Tavantolgoi Medee

1. Èë÷ äóëààíûã çóóíààñ çóóíä...
ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉÍ Ìýäýý
2013 îíû 11-ð ñàð
Ìýíä÷èëãýý
“Òàâàíòîëãîéí ìýäýý” ñîíèí òàíû ãàðò õ¿ðýõ ºäðèéí ìýíäèéã
õ¿ðãýæ, àìüäðàëä òàíü àç æàðãàë, àæèëä òàíü àìæèëò á¿òýýëèéã
õ¿ñýí åðººå.
ªìíºãîâü àéìãèéí “Òàâàíòîëãîéí óóðõàé” àíõ 1966 îíä øàâàà
òàâèí àæèëëàæ ýõýëñíýýñ õîéø 47 æèëèéí ò¿¿õýí õóãàöààíä
îðîí íóòãèéí àðä èðãýääýý èë÷ äóëààí õàéðëàõ ýðõýì ¿¿ðãýý íýð
òºðòýéãýýð áèåë¿¿ëñýýð èðñýí áèëýý. Õýäèéãýýð îí öàãèéí ýýäðýýò
¿å¿ä îëîí áàéñàí ÷ ¿å ¿åèéí óóðõàé÷äûí õàëóóí ñýòãýëýýð ò¿¿÷ýýëýí
ºíººäðèéí ºíäºðëºãò õ¿ð÷ýý. Èòãýë õ¿ëýýëãýí àæèëëóóëæ áàéãàà
ªìíºãîâü àéìãèéí àðä èðãýä, íèéò õóâüöàà ýçýìøèã÷èä, õàìòðàí
àæèëëàäàã áàéãóóëëàãóóä òà á¿õýíäýý òàëàðõàë èëýðõèéëýõèéí
ÿëäàìä êîìïàíèéí ñàéí çàñàãëàëûã õºãæ¿¿ëýõ, íýýëòòýé, èë òîä
áàéõ çîðèëãûí ¿¿äíýýñ “Òàâàíòîëãîéí ìýäýý” ñîíèíã ñàð òóòàì
òîëèëóóëàõààð àíõíû äóãààðàà ºðãºí òàíû ãàð äýýð òàâüæ áàéíà.
ÒÓÇ-ûí äàðãà
ÒÓÇ-ûí äàðãà
Ç
Á.Ò
Á.Ò
.
Á.Ò¿âøèíáàÿð
ÿéöýòãýõ çàõèðàë
ÿéöýòãýõ çàõè
ý
Ð.
Ð.Ñýääîðæ
2013 îíû 11-ð ñàðûí 22
àðûí
ð

2. 2
2013 оны Арваннэгдүгээр сар
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
Ò¿¿õ øàøäèð
ÒÀÂÀÍ ÒÎËÃÎÉÍ Ò¯¯ÕÈÉÍ ÒÎÂ×ÎÎÍ
Òàâàíòîëãîéí îðä ãàçàð íü õóó÷èí Òvøýýò õàí
àéìãèéí Ãîâü òvøýý ãvíèé õîøóóíû Èõ Øàíõàé
óóëûí îéðîëöîîõ Öýöèé óóëûí áàðóóí õîéä àðä
áàéðëàõ òàâàí æèæèã òîëãîé õýëáýðýýð áàéðëàñíààñ
Òàâàíòîëãîé õýìýýí íýðøñýí àæýý. ÁÍÌÀÓ-ûí Ñàéä
íàðûí Ǻâëºëèéí 1966 îíû äºðºâävãýýð ñàðûí 18íû ºäðèéí ... òîîò òîãòîîëîîð òóñ îðä ãàçðûã óëñûí
áîëãîæ Àæ véëäâýðèéí ÿàìàíä øèëævvëñíýýð
Äóíäãîâü àéìàã äàõü Öàãààí-Îâîîãèéí óóðõàéí íýã
öýã áîëîí àíõ íàéìàí õvíèé ávðýëäýõvvíòýé, 3000
òí ívvðñ îëáîðëîí áîðëóóëàõ óëñûí òºëºâëºãºº
õvëýýí àâ÷ àæèëëàæ ýõýëñýí òvvõòýé.
Òóñ öýãèéí àíõíû äàðãààð Íàìõàéäîðæ ãýäýã
õví àæèëëàæ áàéñàí áîë, óäààõü äàðãà íü Àæ
véëäâýðèéí ÿàìíààñ ïîëèòåõíèêóì òºãññºí Ñ.Õvvõýíæàâûã òîìèëîí àæèëëóóëñàí áàéäàã. Ýíý våýñ
áóþó 1967 îíû òàâäóãààð ñàðààñ ýõëýí áèå äààñàí
óëñûí véëäâýð áîëæ óëìààð óóðõàéí ýõëýëòèéí
áàëàíñûã çîõèîæýý. Òóñ óóðõàé íü çàõ çýýëèéí
íºõöºëä çîõèöîí 1994 îíû 12 äóãààð ñàðûí 05-íû
Çàñãèéí ãàçðûí ºì÷ õóâü÷ëàëûí êîìèññèéí õóðëûí
42 òîîò òîãòîîëîîð òºðèéí ºì÷ äàâàìãàéëñàí
Òàâàíòîëãîé ÕÊ áîëñîí áàéíà.
