Forum voor Democratie kijkt vol vertrouwen naar het vervolg van de coalitiebesprekingen in de provincie Overijssel.

1. Persbericht Forum voor Democratie, dinsdag 24 april 2019
Forum voor Democratie kijkt vol vertrouwen naar het vervolg van de coalitiebesprekingen in de
provincie Overijssel. Deze krijgen een vervolg zonder PvdA als deelnemende partij in een
beoogde coalitie met CDA, VVD, FvD en CU. Fractievoorzitter Johan Almekinders (FvD): ‘natuurlijk
zijn we zwaar teleurgesteld over de opstelling van PvdA. Maar het in de informatiefase gelegde
fundament is stevig’.
Op woensdag 17 april adviseerde informateur Geert Jansen een coalitie te vormen van CDA, FvD,
VVD, CU en PvdA. Nog geen dag later plaatste de PvdA zichzelf abrupt buiten de coalitievorming.
Woensdagavond 24 april debatteren de Provinciale Staten van Overijssel over de stand van zaken
en het vervolg.
Onderhandelingen tot een goed einde brengen, is geen vanzelfsprekendheid. Toch ervaart FvD
de abrupte wending van PvdA als bijzonder teleurstellend, zegt Johan Almekinders. Hij bedankt
de partij voor de bijzonder constructieve houding en prettige samenwerking in het voortraject,
waarin over en weer vertrouwen is uitgesproken.
Almekinders: ‘En dan toch deze stap. Nog voor de inkt van het advies was opgedroogd, heeft
PvdA zich volslagen onverwacht teruggetrokken. Het voelt als schoffering voor de zorgvuldige
werkwijze van informateur Geert Jansen. Plotseling blijken weloverwogen afspraken die volgen
op intensieve en constructieve gesprekken niet meer te gelden. Betrouwbaarheid en bestuurlijke
stabiliteit zijn ondergeschikt aan krachten buiten onze provincie die de PvdA uit balans brengen.’
Informateur Geert Jansen is als informateur het proces van de informatie ingegaan met het
stellen van een aantal vragen aan alle fracties. Voorafgaand aan het Statendebat van vanavond
geeft FvD de antwoorden vrij. (Bijlage 1). FvD voegt ook de speerpunten en accenten toe voor de
periode 2019-2023 (Bijlage 2). Dit betreft ook een antwoord op een vraag van de informateur,
namelijk als voorbereiding op het vervolggesprek met de zes fracties.
Tot zover dit Persbericht.
Vriendelijke groet,
Johan Almekinders
Provinciale Staten van Overijssel
Fractie Forum voor Democratie
e. overijssel@fvd.nl

2. BEANTWOORDING J. ALMEKINDERS/ FORUM VOOR DEMOCRATIE
Geachte heer Jansen,
U hebt verzocht om een antwoord op drie vragen om nader invulling te geven aan de drie criteria
in de unaniem aangenomen motie M1 tijdens het duidingsdebat van Provinciale Staten van de
uitslag van de verkiezingen. Met waardering voor uw voortvarende start als informateur, heeft de
fractie van Forum voor Democratie (FvD) hierop de navolgende visie.
1. Wat zijn naar uw oordeel de komende periode de belangrijkste inhoudelijke opgaven voor de
provincie Overijssel?
a. Aan welke onderwerpen kent u het grootste gewicht toe?
o Provincie Overijssel heeft een slagvaardig bestuur dat transparant te werk
gaat, dat dicht bij de inwoners bestuurt en dat bij voortduur bereid is zich te
verantwoorden. De provincie treedt faciliterend op en houdt het primaat van
de samenleving voor ogen. Het middenbestuur neemt een bescheiden rol in
die past bij een overheid die zich terughoudend opstelt waar mogelijk en
doortastend waar nodig. De provincie stuurt actief op vermindering van
regels en lasten voor inwoners, de veelvormigheid aan instellingen die de
samenleving in zijn veelkleurigheid vertegenwoordigen en de ondernemers.
Provincie Overijssel kent grote waarde toe aan de cultuur en tradities in de
samenstellende gebieden die deze provincie bij elkaar genomen in de loop
van de tijd hebben gevormd en nog steeds maken tot wat deze is.
o FvD heeft een aantal speerpunten en accenten in het verkiezingsprogramma
die in een op te stellen coalitieakkoord herkenbaar dienen bij te dragen aan
de in te zetten bestuurlijke koers:
✓ Een transparant bestuur dat de verbinding met de samenleving
van Overijssel zoekt. Een provinciaal bestuur dat duidelijk koerst op
een programmatische aanpak en tegelijk recht doet aan de eigenheid
van de politieke partijen in Provinciale Staten. Een krachtig, stabiel
bestuur dat in staat is wendbaar in te spelen op de dynamiek van
ontwikkelingen die zich in de periode 2019-2023 zullen voordoen.
✓ Een energietransitie met een nuchtere aanpak die faciliterend is,
met een realistisch tijdpad, die nadrukkelijk rekening houdt met
betaalbaarheid boven dwang, die een werkbare aanpak verkiest
boven ideologische gedrevenheid. In de energietransitie dienen
alternatieven voor zonneweiden en windmolenparken voorrang te
krijgen.
✓ Aandacht voor de eigenheid van Overijssel zoals gevormd in de
geschiedenis en tot uiting komend in de culturele uitingen en
maatschappelijke eigenheid van de samenstellende delen van de
provincie.
✓ Streven naar lage lasten voor inwoners van en ondernemers in
Overijssel. Het betekent een kritische blik op uitgaven van de
Bijlage 1

