Binnenstebuiten4

1,212 views
1,120 views

Published on

Published in: Spiritual
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,212
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Binnenstebuiten4

  1. 1. Met vuur en water worden de tempelbezoekers symbolisch gereinigd. De volgelingen knielen voor het altaar. Ze geven zich over aan Krishna.
  2. 2. De Bhagavad-gita is het belangrijkste boek voor de Hare Krishna’s. Het zijn de opgeschreven woorden van Krishna zelf. Ik lees niet in de Gita, maar ik lees wel De avonturen van Krishna en Balaram (Balaram is de broer van Krishna). Het is een jeugdboek waarin hetzelfde verhaal wordt verteld, maar Met vrienden in de tempel. dan voor kinderen.’ Krishna wordt op allerlei verschillende manieren afgebeeld, soms ook als kind. Er worden in de tempel tijdens de dienst verhalen verteld over het kattekwaad dat hij uithaalde.
  3. 3. Al het eten wordt eerst geofferd aan Krishna. De tulasi was de lievelingplant van Krishna en staat op elk altaar. Pradyumna met zijn broer en ouders.
  4. 4. Boeddhisme
  5. 5. Marissa De Buddharama tempel Marissa Jansen (13 jaar) komt met haar ouders regelmatig in de Buddharama-tempel in Waalwijk. Haar vader is Nederlander en haar moeder komt uit Thailand. Zelf voelt ze zich eigenlijk meer Thai dan Nederlander – zo spreekt ze de taal vloeiend, wat makke- lijk is als ze een onderonsje met haar moeder heeft. Samen met haar ouders vertelt Marissa hoe de tempel is ont- staan: ‘De Thaise gemeenschap heeft deze tempel opgericht. De plek in Waalwijk is door de monniken in Thailand uitgezocht. Het is in ieder geval een praktische plek, want hij ligt vlak bij Duitsland Waalwijk en België, waar ook veel Thai wonen. Dit is een van de oudste Thaise boeddhistische tempels in Europa. Alleen in Engeland is een nog oudere tempel.’ Tempel Met een zonnebril op en een flesje water bij de hand loopt Ma- rissa rond op het terrein van de tempel en voelt zich zichtbaar op haar gemak: ‘Ik kom al in de tempel zolang ik me kan herinneren. Vroeger kwamen we alleen als er feest was. Maar de laatste tijd gaan we vaker omdat mijn moeder mensen moet helpen of moet tolken. Als er geen feest in de tempel is, vind ik het soms wel saai. Ik kom niet speciaal naar de tempel voor het geloof, want bidden kan ik thuis ook voor ons altaar en mediteren kan overal. Af en toe is het een verplichting en af en toe is het leuk. Maar voor de feesten kom ik in ieder geval wel graag, omdat het dan altijd gezellig is.’ Met zijn Grotestraat, Markt en Raadhuisplein lijkt Thailand) – die in Nederland, België en Duitsland Net als veel van de Thai die de tempel bezoeken, hebben ook Marissa en het hart van het Noord-Brabantse Waalwijk in wonen. haar ouders een speciale hanger met een klein Boeddhabeeld. De beeldjes honderd jaar niet veranderd. Ook de Loeffstraat Als je de tempel binnenkomt, valt onmiddellijk de zitten in een glazen houder die is afgezet met goud. Marissa: ‘Je kunt deze aan de rand van de stad ziet eruit of de tijd heeft prachtige groep Boeddhabeelden op die tegen de Boeddhabeeldjes niet bezitten. Je mag er ook niet naar vragen, je moet stilgestaan. Van de boerderijen die hier in een rij achterwand staat. In het midden zit een gouden wachten tot je er een krijgt. Meestal krijg je het van een familielid en dan langs de weg staan, zijn sommige nog steeds in ge- boeddha met gekruiste benen in de lotushouding. is het een bijzonder geschenk. Zo worden ze van generatie op generatie bruik. Maar achter een van de gevels bevindt zich Om het gouden beeld staan andere, kleinere boed- doorgegeven en bij elke ketting hoort dus een verhaal.’ een heel andere wereld. In de ruimte waar vroe- dha’s, sommigen versierd met tientallen glanzen- Marissa’s moeder heeft haar boeddha van haar vader gekregen: ‘Mijn ger de koeien stonden is nu een boeddhistische de kettingen. vader is overleden en deze boeddha heb ik nog van hem. Hij is erg oud en tempel ingericht. Het is de Buddharama-tempel, Naast het altaar, op een lage bank, zit de mon- veel waard, maar het gaat mij om de emotionele waarde. Hij geeft me een opgezet door Thai (afkomstig uit het Aziatische nik in dezelfde houding als de grote Boeddha. veilig gevoel. Ik voel mijn vader bij me als ik hem draag.’ Phra Rajabuddhivides, zoals hij heet, is gekleed in een oranje gewaad dat losjes om zijn lijf is ge- knoopt. De monnik woont al 18 jaar in Waalwijk. Hij verzorgt de meditaties en erediensten voor de tempelbezoekers en komt maar zelden van het tempelterrein af. Alleen als hij een huwelijk moet inzegenen, of voor een andere religieuze activiteit, verlaat hij het heiligdom. Naast zijn ceremoniële taken wordt de monnik ook om raad en advies gevraagd. Soms gaat het daarbij om geloofszaken, maar hij heeft ook een luisterend oor bij relatieproblemen en familieperikelen.
