D 0009 set-w


Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Total views
On SlideShare
From Embeds
Number of Embeds
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

D 0009 set-w

  1. 1. Signature and Name of Invigilator OMR Sheet No. : ......................................... (To be filled by the Candidate)1. (Signature) __________________________ Roll No. (Name) ____________________________ (In figures as per admission card)2. (Signature) __________________________ Roll No.____________________________ (Name) ____________________________ (In words) D-0009 Test Booklet No. WTime : 1 1/4 hours] PAPER-I [Maximum Marks : 100Number of Pages in this Booklet : 24 Number of Questions in this Booklet : 60 Instructions for the Candidates ¯Ö¸ü߁ÖÖÙ£ÖµÖÖë êú ׻֋ ×­Ö¤ìü¿Ö1. Write your roll number in the space provided on the top of 1. ¯ÖÆü»Öê ¯Öéšü êú ‰ú¯Ö¸ü ×­ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ­Ö ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ¸üÖê»Ö ­Ö´²Ö¸ü ×»Ö׏֋ … this page. 2. ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖ֚ü (60) ²ÖÆãü׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿­Ö Æïü, וִ֭Öë ÃÖê ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü úÖê2. This paper consists of sixty (60) multiple-choice type of ׍úÃÖß ³Öß ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿­Ö úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­ÖÖ ÆüÖêÖÖ … ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ¯Ö“ÖÖÃÖ ÃÖê questions, out of which the candidate would be required to †×¬Öú ¯ÖÏ¿­ÖÖë úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­Öê ¯Ö¸ü ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ×¤üµÖê ÖµÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë answer any fifty (50) questions. In the event of the candidate attempting more than fifty questions, the first fifty questions úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ׍úµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ … attempted by the Candidate would be evaluated. 3. ¯Ö¸ü߁ÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ †Ö¯ÖúÖê ¤êü ¤üß •ÖÖµÖêÖß … ¯ÖÆü»Öê ¯ÖÖѓÖ3. At the commencement of examination, the question booklet ״֭֙ü †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê ŸÖ£ÖÖ ˆÃ֍úß ×­Ö´­Ö×»Ö×ÖŸÖ •ÖÖÑ“Ö êú will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested ׻֋ פüµÖê •ÖÖµÖëÖê וÖÃ֍úß •ÖÖÑ“Ö †Ö¯ÖúÖê †¾Ö¿µÖ ú¸ü­Öß Æîü : to open the booklet and compulsorily examine it as below : (i) ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê êú ׻֋ ˆÃ֍êú ú¾Ö¸ü ¯Öê•Ö ¯Ö¸ü »ÖÖß úÖÖ•Ö úß (i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper ÃÖᯙ úÖê ±ú֛Íü »Öë … Öã»Öß Æãü‡Ô µÖÖ ×²Ö­ÖÖ Ã™üߍú¸ü-ÃÖᯙ úß ¯ÖãÛß֍úÖ seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet þÖߍúÖ¸ü ­Ö ú¸ëü … without sticker-seal and do not accept an open booklet. (ii) ú¾Ö¸ü ¯Öéšü ¯Ö¸ü ”û¯Öê ×­Ö¤ìü¿ÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ êú ¯Öéšü ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë (ii) Tally the number of pages and number of questions úß ÃÖӏµÖÖ úÖê †“”ûß ŸÖ¸üÆü “Öîú ú¸ü »Öë ׍ú µÖê ¯Öæ¸üê Æïü … ¤üÖÂÖ¯ÖæÖÔ ê in the booklet with the information printed on the ¯ÖãÛß֍úÖ ×•Ö­Ö´Öë ¯Öéšü/¯ÖÏ¿­Ö ú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ †Ö ÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö cover page. Faulty booklets due to pages/questions ´Öë ­Ö ÆüÖë †£ÖÖÔŸÖ ×úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úß ¡Öãיü¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛß֍úÖ Ã¾ÖߍúÖ¸ü ­Ö missing or duplicate or not in serial order or any ú¸ëü ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ˆÃÖê »ÖÖî™ü֍ú¸ü ˆÃ֍êú ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß other discrepancy should be got replaced immediately ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ »Öê »Öë … ‡Ã֍êú ׻֋ †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö­Ö™ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê … by a correct booklet from the invigilator within the ˆÃ֍êú ²ÖÖ¤ü ­Ö ŸÖÖê †Ö¯Öúß ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß •ÖÖµÖêÖß †Öî¸ü ­Ö period of 5 minutes. Afterwards, neither the Question Æüß †Ö¯ÖúÖê †×ŸÖ׸üŒŸÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ … Booklet will be replaced nor any extra time will be (iii) ‡ÃÖ •ÖÖÑ“Ö êú ²ÖÖ¤ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ OMR ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü given. (iii) After this verification is over, the Test Booklet Number †Ó׍úŸÖ ú¸ëü †Öî¸ü OMR ¯Ö¡Öú úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü should be entered in the OMR Sheet and the OMR Sheet †Ó׍úŸÖ ú¸ü ¤ëü … Number should be entered on this Test Booklet. 4. ¯ÖϟµÖêú ¯ÖÏ¿­Ö êú ׻֋ “ÖÖ¸ü ˆ¢Ö¸ü ׾֍ú»¯Ö (A), (B), (C) ŸÖ£ÖÖ (D) פüµÖê ÖµÖê4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) Æïü … †Ö¯ÖúÖê ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü êú ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö úÖê ¯Öê­Ö ÃÖê ³Ö¸üú¸ü úÖ»ÖÖ ú¸ü­ÖÖ Æîü •ÖîÃÖÖ and (D). You have to darken the oval as indicated below on the ׍ú ­ÖߓÖê פüÖÖµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … correct response against each item. ˆ¤üÖÆü¸üÖ : A B C D Example : A B C D •Ö²Ö׍ú (C) ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Æîü … where (C) is the correct response. 5. ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö I †Öî¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö II êú ׻֋ ‹ú Æüß ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú Æîü •ÖÖê ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer ¯ÖãÛß֍úÖ êú †­¤ü¸ü פüµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … ¯ÖÏ¿­ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü êú¾Ö»Ö ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü Æüß Sheet given inside this Booklet, which is common for †Ó׍úŸÖ ú¸ü­Öê Æïü … µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü פüµÖê ÖµÖê ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö êú †»ÖÖ¾ÖÖ Paper I and Paper II. If you mark at any place other than in ׍úÃÖß †­µÖ ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ˆ¢Ö¸ü דÖÅ­ÖÖÓ׍úŸÖ ú¸ŸÖê Æïü, ŸÖÖê ˆÃ֍úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ­ÖÆüà the ovals in the Answer Sheet, it will not be evaluated.6. Read instructions given inside carefully. ÆüÖêÖÖ …7. Rough Work is to be done in the end of this booklet. 6. †­¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ×­Ö¤ìü¿ÖÖë úÖê ¬µÖÖ­Ö¯Öæ¾Öԍú ¯ÖœÍëü …8. If you write your name or put any mark on any part of the 7. ú““ÖÖ úÖ´Ö (Rough Work) ‡ÃÖ ¯ÖãÛß֍úÖ êú †Û­ŸÖ´Ö ¯Öéšü ¯Ö¸ü ú¸ëü … Answer Sheet, except for the space allotted for the relevant 8. µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ­ÖÖ´Ö µÖÖ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô ³Öß ×­Ö¿ÖÖ­Ö ×•ÖÃÖÃÖê entries, which may disclose your identity, you will render †Ö¯Öúß ¯ÖÆü“ÖÖ­Ö ÆüÖê Ã֍êú, ׍úÃÖß ³Öß ³ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤ü¿ÖÖԟÖê µÖÖ †Ó׍úŸÖ ú¸üŸÖê Æïü ŸÖÖê yourself liable to disqualification. ¯Ö¸ü߁ÖÖ êú ×»ÖµÖê †µÖÖêµÖ ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ú¸ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê …9. You have to return the test question booklet and OMR Answer 9. †Ö¯ÖúÖê ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ‹¾ÖÓ OMR ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú sheet to the invigilators at the end of the examination ×­Ö¸ü߁֍ú ´ÖÆüÖê¤üµÖ úÖê »ÖÖî™üÖ­ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü †Öî¸ü ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖÛ¯ŸÖ êú ²ÖÖ¤ü ˆÃÖê compulsorily and must not carry it with you outside the †¯Ö­Öê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸ü߁ÖÖ ³Ö¾Ö­Ö ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü ­Ö »Öêú¸ü •ÖÖµÖë … Examination Hall. 10. êú¾Ö»Ö ­Öß»Öê/úÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾Öևՙü ¯Öî­Ö úÖ Æüß ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ú¸ëü …10. Use only Blue/Black Ball point pen. 11. ׍úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úÖ ÃÖӐ֝֍ú (îú»Öãú»Öê™ü¸ü) µÖÖ »ÖÖÖ ™êü²Ö»Ö †Öפü úÖ11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited. ¯ÖϵÖÖêÖ ¾ÖÙ•ÖŸÖ Æîü …12. Negative Marking :- For each incorrect answer 0.5 marks 12. ­ÖêÖêיü¾Ö †Óú ¯ÖϝÖÖ»Öß : ¯ÖϟµÖêú Ö»ÖŸÖ ˆ¢Ö¸ü êú ׻֋ 0.5 †Óú ú֙êü shall be deducted. •Ö֋ѐÖê …W-00 P.T.O.
