Zaintza partekatua lehentasunezko eredu euskal autonomia erkidegoan

1,062 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,062
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
582
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Zaintza partekatua lehentasunezko eredu euskal autonomia erkidegoan

  1. 1. 1ZAINTZA PARTEKATUA LEHENTASUNEZKO EREDUEUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOAN1- OINARRI JURIDIKO ETA SOZIALAK1.1- 1989ko azaroaren 20an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak aldarrikatutako HaurrenEskubideei buruzko Hitzarmenak, 1990eko azaroaren 30ean Espainiako estatuakberretsi zuenak, Estatuak behartzen ditu haurrak bere bi gurasoekin moduerregularrean harreman pertsonalak eta kontaktu zuzena izateko duen eskubideagordetzera, haurraren osotasunerako kaltegarria izango litzatekeen kasu haietan salbu.1.2- Hitzarmen horretako 5. artikuluak Estatuak zehazki eta espresuki behartzen dituaiten eta amen erantzukizunak eta betebeharrak errespetatzera, baita beste familiakideenak ere, haurrari bere garapenarekin eta gaitasunekin bat datorren orientabideaematerakoan.1.3- Eta 18. artikuluak zehazten du aiten eta amen lehen erantzukizuna dela seme-alaben haziera eta Estatuen betebeharra dela erantzukizun hau betetzen dela zaintzea.Begi bistakoa da indarrean dagoen dibortzioaren legeak, ulertzera ematen duenareneta emaitzen arabera, zaintza partekatua ohiz kanpoko aukera moduan hartzen duela.Urtero 20.000 adin gutxiko baino gehiago erabiltzen eta, areago, manipulatzen dituztedibortzio prozesuetan, kasu batzuetan gurasoetako bat eta haren senideak galtzeraino.Begi bistakoa da aipatutako eskubideak urratzen direla lege honen anparoan.4- Gizon eta emakumeen arteko funtsezko berdintasuna bizitzako alor guztietaniraunkorra da demokrazia aurreratuenetan eta helburu nagusia berdintasunezkogizarte zuzenago bat lortzeko bidean.Dibortzioaren legearen aplikazioak gizonezkoa diskriminatzen du argi eta garbi: zaintzaamari ematea arau modura inposatuz (dibortzioen %86an gertatzen da hau), kasuen%63an inolako argudiorik gabe; adostasun prozesuetan xantaia ahalbidetzen du,emakumezkoek seme-alabak erabiltzen dituztelarik hainbat etekin ateratzeko(prozesua bizkortzea, etxebizitzaren erabilera lortzea...); eta dibortzioak liskartsuakizaten direnez zaintza partekatua oztopatzen du %41eko portzentajean.Hain da horrela, gizonezkoak adin gutxikoaren zaintza eskatuta ere ez zaio ematenamak zaintzari uko egin ezean edo arrazoi pisutsuengatik berau gauzatzeko ezgai izanezean. Zenbakitan, dibortzioen %5ean gertatzen da hau.Bestalde, askotan, gizonezkoak uko egiten dio zaintza beretzat eskatzeari baita zaintzapartekatua eskatzeari ere, bere abokatuek hala gomendatuta; izan ere, amak ezbezala, prozesu luzea eta garestia izaten du aitak aurrean eta lor dezakeena ez daizaten amaren asmo batzuei men egin eta adostasun bat negoziatuta lor dezakeenarenparekoa, justiziak amari botere estatus bat egotzi baitio gai hauetan.Bukatzeko, azpimarratzekoa da legearen aplikazioak adin gutxikoen %41ari eragoztendiela bi gurasoekin baldintza berdinetan erlazionatzen jarraitzea, zergatik eta gurasoakakordio batekin banatu ez direlako bakarrik. Hau larria bada oraindik larriagoa da