  6. 6. thailand Marissa komt regelmatig in Thailand, waar ze veel familie heeft wonen: ‘In Thailand zie je overal Boeddha- beelden en overal staan tempels en kloosters. Of je nu in een stad bent of in een dorp, het maakt niet uit, iedereen is boed- dhistisch. Een speciale rol in de Thaise samenleving is weggelegd voor de monniken: ‘De monniken staan ook in hoog aanzien, iedereen behandelt ze met veel respect. Ze hebben geen bezittingen en ook voor hun voedsel zijn ze afhankelijk van de mensen. Ze komen elke ochtend langs om te bedelen. De mensen geven graag eten aan de monniken, want als je iets goeds doet voor een monnik is dat een verdienste: het helpt je verder in het leven. Als de mon- niken te veel eten krijgen, wordt dat in de tempel weer onder de armen verdeeld.’ koning Naast de Boeddha’s zijn in de tempel ook veel afbeeldingen van de Thaise koning Bhumibol te vinden. Sommige bezoekers kleden zich hetzelfde als de koning om hun respect te tonen. Ook als je het huis van Marissa binnenkomt, sta je meteen oog in oog met een portret van de Thaise koning dat in de hal hangt. Marissa vertelt hoe dat zit: ‘We hebben heel veel respect voor de Thaise Op de verjaardag van de monnik komen andere Boeddhistische geestelijken hem feliciteren. De geestelijke leeft volgens de voorschriften van lijk: het boeddhisme kent veel praktische aanpas- windstreken zijn Thai gekomen om hem te felici- het Theravada-boeddhisme. Dat is de oudste stro- singen. Tijdens de feesten in de tempel wordt teren en eer te bewijzen. De vrouwen die hem een ming binnen het boeddhisme, die vasthoudt aan door sommige bezoekers een biertje gedronken en cadeau aanbieden, zetten dat neer op het tafeltje de eerste kloosterregels die kort na de dood van de meeste maaltijden zijn bereid met vlees – een dat voor de monnik staat. Als ze met gevouwen Boeddha werden opgesteld. ’s Morgens om vijf boeddhist mag geen levende wezens doden, maar handen achteruit schuifelen buigt de geestelijke uur staat de monnik op om met zijn ochtendritu- wel het vlees eten van een dier dat door een ander zich naar voren en neemt het geschenk in ont- eel te beginnen. Hij mediteert dan en leest uit de is doodgemaakt… vangst. De vrouwen mogen de monnik in geen leerboeken van het boeddhisme. Tot twaalf uur ’s geval aanraken. Al het lijden komt voort uit ver- middags kan de monnik twee maaltijden gebrui- Zo rustig en sereen als het in de tempelruimte langen, zeggen de boeddhisten, en als een vrouw ken, die door de vrouwen die in de tempel komen is, zo bedrijvig is het in de zaal in het achterge- de monnik aanraakt zou dat verkeerde gedachten worden bereid. Daarna mag hij tot het begin van deelte van de boerderij. Elke dag zijn hier vooral kunnen oproepen… de volgende dag niets meer eten. veel vrouwen druk in de weer. De keuken is de Naast het altaar staan verschillende emmers met En dat is nog maar één van de 227 regels waaraan hele dag bezet en in de bibliotheek, waar naast de giften die de monnik heeft gekregen, waaron- de geestelijke zich moet houden. Hij mag bijvoor- boeken over het boeddhisme ook recente Thaise der verpakt eten, prachtige doeken en zelfs een beeld ook geen geld aannemen of eigen bezittin- kranten en tijdschriften liggen, wordt wat gelezen paraplu. De geschenken aan de monnik zijn een gen hebben, behalve een kom om uit te eten, zijn en gepraat. In weer een andere hoek van de grote soort offers: je doet iets goeds en dat helpt je ver- kleren en een naaisetje om ze te repareren. ruimte oefent een zanger met zijn band een Thai- nik uitgebreid gevierd. In de grote zaal staan dan der in je leven. Voor de gewone boeddhisten is het leven een stuk se smartlap. tientallen kraampjes die vooral veel heerlijk eten makkelijker en gelden slechts vijf regels. Deze re- verkopen. Een band op het podium houdt de sfeer Het opvallende van de tempel is dat het religi- gels heten de pantsja sila en luiden in het kort: Hoogtepunt in het jaar zijn de feesten die in de erin en aan het eind van de middag is er een miss- euze leven helemaal is verweven met het gewone niet doden, niet stelen, niet liegen, geen seksuele tempel worden gegeven. Naast de religieuze verkiezing voor de jongste meisjes. leven. De dagelijkse beslommeringen, de feesten wandaden plegen en geen drugs gebruiken. en traditionele feesten, zoals het boeddhistisch De monnik zit ondertussen onverstoorbaar in de én de rituelen en ceremonies sluiten naadloos op Toch maken de meesten het zichzelf niet te moei- Nieuwjaar, wordt ook de verjaardag van de mon- tempelruimte en houdt een ceremonie. Uit alle elkaar aan.