3. provincie, het terugdringen dan wel verlagen van subsidies en het
substantieel verlagen, wat verder gaat dan alleen het bevriezen, van
de provinciale opcenten motorrijtuigenbelasting.
✓ Bevorderen van een gunstig ondernemingsklimaat waarin de
positie van kleine zelfstandigen en het MKB wordt versterkt, dat
innovatie stimuleert en dat regels terugdringt en lasten vermindert.
✓ Waarborgen van voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor de
agrarische sector, met natuurbeheer dat geen onnodige en
overbodige beperkingen oplegt.
✓ Werken aan een bereikbaar Overijssel, wat investeringen betekent in
digitale infrastructuur en verkeersinfrastructuur (water, wegen,
spoor, fietsen).
✓ Stimuleren van innovatie en economische slagkracht, bijvoorbeeld in
de Kennisregio Twente en Regio Zwolle. Ook de aansluiting van
onderwijs en bedrijfsleven en het stimuleren van deeleconomie zijn
zaken die om een vernieuwende aanpak vragen.
✓ Ruimte mogelijk maken voor wonen en zorg, onder meer door het
voorkomen van stroperige besluitvorming en het opheffen van
bureaucratische blokkades. Stimuleren van vernieuwing door
bijvoorbeeld generatiebestendig wonen, combineren van wonen en
zorg en wonen in niet-verhuurde kantoorruimte.
b. Wat zou uw partij daarbij moeten of kunnen betekenen?
o Als brede maatschappelijke beweging wil FvD zich inzetten voor een nuchter
en zakelijk bestuur van provincie Overijssel dat betrokkenheid en draagvlak
boven ideologisch gedreven bemoeizucht stelt. In de optiek van FvD is politiek
actief zijn een kwestie van scherp voor de wind zeilen op de inhoud en fair
zijn in de persoonlijke verhoudingen. De fractie van FvD treedt fris en vol
goede moed aan in de Provinciale Staten. Er zijn geen enkele belemmeringen
in de persoonlijke sfeer die een succesvol proces om tot een coalitie te komen
in de weg staan. Integendeel, zoals uit opmerkingen in het duidingsdebat van
donderdag 27 maart 2019 over de kennismaking met de fractie bleek.
c. Welke inhoudelijke vraagstukken vragen naar uw oordeel een breed draagvlak?
o Voor FvD is een breed gedragen coalitieakkoord de basis voor samenwerking.
Overeenstemming zal in ieder geval dienen te bestaan over de volgende
inhoudelijke uitgangspunten:
✓ Een provincie die zich als middenbestuur nadrukkelijk weet te
begrenzen in de taakopvatting.
✓ Een bestuur met een sober financieel beleid die de lasten voor de
inwoners van Overijssel merkbaar verlaagt en bureaucratie voorkomt
en vermindert.
✓ Een beleid dat energietransitie faciliteert en stimuleert in plaats van
verplicht en dwingt.
d. Waar verwacht u dat het de meeste moeite kost om overeenstemming over te
bereiken?