  2. 2. 2guraso batek beste gurasoaren aurka egiteko seme-alabak manipula ditzanahalbidetzea, batzuetan modu larrian eta jarraian manipulatu ere, adin gutxikoarenaurkako tratu txar psikologikoa bihurtzeraino.Beraz:Dibortzioaren ondoren ere adin gutxikoak eskubidea du bi gurasoekin baldintzaberdinetan harremanetan jarraitzeko eta hau Estatuak bermatu behar dueneskubidea da, horretarako oztoporik dagoen kasuetan berauek suntsituz.Gure egungo gizartean, dibortzioaren ondoren ere, seme-alabak zaintzeko, heztekoeta mantentzeko garaian amaren eta aitaren betebeharra berdina da eta seme-alaben eskubidea da, Estatuak bermatu behar duena hau ere.Justiziak berdin jokatu behar du bi aldeekin negoziaziorako abiapuntua bialdeentzat parekoa izan dadin.1-1ESKUMENEN INGURUKO OINARRIAKKIDETZAk egindako txosten juridikoak, Zuzenbide Foral eta Konstituzionalean adituakdiren Galizia, Nafarroa eta Euskadiko aholkularien laguntzarekin, ondorioen arteanzera dio:• Eusko Legebiltzarreko Mahaiak Lege Proposamena izapidetu duen unetik,Euskal Autonomia Erkidegoak gai hori lantzeko eskumenak dituela ziurtatu du.• Euskal Autonomia Erkidegoak, bere eskumenak egikarituz, arautu du legehonen antzeko beste lege bat: Izatezko Bikoteen Legea.• Euskal Autonomia Erkidegoak badu berezko Zuzenbide Zibila, berezia etaohiturazkoa, familia harremanen gaiari dagokiona eta Konstituzioaren etaAutonomia Estatutuaren baitan gorde, zuzendu eta garatu dezakeena berebaitako erakundeen bidez.• Euskal Autonomia Erkidegoak bere estatutuan eta hori garatzen dutenlegeetan baditu bai eskumenak eta bai horien garapen arauak LegeProposamenaren edukiekin zuzenki lotzen direnak (otsailaren 18ko AdinTxikikoaren Babesaren 3/2005 Legea, Familia, Berdintasuna, Gizarte-Laguntza…).• Gurasoen Erantzunkidetasuna arautzen duen Lege Proposamenaren edukiakez ditu Estatuaren eskumen esklusiboak zanpatzen, guraso eta seme-alabenarteko harremanak edo bikotearen banaketa baldintzak edo ereduak ezbaitira eskumen esklusiboak.
  3. 3. 3• Auzitegi Konstituzionalak Foruen garapena Autonomiari dagokiola aitortzendu, nahiz eta izaera lokala izan. Eta Eusko Legebiltzarrari ematen dio horieniraunaldia edo hedapena Erkidego osora zabaltzeko ahalmena.• Gurasoen Erantzunkidetasunaren Lege Proposamenak Euskal Kode Zibilaeguneratzen eta garatzen du berari lotutako erakundeen bidez.• Lege Proposamenaren edukiak, bere prozedurazko alderdietan, ez dituzanpatzen estatu konpetentziak.• EUSKADIK NAFARROAK, KATALUNIAK EDO ARAGOIK IZAN DITZAKETENESKUMEN BERBERAK DITU.• VALENTZIAK EZ DU DENA BERE ALDEKO ETA, HALA ERE, BERE LEGEA ARAUTUDU.• MURTZIAK EZ DU ESKUMENIK BAINA BERTAKO LEGEBILTZARRA, PP-KBULTZATUTA, ZAINTZA PARTEKATUAREN LEGE PROPOSAMENA IZAPIDETZENARI DA.ONDORIOZ, BORONDATE POLITIKOA DA GILTZA, BAI LEGE AUTONOMIKO BATAURRERA ATERATZEKO ETA BAI OZTOPATZEKO.
