Uploaded byyusuf874402
PDF, PPTX151 views

05 2 korozyon

malzeme bilgisi insaat muhendisliginin en onemli konulardan biridir.

Embed presentation

Download as PDF, PPTX
1 1 Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık 5.2. Yapı Koşulları 5.3. Yükleme Hızı 5.4. Dalgalanan Gerilmeler 5.5. Korozyon 5.6. Bozulma
2 2   Malzemenin mekanik Malzemenin mekanik ö özellikleri; 20 zellikleri; 20 o o C civar C civarı ında, yava nda, yavaş ş uygulanan bir uygulanan bir y yü ük alt k altı ında (statik y nda (statik yü ükleme), temiz, kuru ve d kleme), temiz, kuru ve dü üzg zgü ün kesitli malzeme n kesitli malzeme ö örnekleri rnekleri ü üzerinde saptanmaktad zerinde saptanmaktadı ır. Kullan r. Kullanı ım esnas m esnası ında bu deney nda bu deney ko koş şullar ulları ın nı ın bulunamayaca n bulunamayacağı ğı gayet a gayet aç çı ıkt ktı ır. Bu nedenle malzeme, r. Bu nedenle malzeme, beklenenden farkl beklenenden farklı ı davran davranış ış g gö österebilir. sterebilir. Ö Örne rneğ ğin, normal laboratuvar in, normal laboratuvar ko koş şullar ulları ında d nda dü üktil varsay ktil varsayı ılan bir metal kullan lan bir metal kullanı ım s m sı ıras rası ında k nda kı ır rı ılgan hale lgan hale d dö ön nü üş şebilir. ebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
3 3   Malzemeler genellikle Malzemeler genellikle ç çok d ok dü üş şü ük ve k ve ç çok y ok yü üksek s ksek sı ıcakl caklı ık k derecelerinde, normal s derecelerinde, normal sı ıcakl caklı ıklar alt klar altı ında beklenenden nda beklenenden ç çok ok farkl farklı ı davran davranış ışlar g lar gö österebilir. sterebilir.   Ö Örne rneğ ğin, d in, dü üş şü ük s k sı ıcakl caklı ıklarda hacim merkezli k klarda hacim merkezli kü übik bik ala alaşı şımlar mları ın d n dü üktilitesi ve enerji yutma kapasitesi d ktilitesi ve enerji yutma kapasitesi dü üş şer. er. Ö Önemli yap nemli yapı ı malzemelerinden malzemelerinden ç çelik bu yap elik bu yapı ıda olup, 0 da olup, 0o oC C civar civarı ında k nda kı ır rı ılganla lganlaş şma g ma gö österir ( sterir (Ö Örne rneğ ğin, y in, yü üksek kaliteli ksek kaliteli bir bir ç çeli eliğ ğin ( in (ç çekme dayan ekme dayanı ım mı ı 1050 MPa) +25 1050 MPa) +25  C C’ ’de Charpy de Charpy darbe dayan darbe dayanı ım mı ı 55 m.N iken, 55 m.N iken, - -78 78  C C’ ’de bu de de bu değ ğerin 28 erin 28 m.N m.N’ ’ye d ye dü üş şt tü üğ ğü ü bulunmu bulunmuş ştur.). tur.). 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
4 4 Örnek: demir Allotropik değişim Oda sıcaklığında demir atomları hacim merkezli kübik (HMK) şekilde dizilir ki, buna ferrit denir. Sıcaklık 910 °C’ye yükseltildiğinde HMK yapı yüzey merkezli kübik (YMK) yapıya dönüşür. Buna da ostenit denir. Isıtmaya devam ettiğimiz takdirde ostenit de 1400 °C civarında delta demirine dönüşür ki, bu da HMK yapıdadır. Demir, delta hâlinden havada soğutulduğunda tekrar ostenite ve sonra da ferrite dönüşür. Isı ve basıncın etkisiyle bazı cisimlerin kristal yapılarında değişimler olabilir. Bu tip kristal yapı değişimine allotropik değişim denir.
5 5 5 5  malzemenin tokluğunu kaybederek gevrekleştiği sıcaklığa çentik darbe tokluğu geçiş sıcaklığı denir.  Örneğin, sıcak iklim şartlarında kullanılacak şekilde tasarlanmış bir petrol tankeri Kuzey Buz Denizinde dalgaların veya rüzgarın oluşturduğu darbe etkisiyle hasar görebilir  düşük sıcaklıklarda çalışacak malzemeler için bu özellik önem kazanmaktadır. Ç Çentik darbe toklu entik darbe tokluğ ğunun s unun sı ıcakl caklı ıkla de kla değ ği iş şimi imi 4.4 Tokluk ve darbeye dayanıklılık
6 6 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
7 7  Bununla birlikte, sıcaklık arttıkça çeliğin akma sınırı düşer ve 300oC 'den sonra bu sınır ortadan kalkar. Çeliğin çekme dayanımı da sıcaklık derecesi arttıkça azalır (Çeliğin 500oC'deki çekme dayanımı 20oC'deki dayanımının % 60'ı kadardır).  Ayrıca, yüksek sıcaklıklar (yaklaşık 300oC), çelikte normal sıcaklıkta görülmeyen sünme olayını başlatır. Yeterince yüksek sıcaklıklarda, çok düşük şekil değişimlerinde bile bazı metal ve alaşımlar kırılgan davranış gösterebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
8 8 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
9 9  Ayrıca, sıcaklığın artması ile atomların daha hızlı titreşmelerinden dolayı malzemenin boyutlarında bir artış (genleşme), tersi durumda sıcaklığın azalması ile de boyutlarda bir azalma (büzülme) oluşur.  Malzeme yapıda kullanımı esnasında bu tür yüksek sıcaklık değişimlerine maruz kalacaksa sözü edilen boy değişimlerinin izin verilebilen sınırları aşmaması gerekmektedir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık  = δL/L = α.δt δL = L.α.δt σ = .E = α.δt.E
10 10 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
11 11  Laboratuvar deneylerinde örnekler serbestçe yüklenir, başka bir deyişle, yükleme sırasında örneğin yapacağı deformasyonlar engellenmemiştir.  Ancak, yapı içinde aynı malzemeden yapılmış elemanların davranışları kısıtlıdır. Dolayısıyla malzeme iki veya üç eksenli gerilme etkisi altındadır. Oluşan asal gerilmeler nedeniyle malzemeler uygulamada deneylerden farklı davranışlar gösterir. Örneğin, malzemenin gerilme-birim şekil değiştirme davranışı, kırılma yükü değişebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.2. Yapı Koşulları
12 12  Malzemelerin kalite kontrol deneyleri belirli bir yükleme hızı veya deformasyon hızı esas alınarak gerçekleştirilir. Düşük birim şekil değiştirme ya da yükleme hızlarında bütün eleman esner ve kopmadan önce daha çok enerji yutar. Yükleme hızının belirli bir değeri aşması halinde esneme, kırılma bölgesinde yoğunlaşır. Böylece elemanın tümü enerji yutmaz, gevrek bir kırılma gerçekleşeceğinden enerji yutma kapasitesi ve toplam uzama azalır. Tersine yükleme süresinin uzaması da malzemenin dayanımını büyük ölçüde olumsuz olarak etkiler. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.3. Yükleme hızı
13 13  Gerilmelerin aralıklı olarak tekrarlı bir şekilde uygulanması malzemenin özelliklerini olumsuz yönde etkileyip, malzemenin kırılganlaşmasına neden olur. Bu konuya “Periyodik Yükleme ve Yorulma” bölümünde ayrıntılı olarak değinilecektir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.4. Dalgalanan gerilmeler
14 14   Malzemelerin bulundu Malzemelerin bulunduğ ğu ortam ( u ortam (ç çevresel ko evresel koş şullar) ullar) taraf tarafı ından ndan kimyasal sald kimyasal saldı ır rı ıya ya u uğ ğrayarak bozulmas rayarak bozulması ı korozyon korozyon olarak tan olarak tanı ımlanabilir. mlanabilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon s sı ıcakl caklı ık k tepkimeye girenler ile tepkimeye girenler ile ü ür rü ünlerin konsantrasyonu nlerin konsantrasyonu Korozyon h Korozyon hı ız zı ı
15 15   Do Doğ ğada yayg ada yaygı ın olarak bulunan demir oksitler, n olarak bulunan demir oksitler, ancak ancak ı ıs sı ı enerjisi verilerek daha y enerjisi verilerek daha yü üksek enerji ksek enerji durumundaki demir ala durumundaki demir alaşı şım mı ı olan olan ç çeli eliğ ğe e d dö ön nü üş şt tü ür rü ül lü ür. Daha sonra demir, r. Daha sonra demir, ç çevre evre ko koş şullar ulları ın nı ın etkisi ile paslanarak daha d n etkisi ile paslanarak daha dü üş şü ük k enerjili durumdaki demir oksit haline di enerjili durumdaki demir oksit haline diğ ğer bir er bir deyi deyiş şle asl le aslı ına geri d na geri dö öner. ner. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
16 16   Her y Her yı ıl l ü üretilen demir miktar retilen demir miktarı ın nı ın % 25'i kadar n % 25'i kadar demir korozyon nedeniyle kullan demir korozyon nedeniyle kullanı ılamaz hale lamaz hale gelmektedir. gelmektedir. malzeme israf malzeme israfı ı ekonomik kay ekonomik kayı ıp p 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
17 17 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
18 18 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
19 19   İ İki tip kimyasal etkilenme vard ki tip kimyasal etkilenme vardı ır: r:   1) Do 1) Doğ ğrudan kimyasal etkilenme, rudan kimyasal etkilenme,   2) Elektro 2) Elektro- -kimyasal etkilenme. kimyasal etkilenme. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
20 20   Do Doğ ğrudan kimyasal etkilenmede bir elektron rudan kimyasal etkilenmede bir elektron ak akı ım mı ı (cereyan) yoktur. Bu tip etkilenmede (cereyan) yoktur. Bu tip etkilenmede metallerin y metallerin yü üzeyinde e zeyinde eş ş da dağı ğıl lı ıml mlı ı oksijen oksijen reaksiyonu olu reaksiyonu oluş şur. Do ur. Doğ ğrudan korozyon rudan korozyon sonucu metal sonucu metal ü üzerinde olu zerinde oluş şan yap an yapışı ışık k korozyon tabakas korozyon tabakası ın nı ın kal n kalı ınl nlığı ığı, yakla , yaklaşı şık k olarak, olu olarak, oluş şma ma zaman zamanı ın nı ın kare k n kare kö ök kü ü ile ile orant orantı ıl lı ıd dı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
21 21   Bu tip etkilenmeye en iyi Bu tip etkilenmeye en iyi ö örnek, bak rnek, bakı ır r ç çat atı ı kaplamalar kaplamaları ında g nda gö ör rü ülen korozyon olay len korozyon olayı ıd dı ır. r.   Ö Özellikle end zellikle endü üstriyel b striyel bö ölgelerin atmosferlerinde lgelerin atmosferlerinde bulunan oksijen, nem, s bulunan oksijen, nem, sü ülf lfü ür oksitleri, r oksitleri, ç çat atı ı kaplamas kaplaması ı ü üzerinde ye zerinde yeş şil renkli, erimeyen bak il renkli, erimeyen bakı ır r s sü ülfat lfat ö ört rtü üs sü ü olu oluş şturur. turur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
22 22 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
23 23 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
24 24   Elektrokimyasal etkilenmede ise belirgin anot Elektrokimyasal etkilenmede ise belirgin anot b bö ölgelerinden katot b lgelerinden katot bö ölgelerine lgelerine ö önemli bir elektron nemli bir elektron ak akı ım mı ı vard vardı ır. r. İ İyon hareketi ile bir elektrik ak yon hareketi ile bir elektrik akı ım mı ı do doğ ğar ve korozyon yerel olarak olu ar ve korozyon yerel olarak oluş şur. Pillerin ur. Pillerin olu oluş şmas ması ı ile metal zamanla harap olur. ile metal zamanla harap olur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
25 25 OKSİDASYON (ANOT) ELEKTRON KAYBEDEN ÇELİĞİN İYONA DÖNÜŞMESİ KÜTLE KAYBI BİRİBİRİNİ TAMAMLAYAN ve EŞZAMANLI GELİŞEN İKİ ELEKTRO- KİMYASAL REAKSİYON REDÜKSİYON (KATOT) ELEKTRONLARIN BAŞKA BİR ORTAMDA HARCANMASI, HİDROKSİT İYONLARININ OLUŞMASI KORUNUR ELEKTRONLARIN KATODA, HİDROKSİT(OH)- İYONLARININ ANOTA TAŞINMASI ŞART AYNI ÇELİK ÜZERİNDE; ANOT ve KATOT BİRBİRİNE ÇOK YAKIN (MİKRO ELEMAN) BİRBİRNDEN UZAKTA (MAKRO ELEMAN) OLABİLİR METALLER METALLERİ İN ELEKTRO N ELEKTRO- -K Kİ İMYASAL KOROZYONU MYASAL KOROZYONU 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
