J 1010 ii


Published on

Published in: Technology, Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Total views
On SlideShare
From Embeds
Number of Embeds
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

J 1010 ii

  1. 1. Signature and Name of Invigilator OMR Sheet No. : ......................................... (To be filled by the Candidate)1. (Signature) __________________________ Roll No. (Name) ____________________________ (In figures as per admission card)2. (Signature) __________________________ Roll No.____________________________ (Name) ____________________________ (In words) J 10 1 0 PAPER-II Test Booklet No.Time : 1 1/4 hours] [Maximum Marks : 100 SOCIAL WORKNumber of Pages in this Booklet : 16 Number of Questions in this Booklet : 50 Instructions for the Candidates ¯Ö¸ü߁ÖÖÙ£ÖµÖÖë êú ׻֋ ×­Ö¤ìü¿Ö1. Write your roll number in the space provided on the top of 1. ¯ÖÆü»Öê ¯Öéšü êú ‰ú¯Ö¸ü ×­ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ­Ö ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ¸üÖê»Ö ­Ö´²Ö¸ü ×»Ö׏֋ … this page. 2. ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ¯Ö“ÖÖÃÖ ²ÖÆãü׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿­Ö Æïü …2. This paper consists of fifty multiple-choice type of questions. 3. ¯Ö¸ü߁ÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ †Ö¯ÖúÖê ¤êü ¤üß •ÖÖµÖêÖß … ¯ÖÆü»Öê ¯ÖÖѓÖ3. At the commencement of examination, the question booklet ״֭֙ü †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê ŸÖ£ÖÖ ˆÃ֍úß ×­Ö´­Ö×»Ö×ÖŸÖ •ÖÖÑ“Ö êú will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested ׻֋ פüµÖê •ÖÖµÖëÖê וÖÃ֍úß •ÖÖÑ“Ö †Ö¯ÖúÖê †¾Ö¿µÖ ú¸ü­Öß Æîü : to open the booklet and compulsorily examine it as below : (i) ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê êú ׻֋ ˆÃ֍êú ú¾Ö¸ü ¯Öê•Ö ¯Ö¸ü »ÖÖß úÖÖ•Ö úß (i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet ÃÖᯙ úÖê ±ú֛Íü »Öë … Öã»Öß Æãü‡Ô µÖÖ ×²Ö­ÖÖ Ã™üߍú¸ü-ÃÖᯙ úß ¯ÖãÛß֍úÖ without sticker-seal and do not accept an open booklet. þÖߍúÖ¸ü ­Ö ú¸ëü … (ii) Tally the number of pages and number of questions in (ii) ú¾Ö¸ü ¯Öéšü ¯Ö¸ü ”û¯Öê ×­Ö¤ìü¿ÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ êú ¯Öéšü ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë the booklet with the information printed on the cover úß ÃÖӏµÖÖ úÖê †“”ûß ŸÖ¸üÆü “Öîú ú¸ü »Öë ׍ú µÖê ¯Öæ¸êü Æïü … ¤üÖêÂÖ¯ÖæÖÔ page. Faulty booklets due to pages/questions missing ¯ÖãÛß֍úÖ ×•Ö­Ö´Öë ¯Öéšü/¯ÖÏ¿­Ö ú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ †Ö ÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö or duplicate or not in serial order or any other ´Öë ­Ö ÆüÖë †£ÖÖÔŸÖ ×úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úß ¡Öãיü¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛß֍úÖ Ã¾ÖߍúÖ¸ü ­Ö discrepancy should be got replaced immediately by a ú¸ëü ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ˆÃÖê »ÖÖî™ü֍ú¸ü ˆÃ֍êú ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß correct booklet from the invigilator within the period ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ »Öê »Öë … ‡Ã֍êú ׻֋ †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö­Ö™ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê … of 5 minutes. Afterwards, neither the Question Booklet ˆÃ֍êú ²ÖÖ¤ü ­Ö ŸÖÖê †Ö¯Öúß ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß •ÖÖµÖêÖß †Öî¸ü ­Ö will be replaced nor any extra time will be given. Æüß †Ö¯ÖúÖê †×ŸÖ׸üŒŸÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ … (iii) After this verification is over, the Test Booklet Number (iii) ‡ÃÖ •ÖÖÑ“Ö êú ²ÖÖ¤ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ OMR ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü should be entered in the OMR Sheet and the OMR Sheet †Ó׍úŸÖ ú¸ëü †Öî¸ü OMR ¯Ö¡Öú úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü Number should be entered on this Test Booklet. †Ó׍úŸÖ ú¸ü ¤ëü …4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C) and (D). You have to darken the oval as indicated below on the 4. ¯ÖϟµÖêú ¯ÖÏ¿­Ö êú ׻֋ “ÖÖ¸ü ˆ¢Ö¸ü ׾֍ú»¯Ö (A), (B), (C) ŸÖ£ÖÖ (D) פüµÖê ÖµÖê correct response against each item. Æïü … †Ö¯ÖúÖê ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü êú ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö úÖê ¯Öê­Ö ÃÖê ³Ö¸üú¸ü úÖ»ÖÖ ú¸ü­ÖÖ Æîü •ÖîÃÖÖ Example : A B C D ׍ú ­ÖߓÖê פüÖÖµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … where (C) is the correct response. ˆ¤üÖÆü¸üÖ : A B C D5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer •Ö²Ö׍ú (C) ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Æîü … Sheet given inside the Paper I Booklet only. If you mark at 5. ¯ÖÏ¿­ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü êú¾Ö»Ö ¯ÖÏ¿­Ö ¯Ö¡Ö I êú †­¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü Æüß †Ó׍úŸÖ any place other than in the ovals in the Answer Sheet, it will ú¸ü­Öê Æïü … µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü פüµÖê ÖµÖê ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö êú †»ÖÖ¾ÖÖ ×úÃÖß †­µÖ not be evaluated. ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ˆ¢Ö¸ü דÖÅ­ÖÖÓ׍úŸÖ ú¸ŸÖê Æïü, ŸÖÖê ˆÃ֍úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ­ÖÆüà Æü֐ÖÖ … ê6. Read instructions given inside carefully. 6. †­¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ×­Ö¤ìü¿ÖÖë úÖê ¬µÖÖ­Ö¯Öæ¾Öԍú ¯ÖœÍëü …7. Rough Work is to be done in the end of this booklet. 7. ú““ÖÖ úÖ´Ö (Rough Work) ‡ÃÖ ¯ÖãÛß֍úÖ êú †Û­ŸÖ´Ö ¯Öéšü ¯Ö¸ü ú¸ëü …8. If you write your name or put any mark on any part of the test 8. µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ­ÖÖ´Ö µÖÖ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô ³Öß ×­Ö¿ÖÖ­Ö ×•ÖÃÖÃÖê booklet, except for the space allotted for the relevant entries, †Ö¯Öúß ¯ÖÆü“ÖÖ­Ö ÆüÖê Ã֍êú, ׍úÃÖß ³Öß ³ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤ü¿ÖÖԟÖê µÖÖ †Ó׍úŸÖ ú¸üŸÖê Æïü ŸÖÖê which may disclose your identity, you will render yourself liable to disqualification. ¯Ö¸ü߁ÖÖ êú ×»ÖµÖê †µÖÖêµÖ ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ú¸ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê …9. You have to return the test question booklet and OMR Answer 9. †Ö¯ÖúÖê ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ‹¾ÖÓ OMR ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú sheet to the invigilators at the end of the examination ×­Ö¸ü߁֍ú ´ÖÆüÖê¤üµÖ úÖê »ÖÖî™üÖ­ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü †Öî¸ü ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖÛ¯ŸÖ êú ²ÖÖ¤ü ˆÃÖê compulsorily and must not carry it with you outside the †¯Ö­Öê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸ü߁ÖÖ ³Ö¾Ö­Ö ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü ­Ö »Öêú¸ü •ÖÖµÖë … Examination Hall. 10. êú¾Ö»Ö ­Öß»Öê/úÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾Öևՙü ¯Öî­Ö úÖ Æüß ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ú¸ëü …10. Use only Blue/Black Ball point pen. 11. ׍úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úÖ ÃÖӐ֝֍ú (îú»Öãú»Öê™ü¸ü) µÖÖ »ÖÖÖ ™êü²Ö»Ö †Öפü úÖ11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited. ¯ÖϵÖÖêÖ ¾ÖÙ•ÖŸÖ Æîü …12. There is no negative marks for incorrect answers. 12. Ö»ÖŸÖ ˆ¢Ö¸üÖë êú ׻֋ úÖê‡Ô †Óú ú֙êü ­ÖÆüà •Ö֋ѐÖê …D-0109 J-10-10 1 P.T.O.