  2. 2. FOR OFFICE USE ONLY Marks Obtained Obtained Question Obtained Obtained Question Number Question Number Number Marks Marks Marks 1 21 41 2 22 42 3 23 43 4 24 44 5 25 45 6 26 46 7 27 47 8 28 48 9 29 49 10 30 50 11 31 51 12 32 52 13 33 53 14 34 54 15 35 55 16 36 56 17 37 57 18 38 58 19 39 59 20 40 60 Total Marks Obtained (in words) ........................................... (in figures) .......................................... Signature & Name of the Coordinator ................................... (Evaluation) Date .........................W-00 2
  3. 3. Paper – I ¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö – INote : This paper contains Sixty (60) questions, each question carrying two (2) marks. Candidate is expected to answer any Fifty (50) questions. In case more than 50 questions are attempted, only the first 50 questions will be evaluated.−ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖÖšü (60) ²ÖÆãü׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü, ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … †³µÖ£Öá úÖê ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü ¤êü−Öê Æïü … µÖפü ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ÃÖê †×¬Öú ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü פüµÖê ŸÖÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−Ö Æüß •ÖÖÑ“Öê •ÖÖµÖëÖê …1. The University which telecasts interaction educational programmes through its own channel is (A) Osmania University (B) University of Pune (C) Annamalai University (D) Indira Gandhi National Open University (IGNOU)2. Which of the following skills are needed for present day teacher to adjust effectively with the classroom teaching ? 1. Knowledge of technology 2. Use of technology in teaching learning 3. Knowledge of students’ needs 4. Content mastery (A) 1 & 3 (B) 2 & 3 (C) 2, 3 & 4 (D) 2 & 43. Who has signed an MOU for Accreditation of Teacher Education Institutions in India ? (A) NAAC and UGC (B) NCTE and NAAC (C) UGC and NCTE (D) NCTE and IGNOU1. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ Æîü •ÖÖê †¯Ö−Öê ×−Ö•Öß “Öî−Ö»Ö ÃÖê †−ŸÖ¸ü ׍ÎúµÖÖ ÃÖ´²Ö−¬Öß ¿Öîׁ֍ú úÖµÖԍúÎ ´Ö ¤ü¿ÖÖÔŸÖÖ Æîü ? (A) ˆÃ´ÖÖ×−ÖµÖÖ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (B) µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß †Öò±ú ¯ÖæÖê (C) †−−ÖÖ´Ö»ÖÖ‡ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (D) ‡Óפü¸üÖ ÖÖѬÖß −Öê¿Ö−Ö»Ö †Öê¯Ö−Ö µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (‡−ÖÖê)2. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß úÖµÖԍãú¿Ö»ÖŸÖÖ Æîü •ÖÖê †Ö•Ö êú †¬µÖ֯֍ú êú ×»Ö‹ úÖÖ-†¬µÖÖ¯Ö−Ö ´Öë ÃÖ´ÖÖµÖÖê•Ö−Ö ú¸ü−Öê ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß ×ÃÖ¨ü ÆüÖêŸÖß Æîü ? 1. ¯ÖÏÖîªÖêא֍úß úÖ –ÖÖ−Ö 2. †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬ÖÖ´Ö ´Öë ¯ÖÏÖîªÖêא֍úß úÖ ¯ÖϵÖÖêÖ 3. ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ†Öë úÖ –ÖÖ−Ö 4. ×¾ÖÂÖµÖ ¯Ö¸ü †×¬ÖúÖ¸ü (A) 1 †Öî¸ü 3 (B) 2 †Öî¸ü 3 (C) 2, 3 †Öî¸ü 4 (D) 2 †Öî¸ü 43. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ׍úÃÖ−Öê ³ÖÖ¸üŸÖ úß †¬µÖ֯֍ú ׿ցÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ÃÖê †×¬ÖþÖߍéú×ŸÖ êú ×»Ö‹ ÃÖ´Ö—ÖÖîŸÖÖ-¯Ö¡Ö ¯Ö¸ü ÆüßÖցָü ׍úµÖê Æïü ? (A) ‹−Ö.‹.‹.ÃÖß. †Öî¸ü µÖæ.•Öß.ÃÖß. (B) ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. †Öî¸ü ‹−Ö.‹.‹.ÃÖß. (C) µÖæ.•Öß.ÃÖß. †Öî¸ü ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. (D) ‹−Ö.ÃÖß.™üß.‡Ô. †Öî¸ü †Ö‡Ô.•Öß.‹−Ö.†Öê.µÖæ. (‡−ÖÖê)W-00 3 P.T.O.
  4. 4. 4. The primary duty of the teacher is to (A) raise the intellectual standard of the students (B) improve the physical standard of the students (C) help all round development of the students (D) imbibe value system in the students5. Micro teaching is more effective (A) during the preparation for teaching-practice (B) during the teaching-practice (C) after the teaching-practice (D) always6. What quality the students like the most in a teacher ? (A) Idealist philosophy (B) Compassion (C) Discipline (D) Entertaining7. A null hypothesis is (A) when there is no difference between the variables (B) the same as research hypothesis (C) subjective in nature (D) when there is difference between the variables8. The research which is exploring new facts through the study of the past is called (A) Philosophical research (B) Historical research (C) Mythological research (D) Content analysis9. Action research is (A) An applied research (B) A research carried out to solve immediate problems (C) A longitudinal research (D) Simulative research10. The process not needed in Experimental Researches is (A) Observation (B) Manipulation (C) Controlling (D) Content Analysis11. Manipulation is always a part of (A) Historical research (B) Fundamental research (C) Descriptive research (D) Experimental research12. Which correlation co-efficient best explains the relationship between creativity and intelligence ? (A) 1.00 (B) 0.6 (C) 0.5 (D) 0.3W-00 4
  5. 5. 4. †¬µÖ֯֍ú úÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú úÖµÖÔ Æîü (A) ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ²ÖÖîרüú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ (B) ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¿ÖÖ¸üß׸üú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ (C) ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ÃÖ¾ÖԯցÖßµÖ ×¾ÖúÖÃÖ ´Öë ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ¯ÖÆãÑü“ÖÖ−ÖÖ (D) ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë ´Öë ´Ö滵Ö-¯Ö¨ü×ŸÖ ³Ö¸ü−ÖÖ5. ÃÖæ´Ö (´ÖÖ‡ÎúÖê) †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬Öú ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß Æîü (A) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ úß ŸÖîµÖÖ¸üß êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (B) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (C) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ²ÖÖ¤ü (D) ¯ÖÏŸµÖêú ÃÖ´ÖµÖ6. ×¾ÖªÖ£Öá †¬µÖ֯֍ú ´Öë ׍úÃÖ ÖãÖ úÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ¯ÖÃÖ−¤ü ú¸üŸÖê Æïü ? (A) †Ö¤ü¿ÖÔ¾ÖÖ¤üß ¤ü¿ÖÔ−Ö (B) ú¹ýÖÖ (C) †−Öã¿ÖÖÃÖ−Ö (D) ´Ö−ÖÖê¸Óü•Öú7. ‹ú ¸ü§ü ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ Æîü (A) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö úÖê‡Ô ׳Ö−−ÖŸÖÖ −Ö ÆüÖê … (B) ¿ÖÖê¬Ö-¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ êú ÃÖ´ÖÖ−Ö (C) ¯Öύéú×ŸÖ ´Öë ¾µÖÛŒŸÖ ×−Öšü (D) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö ×³Ö−−ÖŸÖÖ ÆüÖê …8. ˆÃÖ ¿ÖÖê¬Ö úÖê, •ÖÖê †ŸÖßŸÖ êú †¬µÖµÖ−Ö «üÖ¸üÖ −Ö‹ ŸÖ£µÖÖë úß ÖÖê•Ö ú¸üŸÖß Æîü, ŒµÖÖ úÆëüÖê ? (A) ¤üÖ¿ÖÔ×−֍ú ¿ÖÖê¬Ö (B) ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ¿ÖÖê¬Ö (C) ×´Ö×£ÖÆüÖ×Ã֍ú ¿ÖÖê¬Ö (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂ֝Ö9. ׍ÎúµÖÖ-×−Öšü ¿ÖÖê¬Ö Æîü (A) ‹ú ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú ¿ÖÖê¬Ö (B) ¿ÖÖê¬Ö וÖÃÖê ŸÖÖŸúÖ׻֍ú ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë úÖê Æü»Ö ú¸−Öê êú ×»Ö‹ ׍úµÖÖ •ÖÖ‹ (C) †−Öã¤îü‘µÖÖÔŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö (D) †−Öãºþ¯Ö-¿ÖÖê¬Ö10. ¯ÖϵÖÖêÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬ÖÖë ´Öë ׍úÃÖ ¯ÖÏ׍ÎúµÖÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) †¾Ö»ÖÖêú−Ö (B) •ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü (C) ×−ÖµÖ−¡ÖÖ (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂ֝Ö11. •ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü ÃÖ¤îü¾Ö ׍úÃ֍úÖ ³ÖÖÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ¿ÖÖê¬Ö (B) ´Öæ»Ö³ÖæŸÖ ¿ÖÖê¬Ö (C) ×¾Ö¾Ö¸üÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö (D) ¯ÖϵÖÖêÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö12. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖÆü-ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ ÖãÖÖӍú ÃÖ¾ÖÖì¢Ö´ÖŸÖÖ ÃÖê ÃÖé•Ö−ÖÖŸ´ÖúŸÖÖ †Öî¸ü ²Öãרü´ÖŸÖÖ êú †Ö¯ÖÃÖß ÃÖ´²Ö−¬Ö úÖ Ã¯Ö™üߍú¸üÖ Æîü ? (A) 1.00 (B) 0.6 (C) 0.5 (D) 0.3W-00 5 P.T.O.