4. o Van de speerpunten waaraan FvD grote waarde toekent, zullen er naar het
inzicht van heden twee bijzondere aandacht behoeven. Het gaat om de wijze
waarop de provincie de energietransitie vormgeeft (tempo en vorm, zonder
dwang) en de substantiële lastenverlaging voor de inwoners van Overijssel.
o FvD respecteert afspraken en lopende processen waaraan betrokken partijen
zich hebben gecommitteerd en waar redelijkerwijze geen bijstelling mogelijk
is zonder afbreuk te doen aan politieke en bestuurlijke geloofwaardigheid. Dit
uitgangspunt vooropgesteld, acht FvD het alleszins redelijk en aanvaardbaar
lopende processen waarover verschil van inzicht bestaat of mocht rijzen op
hun merites te beoordelen en desgewenst bij te stellen.
o Voor het overige hecht FvD grote waarde aan een transparant proces om tot
een coalitie te komen. Een volstrekte openheid, waarbij al het besprokene
meteen op straat ligt, werkt alleen voor de bühne. Dit laat onverlet, dat FvD
concrete afspraken wil maken over een optimale open communicatie tijdens
het proces. Wie heeft de regie, welke ruimte hebben partijen, hoe gaan de
onderhandelaars om met uitingen in de media als het gaat om de inhoud en
ontwikkelingen? Over dit soort zaken bestaat wat FvD betreft van meet af aan
helderheid.
2. Welke coalitiesamenstelling doet volgens u het meeste recht aan de verkiezingsuitslag?
a. Aan welke samenstelling zou u bij voorkeur een bijdrage willen leveren?
o Met zes zetels in de Provinciale Staten van Overijssel is FvD met afstand de
grote winnaar van de verkiezingen. Ontdaan van alle nuances laat een korte
duiding zien, dat de kiezers voor ongeveer een derde deel van PVV, een derde
deel van CDA en een derde deel van partijen links van het politieke spectrum
komen. Daarmee is een afgetekende verschuiving naar rechts te zien. Deze
verkiezingsuitslag rechtvaardigt de vorming van een coalitie rechts van het
centrum. De algemene teneur in het duidingsdebat ondersteunt deze
opvatting.
o In het duidingsdebat bleek, dat bij de meeste partijen de bereidheid bestaat
te onderzoeken welke kansen er inhoudelijk zijn, in aanmerking genomen de
programma’s van de partijen, om een aansprekende bestuurlijke ambitie neer
te leggen. FvD is bereid en beschikbaar om bestuurlijke verantwoordelijkheid
te dragen in een coalitie. FvD sluit geen enkele partij uit. Wel past bij het
beleid en bestuur waarvoor FvD zich inzet de eenvoudige constatering dat het
vormen van of deelname aan een linkse coalitie niet voor de hand ligt. FvD
kent voor samenwerking zwaar gewicht toe aan de vraag in welke mate de
eigen speerpunten en accenten voldoende herkenbaar een plaats krijgen in
het bestuursakkoord. Een ander wezenlijk aspect is het zicht op bestuurlijke
kwaliteit en stabiliteit. Alles afwegend, gerekend met het streven naar een
coalitie die steunt op een meerderheid van de zetels in Provinciale Staten, ziet
FvD het vormen van een samenwerking tussen CDA, FvD en VVD als basis om
tot een kansrijke coalitie te komen. Dit sluit ook aan bij het uitgangspunt dat
FvD uit is op het richting geven aan de nieuw in te zetten koers, waarvan de
eigen speerpunten en accenten zijn benoemd, zonder uit te zijn op een

5. afrekening met het huidige bestuur. In de samenwerking tussen CDA, FvD en
VVD zijn een paar varianten denkbaar om tot een coalitie te komen.
o Een samenwerking tussen CDA, FvD, VVD en CU is een coalitie die bestaat uit
de grote winnaar van de verkiezingen en van drie partijen die deel uitmaken
van de huidige coalitie. Deze samenstelling biedt, gelet ook op de bestuurlijke
verhoudingen afgelopen jaren op het provinciale vlak, de basis om tot een
vruchtbare samenwerking te komen. Deze coalitie steunt op een meerderheid
van 25 van de 47 zetels. Daarbij is goed denkbaar dat SGP zich inhoudelijk kan
vinden in de hoofdlijnen van het beleid, zodat de meerderheid feitelijk zelfs
27 van de 47 zetels bestrijkt. Het is verstandig deze overweging nadrukkelijk
een plaats te geven bij het vormen van een coalitie.
o Een andere mogelijkheid waarvoor FvD open staat, is een rechtse coalitie van
CDA, FvD, VVD en PVV. Deze coalitie kan op een kleine meerderheid van 24
zetels in Provinciale Staten rekenen. VVD en PVV hebben zich in een motie
uitgesproken voor een zo snel mogelijk onderzoek van deze optie. FvD heeft
in een stemverklaring aangegeven deze mogelijkheid inbegrepen te achten bij
de opdracht die de unaniem aanvaarde motie aan de informateur heeft
meegegeven.
o Wat eventueel denkbaar is, is een coalitie van CDA, FvD, VVD en PvdA. Deze
variant heeft zonder meer niet de primaire voorkeur van FvD, maar kan een
te onderzoeken alternatief zijn wanneer samenwerking met CU niet mogelijk
zou blijken te zijn.
b. In welke vorm? Deelnemen of anderszins steunen?
o FvD hecht aan geloofwaardigheid en herkenbaarheid. FvD zal in geen geval
steun verlenen aan welke coalitie dan ook waaraan de partij zelf geen deel zal
nemen. In dat geval zal FvD per onderwerp en per situatie een geheel eigen
afweging maken, ongehinderd door eventuele knellende afspraken om steun
te verlenen die de partij tot onnodige, te vermijden compromissen dwingen.
3. Wat kenmerkt een stabiele en slagvaardige samenwerking en wat is daar voor nodig? Wat
vereist dat van een komend college en van de partijen in PS?
o Goede onderlinge persoonlijke verhoudingen.
o Vertrouwen in een politiek-bestuurlijk verantwoorde opstelling.
o Inhoudelijke helderheid en overeenstemming over zeker de wezenlijke zaken.
o Consistente commitment bij de gezamenlijk ingezette koers voor 2019-2023
en gemaakte afspraken daarover.
o Ruimte voor onderling onderscheid en profilering in zaken waarin verschillen
van inzicht mogelijk zijn.
o Doordachte, optimaal ingerichte processen van besluitvorming die recht doen
aan alle belangen.
o Coalitiebreed zoeken naar draagvlak in de samenleving, in het bijzonder bij
besluitvorming over zaken die een grote impact hebben op de inwoners van
Overijssel.
o Rolzuiverheid, respect, transparantie en verantwoording.
o Bestuurlijke kwaliteit.