  7. 7. koning. De koning en het boeddhisme horen bij elkaar. De koning doet veel goede dingen, hij zet zich onder andere in voor het lot van arme mensen. In elk huis in Thailand is wel een portret van de koning aanwezig. Niemand in Thailand heeft kritiek op de koning, dat zou echt onmogelijk zijn.’ boeddhisme Marissa zegt over het boeddhisme: ‘Het boeddhisme is het geloof van mijn ouders, mijn broer en mijzelf. Ik ben opgegroeid met het boeddhisme, het hoort bij me. Ik denk er wel over na, maar eigen- lijk ben ik er nog niet achter gekomen wat het boeddhisme precies betekent. Volgens mij is het belangrijkste in het boeddhisme dat je je bewust bent van wat je doet en dat je respect hebt voor anderen. Ik heb van het boeddhisme geleerd dat alles wat ontstaat ook uiteindelijk weer verdwijnt. Mensen worden geboren en gaan weer dood, gedachten komen en gaan, en voor gevoelens geldt dat ook. Daar denk ik bijvoorbeeld aan als er iets vervelends of negatiefs gebeurt. Je weet dan dat het niet altijd zo zal blijven en dat je je niet eeuwig zo zult blijven voelen. Maar het geldt natuurlijk ook voor de momenten dat je blij en gelukkig bent.’ Marissa staat bovendien tussen twee culturen: ‘Ik heb op een christelijke basisschool gezeten, dus ik ken het christendom ook goed. Er zijn verschillen, maar ook overeenkomsten. En ik denk dat ieder geloof wel een manier van leven beschrijft. Christus en Boeddha hebben allebei bestaan en ze hebben laten zien hoe je op een goede manier kunt leven. In het boeddhisme mag je niet stelen en doden, en dat staat bijvoorbeeld ook in de tien geboden. Als het gezin de tempel binnenkomt, knielen ze driemaal voor het altaar. Als Het verschil tussen een tempel en een kerk vind ik ook niet zo de monnik binnenkomt, begroet hij de familie met een hoofdknik en gevou- groot. Op beide plaatsen komen de mensen om te bidden of te wen handen. Marissa en haar moeder praten op zachte toon met de monnik. mediteren, in ieder geval om over hun leven na te denken. Ik sta Daarna doopt de monnik een kwast in het water en slaat ermee op haar er voor mijn gevoel een beetje tussenin.’ hoofd. Het is een symbolische straf voor de dingen die je fout hebt gedaan, en tegelijk een rituele reiniging. Portretten van de Thaise koning Bhumibol kom je overal tegen in de tempel. De koning is voor de Thai heel belangrijk.
  8. 8. Het boeddhistisch nieuwjaar wordt uitgebreid gevierd in de tempel. Uit alle windstreken komen Thai naar Waalwijk om elkaar geluk te wensen. Tijdens het feest wordt een miss-verkiezing gehouden voor de jongste meisjes.
  9. 9. Bij elke feestelijke gelegenheid maakt de monnik een symbolische bedeltocht langs de bezoekers, die hem geschenken geven. Na lang wachten komt hij bij ons
  10. 10. Marissa helpt haar moeder in de keuken van de tempel. De vrouwen die in de tempel komen zorgen voor de monnik. Ze koken voor hem en houden het gebouw op orde. Zijn privévertrekken verzorgt de monnik zelf en ook moet hij volgens de boeddhistische voorschriften zijn eigen was doen. Eigenlijk mag de monnik niet rechtstreeks met vrouwen praten. En vrouwen mogen hem zeker nooit direct aanspreken. Maar omdat de meeste tempelbe- zoekers vrouwen zijn, is dat een hele onpraktische regel en wordt er niet streng de hand aan gehouden.