  6. 6. Read the following passage and answer the Question Nos. 13 to 18 : The decisive shift in British Policy really came about under mass pressure in the autumn and winter of 1945 to 46 – the months which Perderel Moon while editing Wavell’s Journal has perceptively described as ‘The Edge of a Volcano’. Very foolishly, the British initially decided to hold public trials of several hundreds of the 20,000 I.N.A. prisoners (as well as dismissing from service and detaining without trial no less than 7,000). They compounded the folly by holding the first trial in the Red Fort, Delhi in November 1945, and putting on the dock together a Hindu, a Muslim and a Sikh (P.K. Sehgal, Shah Nawaz, Gurbaksh Singh Dhillon). Bhulabhai Desai, Tejbahadur Sapru and Nehru appeared for the defence (the latter putting on his barrister’s gown after 25 years), and the Muslim League also joined the countrywide protest. On 20 November, an Intelligence Bureau note admitted that “there has seldom been a matter which has attracted so much Indian public interest and, it is safe to say, sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers.’ A journalist (B. Shiva Rao) visiting the Red Fort prisoners on the same day reported that ‘There is not the slightest feeling among them of Hindu and Muslim … A majority of the men now awaiting trial in the Red Fort is Muslim. Some of these men are bitter that Mr. Jinnah is keeping alive a controversy about Pakistan.’ The British became extremely nervous about the I.N.A. spirit spreading to the Indian Army, and in January the Punjab Governor reported that a Lahore reception for released I.N.A. prisoners had been attended by Indian soldiers in uniform.13. Which heading is more appropriate to assign to the above passage ? (A) Wavell’s Journal (B) Role of Muslim League (C) I.N.A. Trials (D) Red Fort Prisoners14. The trial of P.K. Sehgal, Shah Nawaz and Gurbaksh Singh Dhillon symbolises (A) communal harmony (B) threat to all religious persons (C) threat to persons fighting for the freedom (D) British reaction against the natives15. I.N.A. stands for (A) Indian National Assembly (B) Indian National Association (C) Inter-national Association (D) Indian National Army16. ‘There has seldom been a matter which has attracted so much Indian Public Interest and, it is safe to say, sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers.’ Who sympathises to whom and against whom ? (A) Muslims sympathised with Shah Nawaz against the British (B) Hindus sympathised with P.K. Sehgal against the British (C) Sikhs sympathised with Gurbaksh Singh Dhillon against the British (D) Indians sympathised with the persons who were to be trialled17. The majority of people waiting for trial outside the Red Fort and criticising Jinnah were the (A) Hindus (B) Muslims (C) Sikhs (D) Hindus and Muslims both18. The sympathy of Indian soldiers in uniform with the released I.N.A. prisoners at Lahore indicates (A) Feeling of Nationalism and Fraternity (B) Rebellious nature of Indian soldiers (C) Simply to participate in the reception party (D) None of the aboveW-00 6
  7. 7. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ÖªÖÓ¿Ö úÖê ¯ÖלÍü‹ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 13 ÃÖê 18 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ײÖÎ×™ü¿Ö −Öß×ŸÖ ´Öë ×−֝ÖÔµÖÖŸ´Öú ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö ¾ÖÖÃŸÖ¾Ö ´Öë •Ö−Ö-ÃÖ´ÖæÆü êú ¤ü²ÖÖ¾Ö êú úÖ¸üÖ 1945-46 êú ¯ÖŸÖ—Ö›Íü ‹¾ÖÓ ¿ÖßŸÖ êú ´ÖÆüß−ÖÖë ´Öë †ÖµÖÖ •Ö²Ö ¯Öî¸ü›Òü»Ö ´Öæ−Ö ‘¾Öê¾Ö»Ö •Ö−ÖÔ»Ö’ úÖ ÃÖ´¯ÖÖ¤ü−Ö ú¸ü ¸üÆêü £Öê … ˆ−ÆüÖë−Öê ¯ÖÏŸµÖÖŸÖµÖÖ ‡ÃÖ ÛãÖ×ŸÖ úÖê ‘†ŸµÖ−ŸÖ ×¾ÖñúÖê™üú’ ²ÖŸÖ»ÖÖµÖÖ £ÖÖ … ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ´Öë, †ŸµÖ−ŸÖ ´ÖæÖÔŸÖÖ ÃÖê, ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü −Öê 20,000 †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. îúפüµÖÖë ¯Ö¸ü Öã»ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖ−Öê (ú´Ö ÃÖê ú´Ö 7000 úÖê ÃÖê¾ÖÖ-´ÖãŒŸÖ ú¸ü−Öê †Öî¸ü ײÖ−ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖµÖê ²ÖÓ¤üß ²Ö−ÖÖ−Öê) úÖ ×−֝ÖÔµÖ ×»ÖµÖÖ ÖµÖÖ … ˆ−ÆüÖë−Öê ‡ÃÖ ´ÖæÖÔŸÖÖ ¯Ö¸ü †Öî¸ü ´ÖæÖÔŸÖÖ ŸÖ²Ö úß •Ö²Ö ˆ−ÆüÖë−Öê −Ö¾Ö´²Ö¸ü 1945 úÖê פü»»Öß êú »ÖÖ»Ö ×ú»ÖÖ ´Öë ‡ÃÖ ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏ£Ö´Ö ÃÖã−ÖÖ‡Ô ¿Öãºþ úß •Ö²Ö ‹ú ØÆü¤æü, ‹ú ´ÖãÛÃ»Ö´Ö †Öî¸ü ‹ú ×ÃÖÖ (¯Öß.êú. ÃÖÆüÖ»Ö, ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ, Öã¸ü²Ö¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë) úÖê ú™ü‘Ö¸êü ´Öë Ö›ÍüÖ ×úµÖÖ ÖµÖÖ … ³ÖÖê»ÖÖ³ÖÖ‡Ô ¤êüÃÖÖ‡Ô, ŸÖê•Ö²ÖÆüÖ¤ãü¸ü ÃÖ¯ÖÏæ †Öî¸ü −ÖêÆüºþ ²Ö“ÖÖ¾Ö-¯ÖÖ êú ¾Öúᯙ ²Ö−Öê … −ÖêÆüºþ −Öê ŸÖÖê ¾Öúß»ÖÖë êú ¯Ö׸ü¬ÖÖ−Ö úÖê 25 ¾ÖÂÖÔ êú ¯Ö¿“ÖÖŸÖ ¯ÖÆü−ÖÖ £ÖÖ … ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »ÖßÖ ³Öß ¤êü¿Ö ³Ö¸ü ´Öë Æãü‹ ¸üÖêÂÖ-¯ÖϤü¿ÖÔ−ÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æãü‡Ô … 20 −Ö¾Ö´²Ö¸ü úÖê Ö㯟ָ֓ü ²µÖæ¸üÖê úß ‹ú ×™ü¯¯ÖÖß ´Öë µÖÆü þÖߍúÖ¸ü ׍úµÖÖ ÖµÖÖ ×ú ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô †−µÖ ´ÖÖ´Ö»ÖÖ −ÖÆüà Æãü†Ö וÖÃÖ−Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß, µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖêÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ, †ÖúÙÂÖŸÖ úß ÆüÖê … ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖύúÖ¸ü úß ‹êÃÖß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ׵֍ú †¾Ö¸üÖ¬ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‹ú ¯Ö¡ÖúÖ¸ü (²Öß. ׿־ÖÖ¸üÖ¾Ö) −Öê ˆÃÖß ê פü−Ö »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÛ−¤üµÖÖë ÃÖê ´Öã»Ö֍úÖŸÖ êú ²ÖÖ¤ü µÖÆü ׸ü¯ÖÖê™Ôü ׍úµÖÖ – ‘ˆ−Ö´Öë ØÆü¤æü †£Ö¾ÖÖ ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ÆüÖê−Öê úÖ »Öê¿Ö ´ÖÖ¡Ö ³Öß ³ÖÖ¾Ö −ÖÆüà Æîü ..... »ÖÖ»Ö ×ú»Öê ´Öë ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏŸÖ߁ÖÖ ú¸ü ¸üÆêü »ÖÖêÖÖë ´Öë ÃÖê ²ÖÆãüÃÖӏµÖÖ ´ÖãûִÖÖ−ÖÖë úß £Öß †Öî¸ü ˆ−Ö´Öë ÃÖê ãú”û »ÖÖêÖ ¾µÖ×£ÖŸÖ ÆüÖê ¸üÆêü £Öê ׍ú וÖ−−ÖÖ ¯ÖÖ׍úßÖÖ−Ö ÃÖ´²Ö−¬Öß «ü−«ü úÖê •Öß×¾ÖŸÖ ¸üÖê Æãü‹ Æïü …’ ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü †ŸµÖ−ŸÖ †¬Ö߸ü ÆüÖê ˆšüß ×ú úÆüà †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ³ÖÖ¾Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖê−ÖÖ ´Öë −Ö ±îú»Ö •ÖÖ‹Ó … †Öî¸ü •Ö−Ö¾Ö¸üß ´Öë ¯ÖÓ•ÖÖ²Ö êú Ö¾Ö−ÖÔ¸ü −Öê ׸ü¯ÖÖê™Ôü ³Öê•Öß £Öß ×ú †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê Ö‹ ÃÖî×−֍úÖë êú þÖ֐֟Ö-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−֍úÖë −Öê ³ÖÖÖ ×»ÖµÖÖ £ÖÖ …13. ‡ÃÖ ÖªÖÓ¿Ö êú ×»Ö‹ ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¿ÖßÂÖԍú ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖêÖÖ ? (A) ¾Öê¾Ö»Ö úÖ •Ö−ÖÔ»Ö (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »ÖßÖ úß ³Öæ״֍úÖ (C) †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´Öãú¤ü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô (D) »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÓ¤üß14. ¯Öß.