6. Tot zover onze bijdrage. Mocht u behoefte hebben aan een nadere toelichting, verheldering of
aanvulling, dan sta ik daarvoor open.
Vriendelijke groet,
Johan Almekinders
Provinciale Staten van Overijssel
Fractie Forum voor Democratie

7. FORUM VOOR DEMOCRATIE
~ SPEERPUNTEN EN ACCENTEN ~
2019-2023
INHOUD
1. INLEIDING
2. SPEERPUNTEN
1. Draagvlak
2. Lastenverlaging
3. Energietransitie
3. ACCENTEN
1. Ruimtelijke ontwikkeling en waterbeheer
2. Milieu en energie
3. Vitaal platteland
4. Mobiliteit
5. Regionale economie
6. Culturele infrastructuur en monumentenzorg
7. Kwaliteit openbaar bestuur
8. Gebiedsontwikkelingen
9. Sociale kwaliteit
10. Bedrijfsvoering
Bijlage 2

8. 2
1. INLEIDING
Om tot de vorming van een coalitie te komen, brengt Forum voor Democratie in de besprekingen
drie speerpunten in en een aantal accenten die aansluiten op de visie van FvD op de rol, houding
en het functioneren van de overheid in het algemeen en provincie Overijssel in het bijzonder.
Het is nodig te komen tot een coalitieakkoord met een heldere koers en duidelijke afspraken en
doelstellingen. Dit document beoogt hieraan een bijdrage te bieden. Werkende weg kan tot een
verdieping en een concrete invulling worden gekomen. Het bestuur is daarmee allerminst in een
keurslijf van gewapend beton gegoten. Bij een aanspreekbaar bestuur van de provincie passen
Provinciale Staten met herkenbare partijen die de mogelijkheid hebben wendbaar in te spelen op
onvoorziene omstandigheden en politieke, economische en maatschappelijke ontwikkelingen die
zich komende jaren kunnen voordoen. Daar hebben onze inwoners recht op.
Na een toelichting in hoofdstuk 2 op de speerpunten volgt in hoofdstuk 3 de uitwerking van een
aantal concrete accenten die FvD legt in de periode 2019-2023. Daarbij is het streven om voor de
overzichtelijkheid de ordening aan te houden van de kerntaken zoals deze staan opgenomen in
de begroting van provincie Overijssel.