26 26 METALLER METALLERİ İN ELEKTRO N ELEKTRO- -K Kİ İMYASAL KOROZYONU MYASAL KOROZYONU BETON BOŞLUK SUYU: ELEKTRON ve İYON İLETEN ORTAM ÇELİK ELEKTRON İLETEN ORTAM ANOT ve KATOT BAĞLANTISI KURULUR GALVANİ PİLİ OLUŞUMU NEM, O2 KONSANTRASYONU, TUZ KONSANTRASYONU, PAS PAYI TABAKASI ve GEÇİRİMLİLİĞİ BETON İÇİNDE BÖLGE BÖLGE DEĞİŞKEN AYNI ÇELİĞİN FARKLI BÖLGELERİ ANOT ve KATOT REAKSİYONU GÖSTEREBİLİR 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
27 27 Daha katodik (korozyona eğilim daha az) Daha anodik (korozyona eğilim daha fazla) Yükseltgenme tepkimesi Elektrot gerilimi E°, volt (25 °C’de standart hidrojen elektroduna göre) Au  Au3+ + 3e- +1,498 Pt  Pt2+ + 2e- +1,200 Ag  Ag+ + e- +0,799 2Hg  Hg2 2+ + 2e- +0,788 Fe+2  Fe3+ + e- +0,771 Cu  Cu2+ + 2e- +0,337 Sn+2  Sn4+ + 2e- +0,150 H2  2H+ + 2e- 0,000 Pb  Pb2+ + 2e- -0,126 Sn  Sn2+ + 2e- -0,136 Ni  Ni2+ + 2e- -0,250 Co  Co2+ + 2e- -0,277 Cd  Cd2+ + 2e- -0,403 Fe  Fe2+ + 2e- -0,440 Cr  Cr3+ + 3e- -0,744 Zn  Zn2+ + 2e- -0,763 Al  Al3+ + 3e- -1,662 Mg  Mg2+ + 2e- -2,363 Na  Na+ + e- -2,714 Her metalin hidrojen elektrotuna göre ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. Bunlar sıralanacak olursa Tablo da bazı metal iyonları için görülen elektromotif kuvvet serisi elde edilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
28 28   Voltaj s Voltaj sı ıras rası ı listesi iki temiz metal y listesi iki temiz metal yü üzeyinden hangisinin zeyinden hangisinin anot olaca anot olacağı ğın nı ı g gö österir. sterir.   Bu seride anot taraf Bu seride anot tarafı ındaki metal, katot taraf ndaki metal, katot tarafı ındakine ndakine k kı ıyasla anot reaksiyonuna u yasla anot reaksiyonuna uğ ğrar, katot taraf rar, katot tarafı ındaki ise ndaki ise korunur. Kimyasal bile korunur. Kimyasal bileş şik ik ş şeklindeki korozyon eklindeki korozyon ü ür rü ün nü ü k kü ütleden ayr tleden ayrı ıl lı ır ve yenisi olu r ve yenisi oluş şursa tahribat s ursa tahribat sü ürekli olur. rekli olur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
29 29 Fe + Fe + ½ ½O O2 2 +H +H2 2O O Fe(OH) Fe(OH)2 2 ASLINA D ASLINA DÖ ÖNME OLAYI NME OLAYI - - ATMOSFER ATMOSFERİ İK KOROZYON K KOROZYON - - ELEKTROL ELEKTROLİ İT Tİ İK KOROZYON K KOROZYON - - KLOR KLORÜ ÜR KOROZYONU R KOROZYONU - - TEMAS KOROZYONU TEMAS KOROZYONU ATMOSFER ATMOSFERİ İK KOROZYON K KOROZYON Fe (OH) Fe (OH)2 2 FeO + H FeO + H2 2O O PAS - - H Hİ İDROJEN KIRILGANLA DROJEN KIRILGANLAŞ ŞMASI MASI KOROZYON HIZI (HAVA NEM KOROZYON HIZI (HAVA NEMİ İNE NE BA BAĞ ĞLI) LI) Temiz atmosfer ko Temiz atmosfer koş şullar ulları ında nda 4 4- -6 6  m/ m/y yı ıl l Zararl Zararlı ı Kirli Atmosferik Ko Kirli Atmosferik Koş şullarda ullarda 100 100- -1000 1000  m/ m/y yı ıl l PAS TABAKASI TEL FIR PAS TABAKASI TEL FIRÇ ÇA A İ İLE LE S SÖ ÖK KÜ ÜLEM LEMİ İYORSA ZARARSIZ YORSA ZARARSIZ PUL PUL D PUL PUL DÖ ÖK KÜ ÜLME; LME; Ç ÇAP AP Ö ÖL LÇÜ ÇÜM MÜ Ü, , Ç ÇEKME DENEY EKME DENEYİ İ ve TEM ve TEMİ İZLEME ZLEME Ş ŞART ART 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
30 30 Paspayından oksijen difüzyonu H H2 2O O O O2 2 ½ ½O O2 2 2(OH) 2(OH)- - Fe Fe+2 +2 2e 2e- - Anodik işlem Katodik işlem Çelik Beton boşluk suyu (elektrolit) ANOT REAKS ANOT REAKSİ İYONU YONU Fe Fe Fe Fe+2 +2 + 2e + 2e- - KATOT REAKS KATOT REAKSİ İYONU YONU H H2 2O +1/2O O +1/2O2 2 + 2e + 2e- - 2(OH) 2(OH)- - Fe Fe+2 +2 + 2(OH) + 2(OH)- - Fe(OH) Fe(OH)2 2 Fe(OH) Fe(OH)2 2 + H + H2 2O+ 1/2O O+ 1/2O2 2 Fe(OH) Fe(OH)3 3 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
31 31 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
32 32 KLOR KLORİ İD KOROZYONU D KOROZYONU DENİZ SUYU, KLOR İYONU İÇEREN YER ALTI SUYU İLE TEMAS EDEN BETONARME ELEMANLAR, KLOR TEMAS HAVUZU, TUZ FABRİKALARI FeCl3 Fe+3 + 3Cl- Elektrolitik FeCl3 + 3(OH)- Elektrolitik Fe(OH)3 + 3Cl- Cl - (OH)- Cl - Fe +2 Fe 2e- pH5- H2O Pasif film Elektrolit ortam pH>12.5 KLOR SÜREKLİ KENDİNİ YENİLEMEKTE, REAKSİYON SÜREKLİ, ÇOK TEHLİKELİ
33 33 REAKS REAKSİ İYON YON Ü ÜR RÜ ÜNLER NLERİ İ REAKS REAKSİ İYON YON Ü ÜR RÜ ÜNLER NLERİ İ  6 KAT HAC 6 KAT HACİ İM M ARTI ARTIŞ ŞI I OLU OLUŞ ŞAN AN GENLE GENLEŞ ŞME ME NEDEN NEDENİ İYLE YLE BETONDA HASAR. BETONDA HASAR. 0 1 2 3 4 5 6 7 Fe FeO Fe3O4 Fe2O3 Fe(OH)4 Fe(OH)3 Fe(OH)3 .3H2O Hacim
34 34 Ç ÇEL ELİ İK DONATININ K DONATININ KOROZYONU KOROZYONU Donatıda kesit kaybının moment taşıma kapasitesine etkisi 0 10 20 30 40 50 5 15 25 35 45 Donatıda Kesit Kaybı % Moment Taşıma Kapasitesinde Kayıp % 214 214 416 416 30x70 cm N=100 ton D Dü üktil Davran ktil Davranış ıştan Gevrek K tan Gevrek Kı ır rı ılmaya Ge lmaya Geç çi iş ş Uyar Uyarı ı vermeden ani g vermeden ani göç öçme tehlikesi. me tehlikesi.
35 35   Bile Bileş şim pilleri, gerilme pilleri ve konsantrasyon im pilleri, gerilme pilleri ve konsantrasyon pilleri pilleri olmak olmak ü üzere zere üç üç pil t pil tü ür rü ü vard vardı ır. r.   Bunlar Bunları ın olu n oluş şumunu engelleyecek umunu engelleyecek ö önlemler nlemler al alı ınarak korozyon olay narak korozyon olayı ı ö önlenebilir. nlenebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri
36 36 a) a) Bile Bileş şim pilleri : im pilleri : İ İki farkl ki farklı ı t tü ürde metal aras rde metal arası ında bir nda bir galvani eleman galvani elemanı ı olu oluş şabilir. abilir. İ İki metalden hangisinin ki metalden hangisinin katot hangisinin anot olaca katot hangisinin anot olacağı ğı voltaj s voltaj sı ıras rası ı listesinden listesinden bulunabilir. bulunabilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri anot katot
37 37   Soldaki Soldaki ş şekilde g ekilde gö ör rü ülen galvanizli sa len galvanizli saç çtaki taki ç çinko inko demire k demire kı ıyasla anot taraf yasla anot tarafı ındad ndadı ır. Galvaniz tabakas r. Galvaniz tabakası ı ç çizilerek demir a izilerek demir aç çığ ığa a ç çı ıksa bile ksa bile ç çinko taraf inko tarafı ından bir ndan bir s sü üre korunur. Ancak re korunur. Ancak ç çinko zamanla korozyona inko zamanla korozyona u uğ ğrayarak demir sa rayarak demir saç ç paslanmaya ba paslanmaya baş şlar. lar. Zn (Anot) Fe (Katot) Zn Sn (Katot) Fe (Anot) Sn 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
38 38 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri galvanizleme Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
39 39 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri galvanizleme a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
40 40 Zn (Anot) Fe (Katot) Zn Sn (Katot) Fe (Anot) Sn   Sa Sağ ğda ise demir da ise demir ü üzerindeki kalay kaplamas zerindeki kalay kaplaması ı demiri demiri tamamen tamamen ö örtt rttü üğ ğü ü s sü ürece korozyondan korur. rece korozyondan korur. Korozyona dayan Korozyona dayanı ıkl klı ı olan kalay tabakas olan kalay tabakası ı ç çizildi izildiğ ği i takdirde, demir kalaya k takdirde, demir kalaya kı ıyasla anot taraf yasla anot tarafı ında nda oldu olduğ ğundan k undan kı ısa s sa sü ürede paslan rede paslanı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri galvanizleme a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
41 41   Elektrokimyasal korozyon olay Elektrokimyasal korozyon olayı ına yap na yapı ı malzemelerinde s malzemelerinde sı ık s k sı ık rastlanabilir. k rastlanabilir. Ö Örne rneğ ğin, in, ç çat atı ılarda al larda alü üminyum ve bak minyum ve bakı ır levhalar birbirleriyle r levhalar birbirleriyle temas edecek temas edecek ş şekilde konursa, ekilde konursa, ç çukurlarda ukurlarda birikebilecek suyun iletkenli birikebilecek suyun iletkenliğ ği ile bir pil olu i ile bir pil oluş şur ve ur ve daha az asal olan al daha az asal olan alü üminyum levhalar delinir. Bu minyum levhalar delinir. Bu olaya olaya temas korozyonu temas korozyonu denir. denir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
42 42 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri
43 43   Gerilme etkisindeki atomlar en d Gerilme etkisindeki atomlar en dü üş şü ük enerjili k enerjili denge konumundan ayr denge konumundan ayrı ıld ldı ıklar kları ından ndan gerilmesiz b gerilmesiz bö ölgelere g lgelere gö öre daha y re daha yü üksek ksek enerjiye sahiptirler. Bu nedenle gerilme enerjiye sahiptirler. Bu nedenle gerilme etkisindeki atomlar etkisindeki atomları ın elektrolit potansiyelleri n elektrolit potansiyelleri daha b daha bü üy yü ükt ktü ür ve anot reaksiyonu g r ve anot reaksiyonu gö österirler. sterirler. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
44 44   E Eğ ğilmi ilmiş ş veya burulmu veya burulmuş ş metallerde plastik metallerde plastik ş şekil ekil de değ ği iş şimi b imi bö ölgeleri anot reaksiyonu g lgeleri anot reaksiyonu gö österirler. sterirler.   Benzer Benzer ş şekilde so ekilde soğ ğuk burulmu uk burulmuş ş donat donatı ı ç çelikleri, elikleri, s sı ıcak haddelenmi cak haddelenmiş ş ç çelik elik ç çubuklara k ubuklara kı ıyasla daha yasla daha h hı ızl zlı ı paslan paslanı ır. r. Katot Anot Anot Katot 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
45 45 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
46 46 Elektrolitin konsantrasyonu elektrot potansiyelini etkiler. Elektrolitin konsantrasyonu elektrot potansiyelini etkiler. Konsantrasyonun y Konsantrasyonun yü üksek oldu ksek olduğ ğu b u bö ölgeler katot, d lgeler katot, dü üş şü ük k oldu olduğ ğu b u bö ölgeler anot reaksiyonu g lgeler anot reaksiyonu gö österir. Kapal sterir. Kapalı ı yerlerde yerlerde oksijen azd oksijen azdı ır. Bu b r. Bu bö ölgeler oksijeni fazla olan a lgeler oksijeni fazla olan aç çı ık b k bö ölgelere lgelere k kı ıyasla daha yasla daha ş şiddetli paslan iddetli paslanı ırlar. rlar. Anot Katot Anot Katot 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri c) c) Konsantrasyon pilleri Konsantrasyon pilleri
47 47 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri c) c) Konsantrasyon pilleri Konsantrasyon pilleri
48 48 Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri Ortam şartlarını düzeltme: Sıcaklığı düşürmek Ortamdaki sıvının hızını azaltmak Oksijeni ortamdan uzaklaştırmak Çözeltinin konsantrasyonunu düşürmek Korozyon önleyiciler kullanmak Elektriksel koruma: Katodik koruma Anodik koruma Tasarım: Aşırı gerilmelerden kaçınmak Farklı metallerin temasından kaçınmak Girintilerden kaçınmak Havayı uzaklaştırmak Kaplama: Metalik kaplamalar İnorganik kaplamalar Organik kaplamalar Malzeme seçimi: Metalik malzemeler Metalik olmayan malzemeler KOROZYON DENETİMİ VE ÖNLENMESİ 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
49 49 Malzeme Se Malzeme Seç çimi imi   Korozyona kar Korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ı bir malzeme, bir malzeme, daha uzun s daha uzun sü üreli olarak ve daha az bak reli olarak ve daha az bakı ım m gerektirerek kullan gerektirerek kullanı ılaca lacağı ğından, sat ndan, satış ış fiyat fiyatı ı fazla olmas fazla olması ına kar na karşı şın, sonu n, sonuç çta ucuz bir ta ucuz bir malzemeye k malzemeye kı ıyasla daha ekonomik bir yasla daha ekonomik bir malzeme olabilir. malzeme olabilir. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