êú. ÃÖÆüÖ»Ö, ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ †Öî¸ü Öã¹ý²Ö¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë úÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ ×úÃ֍úÖ ¯ÖÏŸÖߍú ²Ö−ÖÖ ? (A) ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ׵֍ú ÃÖ´Ö¸üÃÖŸÖÖ (B) ÃÖ³Öß ¬ÖÖٴ֍ú ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (C) þ֟Ö−¡ÖŸÖÖ êú ×»Ö‹ •Öæ—Ö ¸üÆêü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (D) ¤êü¿Ö¾ÖÖ×ÃÖµÖÖë êú ×¾Ö¹ý¨ü ײÖÎ×™ü¿Ö ¯ÖÏןÖ׍ÎúµÖÖ15. †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. ÃÖê ³ÖÖ¾Ö Æîü (A) ‡Û›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †ÃÖê´²Ö»Öß (B) ‡Û›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (C) ‡™ü¸ü-−Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (D) ‡Û›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †Ö´Öá16. ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ×úÃÖß †−µÖ ´ÖÖ´Ö»Öê −Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß, µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖêÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ, †ÖúÙÂÖŸÖ −ÖÆüà úß £Öß … µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ˆÃÖ úÖê×™ü úß £Öß •ÖÖê ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ׵֍ú †¾Ö¸üÖê¬ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‡ÃÖ´Öë ׍úÃ֍úß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖÃÖê Æîü †Öî¸ü µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃ֍êú ×¾Ö¹ý¨ü Æîü ? (A) ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ−ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (B) ×Æü−¤ãü†Öë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¯Öß.êú.ÃÖÆüÖ»Ö ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (C) ×Ã֏ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü Öã¸ü²Ö¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (D) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖÖë −Öê ˆ−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ úß ×•Ö−Ö ¯Ö¸ü ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»Ö ¸üÆüÖ £ÖÖ …17. »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÖÆü¸ü Ö›Íêü »ÖÖêÖÖë úß ²ÖÆãüÃÖӏµÖÖ, •ÖÖê ´Öãú¤üü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô úß ¯ÖÏŸÖ߁ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß, •ÖÖê וÖ−−ÖÖ úß †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß ¾ÖÆü úÖî−Ö £Öê ? (A) ×Æü−¤æü (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö (C) ×ÃÖÖ (D) ØÆü¤æü †Öî¸ü ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ¤üÖê−ÖÖë18. †Ö‡Ô.‹−Ö.‹. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê Ö‹ îúפüµÖÖë êú ÃÖÖ£Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ÃÖî×−֍úÖë úß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖ ²ÖÖŸÖ úÖ ÃÖӍêúŸÖ Æîü ? (A) ¸üÖ™Òü¾ÖÖ¤ü ‹¾ÖÓ ³ÖÏÖŸÖé³ÖÖ¾Ö úß ³ÖÖ¾Ö−ÖÖ (B) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−֍úÖë úß ×¾Ö¯»Ö¾Öß ¯Öύéú×ŸÖ (C) þÖ֐֟Ö-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ³ÖÖÖ »Öê−ÖÖ (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüàW-00 7 P.T.O.
  8. 8. 19. The country which has the distinction of having the two largest circulated newspapers in the world is (A) Great Britain (B) The United States (C) Japan (D) China20. The chronological order of non-verbal communication is (A) Signs, symbols, codes, colours (B) Symbols, codes, signs, colours (C) Colours, signs, codes, symbols (D) Codes, colours, symbols, signs21. Which of the following statements is not connected with communication ? (A) Medium is the message. (B) The world is an electronic cocoon. (C) Information is power. (D) Telepathy is technological.22. Communication becomes circular when (A) the decoder becomes an encoder (B) the feedback is absent (C) the source is credible (D) the channel is clear23. The site that played a major role during the terrorist attack on Mumbai (26/11) in 2008 was (A) Orkut (B) Facebook (C) Amazon.com (D) Twitter24. Assertion (A) : For an effective classroom communication at times it is desirable to use the projection technology. Reason (R) : Using the projection technology facilitates extensive coverage of course contents. (A) Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation. (B) Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation. (C) (A) is true, but (R) is false. (D) (A) is false, but (R) is true.25. January 1, 1995 was a Sunday. What day of the week lies on January 1, 1996 ? (A) Sunday (B) Monday (C) Wednesday (D) SaturdayW-00 8
  9. 9. 19. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ׍úÃÖ ¤êü¿Ö ÃÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ×¾ÖŸÖ¸üÖ ¾ÖÖ»Öê ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖύúÖ×¿ÖŸÖ ÆüÖêŸÖê Æïü ? (A) ÖÏê™ü ײÖΙêü−Ö (B) µÖæ−ÖÖ‡™êü›ü Ùêü™ËüÃÖ (C) •ÖÖ¯ÖÖ−Ö (D) “Öß−Ö20. †´ÖÖî׏֍ú ÃÖÓ“ÖÖ¸ü úÖ úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü (A) ÃÖӍêúŸÖ, ¯ÖÏŸÖߍú, æú™ü, ¸ÓüÖ (B) ¯ÖÏŸÖߍú, æú™ü, ÃÖӍêúŸÖ, ¸ÓüÖ (C) ¸ÓüÖ, ÃÖӍêúŸÖ, æú™ü, ¯ÖÏŸÖߍú (D) æú™ü, ¸ÓüÖ, ¯ÖÏŸÖߍú, ÃÖӍêúŸÖ21. ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ÃÖÖ£Ö ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ú£Ö−Ö ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ÃÖÓ¤êü¿Ö ´ÖÖ¬µÖ´Ö Æîü … (B) ×¾Ö¿¾Ö ‹ú ‡»ÖꌙÒüÖê×−֍ú òúæú−Ö Æîü … (C) ÃÖæ“Ö−ÖÖ ¿ÖÛŒŸÖ Æîü … (D) ™êü»Ö߯Öî£Öß ¯ÖÏÖîªÖêא֍úß Æîü …22. ÃÖÓ“ÖÖ¸ü ¾Öé¢Ö֍úÖ¸ü ÆüÖê •ÖÖŸÖÖ Æîü •Ö²Ö (A) ×›üúÖê›ü¸ü ‹−֍úÖê›ü¸ü ²Ö−Ö •ÖÖŸÖÖ Æîü … (B) ¯ÖÏן֯ÖãÛ™ü úÖ †³ÖÖ¾Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (C) ÄÖÖêŸÖ ×¾Ö¿¾ÖÃÖ−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (D) “Öî−Ö»Ö ×−Ö²ÖÖÔ¬Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü …23. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ׍úÃÖ ÃÖÖ‡™ü −Öê 2008 ´Öë ´ÖãÓ²Ö‡Ô ´Öë Æãü‹ †ÖŸÖӍú¾ÖÖ¤üß Æü´Ö»Öê (26/11) ´Öë ¯ÖÏ´ÖãÖ ³Öæ״֍úÖ ×−Ö³ÖÖ‡Ô £Öß ? (A) †ÖòãÔú™ü (B) ±êúÃÖ²Öãú (C) †´Öê•Ö−Ö.úÖò´Ö (D) ×™Ëü¾Ö™ü¸ü24. †×³Öú£Ö−Ö (A) : úÖÖ ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿Öᯙ ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ×»Ö‹ ú‡Ô ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖêא֍úß úÖ ˆ¯ÖµÖÖêÖ ú¸ü−ÖÖ ¾ÖÖÓ”û−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … úÖ¸üÖ (R) : ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖêא֍úß êú ˆ¯ÖµÖÖêÖ ÃÖê ¯ÖÖšËüµÖÎú´Ö úß ×¾ÖÂÖµÖ-¾ÖßÖ㠍úÖ ¾µÖ֯֍ú ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ŸÖ£ÖÖü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß ¾µÖ֏µÖÖ Æîü … (B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß ¾µÖ֏µÖÖ −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü …25. 1 •Ö−Ö¾Ö¸üß, 1995 úÖê ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü £ÖÖ … 1 •Ö−Ö¾Ö¸üß, 1996 úÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¤ü−Ö £ÖÖ ? (A) ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü (B) ÃÖÖê´Ö¾ÖÖ¸ü (C) ²Öã¬Ö¾ÖÖ¸ü (D) ¿Ö×−Ö¾ÖÖ¸üW-00 9 P.T.O.