9. 3
2. SPEERPUNTEN
FvD wil overeenstemming bewerkstelligen over drie speerpunten. De uitgangspunten hiervan zijn
helder. Het gaat om drie zaken: draagvlak, lagere lasten en een nuchtere energietransitie. Dit
hoofdstuk geeft scherpte aan de speerpunten.
1. Draagvlak
FvD streeft naar een transparant bestuur dat de verbinding met en draagvlak in de samenleving
van Overijssel zoekt. Voor FvD is belangrijk dat de coalitie voltallig en vol overtuiging bestuurt met
de verbinding met de Overijsselse samenleving voor ogen. Naarmate het om zaken gaat die
ingrijpender zijn, is het des te meer van belang om draagvlak te hebben én te houden. De
provincie dient welbewust te voorkomen dat het takenpakket bewust of sluipend uitdijt, al dan
niet met nieuwe bestuurlijke structuren.
Het uitgangspunt is minder overheid en meer inwoner. Het gaat FvD niet om het verzinnen van
revolutionaire constructies die nog nooit zijn vertoond. Het gaat vooral om een houding, namelijk
van ruim baan voor eigen initiatief, van alert bureaucratie tegengaan, van onnodige praatcircuits
voorkomen en kappen in knellende regels. Bij het formuleren van ambities in beleid en bestuur is
het noodzakelijk dat beide partijen elkaar op hetzelfde niveau ontmoeten.1
De basis daarvoor is
het vertrouwen van de overheid dat de samenleving van Overijssel krachtig genoeg is om zelf
richting te kiezen. Het is mogelijk om onze inwoners nog nadrukkelijker dan nu het geval is aan
de voorkant van processen te betrekken (N35). Wanneer zich de gelegenheid voordoet, kan dat
rechtstreekse raadpleging van de inwoners betekenen, alsdan nader vorm te geven zodat de
inbreng op een passende wijze tot zijn recht komt. Het impliceert ook de wil om tussentijds
beleid en projecten, of een bestuurlijke aanpak bij te stellen, als blijkt dat draagvlak ontbreekt, of
wanneer zich ontwikkelingen voordoen of er omstandigheden zijn die daartoe noodzaken.
Draagvlak vraagt ook om een provincie die zich in Den Haag nadrukkelijk inzet voor de belangen
van Overijssel. Het is van wezenlijk belang dat het Rijk alsmede de Europese Unie bijdragen aan
ontwikkelingen in onze provincie die het belang van Nederland als geheel ten goede komen. Het
vergt een provinciebestuur dat bereid is om een gezonde mate van politieke assertiviteit aan de
dag te leggen wanneer besluitvorming van het Rijk botst met de belangen van Overijssel.
1
De dubbele participatieladder kan dienstbaar zijn bij het beantwoorden van de vraag in welke gevallen welk niveau van
participatie mogelijk is. De dubbele participatieladder laat zien dat beide partijen elkaar moeten ontmoeten op hetzelfde
niveau van invloed en verwachtingen daarover om tot goede inbreng en samenwerking te komen.

10. 4
2. Lagere lasten
FvD is voor het verlagen van de provinciale opcenten voor de motorrijtuigenbelasting. Het past
bij een overheid met een sobere financiële huishouding met een nadrukkelijk besef welke taken
wél en zeker ook welke taken níet bij het middenbestuur thuishoren. Het past bij een overheid
die zijn rol krachtig invult waar nodig en terughoudend waar mogelijk. Het uiteindelijke streven is
gericht op het afschaffen van deze belasting.
Bevriezing of een gefaseerde verlaging zijn serieuze opties. Zo kan de lastenverlaging in de loop
van vier jaar een zachte landing krijgen zonder onoverkomelijke gevolgen voor de provinciale
begroting. Voor FvD is het geen op voorhand uitgemaakte principekwestie dat de dekking op een
specifiek aantal terreinen moet worden gezocht. In het vervolg van de besprekingen kunnen de
contouren over hoe en wat de haalbaar is, gaandeweg scherper worden. Wel is er een
denkrichting op hoofdlijnen.
FvD merkt terzijde op er voorstander van te zijn dat de opcenten zoveel mogelijk worden besteed
aan de provinciale infrastructuur die betrekking heeft op alles wat met mobiliteit heeft te maken.
Het is een goede zaak, zoals het rapport van de Rekenkamer aangeeft, dat mobiliteit een groter
deel van de begroting gaat uitmaken. De huidige verhouding in de begroting tussen uitgaven aan
openbaar vervoer en een veilige en goede bereikbaarheid voor het autoverkeer is uit balans
3. Energietransitie
FvD is voorstander van een samenleving die duurzaam met natuurlijke hulpbronnen omgaat. De
energietransitie is positief te duiden, hoewel het geen doel op zich is. FvD koppelt dit met klem
los van ideologische gedrevenheid die het religieuze domein naar de kroon steekt. Een nuchtere
aanpak; beide benen op de grond. Duurzaamheid gefaseerd invoeren, haalbaar, op een manier
waarvoor breed draagvlak is. Dáár gaat FvD voor.
Dat betekent voor FvD een beleid en bestuurlijke aanpak zonder onrealistische doelstellingen of
tijdschema’s waarbinnen zaken moeten met stoom en kokend water (al dan niet kolen gestookt)
worden verwezenlijkt. Voor de provincie bestaat geen enkele noodzaak voor een overspannen
beleidsagenda om het klimaat te redden. Overijssel voert geen eigenstandig klimaatbeleid dat
nog verder gaat dan hetgeen waartoe de rijksoverheid ons al opdraagt.
De provinciale overheid steekt wat FvD betreft geen enkele energie in windmolens, windparken
en zonneweides. Zonnepanelen kunnen worden geplaatst op daken, die er in overvloed zijn, en
langs verkeersinfrastructuur, zoals op- en afritten of geluidsschermen. Windturbines dienen na
de gebruiksfase volledig te worden ontmanteld. Duurzaam energie opwekken en benutten
behelst een breed palet aan te onderzoeken mogelijkheden. Te denken valt aan ontwikkelingen
aardwarmte, biobrandstof, mestvergisters, waterstof, thorium, energie uit turbines in stromend

11. 5
water en het kanaliseren van restwarmte. Sommige zijn op korte termijn mogelijk, andere vergen
onderzoek en verdere uitwerking.
FvD is verklaard tegenstander van het inzetten van bestuurlijke en beleidsmatige dwangmiddelen
door de provincie. De provincie faciliteert en stimuleert. Maar de provincie legt niets dwingend
op en jaagt Overijssel niet op kosten omdat ‘het klimaat’ zo snel mogelijk moet worden gered.