Îäîîãèéí Òàâàíòîëãîéí ívvðñíèé óóðõàéí
îðä ãàçàð íü ªìíºãîâü àéìãèéí Öîãòöýöèé ñóìûí
Öàãààí-Îâîî áàãèéí íóòàãò véë àæèëëàãààãàà
ÿâóóëæ áàéíà. Ãàçàðçvéí áàéðøëûí õóâüä
ªìíºãîâü àéìãèéí òºâ Äàëàíçàäãàäààñ çvví òèéø
98 êì, Öîãòöýöèé ñóìààñ 18 êì, Óëààíáààòàðààñ
550 êì-ûí çàéä äàëàéí òºâøíººñ äýýø 1500-1830
ìåòðèéí ºíäºðëºãò îðøäîã.
Çèíäàà
ͪªÖªªÐªª ÄÝËÕÈÉÄ 10-Ò ÁÀÃÒÄÀÃ
ÊÎÊÑÆÄÎà ͯ¯ÐÑÍÈÉ ÎÐÄ
Òàâàíòîëãîéí ÷óëóóí ívvðñíèé îðä íü ªìíºãîâü
àéìãèéí Öîãòöýöèé ñóìûí íóòàãò, ñóìûí òºâººñ
áàðóóí óðàãø 18 êì-ò îðøäîã. Óëààíáààòàð õîòîîñ
550êì-ò áóþó ãàçàð çvéí óðòðàãèéí 105025I-105032I
õîéä ºðãºðºãèéí 43035I-43039I ñîëáèëöîëä äàëàéí
òºâøíººñ äýýø 1500-1830 ì-èéí ºíäºðëºãò Èõ
øàíõàéí ìàññèâèéí òºâ Óëààííóóðûí õºíäèéä
áàéðëàäàã.
Îðäûí áàéðëàæ áàéãàà ðàéîí íü äîâ òîëãîäîðõîã
ãàäàðãóóòàé ãîâü õýýðèéí ávñýä õàìààðàõ áºãººä
ãàäàðãóóãèéí víýìëýõvé ºíäºðæèëò íü 1515-1560ì,
ºíäºðæèëòèéí çºðvv 5-20ì-ò õýëáýëçäýã. Îðäûí
áàéðëàæ áàéãàà ãàçàð íü ýðñ òýñ óóð àìüñãàëòàé,
æèëä äóíäàæààð 154 ìì õóð òóíàäàñ óíàäàãèéí
èõýíõ íü çóíû óëèðàëä îðäîã áºãººä á¿ðýí óóðøäàã.
Ñàëõè èõýâ÷ëýí áàðóóí áîëîí áàðóóí õîéíîîñ
ñàëõèëíà. Íàìàð áîëîí ºâëèéí óëèðàëä áàðàã
ñàëõèëäàããvé.
Îðäûí ãåîëîãèéí ñóäàëãààã ýðýë víýëãýýíèé
àæëààð îðäûí ávõ òàëáàéí õýìæýýíä áàãàíàò
ºðºìäëºãººð ívvðñíèé äàâõàðãûí õàìãèéí ãví
õýñýãò 635 ì õvðòýë ñóäàëäñàí. Óðüä÷èëñàí
õàéãóóëûã Òàâàíòîëãîé ñèíêëèíàëèéí õîéä æèãvvð
áóþó Áàðóóí ºìíºä áà Öàíõèéí îðäûí õýìæýýíä
40 êì2 òàëáàéä 320-340 ì-èéí ãvíòýé ñóäàëäñàí.
Òàâàíòîëãîéí ívvðñíèé îðäûí ívvðñò äàâõàðãûã
àãóóëàã÷ Òàâàíòîëãîé 1-74.9ì çóçààíòàé ívvðñíèé
16 äàâõàðãààñ ávðäýíý. Ýíýõvv 16 äàâõàðãààñ à÷
õîëáîãäîë ávõèé äàâõàðãà íü 0, III, IVàáâ áà IX àáâã
ãýñýí äàâõàðãà þì.
Òàâàíòîëãîéí êîêñæäîã ívvðñ íü äýëõèéí
õýìæýýíä íººöèéí õýìæýýãýýð ýõíèé 10-ò áàãòäàã.
Vvíýýñ IV äàâõàðãûí êîêñæèõ ívvðñíèé áàÿæìàëûí
ãàðö íü 66.9%-òàé áàéãàà íü Êàíàä, Àâñòðàëèéí
äýëõèéí çàõ çýýëä íèéëvvëäýã ívvðñíýýñ êîêñæèõ
÷àíàðààðàà äàâóó áàéíà.