50 50 1. Metalik malzemeler 1. Metalik malzemeler   Saf metaller yerine ala Saf metaller yerine alaşı şımlar mları ın nı ın n kullan kullanı ılmas lması ı bir bir ç çok halde korozyona kar ok halde korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı artt arttı ırmaktad rmaktadı ır. r.   Benzer Benzer ş şekilde bir ala ekilde bir alaşı şım olan m olan ç çeli eliğ ğe az e az miktarlarda krom, nikel, bak miktarlarda krom, nikel, bakı ır, fosfor gibi r, fosfor gibi elementlerin kat elementlerin katı ılmas lması ı korozyona kar korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı b bü üy yü ük k ö öl lçü çüde y de yü ükseltmektedir. kseltmektedir. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
51 51 1. Metalik malzemeler 1. Metalik malzemeler Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Paslanmaz çelik
52 52 2. Metalik olmayan malzemeler 2. Metalik olmayan malzemeler   Polimer malzemelerin, metal ve ala Polimer malzemelerin, metal ve alaşı şımlara mlara k kı ıyasla daha d yasla daha dü üş şü ük dayan k dayanı ımda olmalar mda olmaları ı nedeniyle, korozyona dayan nedeniyle, korozyona dayanı ıkl klı ıl lı ık i k iç çin tercih in tercih edildikleri yerler s edildikleri yerler sı ın nı ırl rlı ıd dı ır. r. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
53 53 Kaplamalar Kaplamalar   Organik Kaplamalar Organik Kaplamalar   En En ç çok kullan ok kullanı ılan korozyona kar lan korozyona karşı şı korunma korunma y yö öntemidir. En ntemidir. En ö önemli organik kaplamalar; nemli organik kaplamalar; boyalar, cilalar, zift, ya boyalar, cilalar, zift, yağ ğ ve plastik k ve plastik kö ökenli kenli malzemelerdir. Baz malzemelerdir. Bazı ılar ları ında (boya gibi) nda (boya gibi) inorganik maddeler bulunmas inorganik maddeler bulunması ına kar na karşı şın, n, organik k organik kö ökenli bile kenli bileş şenleri daha fazla enleri daha fazla oldu olduğ ğundan organik kaplama olarak undan organik kaplama olarak s sı ın nı ıfland flandı ır rı ıl lı ırlar. Organik kaplamalar rlar. Organik kaplamalar y yü üksek ksek s sı ıcakl caklı ıklarda eriyebilmeleri klarda eriyebilmeleri nedeniyle nedeniyle dikkatle kullan dikkatle kullanı ılmal lmalı ıd dı ır. r. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
54 54 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Organik Kaplamalar Organik Kaplamalar
55 55 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Organik Kaplamalar Organik Kaplamalar Epoksi re Epoksi reç çineleri ineleri
56 56   Genellikle seramik, Genellikle seramik, ç çinko (galvanize etmek), kalay, inko (galvanize etmek), kalay, emaye ve emaye ve ç çimento gibi maddeler ile kaplanan imento gibi maddeler ile kaplanan malzemelerin korozyona dayan malzemelerin korozyona dayanı ıkl klı ıl lı ıklar kları ı b bü üy yü ük k ö öl lçü çüde artar. de artar. Is Isı ıya ve a ya ve aşı şınmaya kar nmaya karşı şı organik organik kaplamalardan kaplamalardan ç çok daha fazla dayan ok daha fazla dayanı ıkl klı ıd dı ır r. Ancak . Ancak sert olmalar sert olmaları ına kar na karşı şın darbeye dayan n darbeye dayanı ıkl klı ı olmad olmadı ıklar kları ından ndan k kı ır rı ılgand lgandı ırlar rlar. . Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri İ İnorganik Kaplamalar norganik Kaplamalar
57 57 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri İ İnorganik Kaplamalar norganik Kaplamalar Bakır kalaylama Emaye kaplama (camsı SiO2 ile metal kaplama)
58 58 BETONUN BETONUN Ç ÇEL ELİĞİ İĞİ KOROZYONDAN KORUMASI KOROZYONDAN KORUMASI F Fİ İZ Zİ İKSEL KORUMA KSEL KORUMA BETONUN GE BETONUN GEÇ Çİ İR Rİ İMS MSİ İZL ZLİĞİ İĞİ ve PAS PAYI TABAKASI KALINLI ve PAS PAYI TABAKASI KALINLIĞ ĞI I K Kİ İMYASAL KORUMA MYASAL KORUMA ALKAL ALKALİ İ B Bİ İR ORTAM ( R ORTAM (pH pH   12.6 12.6 - - 13.5 13.5) (PASS ) (PASSİ İV Vİ İZASYON) ZASYON) Beton yüzeyi Donatı Çubuğu pH  12.5 MİKROSKOBİK OKSİT TABAKASI (PASİF TABAKA) DONATININ PASLANMASI MÜMKÜN DEĞİL (PASİF TABAKANIN STABİL KALMASI DURUMUNDA) 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
59 59 Beton yüzeyi KARBONATLAŞMA pH < 9.5 –11.5 PASİF TABAKANIN ÇÖZÜLMESİ KLORÜRLER Cl- > KRİTİK DEĞER KİMYASAL KORUMANIN SONU ÇELİK DONATI ASİDİK SIVILAR DONATININ KOROZYONU MÜMKÜN (oksijen ve nem varlığında) GEÇİRİMLİ, YETERSİZ KALINLIKTA PAS PAYI TABAKASI FİZİKSEL ve KİMYASAL KORUMA YETERSİZ KOROZYONUN KISA SÜREDE GÖRÜLMESİ MUHTEMEL BETONUN BETONUN Ç ÇEL ELİĞİ İĞİ KOROZYONDAN KORUMASI KOROZYONDAN KORUMASI 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
60 60 DEN DENİ İZ SUYU ETK Z SUYU ETKİ İS Sİ İ TUZLA TUZLA İ İSKELES SKELESİ İ 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
61 61 İzmir’de korozyon hasarına uğramış elektrik direkleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
62 62 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
63 63 ÇEŞMEALTI’NDA YAZLIK KONUT DENİZE 15m 15 YILDA 16 DONATI 11-12 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
64 64 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
65 65 Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar   Bu tip kaplamalar, korozyona kar Bu tip kaplamalar, korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı artt arttı ırmak rmak i iç çin ve/veya g in ve/veya gü üzel g zel gö ör rü ün nü üm sa m sağ ğlamak amac lamak amacı ıyla kullan yla kullanı ıl lı ır. r.   Kaplamalar Kaplamalar ı ıs sı ısal, mekanik ve elektrokimyasal y sal, mekanik ve elektrokimyasal yö öntemlerle ntemlerle korunmas korunması ı istenen y istenen yü üzeyin zeyin ü üzerine uygulan zerine uygulanı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
66 66 Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar   Kaplama malzemesi korunmas Kaplama malzemesi korunması ı istenen y istenen yü üzeye k zeye kı ıyasla yasla anodik olmal anodik olmalı ıd dı ır. r.   Ö Örne rneğ ğin, demire kalay kaplama yap in, demire kalay kaplama yapı ılmak istenirse, kalay lmak istenirse, kalay demire k demire kı ıyasla daha asal oldu yasla daha asal olduğ ğundan, kaplama undan, kaplama tabakas tabakası ın nı ın g n gö özeneksiz olmas zeneksiz olması ı gerekir. Aksi takdirde i gerekir. Aksi takdirde iğ ğne ne deli deliğ ği gibi bir g i gibi bir gö özenekten korozyon h zenekten korozyon hı ızla geli zla geliş şebilir. Bu ebilir. Bu nedenle a nedenle aç çı ılan konserve kutular lan konserve kutuları ı hava ile temas edince hava ile temas edince h hı ızla karar zla kararı ır ve paslan r ve paslanı ır. Ancak, demirden daha az asal r. Ancak, demirden daha az asal olan, 1 mm kal olan, 1 mm kalı ınl nlığı ığında nda ç çinko ile kaplanan inko ile kaplanan ç çeli eliğ ğin end in endü üstri stri b bö ölgesi olmayan yerlerde 250 y lgesi olmayan yerlerde 250 yı ıl dayand l dayandığı ığı g gö ör rü ülm lmü üş şt tü ür. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
67 67   Yap Yapı ılarda en larda en ç çok kullan ok kullanı ılan metalik kaplama t lan metalik kaplama tü ürleri, rleri, ç çelik elik ü üzerinde zerinde ç çinko, al inko, alü üminyum, nikel ve krom minyum, nikel ve krom kaplamalard kaplamalardı ır. Metalik kaplama genellikle s r. Metalik kaplama genellikle sı ıcak cak dald daldı ırma veya p rma veya pü üsk skü ürtme y rtme yö öntemleriyle yap ntemleriyle yapı ıl lı ır. r. Kaplama, y Kaplama, yö öntem ne olursa olsun, yeterince kal ntem ne olursa olsun, yeterince kalı ın, n, ü üniform ve g niform ve gö özeneksiz olmal zeneksiz olmalı ıd dı ır ve alt tabakaya r ve alt tabakaya yeterince yap yeterince yapış ışmal malı ıd dı ır. r. Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
68 68 Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma  Normal olarak korozyona uğrayacak metale ters akım verilerek katodik hale dönüştürülebilir. Örneğin yeraltı çelik kablolarına bir bataryanın eksi kutbu bağlanacak olursa elektron kaybı önlenir, katoda dönüşen çelik hat en alt düzeyde paslanır. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
69 69   Malzeme kendisinden daha az asal olan bir metale ba Malzeme kendisinden daha az asal olan bir metale bağ ğlanarak lanarak da korunabilir. da korunabilir. Ö Örne rneğ ğin, yeralt in, yeraltı ı kablo borular kablo boruları ı paralel paralel ç çinko inko ç çubuk veya tele ba ubuk veya tele bağ ğlanarak korunabilir. lanarak korunabilir.   Gemi g Gemi gö övdelerine, su tankerlerine korozyondan korumak i vdelerine, su tankerlerine korozyondan korumak iç çin in ç çinko veya magnezyum inko veya magnezyum ç çubuklar ubukları ı ba bağ ğlan lanı ır. r.   Ç Çubuklar daha az asal oldu ubuklar daha az asal olduğ ğundan anot, g undan anot, gö övde ise katot olur. vde ise katot olur. B Bö öylece g ylece gö övde yerine vde yerine ç çubuklar korozyona u ubuklar korozyona uğ ğrarlar. Bu rarlar. Bu ç çubuklar ubuklar belirli s belirli sü ürelerde de relerde değ ği iş ştirilerek korunmas tirilerek korunması ı istenen y istenen yü üzeyin zeyin sa sağ ğlam kalmas lam kalması ı temin edilir. temin edilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
70 70 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
71 71 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
72 72 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
73 73   Gemi g Gemi gö övdeleri ve su tanklar vdeleri ve su tankları ında genelde nda genelde ç çinko veya al inko veya alü üminyum anot kullan minyum anot kullanı ıl lı ır, belli r, belli s sü ürelerde de relerde değ ği iş ştirilir. tirilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
74 74 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
75 75 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma   Ç Çinko veya al inko veya alü üminyum halka anotlar boru hatlar minyum halka anotlar boru hatları ında nda kullan kullanı ıl lı ır. r.
76 76 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma Sıcak su tankları ve buhar borularında katodik koruma
77 77 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
78 78 Tuzlu su Alüminyum folyo 2 gün tuzlu suda bekleyen çiviler (soldaki boşta, sağdaki alüminyum ile kabloyla bağlı çivi) 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
79 79   Nispeten yeni bir y Nispeten yeni bir yö öntem olup d ntem olup dış ıştan verilen bir tan verilen bir anodik ak anodik akı ım mı ın etkisiyle metal veya ala n etkisiyle metal veya alaşı şım mı ın y n yü üzeyinde zeyinde koruyucu bir film olu koruyucu bir film oluş şturarak korozyon ortam turarak korozyon ortamı ındaki ndaki reaksiyon h reaksiyon hı ız zı ın nı ı d dü üş şü ürme esas rme esası ına dayan na dayanı ır. Ancak bu r. Ancak bu koruma i koruma iç çin karma in karmaşı şık bir donan k bir donanı ıma ve y ma ve yü üksek ksek donan donanı ım maliyetine ihtiya m maliyetine ihtiyaç ç vard vardı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 2. Anodik Koruma 2. Anodik Koruma