  11. 11. Portret van Thaise koning Marissa thuis. Op het huisaltaar van de familie staat ook een beeld van de monnik Luang Ta Maha Bua. ‘Dit is een populaire monnik in de streek waar mijn familie vandaan komt. De koning is in Thailand boven elke kritiek verheven. Maar er is wel kritiek op de zoon van de koning, de kroonprins. Hij spreekt de taal van het volk niet meer en hij gedraagt zich veel te verheven. Deze monnik durft wat te zeggen over het gedrag van de kroonprins, wat erg dapper is.’
  12. 12. tempel Fo Guang Shan He Hua-tempel Bij een van de eerste krantenberichten over de He Hua-tempel staat een foto afgebeeld van een kleuter die aan de rokken van haar moeder hangt. Het is Ka-Yu Hui, die inmiddels 15 jaar is en nog steeds in de tempel komt. ‘Ik was vier jaar toen ik voor het eerst naar de tempel ging; eigenlijk ging ik gewoon mee met mijn Amsterdam ouders. Mijn ouders hebben meegeholpen toen de tempel werd opgericht en vroeger kwam ik hier elke dag. Als de tempel gesloten was, hielp ik met dweilen, vegen en de Boeddhabeelden schoon- maken. En overdag hielp ik met het verkopen van wenskaarsjes. Ik deed het altijd met plezier. Maar tegenwoordig komt het er niet zo vaak meer van, want ik heb namelijk nogal veel huiswerk.‘ de weg Voor Ka-Yu is het boeddhisme meer een manier van leven dan een geloof: ‘Het boeddhisme leert je hoe je de weg naar de waarheid moet af- leggen. Boeddhisme is niet iets waarin je móét geloven, je doet het uit vrije wil. Iemand die in de tempel komt, hoeft ook niet boeddhis- tisch te zijn. Je kunt altijd meeluisteren. En je hoeft eigenlijk zelfs niet speciaal naar de tempel te komen; je kunt ook thuis mediteren en bidden.’ Het boeddhisme is de leer van Siddhartha Gautama, een Indiase prins die ongeveer 2500 jaar geleden leefde. Na een lange peri- Een van de oudste groepen immigranten in Am- ze zichzelf goed bedruipen. Maar wat altijd als sterdam zijn de Chinezen. In het beruchte warme een gemis werd ervaren, was dat ze geen eigen hart van de hoofdstad, tussen de prostituees, dea- religieuze plek hadden. En zo werd in 1994 het lers en junkies, heeft deze bescheiden bevolkings- plan geboren om een boeddhistische tempel op te groep altijd haar eigen koers gevaren en is ze richten. Na een lange periode van geld inzame- trouw gebleven aan de eigen taal en cultuur. Met len, plannen maken en uiteindelijk de bouw was hun winkeltjes, banken en restaurants kunnen het in 2000 zover en werd door koningin Beatrix de He Hua-tempel op de Zeedijk geopend. He Hua is Chinees voor ‘lotusbloem’, maar He is ook het woord voor Holland, dus de naam van de tempel kun je ook lezen als ‘Hollandse lotus’. Het gebouw ziet eruit als een traditioneel Chinees paleis en is versierd met drakenbeelden en ooster- se ornamenten – maar het werd ontworpen door een Nederlandse architect. Wie de trappen op loopt, komt door een van de drie grote toegangs- deuren in het zogenaamde Guan Yin-heiligdom. In deze ruimte valt onmiddellijk het grote beeld met tientallen armen op. Het is de zogenaamde Guan Yin-bodhisattva. Bodhisattva’s zijn binnen het boeddhisme een soort heiligen die de mensen helpen. Alle handhoudingen hebben, net als de voorwerpen die Guan Yin vasthoudt, een symbo-
  13. 13. ode van meditatie lukte het hem om verlichting te bereiken – het Het boeddhisme dat in de tempel aan de Zeedijk wordt onderwe- hoogste bewustzijn. Dat betekent binnen het boeddhisme dat je zen, is heel praktisch. Ka-Yu zegt: ‘Ik richt me op wat je nu kunt een soort paradijs bereikt waar je bevrijd bent van alle illusies en doen als mens. De weg naar verlichting is heel lang en ik denk alle verlangens. Wat je hier ervaart is de leegte, het absolute niets, niet dat ik in dit leven verlichting bereik, maar ik wil wel een stap maar op een positieve manier. zetten op de weg, zodat ik in een volgend leven weer verder kan Nadat hij verlicht was wilde de Boeddha andere mensen de weg komen.’ naar de waarheid wijzen, en dat deed hij door de rest van zijn le- moeilijk ven rond te reizen en leerlingen te verzamelen die hij onderwijs gaf in zijn leer. Voor shifu Chueh Hai betekent de leer van Boeddha: Het is niet altijd makkelijk om de weg van het boeddhisme te vol- ’... dat ik me niet hecht aan de wereld: de omgeving is een illusie. gen. Ka-Yu vertelt daarover: ‘Ik zeg voor mezelf vaak een vers op Daarom krijg ik ook geen onzuivere gedachten. Langzaam leer ik uit de Hartsoetra: ‘… in leegte is geen vorm, voelen, waarneming, mijn geest te beheersen en te zuiveren.’ willen of bewustzijn. Geen oog, oor, neus, tong of lichaam. Geen ‘Dit boekje, waarin de belangrijkste soetra’s staan, hoort bij ons gezin. Mijn moeder staat elke ochtend vroeg op en leest er dan hardop een paar verzen uit. Ik hoor dat altijd als ik nog in mijn bed lig. Omdat ze het elke ochtend zo doet, heb ik op die manier langzaam de soetra’s uit mijn hoofd geleerd. In de tempel worden ook allerlei kleine sieraden verkocht. Je kunt ze dragen of ergens ophangen. Op deze hanger staat het Chinese karakter voor “geluk”.’ Van de maaltijd die na de dienst aan de be- zoekers wordt aangeboden, wordt een klein gedeelte extra mooi opgemaakt en symbo- lisch geofferd. lotus is genoemd: de lotus is een prachtige bloem, Elke boeddhist is geoefend in het zangerig opzeg- maar ze groeit in de modder. Zo is het ook met gen van de soetra’s, ongeacht tot welke stroming lische betekenis. Zo staat de wilgentak voor het deze tempel...’ hij hoort of uit welk land hij komt. Zelfs als hij de vermogen van de bodhisattva om natuurrampen soetra’s in een vreemde taal hoort herkent hij aan te voorkomen, en met het zwaard overwint hij de Onder de grote zaal bevindt zich een tweede het ritme om welke tekst het gaat. slechte menselijke eigenschappen. tempelruimte voor speciale gelegenheden. Op Als je een uurtje in de ruimte doorbrengt, merk zondagen wordt hier een zogenaamde dharma- Het gezamenlijk opzeggen van de soetra duurt je hoe intensief de tempel wordt gebruikt. Er zijn dienst gehouden. Dharma betekent ‘weg naar ongeveer een uur. Het monotone ritme, dat door mensen die uit nieuwsgierigheid even binnen- de waarheid’ en verwijst naar de boeddhistische de shifu’s met een klein houten slaginstrument wandelen, maar de meeste bezoekers komen naar manier van leven. Aan het begin van de dienst wordt aangegeven, brengt je langzaam in een de tempel om te bidden en een offer te brengen. trekken de tempelgangers een yi fu aan – dit is lichte trance. Ze knielen voor het altaar en zeggen hun gebe- een zwart gewaad – en zoeken een plaatsje op den, branden wierook en bieden de bodhisattva een van de meditatiebankjes. Als na een kort gebed de dienst is afgelopen, gaat fruit aan. iedereen naar de onderste etage van de tempel, Het belangrijkste onderdeel van het boeddhisti- waar een uitgebreide maaltijd klaarstaat. Op grote De tempel wordt geleid door twee shifu’s uit sche ritueel is het opzeggen van de soetra’s. De schalen liggen exotische, vegetarische gerechten een boeddhistisch klooster in Taiwan: Man Jung soetra’s zijn de overgeleverde gesprekken van zoals een salade van lotusbloemen, gemarineerde en Chueh Hai. De shifu’s zijn boeddhistische Boeddha met zijn leerlingen. Het zijn vaak diep- tofoeblokjes en partjes van een onbekende vrucht De shifu’s tijdens de dharma-dienst. geestelijken. Ze leven en werken in de tempel; ze zinnige uitspraken, zoals dit citaat uit de Hart- die smaakt als een zoete grapefruit. zorgen dat het gebouw op orde blijft en leiden de geconcentreerd ze zijn. Glimlachend vertellen ze soetra: ‘Vorm is leegte en de leegte zelf is vorm; Iedereen doet zich tegoed aan het heerlijke eten ceremonies. Met hun lange pij en kort geschoren over hun ervaringen in Amsterdam: ‘Dit is een en de tempel blijkt ook een gezellige plek waar leegte is niet verschillend van vorm, vorm is niet haar zijn ze in de buurt een opvallende verschij- bijzondere buurt om een tempel te stichten. Toen gekletst wordt, grapjes worden gemaakt en spel- verschillend van leegte. Wat vorm is dat is leegte, ning. Als je met ze praat, merk je hoe rustig en ik hier was, begreep ik waarom de tempel naar de letjes gespeeld. wat leegte is dat is vorm.’