1òí í¿¿ðñíýýñ óëñàä ºãºõ ºãººæººð óëñäàà òýðã¿¿ëýã÷

3. ÒÎÑ ÄÀÀÑÀÍ ÒÎÎÍÛ ÕÝËÝÝÐ
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
2013 оны Нэгдүгээр сар
1934-1935
3
-îíä ÷óëóóí ívvðñ áàéäàã ãýäãèéã àæèë÷ õè÷ýýíãvé àæèã÷ ãÿðõàé
íóòãèéí àðäóóä, àõìàä áóóðëóóä, óðàí äàðõ÷óóë ìýäýæ, àìüäðàë
àõóéäàà õýðýãëýæ òýìýýíä íóðóó à÷ààëæ òýýâýðëýæ áàéâ.
1936
-îíîîñ ñóì, àéìãèéí õàìãààëàëòàä àâ÷ ãàð àðãààð òvëøèíä
õýðýãëýæ ýõëýâ
1939-194
-îíîîñ ýõëýí Öîãòöýöèé ñóì äàõü véëäâýð – õîðøîîëëûí àðòåëüä
Òàâàíòîëãîéí ÷óëóó ívvðñèéã øèëævvëýí ãàð àðãààð ãàðãàí àâ÷
àéìãèéí òºâä áîðëóóëæ ýõëýâ. (àíõíûõàà àæèë véë÷èëãýýíèé
ãàðààíä ãàð÷ýý)
1966-04-18 -íû ºäºð ÁÍÌÀÓ-ûí Ñàéä íàðûí Ǻâëºëèéí 124 ävãýýð
òîãòîîëîîð òóñ îðä ãàçðûã óëñûí áîëãîæ, véëäâýðèéí àðãààð
àøèãëàõààð øèéäâýðëýí Àæ véëäâýðèéí ßàìàíä øèëævvëýí ºã÷,
Äóíäãîâü àéìãèéí Öàãààí-Îâîîãèéí ívvðñíèé óóðõàéí öýã áîëãîí
8 àæèë÷èíòàé áàéãóóëàãäàæ, àíõ óäàà 3000 òí ívvðñ ãàðãàæ óëñûí
òºëºâëºãººã õvëýýí àâ÷ àìæèëòòàé áèåë¿¿ëýâ.
1967-04-25 -íû ºäðèéí Àæ véëäâýðèéí ÿàìíû 64 òîîò òóøààëààð Ñàéä íàðûí
Ǻâëºëèéí 30-ð òîãòîîëûã víäýñëýí 1967 îíû 05-ð ñàðûí 01-íèé
ºäðººñ áèå äààñàí óóðõàéí çàõèðãàà áîëãîí áàéãóóëàâ.
1978-1980 -îíóóäàä óóëûí víäñýí òîíîã òºõººðºìævvä øèíý÷ëýãäýí 10011
ýêñêàâàòîð, Êðàç 256 àâòîñàìîñâàë, ÑÁÌ-2 ºðìèéí ìàøèí, ÝÑÄ
– 100 äèçåëü ñòàíöóóä àæèëëàæ ýõëýâ.
1980-1990 -îíä ÝÎ-5111 ýêñêàâàòîðóóä, àâòîãðåéäåð, Ò-170, Ò-130
áóëüäîçåðóóä, óóëûí véëäâýðëýëèéí òîíîã òºõººðºì溺
øèíý÷ëýí, àâòîïàðê véë÷èëãýýíèé ìàøèí òåõíèêvväýýð
øèíý÷ëýãäýí æèëäýý 120000 òí ívvðñ îëáîðëîí áîðëóóëàõ
õv÷èí ÷àäàëòàé îðîí íóòãèéí ÷àíàðòàé òîìîîõîí óóðõàé áîëîí
ºðãºæñºí þì.
1990-1991 -îíä Õºòëèéí öåìåíò øîõîéí véëäâýð, Óëààíáààòàð õîòûí 3-ð
öàõèëãààí ñòàíöàä ívvðñ íèéëvvëæ ýõëýâ.
2004
-îíîîñ ÁÍÕÀÓ-ä ívvðñ ýêñïîðòëîõ ãýðýý õèéñíýýð ýíý õóãàöààíä
ívvðñ áîðëóóëàëòûí õýìæýý ýðñ íýìýãäýæ íèéò 2.8 ñàÿ òí ívvðñ
îëáîðëîæ 2.9 ñàÿ ì3 õºðñ õóóëæ àìæèëòòàé àæèëëàâ.
2007-08-29 -íû ºäºð Òàâàíòîëãîé ÕÊ òvvõýíäýý àíõ óäàà 1 ñàÿ òí ívvðñ
ýêñïîðòîëæ 40-í æèëèéí òvvõýíä òîäîîð áè÷èãäýõ áîëñîí.
2013
ÁÍÕÀÓ-í Øèíõóà ããðóïïòýé “Ýðäýíýñ Òàâàíòîëãîé” ÕÊ, “Ýíåðæè
Ðåñóðñ” ÕÕÊ- èóäòàé õàìòðàí 20æèëèéí õóãàöààíä 1,0 òýðáóì
òîíí í¿¿ðñ ýêñïîðòëîõîîð ãýðýý áàéãóóëàâ.