  10. 10. 26. When an error of 1% is made in the length and breadth of a rectangle, the percentage error (%) in the area of a rectangle will be (A) 0 (B) 1 (C) 2 (D) 427. The next number in the series 2, 5, 9, 19, 37, ? will be (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) None of the above28. There are 10 true-false questions in an examination. Then these questions can be answered in (A) 20 ways (B) 100 ways (C) 240 ways (D) 1024 ways29. What will be the next term in the following ? DCXW, FEVU, HGTS, ? (A) AKPO (B) ABYZ (C) JIRQ (D) LMRS30. Three individuals X, Y, Z hired a car on a sharing basis and paid Rs. 1,040. They used it for 7, 8, 11 hours, respectively. What are the charges paid by Y ? (A) Rs. 290 (B) Rs. 320 (C) Rs. 360 (D) Rs. 44031. Deductive argument involves (A) sufficient evidence (B) critical thinking (C) seeing logical relations (D) repeated observation32. Inductive reasoning is based on or presupposes (A) uniformity of nature (B) God created the world (C) unity of nature (D) laws of nature33. To be critical, thinking must be (A) practical (B) socially relevant (C) individually satisfying (D) analytical34. Which of the following is an analogous statement ? (A) Man is like God (B) God is great (C) Gandhiji is the Father of the Nation (D) Man is a rational being.W-00 10
  11. 11. 26. •Ö²Ö ‹ú Ãִ֍úÖêÖ úß »Ö´²ÖÖ‡Ô †Öî¸ü “ÖÖî›ÍüÖ‡Ô ´Öë ‹ú ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ úß ³Öæ»Ö ÆüÖê ŸÖÖê ˆÃÖ Ãִ֍úÖêÖ êú Öê¡Ö±ú»Ö ´Öë ³Öæ»Ö úß ¯ÖÏןֿ֟֟ÖÖ ŒµÖÖ ÆüÖêÖß ? (A) 0 (B) 1 (C) 2 (D) 427. 2, 5, 9, 19, 37, ? úß ÀÖéӏֻÖÖ ´Öë †Ö»Öß ÃÖӏµÖÖ úÖî−Ö ÃÖß ÆüÖêÖß ? (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà28. ‹ú ¯Ö¸ü߁ÖÖ ´Öë 10 ¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÆüß-Ö»ÖŸÖ êú Æïü, ‡−Æëü ׍úŸÖ−Öê ŸÖ¸üߍúÖë ÃÖê Æü»Ö ׍úµÖÖ •ÖÖ Ã֍úŸÖÖ Æîü ? (A) 20 (B) 100 (C) 240 (D) 102429. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê †Ö»ÖÖ ¯Ö¤ü (™ü´ÖÔ) úÖî−Ö ÃÖÖ ÆüÖêÖÖ ? ›üß ÃÖß ‹ŒÃÖ ›ü²»µÖæ, ‹±ú ‡Ô ¾Öß µÖæ, ‹“Ö •Öß ™üß ‹ÃÖ, ? (A) ‹ êú ¯Öß †Öê (B) ‹ ²Öß ¾ÖÖ‡Ô •Öî› (C) •Öê †Ö‡Ô †Ö¸ü ŒµÖæ (D) ‹»Ö ‹´Ö †Ö¸ü ‹ÃÖ30. ŸÖß−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë X, Y, Z −Öê ‹ú úÖ¸ü ×´Ö»Ö ú¸ü ׍ú¸üÖµÖê ¯Ö¸ü »Öß †Öî¸ü úÖ¸ü ¾ÖÖ»Öê úÖê 1,040 ¹ý¯Ö‹ úß †¤üֵ֐Öß úß … ˆ−ÆüÖë−Öê úÖ¸ü úÖê Îú´Ö¿Ö: 7, 8, 11 ‘֝™üÖë êú ×»Ö‹ ¯ÖϵÖÖêÖ ׍úµÖÖ … Y «üÖ¸üÖ ×úŸÖ−ÖÖ ×ú¸üÖµÖÖ †¤üÖ ×úµÖÖ ÖµÖÖ ? (A) 290 ¹ý¯Ö‹ (B) 320 ¹ý¯Ö‹ (C) 360 ¹ý¯Ö‹ (D) 440 ¹ý¯Ö‹31. ×−֐ִÖ−ÖÖŸ´Öú ŸÖÔú ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ Æîü (A) ¯ÖµÖÖÔ¯ŸÖ ÃÖցµÖ (B) †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú ×¾Ö“ÖÖ¸ü (C) ŸÖÖٍúú ÃÖ´²Ö−¬Ö ¤êüÖ−ÖÖ (D) ¯Öã−Ö: ¯Öã−Ö: †¾Ö»ÖÖêú−Ö32. †ÖÖ´Ö−ÖÖŸ´Öú ²ÖÖîרüúŸÖÖ †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æîü µÖÖ ¯Öæ¾ÖÖÔ¯ÖêÖÖ ú¸üŸÖß Æîü (A) ¯Öύéú×ŸÖ úß ‹úºþ¯ÖŸÖÖ (B) ×¾Ö¿¾Ö úÖê ‡Ô¿¾Ö¸ü −Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ (C) ¯Öύéú×ŸÖ úß ‹úŸÖÖ (D) ¯Öύéú×ŸÖ êú ×−ÖµÖ´Ö33. ÃÖ´ÖÖ»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú דÖ−ŸÖ−Ö ÆüÖê−Öê êú ×»Ö‹ ÆüÖê−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ (A) ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú (B) ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖӐ֟֟ÖÖ (C) ¾ÖîµÖÛŒŸÖú ÃÖÓŸÖÖêÂÖ (D) ×¾Ö¿»ÖêÂ֝ÖÖŸ´Öú34. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖ´ÖÖ−ÖÖ£Öԍú ¾ÖŒŸÖ¾µÖ Æîü ? (A) ´Ö−Öã嵅 ‡Ô¿¾Ö¸ü úß ŸÖ¸üÆü Æîü … (B) ‡Ô¿¾Ö¸ü ´ÖÆüÖ−Ö Æîü … (C) ÖÖѬÖß •Öß ¸üÖ™Òü êú ׯÖüŸÖÖ Æïü … (D) ´Ö−Öã嵅 ‹ú ²ÖÖîרüú ¯ÖÏ֝Öß Æîü …W-00 11 P.T.O.
  12. 12. Questions from 35 - 36 are based on the following diagram in which there are threeintersecting circles. H representing The Hindu, I representing Indian Express and Trepresenting The Times of India. A total of 50 persons were surveyed and the number in theVenn diagram indicates the number of persons reading the newspapers.35. How many persons would be reading at least two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 2936. How many persons would be reading almost two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 4837. Which of the following graphs does not represent regular (periodic) behaviour of the variable f(t) ? 1. 2. 3. 4. (A) 1 (B) 2 (C) 3 (D) 4W-00 12
  13. 13. ¯ÖÏ¿−Ö ÃÖӏµÖÖ 35 - 36 −Öß“Öê פüµÖê ÖµÖê ›üֵ֐ÖÏÖ´Ö ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æïü … ‡ÃÖ ›üֵ֐ÖÏÖ´Ö ´Öë ŸÖß−Ö ¯ÖÏן֓”êû¤üß ¾Öé¢Ö Æïü … H פü ×Æü−¤æü úÖ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü, I ‡Ó×›üµÖ−Ö ‹ŒÃÖ¯ÖÏêÃÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ T פü ™üÖ‡´ÃÖ †Öò±ú ‡Ó×›üµÖÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖÆîü … ãú»Ö ×´Ö»ÖÖ ú¸ü 50 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úÖ ÃÖ¾ÖìÖÖ ׍úµÖÖ ÖµÖÖ ŸÖ£ÖÖ ¾Öê−Ö ›üֵ֐ÖÏÖ´Ö ´Öë ¤üß Ö‡Ô ÃÖӏµÖÖ ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü-¯Ö¡Ö úÖê ¯ÖœÍü−Öê¾ÖÖ»Öê ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ÃÖӏµÖÖ ‡Ó×ÖŸÖ ú¸üŸÖß Æîü …35. ׍úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ ú´Ö ÃÖê ú´Ö ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 2936. ׍úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ †×¬Öú ÃÖê †×¬Öú ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 4837. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ÖÏÖ±úÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×−ÖµÖ×´ÖŸÖ (†Ö¾Ö׬֍ú) “Ö»Ö êú ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü f(t) úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö −ÖÆüà ú¸üŸÖÖ ? 1. 2. 3. 4. (A) 1 (B) 2 (C) 3 (D) 4W-00 13 P.T.O.
  14. 14. Study the following graph and answer the questions 38 to 40 :No. ofPatientsRegistered38. In which year total number of patients registered in hospital X and hospital Y was the maximum ? (A) 2003 (B) 2004 (C) 2005 (D) 200639. What is the maximum dispersion in the registration of patients in the two hospitals in a year ? (A) 8000 (B) 6000 (C) 4000 (D) 200040. In which year there was maximum decrease in registration of patients in hospital X ? (A) 2003 (B) 2004 (C) 2005 (D) 2006W-00 14
  15. 15. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ÖÏÖ±ú úÖ †¬µÖµÖ−Ö úßו֋ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 38 ÃÖê 40 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ¯ÖÓ•ÖߍéúŸÖ ¸üÖêאֵÖÖë úß ÃÖӏµÖÖ38. ׍úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X †Öî¸ü †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö Y ´Öë ¯ÖÓ•ÖߍéúŸÖ ¸üÖêאֵÖÖë úß ÃÖӏµÖÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ? (A) 2003 (B) 2004 (C) 2005 (D) 200639. ‹ú ¾ÖÂÖÔ ´Öë ¤üÖê−ÖÖë †Ã¯ÖŸÖÖ»ÖÖë ´Öë ¯ÖÓ•ÖߍéúŸÖ ¸üÖêאֵÖÖë úÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ŒµÖÖ Æîü ? (A) 8000 (B) 6000 (C) 4000 (D) 200040. ׍úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X ´Öë ¸üÖêאֵÖÖë êú ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ ´Öë †×¬ÖúŸÖ´Ö ú´Öß †Ö‡Ô ? (A) 2003 (B) 2004 (C) 2005 (D) 2006W-00 15 P.T.O.