More Related Content

PDF
Donma – Çözünme Olayı ve Etkileri , Önlemi - Ayten SATILMIŞ
byStaj Defterim
 
PDF
Betonda Biyolojik Oluşumlar,Önlemleri - Yonca TAKIR
byStaj Defterim
 
PDF
Betonarme donatilarinda ve_metal_yapi_el (1)
byyusuf kopal
 
PPTX
İnce Film Kullanarak Korozyonun Önlenmesi
byHarun Çetin
 
PPTX
Baryum Sülfat Kristalizasyonu ve Uygulama Alanları
byYıldız Technical University
 
PDF
Korozyon
byAbdullah Tombak
 
PDF
Frca agg
byjmcarpen
 
PPTX
Korozyon
byhafize
 
Donma – Çözünme Olayı ve Etkileri , Önlemi - Ayten SATILMIŞ
byStaj Defterim
 
Betonda Biyolojik Oluşumlar,Önlemleri - Yonca TAKIR
byStaj Defterim
 
Betonarme donatilarinda ve_metal_yapi_el (1)
byyusuf kopal
 
İnce Film Kullanarak Korozyonun Önlenmesi
byHarun Çetin
 
Baryum Sülfat Kristalizasyonu ve Uygulama Alanları
byYıldız Technical University
 
Korozyon
byAbdullah Tombak
 
Frca agg
byjmcarpen
 
Korozyon
byhafize
 

Similar to 05 2 korozyon

PPT
ders 2.ppt
byHasanTa13
 
PPTX
ETİ MAKİNE STAJ
byAlper GÜNEREN
 
PDF
Mekanik özellikler
byAbdullah Günal
 
PPTX
Seramih
byBilgehan Güven
 
PPTX
KONU_1-2_Gerilme_kavrami_mukavemet_konusu.pptx
bylgsmetem
 
PDF
03 mekanik
byyusuf874402
 
PPTX
Çelik ve Ahşap Çatı sistemleri incelenmesi Kaan Harun Aydemir
byKaan Aydemir
 
PPTX
Yapı Malzemeleri: Metaller
byİrfan Meriç
 
PPT
4.hafta.ppt
byYapayZeka3
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PPT
Kimya
byguest132826d
 