Ò¿¿õèéíõýý òóðøèä Óëñ îðîí íóòãèéí ÷àíàðòàé
àâòî çàì áîëîí áàðèëãûí á¿òýýí áàéãóóëàëòûí
àæèëä õàìãèéí õÿìä ¿íýý𠺺ðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèéã
íèéë¿¿ëñýýð áàéíà.
1966 îíä àíõ í¿¿ðñ îëáîðëîëòîî ýõë¿¿ëñýí

4. 4
2013 оны Арваннэгдүгээр сар
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
Ò¿¿÷ýý
ÒÀÂÀÍ ÒÎËÃÎÉ ÀÍÕÄÀÃ× ÁÀÉÕ ÝÐÌÝËÇËÝËÒÝÉ
ÌÎÍÃÎËÄ ÕÀÌÃÈÉÍ ÀÍÕÍÛ 40ì
ÓÐÒÒÀÉ, 150 òí ÄÀÀÖÒÀÉ ÀÂÒÎϯ¯
ÀØÈÃËÀËÒÀÄ ÎÐËÎÎ
“Òàâàíòîëãîé” ÕÊ-èéí í¿¿ðñíèé óóðõàéä 40ì óðò,
150òí àâòîï¿¿ íèéë¿¿ëæ, óãñàð÷ ñóóðèëóóëàõ øàëãàã÷
ýòàëîí òóóõàé õóäàëäàí àâàõ ãýðýýíèé äàãóó 150
òí äààöòàé àâòîìàøèíû ýëåêòðîí æèíã òóðøèí
¿çýõýä õýìæèëç¿éí áîëîí ãýðýýíä çààñàí òåõíèêèéí
øààðäàëãûã õàíãàñàí ãýæ ¿çýâ. Æèíãèéí õýìæèë
ç¿éí ¿ç¿¿ëýëòèéã òîäîðõîéëîõîä MNS 5311:2003
ñòàíäàðòûí øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéíà.
Äýä á¿òýö
ªíãºðñºí, îäîî, èðýýä¿é
ÎÐÎÍ ÍÓÒÃÈÉÍ ªÌ×ÈÒ “ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ”
ÕÊ –ÈÉÍ ÒÎÑÃÎÍ ÒªÂÈÉÍ ÝÐ×ÈÌ
Õ¯×ÈÍÄ ÕÎËÁÎÃÄËÎÎ.
ÀÕÌÀÄÓÓÄÀÀ ÄÝÝÄÝËÆ
ÀÌÜÄÐÀËÄ ÍÜ ÄÝÌ ÁÎËÎÂ
Óóë óóðõàéí ñàëáàðûí õºãæèë ýð÷èìòýé ÿâàãäàæ
äýä á¿òýö ñàéæèð÷ Òàâàíòîëãîéí öàõèëãààí
äàìæóóëàõ ñòàíö õýìýýõ íýãýí øèíý àéë 2013 îíû
ýõýýð ãîâü íóòàãò ãýðýë ãýãýý íýìæ ýõëýâ. 2013
îíû õî¸ðäóãààð ñàðààñ “Òàâàíòîëãîé” ÕÊ-èéí
óóðõàéí òîñãîíîîñ òóñ Òàâàíòîëãîéí Öàõèëãààí
Äàìæóóëàõ Ñòàíö õ¿ðòýë 9êì ÖÄÀØóãàì áàðèõ,
àøèãëàõ ñóäàëãàà õèéãäýí “ÓÁÖÄÑ¿ëæýý”
ÒªÕÊ –ààñ òåõíèêèéí íºõöºë àâ÷ ÖÄÀØóãàì
áàðèõ àæëûã ã¿éöýòã¿¿ëýõýýð çàðëàñàí òåíäåðò
øàëãàðñàí “ÄÌÒÌ Òðýéä” ÕÕÊ-èàð ÖÄÀØóãàì
áàðèõ áàðèëãà óãñðàëòûí àæëûã 2013 îíû 7-ð
ñàðûí õî¸ðíû ºäðººñ ìºí îíû 8 ñàðûí 2-íû
õîîðîíä áóþó ìàø áîãèíî õóãàöààíä ÷àíàðûí
ºíäºð ò¿âøèíä ã¿éöýòãýí 8 ñàðûí 24-íä íèéò 6
áàéãóóëëàãûí 8 õ¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿í á¿õèé Óëñûí
êîìèññ àæèëëóóëæ òóñ Öàõèëãààí äàìæóóëàõ
àãààðûí øóãàìûã áàéíãûí àøèãëàëòàä õ¿ëýýí
àâëàà. Ýíý ¿éë ÿâäàë íü îðîí íóòãèéí ºì÷èò
“Òàâàíòîëãîé” ÕÊ-èéí õóâüä ýð÷èì õ¿÷íèé
áàéíãûí íàéäâàðòàé ýõ ¿¿ñâýðòýé áîëîõûí
ñàöóó öàõèëãààí ¿éëäâýðëýõýä çàðöóóëàãääàã
áàéñàí ò¿ëø, ØÒÌ, ñýëáýã õýðýãñýë áîëîí áóñàä
çàðäëûí í¿ñýð õýìíýëò áèé áîëãîæ ÷àäñàí þì.