  16. 16. [For Blind Students Only] Read the following passage carefully and answer the questions 35 to 40 : London’s phenomenal growth was probably at its fastest in the sixteenth century, a period when the population was growing everywhere. Many people were attracted to the rapidly growing port, which handled upto 90% of total English foreign trade and gave rise to a wide range of ancillary industries. Other sectors provided goods and services for the court, which now settled permanently in the capital, and for the growing numbers of the rich and ambitious who were attracted by court’s presence. This concentration of the wealthy made London a great leisure centre and the main purveyor of professional services, especially in medicine and law. Population growth now tended to become cumulative. More people needed even more people to provide them with goods and services that they required to survive in a large city. London was always an unhealthy place and mortality rates were much higher than elsewhere in the country, sometime rising to catastrophic heights, as in the terrible plagues of 1603, 1625 and 1665, the last of which killed 80,000 people, 1/6th of the total population of the city. Such high death rates coupled with rather low fertility, meant that London could never grow by its own natural increase. In the century after 1650, when London continued to grow but the English population remained fairly stable, immigration to the city drained the countryside of people and gave London its highest-yet population. It has probably then, in the early eighteenth century London of Defoe and Hogarth, that the city also had its greatest significance as a school centre and a school of manners and ideas for the rest of the country.35. London’s rate of population increase was at its greatest in the seventeenth century because (A) Its death rate was the highest in Britain at that time (B) It was a time when the population growth was declining everywhere (C) Migrants were drawn to London because of the vast increase in trading (D) Its high rate of mortality was offset by a low birthrate36. In comparison to the rest of the country, the population decline in London in the seventeenth century was as a result of (A) frequent outbreaks of plague (B) low rate of fertility (C) immigration to other parts of the country (D) movement of people to other countriesW-00 16
  17. 17. [êú¾Ö»Ö −Öê¡ÖÆüß−Ö †³µÖÙ£ÖµÖÖë ÆêüŸÖã] ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ »ÖêÖÖÓ¿Ö úÖê ¬µÖÖ−Ö¯Öæ¾Öԍú ¯ÖœÍüú¸ü ¯ÖÏ¿−Ö-ÃÖӏµÖÖ 35 ÃÖê 40 úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ … ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß – ‹ú ‹êÃÖÖ ÃÖ´ÖµÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß ²ÖœÍü ¸üÆüß £Öß – ´Öë »ÖÓ¤ü−Ö úÖ †³ÖæŸÖ¯Öæ¾ÖÔ ×¾ÖúÖÃÖ Æãü†Ö •ÖÖê µÖÆüÖÑ Æãü‹ ¯ÖÆü»Öê êú ׾֍úÖÃÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎŸÖ´Ö £ÖÖ … ŸÖê•Öß ÃÖê ׾֍ú×ÃÖŸÖ ÆüÖêŸÖê ‡ÃÖ ²ÖÓ¤ü¸üÖÖÆü – •ÖÆüÖÑ ÃÖê ãú»Ö †ÓÖ¸êü•Öß ×¾Ö¤êü¿Ö-¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 90 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ ÃÖÓ“ÖÖ×»ÖŸÖ ÆüÖêŸÖÖ £ÖÖ ŸÖ£ÖÖ •ÖÆüÖÑ †−ÖãÂÖӐÖß ˆ¤ËüµÖÖêÖÖë úß ¾µÖ֯֍ú ÀÖéӏֻÖÖ ¯Ö−Ö¯Ö ¸üÆüß £Öß – úß ŸÖ¸ü±ú ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü »ÖÖêÖ †Öéú™ü Æãü‹ … ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü (úÖê™Ôü) – •ÖÖê †²Ö ãÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë ÛÃ£ÖŸÖ Æîü – ŸÖ£ÖÖ úÖê™üÔ úß ˆ¯ÖÛãÖ×ŸÖ ÃÖê ²Ö›Íüß ÃÖӏµÖÖ ´Öë †Öéú™ü ÆüÖ−Öê ¾ÖÖ»Öê ¬Ö−Öß ŸÖ£ÖÖ ´ÖÆü¢¾Ö֍úÖӁÖß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ÃÖÖ´ÖאÖϵÖÖÑ ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ‹Ñ ê †−µÖ Öê¡ÖÖë «üÖ¸üÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ‡Ô •ÖÖ ¸üÆüß £Öà … ¬Ö−Öß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ÃÖӍëú¦üÖ êú úÖ¸üÖ »ÖÓ¤ü−Ö ±ãú¸üÃÖŸÖ êú ÃÖ´ÖµÖ úÖê ײ֟ÖÖ−Öê úÖ ‹ú ²Ö›ÍüÖ ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ¾Öéע֍ú ÃÖê¾ÖÖ†Öë – ×¾Ö¿ÖêÂÖ ú¸ü דÖ׍úŸÃÖÖ ŸÖ£ÖÖ úÖ−Öæ−Ö – úÖ ¯ÖϬÖÖ−Ö †Ö¯Öæٟ֍úŸÖÖÔ ²Ö−Ö ÖµÖÖ … †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü †²Ö ¯ÖãÓ•ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸üÖ ú¸ü−Öê »ÖÖß … ‹ú ¾ÖéÆü¤Ëü ¿ÖÆü¸ ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ²Ö›Íüß ÃÖӏµÖÖ ´Öë ²ÖÃÖê »ÖÖêÖÖë êú •Öß×¾ÖŸÖ ¸üÆü−Öê êú ×»Ö‹ †Ö¾Ö¿µÖú ÃÖÖ´ÖאÖϵÖÖë ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ†Öë úÖê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ−Öê êú ×»Ö‹ ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ £Öß … »ÖÓ¤ü−Ö ÃÖ¤üÖ ÃÖê Æüß Ã¾ÖÖãµÖ êú ×»Ö‹ ‹ú ÆüÖ×−Ö¯ÖϤü ãÖÖ−Ö ¸üÆüÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ ¤êü¿Ö êú †−µÖ ãÖÖ−ÖÖë úß †¯ÖêÖÖ µÖÆüÖÑ ´Ö韵Öã-¤ü¸ü ²ÖÆãüŸÖ †×¬Öú £Öß •ÖÖê ú³Öß-ú³Öß ´ÖÆüÖ×¾Ö¯Ö×¢Ö úÖ ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸üÖ ú¸ü »ÖêŸÖß £Öß, •ÖîÃÖê ÃÖ−ÖË 1603, 1625 ŸÖ£ÖÖ 1665 êú ³ÖµÖÖ−֍ú ¯»ÖêÖ וÖ−Ö´Öë ÃÖê †Ö׏ָüß ¯»ÖêÖ ´Öë ¿ÖÆü¸ü úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ 1/6 ³ÖÖÖ †£ÖÖÔŸÖË 80,000 »ÖÖêÖÖë úÖê úÖ»Ö −Öê ×−ÖÖ»Ö ×»ÖµÖÖ … ´Ö韵Ö㠍úß ‡ŸÖ−Öß ‰Ñú“Öß ¤ü¸ü ŸÖ£ÖÖ ‡Ã֍úß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë ú´ÖŸÖ¸ü •Ö−´Ö-¤ü¸ü êú úÖ¸üÖ »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ Ã¾ÖÖ³ÖÖ׾֍ú ׾֍úÖÃÖ ú³Öß −ÖÆüà ÆüÖê ¯ÖÖµÖÖ … ÃÖ−ÖË 1650 êú ²ÖÖ¤ü ‡ÃÖ ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë •Ö²Ö »ÖÓ¤ü−Ö úÖ ×¾ÖúÖÃÖ ÆüÖêŸÖÖ ¸üÆüÖ ¯Ö¸ÓüŸÖ㠆Ӑָêü•Ö †Ö²ÖÖ¤üß »ÖÖ³ÖÖ Ûãָü ¸üÆüß, ÖÏÖ´ÖßÖ Öê¡ÖÖë ÃÖê ²Ö›Íüß ŸÖÖ¤üÖ¤ü ´Öë »ÖÖêÖÖë úÖ ¿ÖÆü¸ü ´Öë †Ö¯ÖϾÖÖÃÖ−Ö Æãü†Ö וÖÃ֍êú úÖ¸üÖ »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß †²Ö ŸÖú úß †×¬ÖúŸÖ´Ö †Ö²ÖÖ¤üß ÆüÖê Ö‡Ô … ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ŸÖ²Ö †šüÖ¸üÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß êú †Ö¸Óü׳֍ú úÖ»Ö ´Öë ›êü±úÖê ŸÖ£ÖÖ ÆüÖêÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ êú ‡ÃÖ ¿ÖÆü¸ü úÖê ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³Ö֐ÖÖë êú ×»Ö‹ ¿Öîׁ֍ú ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ×¿Ö™üÖ“ÖÖ¸ü ‹¾ÖÓ ×¾Ö“ÖÖ¸üÖë êú ëú¦ü êú ºþ¯Ö ´Öë ´ÖÆü¢ÖÖ ×´Ö»Öß …35. ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü úß ¤ü¸ü †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ŒµÖÖë׍ú (A) ײÖΙêü−Ö ´Öë »Ö−¤ü−Ö ´Öë ´Ö韵Ö㠍úß ¤ü¸ü ˆÃÖ ÃÖ´ÖµÖ ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öüú £Öß … (B) µÖÆü ¾ÖÆü ÃÖ´ÖµÖ £ÖÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ úß ¾Öéרü ´Öë אָüÖ¾Ö™ü †Ö ¸üÆüß £Öß … (C) ¯ÖϾÖÖÃÖß »Ö−¤ü−Ö úß †Öê¸ü ؏֓Öê †Ö ¸üÆêü £Öê ŒµÖÖë׍ú ¾ÖÆüÖÑ êú ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ³ÖÖ¸üß ¾Öéרü ÆüÖê ¸üÆüß £Öß … (D) ‡Ã֍úÖ ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ‡Ã֍êú ×−Ö´−Ö •Ö−´Ö ¤ü¸ü ÃÖê ÃÖ−ŸÖã×»ÖŸÖ ÆüÖê ÖµÖÖ …36. ¤êü¿Ö êú ¿ÖêÂÖ ³Ö֐ÖÖë úß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë, »Ö−¤ü−Ö ´Öë ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖß ´Öë †Ö²ÖÖ¤üß êú ú´Ö ÆüÖê−Öê úÖ úÖ¸üÖ ŒµÖÖ £ÖÖ ? (A) ¯»ÖêÖ úÖ ¯ÖÏÖµÖ: ±îú»Ö−ÖÖ (B) •Ö−Ö−Ö Ö´ÖŸÖÖ úß ×−Ö´−Ö ¤ü¸ü (C) ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³Ö֐ÖÖë ´Öë •Ö֍ú¸ü ²ÖÃÖ−ÖÖ (D) »ÖÖêÖÖë úÖ †−µÖ ¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−ÖÖW-00 17 P.T.O.