PDF
METALLERİN DÜNYASI.pdf
byArmaanz
 
PPTX
Yeni Microsoft PowerPoint Presentation.pptx
byOmerMudheher
 
PDF
Temrin malzeme
byElif Ozturk
 
PDF
Temrin malzeme
byElif Ozturk
 
PDF
malzeme bilgisi giris
byyusuf874402
 
ders 2.ppt
byHasanTa13
 
ETİ MAKİNE STAJ
byAlper GÜNEREN
 
Mekanik özellikler
byAbdullah Günal
 
Seramih
byBilgehan Güven
 
KONU_1-2_Gerilme_kavrami_mukavemet_konusu.pptx
bylgsmetem
 
03 mekanik
byyusuf874402
 
Çelik ve Ahşap Çatı sistemleri incelenmesi Kaan Harun Aydemir
byKaan Aydemir
 
Yapı Malzemeleri: Metaller
byİrfan Meriç
 
4.hafta.ppt
byYapayZeka3
 
Kimya
byguest132826d
 
Kimya
byguest132826d
 
Kimya
byguest132826d
 
Kimya
byguest132826d
 
Kimya
byguest132826d
 
Kimya
byguest132826d
 
METALLERİN DÜNYASI.pdf
byArmaanz
 
Yeni Microsoft PowerPoint Presentation.pptx
byOmerMudheher
 
Temrin malzeme
byElif Ozturk
 
Temrin malzeme
byElif Ozturk
 
malzeme bilgisi giris
byyusuf874402
 

More from yusuf874402

PDF
07 reoloji web
byyusuf874402
 
PDF
04 cisimlerin diger_mekanik_ozellikleri
byyusuf874402
 
PDF
02 kati cisimlerin_ic_yapisi
byyusuf874402
 
PDF
dinamik 3. hafta
byyusuf874402
 
PDF
dinamik 2. hafta
byyusuf874402
 
PDF
dinamik 1.hafta
byyusuf874402
 
07 reoloji web
byyusuf874402
 
04 cisimlerin diger_mekanik_ozellikleri
byyusuf874402
 
02 kati cisimlerin_ic_yapisi
byyusuf874402
 
dinamik 3. hafta
byyusuf874402
 
dinamik 2. hafta
byyusuf874402
 
dinamik 1.hafta
byyusuf874402
 

05 2 korozyon

  • 1.
    1 1 Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaatMühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık 5.2. Yapı Koşulları 5.3. Yükleme Hızı 5.4. Dalgalanan Gerilmeler 5.5. Korozyon 5.6. Bozulma
  • 2.
    2 2   Malzemenin mekanik Malzemeninmekanik ö özellikleri; 20 zellikleri; 20 o o C civar C civarı ında, yava nda, yavaş ş uygulanan bir uygulanan bir y yü ük alt k altı ında (statik y nda (statik yü ükleme), temiz, kuru ve d kleme), temiz, kuru ve dü üzg zgü ün kesitli malzeme n kesitli malzeme ö örnekleri rnekleri ü üzerinde saptanmaktad zerinde saptanmaktadı ır. Kullan r. Kullanı ım esnas m esnası ında bu deney nda bu deney ko koş şullar ulları ın nı ın bulunamayaca n bulunamayacağı ğı gayet a gayet aç çı ıkt ktı ır. Bu nedenle malzeme, r. Bu nedenle malzeme, beklenenden farkl beklenenden farklı ı davran davranış ış g gö österebilir. sterebilir. Ö Örne rneğ ğin, normal laboratuvar in, normal laboratuvar ko koş şullar ulları ında d nda dü üktil varsay ktil varsayı ılan bir metal kullan lan bir metal kullanı ım s m sı ıras rası ında k nda kı ır rı ılgan hale lgan hale d dö ön nü üş şebilir. ebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 3.
    3 3   Malzemeler genellikle Malzemelergenellikle ç çok d ok dü üş şü ük ve k ve ç çok y ok yü üksek s ksek sı ıcakl caklı ık k derecelerinde, normal s derecelerinde, normal sı ıcakl caklı ıklar alt klar altı ında beklenenden nda beklenenden ç çok ok farkl farklı ı davran davranış ışlar g lar gö österebilir. sterebilir.   Ö Örne rneğ ğin, d in, dü üş şü ük s k sı ıcakl caklı ıklarda hacim merkezli k klarda hacim merkezli kü übik bik ala alaşı şımlar mları ın d n dü üktilitesi ve enerji yutma kapasitesi d ktilitesi ve enerji yutma kapasitesi dü üş şer. er. Ö Önemli yap nemli yapı ı malzemelerinden malzemelerinden ç çelik bu yap elik bu yapı ıda olup, 0 da olup, 0o oC C civar civarı ında k nda kı ır rı ılganla lganlaş şma g ma gö österir ( sterir (Ö Örne rneğ ğin, y in, yü üksek kaliteli ksek kaliteli bir bir ç çeli eliğ ğin ( in (ç çekme dayan ekme dayanı ım mı ı 1050 MPa) +25 1050 MPa) +25  C C’ ’de Charpy de Charpy darbe dayan darbe dayanı ım mı ı 55 m.N iken, 55 m.N iken, - -78 78  C C’ ’de bu de de bu değ ğerin 28 erin 28 m.N m.N’ ’ye d ye dü üş şt tü üğ ğü ü bulunmu bulunmuş ştur.). tur.). 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
  • 4.
    4 4 Örnek: demir Allotropik değişim Odasıcaklığında demir atomları hacim merkezli kübik (HMK) şekilde dizilir ki, buna ferrit denir. Sıcaklık 910 °C’ye yükseltildiğinde HMK yapı yüzey merkezli kübik (YMK) yapıya dönüşür. Buna da ostenit denir. Isıtmaya devam ettiğimiz takdirde ostenit de 1400 °C civarında delta demirine dönüşür ki, bu da HMK yapıdadır. Demir, delta hâlinden havada soğutulduğunda tekrar ostenite ve sonra da ferrite dönüşür. Isı ve basıncın etkisiyle bazı cisimlerin kristal yapılarında değişimler olabilir. Bu tip kristal yapı değişimine allotropik değişim denir.
  • 5.
    5 5 5 5  malzemenin tokluğunukaybederek gevrekleştiği sıcaklığa çentik darbe tokluğu geçiş sıcaklığı denir.  Örneğin, sıcak iklim şartlarında kullanılacak şekilde tasarlanmış bir petrol tankeri Kuzey Buz Denizinde dalgaların veya rüzgarın oluşturduğu darbe etkisiyle hasar görebilir  düşük sıcaklıklarda çalışacak malzemeler için bu özellik önem kazanmaktadır. Ç Çentik darbe toklu entik darbe tokluğ ğunun s unun sı ıcakl caklı ıkla de kla değ ği iş şimi imi 4.4 Tokluk ve darbeye dayanıklılık
  • 6.
    6 6 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
  • 7.
    7 7  Bununla birlikte,sıcaklık arttıkça çeliğin akma sınırı düşer ve 300oC 'den sonra bu sınır ortadan kalkar. Çeliğin çekme dayanımı da sıcaklık derecesi arttıkça azalır (Çeliğin 500oC'deki çekme dayanımı 20oC'deki dayanımının % 60'ı kadardır).  Ayrıca, yüksek sıcaklıklar (yaklaşık 300oC), çelikte normal sıcaklıkta görülmeyen sünme olayını başlatır. Yeterince yüksek sıcaklıklarda, çok düşük şekil değişimlerinde bile bazı metal ve alaşımlar kırılgan davranış gösterebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
  • 8.
    8 8 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
  • 9.
    9 9  Ayrıca, sıcaklığınartması ile atomların daha hızlı titreşmelerinden dolayı malzemenin boyutlarında bir artış (genleşme), tersi durumda sıcaklığın azalması ile de boyutlarda bir azalma (büzülme) oluşur.  Malzeme yapıda kullanımı esnasında bu tür yüksek sıcaklık değişimlerine maruz kalacaksa sözü edilen boy değişimlerinin izin verilebilen sınırları aşmaması gerekmektedir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık  = δL/L = α.δt δL = L.α.δt σ = .E = α.δt.E
  • 10.
    10 10 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.1. Sıcaklık
  • 11.
    11 11  Laboratuvar deneylerindeörnekler serbestçe yüklenir, başka bir deyişle, yükleme sırasında örneğin yapacağı deformasyonlar engellenmemiştir.  Ancak, yapı içinde aynı malzemeden yapılmış elemanların davranışları kısıtlıdır. Dolayısıyla malzeme iki veya üç eksenli gerilme etkisi altındadır. Oluşan asal gerilmeler nedeniyle malzemeler uygulamada deneylerden farklı davranışlar gösterir. Örneğin, malzemenin gerilme-birim şekil değiştirme davranışı, kırılma yükü değişebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.2. Yapı Koşulları
  • 12.
    12 12  Malzemelerin kalitekontrol deneyleri belirli bir yükleme hızı veya deformasyon hızı esas alınarak gerçekleştirilir. Düşük birim şekil değiştirme ya da yükleme hızlarında bütün eleman esner ve kopmadan önce daha çok enerji yutar. Yükleme hızının belirli bir değeri aşması halinde esneme, kırılma bölgesinde yoğunlaşır. Böylece elemanın tümü enerji yutmaz, gevrek bir kırılma gerçekleşeceğinden enerji yutma kapasitesi ve toplam uzama azalır. Tersine yükleme süresinin uzaması da malzemenin dayanımını büyük ölçüde olumsuz olarak etkiler. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.3. Yükleme hızı
  • 13.
    13 13  Gerilmelerin aralıklıolarak tekrarlı bir şekilde uygulanması malzemenin özelliklerini olumsuz yönde etkileyip, malzemenin kırılganlaşmasına neden olur. Bu konuya “Periyodik Yükleme ve Yorulma” bölümünde ayrıntılı olarak değinilecektir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.4. Dalgalanan gerilmeler
  • 14.
    14 14   Malzemelerin bulundu Malzemelerinbulunduğ ğu ortam ( u ortam (ç çevresel ko evresel koş şullar) ullar) taraf tarafı ından ndan kimyasal sald kimyasal saldı ır rı ıya ya u uğ ğrayarak bozulmas rayarak bozulması ı korozyon korozyon olarak tan olarak tanı ımlanabilir. mlanabilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon s sı ıcakl caklı ık k tepkimeye girenler ile tepkimeye girenler ile ü ür rü ünlerin konsantrasyonu nlerin konsantrasyonu Korozyon h Korozyon hı ız zı ı
  • 15.
    15 15   Do Doğ ğada yayg adayaygı ın olarak bulunan demir oksitler, n olarak bulunan demir oksitler, ancak ancak ı ıs sı ı enerjisi verilerek daha y enerjisi verilerek daha yü üksek enerji ksek enerji durumundaki demir ala durumundaki demir alaşı şım mı ı olan olan ç çeli eliğ ğe e d dö ön nü üş şt tü ür rü ül lü ür. Daha sonra demir, r. Daha sonra demir, ç çevre evre ko koş şullar ulları ın nı ın etkisi ile paslanarak daha d n etkisi ile paslanarak daha dü üş şü ük k enerjili durumdaki demir oksit haline di enerjili durumdaki demir oksit haline diğ ğer bir er bir deyi deyiş şle asl le aslı ına geri d na geri dö öner. ner. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 16.