Òàâàíòîëãîé ÕÊ-èéí õàìò îëîí, ã¿éöýòãýõ çàõèðàë
Ð.Ñýääîðæ áóñàä óäèðäëàãóóä Àõìàäûí áàÿðûí
ºäðèéã òîõèîëäóóëàí ¿å ¿åèéí àõìàä àæèë÷èääàà
õ¿íäýòãýë ¿ç¿¿ëýí õ¿ëýýí àâ÷, ãàðûí áýëãýý ãàðäóóëàí
íýãýí ºäðèéã õàìòäàà ºíãºð¿¿ëëýý. Êîìïàíèéí
ç¿ãýýñ ¿å ¿åèéí óóðõàé÷èí àõìàä àæèë÷äàà àõìàäûí
áàÿðààñ ºìíº Áýýæèí-Óòàé-Õºõ õîò ÷èãëýëèéí 10
õîíîãèéí àÿëàëä ¿íý òºëáºðã¿é àÿëóóëæ àõìàä
áóóðëóóäûíõàà ìàãíàé òýíèéëãýñýí ñàéõàí ¿éë ÿâäàë
áîëñîí þì.
Ò¿¿í÷ëýí àõìàä àæèë÷äûíõàà íèéãìèéí àñóóäàëä
÷èãëýñýí îëîí àñóóäëóóäûã óóðõàéí ç¿ãýýñ àíõààð÷
ºâºëæèëòºä çîðèóëàí õ¿í á¿ðèéã 5 òí í¿¿ðñýýð
õàíãàõ, îþóòàí ñóðàã÷äûíõ íü ñóðãàëòûí òºëáºðººñ
õºíãºëºõ, çóíû óðèí äóëààí öàãò ýëñíèé ñóâèëàëä
àìðóóëàõ çýðýã àæëóóäûã çîõèîí áàéãóóëæ ýõëýýä
áàéíà.
Ìîíãîëûí õàìãèéí àíõíû í¿¿ðñ ýêñïîðòëîã÷ êîìïàíè

5. ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
2013 оны Нэгдүгээр сар
5
Ñàíàà ñàíàà÷ëàÿ
ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ ÕÊ-ÈÉÍ ÑÀÍÀÀ×ËÀÃÀÀÐ “ªÌͪÃÎÂÜ ÀÉÌÃÈÉÍ Ç¯¯Í Á¯ÑÈÉÍ ÓÓË
ÓÓÐÕÀÉÍ ÊÎÌÏÀÍÈÓÄÛÍ ÕÀÍÃÀÌÆÈÉÍ ÀËÁÀÄÛÍ ÀÍÕÄÓÃÀÀÐ ×ÓÓËÃÀ ÓÓËÇÀËÒ –
2013” ÀÌÆÈËÒÒÀÉ ÇÎÕÈÎÍ ÁÀÉÃÓÓËÀÃÄËÀÀ
Òàâàíòîëãîé ÕÊ-èéí ç¿ãýýñ ñàíàà÷ëàí çîõèîí
áàéãóóëñàí ªìíºãîâü àéìãèéí ç¿¿í á¿ñèéí óóë
óóðõàéí êîìïàíèóäûí õàíãàìæèéí àëáàäûí àíõäóãààð
÷óóëãà óóëçàëò 2013 îíû 10 äóãààð ñàðûí 25-íû ºäºð
Òàâàíòîëãîé ÕÊ-èéí õóðëûí òàíõèìä áîëæ ºíãºð뺺.
×óóëãà óóëçàëòàä Îþó òîëãîé, Ýðäýíýñ Òàâàíòîëãîé,
Ýíåðæè Ðåñóðñ, Òàâàí Òîëãîé Òðàíñ çýðýã óóë óóðõàéí
¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã êîìïàíèóäûí òºëººëºã÷èä
îðîëöñîí ¿ð ä¿íòýé óóëçàëò áîëëîî.
×óóëãà óóëçàëò íü ªìíºãîâü àéìãèéí ç¿¿í á¿ñýä
¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà óóë óóðõàéí êîìïàíèóäûí
õàíãàìæèéí àëáàäûí àæèë÷äàä õàðèëöàí òóðøëàãà
õóâààëöàõ, îðîí íóòãèéã äýìæèæ àæèëëàõ áîëîìæèéí
òàëààð ìýäýýëýë ñîëèëöîõ, áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèé
ñóäàëãàà, õàäãàëàëò, òýýâýðëýëò áîëîí áóñàä òóëãàìäàæ
áóé àñóóäëûã øèéäâýðëýõýä ÷èãëýæ çîðèëãîî áèåë¿¿ëñýí
ñàéõàí óóëçàëò áîëëîî.
