ასაკში.
8.
ფრედერიკ ჟოლიო-კიური ფრედერიკ ჟოლიო –კიური (1900-1958)- გამოჩენილი ფრანგი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე, მსოფლიოში მშვიდობის მომხრეთა მოძრაობის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ჟოლიო-კიურიმ, თავის მეუღლესთან ირენთან ერთად აღმოაჩინა ხელოვნური რადიოაქტიურობა 1934 წელს.დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა კიურების ნაშრომს a ნაწილაკების მოქმედებით ბერილიუმის გამოსხივების შესახებ. ფრედერიკ ჟოლიო-კიურიმ თანამშრომლებთან ერთად 1939 წელს პირველმა განსაზღვრა ურანის ბირთვის გაყოფისას გამოტყორცნილ ნეიტრონთა საშუალო რაოდენობა, და აჩვენა ბირთვული ჯაჭვური რეაქციის პრინციპული შესაძლებლობა.
ნობელის პრემია ფიზიკის დარგში 1903 პიერ კიური ---” აღმოაჩინა რადიაციული ფენომენი. “ 1903 მარი სკლოდოვსკა-კიური --- “აღმოაჩინა რადიაციული ფენომენი. “
11.
ნობელის პრემია ქიმიის დარგში 1911 მარი კიური --- “ ქიმიის განვითარებაშ ქვლილის შეტანისათვის. ელემენტების: რადიუმისა და პოლონიუმის აღმოჩენისათვის, რადიუმის გამოყოფისათვის, მისი ბუნებისა და ნაერთების შესწავლისათვის.” 1935 ფრედერიკ ჟოლიო-კიური “ ახალი რადიოაქტიური ნივთიერებების სინთეზისათვის.” 1935 ირენ ჟოლიო-კიური “ ახალი რადიოაქტიური ნივთიერებების სინთეზისათვის.”