12. 6
3. ACCENTEN
FvD heeft in het programma voor provincie een aantal kernpunten staan die zich, in aansluiting
op de landelijke standpunten, prima in provinciale doelstellingen laten vertalen. Dit hoofdstuk
bevat een verdere verbreding met de accenten voor de periode 2019-2023.
1. Ruimtelijke ontwikkeling en waterbeheer
1. Waarborgen waterveiligheid, gezamenlijk optrekken met waterschappen.
2. Milieu en energie
1. Zie speerpunt Energietransitie.
2. Versoepeling van de regels inzake asbestsanering. Indien de rijksoverheid eist om vóór
2025 alles asbestvrij te hebben, dan dient hiervoor voldoende compensatie te zijn.
3. Aanjagende rol voor een milieuvriendelijk en efficiënt afvalbeleid door innovatieve
methoden en technieken. Hiermee kan ook afvaldump in de natuur worden tegengegaan.
3. Vitaal platteland
1. Waarborgen van voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voor een duurzame, innovatieve
en robuuste agrarische sector, met de focus op vereenvoudiging van wet- en regelgeving.
2. Volksgezondheid en dierenwelzijn gaan hand in hand. Streven naar een gezonde
leefomgeving voor zowel mens als dier. Moderne stallen en bedrijfsvoering met oog voor
dier en milieu zijn belangrijk, dus ruim baan voor agrariërs die hierin willen investeren.
Zonder intensieve veehouderij verslechtert het circulaire voedselsysteem (zo worden in
het varkensvoer veel restproducten uit de voedselindustrie verwerkt).
3. Daar waar nog invloed kan worden uitgeoefend, is het nodig te streven naar een betere,
haalbare, praktische invulling Natura 2000 gebieden. Meer draagvlak en betrokkenheid
vanuit bewoners in het gebied is daarbij noodzakelijk.
4. Zorgen dat er meer mogelijkheden ontstaan om vrijgekomen agrarische bebouwing (VAB
regeling) om te vormen naar een nieuwe bestemming. Minder regels, snellere
procedures.
5. Goed wildbeheer is essentieel. Onderdeel hiervan is de jacht. Steun voor het weidelijk
jagen en de jacht uitgevoerd door vakkundige jagers.
6. Behoud flora en fauna, zoals de unieke populatie weidevogels in Overijssel, door steun
landgoedeigenaren en agrariërs, in samenwerking met waterschappen.

13. 7
7. Zorg voor behoud van het historisch landschap (onder meer houtwallen).
8. Goede balans tussen economie en ecologie. Natuurbeheer dat geen onnodige en
overbodige beperkingen oplegt. Bescherming natuur goed afwegen tegen de negatieve
effecten van eventuele bescherming. Voorkomen, met inachtneming vigerende
wetgeving, dat milieuorganisaties eindeloos en onnodig bouwprojecten kunnen
‘frustreren’.
9. Behoud van bossen, geen grootschalige boomkap voor ‘nieuwe natuur’/ verschraling
landschap.
10. Steun voor landgoederen, dit cultureel erfgoed staat onder zware druk doordat steeds
meer particuliere landgoedeigenaren de lasten niet meer kunnen dragen. Hierdoor dreigt
verval en versnippering.
11. Kwetsbare natuurgebieden zo nodig (tijdelijk) sluiten voor publiek, natuurbescherming
betekent ook dat sommige gebieden ontoegankelijk zijn voor mens/recreant.
12. Zorg voor goede infrastructuur in opengestelde natuurgebieden die de recreatie ten
goede komen. Tevens zorgdragen voor een goede verdeling van de belasting in een
gebied. Denk hierbij aan mountainbikeroutes, paardenroutes, wandelpaden,
parkeervoorzieningen enzovoorts.
13. Provinciebrede aanpak in de bestrijding van de eikenprocessierups.
14. Meer wildtunnels bij natuurgebieden langs N-wegen voor de verkeersveiligheid en
bescherming van fauna.
15. Geen vruchtbare landbouwgrond opofferen voor windmolens en zonneweides.
16. Stimuleren van de groen- blauwe diensten met voldoende financiële ruimte.
17. Actievere inzet op landbouwstructuurverbetering in het buitengebied voor wateropgaven,
natuurinclusieve landbouw en kringlooplandbouw.
4. Mobiliteit
1. Zie speerpunt Lastenverlaging.
2. Werken aan een bereikbaar Overijssel betekent investeren in digitale infrastructuur en
verkeersinfrastructuur. Hiervoor is het nodig actief en hard in te zetten op bijdragen van
het Rijk en van de Europese Unie.
o Vierbaans (2x2) maken N35 en N502
.
o Doorstroming N36 verbeteren.
o Inzetten op zesbaans en zo nodig achtbaans (2x3 of 2x4) maken A28 met
inachtneming van noodzakelijke aanpassing aansluiting op provinciale en lokale
infrastructuur.
o Knellende problematiek, zoals de noodzaak van een goede doorstroming bij
Mariënheem.
2
In het BO Mirt 2017 zijn afspraken gemaakt over de planning van de opwaardering van de N50 Kampen - Kampen Zuid
tot 2x2 100 km uur autoweg. In december 2017 is de startbeslissing genomen. De studie naar ontwerp en raming wordt
uitgevoerd in 2019. <https://begroting2019.overijssel.nl/>