  2. 2. SOCIAL WORK Paper – IINote : This paper contains fifty (50) objective type questions, each question carrying two (2) marks. Attempt all the questions.1. Social case work aims at 5. The proponent of ‘Need for (A) Giving charity to client achievement theory’ is (B) Controlling the client (A) McClelland (B) Maslow (C) Solving the problems of the (C) Herzberg (D) McGregor client (D) Enabling the client 6. Manifestation of repressed ideas in the2. Match the following persons with form of finer things (Poetry and Art) is the organizations they associated : known as List – I List – II (A) Sublimation (B) Ambivalence (I) Jyotibha (1) Bharatiya (C) Catharsis (D) Fixation Phule Adimajati Sevak 7. Rejection of a null hypothesis when Sangh it is known as (II) Thakarbappa (2) Servants (A) Absolute error of India (B) Standard error Society (C) Non-sampling error (III) Gopal (3) Harijan (D) Type-I error Krishna Sevak Gokhale Sangh (IV) M.K. Gandhi (4) Satya 8. The objective of Action Research is Sodhak (A) to provide knowledge about Samaj what intervention or treatment Codes : really help in resolving social (I) (II) (III) (IV) problems. (A) (1) (2) (3) (4) (B) to provide action plan. (B) (4) (1) (2) (3) (C) to provide tool for statistical (C) (2) (4) (3) (1) analysis. (D) (1) (3) (4) (2) (D) to provide technique for data collection.3. Empathy means (A) Showing sympathy 9. Arrange the following in correct (B) Entering into the feelings and sequence : experiences (A) Forming, Norming, Storming, (C) Patronising Performing (D) Being critical of others (B) Storming, Forming, Norming,4. Community Chest is related to Performing (A) Community Participation (C) Forming, Storming, Norming, (B) Community Problems Performing (C) Community Awareness (D) Forming, Performing, (D) Community Resources Storming, NormingPaper-II 2 J-1010
  3. 3. ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ ¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö – II−ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö¯Ö¡Ö ´Öë ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ²ÖÆãü-׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü … ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … ÃÖ³Öß ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü ¤ëü …1. ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ¾ÖîµÖÛŒŸÖú úÖµÖÔ úÖ »ÖµÖ Æîü 5. ‘−Öß›ü ±úÖò¸ü †“Öß¾Ö´Öë™ü ×£Ö†¸üß’ êú ¯ÖÏן֯ÖÖ¤üú Æïü (A) ÃÖê¾ÖÖ£Öá úÖê ¤üÖ−Ö ¤êü−ÖÖ … (A) ´ÖÖß»Öü (B) ´ÖÖûÖÖê (B) ÃÖê¾ÖÖ£Öá úÖê ×−ÖµÖÓ×¡ÖŸÖ ú¸ü−ÖÖ … (C) Æü•ÖÌԲ֐ÖÔ (D) ´ÖîúÖÏêÖ¸ü (C) ÃÖê¾ÖÖ£Öá úß ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë úÖ ÃÖ´ÖÖ¬ÖÖ−Ö ú¸ü−ÖÖ … 6. ¯Ö׸üéúŸÖ ²ÖÖŸÖÖë (ú×¾ÖŸÖÖ †Öî¸ü ú»ÖÖ) êú ºþ¯Ö ´Öë (D) ÃÖê¾ÖÖ£Öá úÖê ÃÖÖ¬Ö−Ö ÃÖã»Ö³Ö ú¸üÖ−ÖÖ … ¤ü´Ö−Ö ×ú‹ ÖµÖê ×¾Ö“ÖÖ¸üÖë úß †×³Ö¾µÖÛŒŸÖ úÖê úÆüŸÖê Æïü2. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë (ÃÖæ“Öß–I) úÖê ÃÖӐ֚ü−ÖÖë וÖ−ÖÃÖê (A) ˆ¤üÖ¢Öߍú¸üÖ (B) «îü¬Ö¾Öé×¢Ö ¾Öê •Öã›Íêü Æïü (ÃÖæ“Öß–II) êú ÃÖÖ£Ö ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : (C) ×¾Ö¸êü“Ö−Ö (D) Ûãָüߍú¸üÖ ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (I) •µÖÖêןֲÖÖ (1) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ †Öפü´Ö ±æú»Öê •ÖÖ×ŸÖ ÃÖê¾Öú ÃÖÓ‘Ö 7. ¿Öæ−µÖ ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ êú †Ã¾Öߍéú×ŸÖ ÆüÖê−Öê ¯Ö¸ü úÆüÖ (II) šüŒú¸ü²ÖÖ¯ÖÖ (2) ÃÖ¾Öì−™ËüÃÖ †Öò±ú •ÖÖŸÖÖ Æîü ׍ú µÖÆü ‡Ó×›üµÖÖ ÃÖÖêÃÖÖ‡™üß (A) ×−Ö¸ü¯ÖêÖ ¡Öã×™ü Æîü … (III) ÖÖê¯Öֻ֍éúÂÖ (3) Æü׸ü•Ö−Ö ÃÖê¾Öú ÃÖÓ‘Ö (B) ´ÖÖ−֍ú ¡Öã×™ü Æîü … ÖÖêÖ»Öê (C) Öî¸ü-¯ÖÏןֵ֓Ö−Ö ¡Öã×™ü Æîü … (IV) ‹´Ö.êú. ÖÖѬÖß (4) ÃÖŸµÖ ¿ÖÖê¬Öú ÃÖ´ÖÖ•Ö (D) ™üÖ‡¯Ö-I ¡Öã×™ü Æîü … æú™ü : (I) (II) (III) (IV) (A) (1) (2) (3) (4) 8. úÖµÖԍúÖ¸üß ¿ÖÖê¬Ö úÖ ˆ§êü¿µÖ Æîü (B) (4) (1) (2) (3) (A) ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë êú ÃÖ´ÖÖ¬ÖÖ−Ö ´Öë (C) (2) (4) (3) (1) úÖî−Ö ÃÖê ÆüßցÖê¯Ö µÖÖ ˆ¯Ö“ÖÖ¸ü ¾ÖÖÃŸÖ¾Ö ´Öë (D) (1) (3) (4) (2) ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ú¸üŸÖê Æïü, êú ²ÖÖ¸êü ´Öë –ÖÖ−Ö ¯ÖϤüÖ−Ö ú¸ü−ÖÖ …3. ¯Ö¸üÖ−Öã³Öæ×ŸÖ úÖ †£ÖÔ Æîü (B) úÖµÖÔ µÖÖê•Ö−ÖÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸ü−ÖÖ … (A) ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ¤ü¿ÖÖÔ−ÖÖ (C) ÃÖÖÓۏµÖúßµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖÖ êú ×»ÖµÖê ˆ¯Öú¸üÖ (B) ¤æüÃÖ¸üÖë úß ³ÖÖ¾Ö−ÖÖ†Öë †Öî¸ü †−Öã³Ö¾Ö ´Öë ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸ü−ÖÖ … ¯ÖϾÖê¿Ö ú¸ü−ÖÖ … (D) †Öэú›ÍüÖë êú ÃÖӐÖÏÆü ú¸ü−Öê úß ŸÖú−Öߍú (C) ¤æüÃÖ¸üÖë úÖê ÃÖÓ¸üÖÖ ¤êü−ÖÖ … ¯ÖϤüÖ−Ö ú¸ü−ÖÖ … (D) ¤æüÃÖ¸üÖë êú ¯ÖÏ×ŸÖ †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú ÆüÖê−ÖÖ … 9. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ úÖê ÃÖÆüß †−ÖãÎú´Ö ´Öë ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ ú¸ëü :4. ÃÖÖ´Öã¤üÖ׵֍ú ×−Ö×¬Ö ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ Æîü (A) ±úÖòڴ֐Ö, −ÖÖòڴ֐Ö, ÙüÖòڴ֐Ö, ¯Ö¸ü±úÖòÚ´ÖÖ (A) ÃÖÖ´Öã¤üÖ׵֍ú ÃÖÆü³ÖÖא֟ÖÖ ÃÖê (B) ÃÖÖ´Öã¤üÖ׵֍ú ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë ÃÖê (B) ÙüÖòڴ֐Ö, ±úÖòڴ֐Ö, −ÖÖòڴ֐Ö, ¯Ö¸ü±úÖòÚ´ÖÖ (C) ÃÖÖ´Öã¤üÖ׵֍ú •Ö֐ֺþúŸÖÖ ÃÖê (C) ±úÖòڴ֐Ö, ÙüÖòڴ֐Ö, −ÖÖòڴ֐Ö, ¯Ö¸ü±úÖòÚ´ÖÖ (D) ÃÖÖ´Öã¤üÖ׵֍ú ÃÖÓÃÖÖ¬Ö−ÖÖë ÃÖê (D) ±úÖòڴ֐Ö, ¯Ö¸ü±úÖòڴ֐Ö, ÙüÖòڴ֐Ö, −ÖÖòڴ֐ÖJ-1010 3 Paper-II