Èäýâõè ç¿òãýë
Äóóëãàõ ñîíèí
“ÈÐÃÝÍ ÁÀ ÕÓÓËÜ 10” ÖÎÃÖÎËÁÎÐ
ÀßÍÄ ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ ÕÊ ÀÌÆÈËÒÒÀÉ
ÎÐÎËÖËÎÎ
ªìíºãîâü àéìãèéí Öîãòöýöèé ñóìûí ç¿ãýýñ òóñ
ñóìàíä ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé íèéò áàéãóóëëàãà,
àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéí äóíä “Èðãýí áà Õóóëü” öîãöîëáîð
àðãà õýìæýýã çîõèîí áàéãóóëæ áàéãàà áºãººä
Òàâàíòîëãîé ÕÊ-èéí ç¿ãýýñ èäýâõè ñàíàà÷ëàãàòàé
îðîëöîæ áóóõèà òýìöýýíèé òºðºëä “Òýðã¿¿í” áàéð
ýçýëñýí áàéíà. Òóñ àðãà õýìæýý íü “Èðãýäèéí
àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõàä òºð îëîí íèéòèéí õàìòûí
àæèëëàãààã áýõæ¿¿ëýõ, óóë óóðõàéí ñàëáàðûí
õýìæýýíä áîëîí Öîãòöýöèé ñóìûí õýìæýýíä ãàð÷ áóé
õýðýã, ýðõ ç¿éí çºð÷뺺ñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àæëûã
ýð÷èìæ¿¿ëýõ, õîëáîãäîõ õóóëü òîãòîîìæ ýðõ ç¿éí àêò,
õîëáîîòîé õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëýí òºð îëîí íèéòèéí
õàìòûí àæèëëàãààã áýõæ¿¿ëýõýä ÷èãëýæ áàéãàà þì.
Öîãöîëáîð àðãà õýìæýýíèé õ¿ðýýíä ñóðãàëò
ñåìèíàð, áóóõèà òýìöýýí, õóóëü òàíèóëàõ çýðýã
àæëóóä ÿâàãäàæ áàéãàà þì.
ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÃÀÂÜßÀÒ ÒÀÌÈÐ×ÈÍ
Ã.ªÑªÕÁÀßÐ ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ ÕÊ-ÈÉÍ
ÒÀÌÈÐ×ÈÍ ÁÎËËÎÎ
Àãóó Ýâåðåñòýä 2
óäàà, õîéä Àìåðèêèéí
íî¸í îðãèë Ìàêêåíëè,
Àôðèê òèâèéí íî¸í
îðãèë Êëèìàíæàðî,
Åâðîï òèâèéí íî¸í
îðãèë
Ýëüáðóñ,
Õîéä
òóéëûí
90
ãðàäóñò
àëòàí
ñî¸ìáîò äàëáààãàà
ìàíäóóëñàí Ìîíãîë
Óëñûí
ãàâüÿàò
òàìèð÷èí Ã.ªñºõáàÿð
“Òàâàíòîëãîé” ÕÊ-èéí
òàìèð÷èí áîëëîî.
Õàéð õàëàìæ
ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ ÕÊ-ÈÉÍ Õ¯¯Õį¯Ä
ÑÓÐÃÓÓËÜÄÀÀ ÀÂÒÎÁÓÑÀÀÐ ÇÎÐ×ÄÎÃ
ÁÎËËÎÎ
Òàâàíòîëãîé ÕÊ-èéí ç¿ãýýñ àæèë÷äûí íèéãìèéí
àñóóäàëä ÷èãëýñýí ýýëæèò àæëûí õ¿ðýýíä óóðõàéí
òîñãîíîîñ Öîãòöýöèé ñóìûí ÅÁÑóðãóóëü, ̺ðººäºë
öîãöîëáîð ñóðãóóëüä ñóðàëöäàã àæèëòàí àëáàí
õààã÷äûí 30 ãàðóé õ¿¿õä¿¿äèéã Äàâààãààñ Áààñàí
ãàðàãóóäàä õè÷ýýëèéí õóâààðèéí äàãóó ¿íý òºëáºðã¿é
õ¿ðãýæ, àâ÷ ýõëýýä áàéíà.
Ýíýõ¿¿ ¿éë àæèëëàãààã ÿéöýòãýõ çàõèðàë Ð.Ñýääîðæ
ñàíàà÷ëàí õýðýãæ¿¿ëñýí áºãººä ñóðàã÷èä, àæèëòàí
àëáàí
õààã÷äûí
ç¿ãýýñ òóí ñýòãýë
õàíãàëóóí áàéãàà
íü
“Óóðõàé÷èí
áèäíèé
¿ð
õ¿¿õä¿¿ä
òàâ
òóõòàé
óíààãààð
¿ é ë ÷ ë ¿ ¿ ë æ
ñóðãóóëüäàà èðæ
î÷èæ áàéãààä áèä
ñýòãýë õàíãàëóóí
áàéíà. Àæèëäàà èë¿¿ àíõààð÷ èäýâõè ñàíàà÷ëàãàòàé
àæèëëàõ áîëîìæèéã óëàì íýìýãä¿¿ëæ áàéíà” ãýñýí
àæèë÷äûí àì äàìæñàí ÿðèàíààñ èëò ìýäðýãäýæ áàéëàà.