    16 16   Her y Heryı ıl l ü üretilen demir miktar retilen demir miktarı ın nı ın % 25'i kadar n % 25'i kadar demir korozyon nedeniyle kullan demir korozyon nedeniyle kullanı ılamaz hale lamaz hale gelmektedir. gelmektedir. malzeme israf malzeme israfı ı ekonomik kay ekonomik kayı ıp p 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 17.
    17 17 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 18.
    18 18 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 19.
    19 19   İ İki tipkimyasal etkilenme vard ki tip kimyasal etkilenme vardı ır: r:   1) Do 1) Doğ ğrudan kimyasal etkilenme, rudan kimyasal etkilenme,   2) Elektro 2) Elektro- -kimyasal etkilenme. kimyasal etkilenme. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 20.
    20 20   Do Doğ ğrudan kimyasaletkilenmede bir elektron rudan kimyasal etkilenmede bir elektron ak akı ım mı ı (cereyan) yoktur. Bu tip etkilenmede (cereyan) yoktur. Bu tip etkilenmede metallerin y metallerin yü üzeyinde e zeyinde eş ş da dağı ğıl lı ıml mlı ı oksijen oksijen reaksiyonu olu reaksiyonu oluş şur. Do ur. Doğ ğrudan korozyon rudan korozyon sonucu metal sonucu metal ü üzerinde olu zerinde oluş şan yap an yapışı ışık k korozyon tabakas korozyon tabakası ın nı ın kal n kalı ınl nlığı ığı, yakla , yaklaşı şık k olarak, olu olarak, oluş şma ma zaman zamanı ın nı ın kare k n kare kö ök kü ü ile ile orant orantı ıl lı ıd dı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 21.
    21 21   Bu tipetkilenmeye en iyi Bu tip etkilenmeye en iyi ö örnek, bak rnek, bakı ır r ç çat atı ı kaplamalar kaplamaları ında g nda gö ör rü ülen korozyon olay len korozyon olayı ıd dı ır. r.   Ö Özellikle end zellikle endü üstriyel b striyel bö ölgelerin atmosferlerinde lgelerin atmosferlerinde bulunan oksijen, nem, s bulunan oksijen, nem, sü ülf lfü ür oksitleri, r oksitleri, ç çat atı ı kaplamas kaplaması ı ü üzerinde ye zerinde yeş şil renkli, erimeyen bak il renkli, erimeyen bakı ır r s sü ülfat lfat ö ört rtü üs sü ü olu oluş şturur. turur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 22.
    22 22 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 23.
    23 23 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 24.
    24 24   Elektrokimyasal etkilenmedeise belirgin anot Elektrokimyasal etkilenmede ise belirgin anot b bö ölgelerinden katot b lgelerinden katot bö ölgelerine lgelerine ö önemli bir elektron nemli bir elektron ak akı ım mı ı vard vardı ır. r. İ İyon hareketi ile bir elektrik ak yon hareketi ile bir elektrik akı ım mı ı do doğ ğar ve korozyon yerel olarak olu ar ve korozyon yerel olarak oluş şur. Pillerin ur. Pillerin olu oluş şmas ması ı ile metal zamanla harap olur. ile metal zamanla harap olur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 25.
    25 25 OKSİDASYON (ANOT) ELEKTRON KAYBEDEN ÇELİĞİNİYONA DÖNÜŞMESİ KÜTLE KAYBI BİRİBİRİNİ TAMAMLAYAN ve EŞZAMANLI GELİŞEN İKİ ELEKTRO- KİMYASAL REAKSİYON REDÜKSİYON (KATOT) ELEKTRONLARIN BAŞKA BİR ORTAMDA HARCANMASI, HİDROKSİT İYONLARININ OLUŞMASI KORUNUR ELEKTRONLARIN KATODA, HİDROKSİT(OH)- İYONLARININ ANOTA TAŞINMASI ŞART AYNI ÇELİK ÜZERİNDE; ANOT ve KATOT BİRBİRİNE ÇOK YAKIN (MİKRO ELEMAN) BİRBİRNDEN UZAKTA (MAKRO ELEMAN) OLABİLİR METALLER METALLERİ İN ELEKTRO N ELEKTRO- -K Kİ İMYASAL KOROZYONU MYASAL KOROZYONU 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 26.
    26 26 METALLER METALLERİ İN ELEKTRO N ELEKTRO- -K Kİ İMYASALKOROZYONU MYASAL KOROZYONU BETON BOŞLUK SUYU: ELEKTRON ve İYON İLETEN ORTAM ÇELİK ELEKTRON İLETEN ORTAM ANOT ve KATOT BAĞLANTISI KURULUR GALVANİ PİLİ OLUŞUMU NEM, O2 KONSANTRASYONU, TUZ KONSANTRASYONU, PAS PAYI TABAKASI ve GEÇİRİMLİLİĞİ BETON İÇİNDE BÖLGE BÖLGE DEĞİŞKEN AYNI ÇELİĞİN FARKLI BÖLGELERİ ANOT ve KATOT REAKSİYONU GÖSTEREBİLİR 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 27.
    27 27 Daha katodik (korozyona eğilimdaha az) Daha anodik (korozyona eğilim daha fazla) Yükseltgenme tepkimesi Elektrot gerilimi E°, volt (25 °C’de standart hidrojen elektroduna göre) Au  Au3+ + 3e- +1,498 Pt  Pt2+ + 2e- +1,200 Ag  Ag+ + e- +0,799 2Hg  Hg2 2+ + 2e- +0,788 Fe+2  Fe3+ + e- +0,771 Cu  Cu2+ + 2e- +0,337 Sn+2  Sn4+ + 2e- +0,150 H2  2H+ + 2e- 0,000 Pb  Pb2+ + 2e- -0,126 Sn  Sn2+ + 2e- -0,136 Ni  Ni2+ + 2e- -0,250 Co  Co2+ + 2e- -0,277 Cd  Cd2+ + 2e- -0,403 Fe  Fe2+ + 2e- -0,440 Cr  Cr3+ + 3e- -0,744 Zn  Zn2+ + 2e- -0,763 Al  Al3+ + 3e- -1,662 Mg  Mg2+ + 2e- -2,363 Na  Na+ + e- -2,714 Her metalin hidrojen elektrotuna göre ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. Bunlar sıralanacak olursa Tablo da bazı metal iyonları için görülen elektromotif kuvvet serisi elde edilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 28.
    28 28   Voltaj s Voltajsı ıras rası ı listesi iki temiz metal y listesi iki temiz metal yü üzeyinden hangisinin zeyinden hangisinin anot olaca anot olacağı ğın nı ı g gö österir. sterir.   Bu seride anot taraf Bu seride anot tarafı ındaki metal, katot taraf ndaki metal, katot tarafı ındakine ndakine k kı ıyasla anot reaksiyonuna u yasla anot reaksiyonuna uğ ğrar, katot taraf rar, katot tarafı ındaki ise ndaki ise korunur. Kimyasal bile korunur. Kimyasal bileş şik ik ş şeklindeki korozyon eklindeki korozyon ü ür rü ün nü ü k kü ütleden ayr tleden ayrı ıl lı ır ve yenisi olu r ve yenisi oluş şursa tahribat s ursa tahribat sü ürekli olur. rekli olur. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 5.5. Korozyon
  • 29.
    29 29 Fe + Fe +½ ½O O2 2 +H +H2 2O O Fe(OH) Fe(OH)2 2 ASLINA D ASLINA DÖ ÖNME OLAYI NME OLAYI - - ATMOSFER ATMOSFERİ İK KOROZYON K KOROZYON - - ELEKTROL ELEKTROLİ İT Tİ İK KOROZYON K KOROZYON - - KLOR KLORÜ ÜR KOROZYONU R KOROZYONU - - TEMAS KOROZYONU TEMAS KOROZYONU ATMOSFER ATMOSFERİ İK KOROZYON K KOROZYON Fe (OH) Fe (OH)2 2 FeO + H FeO + H2 2O O PAS - - H Hİ İDROJEN KIRILGANLA DROJEN KIRILGANLAŞ ŞMASI MASI KOROZYON HIZI (HAVA NEM KOROZYON HIZI (HAVA NEMİ İNE NE BA BAĞ ĞLI) LI) Temiz atmosfer ko Temiz atmosfer koş şullar ulları ında nda 4 4- -6 6  m/ m/y yı ıl l Zararl Zararlı ı Kirli Atmosferik Ko Kirli Atmosferik Koş şullarda ullarda 100 100- -1000 1000  m/ m/y yı ıl l PAS TABAKASI TEL FIR PAS TABAKASI TEL FIRÇ ÇA A İ İLE LE S SÖ ÖK KÜ ÜLEM LEMİ İYORSA ZARARSIZ YORSA ZARARSIZ PUL PUL D PUL PUL DÖ ÖK KÜ ÜLME; LME; Ç ÇAP AP Ö ÖL LÇÜ ÇÜM MÜ Ü, , Ç ÇEKME DENEY EKME DENEYİ İ ve TEM ve TEMİ İZLEME ZLEME Ş ŞART ART 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
  • 30.
    30 30 Paspayından oksijen difüzyonu H H2 2O O O O2 2 ½ ½O O2 2 2(OH) 2(OH)- - Fe Fe+2 +2 2e 2e- - Anodik işlemKatodik işlem Çelik Beton boşluk suyu (elektrolit) ANOT REAKS ANOT REAKSİ İYONU YONU Fe Fe Fe Fe+2 +2 + 2e + 2e- - KATOT REAKS KATOT REAKSİ İYONU YONU H H2 2O +1/2O O +1/2O2 2 + 2e + 2e- - 2(OH) 2(OH)- - Fe Fe+2 +2 + 2(OH) + 2(OH)- - Fe(OH) Fe(OH)2 2 Fe(OH) Fe(OH)2 2 + H + H2 2O+ 1/2O O+ 1/2O2 2 Fe(OH) Fe(OH)3 3 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
  • 31.
    31 31 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Çelik Donatının Korozyonu
  • 32.
    32 32 KLOR KLORİ İD KOROZYONU D KOROZYONU DENİZSUYU, KLOR İYONU İÇEREN YER ALTI SUYU İLE TEMAS EDEN BETONARME ELEMANLAR, KLOR TEMAS HAVUZU, TUZ FABRİKALARI FeCl3 Fe+3 + 3Cl- Elektrolitik FeCl3 + 3(OH)- Elektrolitik Fe(OH)3 + 3Cl- Cl - (OH)- Cl - Fe +2 Fe 2e- pH5- H2O Pasif film Elektrolit ortam pH>12.5 KLOR SÜREKLİ KENDİNİ YENİLEMEKTE, REAKSİYON SÜREKLİ, ÇOK TEHLİKELİ
  • 33.
    33 33 REAKS REAKSİ İYON YON Ü ÜR RÜ ÜNLER NLERİ İ REAKS REAKSİ İYON YON Ü ÜR RÜ ÜNLER NLERİ İ  6 KATHAC 6 KAT HACİ İM M ARTI ARTIŞ ŞI I OLU OLUŞ ŞAN AN GENLE GENLEŞ ŞME ME NEDEN NEDENİ İYLE YLE BETONDA HASAR. BETONDA HASAR. 0 1 2 3 4 5 6 7 Fe FeO Fe3O4 Fe2O3 Fe(OH)4 Fe(OH)3 Fe(OH)3 .3H2O Hacim
  • 34.
    34 34 Ç ÇEL ELİ İK DONATININ K DONATININ KOROZYONU KOROZYONU Donatıdakesit kaybının moment taşıma kapasitesine etkisi 0 10 20 30 40 50 5 15 25 35 45 Donatıda Kesit Kaybı % Moment Taşıma Kapasitesinde Kayıp % 214 214 416 416 30x70 cm N=100 ton D Dü üktil Davran ktil Davranış ıştan Gevrek K tan Gevrek Kı ır rı ılmaya Ge lmaya Geç çi iş ş Uyar Uyarı ı vermeden ani g vermeden ani göç öçme tehlikesi. me tehlikesi.
  • 35.
    35 35   Bile Bileş şim pilleri,gerilme pilleri ve konsantrasyon im pilleri, gerilme pilleri ve konsantrasyon pilleri pilleri olmak olmak ü üzere zere üç üç pil t pil tü ür rü ü vard vardı ır. r.   Bunlar Bunları ın olu n oluş şumunu engelleyecek umunu engelleyecek ö önlemler nlemler al alı ınarak korozyon olay narak korozyon olayı ı ö önlenebilir. nlenebilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri
  • 36.