  4. 4. 10. Dispersion refers to the 14. Psycho-social approach in social (A) variability in the value of items case work is dependent on (B) frequency (A) Behavioural thought (C) distribution (D) central tendency (B) Freudian thought (C) Client centred therapy11. A declarative statement of (D) Transactional analysis relationship between or among variables is called (A) Concept 15. The term “Personality” derived from (B) Value (A) Spanish word (C) Hypothesis (B) Latin word (D) None of the above (C) Greek word12. Assertion (A) : The profession of (D) German word social work is concerned with oppressed and marginalised sections of society. 16. Wilson & Ryland wrote the book Reason (R) : Social worker (A) Social Groupwork must collect all information regarding different sections of (B) Social Work with Groups society for the empowerment of (C) Groupwork Practice oppressed and marginalised (D) Social Groupwork Practice people. Codes : (A) Both (A) and (R) are correct. 17. Who said that “religion is the opium (B) Both (A) and (R) are correct of masses” ? and (R) is the correct (A) K. Davis explanation of (A). (B) Karl Marx (C) Both (A) and (R) are correct but (R) is not the correct (C) Durkheim explanation of (A). (D) Max Weber (D) (A) is correct but (R) is wrong.13. Arrange in sequence of systems 18. The objective of social reform is approach. (A) to help a minority group (A) Change-agent system, Target system, Client system, Action (B) to assist the marginalised system. group (B) Change-agent system, Client (C) to bring about social change system, Target system, Action (D) None of the above system. (C) Change-agent system, Client system, Action system, Target 19. Right to Free Legal Aid is included system. in (D) Change-agent system, Action (A) Article 14 (B) Article 15 system, Target system, Client (C) Article 16 (D) Article 21 system.Paper-II 4 J-1010
  5. 5. 10. ¯ÖÏÃÖ¸üÖ (µÖÖ ±îú»ÖÖ¾Ö) ²ÖŸÖÖŸÖÖ Æîü 14. ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ¾ÖîµÖÛŒŸÖú úÖµÖÔ ´Öë ´Ö−ÖÖê-ÃÖÖ´ÖÖו֍ú (A) ´Ö¤üÖë êú ´Öæ»µÖ ´Öë ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−ÖßµÖŸÖÖ ˆ¯ÖÖÖ´Ö ×−Ö³ÖÔ¸ü ú¸üŸÖÖ Æîü (B) ²ÖÖ¸Óü²ÖÖ¸üŸÖÖ (A) ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü¾ÖÖ¤üß ×¾Ö“ÖÖ¸ü¬ÖÖ¸üÖ ¯Ö¸ü (C) ×¾Ö³ÖÖ•Ö−Ö (B) ±ÏúÖòµÖ›ü¾ÖÖ¤üß ×¾Ö“ÖÖ¸ü¬ÖÖ¸üÖ ¯Ö¸ü (D) êú−¦üßµÖ ¯ÖϾÖé×¢Ö (C) ÃÖê¾ÖÖ£Öá êúÛ−¦üŸÖ דÖ׍úŸÃÖÖ ¯Ö¸ü11. “Ö¸üÖë êú ²Öß“Ö µÖÖ ´Ö¬µÖ ÃÖ´²Ö−¬Ö úÖ –Ö֯֍ú ú£Ö−Ö (D) ÃÖÓ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü (™ÒüÖÓÃÖꌿÖ−Ö»Ö) ×¾Ö¿»ÖêÂÖÖ ¯Ö¸ü úÆü»ÖÖŸÖÖ Æîü (A) †¾Ö¬ÖÖ¸üÖÖ (B) ´Öæ»µÖ 15. ‘¯ÖÃÖÔ−Öê×»Ö™üß’ (¾µÖÛŒŸÖŸ¾Ö) ¿Ö²¤ü ×»ÖµÖÖ ÖµÖÖ (C) ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ (A) ïÖê×−Ö¿Ö ¿Ö²¤ü ÃÖê (B) »Öî×™ü−Ö ¿Ö²¤ü ÃÖê (D) ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà (C) ÖÏߍú ¿Ö²¤ü ÃÖê (D) •Ö´ÖÔ−Ö ¿Ö²¤ü ÃÖê12. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ÃÖ´Ö֕֍úÖµÖÔ ¾µÖ¾ÖÃÖÖµÖ ÃÖ´ÖÖ•Ö êú ˆŸ¯Öß×›ÍüŸÖ †Öî¸ü ˆ¯ÖÖ−ŸÖßµÖ ¾ÖÖÖí ÃÖê 16. ×¾Ö»ÃÖ−Ö ‹¾ÖÓ ×¸ü»Öü −Öê ¯Öãß֍ú ׻֏Öß ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ Æîü … (A) ÃÖÖê¿Ö»Ö ÖÏã¯Ö¾ÖÔú úÖ¸üÖ (R) : ÃÖÖ´ÖÖו֍ú úÖµÖԍúŸÖÖÔ (B) ÃÖÖê¿Ö»Ö ¾ÖÔú ×¾Ö£Ö ÖÏã¯ÃÖ úÖê, ˆŸ¯Öß×›ÍüŸÖ †Öî¸ü ˆ¯ÖÖ−ŸÖßµÖ »ÖÖêÖÖë êú (C) ÖÏã¯Ö¾ÖÔú ¯ÖÏîÛŒ™üÃÖ ÃÖ¿ÖÛŒŸÖú¸üÖ êú ×»Ö‹ ÃÖ´ÖÖ•Ö êú ÃÖ´Öé¨ü ¾ÖÖÖí êú ÃÖ´²Ö−¬Ö ´Öë ÃÖ´ÖÃŸÖ ÃÖæ“Ö−ÖÖ ‹ú×¡ÖŸÖ (D) ÃÖÖê¿Ö»Ö ÖÏã¯Ö¾ÖÔú ¯ÖÏîÛŒ™üÃÖ ú¸ü−Öß “ÖÖ×Æü‹ … æú™ü : 17. ׍úÃÖ−Öê úÆüÖ ×ú “¬Ö´ÖÔ •Ö−ÖÃÖÖ¬ÖÖ¸üÖ úß †±úß´Ö (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖŸµÖ Æïü … Æîü” ? (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖŸµÖ Æïü ŸÖ£ÖÖ (R), (A) êú. ›êü×¾ÖÃÖ (B) úÖ»ÖÔ ´ÖÖŒÃÖÔ (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ Æîü … (C) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖŸµÖ Æïü, ¯Ö¸ü−ŸÖãü (R), (C) ¤ãüÖá´Ö (D) ´ÖîŒÃÖ ¾Öê²Ö¸ü (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ −ÖÆüà Æîü … (D) (A) ÃÖŸµÖ Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) †ÃÖŸµÖ Æîü … 18. ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖã¬ÖÖ¸ü úÖ ˆ§êü¿µÖ Æîü13. ¾µÖ¾ÖãÖÖ †×³ÖÖ´Ö úÖ †−ÖãÎú´Ö ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ ú¸ëü : (A) †»¯ÖÃÖӏµÖú ÃÖ´ÖæÆü úß ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ú¸ü−ÖÖ … (A) ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö-†×³ÖúŸÖÖÔ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, »ÖµÖ (B) ˆ¯ÖÖ−ŸÖßµÖ ÃÖ´ÖæÆü úß ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ú¸ü−ÖÖ … ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ÃÖê¾ÖÖ£Öá ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ׍ÎúµÖÖ (C) ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö »ÖÖ−ÖÖ … ¾µÖ¾ÖãÖÖ (D) ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà … (B) ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö-†×³ÖúŸÖÖÔ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ÃÖê¾ÖÖ£Öá ¾µÖ¾ÖãÖÖ, »ÖµÖ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ׍ÎúµÖÖ ¾µÖ¾ÖãÖÖ 19. ×−Ö:¿Ö㻍ú úÖ−Öæ−Öß ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ úÖ †×¬ÖúÖ¸ü (C) ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö-†×³ÖúŸÖÖÔ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ÃÖê¾ÖÖ£Öá ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ Æîü ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ׍ÎúµÖÖ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, »ÖµÖ (A) †−Öã“”êû¤ü 14 ´Öë ¾µÖ¾ÖãÖÖ (B) †−Öã“”êû¤ü 15 ´Öë (D) ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö-†×³ÖúŸÖÖÔ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ׍ÎúµÖÖ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, »ÖµÖ ¾µÖ¾ÖãÖÖ, ÃÖê¾ÖÖ£Öá (C) †−Öã“”êû¤ü 16 ´Öë ¾µÖ¾ÖãÖÖ (D) †−Öã“”êû¤ü 21 ´ÖëJ-1010 5 Paper-II