Ýõ ÒÀÂÀÍÒÎËÃÎÉ

6. 6
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
2013 оны Арваннэгдүгээр сар
ÒÍ Í¯¯ÐÑ
8000 ÒªÃЪÃ
/1998 îíîîñ õîéø/
ªÍªªÄÐÈÉà կÐÒÝË
1966 îíîîñ ýõëýí ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëæ
ýõýëñýí “Ýõ” Òàâàíòîëãîéí óóðõàé ìààíü ò¿¿õèéí îí
öàãèéí òóðøèä àðä îëíûõîî ºìíº õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý
áèåë¿¿ëýí “Èë÷ äóëààíûã çóóíààñ çóóíä” óðèàòàéãààð
ºíººäðèéã õ¿ðòýë àæèëëàæ áàéíà.
Òàâàíòîëãîéí óóðõàéã àíõ íýýí èëð¿¿ëñýí öàãààñ
íóòãèéí àðä èðãýä óðàí äàðõ÷óóä õýðýãëýýíäýý
õýðýãëýí òýìýýí õºñ㺺ð òýýâýðëýëò õèéäýã áàéñàí íü
ò¿¿õýíä òýìäýãëýãäýí ¿ëäñýí áàéäàã. Îí öàã óëèðàí
îäîæ íèéãìèéí áàéäàë ººð÷ëºãäºí çàõ çýýëä øèëæèæ
áàéñàí îðîî áóñãàé öàã ¿åä ÷ äîòîîäûí çàõ çýýëä
á¿òýýãäýõ¿¿íýý íèéë¿¿ëæ èðëýý.
1994 îíä êîìïàíèéí õýëáý𠺺ð÷ëºãäºí õóâüöààò
êîìïàíè áîëîí ººð÷ëºãäñºí ÷ ¿éë àæèëëàãààãàà
òàñðàëòã¿é ÿâóóëæ, 1998 îíä ºíººäðèéí ìºðäºæ
áàéãàà í¿¿ðñíèé ¿íý áàòëàãäàæ áàéñàí áºãººä 1òí
í¿¿ðñíýýñ 2966 òºãðºã àøèã îëäîã.
Òýð öàãààñ õîéø ºä㺺 15 æèë ºíãºð÷ýý. Ýíý
õóãàöààíä çàõ çýýëèéí äàãóó ¿íý õàíøèéí ººð÷ëºëò¿¿ä
àñàð èõ íýìýãäýæ ºíººäºðòýé õàðüöóóëàõàä 4-5
äàõèí íýìýãäñýí áàéäàã. Õàðèí “ýõ” Òàâàíòîëãîé
óóðõàé äîòîîä çàõ çýýëä áîðëóóëæ áàéãàà í¿¿ðñíèé
¿íèéã íýãýí õýìæýýíä òîãòâîðòîé áàðüæ àðä èðãýäèéí
íóðóóíä èðýõ à÷ààëëààñ ¿¿ðýëöýæ áàéãàà þì.
Òàâàíòîëãîé îðäûí õýìæýýíä “Òàâàíòîëãîé”
ÕÊ -èéí í¿¿ðñíèé óóðõàé ãàíöààðàà äîòîîäûí
áîðëóóëàëòûã õàðèóöàí àæèëëàæ îéðîëöîîõ àéìàã,
ñóìäóóäûí ýð÷èìûí õýðýãëýý, óëñûí ÷àíàðòàé ×îéð Çàìûí-¯¿ä, Äóíäãîâü - Óëààíáààòàð, Íàëàéõ - Òýðýëæ,
Öîãò-Îâîî - Äóíäãîâü ÷èãëýëèéí àâòî çàìóóäûí
¿íäñýí õýðýãëýýíä àøèãëàãäàæ áàéíà.
Òàâàíòîëãîé ÕÊ íü 2000 îíîîñ îäîîã õ¿ðòýë 15
æèëèéí õóãàöààíä äîòîîäûí çàõ çýýëä 1òí í¿¿ðñèéã
8000 òºãðºãººð æèëäýý 90-100ìÿí.òí í¿¿ðñ íèéë¿¿ëæ
èðñýí áºãººä ¿¿íýýñ 50-60ìÿí.òí í¿¿ðñèéã íü 10-12
ñàðûí õîîðîíä ºâºëæèëòºä áýëòãýõ çîðèëãîîð 6400
òºãðºãººð õÿìäðàëòàé ¿íýýð áîðëóóëäàã. Òàâàíòîëãîé
ÕÊ-èéí í¿¿ðñ õºðñíèé õàðüöàà 2000 îíä 0.8 áàéñàí
áîë 2013 îíä 4.1 áîëæ òóõàéí ¿åòýé õàðüöóóëàõàä
5 äàõèí èõýñ÷ ¿éë àæèëëàãààíû çàðäàë øóóä
õàìààðàëòàéãààð ºññºí áàéíà.