  4. 4. 42- GURE LEGE PROPOSAMENA: SOZIALA ETA AURRERAKOIA2.1- Lege proposamenak Ezkontza Aurreko Akordioak biltzen ditu. Horietan, akordiorikez dagoen kasuetan eta aldez aurreko izaeraz, Bitartekaritza Zerbitzuetara jotzekokonpromisoa jasotzen da.2.2- Lege proposamenaren oinarrian daude, adinez txikiaren eskubidea bi gurasoekinharremanak izateko eta hauen betebeharra berdintasunean seme-alabak zaintzeko etahezteko. Aldi berean, bi oinarri horiek bermatu nahi ditu legeak.Gure proposamenaren eranskin modura zaintza partekatuaren definizioa sartukodugu.2.3- Eskubide horren garapenerako gurasoen erantzunkidetasuna edo zaintzapartekatua ezagutzen da arau orokortzat edo lehentasunezkotzat, adinez txikiareninteresen kontrakoa izan daitekeen kasuetan ezik. Guraso bakarrari ematen zaionzaintza apartekoa izango litzateke hemendik aurrera.Horrela bada, bi aldeek besterik adostu ezean edota ageriko ezintasunen bat egonezean, adinez txikia bi gurasoekin biziko litzateke txandaka.Era berean, guraso bakarraren zaintza apartekoa izanik, epaileak bere sententzianargudiatu eta justifikatu beharko luke zaintza partekatua ez ematearen arrazoia.2.4- Bi gurasoek derrigorrez aurkeztu beharko diote epaileari, bai adostuta baiadostasunik gabe, erantzunkidetasun edo zaintza partekatu plan zehatz bat. Bertanxeheki jaso beharko dituzte bizikidetza modua, seme-alabekiko bi aldeek dituzteneskubideak, betebeharrak eta konpromisoak, eta bi aldeetako batek zerbait beteko ezbalu famili bitartekaritzara aldez aurretik jotzeko konpromisoa.2.5- Erantzunkidetasun edo zaintza partekatuaren planean epaileak, funtsezko iriztendituen alderdietan (bizikidetza moduan, esaterako), akordiorik ez dagoela ikusiko balu,honek bi aldeak derrigortu ditzake famili bitartekaritza zerbitzu batera edotaerantzunkidetasunerako orientazio zerbitzura joatera, zerbitzu hauek nolafuntzionatzen duten eta zer abantaila eskaintzen dizkien ikustera.2.6- Desadostasunean jarraituko balute edo bitartekaritza ukatuko balute, zaintzapartekaturako edo erantzunkidetasunerako proiektuak aztertu ondoren eta adineztxikiaren interesak baloratzeko balio duten beste irizpide objektibo batzuk gogoanizanik, aldeetako batek eskatuta eta arau modura, adin txikikoarentzat egokien izangoden zaintza partekatu eredua emango da, kaltea eragin diezaiokeen salbuespenkasuetan izan ezik; orduan, argudiatu eta justifikatu egin beharko da erabaki hori.Irizpide hauek xeheki zehazten ditu lege proiektuak eta Auzitegi Gorenak, bere azkensententzian, berretsi egin ditu.2.7- Proposamenak zehazten duen moduan adinez txikiaren interesen kontrako denkasuetan izan ezik, behin-behineko neurrietan ere zaintza partekatua izango da araueta eredu orokorra.
  5. 5. 5Auzitegian banaketa/dibortzio eskaera bat izapidetzen duten unetik bertatik, adineztxikiaren eskubideak judizialki bermatuz, zaintza partekatua izango da araua. Beraz,aipatutako salbuespen kasuetan izan ezik, lehenbailehen eman beharko den behin-behineko neurrien autoan zaintza partekatua izango da arau orokorra dibortzioarensententzia iristen den arte.Aldeetako batek behin-behineko neurri hauek edo dibortzio sententzia beteko ezbalitu zaintza partekatua errebisatu egingo litzateke eta guraso bakarrari emangolitzaioke zaintza, nori eta adinez txikia bi gurasoekin erlazionatzeko oztoporik gutxienjartzen duen gurasoari.2.8- Proposamenak adinez txikiaren interesak babesteko mekanismoak ezartzen ditugenero eta familia barneko indarkeria gertatzen diren kasuetan. Horietan, bai zaintzapartekatua eta bai guraso