  18. 18. 37. After 1600 A.D., the demography of London was characterised by (A) high deathrates and birthrates (B) three major outbreaks of disease, the last of which was responsible for the death of over 80,000 people (C) a rise in population through natural growth (D) population stability38. Examples of the economic hegemony of London in the seventeenth century include (A) the movement of the Court permanently to the capital (B) 9/10th of England’s overseas trade passing through its docks (C) a large variety of secondary industries growing up around the port of London. (D) London becoming England’s major intellectual and cultural centre at the time of Defoe and Hogarth.39. Which one of the following was not the cause of high rate of death among the people of London ? (A) Increasing low fertility among people (B) Absence of diseases (C) Family planning regulations of the State (D) Migration of population40. What made London a great leisure centre ? (A) Growth of ancillary industries. (B) Concentration of wealth among people who were earlier poor. (C) Increased rate of mortality. (D) Due to increase in immigrant population.41. Which of the following sources of data is not based on primary data collection ? (A) Census of India (B) National Sample Survey (C) Statistical Abstracts of India (D) National Family Health Survey42. Which of the four data sets have more dispersion ? (A) 88 91 90 92 89 91 (B) 0 1 1 0 –1 –2 (C) 3 5 2 4 1 5 (D) 0 5 8 10 –2 –843. Which of the following is not related to information security on the Internet ? (A) Data Encryption (B) Water marking (C) Data Hiding (D) Information Retrieval44. Which is the largest unit of storage among the following ? (A) Terabyte (B) Megabyte (C) Kilobyte (D) GigabyteW-00 18
  19. 19. 37. 1600 ‡Ô. ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß •Ö−ÖÖÓ׍úúß êú »ÖÖÖ £Öê (A) ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ëü †Öî¸ü •Ö−´Ö ¤ü¸ëü (B) ¸üÖêÖ úÖ ŸÖß−Ö ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏ´ÖãÖ ºþ¯Ö ÃÖê ±îú»Ö−ÖÖ, †Ö׏ָüß ²ÖÖ¸ü ‡ÃÖ ¸üÖêÖ êú ±îú»Ö−Öê ÃÖê 80,000 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ´Ö韵Öã Æãü‡Ô … (C) ¯ÖÏ֍éúן֍ú ˆ−−Ö×ŸÖ êú úÖ¸üÖ •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ ´Öë ¾Öéרü úÖ ÆüÖê−ÖÖ (D) •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ ´Öë ÛãָüŸÖÖ38. ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †Ö٣֍ú ˆ““ÖŸÖÖ êú ˆ¤üÖÆü¸üÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æîü (A) ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü úÖ Ã£ÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë †Ö •ÖÖ−ÖÖ … (B) ‡Ó»Öü êú ×¾Ö¤êü¿Öß ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 9/10 ³ÖÖÖ ‡Ã֍êú ›üÖòú ÃÖê ÆüÖêú¸ü •ÖÖŸÖÖ £ÖÖ … (C) »Ö−¤ü−Ö úß ²Ö−¤ü¸üÖÖÆü êú ‡¤Ôü-א֤Ôü †−Öêú ³ÖÖÓ×ŸÖ êú ׫üŸÖßµÖ ˆªÖêÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ … (D) ›êü±úÖê †Öî¸ü ÆüÖêÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ ´Öë ‡Ó»Öü ´Öë »Ö−¤ü−Ö úÖ ¯ÖÏ´ÖãÖ ²ÖÖîרüú ‹¾ÖÓ ÃÖÖÓÍéúן֍ú êú−¦ü ²Ö−Ö−ÖÖ …39. »Ö−¤ü−Ö êú »ÖÖêÖÖë ´Öë ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü úÖ ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›ÍüÖ úÖ¸üÖ úÖî−Ö ÃÖÖ −ÖÆüà £ÖÖ ? (A) ×−Ö´−Ö •Ö−Ö−Ö Ö´ÖŸÖÖ ´Öë ¾Öéרü (B) ¸üÖêÖÖë úß †−Öã¯ÖÛãÖ×ŸÖ (C) ¸üÖ•µÖ êú ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü ×−ÖµÖÖê•Ö−Ö ×¾Ö×−ÖµÖ´Ö (D) •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ úÖ ¯ÖϾÖÃÖ−Ö40. »Ö−¤ü−Ö úÖê ±ãúÃÖÔŸÖ úÖ êú−¦ü ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ׍úÃÖ−Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ ? (A) †−ÖãÂÖӐÖß ˆªÖêÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ (B) ˆ−Ö »ÖÖêÖÖë, •ÖÖê ¯ÖÆü»Öê ×−Ö¬ÖÔ−Ö £Öê, êú ÆüÖ£ÖÖë ´Öë ¤üÖî»ÖŸÖ úÖ ‡ú½üÖ ÆüÖê−ÖÖ (C) ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ´Öë ¾Öéרü (D) •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ êú ×¾Ö¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−Öê ´Öë Æãü‡Ô ¾Öéרü41. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ †Öэú›ÍüÖ-ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú †Öэú›ÍüÖ ÃÖӐÖÏÆüÖ ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ³ÖÖ¸üŸÖ úß •Ö−֐֝Ö−ÖÖ (B) ¸üÖ™ÒüßµÖ ÃÖï¯Ö»Ö ÃÖ¾ÖìÖÖ (C) ³ÖÖ¸üŸÖ êú †Öэú›ÍüÖ ÃÖÖ¸ü (D) ¸üÖ™ÒüßµÖ ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü þÖÖãµÖ ÃÖ¾ÖìÖÖ42. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ “ÖÖ¸ü †Öэú›ÍüÖ-×¾Ö−µÖÖÃÖÖë ´Öë •µÖÖ¤üÖ ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ×úÃÖ´Öë Æîü ? (A) 88 91 90 92 89 91 (B) 0 1 1 0 –1 –2 (C) 3 5 2 4 1 5 (D) 0 5 8 10 –2 –843. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ‡−™ü¸ü−Öê™ü úß ÃÖæ“Ö−ÖÖ ÃÖã¸üÖÖ ÃÖê ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ›êü™üÖ ‹Û−Îú¯ÃÖ−Ö (B) ¾ÖÖ™ü¸ü ´ÖÖڍúÖ (C) ›üÖ™üÖ Æüև؛üÖ (D) ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ×¸ü™ÒüÖ‡¾Ö»Ö44. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ³Ö›üÖ¸üÖ úß ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›üß ‡úÖ‡Ô úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ™êü¸üÖ ²ÖÖ‡™ü (B) ´ÖêÖÖ ²ÖÖ‡™ü (C) ׍ú»ÖÖê ²ÖÖ‡™ü (D) א֐ÖÖ ²ÖÖ‡™üW-00 19 P.T.O.
