Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

WELKE ZIEKTELAST DOOR MILIEUFACTOREN – LUCHTKWALITEIT?

231 views

Published on

Prof. Willy Baeyens
Coordinator SteunpuntMilieu en Gezondheid

Published in: Healthcare
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

WELKE ZIEKTELAST DOOR MILIEUFACTOREN – LUCHTKWALITEIT?

  1. 1. 28/03/2014 1 WELKE ZIEKTELAST DOOR MILIEUFACTOREN – LUCHTKWALITEIT? Prof. Willy Baeyens Coordinator Steunpunt Milieu en Gezondheid DE VOORDRACHT BESTAAT UIT 3 ONDERDELEN: 1. DE LUCHTVERONTREINIGING IN VLAANDEREN. 2. DE GEZONDHEIDSEFFECTEN VAN LUCHTVERONTREINIGING (LITERATUUR) 3. DE RESULTATEN VAN HET STEUNPUNT MILIEU-EN-GEZONDHEID IN HET KADER VAN LUCHTVERONTREINIGING EN GEZONDHEIDSEFFECTEN.
  2. 2. 28/03/2014 2 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 1990 1995 1996 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 % Jaar Atmospherische emissies: dioxines en PAKs versus tijd dioxines (%) PAHs (%) 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 % Jaar Atmospherische emissies: metalen versus tijd Cd (%) Cu (%) Hg (%) Pb (%) Zn (%)
  3. 3. 28/03/2014 3 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 As Cd Cr Cu Hg Ni Pb Zn handel & transport landbouw energie industrie huishoudens aandeel (%) UITSTOOT METALEN PER SECTOR 1 000 2 000 3 000 4 000 5 000 6 000 7 000 8 000 9 000 10 000 11 000 12 000 1995 2000 20052010* 1995 2000 20052010* 1995 2000 20052010* 1995 2000 20052010* luchtvaart niet- uitlaat luchtvaart uitlaat zeescheepvaart binnenvaart spoorverkeer niet- uitlaat spoorverkeer uitlaat wegverkeer niet- uitlaat wegverkeer uitlaat totaal stof PM10 PM2,5 emissie *voorlopige cijfers. Emissies 2010 wegverkeer niet vergelijkbaar met reeks 2000-2009 wegens modelaanpassingen. Emissies wegverkeer 2011 gelijk gesteld aan 2010, emissies transport 2011 niet opgenomen in figuur. emissie/uitstoot (ton) elementair koolstof UITSTOOT STOF
  4. 4. 28/03/2014 4 20 25 30 35 40 45 50 55 60 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 industrieel gebied stedelijk gebied voorstedelijk gebied landelijk gebied EU-grenswaarde (2005) gezondheidsrichtwaarde (WGO) jaargemiddelde PM10-concentratie (µg/m3) PM10 jaargemiddeldes per gebied versus tijd 25 30 35 40 45 50 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 jaargemiddelde ozonconcentratie (µg/m3) OZON jaargemiddeldes versus tijd
  5. 5. 28/03/2014 5 verloren gezonde levensjaren LITERATUUR GEZONDHEIDSEFFECTEN - Alzheimer Luchtvervuiling (fijn stof/smog): bewoners van steden die met ernstige luchtvervuiling kampen, vertonen, in de hersenen, significant meer ontstekingsverschijnselen en anatomopathologische kenmerken van de ziekte van Alzheimer.
  6. 6. 28/03/2014 6 GEZONDHEIDSEFFECTEN – Respiratoire aandoeningen Chronische bronchitis is een permanente ontsteking van de bronchiën, met verhoogde afscheiding van slijm. Longemfyseem is een aandoening die veroorzaakt wordt door een verminderde elasticiteit van het longweefsel en door een verlies van alveoli en haarvaten van de alveoli. Samen vormen deze aandoeningen de COPD. GEZONDHEIDSEFFECTEN – Respiratoire aandoeningen Algemene luchtvervuiling wordt beschouwd als een risicofactor voor COPD. Hoewel het precieze aandeel van elke factor hierin moeilijk te bepalen is, wijzen studies erop dat verhoogde concentraties van fijn stof, NO2, SO2 en ozon de respiratoire symptomen kunnen verergeren. Langetermijneffecten zijn nog moeilijker te bepalen, maar bij volwassenen zijn verminderde longfuncties en een verhoogd voorkomen van longobstructie gevonden.
  7. 7. 28/03/2014 7 GEZONDHEIDSEFFECTEN – Hart en vaatziekten Luchtvervuiling en effecten van chronische blootstelling : Er zijn heel wat gegevens beschikbaar die wijzen op een belangrijke rol van milieuvervuiling als oorzaak van cardiovasculaire aandoeningen. De prevalentie van ischemische hartziekten (onvoldoende bloedtoevoer naar de hartspier) bedroeg 9,6% bij personen (algemene populatie) die waren blootgesteld aan vervuilde lucht met een jaarlijks gemiddelde fijne stofdeeltjes (PM2,5) boven de 60 tegenover 5,9% bij personen blootgesteld aan vervuilde lucht met een jaarlijks gemiddelde fijne stofdeeltjes (PM2,5) kleiner dan 60. GEZONDHEIDSEFFECTEN – Hart en vaatziekten