bakarrarena debekatzen ditu.Konstituzio Zuzenbideari eta errugabetasun-printzipioari zor zaizkion errespetuagatik,tratu txarren salaketa bat ez da izango nahikoa arrazoi gurasoen eskubideak etabetebeharrak murrizteko eta adin txikikoari bi gurasoekin izan behar dituenharremanak ukatzeko.Aitzitik, adinez txikiaren aurkako tratu txar fisikoak, psikologikoak edo manipulazioakdaudenaren zantzu garbiak dituenean, epaileak beharrezko neurriak hartuko ditu.Nolanahi ere, neurri hauek errebisatu ahal izango dira epai irmo baten argitan.2.9- Lege honek ez ditu nahitaez uztartzen zaintza eta etxebizitzaren erabilera.Akordioarekin edo akordiorik gabe, irabazpidezko ondasunen likidazioa defendatzendu.Zentzu honetan, beharrik handiena izango lukeen gurasoak etxebizitza erabiltzekoaukera izango luke 3 urtetan.Legeak Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza Kontseilaritzaren esku-hartzea aurreikusten du,premiazko egoeretan dauden adinez txikiek etxebizitza duin bat izan dezaten.2.10- Legeak, adin txikikoaren onuran, bi aldeen artean egon daitezkeen ezberdintasunekonomikoak ezagutzen ditu eta elkar banatu behar diren gastuetan gehiago daukanakgehiago eman dezala aurreikusten du.2.11- Legeak derrigortasun bat ezartzen die bi aldeei epai-barneko bitartekaritzazerbitzuetara jotzeko, hauek ezagutu eta beren onurez jabetzeko. Zerbitzu horiekfamili bitartekaritza zerbitzuekin koordinatuta egongo dira, beren beharra hedatudaitekeela aurreikusiz; eta berdin araututa egon behar diren talde psikosozialekin,beren funtzio nagusia oso liskartsuak diren kasuak ebaluatzea izango delarik.2.12- Legeak zerbitzu berri bat ezartzen du: Erantzunkidetasunerako OrientazioZerbitzua. Bere helburua, adinez txikiaren interesen defentsan, seme-alabekin etaberaien arteko harremanetan gurasoak laguntzea da, txikia helduen gatazka batenerdian egon ez dadin.
  6. 6. 62.13- Legeak bi gurasoen senitartekoekin erlazionatzeko adinez txikiaren eskubideababesten du, baita gurasoetako bat hil eta gero ere.2.14- Legeak famili epaitegien eta famili bitartekaritza zerbitzuen hedapenaaurreikusten du 50.000 biztanle baino gehiagoko udalerri edo udalerri-multzoguztietan eta dagoeneko martxan dauden giza ekimenezko zerbitzuekin elkarlana ereaurreikusten du.2.15- Legeak talde psikosozialak arautzea eta zabaltzea nahi du.
  7. 7. 73- ERAKUNDEEK ETA GIZARTEAK BABESTURIKO LEGEA• EUSKAL ERAKUNDE GUZTIEK• ADIN TXIKIKOEN ARDURADUNEK• ALDERDI POLITIKOEK• GIZARTEAKBABESTUTAKO PROIEKTUA2010 URTEA• Aratekoak txostena igortzen dio Eusko Legebiltzarrari zera gomendatuz,dibortzio gaietarako gure araubide juridikoan eredu nagusi gisa zaintzapartekatua lehenestea eta horretarako beharrezkoak diren neurrilegegileak hartzea.Gomendio hau bi irizpidetan oinarrituta egiten dio:1. Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmenak jasotzen duen AdinezTxikien Eskubideen Defentsan.2. Gizon/Emakume Berdintasunean aurrera egitean.• Euskadiko Fiskal Nagusiak aitortzen du zaintza partekatua dela hobetsibehar litzatekeen eredua dibortzio kasuetan, akordioarekin edo akordiorikgabe, beti ere, adin txikikoaren interesak babeste aldera.• MozioakA- GIPUZKOAGipuzkoako Batzar Nagusiek eredu nagusi bezala ZaintzaPartekatuaren alde egiten dute ondoko botoekin:- Alde EAJ, PP, Aralar, Hamaika1, Alternatiba.- Aurka PSE, IU.Donostiako udalean:- Alde PSE, Aralar, Alternatiba.- Abstentzioa EAJ, PP.B- ARABABatzar Nagusiak eta Gasteizko udala alde aho batez (ezkerabertzalea barne).Langraiz Oka alde (PSEren ekimenez).Guardia alde.Samaniego alde.