  20. 20. 45. bit stands for (A) binary information term (B) binary digit (C) binary tree (D) Bivariate Theory46. Which one of the following is not a linear data structure ? (A) Array (B) Binary Tree (C) Queue (D) Stack47. Which one of the following is not a network device ? (A) Router (B) Switch (C) Hub (D) CPU48. A compiler is used to convert the following to object code which can be executed (A) High-level language (B) Low-level language (C) Assembly language (D) Natural language49. The great Indian Bustard bird is found in (A) Thar Desert of Rajasthan (B) Coastal regions of India (C) Malabar Coast (D) Delta regions50. The Sagarmanthan National Park has been established to preserve the eco-system of which mountain peak ? (A) Kanchenjunga (B) Mount Everest (C) Annapurna (D) Dhaulavira51. Maximum soot is released from (A) Petrol vehicles (B) CNG vehicles (C) Diesel vehicles (D) Thermal Power Plants52. Surface Ozone is produced from (A) Transport sector (B) Cement plants (C) Textile industry (D) Chemical industry53. Which one of the following non-conventional energy sources can be exploited most economically ? (A) Solar (B) Wind (C) Geo-thermal (D) Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC)54. The most recurring natural hazard in India is (A) Earthquakes (B) Floods (C) Landslides (D) VolcanoesW-00 20
  21. 21. 45. bit úÖ ŸÖÖŸ¯ÖµÖÔ Æîü (A) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ™ü´ÖÔ (B) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ×›üו֙ü (C) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß (D) ²ÖÖµÖ¾Öê׸ü‹™ü £µÖÖê¸üß46. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß ¸îü׏֍ú ›êü™üÖ ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ‹¸êü (B) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß (C) ŒµÖæ (D) Ùêüú47. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß −Öê™ü¾ÖÔú ˆ¯Öú¸üÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ¸üÖˆ™ü¸ü (B) ÛÃ¾Ö“Ö (C) Æü²Ö (D) ÃÖß.¯Öß.µÖæ48. ‹ú ú´¯ÖÖ‡»Ö¸ü úÖ ¯ÖϵÖÖêÖ ×−Ö´−Ö úÖê †Öò²Ö•Öü úÖê› ´Öë ²Ö¤ü»Ö−Öê êú ×»Ö‹ ׍úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü ? (A) ˆ““Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (B) ×−Ö´−Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (C) †ÃÖî´²Ö»Öß ³ÖÖÂÖÖ (D) ¯ÖÏ֍éúן֍ú ³ÖÖÂÖÖ49. ´ÖÆüÖ−Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÖêÆü−Ö ×“Ö×›ÍüµÖÖ (ÖÏê™ü ‡Ó×›üµÖ−Ö ²ÖÙü›Ôü דÖ×›ÍüµÖÖ) úÆüÖÑ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß Æîü ? (A) ¸üÖ•ÖãÖÖ−Ö úÖ £ÖÖ¸ü ¸êüאÖßÖÖ−Ö (B) ³ÖÖ¸üŸÖ êú ŸÖ™üßµÖ Öê¡Ö (C) ´ÖÖ»ÖÖ²ÖÖ¸ü ŸÖ™ü (D) ›êü»™üÖ Öê¡Ö50. ׍úÃÖ ¯Ö¾ÖÔŸÖßµÖ ×¿ÖÖ¸ü êú ¯ÖÖ׸üÛãÖן֍úß ŸÖÓ¡Ö êú ÃÖÓ¸üÖÖ êú ×»ÖµÖê ÃÖ֐ָü´ÖÓ£Ö−Ö ¸üÖ™ÒüßµÖ ˆªÖ−Ö úß Ã£ÖÖ¯Ö−ÖÖ Æãü‡Ô Æîü ? (A) Óú“Ö−Ö•ÖӐÖÖ (B) ‹ê¾Ö¸êüÙü ¯Ö¾ÖÔŸÖ (C) †−−Ö¯ÖæÖÖÔ (D) ¬ÖÖî»ÖÖ¾Ö߸üÖ51. ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ú••Ö»Ö (úÖ׻֏Ö) ׍úÃÖÃÖê ×−֍ú»ÖŸÖÖ Æîü ? (A) ¯Öê™ÒüÖê»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (B) ÃÖß ‹−Ö •Öß ¾ÖÖÆü−Ö (C) ›üß•ÖÌ»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (D) ŸÖÖ¯ÖßµÖ ¿ÖÛŒŸÖ ÃÖÓµÖ−¡Ö52. ÃÖŸÖÆüß †Öê•ÖÖê−Ö ×úÃÖÃÖê ˆŸ¯Ö−−Ö ÆüÖêŸÖß Æîü ? (A) ¯Ö׸ü¾ÖÆü−Ö Öê¡Ö (B) ÃÖß´Öë™ü ÃÖÓµÖ−¡Ö (C) ¾ÖÃ¡Ö ˆªÖêÖ (D) ¸ÖÃÖÖµÖ×−֍ú ˆªÖêÖ53. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ Öî¸ü ¯ÖÖ¸ü´¯Ö׸üú ‰ú•ÖÖÔ ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê ׍úÃ֍úÖ †×ŸÖ ×´ÖŸÖ¾µÖ×µÖŸÖÖ êú ÃÖÖ£Ö ¤üÖÆü−Ö ×úµÖÖ •ÖÖ Ã֍úŸÖÖ Æîü ? ê (A) ÃÖÖî¸ü (B) ¯Ö¾Ö−Ö (C) ³Öæ-ŸÖÖ¯ÖßµÖ (D) ÃÖ´Öã¦üß ŸÖÖ¯ÖßµÖ ‰ú•ÖÖÔ ÃÖÓ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö54. ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ÆüÖê−Öê ¾ÖÖ»Öß ¯ÖÏ֍éúן֍ú †Ö¯Ö¤üÖ úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ³Öæú´¯Ö (B) ²ÖÖœÍü (C) ³ÖæÏֻÖ−Ö (D) •¾ÖÖ»ÖÖ´ÖãÖßW-00 21 P.T.O.
  22. 22. 55. The recommendation of National Knowledge Commission for the establishment of 1500 Universities is to (A) create more teaching jobs (B) ensure increase in student enrolment in higher education (C) replace or substitute the privately managed higher education institutions by public institutions (D) enable increased movement of students from rural areas to urban areas56. According to Article 120 of the Constitution of India, the business in Parliament shall be transacted in (A) English only (B) Hindi only (C) English and Hindi both (D) All the languages included in Eighth Schedule of the Constitution57. Which of the following is more interactive and student centric ? (A) Seminar (B) Workshop (C) Lecture (D) Group Discussion58. The Parliament in India is composed of (A) Lok Sabha & Rajya Sabha (B) Lok Sabha, Rajya Sabha & Vice President (C) Lok Sabha, Rajya Sabha & President (D) Lok Sabha, Rajya Sabha with their Secretariats59. The enrolment in higher education in India is contributed both by Formal System of Education and by System of Distance Education. Distance education contributes (A) 50% of formal system (B) 25% of formal system (C) 10% of the formal system (D) Distance education system’s contribution is not taken into account while considering the figures of enrolment in higher education60. Assertion (A) : The U.G.C. Academic Staff Colleges came into existence to improve the quality of teachers. Reason (R) : University and college teachers have to undergo both orientation and refresher courses. (A) Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation. (B) Both (A) and (R) are correct but (R) is not the correct explanation of (A). (C) (A) is correct and (R) is false. (D) (A) is false and (R) is correct.W-00 22
  23. 23. 55. ¸üÖ™ÒüßµÖ –ÖÖ−Ö †ÖµÖÖêÖ «üÖ¸üÖ 1500 ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−Öê úß ×ÃÖ±úÖ׸ü¿ÖÖë úÖ †Ö¿ÖµÖ ŒµÖÖ Æîü ? (A) •µÖÖ¤üÖ †¬µÖÖ¯Ö−Ö êú ¯Ö¤üÖë úÖê ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (B) ˆ““Ö ×¿ÖÖÖ ´Öë ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¤üÖ׏ֻÖê úÖê µÖúß−Öß ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (C) ×−Ö•Öß ˆ““Ö ×¿ÖÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë êú ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü ÃÖ¸üúÖ¸üß ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−ÖÖ … (D) ÖÏÖ´ÖßÖ Öê¡ÖÖë êú ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úÖê ¿ÖÆü¸üß Öê¡ÖÖë êú ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎ Ö×ŸÖ ÃÖê »ÖÖ−ÖÖ …56. ³ÖÖ¸üŸÖ êú ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †−Öã“”êû¤ü 120 êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖÓÃÖ¤ü úß úÖµÖÔ¾ÖÖÆüß úÖ ÃÖÓ“ÖÖ»Ö−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) êú¾Ö»Ö †ÓÖÏ•Öß ´Öë (B) êú¾Ö»Ö ×Æü−¤üß ´Öë (C) ×Æü−¤üß ¾Ö †ÓÖÏê•Öß ¤üÖê−ÖÖë ´Öëê (D) ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †Â™ü´Ö ¯Ö׸ü׿Ö™ü ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ ÃÖ³Öß ³ÖÖÂÖÖ†Öë ´Öë57. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ †×¬Öú †−ŸÖٍÎúµÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ×¾ÖªÖ£Öá-ˆ−´ÖãÖ (êúÛ−¦üú) Æî ? (A) ÃÖӐÖÖêšüß (B) ¾ÖÔú¿ÖÖò¯Ö (C) ¾µÖ֏µÖÖ−Ö (D) ÃÖ´ÖæÆü “Ö“ÖÖÔ58. ³ÖÖ¸üŸÖ úß ÃÖÓÃÖ¤ü ÖךüŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü (A) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ•µÖÃÖ³ÖÖ ÃÖê (B) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ˆ¯Ö¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (C) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (D) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ, ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¤üÖê−ÖÖë êú ÃÖד־ÖÖ»ÖµÖ ÃÖ×ÆüŸÖ59. ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ˆ““Ö ×¿ÖÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ ´Öë ׿ցÖÖ úß ¤üÖê−ÖÖë ¯ÖϝÖÖ×»ÖµÖÖë – †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖϝÖÖ»Öß ¾Ö ¤æü¸üÃ£Ö ×¿ÖÖÖ ¯ÖϝÖÖ»Öß úÖ µÖÖêÖ¤üÖ−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … ¤æü¸üÃ£Ö ×¿ÖÖÖ ¯ÖϝÖÖ»Öß µÖÖêÖ¤üÖ−Ö ú¸üŸÖß Æîü (A) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖϝÖÖ»Öß úÖ 50 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (B) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖϝÖÖ»Öß úÖ 25 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (C) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖϝÖÖ»Öß úÖ 10 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (D) ˆ““Ö ×¿ÖÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ êú †Öэú›ÍüÖë ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü ú¸üŸÖê ÃÖ´ÖµÖ ¤æü¸üÃ£Ö ×¿ÖÖÖ êú µÖÖêÖ¤üÖ−Ö ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü Æüß −ÖÆüà ׍úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ60. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †−Öã¤üÖ−Ö †ÖµÖÖêÖ êú †úÖ¤ü״֍ú ÙüÖ±ú úÖò»Öê•Ö ׿ց֍úÖë úß ÖãÖ¾Ö¢ÖÖ úÖê ÁÖêšü ²Ö−ÖÖ−Öê êú ×»Ö‹ †Ûß֟¾Ö ´Öë †Ö‹ … úÖ¸üÖ (R) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †Öî¸ü ´ÖÆüÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ ×¿ÖÖúÖë úÖê ×¿ÖÖÖ ¯ÖÏ×¿ÖÖÖ ¯ÖÏÖ¯ŸÖ ú¸ü−ÖÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ¾Öü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü †Öî¸ü (R) ˆÃ֍úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ Æîü … (B) (A) ¾Ö (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ׍ú−ŸÖã (R), (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü, (R) Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü, (R) ÃÖÆüß Æîü … ___________W-00 23 P.T.O.
  24. 24. Space For Rough WorkW-00 24