  14. 14. vorm, klank, geur, smaak, aanraking of beweging. Geen onwetend- heid, ouderdom, lijden of kennis …’ Het betekent dat je bijvoorbeeld niet verdrietig moet zijn als iemand overlijdt. Je moet wel hart hebben voor de mensen, maar geen emoties. Soms is dat wel moeilijk. Vorig jaar is een van de shifu’s, met wie ik veel praatte en veel dingen deed, overleden. We hielden een ceremonie en er waren veel mensen gekomen om te bidden – en iedereen moest huilen.’ dans Bij het boeddhisme hoort ook altijd de sangha. De sangha is de gemeenschap van boeddhisten. Dat betekent dat de boeddhisten naast hun geloof zich ook als groep verbonden voelen en samen dingen doen. Zo worden er in de tempel naast de ceremonies allerlei activiteiten georganiseerd, bijvoorbeeld dans-, kook- en meditatiecursussen. Ook voor kinderen is er een actief programma. Er is een jeugdver- eniging die onder andere zomerkampen organiseert. De kinderen trekken dan een week met elkaar op en oefenen meditaties, maar ook kungfu – de Chinese vechtsport – en boeddhistische dans. Ka-Yu: ‘Vroeger kreeg ik in de tempel les in de Chinese taal, nu doe ik nog mee met de boeddhistische dansles. We oefenen voor de verjaardag van Boeddha, dat is het belangrijkste boeddhistische feest. We lopen dan in een optocht door de stad en voeren een dans uit.’ In de meditatieruimte staat een ander groot Boeddhabeeld. Het is van witte jade (een edelsteen) met gouden versierin- gen. Op zijn voorhoofd heeft deze boeddha een derde oog, dat symboliseert dat hij het hoogste inzicht heeft bereikt. In de twee torens links en rechts van het altaar bevinden zich honderden kleine Boeddhabeeldjes ter nagedachtenis van de overledenen. Elk beeldje heeft een eigen naam. Ka-Yu legt uit wat ze betekenen: ‘Boeddhisten geloven in reïncarnatie, dat wil zeggen dat je steeds opnieuw geboren wordt. Maar de gestorven zielen blijven voor korte of langere tijd in een soort tussenwereld. De gebeden zijn tot hen gericht, zodat ze rust kunnen vinden.’
  15. 15. Het Chinese nieuwjaarsfeest is altijd een groot spektakel in de Amsterdamse binnenstad. Een prachtige draak danst door de straten en stopt bij de verschillende Chinese restaurants. Ook bij de tempel wordt hij verwelkomt. Aan het hoofd van de tempel staat meester Hsing Yun. Hij is de oprichter van Boeddha’s Licht, een internationale organisatie die wereldwijd honderd tempels heeft, waarvan de He Hua- tempel er een is. De meester reist over de hele wereld om zijn ideeën uit de dragen en de tempels te bezoeken. Ook in Amsterdam is hij regelmatig te gast. Ka-Yu was daar een keer bij: ’Ik heb meester Hsing Yun al eens ontmoet, maar dat was lang geleden toen ik nog klein was. Als meester Hsing Yun komt, houden we het normaal, dus we gaan niet dramatisch doen met camera’s, bloemen en versieringen. Hij wil het graag rustig houden, want hij is ook maar een mens – een gewoon persoon, maar dan wel met de naam meester Hsing Yun.’
  16. 16. Na de maaltijd wordt er nog wat gespeeld in de zaal. Vooral de Chinese vecht- sport Kung Fu is populair bij de jongens. De tempel heeft een bibliotheek waar ook jeugdboeken over het Boeddhisme zijn te vinden.
  17. 17. Na de dhrama-dienst wordt iedereen uitgenodigd voor een vegetarische maaltijd.
  18. 18. Ka-Yu kent de shifu’s goed. Ze spreekt regelmatig met ze over van alles en nog wat – school, thuis, vrienden en het boeddhisme. Ka-Yu vertelt: ‘De shifu’s komen uit Taiwan. Ze geven les aan de volgelingen van Boeddha in deze tempel. Ze wonen voor drie jaar in Nederland en reizen dan door naar een ander klooster. ‘De shifu’s leven volgens strenge regels. Zo staan ze heel vroeg op, al om 5 uur ’s morgens. Ze gaan dan mediteren en later op de dag doen ze dat nog een keer. Ook de serieuze tempelbezoekers houden zich aan die strenge dagindeling. De shifu’s geven les aan de mensen die bij deze tempel horen, maar dat zijn vaak de wat oudere mensen, niet zozeer de jongeren. Ka-Yu met haar ouders en broertje in de tempel.