ªìíºãîâü÷óóä Äýëõèéä õàìãèéí õÿìä í¿¿ðñ õýðýãëýäýã

7. ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
2013 оны Нэгдүгээр сар
7
ªíººäºð
ÒÎÎÍ ÕÝËÝÝÐ ÌÀÍÀÉ ÀÌÆÈËÒ
Íèéò
30 ñàÿ òí
Óëñàä
í¿¿ðñ îëáîðëîñíû
5
407,5 òýðáóì ¥
25
ñàÿ òí
ñàÿ òí
Äîòîîä
ñ¿¿ëèéí 10 æèëä
Ýêñïîðò
òàòâàð òºëñºí
“Òàâàíòîëãîé” ÕÊ –èéí íèéò õóâüöààíû 51 õóâèéã
ªìíºãîâü àéìãèéí 60,000 èðãýí, ¿ëäñýí 49 õóâèéã
äýëõèéí 23 îðíû 1000 ãàðóé èðãýí, àæ àõóéí íýãæ
ýçýìøèæ áàéíà. Ýíý óòãààðàà Ìîíãîëûí õºðºíãèéí
áèðæýä õóâüöààãàà àðèëæñàí êîìäàíèóäààñ õàìãèéí
îëîí îðíû èðãýä õóâüöààã íü ýçýìøäýã ìîíãîëûí
¿íäýñíèé êîìïàíè þì.
ªíººäðèéí áàéäëààð 2 óóðõàéí 169 ãà òàëáàéí
149 ãà òàëáàéä àøèãëàëò ÿâóóëæ áàéíà. Ëèöåíçèéí
òàëáàé äàõü 125.1 ñàÿ òîíí ãåîëîãèéí òààìàã
íººöººñ àøèãëàëòûí õóãàöààíä 30 ñàÿ òîíí í¿¿ðñèéã
îëáîðëîí áîðëóóëñàí. Ìàíàé óóðõàéí õóâüä 2004
ªìíºãîâü àéìàãò
îíîîñ í¿¿ðñ ýêñïîðòëîõ àæëûã ýõë¿¿ëñíýýð Ìîíãîë
óëñûí ãàäààäàä í¿¿ðñ áîðëóóëàõ ãàðàà ýõýëæýý. Òýð
öàãààñ õîéø Òàâàíòîëãîé ÕÊ ýêñïîðòîä 25 îð÷èì ñàÿ
òîíí í¿¿ðñ áîðëóóëààä áàéíà. 2013 îíä 9,7 ñàÿ ìåòð
êóá õºðñ õóóëæ, 2 ñàÿ òîíí í¿¿ðñ îëáîðëîí áîðëóóëàõ
òºëºâëºãººòýé àæèëëàæ áàéãààãààñ 2.6 ñàÿ òîíí
í¿¿ðñ îëáîðëîí áîðëóóëæ òºëºâëºãººíèé áèåëýëò
118%, 7,2 ñàÿ ìåòð êóá õºðñ õóóëæ òºëºâëºãººíèé
áèåëýëò 74%-òàé àæèëëàæ áàéíà. Õ¿ëýýãäýæ áàéãàà
ã¿éöýòãýëýýð 3.0 ñàÿ òîíí õ¿ðòýë í¿¿ðñ îëáîðëîí
áîðëóóëàõààð àæèëëàæ áàéíà.
ªìíºãîâü àéìàãò
100 ÒÝÐÁÓÌ ¥
-èéí
íîãäîë àøèã
ºãñºí
áèé
áîëãîîä
áàéíà.
Áèä ªìíºãîâü àéìãèéí í¿¿ðñíèé õýðýãëýýã äàíãààðàà õàðèóöàæ àæèëëàäàã

8. 8
ТАВА ТОЛГОЙН ЭДЭЭ
ТАВАН ТОЛГ Й МЭДЭЭ
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
ЛГОЙ
Э
2013 оны Ар аннэгдү эр сар
2013 оны Арваннэгдүгээр сар
013
01
1
Арваннэгдүгээр а
р аннэ
н
нн
ар
Ìàíàé õóâüöààã Äýëõèéí 23 îðíû èðãýí, àæ
àõóéí íýãæ¿¿ä ýçýìøäýã
Íèéò õóâüöàà ýçýìøèã÷èä áîëîí õàìòðàí àæèëëàäàã òóñëàí
ã¿éöýòãýã÷ õóâü õ¿í, áàéãóóëëàãà òà á¿õýíäýý òàëàðõàë
èëýðõèéëýí, öààøäûí àæèë õºäºëìºð òàíü ¿éëñýýðýý óóëûí
îðãèë ìýò ºíäºð ¿íýëýìæýýðýý öýëìýã òýíãýð ìýò ºíãºëºã
áàéõûã õ¿ñýí åðººå!
ТАВАН ТОЛГОЙН МЭДЭЭ
“ ЭЗЭН СҮЛД” ХХК-д эхийг бэлтгэж хэвлэв.
Ýðõëýí ãàðãàñàí:
“Òàâàí òîëãîé” ÕÊ
Дугаарыг бэлтгэсэн:
Т.Жамбал
Редактор:
Ч.Төрмандах
Эхийг бэлтгэсэн:
Ш.Болор