  6. 6. 20. Formation and promotion of an 22. Match the design of research study organization involves the sequence given in List – I with its of nature/quality given in List – II : (A) Registration / Forming General List – I List – II Body / Electing Executive Council / Defining Vision and (I) Descriptive (1) Study of a Mission / Framing the study unit in its Constitution. totality (B) Defining Vision and Mission / (II) Case study (2) Detailed Forming General Body / description Electing Executive Council / (III) Exploratory (3) Experimental Registration / Framing the study controlled Constitution. groups (C) Forming the General Body / Electing the Executive Council (IV) Experimental (4) Identifying / Defining the Vision and study new Mission / Framing the perspectives Constitution / Registration. Codes : (D) Framing the Constitution / (I) (II) (III) (IV) Forming the General Body / Electing the Executive Council (A) (2) (1) (3) (4) / Defining the Vision and (B) (2) (1) (4) (3) Mission / Registration (C) (1) (2) (3) (4)21. Match the following concepts of (D) (4) (3) (2) (1) List – I with their meaning listed in List – II : 23. Match the following international List – I List – II days given in List – I with List – II. (I) Polygamy (1) One husband List – I List – II and more than one (I) International (1) 8th March Day for the wife Elderly (II) Polyandry (2) Residing at wife’s place (II) World AIDS (2) 16th October (III) Patrilocal (3) Residing at Day husband’s (III) World Food (3) 1st October place Day (IV) Matrilocal (4) One wife (IV) International (4) 1st December and more Women’s Day than one husband Codes : Codes : (I) (II) (III) (IV) (I) (II) (III) (IV) (A) (3) (4) (2) (1) (A) (4) (1) (3) (2) (B) (3) (2) (1) (4) (B) (4) (3) (1) (2) (C) (1) (4) (3) (2) (C) (1) (2) (3) (4) (D) (2) (3) (1) (4) (D) (2) (1) (3) (4)Paper-II 6 J-1010
  7. 7. 20. ÃÖӐ֚ü−Ö êú Öšü−Ö †Öî¸ü ˆ−−ÖµÖ−Ö ÃÖê •Öã›Íêü ÃÖÖê¯ÖÖ−ÖÖë úÖ 22. ÃÖæ“Öß–I ´Öë ¿ÖÖê¬Ö †¬µÖµÖ−Ö êú ×›ü•ÖÌÖ‡−Ö úÖê Îú´Ö Æîü ÃÖæ“Öß–II ´Öë ˆÃ֍úß ¯Öύéú×ŸÖ / ÖãÖ¾Ö¢ÖÖ êú ÃÖÖ£Ö (A) ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ / ÃÖÖ´ÖÖ−µÖ ÃÖ³ÖÖ úÖ Öšü−Ö / ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : úÖµÖԍúÖ¸üß ¯Ö׸üÂÖ¤ü úÖ ×−Ö¾ÖÖÔ“Ö−Ö / ×¾Ö•ÖÌ−Ö ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II ‹¾ÖÓ ×´Ö¿Ö−Ö ×−Ö¬ÖÖÔ׸üŸÖ ú¸ü−ÖÖ / ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö (I) ×¾Ö¾Ö¸üÖÖŸ´Öú (1) ‡úÖ‡Ô úÖ ˆÃ֍úß ŸÖîµÖÖ¸ü ú¸ü−ÖÖ †¬µÖµÖ−Ö ÃÖÓ¯ÖæÖÔŸÖÖ ´Öë (B) ×¾Ö•ÖÌ−Ö ‹¾ÖÓ ×´Ö¿Ö−Ö ×−Ö¬ÖÖÔ׸üŸÖ ú¸ü−ÖÖ / †¬µÖµÖ−Ö ÃÖÖ´ÖÖ−µÖ ÃÖ³ÖÖ úÖ Öšü−Ö / úÖµÖԍúÖ¸üß ¯Ö׸üÂÖ¤ü úÖ ×−Ö¾ÖÖÔ“Ö−Ö / ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ / (II) ¾µÖÛŒŸÖ (2) ×¾ÖßÖéŸÖ ×¾Ö¾Ö¸üÖ ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö ŸÖîµÖÖ¸ü ú¸ü−ÖÖ †¬µÖµÖ−Ö (C) ÃÖÖ´ÖÖ−µÖ ÃÖ³ÖÖ úÖ Öšü−Ö / úÖµÖԍúÖ¸üß (III) †−¾ÖêÂÖß (3) ¯ÖÏÖµÖÖêא֍ú ×−ÖµÖÛ−¡ÖŸÖ ¯Ö׸üÂÖ¤ü úÖ ×−Ö¾ÖÖÔ“Ö−Ö / ×¾Ö•ÖÌ−Ö ‹¾ÖÓ ×´Ö¿Ö−Ö †¬µÖµÖ−Ö ÃÖ´ÖæÆü úÖê ×−Ö¬ÖÖÔ׸üŸÖ ú¸ü−ÖÖ / ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö ŸÖîµÖÖ¸ü (IV) ¯ÖÏÖµÖÖêא֍ú (4) −ÖµÖê ¯Ö׸ü¯ÖρµÖÖë úß ê ú¸ü−ÖÖ / ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ †¬µÖµÖ−Ö ¯ÖÆü“ÖÖ−Ö ú¸ü−ÖÖ (D) ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö ŸÖîµÖÖ¸ü ú¸ü−ÖÖ / ÃÖÖ´ÖÖ−µÖ ÃÖ³ÖÖ úÖ æú™ü : Öšü−Ö / úÖµÖԍúÖ¸üß ¯Ö׸üÂÖ¤ü úÖ ×−Ö¾ÖÖÔ“Ö−Ö / (I) (II) (III) (IV) ×¾Ö•ÖÌ−Ö ‹¾ÖÓ ×´Ö¿Ö−Ö ×−Ö¬ÖÖÔ׸üŸÖ ú¸ü−ÖÖ / (A) (2) (1) (3) (4) ¯ÖÓ•Öߍú¸üÖ (B) (2) (1) (4) (3) (C) (1) (2) (3) (4)21. ÃÖæ“Öß–I ´Öë ¤üß †¾Ö¬ÖÖ¸üÖÖ†Öë úÖ ÃÖæ“Öß–II ´Öë פüµÖê ÖµÖê ˆ−֍êú †£ÖÔ êú ÃÖÖ£Ö ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : (D) (4) (3) (2) (1) ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (I) ²ÖÆãü×¾Ö¾ÖÖÆü ¯ÖÏ£ÖÖ (1) ‹ú ¯Ö×ŸÖ †Öî¸ü 23. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ÃÖæ“Öß–I ´Öë פü‹ Ö‹ †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ ×¤ü¾ÖÃÖÖë ‹ú ÃÖê †×¬Öú úÖ ÃÖæ“Öß–II ÃÖê ÃÖÆüß ×´Ö»ÖÖ−Ö ú¸ëü : ¯ÖÛŸ−ÖµÖÖÑ ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (II) ²ÖÆãü¯Ö×ŸÖ ¯ÖÏ£ÖÖ (2) ¯ÖŸ−Öß êú (I) †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ (1) 8 ´ÖÖ“ÖÔ ×−Ö¾ÖÖÃÖ Ã£ÖÖ−Ö ¾Öé¨ü פü¾ÖÃÖ ¯Ö¸ü ×−Ö¾ÖÖÃÖ (II) ×¾Ö¿¾Ö ‹›ËüÃÖ (2) 16 †Œ™æü²Ö¸ü ú¸ü−ÖÖ ×¤ü¾ÖÃÖ (III) ¯Ö×ŸÖ Ã£ÖÖ×−֍ú (3) ¯Ö×ŸÖ êú ×−Ö¾ÖÖÃÖ Ã£ÖÖ−Ö ¯Ö¸ü (III) ×¾Ö¿¾Ö ÖÖª (3) ¯ÖÆü»Öß †Œ™æü²Ö¸ü ×−Ö¾ÖÖÃÖ ú¸ü−ÖÖ ×¤ü¾ÖÃÖ (IV) ¯ÖŸ−Öß Ã£ÖÖ×−֍ú (4) ‹ú ¯ÖŸ−Öß †Öî¸ü (IV) †ÓŸÖ¸üÖÔ™ÒüßµÖ (4) ¯ÖÆü»Öß ×¤üÃÖ´²Ö¸ü ‹ú ÃÖê •µÖÖ¤üÖ ´Ö×Æü»ÖÖ ×¤ü¾ÖÃÖ ¯Ö×ŸÖ æú™ü : æú™ü : (I) (II) (III) (IV) (I) (II) (III) (IV) (A) (3) (4) (2) (1) (A) (4) (1) (3) (2) (B) (4) (3) (1) (2) (B) (3) (2) (1) (4) (C) (1) (4) (3) (2) (C) (1) (2) (3) (4) (D) (2) (3) (1) (4) (D) (2) (1) (3) (4)J-1010 7 Paper-II
  8. 8. 24. Arrange steps in order in testing 27. Assertion (A) : The person hypothesis. educated through foreign (A) Research Hypothesis, Null language is unpatriotic. Hypothesis, Statistical Test, Reason (R) : Foreign language Significance Level breeds unpatriotism. (B) Null Hypothesis, Research Codes : Hypothesis, Statistical Test, (A) Both (A) and (R) are correct. Significance Level (B) (A) is correct and (R) is wrong. (C) Statistical Test, Research (C) (A) is wrong and (R) is Hypothesis, Null Hypothesis, correct. Significance Level (D) Both (A) and (R) are wrong. (D) Null Hypothesis, Research Hypothesis, Significance level, 28. The National Rural Employment Statistical Test Guarantee Act was passed in the year25. Match the following : (A) 2005 (B) 2003 (C) 2004 (D) 2000 List – I List – II (I) The Employment (1) 1986 29. Gender-related Development Index Exchange Act is used in (II) The Payment of (2) 1961 (A) World Development Report Bonus Act (B) Human Development Index (III) Juvenile Justice (3) 1958 (C) UNDP Report Act (D) UN Report (IV) The Maternity (4) 1965 Benefit Act 30. Social legislation attempts to (A) provide justice as well as Codes : security (I) (II) (III) (IV) (B) anticipates social needs (A) (4) (1) (2) (3) (C) provide for change in the (B) (3) (4) (1) (2) social order (C) (2) (4) (1) (3) (D) all the above (D) (1) (2) (3) (4) 31. Which Article of Indian Constitution declares untouchability as an26. Arrange case work components in offence ? order. (A) Article 26 (B) Article 23 (A) Problem, Person, Place, (C) Article 25 (D) Article 17 Process (B) Process, Person, Problem, 32. According to Maslow, which one of Place the following is not the need in his hierarchy model ? (C) Place, Person, Problem, (A) Physiological needs Process (B) Safety needs (D) Person, Problem, Place, (C) Esteem needs Process (D) Hygiene needsPaper-II 8 J-1010