  19. 19. Joodse Gemeente Parochie van de heilige Johannes Evangelist In de synagoge krijgen bezoekers altijd een gebedsboek aangeboden, zodat je kunt meele- De mis van 12.00 uur wordt vooral bezocht door zen. Er is een speciale hoek in de synagoge waar gezinnen en kinderen. De sacramenten, zoals de de jongeren bij elkaar zitten. Er wordt door de biecht of de eucharistie, worden door de priesters jongens tijdens de gebedsdienst rustig gekletst alleen aan katholieken toegediend. en geroddeld – ook over de meisjes, die aan de Tijdens de mis in de Sint-Jan worden al je zintui- andere kant van het scherm zitten. gen geprikkeld: de geur van wierook, de pracht Na afloop, tijdens de kidoesj, kun je kennismaken van de beelden en schilderijen en het gezang van met de aanwezigen. Er hangt een joviale sfeer het koor. Maar voor eten en drinken moeten de en je zult geen moeite hebben om een praatje te kerkgangers na afloop naar het café tegenover de te beginnen. Er zijn hapjes en drankjes, en we basiliek. Specialiteit daar is de Bossche bol, met kregen op de vroege ochtend zelfs een glaasje verse slagroom op een bodem van biscuit en een whisky aangeboden. jasje van chocolade. Straat van Messina 10 Choorstraat 1 1183 HM Amstelveen 5211 KZ Den Bosch 020 646 0046 073 614 4170 www.nihs.nl www.sint-jan.nl Het sabbatsgebed vindt plaats op zaterdagochtend en De eucharistieviering is maandag tot en met zaterdag om begint om 9.00 uur. 9.00 en 12.30 uur, zondag om 8.45, 10.15 en 12.00 uur. Slechts op bezoek... Russisch-orthodoxe kerk Heilige Protestantse Gemeente Nikolaas van Myra Bij de Opstandingskerk in Houten kan iedereen De dienst in de Russisch-orthodoxe kerk begint op zondag naar binnen stappen. De vroege dienst bijna onopgemerkt. Vanaf een katheder wordt een is wat meer ingetogen en soberder dan de tweede passage uit de Bijbel gelezen, terwijl de bezoekers dienst, die vooral door gezinnen wordt bezocht. binnendruppelen. De bezoekers worden met rust De kerkdiensten zijn kort en compact. Binnen een gelaten; de kerk wacht op een eerste stap van de uur is het afgelopen en verzamelen de aanwezi- nieuwelingen. Maar als je iets wilt weten zijn de gen zich in de hal voor een kopje koffie en een kerkgangers zeker bereid om je tekst en uitleg te koekje. geven. Alle gelovigen staan de hele dienst in het Eenmaal in de twee weken wordt er door de middenschip. Als je een paar uur op de koude jongeren zelf een dienst georganiseerd in een stenen vloer hebt gestaan, snap je het nut van de jongerencentrum in de buurt. bontlaarsjes die de meeste vrouwen dragen. Na afloop is er koffie met een stuk zoet brood Het Kant 1 dat door de Eritreeërs is meegebracht en door de 3995 DZ Houten priester is gezegend. 030 637 4986 Elke zondag zijn er diensten om 9.00, 10.30 en 17.00 uur. Lijnbaansgracht 47–48 1015 GR Amsterdam 020 421 1815 www.orthodox.nl De liturgie begint op zondag om 10.30 uur.
  20. 20. The True Teachings of Christ’s Temple Moskee El Kabir Sewa Dhaam Sri Krishna Dhaam Als je in de TTCT komt, word je welkom gehe- Wie buiten de gebedstijden in de moskee komt, Een oud buurtgebouw in Den Haag wordt gedeeld ‘We are a kitchen religion’ is een veelgehoorde ten door de Faith Brothers en de Divine Sisters. kan rustig rondkijken in het prachtige gebouw. door moslims en hindoes. In de bovenzaal is een uitspraak als je in de Krishna-tempel komt. Bij elk Ze brengen je naar de beste plaatsen, voor in de Voor bezoekers is er altijd een kop geurige thee, tempel ingericht, terwijl de andere kant van het bezoek kregen we wel een vegetarische maaltijd, kerk. Vaak worden de nieuwkomers tijdens de die wordt geserveerd met Marokkaanse koekjes in gebouw als moskee fungeert. een stuk taart of vers fruit aangeboden. Al het dienst naar voren geroepen om zich voor te stel- tientallen varianten. De tempel wordt vooral bezocht door Surinaamse voedsel is eerst geofferd en het eten ervan brengt len. Na afloop zal de dominee je uitnodigen voor Als je een gebed wilt bijwonen, is het goed om hindoes. De sfeer is erg ontspannen. Zolang de je dichter bij Krishna, zeggen de volgelingen. een gesprek – maar alleen als je dat wilt. dat van tevoren te vragen. Vooral op de vrijdag- pandit nog niet met zijn toespraak is begonnen, Iedereen is altijd