  8. 8. 8Iruña Oka alde.Leza alde.Arratzua-Ubarrundia alde.C- BIZKAIABizkaiko Batzar Nagusiak alde (ezker abertzalea barne) PSErenabstentzioa ezik.Bilboko udalean:- Alderdi guztiak alde aho batez.Trapagaran alde.Sestao alde aho batez.Elantxobe alde.Zalla alde.Amoroto alde.Balmaseda alde.Gueñes alde.Turtzioz alde.Sopuerta alde.2011 URTEA• Eusko Legebiltzarrean Legez Besteko Proposamena onartzen da alderdiguztien aldeko botoarekin, PSE eta IUrenak izan ezik.2012 URTEA1- HERRI-EKIMEN BIDEZKO LEGE PROPOSAMENA• 2011an zaintza partekatu ereduaren aldeko sinadurak eraman ziren EuskoLegebiltzarrera.....................................................................................30.000• Lege Proposamena aurrera ateratzeko eramandako sinadurak.........51.277• GUZTIRA.............................................................................81.2772- LEGE PROPOSAMENA EZTABAIDATZEKO ETA ONARTZEKO 2011AN ETA 2012ANUDALETAN ETA BATZARRETAN AURKEZTUTAKO MOZIOAK• Gipuzkoako Batzar Nagusiak eta Donostiako udala: PSEren eta Bilduren moziobateratua proposamenaren aurka.Azpimarratzekoa da Batzar Nagusietako mahaiko lehendakariak eta Bildukobozeramaleak alde sinatu zutela sinadura bilketan.• Barakaldoko udala, PSEk aurkeztua eta onartua.• Andoaingo udala, PSE eta PPren aldeko botoekin onartua. Bildurenabstentzioa.• Durangoko udala, alde aho batez.
  9. 9. 9• Antzuolako udala, Bildu alde.• Bergarako udala, Bildu alde.• Iurretako udala, Bildu alde.• Barrikako udala, IUren ekimenez.• Laudioko udala, onartua.• Astigarragako udala, Bildu aurka.• Portugaleteko udala, ez da onartzen PSE eta Bildu aurka agertzen direlako.• Ortuellako udala, EAJ eta Bilduren aldeko botoekin onartzen da. PSErenabstentzioa.• Urduñako udala, onartua.ONDORIOADibortzioaren ondoren adinez txikikoen zaintza konpartitzea ez da gizartea aurrezaurre jartzen duen gaia, aitzitik, erakundeen eta gizartearen eskakizun orokorra da.2010 urtean, DYM enpresak, ilobengandik banatutako aitona-amonen elkarteakeskatuta, inkesta bat burutu zuen Estatu osoko 2.000 pertsonen artean. Ondorioenartean jasotzen zuten, euskaldunen %80a zaintza partekatuaren orokortasunaren aldezegoela.Bestalde, alderdi guztiek lagundu dituzten eta hainbat erakundek onartu dituztenzaintza partekatua bultzatzeko mozioek, errealitate hori baieztatzen digute, nahiz etaalderdi politiko batzuek postura bat hartu erakunde batean eta kontrakoa bestean,beren baitan dagoen akordiorik eza agerian utziz.Azkenik, azpimarratzekoa da adinez txikiaren interesen defentsarako eskumenakdituzten autoritate gorenek, Arartekoak eta Euskadiko Fiskal Nagusiak, zaintzapartekatuaren aldeko postura garbia eta berariazkoa hartu dutela, lehentasunezkoeredu izan behar dela adieraziz.