    36 36 a) a) Bile Bileş şim pilleri: im pilleri : İ İki farkl ki farklı ı t tü ürde metal aras rde metal arası ında bir nda bir galvani eleman galvani elemanı ı olu oluş şabilir. abilir. İ İki metalden hangisinin ki metalden hangisinin katot hangisinin anot olaca katot hangisinin anot olacağı ğı voltaj s voltaj sı ıras rası ı listesinden listesinden bulunabilir. bulunabilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri anot katot
  • 37.
    37 37   Soldaki Soldaki ş şekildeg ekilde gö ör rü ülen galvanizli sa len galvanizli saç çtaki taki ç çinko inko demire k demire kı ıyasla anot taraf yasla anot tarafı ındad ndadı ır. Galvaniz tabakas r. Galvaniz tabakası ı ç çizilerek demir a izilerek demir aç çığ ığa a ç çı ıksa bile ksa bile ç çinko taraf inko tarafı ından bir ndan bir s sü üre korunur. Ancak re korunur. Ancak ç çinko zamanla korozyona inko zamanla korozyona u uğ ğrayarak demir sa rayarak demir saç ç paslanmaya ba paslanmaya baş şlar. lar. Zn (Anot) Fe (Katot) Zn Sn (Katot) Fe (Anot) Sn 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
  • 38.
    38 38 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri galvanizleme Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
  • 39.
    39 39 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri galvanizleme a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
  • 40.
    40 40 Zn (Anot) Fe (Katot) Zn Sn(Katot) Fe (Anot) Sn   Sa Sağ ğda ise demir da ise demir ü üzerindeki kalay kaplamas zerindeki kalay kaplaması ı demiri demiri tamamen tamamen ö örtt rttü üğ ğü ü s sü ürece korozyondan korur. rece korozyondan korur. Korozyona dayan Korozyona dayanı ıkl klı ı olan kalay tabakas olan kalay tabakası ı ç çizildi izildiğ ği i takdirde, demir kalaya k takdirde, demir kalaya kı ıyasla anot taraf yasla anot tarafı ında nda oldu olduğ ğundan k undan kı ısa s sa sü ürede paslan rede paslanı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri galvanizleme a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
  • 41.
    41 41   Elektrokimyasal korozyonolay Elektrokimyasal korozyon olayı ına yap na yapı ı malzemelerinde s malzemelerinde sı ık s k sı ık rastlanabilir. k rastlanabilir. Ö Örne rneğ ğin, in, ç çat atı ılarda al larda alü üminyum ve bak minyum ve bakı ır levhalar birbirleriyle r levhalar birbirleriyle temas edecek temas edecek ş şekilde konursa, ekilde konursa, ç çukurlarda ukurlarda birikebilecek suyun iletkenli birikebilecek suyun iletkenliğ ği ile bir pil olu i ile bir pil oluş şur ve ur ve daha az asal olan al daha az asal olan alü üminyum levhalar delinir. Bu minyum levhalar delinir. Bu olaya olaya temas korozyonu temas korozyonu denir. denir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri a) a) Bile Bileş şim pilleri im pilleri
  • 42.
    42 42 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri
  • 43.
    43 43   Gerilme etkisindekiatomlar en d Gerilme etkisindeki atomlar en dü üş şü ük enerjili k enerjili denge konumundan ayr denge konumundan ayrı ıld ldı ıklar kları ından ndan gerilmesiz b gerilmesiz bö ölgelere g lgelere gö öre daha y re daha yü üksek ksek enerjiye sahiptirler. Bu nedenle gerilme enerjiye sahiptirler. Bu nedenle gerilme etkisindeki atomlar etkisindeki atomları ın elektrolit potansiyelleri n elektrolit potansiyelleri daha b daha bü üy yü ükt ktü ür ve anot reaksiyonu g r ve anot reaksiyonu gö österirler. sterirler. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
  • 44.
    44 44   E Eğ ğilmi ilmiş ş veyaburulmu veya burulmuş ş metallerde plastik metallerde plastik ş şekil ekil de değ ği iş şimi b imi bö ölgeleri anot reaksiyonu g lgeleri anot reaksiyonu gö österirler. sterirler.   Benzer Benzer ş şekilde so ekilde soğ ğuk burulmu uk burulmuş ş donat donatı ı ç çelikleri, elikleri, s sı ıcak haddelenmi cak haddelenmiş ş ç çelik elik ç çubuklara k ubuklara kı ıyasla daha yasla daha h hı ızl zlı ı paslan paslanı ır. r. Katot Anot Anot Katot 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
  • 45.
    45 45 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri b) b) Gerilme pilleri Gerilme pilleri
  • 46.
    46 46 Elektrolitin konsantrasyonu elektrotpotansiyelini etkiler. Elektrolitin konsantrasyonu elektrot potansiyelini etkiler. Konsantrasyonun y Konsantrasyonun yü üksek oldu ksek olduğ ğu b u bö ölgeler katot, d lgeler katot, dü üş şü ük k oldu olduğ ğu b u bö ölgeler anot reaksiyonu g lgeler anot reaksiyonu gö österir. Kapal sterir. Kapalı ı yerlerde yerlerde oksijen azd oksijen azdı ır. Bu b r. Bu bö ölgeler oksijeni fazla olan a lgeler oksijeni fazla olan aç çı ık b k bö ölgelere lgelere k kı ıyasla daha yasla daha ş şiddetli paslan iddetli paslanı ırlar. rlar. Anot Katot Anot Katot 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri c) c) Konsantrasyon pilleri Konsantrasyon pilleri
  • 47.
    47 47 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Galvani pili türleri c) c) Konsantrasyon pilleri Konsantrasyon pilleri
  • 48.
    48 48 Korozyondan Korunma Y KorozyondanKorunma Yö öntemleri ntemleri Ortam şartlarını düzeltme: Sıcaklığı düşürmek Ortamdaki sıvının hızını azaltmak Oksijeni ortamdan uzaklaştırmak Çözeltinin konsantrasyonunu düşürmek Korozyon önleyiciler kullanmak Elektriksel koruma: Katodik koruma Anodik koruma Tasarım: Aşırı gerilmelerden kaçınmak Farklı metallerin temasından kaçınmak Girintilerden kaçınmak Havayı uzaklaştırmak Kaplama: Metalik kaplamalar İnorganik kaplamalar Organik kaplamalar Malzeme seçimi: Metalik malzemeler Metalik olmayan malzemeler KOROZYON DENETİMİ VE ÖNLENMESİ 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 49.
    49 49 Malzeme Se Malzeme Seç çimi imi  Korozyona kar Korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ı bir malzeme, bir malzeme, daha uzun s daha uzun sü üreli olarak ve daha az bak reli olarak ve daha az bakı ım m gerektirerek kullan gerektirerek kullanı ılaca lacağı ğından, sat ndan, satış ış fiyat fiyatı ı fazla olmas fazla olması ına kar na karşı şın, sonu n, sonuç çta ucuz bir ta ucuz bir malzemeye k malzemeye kı ıyasla daha ekonomik bir yasla daha ekonomik bir malzeme olabilir. malzeme olabilir. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 50.
    50 50 1. Metalik malzemeler 1.Metalik malzemeler   Saf metaller yerine ala Saf metaller yerine alaşı şımlar mları ın nı ın n kullan kullanı ılmas lması ı bir bir ç çok halde korozyona kar ok halde korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı artt arttı ırmaktad rmaktadı ır. r.   Benzer Benzer ş şekilde bir ala ekilde bir alaşı şım olan m olan ç çeli eliğ ğe az e az miktarlarda krom, nikel, bak miktarlarda krom, nikel, bakı ır, fosfor gibi r, fosfor gibi elementlerin kat elementlerin katı ılmas lması ı korozyona kar korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı b bü üy yü ük k ö öl lçü çüde y de yü ükseltmektedir. kseltmektedir. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 51.
    51 51 1. Metalik malzemeler 1.Metalik malzemeler Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Paslanmaz çelik
  • 52.
    52 52 2. Metalik olmayanmalzemeler 2. Metalik olmayan malzemeler   Polimer malzemelerin, metal ve ala Polimer malzemelerin, metal ve alaşı şımlara mlara k kı ıyasla daha d yasla daha dü üş şü ük dayan k dayanı ımda olmalar mda olmaları ı nedeniyle, korozyona dayan nedeniyle, korozyona dayanı ıkl klı ıl lı ık i k iç çin tercih in tercih edildikleri yerler s edildikleri yerler sı ın nı ırl rlı ıd dı ır. r. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 53.
    53 53 Kaplamalar Kaplamalar   Organik Kaplamalar OrganikKaplamalar   En En ç çok kullan ok kullanı ılan korozyona kar lan korozyona karşı şı korunma korunma y yö öntemidir. En ntemidir. En ö önemli organik kaplamalar; nemli organik kaplamalar; boyalar, cilalar, zift, ya boyalar, cilalar, zift, yağ ğ ve plastik k ve plastik kö ökenli kenli malzemelerdir. Baz malzemelerdir. Bazı ılar ları ında (boya gibi) nda (boya gibi) inorganik maddeler bulunmas inorganik maddeler bulunması ına kar na karşı şın, n, organik k organik kö ökenli bile kenli bileş şenleri daha fazla enleri daha fazla oldu olduğ ğundan organik kaplama olarak undan organik kaplama olarak s sı ın nı ıfland flandı ır rı ıl lı ırlar. Organik kaplamalar rlar. Organik kaplamalar y yü üksek ksek s sı ıcakl caklı ıklarda eriyebilmeleri klarda eriyebilmeleri nedeniyle nedeniyle dikkatle kullan dikkatle kullanı ılmal lmalı ıd dı ır. r. Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 54.
    54 54 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y KorozyondanKorunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Organik Kaplamalar Organik Kaplamalar
  • 55.
    55 55 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y KorozyondanKorunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Organik Kaplamalar Organik Kaplamalar Epoksi re Epoksi reç çineleri ineleri
  • 56.