  9. 9. 24. ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ úÖ ¯Ö¸üßÖÖ ú¸ü−Öê ÃÖê •Öã›Íêü ÃÖÖê¯ÖÖ−ÖÖë úÖ 27. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ×¾Ö¤êü¿Öß ³ÖÖÂÖÖ êú ´ÖÖ¬µÖ´Ö Îú´Ö ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ ú¸ëü : ÃÖê ׿Ö×ÖŸÖ ¾µÖÛŒŸÖ ¤êü¿Ö³ÖŒŸÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) ¿ÖÖê¬Ö ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, ¿Öæ−µÖ ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, úÖ¸üÖ (R) : ×¾Ö¤êü¿Öß ³ÖÖÂÖÖ ¤êü¿Ö³ÖÛŒŸÖ ÃÖÖÓۏµÖúßµÖ ¯Ö¸ü߁֝Ö, ÃÖÖ£ÖԍúŸÖÖ ÃŸÖ¸ü ×¾ÖÆüß−ÖŸÖÖ úÖê ˆŸ¯Ö−−Ö ú¸üŸÖß Æîü … æú™ü : (B) ¿Öæ−µÖ ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, ¿ÖÖê¬Ö ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … ÃÖÖÓۏµÖúßµÖ ¯Ö¸ü߁֝Ö, ÃÖÖ£ÖԍúŸÖÖ ÃŸÖ¸ü (B) (A) ÃÖÆüß Æîü †Öî¸ü (R) Ö»ÖŸÖ Æîü … (C) ÃÖÖÓۏµÖúßµÖ ¯Ö¸ü߁֝Ö, ¿ÖÖê¬Ö ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, (C) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü †Öî¸ü (R) ÃÖÆüß Æîü … ¿Öæ−µÖ ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, ÃÖÖ£ÖԍúŸÖÖ ÃŸÖ¸ü (D) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … (D) ¿Öæ−µÖ ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, ¿ÖÖê¬Ö ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ, ÃÖÖ£ÖԍúŸÖÖ ÃŸÖ¸ü, ÃÖÖÓۏµÖúßµÖ ¯Ö¸üßÖÖ 28. ¸üÖ™ÒüßµÖ ÖÏÖ´ÖßÖ ¸üÖê•ÖÖÖ¸ü ÖÖ¸ü−™üß †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö ×úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë ¯ÖÖ׸üŸÖ Æãü†Ö £ÖÖ ? (A) 2005 (B) 200325. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ úÖ ×´Ö»ÖÖ−Ö ú¸ëü : (C) 2004 (D) 2000 ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II 29. ػ֐Ö-ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ ׾֍úÖÃÖ ÃÖæ“֍úÖӍú úÖ ˆ¯ÖµÖÖêÖ (I) ÃÖê¾ÖÖ µÖÖê•Ö−ÖÖ úÖµÖÖÔ»ÖµÖ (1) 1986 ׍úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö (A) ×¾Ö¿¾Ö ׾֍úÖÃÖ ×¸ü¯ÖÖê™Ôü ´Öë (B) ´ÖÖ−Ö¾Ö ×¾ÖúÖÃÖ ÃÖæ“֍úÖӍú ´Öë (II) ²ÖÖê−ÖÃÖ ³ÖãÖŸÖÖ−Ö (2) 1961 (C) µÖæ.‹−Ö.›üß.¯Öß. ׸ü¯ÖÖê™Ôü ´Öë †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö (D) µÖæ.‹−Ö. ׸ü¯ÖÖê™Ôü ´Öë (III) ׍ú¿ÖÖê¸ü −µÖÖµÖ †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö (3) 1958 (IV) ´ÖÖŸÖéŸ¾Ö »ÖÖ³Ö †×¬Ö×−ÖµÖ´Ö (4) 1965 30. ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ×¾Ö¬ÖÖ−Ö úÖ ¯ÖϵÖÖÃÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü (A) −µÖÖµÖ †Öî¸ü ÃÖã¸üÖÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸ü−ÖÖ … æú™ü : (B) ÃÖÖ´ÖÖו֍ú †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ†Öë úÖê ¯ÖÆü»Öê ÃÖê (I) (II) (III) (IV) •ÖÖ−Ö »Öê−ÖÖ … (C) ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ¾µÖ¾ÖãÖÖ ´Öë ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö êú ×»ÖµÖê (A) (4) (1) (2) (3) ¯ÖϲÖ−¬Ö ú¸ü−ÖÖ … (B) (3) (4) (1) (2) (D) ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ÃÖ³Öß … (C) (2) (4) (1) (3) (D) (1) (2) (3) (4) 31. ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö úÖ úÖî−Ö ÃÖÖ †−Öã“”êû¤ü †Ã¯Ö鿵֟ÖÖ úÖê †¯Ö¸üÖ¬Ö ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ú¸üŸÖÖ Æîü ? (A) †−Öã“”êû¤ü 26 (B) †−Öã“”êû¤ü 2326. êúÃÖ ¾ÖÔú (¾ÖîµÖÛŒŸÖú úÖµÖÔ) ‘Ö™üúÖë úÖê Îú´Ö ´Öë (C) †−Öã“”êû¤ü 25 (D) †−Öã“”êû¤ü 17 ¾µÖ¾ÖÛÃ£ÖŸÖ ú¸ëü : 32. ´ÖÖûÖÖê êú ¯Ö¤üÖ−ÖãÎú´Ö ´ÖÖò›ü»Ö ´Öë ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ´Öë ÃÖê (A) ÃÖ´ÖõÖÖ, ¾µÖÛŒŸÖ, ãÖÖ−Ö, ¯ÖÏ׍ÎúµÖÖ úÖî−Ö ÃÖß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (B) ¯ÖÏ׍ÎúµÖÖ, ¾µÖÛŒŸÖ, ÃÖ´ÖõÖÖ, ãÖÖ−Ö (A) ¿ÖÖ¸üß׸üú µÖÖ ³ÖÖîן֍ú †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ‹Ñ (C) ãÖÖ−Ö, ¾µÖÛŒŸÖ, ÃÖ´ÖõÖÖ, ¯ÖÏ׍ÎúµÖÖ (B) ÃÖã¸üÖÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ‹Ñ (C) †ÖŸ´ÖÃÖ´´ÖÖ−Ö úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ‹Ñ (D) ¾µÖÛŒŸÖ, ÃÖ´ÖõÖÖ, ãÖÖ−Ö, ¯ÖÏ׍ÎúµÖÖ (D) þ֓”ûŸÖÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ‹ÑJ-1010 9 Paper-II
  10. 10. 33. The value that is repeated must of 38. Assertion (A) : Certain children the times in data set is known as need special care and support. (A) Median (B) Mode Reason (R) : State offers services to orphaned and (C) Frequency (D) Variance destitute children. (A) Both (A) and (R) are correct34. The main opportunistic infection and (R) is the correct among AIDS cases in India is explanation of (A). (A) Cancer (B) Both (A) and (R) are correct but (R) is not the correct (B) Tumour explanation of (A). (C) Ulcer (C) Both (A) and (R) are wrong. (D) Tuberculosis (TB) (D) (A) is correct but (R) is wrong. 39. Assertion (A) : Tribals are yet to35. The book ‘The poor and their be integrated into mainstream of money’ is written by the society. (A) Rutherford Reason (R) : Tribals want to (B) Amartya Sen maintain their identify and (C) Yunis Khan culture. (D) Davis Codes : (A) Both (A) and (R) are wrong. (B) Both (A) and (R) are correct36. What is the sex-ratio of women as and (R) is the correct per 2001 census ? explanation of (A). (A) 927 per thousand (C) Both (A) and (R) are correct (B) 923 per thousand and (R) is not the correct (C) 933 per thousand explanation of (A). (D) 930 per thousand (D) (A) is wrong and (R) is correct.37. Match the scientific words given in 40. Match the following organizations List – I with the nature of their focus given in List – I with the professional Journals they are of study given in List – II. publishing given in List – II. List – I List – II List – I List – II (I) Ecology (1) Study of (I) NIRD (1) Perspectives in Crime Social Work (II) Gerontology (2) Study of (II) TISS (2) Contemporary Diseases Social Work (III) Criminology (3) Study of (III) University (3) Indian Journal Environment of of Social Lucknow Work (IV) Epidemiology (4) Study of (IV) Nirmala (4) Journal of Older People Niketan Rural Codes : (Mumbai) Development (I) (II) (III) (IV) Codes : (A) (3) (4) (2) (1) (I) (II) (III) (IV) (B) (1) (2) (3) (4) (A) (2) (3) (1) (4) (B) (4) (3) (2) (1) (C) (1) (2) (4) (3) (C) (1) (2) (4) (3) (D) (3) (4) (1) (2) (D) (3) (1) (4) (2)Paper-II 10 J-1010