  10. 10. 104- JUSTIFIKAZIODUN ETA ZENTZUDUN PROPOSAMENAZAINTZA PARTEKATUA ARAUTZEARI UKO EGITEN DIOTENEN AURREANHAUEK GURE ARGUDIOAK:4.1- ZAINTZA PARTEKATUA LEHENTASUNEZKO EREDU BEZALA ARAUTZEAK EZ DUESAN NAHI ZAINTZA PARTEKATUA AUTOMATIKOA EDO DERRIGORREZKOA IZANGODENIKBi aldeek adostasunean eskatu behar dute edota aldeetako batek bestea ados egon ezarren.(Adinez txikiarentzat onuragarriena izanda ere bi aldeetako batek ez badu nahi, adineztxikikoa babestuz, epaileak guraso bati eman ahal izango dio zaintza, nori etahaurraren eta beste gurasoaren arteko harremana gutxien oztopatzen duen gurasoarihain zuzen, Europako hainbat legedietan jasota dagoenaren antzera, Frantziakoankasu.)4.2- ZAINTZA PARTEKATU ARAUTUAK ADINEZ TXIKIAREN INTERESAK GORDE BEHARDITU GURASOEN INTERESEN AURRETIKDibortzio kasuetan, bi aldeak gatazka batean murgilduta daudela, gurasoak ez diraegokienak adin txikikoaren interesei begiratzeko eta horiek zehazteko. Eta ohikoa izanohi da adin txikikoa erabiltzea norbere interesen defentsarako.Zentzu honetan, Auzitegi Gorenak berak joan den apirileko sententzian esaten duzaintza partekatua dela adinez txikiaren onerako eredu egokiena, beti ere, ez badubere interesekin talka egiten, eta hau guztia neurtu daiteke gurasoenerantzunkidetasun proiektuetan eta KIDETZAk bere lege proposamenean ezartzendituen irizpideetan.4.3- ZAINTZA PARTEKATU ARAUTUAK EPAILEARI AHALMENA EMATEN DIO, BIALDEEN DESADOSTASUN EGOERETAN, ADINEZ TXIKIAREN INTERESEN BERMATZAILEIZATEKO ETA EDOZEIN DELARIK ERE ZAINTZA EREDUA HONEN INTERESEILEHENTASUNA EMATEKO GURASOEN INTERESEN AURRETIKHorretarako, epaileak baditu hainbat balorazio-tresna, hala nola, bi aldeek aurkeztubeharreko erantzunkidetasun proposamenak eta Auzitegi Gorenaren azkensententziarekin bat etorri beharreko hainbat irizpide. Ondorioz, epaileak esku arteanizango ditu irizpideak, salbuespen bezala eta modu justifikatu eta arrazoituan, zaintzaguraso bakarrari emateko eredu partekatua adinez txikikoaren onerako ez denkasuetan.
  11. 11. 114.4- ZAINTZA PARTEKATUA MODU HONETARA ARAUTZEAN DIBORTZIOARENLEGEAREN AUTOMATISMOETATIK IHES EGITEN DA ETA KASUAN KASUKO NEURRIRAEGINIKO PLANTEAMENDUAK LAGUNTZEN DIRA, BITARTEKARITZA SUSTATUZAKORDIOETARA IRISTEKO BIDE GISAIndarrean dagoen legediarekin bitartekaritzak ez ditu nahi bezalako emaitzak eman,izan ere, metodo hau ez dago sartuta dibortzioaren legearen prozedura sistemabarruan eta ez dago orokortuta (Europar Batasuneko zehar-lerroek eta gomendioekfinkatu bezala).4.5- ZAINTZA PARTEKATUAREN APLIKAZIOA OROKORTZEAK GURASOEK AURKEZTUBEHARREKO ERANTZUNKIDETASUN PLANAK DERRIGORTZEA DAKAR ETA HORRELADIBORTZIOAREN ONDOREN ERE SEME-ALABEKIKO BETEBEHARREK ETA ESKUBIDEEKJARRAIPENA IZANGO LUKETE4.6- ZAINTZA PARTEKATUA OROKORTZEAN HAUTSI EGITEN DA ORAINGO ESKEMA,ORAIN DERRIGORREZKOA BAITA AKORDIOA EPAILEAK EREDU HORI EMATEKOZaintza partekatua akordio baten menpe uzten badugu adinez txikiak bi gurasoekinegoteko duen eskubidearen urraketa betikotzen ari gara, bi aldeetako batek bestearengain duen beto eta xantaia aukera hor daudelako eta baita txikiaren manipulazioa ere.Epaileari eskuak lotuta uztea eta zaintza guraso bakarrari emanda adin