  8. 8. 28/03/2014 8 Zelfs korte termijn-blootstelling aan PM2.5 gedurende enkele uren zou aanleiding kunnen geven tot hartinfarcten, hartischemie, arrhytmia, hartfalen, beroerte, zelfs tot plots overlijden. Lange termijn-blootstelling aan lage concentraties PM2.5 wordt gelinkt aan hypertensie en atherosclerose (aderverkalking). Effecten van acute blootstelling aan fijn stof PM0.1, de ultrafijne deeltjes, uitgestoten door voornamelijk dieselmotoren, die verantwoordelijk zijn voor het grootste aantal deeltjes in de atmosfeer, kunnen direct binnendringen in de bloedbaan, en vasculaire effecten uitoefenen. Naast inflammatoire effecten, worden deeltjes ook geassocieerd met onder andere verhoogde fibrinogeen- en bloedplaatjesconcentraties. Effecten van acute blootstelling aan ultrafijn stof
  9. 9. 28/03/2014 9 Steunpunt Milieu-en-Gezondheid: studies in het kader van luchtverontreiniging en gezondheidseffecten. - Luchtverontreiniging en aderverkalking. Dit werd getest op oudere (56.5 jaar) diabetes patiënten. - Effect van verhoogde metaalconcentraties op DNA schade bij adolescenten (14-15 jaar). - Effect van verhoogde metaalconcentraties op schildklier- en sexhormonen bij adolescenten (14-15 jaar). Methodology: De individuele chronische blootstelling aan fijn stof (PM) werd bepaald door enerzijds de koolstofdeeltjes in luchtwegen macrofagen (beschermende cellen) in sputum te meten en anderzijds door de afstand van de woning van de patient tot de hoofdweg te meten. Deze blootstellingswaarden werden uitgezet als functie van de plasma concentraties van geoxideerd LDL, en enkele andere factoren. Luchtverontreiniging en aderverkalking.
  10. 10. 28/03/2014 10 Elke verdubbeling in de afstand van de woning tot de hoofdweg(en) resulteerde in een significante daling van de koolstofdeeltjes in de luchtwegen macrofagen. Elke verdubbeling in de afstand van de woning tot de hoofdweg(en) resulteerde in een significante daling van geoxideerd LDL, een maat voor aderverkalking. Luchtverontreiniging en aderverkalking. a. Een luchtwegmacrofaag die koolstofdeeltjesbevat. b. De koolstof lading als functie van de afstandtot de hoofdweg. c. Geoxideerd LDL (maat voor aderverkalking) als functie van de koolstof lading. d. Geoxideerd LDL (maat voor aderverkalking) als functie van de afstandtot de hoofdweg.
  11. 11. 28/03/2014 11 Gezondheid: DNA schade Cadmium in urine, chroom in urine en thallium in bloed zijn significant positief geassocieerd met DNA-schade. Een onderzoek met fibroblastcellen van menselijke longen (MRC-5) toonde aan dat met stijgende cadmium concentraties een stijging plaats vond in het %-DNA migratie, en dus in de DNA-schade. DNA schade bij adolescenten door metalen
  12. 12. 28/03/2014 12 Bij de adolescenten waren een groot aantal zware metalen gecorreleerd met stijgende aromatase (estrogen synthase enzyme) en SHBG (sex hormoon bindend globuline) concentraties en met dalende (vrije) oestradiol en (vrije) testosteron concentraties. Bij de adolescenten waren een groot deel van de gemeten zware metalen (B-Cd, B-Pb, U-Cu, B-As, B-Tl, U-Tl) significant positief gecorreleerd met T3 (trijodothyronine) of T4 (thyroxine). Effecten op schildklier- en sexhormonen bij adolescenten door metalen BESLUITEN • Atmosferische concentraties van zink, lood, kwik, dioxines en fijn stof zijn gedaald in Vlaanderen. • Atmosferische concentraties van koper, PAKs en ozon zijn niet gedaald in Vlaanderen. • Luchtvervuiling veroorzaakt een reeks gezondheidseffecten o.a. respiratoire aandoeningen, hart- en vaatziekten, zelfs Alzheimer. • In het steunpunt Milieu-en-Gezondheid stelden wij vast dat bij oudere volwassenen er meer aderverkalking optrad als gevolg van luchtverontreiniging en bij adolescenten meer DNA schade alsook effecten op schildklier- en sexhormonen door blootstelling aan metalen o.a. via de lucht.
  13. 13. 28/03/2014 13 Met dank aan de Vlaamse Regering en haar administraties -EWI: Wetenschapsbeleid -LNE: Leefmilieu, Natuur en Energie -AZG: Agentschap voor Zorg en Gezondheid voor subsidiëring van het Steunpunt Milieu-en-Gezondheid (VUB, KUL, UHasselt, UA, UGent, VITO, PIH).

×