  11. 11. 33. †Öэú›ÍüÖë êú ÃÖ´ÖæÆü ´Öë ÃÖ¾ÖÖÔ׬֍ú ²ÖÖ¸ü †Ö−Öê ¾ÖÖ»ÖÖ 38. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ãú”û ²Ö““ÖÖë úÖê ×¾Ö¿ÖêÂÖ ´Öæ»µÖ úÆü»ÖÖŸÖÖ Æîü ¤êüÖ³ÖÖ»Ö †Öî¸ü ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ úß •Öºþ¸üŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü … (A) ´ÖÖÛ¬µÖúÖ (B) ²ÖÆãü»Öú úÖ¸üÖ (R) : †−ÖÖ£Ö †Öî¸ü ×−Ö¸üÖ×ÁÖŸÖ (C) ²ÖÖ¸ü´²ÖÖ׸üŸÖÖ (D) ¯ÖÏÃÖ¸üÖ ²Ö““ÖÖë úÖê ÃÖ¸üúÖ¸ü ÃÖê¾ÖÖ‹Ñ ¯ÖϤüÖ−Ö ú¸üŸÖß Æïü … æú™ü : (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü †Öî¸ü (R),34. ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ‹›ËüÃÖ êú ´ÖÖ´Ö»ÖÖë ´Öë ÃÖ¾ÖÖÔ׬֍ú (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ Æîü … ÃÖ´ÖµÖÖ−Öã¾ÖŸÖá ÃÖӍÎú´ÖÖ (”æûŸÖ) Æîü (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R), (A) ïúÃÖ¸ü (B) ™ËüµÖæ´Ö¸ü (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ −ÖÆüà Æîü … (C) †»ÃÖ¸ü (D) ™üß²Öß (C) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … (D) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) Ö»ÖŸÖ Æî …35. ‘¤üß ¯Öㆸü ‹›ü ¤êü†¸ü ´Ö−Öß’ −ÖÖ´Ö úß ¯Öãß֍ú 39. †×³Öú£Ö−Ö (A) : †Öפü¾ÖÖ×ÃÖµÖÖë úÖê ÃÖ´ÖÖ•Ö ×úÃ֍êú «üÖ¸üÖ ×»ÖÖß Ö‡Ô ? úß ´ÖãµÖ ¬ÖÖ¸üÖ ´Öë ‹úߍéúŸÖ ú¸ü−ÖÖ †³Öß (A) ¸ü¤ü¸ü±úÖê›Ôü (B) †´ÖŸµÖÔ ÃÖê−Ö ²Ö֍úß Æîü … úÖ¸üÖ (R) : †Öפü¾ÖÖÃÖß †¯Ö−Öß (C) µÖæ×−ÖÃÖ ÖÖ−Ö (D) ›êü×¾ÖÃÖ ¯ÖÆü“ÖÖ−Ö †Öî¸ü ÃÖÓÍéú×ŸÖ úÖê ²Ö−ÖÖ‹ ¸üÖ−ÖÖ “ÖÖÆüŸÖê Æïü …36. 2001 •Ö−֐֝Ö−ÖÖ êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÛáֵÖÖë úÖ Ø»ÖÖ æú™ü : †−Öã¯ÖÖŸÖ ŒµÖÖ Æîü ? (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … (A) 927 ¯ÖÏ×ŸÖ Æü•ÖÖ¸ü (B) 923 ¯ÖÏ×ŸÖ Æü•ÖÖ¸ü (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ŸÖ£ÖÖ (R), (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ Æîü … (C) 933 ¯ÖÏ×ŸÖ Æü•ÖÖ¸ü (D) 930 ¯ÖÏ×ŸÖ Æü•ÖÖ¸ü (C) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü , ¯Ö¸ü−ŸÖã (R), (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üߍú¸üÖ −ÖÆüà Æîü …37. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ¾Öî–ÖÖ×−֍ú ¿Ö²¤üÖë úÖ, †¬µÖµÖ−Ö êú (D) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü … ˆ−֍êú ±úÖêúÃÖ úß ¯Öύéú×ŸÖ êú ÃÖÖ£Ö ×´Ö»ÖÖ−Ö ú¸ëü : 40. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ÃÖӐ֚ü−ÖÖë (ÃÖæ“Öß–I) úÖê ˆ−֍êú «üÖ¸üÖ ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II ¯ÖύúÖ×¿ÖŸÖ úß •ÖÖ−Öê ¾ÖÖ»Öß ¾µÖÖ¾ÖÃÖÖ׵֍ú ¯Öס֍úÖ†Öë (I) ¯ÖÖ׸üÛãÖן֍úß (1) †¯Ö¸üÖ¬Ö úÖ (ÃÖæ“Öß–II) êú ÃÖÖ£Ö ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : †¬µÖµÖ−Ö ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (II) •Ö¸üÖ×¾Ö–ÖÖ−Ö (2) ¸üÖêÖÖë úÖ (I) ‹−Ö.†Ö‡Ô.†Ö¸ü.›üß. (1) ¯ÖïÖìÛŒ™ü¾Ö ‡−Ö †¬µÖµÖ−Ö ÃÖÖê¿Ö»Ö ¾ÖÔú (III) †¯Ö¸üÖ¬Ö ×¾Ö–ÖÖ−Ö (3) ¯ÖµÖÖÔ¾Ö¸üÖ úÖ (II) ™üß.†Ö‡Ô.‹ÃÖ.‹ÃÖ. (2) ú−™êü´¯ÖÖê¸êü¸üß †¬µÖµÖ−Ö ÃÖÖê¿Ö»Ö ¾ÖÔú (III) µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß †Öò±ú (3) ‡Ó×›üµÖ−Ö •Ö¸ü−Ö»Ö (IV) ´ÖÆüÖ´ÖÖ¸üß ×¾Ö–ÖÖ−Ö (4) ¾Öé¨ü »ÖÖêÖÖë »ÖÖ−Ö‰ú †Öò±ú ÃÖÖê¿Ö»Ö ¾ÖÔú úÖ †¬µÖµÖ−Ö (IV) ×−Ö´ÖÔ»ÖÖ ×−֍êúŸÖ−Ö (4) •Ö¸ü−Ö»Ö †Öò±ú æú™ü : (´Öã´²Ö‡Ô) ¹ý¸ü»Ö ›êü¾Ö»Öê¯Ö´Öë™ü (I) (II) (III) (IV) æú™ü : (A) (3) (4) (2) (1) (I) (II) (III) (IV) (B) (1) (2) (3) (4) (A) (2) (3) (1) (4) (B) (4) (3) (2) (1) (C) (1) (2) (4) (3) (C) (1) (2) (4) (3) (D) (3) (4) (1) (2) (D) (3) (1) (4) (2)J-1010 11 Paper-II
  12. 12. 41. Assertion (A) : Conflicts arise due 44. Assertion (A) : Indian to misperceived messages. Constitution provides equity and Reason (R) : Communication always creates conflicts. social justice. Codes : Reason (R) : Protection is (A) (A) is correct but (R) is wrong. available against discrimination (B) Both (A) and (R) are correct. and exploitation. (C) (A) is wrong but (R) is correct. (D) Both (A) and (R) are wrong. Codes : (A) Both (A) and (R) are wrong.42. Assertion (A) : Urbanization leads to the conglomeration of (B) (A) is correct and (R) is population. wrong. Reason (R) : Urbanization (C) (A) is wrong and (R) is makes people ‘nomadic’. Codes : correct. (A) Both (A) and (R) are correct. (D) Both (A) and (R) are correct. (B) Both (A) and (R) are wrong. (C) (A) is wrong but (R) is correct. (D) (A) is correct but (R) is wrong. 45. Match the following with their proponents :43. Match the following persons (List – I) with the movements they List – I List – II headed (List – II). (I) Psychoanalytical (1) Skinner List – I List – II theory (Person) (Movement) (I) Medha (1) Right to (II) Insight Learning (2) Thorndike Patkar Information theory (II) Sunderlal (2) Bhrashtrachar (III) Operant (3) Kohler Behuguna Nirmulan Andolan Learning theory (III) Arundathi (3) Chipco (IV) Trial and Error (4) Sigmund Roy Movement Learning theory Freud (IV)Anna (4) Narmada Hazare Bachao Codes : Andolan Codes : (I) (II) (III) (IV) (I) (II) (III) (IV) (A) (3) (1) (4) (2) (A) (4) (3) (1) (2) (B) (4) (3) (1) (2) (B) (4) (3) (2) (1) (C) (3) (4) (2) (1) (C) (1) (2) (3) (4) (D) (2) (3) (1) (4) (D) (2) (3) (4) (1)Paper-II 12 J-1010