txikikoareninteresak bermatuak daudela ziurtatzea ez da onargarria.Dibortziatu den bikote bati elkarrekin bizi zirenean baino harreman hobea edukitzekoeskatzea aitak bere aitatasuna gauzatu dezan ia ezinezkoa da kasuen %41ean eta osozaila %59an, dibortzioa eragin zuten arrazoiak ez baititu denborak ezabatzen; aitzitik,zenbait kasutan arrazoi horiek areagotu egiten dira.Akordioek ez dute bermatzen adinez txikiaren ongizatea eta liskarrek ere ez kontrakoa.Frogatua dagoena zera da: liskarrak daudenean zaintza guraso bakarrari ematen zaiolaeta adin txikikoa arma gisa erabiltzen dela eta trukerako txanpon bihurtzen dela bigurasoen artean.Beraz, adinez txikiaren zaintza ez da egon behar gurasoen harreman motaren menpe,eta hauek haurrak manipula ez ditzaten mekanismoak aurreikusi beharko dira, halanola, gurasoen arteko akordioak, bitartekaritza, erantzunkidetasunerako orientazioa…• Kasu liskartsuen %41ean eta xantaia bidez lorturiko akordioetan dauden adintxikikoak ezin dira kondenatu bere aitarekin eta honen senitartekoekinharremana galtzera.• Inork ezin dezake ziurtatu bikote ohien arteko harremana ona izango denik,esperientziak kontrakoa esaten baitigu. beraz, zaintza partekatua lortu ahalizateko ondo konpondu behar direla argudiatzea entelekia bat da.• Bitartekaritza bat egon dadin baldintza berdinetan egon behar dira bi aldeaketa horretarako dibortzioaren legea aldatu behar da.
  12. 12. 124.7- ZAINTZA PARTEKATUA OROKORTZEAN EGUNGO EGOERAREN KONTRAKOALORTUKO LITZATEKE, DIBORTZIOAREN ONDOREN ZENBAIT GURASOK EZIN BAITUTEBERE ERANTZUNKIZUNA GAUZATUa- Egungo egoeran, dibortzioen %86an guraso bakarrari, amari, ematen zaio zaintzaeta kasu hauen %63an argudiorik gabe, Vigoko Unibertsitatean egindako ikerketabaten arabera. Horrek esan nahi du adinez txikiak hilean 4 aldiz ikusiko duela aita eta,berandu baino lehen, aitarekin eta haren senideekin duen harremana galduko duela.b- Zaintza partekatua akordioa dagoen kasuetan bakarrik ematen da; beraz,dibortzioen %41ean ezinezkoa gertatzen da liskarrak daudelako.c- Adostasun kasu asko behartuak izaten dira, kalte handiagoak ekiditearren. Aitakzaintza partekatuari uko egiten dio, baita etxebizitzari ere, horrela seme-alabakgehiago ikusiko dituelakoan; auzi bidez joanez gero zaintza amari emango diote etabisita erregimenak murriztaileak izango dira.Honen erakusgarri esan dezakegu banatzen eta dibortziatzen diren bikoteak, gero etagazteagoak izanik ere, eta zaintza partekatuaren aldekoak izan arren, %6an izaten delaposible; 2012an %8ra igo da zifra.d- Bizi dugun krisiaren eraginez, emakumezkoak adinez txikiaren zaintza xantai moduraerabiltzen du batzuetan beste aldearen aurka, etxebizitzaren erabilera lortu ahalizateko.e- Akordio kasuetan adin gutxiko askori presio egiten zaie eta erabili egiten dira zaintzapartekatuaren aldeko apusturik egin ez dezaten; eta kasu liskartsuetan, manipulazioaeta erabilera tratu txar psikologiko jarraitua bihur daiteke.Guzti honek zera ekarri du:- Liskartasun kopuruak kezkagarriak izatea, %41.- Zaintza partekatuak gutxiengoak izatea, %6 2010-11an eta %8 2012an.- Adinez txikien manipulazioa eta erabilera ikaragarri igotzea, Familien Elkarguneak 52aldiz erabili ziren 2005ean eta 221 aldiz 2012an.• ERANTZUNKIDETASUNA GAUZA DADIN DIBORTZIO LEGEAREN APLIKAZIOANBERDINTASUNA BEHAR DA ETA DISKRIMINAZIOAK EZABATZEA• FAMILI BITARTEKARITZAK EMAITZA ONAK EMAN DITZAKE PAREKOEN ARTEANETA BALDINTZA BERDINETAN EGITEN BADA• FAMILI HARREMANETAN BERDINTASUNA BULTZATZEA DENON HELBURUA DABAINA DIBORTZIOA TARTEKO BESTE IZEN BAT DAUKA:GURASOEN ERANTZUNKIDETASUNA ETA ZAINTZA PARTEKATUALEHENTASUNEZKO EREDU