    56 56   Genellikle seramik, Genellikleseramik, ç çinko (galvanize etmek), kalay, inko (galvanize etmek), kalay, emaye ve emaye ve ç çimento gibi maddeler ile kaplanan imento gibi maddeler ile kaplanan malzemelerin korozyona dayan malzemelerin korozyona dayanı ıkl klı ıl lı ıklar kları ı b bü üy yü ük k ö öl lçü çüde artar. de artar. Is Isı ıya ve a ya ve aşı şınmaya kar nmaya karşı şı organik organik kaplamalardan kaplamalardan ç çok daha fazla dayan ok daha fazla dayanı ıkl klı ıd dı ır r. Ancak . Ancak sert olmalar sert olmaları ına kar na karşı şın darbeye dayan n darbeye dayanı ıkl klı ı olmad olmadı ıklar kları ından ndan k kı ır rı ılgand lgandı ırlar rlar. . Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y Korozyondan Korunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri İ İnorganik Kaplamalar norganik Kaplamalar
  • 57.
    57 57 Kaplamalar Kaplamalar Korozyondan Korunma Y KorozyondanKorunma Yö öntemleri ntemleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri İ İnorganik Kaplamalar norganik Kaplamalar Bakır kalaylama Emaye kaplama (camsı SiO2 ile metal kaplama)
  • 58.
    58 58 BETONUN BETONUN Ç ÇEL ELİĞİ İĞİ KOROZYONDANKORUMASI KOROZYONDAN KORUMASI F Fİ İZ Zİ İKSEL KORUMA KSEL KORUMA BETONUN GE BETONUN GEÇ Çİ İR Rİ İMS MSİ İZL ZLİĞİ İĞİ ve PAS PAYI TABAKASI KALINLI ve PAS PAYI TABAKASI KALINLIĞ ĞI I K Kİ İMYASAL KORUMA MYASAL KORUMA ALKAL ALKALİ İ B Bİ İR ORTAM ( R ORTAM (pH pH   12.6 12.6 - - 13.5 13.5) (PASS ) (PASSİ İV Vİ İZASYON) ZASYON) Beton yüzeyi Donatı Çubuğu pH  12.5 MİKROSKOBİK OKSİT TABAKASI (PASİF TABAKA) DONATININ PASLANMASI MÜMKÜN DEĞİL (PASİF TABAKANIN STABİL KALMASI DURUMUNDA) 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 59.
    59 59 Beton yüzeyi KARBONATLAŞMA pH <9.5 –11.5 PASİF TABAKANIN ÇÖZÜLMESİ KLORÜRLER Cl- > KRİTİK DEĞER KİMYASAL KORUMANIN SONU ÇELİK DONATI ASİDİK SIVILAR DONATININ KOROZYONU MÜMKÜN (oksijen ve nem varlığında) GEÇİRİMLİ, YETERSİZ KALINLIKTA PAS PAYI TABAKASI FİZİKSEL ve KİMYASAL KORUMA YETERSİZ KOROZYONUN KISA SÜREDE GÖRÜLMESİ MUHTEMEL BETONUN BETONUN Ç ÇEL ELİĞİ İĞİ KOROZYONDAN KORUMASI KOROZYONDAN KORUMASI 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 60.
    60 60 DEN DENİ İZ SUYU ETK ZSUYU ETKİ İS Sİ İ TUZLA TUZLA İ İSKELES SKELESİ İ 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 61.
    61 61 İzmir’de korozyon hasarınauğramış elektrik direkleri 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 62.
    62 62 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 63.
    63 63 ÇEŞMEALTI’NDA YAZLIK KONUT DENİZE 15m 15YILDA 16 DONATI 11-12 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 64.
    64 64 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 65.
    65 65 Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar  Bu tip kaplamalar, korozyona kar Bu tip kaplamalar, korozyona karşı şı dayan dayanı ıkl klı ıl lığı ığı artt arttı ırmak rmak i iç çin ve/veya g in ve/veya gü üzel g zel gö ör rü ün nü üm sa m sağ ğlamak amac lamak amacı ıyla kullan yla kullanı ıl lı ır. r.   Kaplamalar Kaplamalar ı ıs sı ısal, mekanik ve elektrokimyasal y sal, mekanik ve elektrokimyasal yö öntemlerle ntemlerle korunmas korunması ı istenen y istenen yü üzeyin zeyin ü üzerine uygulan zerine uygulanı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 66.
    66 66 Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar  Kaplama malzemesi korunmas Kaplama malzemesi korunması ı istenen y istenen yü üzeye k zeye kı ıyasla yasla anodik olmal anodik olmalı ıd dı ır. r.   Ö Örne rneğ ğin, demire kalay kaplama yap in, demire kalay kaplama yapı ılmak istenirse, kalay lmak istenirse, kalay demire k demire kı ıyasla daha asal oldu yasla daha asal olduğ ğundan, kaplama undan, kaplama tabakas tabakası ın nı ın g n gö özeneksiz olmas zeneksiz olması ı gerekir. Aksi takdirde i gerekir. Aksi takdirde iğ ğne ne deli deliğ ği gibi bir g i gibi bir gö özenekten korozyon h zenekten korozyon hı ızla geli zla geliş şebilir. Bu ebilir. Bu nedenle a nedenle aç çı ılan konserve kutular lan konserve kutuları ı hava ile temas edince hava ile temas edince h hı ızla karar zla kararı ır ve paslan r ve paslanı ır. Ancak, demirden daha az asal r. Ancak, demirden daha az asal olan, 1 mm kal olan, 1 mm kalı ınl nlığı ığında nda ç çinko ile kaplanan inko ile kaplanan ç çeli eliğ ğin end in endü üstri stri b bö ölgesi olmayan yerlerde 250 y lgesi olmayan yerlerde 250 yı ıl dayand l dayandığı ığı g gö ör rü ülm lmü üş şt tü ür. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 67.
    67 67   Yap Yapı ılarda en lardaen ç çok kullan ok kullanı ılan metalik kaplama t lan metalik kaplama tü ürleri, rleri, ç çelik elik ü üzerinde zerinde ç çinko, al inko, alü üminyum, nikel ve krom minyum, nikel ve krom kaplamalard kaplamalardı ır. Metalik kaplama genellikle s r. Metalik kaplama genellikle sı ıcak cak dald daldı ırma veya p rma veya pü üsk skü ürtme y rtme yö öntemleriyle yap ntemleriyle yapı ıl lı ır. r. Kaplama, y Kaplama, yö öntem ne olursa olsun, yeterince kal ntem ne olursa olsun, yeterince kalı ın, n, ü üniform ve g niform ve gö özeneksiz olmal zeneksiz olmalı ıd dı ır ve alt tabakaya r ve alt tabakaya yeterince yap yeterince yapış ışmal malı ıd dı ır. r. Metalik Kaplamalar Metalik Kaplamalar 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri
  • 68.
    68 68 Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma Normal olarak korozyona uğrayacak metale ters akım verilerek katodik hale dönüştürülebilir. Örneğin yeraltı çelik kablolarına bir bataryanın eksi kutbu bağlanacak olursa elektron kaybı önlenir, katoda dönüşen çelik hat en alt düzeyde paslanır. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 69.
    69 69   Malzeme kendisindendaha az asal olan bir metale ba Malzeme kendisinden daha az asal olan bir metale bağ ğlanarak lanarak da korunabilir. da korunabilir. Ö Örne rneğ ğin, yeralt in, yeraltı ı kablo borular kablo boruları ı paralel paralel ç çinko inko ç çubuk veya tele ba ubuk veya tele bağ ğlanarak korunabilir. lanarak korunabilir.   Gemi g Gemi gö övdelerine, su tankerlerine korozyondan korumak i vdelerine, su tankerlerine korozyondan korumak iç çin in ç çinko veya magnezyum inko veya magnezyum ç çubuklar ubukları ı ba bağ ğlan lanı ır. r.   Ç Çubuklar daha az asal oldu ubuklar daha az asal olduğ ğundan anot, g undan anot, gö övde ise katot olur. vde ise katot olur. B Bö öylece g ylece gö övde yerine vde yerine ç çubuklar korozyona u ubuklar korozyona uğ ğrarlar. Bu rarlar. Bu ç çubuklar ubuklar belirli s belirli sü ürelerde de relerde değ ği iş ştirilerek korunmas tirilerek korunması ı istenen y istenen yü üzeyin zeyin sa sağ ğlam kalmas lam kalması ı temin edilir. temin edilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 70.
    70 70 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 71.
    71 71 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 72.
    72 72 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 73.
    73 73   Gemi g Gemigö övdeleri ve su tanklar vdeleri ve su tankları ında genelde nda genelde ç çinko veya al inko veya alü üminyum anot kullan minyum anot kullanı ıl lı ır, belli r, belli s sü ürelerde de relerde değ ği iş ştirilir. tirilir. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 74.
    74 74 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 75.
    75 75 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma   Ç Çinko veya al inko veya alü üminyum halka anotlar boru hatlar minyum halka anotlar boru hatları ında nda kullan kullanı ıl lı ır. r.
  • 76.
    76 76 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma Sıcak su tankları ve buhar borularında katodik koruma
  • 77.
    77 77 5. Çevre vekullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri Elektriksel Koruma Elektriksel Koruma 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 78.
    78 78 Tuzlu su Alüminyum folyo 2 güntuzlu suda bekleyen çiviler (soldaki boşta, sağdaki alüminyum ile kabloyla bağlı çivi) 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 1. Katodik Koruma 1. Katodik Koruma
  • 79.
    79 79   Nispeten yenibir y Nispeten yeni bir yö öntem olup d ntem olup dış ıştan verilen bir tan verilen bir anodik ak anodik akı ım mı ın etkisiyle metal veya ala n etkisiyle metal veya alaşı şım mı ın y n yü üzeyinde zeyinde koruyucu bir film olu koruyucu bir film oluş şturarak korozyon ortam turarak korozyon ortamı ındaki ndaki reaksiyon h reaksiyon hı ız zı ın nı ı d dü üş şü ürme esas rme esası ına dayan na dayanı ır. Ancak bu r. Ancak bu koruma i koruma iç çin karma in karmaşı şık bir donan k bir donanı ıma ve y ma ve yü üksek ksek donan donanı ım maliyetine ihtiya m maliyetine ihtiyaç ç vard vardı ır. r. 5. Çevre ve kullanım koşullarının malzeme üzerindeki etkileri 2. Anodik Koruma 2. Anodik Koruma