  13. 13. 41. †×³Öú£Ö−Ö (A) : Ö»ÖŸÖ ÃÖ´Ö—Öê Æãü‹ ÃÖÓ¤êü¿ÖÖë 44. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö ÃÖ´ÖŸÖÖ êú úÖ¸üÖ ÃÖÓ‘ÖÂÖÔ ˆŸ¯Ö−−Ö ÆüÖêŸÖê Æïü … ‹¾ÖÓ ÃÖÖ´ÖÖו֍ú −µÖÖµÖ ¯ÖϤüÖ−Ö ú¸üŸÖÖ Æîü … úÖ¸üÖ (R) : ÃÖÓ¯ÖÏêÂÖÖ Æü´Öê¿ÖÖ ÃÖÓ‘ÖÂÖÖí úÖê •Ö−´Ö ¤êüŸÖÖ Æîü … úÖ¸üÖ (R) : ³Öê¤ü³ÖÖ¾Ö †Öî¸ü ¿ÖÖêÂÖÖ ÃÖê æú™ü : ÃÖÓ¸üÖÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö Æîü … (A) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) Ö»ÖŸÖ Æîü … (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … æú™ü : (C) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü … (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … (D) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … (B) (A) ÃÖÆüß Æîü †Öî¸ü (R) Ö»ÖŸÖ Æîü …42. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ¿ÖÆü¸üߍú¸üÖ •Ö−ÖÃÖӏµÖÖ (C) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü †Öî¸ü (R) ÃÖÆüß Æîü … êú ‹úߍú¸üÖ (µÖÖ ÃÖӐÖã™üߍú¸üÖ) úß †Öê¸ü †ÖÏÃÖ¸ü ú¸üŸÖÖ Æîü … (D) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … úÖ¸üÖ (R) : ¿ÖÆü¸üߍú¸üÖ »ÖÖêÖÖë úÖê ÖÖ−ÖÖ²Ö¤üÖê¿Ö ²Ö−ÖÖŸÖÖ Æîü … æú™ü : 45. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖÖë úÖê ˆ−֍êú ¯ÖÏן֯ÖÖ¤üúÖë êú (A) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü … −ÖÖ´Ö êú ÃÖÖ£Ö ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : (B) (A) †Öî¸ü (R) ¤üÖê−ÖÖë Ö»ÖŸÖ Æïü … ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (C) (A) Ö»ÖŸÖ Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü … (D) (A) ÃÖÆüß Æîü, ¯Ö¸ü−ŸÖã (R) Ö»ÖŸÖ Æîü … (I) ´Ö−ÖÖê-×¾Ö¿»ÖêÂ֝ÖÖŸ´Öú (1) ÛÍú−Ö¸ü ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ43. ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë (ÃÖæ“Öß–I) úÖê ˆ−֍êú «üÖ¸üÖ (II) ‡−ÖÃÖÖ‡™ü »ÖÙ−ÖÖ (2) £ÖÖò−ÖÔ›üÖ‡ú ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ׍úµÖê ÖµÖê †Ö−¤üÖê»Ö−Ö (ÃÖæ“Öß–II) êú ÃÖÖ£Ö ÃÖã´Öê×»ÖŸÖ ú¸ëü : ×£Ö†¸üß ÃÖæ“Öß – I ÃÖæ“Öß – II (III) †Öò¯Ö¸êü−™ü »ÖÚ−ÖÖ (3) úÖêÆËü»Ö¸ü (¾µÖÛŒŸÖ) (†Ö−¤üÖê»Ö−Ö) ×£Ö†¸üß (I) ´Öê¬ÖÖ ¯ÖÖ™üú¸ü (1) ÃÖæ“Ö−ÖÖ úÖ †×¬ÖúÖ¸ü (II) ÃÖã−¤ü¸ü»ÖÖ»Ö (2) ³ÖÏ™üÖ“ÖÖ¸ü ×−Ö´ÖæÔ»Ö−Ö (IV) ¯Öϵ֟−Ö-¡Öã×™ü †×¬ÖÖ´Ö (4) ×Ã֐´Ö›ü ²ÖÆãüÖãÖÖ †Ö−¤üÖê»Ö−Ö ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ±ÏúÖòµÖ›ü (III) †¹ý−¬Ö×ŸÖ ¸üÖòµÖ (3) ד֯֍úÖê †Ö−¤üÖê»Ö−Ö æú™ü : (IV) †−−ÖÖ Æü•ÖÌÖ¸êü (4) −Ö´ÖÔ¤üÖ ²Ö“ÖÖ†Öê †Ö−¤üÖê»Ö−Ö (I) (II) (III) (IV) æú™ü : (A) (3) (1) (4) (2) (I) (II) (III) (IV) (A) (4) (3) (1) (2) (B) (4) (3) (1) (2) (B) (4) (3) (2) (1) (C) (1) (2) (3) (4) (C) (3) (4) (2) (1) (D) (2) (3) (1) (4) (D) (2) (3) (4) (1)J-1010 13 Paper-II
  14. 14. Read the passage and answer the 47. According to this passage, which ofquestions, that follow based on your the following required for realisingunderstanding of the passage. the objectives of theoretical In order to understand the problems ofwelfare State today and the state of social constructs :work theory and practice we should lookup to I. Disregarding deeplytheir historical development because without entrenched cultural andsome understanding of the historical structural formalities.background of both implications of II. Little regard for an analyticalcontemporary policies and practices it may and factual basis ofnot be perceived fully, or may be seen onlypartially, thus leading to prescriptions that prescriptions.have little regard for an analytical and factual III. Deep interest in facts of socialbasis. Parry et.al (1976) observe that practical work practicestances, which disregard the deeply (A) I only (B) II onlyentrenched cultural and structural formations (C) I and II only (D) III onlyare not likely to make much impact. Progressderived from fashionably theoretical 48. According to the passage,constructs formulated with scant interest in understanding of social context isfacts of social work practice are unlikely to required for social work practicerealise their objectives. These writers, in a mainly forvolume of essays, have provided a structuraland historical framework within which (A) problems of welfare State.modern social work and variety of social and (B) unperceived policies andpolitical view points are represented. practices. The aims of social work are often ill (C) emotional and relationshipdefined or at least difficult to articulate. If the problems.task in general is one of interaction withpeople needing material resources or requiring (D) none of the abovepsychological help, because of emotional and 49. According to the author which of therelationship problems, it needs to be seen in following is the aim of social workrelation to the social context of practice. practice ?Social work practice is aimed at changing themismatch between individuals and social I. Understanding the problems ofinstitutions. Unfortunately one of the least welfare Statedeveloped areas in social work is the analysis II. Deriving progress fromof this mismatch. However, social work theoretical constructs.practice often involves attempts to change III. Changing the mismatchrelationships between individuals and social between individuals and socialinstitutions.46. The author is concerned with institutions. (A) Justification the need of the (A) I only study of the historical (B) I and II only development of welfare State (C) III only as well as social work theory (D) I, II and III only and practice. (B) Practical instances make much 50. The gist of the passage is impact in case they regard (A) Social work theory and cultural and structural practice. formations. (B) Contemporary policies and (C) Modern social work is practices. represented within structural (C) Individual and social and historical framework institutions. developed by different writers. (D) All the above (D) Welfare State and social work.Paper-II 14 J-1010