14. 8
o Aantrekkelijk maken infrastructuur voor vrachtverkeer (doorstroming, parkeren,
ontsluiting bedrijventerreinen).
3. Goederenvervoer over water vraagt investeringen:
o Sluizen Eefde en sluis Kornwerderzand.
o Terminals Almelo, Deventer en Hengelo.
o Logistieke knooppunten Port of Twente en Port of Zwolle
o Uitbouw Twentekanaal.
4. Spoor levert een wezenlijke bijdrage aan personen- en goederenvervoer:
o Actieve medewerking aan realisatie stations Bathmen, Staphorst en Bergentheim.
o Kwalitatief hoogwaardige verbinding met Duitsland.
o Spoorboekje dat aansluit op de wens van reizigers (verlenging in de avond).
5. Investeren in fietsen (provinciale netwerken voor recreatief en snel fietsen).
6. Bevorderen verkeersveiligheid (fysiek en gedragsbeïnvloeding).
7. Goed onderhoud aan verkeersinfrastructuur (wegen, kunstwerken).
8. Voldoende parkeerruimte bij P&R’s en carpoolplaatsen en aantrekkelijke, slimme
inrichting.
9. Uitbreiding Lelystad Airport staat in het perspectief van een groter, ambitieus plan voor
een luchthaven op zee. Wanneer dit wordt gerealiseerd, zal op termijn de overloopfunctie
voor Schiphol niet meer nodig zijn. Voor het hier en nu dient echter eerst een herindeling
van het Nederlandse luchtruim plaats te vinden. Als gevolg daarvan kan de overlast voor
de inwoners van Overijssel inde context van de huidige planvorming binnen afgebakende
kaders tot een minimum worden beperkt.
5. Regionale economie
1. Bevorderen van een gunstig ondernemingsklimaat waarin de positie van starters, kleine
zelfstandigen en het MKB wordt versterkt, dat regels terugdringt en lasten vermindert.
2. Stimuleren van innovatie en economische slagkracht. Er is geen kenniseconomie
denkbaar zonder levendige maakindustrie.
3. De aansluiting van onderwijs en bedrijfsleven en het stimuleren van deeleconomie zijn
zaken die om een vernieuwende aanpak vragen.
4. Aanmoedigen recreatief ondernemerschap passend bij de gebiedskarakteristieken
(ondernemerschap én recreatiedruk).
5. Ondersteuning arbeidsmarktregio’s met erkenning leidende positie gemeenten. Focus op
kwetsbare groepen in de samenleving, onbenut arbeidspotentieel (bijvoorbeeld 45+) en
de aansluiting op de arbeidsmarkt.
6. Aandacht voor snelle, doelmatige en doeltreffende subsidietrajecten met heldere
doelstellingen en evaluaties. Liever financiële stimuleringsregelingen in de vorm van
leningen en revolving funds dan giften.
7. Opwaardering van oude bedrijventerreinen en benutten van bestaande ruimte gaat vóór
de aanleg van nieuwe terreinen. Tegelijk dient er ruimte te blijven voor spreiding in de