  13. 13. 135- ONDORIOAK• GURASOEN ERANTZUNKIDETASUNAREN HERRI-EKIMENEZKO EUSKAL LEGEPROPOSAMENA IZAPIDETU BEHAR DA:- Euskadik baduelako dagoeneko garatua daukaten beste autonomia erkidegobatzuk adina eskumen horretarako.- STOP DESAHUCIOS taldearen lege proposamenak lortutako antzeko babesalortu duelako (legeak eskatzen dituen sinadura kopuruaren hirukoitza).- Arartekoaren, Euskadiko Fiskal Nagusiaren, 3 Batzar Nagusien, 3 udal nagusien,23 udal ezberdinen, Eusko Legebiltzarraren eta Euskadiko enpresaindartsuenen batzarren babesa duelako.- Euskal Autonomia Erkidegoan dibortzio egoeretan, familientzat aitzindariakdiren eta Estatuko beste zerbitzuetatik bereizten diren zerbitzuekinkoordinatuta, adinez txikiaren interesak nola defendatu arautzen duenproposamena delako.- Dibortzio kasuetan aurkitzen diren adinez txikien egoerak gertutasunez etaeraginkortasunez arautzeko autonomia marko bat eskaintzen duelako.- Zehar-lerro bat delako, gure eskumenen baitan, dibortzio egoeran daudenadinez txikikoei eta bikoteei arreta osoa eskaintzen diena.- Dibortzioaren legeak ezin duelako ordezkatu, hau ez baita iristen AutonomiaErkidegoaren eskumen esklusibokoak diren hainbat alderditara: adintxikikoarentzat arreta, famili bitartekaritza, familiarentzat babesa, etxebizitza…- Nafarroan eta Iparraldean dituzten legedietara hurbiltzen gaituelako.- Gure kode zibila garatzen duen proposamena delako, familiari eskaintzen dionbabesean eta adinez txikiaren eskubideen babesean.• GARATU DITUZTE ANTZEKO PROPOSAMENAKEgoera honen aurrean, familiaren arloan eskumenak dituzten beste AutonomiaErkidego batzuek onartu dituzte zaintza partekatua lehenesten dituzten legeak,esaterako Katalunian, Aragoin, Nafarroan eta Valentzian.Murtziako Legebiltzarra zaintza partekatuaren bere lege proposamena izapidetzen arida.
  14. 14. 14• AUZITEGI GORENAREN SENTENTZIAK ZAINTZA PARTEKATUA EZARTZEN DULEHENTASUNEZKO EREDUTZATAuzitegi Gorenak jurisprudentzia ezartzen duen joan den apirileko sententzian esatendu, zaintza partekatua izan behar dela araua, adinez txikiaren kalterako izan daitekeenkasu haietan ezik. Beraz, gogoan hartu beharreko irizpideak ezartzen ditu. Hemendikaurrera, frogatu beharrekoa ez da izango zaintza partekatuaren onura, orain arteanbezala; zaintza partekatua ez eta guraso bakarraren zaintza zergatik ematen denarrazoitu eta justifikatu beharko da. Beraz, guraso bakarraren zaintza aparteko zerbaitizatera pasatuko da eta partekatua, arau orokor.Guzti hau, erabaki judizialen erdigunean adinez txikiaren interesen babesa jarritaegingo da.Sententzia honek KIDETZAren lege proposamenak biltzen duena jasotzen du,proposamenari legezko aupada bat ematen diolarik.GURASOEN ERANTZUKIDETASUNAREN EUSKAL LEGEA, ORAIN2013KO EKAINA

×