  15. 15. ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ »ÖêÖÖÓ¿Ö úÖê ¯ÖלÍüµÖê ŸÖ£ÖÖ »ÖêÖÖÓ¿Ö úß †¯Ö−Öß 47. ¯Ö׸ü“”êû¤ü êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖî¨üÖÛ−ŸÖú ×¾Ö¸ü“Ö−ÖÖ†Öë êúÃÖ´Ö—Ö êú †Ö¬ÖÖ¸ü ¯Ö¸ü ‡Ã֍êú †−ŸÖ ´Öë פü‹ Ö‹ ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ§êü¿µÖÖë úÖê ¯Öæ¸üÖ ú¸ü−Öê êú ×»ÖµÖê ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ´Öë úÖî−Öˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ÃÖÖ †¯Öê×ÖŸÖ Æîü ? •Ö−֍ú»µÖ֝֍úÖ¸üß ¸üÖ•µÖ úß ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë †Öî¸ü I. ÖÆü−ÖŸÖÖ ÃÖê ÃÖÓãÖÖ×¯ÖŸÖ ÃÖÖÓÍéúן֍ú †Öî¸üÃÖÖ´ÖÖו֍ú úÖµÖÔ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ ‹¾ÖÓ †³µÖÖÃÖ úß †¾ÖãÖÖ úÖꆪŸÖ−Öºþ¯Ö ÃÖê ÃÖ´Ö—Ö−Öê êú ×»Ö‹ Æü´Öë ˆ−֍êú ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖŸ´Öú ×¾Ö¸ü“Ö−ÖÖ†Öë úß †¾ÖÆêü»Ö−ÖÖ׾֍úÖÃÖ úÖê •ÖÖ−Ö−ÖÖ “ÖÖ×ÆüµÖê, ŒµÖÖë׍ú Ãִ֍úÖ׻֍ú −ÖßןֵÖÖë ú¸ü−ÖÖ …†Öî¸ü †³µÖÖÃÖÖë ¤üÖê−ÖÖë êú ×−Ö×ÆüŸÖÖ£ÖÖí úß ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ¯Öéšü³Öæ×´Ö II. ˆ¯Ö“ÖÖ¸ü ×¾Ö׬ֵÖÖë êú ×¾Ö¿»ÖêÂ֝ÖÖŸ´Öú †Öî¸üúß ãú”û ÃÖ´Ö—Ö ¯ÖÖ‹ ײÖ−ÖÖ ˆÃÖê ¿ÖÖµÖ¤ü ¯ÖæÖÔŸÖ˵ÖÖ ÃÖ´Ö—ÖÖ −ÖÆüà ŸÖ£µÖÖŸ´Öú †Ö¬ÖÖ¸ü úÖê ú´Ö ´ÖÆü¢¾Ö ¤êü−ÖÖ …•ÖÖ Ã֍êúÖÖ, µÖÖ ×ÃÖ±Ôú †ÖÓ׿֍ú ºþ¯Ö ÃÖê Æüß ¤êüÖÖ •ÖÖ ¯ÖÖµÖêÖÖ, III. ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ †³µÖÖÃÖÖë êú ŸÖ£µÖÖë ´Öë ÖÆü−ÖוÖÃÖÃÖê ‹êÃÖß ˆ¯Ö“ÖÖ¸ü ×¾Ö׬ֵÖÖÑ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ÆüÖëÖß ×•Ö−֍úÖ ×ú×¾Ö¿»ÖêÂ֝ÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ŸÖ£µÖÖŸ´Öú †Ö¬ÖÖ¸ü ¯Ö¸ü ú´Ö ´ÖÆü¢¾Ö ¹ý×“Ö ¸üÖ−ÖÖ …ÆüÖêÖÖ … ¯Öî¸üß ‹¾ÖÓ †−µÖ, 1976 −Öê úÆüÖ ×ú ÖÆü−ÖŸÖÖ ÃÖê (A) êú¾Ö»Ö I (B) êú¾Ö»Ö IIÃÖÓãÖÖ×¯ÖŸÖ ÃÖÖÓÍéúן֍ú ‹¾ÖÓ ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖŸ´Öú ×¾Ö¸ü“Ö−ÖÖ†Öë úß •ÖÖê (C) êú¾Ö»Ö I †Öî¸ü II (D) êú¾Ö»Ö III¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú †¾ÖÛãÖןֵÖÖÑ †¾ÖÆêü»Ö−ÖÖ ú¸üŸÖß Æïü, ˆ−֍úֆ׬֍ú ¯ÖϳÖÖ¾Ö ¯Ö›Íü−ÖÖ ÃÖÓ³ÖÖ×¾ÖŸÖ −ÖÆüà ÆüÖêŸÖÖ Æîü … ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ 48. ¯Ö׸ü“”êû¤ü êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ †³µÖÖÃÖ êú¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü êú ŸÖ£µÖÖë ´Öë †»¯Ö ¹ý×“Ö êú ÃÖÖ£Ö ×−ÖÙ´ÖŸÖ ±îú¿Ö−Ö ×»ÖµÖê ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖ−¤ü³ÖÔ úß ÃÖ´Ö—Ö ´Ö㏵֟Ö: ×−Ö´−Ö†−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖî¨üÖÛ−ŸÖú ¸ü“Ö−ÖÖ†Öë êú ±ú»Öþֺþ¯Ö Æãü‡Ô ¯ÖϐÖןֆ¯Ö−Öê ˆ§êü¿µÖÖë úÖê ¯Öæ¸üÖ −ÖÆüà ú¸ü ¯ÖÖŸÖß Æîü … ‡−Ö »ÖêÖúÖë −Öê, êú ×»ÖµÖê †¯Öê×ÖŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü :×−Ö²Ö−¬ÖÖë êú ÖÓ›ü ´Öë, ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ºþ¯Ö¸êüÖÖ (A) •Ö−֍ú»µÖ֝֍úÖ¸üß ¸üÖ•µÖ úß ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë êú¯ÖϤüÖ−Ö úß Æîü; וÖÃÖ´Öë †Ö¬Öã×−֍ú ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ †Öî¸ü ×¾Ö׳Ö−−Ö ×»Ö‹ …¯ÖύúÖ¸ü êú ÃÖÖ´ÖÖו֍ú †Öî¸ü ¸üÖ•Ö−Ößן֍ú ¥üÛ™üúÖêÖ ×−Öºþ×¯ÖŸÖ (B) −ÖÆüà ÃÖ´Ö—Öß Æãü‡Ô −ÖßןֵÖÖë †Öî¸ü †³µÖÖÃÖÖë êú׍úµÖê ÖµÖê Æïü … ×»Ö‹ … ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ êú »ÖµÖÖë úß †ŒÃÖ¸ü Ö»ÖŸÖ ¯Ö׸ü³ÖÖÂÖÖ¤ß •ÖÖŸÖß Æîü, µÖÖ ˆ−Æëü ïÖ™ü ú¸ü−Öê ´Öë ú´Ö ÃÖê ú´Ö úךü−ÖÖ‡Ô (C) ³ÖÖ¾Ö−ÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ÃÖ´²Ö−¬Ö•Ö−µÖ ÃÖ´ÖõÖÖ†ÖëŸÖÖê ÆüÖêŸÖß Æüß Æîü … µÖפü úÖµÖÔ, ÃÖÖ´ÖÖ−µÖŸÖµÖÖ, »ÖÖêÖÖë êú ÃÖÖ£Ö êú ×»Ö‹ …†ÓŸÖ:׍ÎúµÖÖ úÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü, וÖÃÖ´Öë ³ÖÖîן֍ú ÃÖÓÃÖÖ¬Ö−ÖÖë úß (D) ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà …•Öºþ¸üŸÖ Æîü, µÖÖ ³ÖÖ¾Ö−ÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ÃÖ´²Ö−¬Ö•Ö−µÖ ÃÖ´ÖõÖÖ†Öëêú úÖ¸üÖ ´Ö−ÖÖê¾Öî–ÖÖ×−֍ú ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ †¯Öê×ÖŸÖ Æîü, ŸÖÖê ˆÃÖê 49. »ÖêÖú −Öê ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ †³µÖÖÃÖ úÖ »ÖµÖ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü êú ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖÓ¤ü³ÖÔ ´Öë ¤êüÖ−ÖÖ “ÖÖ×ÆüµÖê … ÃÖ´ÖÖ•Ö ×−Ö´−ÖÖÓ׍úŸÖ ´Öë ÃÖê ׍úÃÖê ²ÖŸÖÖµÖÖ Æîü ?úÖµÖÔ †³µÖÖÃÖ úÖ »ÖµÖ ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë †Öî¸ü ÃÖÖ´ÖÖו֍úÃÖÓãÖÖ−ÖÖë êú ²Öß“Ö ²Öê´Öê»Ö¯Ö−Ö úÖê ²Ö¤ü»Ö−Öê úÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … I. •Ö−֍ú»µÖ֝֍úÖ¸üß ¸üÖ•µÖ úß ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë úÖê¤ãü³ÖÖԐµÖ¾Ö¿Ö, ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ ´Öë ÃÖ²ÖÃÖê ú´Ö ׾֍ú×ÃÖŸÖ Öê¡Ö ‡ÃÖ ÃÖ´Ö—Ö−ÖÖ …²Öê´Öê»Ö¯Ö−Ö êú ×¾Ö¿»ÖêÂÖÖ úÖ Æîü … ŸÖ£ÖÖׯÖ, ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ II. ÃÖî¨üÖÛ−ŸÖú ×¾Ö¸ü“Ö−ÖÖ†Öë ÃÖê ¯ÖϐÖ×ŸÖ úÖ†³µÖÖÃÖ †ŒÃÖ¸ü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë †Öî¸ü ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë êú †−Öã´ÖÖ−Ö ú¸ü−ÖÖ …²Öß“Ö ÃÖ´²Ö−¬ÖÖë úÖê ²Ö¤ü»Ö−Öê êú ¯ÖϵÖÖÃÖÖë ÃÖê Æüß •Öã›ÍüÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … III. ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë †Öî¸ü ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖÓãÖÖ†Öë êú46. »ÖêÖú ×−Ö´−Ö×»Ö×ÖŸÖ ÃÖê ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ Æîü : ²Öß“Ö ²Öê´Öê»Ö¯Ö−Ö úÖê ²Ö¤ü»Ö−ÖÖ … (A) •Ö−֍ú»µÖ֝֍úÖ¸üß ¸üÖ•µÖ êú ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú (A) êú¾Ö»Ö I ׾֍úÖÃÖ †Öî¸ü ÃÖÖ£Ö Æüß ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ ‹¾ÖÓ †³µÖÖÃÖ êú †¬µÖµÖ−Ö úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ úÖ (B) êú¾Ö»Ö I †Öî¸ü II †Öîד֟µÖ … (C) êú¾Ö»Ö III (B) ˆ−Ö ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú ¥ü™üÖ−ŸÖÖë úÖ †×¬Öú (D) êú¾Ö»Ö I, II †Öî¸ü III ¯ÖϳÖÖ¾Ö ¯Ö›ÍüŸÖÖ Æîü •ÖÖê ׍ú ÃÖÖÓÍéúן֍ú †Öî¸ü ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖŸ´Öú ¸ü“Ö−ÖÖ†Öë úÖê ´ÖÆü¢¾Ö ¤êüŸÖê Æïü … 50. ¯Ö׸ü“”êû¤ü úÖ ÃÖÖ¸ü Æîü (C) †Ö¬Öã×−֍ú ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ ×¾Ö׳Ö−−Ö »ÖêÖúÖë (A) ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ ×ÃÖ¨üÖ−ŸÖ †Öî¸ü †³µÖÖÃÖ … «üÖ¸üÖ ×¾Öú×ÃÖŸÖ ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖŸ´Öú ‹¾ÖÓ ‹êןÖÆüÖ×Ã֍ú ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖ êú †−ŸÖÖÔŸÖ (B) Ãִ֍úÖ׻֍ú −ÖßןֵÖÖÑ †Öî¸ü ¯ÖÏ£ÖÖ‹Ñ … ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ¯ÖÖŸÖÖ Æîü … (C) ¾ÖîµÖÛŒŸÖú †Öî¸ü ÃÖÖ´ÖÖו֍ú ÃÖÓãÖÖ‹Ñ … (D) ˆ¯ÖµÖãÔŒŸÖ ÃÖ³Öß … (D) •Ö−֍ú»µÖ֝֍úÖ¸üß ¸üÖ•µÖ †Öî¸ü ÃÖ´ÖÖ•Ö úÖµÖÔ …J-1010 15 Paper-II
  16. 16. Space For Rough WorkPaper-II 16 J-1010