15. 9
regio’s, wat meteen het wonen en werken dichter bij elkaar houdt. Bedrijven willen zich
immers kunnen uitbreiden waar zij zich thuis voelen om te ondernemen en waar zich
kansen voordoen.
6. Culturele infrastructuur en monumentenzorg
1. Aandacht voor de eigenheid van Overijssel zoals gevormd in de geschiedenis en tot uiting
komend in de culturele uitingen en maatschappelijke eigenheid en tradities van de
samenstellende delen van de provincie.
2. In stand houden cultureel erfgoed en monumentale gebouwen die waarde hebben voor
de provincie, zoals onderhoud monumentale kerkgebouwen die brede betekenis hebben
voor een dorp.
3. Bijdragen aan het stimuleren van kunst en cultuur vindt plaats vanuit een helder te
onderbouwen meerwaarde van de provinciale betrokkenheid. De provincie zoekt naar
samenwerking met andere partijen en overheden. Een provincie is zelf geen culturele
instelling.
7. Kwaliteit openbaar bestuur
1. Zie speerpunt Draagvlak.
2. Zie speerpunt Lastenverlaging.
3. Meer toezicht en handhaving in het buitengebied. Overlast en criminele activiteiten in het
buitengebied pro-actief opsporen. De diverse instanties en organen zullen hier
gezamenlijk in moeten optrekken, zowel handhavend als op preventief gebied (sluitende
keten). Ten aanzien van drugsproductie: indien grondeigenaren worden geconfronteerd
met illegale afvaldump als gevolg hiervan, zal de overheid financieel tegemoetkomen in
het afvoeren / saneren.
4. Bestuurlijke ondermijning keihard aanpakken, door als provincie gezamenlijk op te
trekken met de partners in de keten.
5. Ruimte geven aan gemeenten, die als eerste overheid het dichtst bij de inwoners staan
Liever samen gearmd optrekken dan samen armworstelen.
8. Gebiedsontwikkelingen
1. Voorstander van Technology Base Twente met haar prachtige high-tech bedrijven,
inclusief luchthaven Twente, mits deze zichzelf in stand kunnen houden. Er zijn al
miljoenen aan belastinggeld in geïnvesteerd. Wederom belastinggeld investeren is
onverantwoord, tenzij er een realistisch en haalbaar plan op tafel komt met concrete
werkgelegenheid en economisch perspectief.

16. 10
o Bedrijven op en rondom de luchthaven de mogelijkheden geven zich te kunnen
vestigen en vooral te ondernemen zonder dat ze zich bezig hoeven te houden
met een eindeloze reeks bezwaarprocedures, wetten en regelingen.
o Ruimte voor uitbereiding luchthaven / (vracht-) vliegbewegingen mits voldoende
werkgelegenheid, economische zelfstandigheid, maatschappelijk draagvlak, geen
nieuwe (zwaardere) belemmeringen voor om- en aanwonenden, zowel bedrijven
als particulier, investeren in de Technology Base & Safety Campus, minder
belemmeringen voor ondernemers op en rondom de luchthaven die in een
spagaat zitten tussen enerzijds natuur en anderzijds hun bedrijfsactiviteiten.
9. Sociale kwaliteit
1. Ruimte voor wonen voor doelgroepen zoals starters, eenpersoonshuishoudens en
senioren, onder meer door het voorkomen van stroperige besluitvorming en het
opheffen van bureaucratische blokkades (bijvoorbeeld rond termijn tijdelijke
woningbouw).
2. Stimuleren van vernieuwing door bijvoorbeeld generatiebestendig wonen of het
combineren van wonen en zorg en wonen in niet-verhuurde kantoorruimte.
3. Versterken aantrekkelijkheid stedelijke centra (tegengaan leegstand en verpaupering,
aantrekkelijkheid middenstand verbeteren).
4. Versterken leefbaarheid landelijke gebieden.
5. Aandacht voor groeimogelijkheden dorpen en kleine kernen, zodat op zijn minst de
natuurlijke aanwas in stand kan blijven.
6. Oog voor voldoende woningbouw aan de stadsgrenzen voorkomt een disbalans tussen
appartementen en de behoefte aan een grondgebonden woning met een tuin.
7. Meer bomen en groen in (rand-) stedelijke gebieden.
8. Er zit een groot verschil tussen recreatieparken en recreatiewoningen. Parken
herbestemmen is lastig omdat het veelal om grote aantallen woningen gaat. Losse
recreatiewoningen staan veelal tussen bestaande reguliere bouw. Dit vergt een andere
aanpak en meer maatwerk. Uitgangspunt: legalisering bewoning van recreatiewoningen.
9. Zowel breedtesport als topsport horen thuis in Overijssel. Waar breedtesport primair het
domein en financiële verantwoordelijkheid van gemeenten is, heeft topsport een belang
dat de gemeente overstijgt. De provincie treedt faciliterend op en ondersteunt financieel.
10. Bedrijfsvoering
1. Vormgeven beleid door middel van helder geformuleerde ambities, doelen en prestaties.
Transparant verantwoorden van ambities, doelen en prestaties.
2. Scherpe controle op subsidies en andere financiële bijdragen van de provincie. Op
misbruik volgen maatregelen (intrekken, terugvorderen).