welkom in de tempel, maar op In het ochtendgedeelte van de dienst wordt veel middag is het een indrukwekkend gezicht om de kun je rustig rondlopen en rondkijken of een zondag wordt er feest gevierd. Urenlang wordt gebeden. De tweede helft bestaat uit muziek, honderden gelovigen in de richting van Mekka te plaatsje zoeken en het ritueel volgen. er dan gechant, gedanst en gezongen. De nieuw- dans en een preek. Als de dominee binnenkomt, zien knielen. Na afloop is er voor iedereen een bakje met komers wordt gevraagd om mee te chanten, maar wordt hij aangekondigd met: ‘Dames en heren, fruitsalade en kokos, en beneden staat een lekker niets is verplicht. Opvallend is dat tegen het eind speciaal uit Afrika is hier voor u: dominee Daniël hapje klaar, zoals een stuk pudding of een portie van de dienst – als de maaltijd bijna klaar is – Weesperzijde 76 Himmans-Arday!’ kikkererwten met zoetzure saus. altijd wat extra bezoekers binnenkomen. 1091 EJ Amsterdam Na afloop van de lange dienst zijn in de kantine 020 693 4126 warme broodjes, thee en cake te koop. De moskee is elke dag geopend. Het belangrijkste gebed Guido Gezellestraat 48 Weimarstraat 213 is het middaggebed op vrijdag (de precieze gebedstijd is 2524 CM Den Haag 2562 HG Den Haag Ganzenhoef 132 afhankelijk van de positie van de zon). 070 445 1837 06 2478 3217 1103 JH Amsterdam-Zuidoost www.sewadhaam.nl www.gauranitai.nl 020 600 4177 De tempeldienst begint elke zondag om 14.00 uur. De tempeldienst op zondag begint om 15.00 uur. De zondagsdienst begint om 11.30 uur. Moskee Al-Hikmah Alevitische Cultuur Vereniging Buddharama-tempel Fo Guang Shan He Hua-tempel Het is geen probleem om je tussen de gelovigen De alevitische gebedsdienst wordt onregelmatig De Buddharama-tempel in Waalwijk is een stukje Op zondag wordt in de He Hua-tempel aan de te mengen in de Al-Hikmah-moskee. Bezoekers georganiseerd. Je kunt in het verenigingsgebouw Thailand in Nederland. De monnik is bijna altijd Zeedijk een dharmadienst gehouden. Je kunt kunnen achter in de zaal een plekje zoeken. Deel- altijd informeren wanneer er weer een cem is. Er aanwezig en als er een Thai is om te tolken, kun aan de zijkant op een bankje plaatsnemen en het nemen aan het gebed is moeilijk, omdat verwacht komen niet veel bezoekers van buiten de gemeen- je hem spreken. Naast de tempeldiensten worden ritueel volgen. De bezoekers zijn overwegend wordt dat je het ritueel en de gebedstekst kent. schap naar de gebedsdienst, maar in principe er regelmatig meditatiecursussen gegeven voor Chinees, maar er zijn ook enkele Nederlanders Het gebed zelf duurt ongeveer tien minuten. Op- is iedereen welkom. Anders dan in een moskee wie zich verder in het boeddhisme wil verdiepen. die zich bij de sangha hebben aangesloten. In vallend is de groep Nederlanders in deze moskee zitten mannen en vrouwen bij elkaar. De dienst Belangrijk onderdeel van de Thaise cultuur is de het eerste deel van de dienst wordt er een soetra die bekeerd is tot de islam en meebidt. Elke zater- wordt in het Turks gehouden. Er is altijd wel kookkunst. In de tempel is een grote keuken die gelezen en na een korte pauze geeft een van de dag is er een lezing door een gastspreker. iemand te vinden die in grote lijnen wil vertellen de hele dag gebruikt wordt. Toen we op bezoek shifu’s tekst en uitleg. Ze spreekt Chinees, maar Na afloop is er een gezamenlijke maaltijd. De waar het over gaat. waren, kregen we een smakelijke maaltijd met voor de bezoekers wordt via een draadloze kopte- Indonesische keuken is zeer gevarieerd. Bij de De cem wordt afgesloten met een heerlijke Turkse rijst, een kruidige omelet en geblancheerde spits- lefoon voor vertaling gezorgd. verschillende bezoeken stond niet tweemaal het- maaltijd. kool aangeboden. De Chinezen vormen een hechte gemeenschap en zelfde gerecht op tafel. ze zijn zeer gastvrij. Na afloop zal je zeker ge- vraagd worden mee te gaan naar de kelderverdie- Vijverhofstraat 27 Loeffstraat 26-28 ping, waar een vegetarische maaltijd opgediend is. Heeswijkplein 170 3032 SB Rotterdam 5142 ER Waalwijk 2531 HK Den Haag www.hakder.nl 0416 334 251 06 2864 8938 De cem wordt onregelmatig gehouden. www.buddharama-waalwijk.nl Zeedijk 106–118 www.ppme-denhaag.nl De tempel is dagelijks geopend van 08.00 tot 18.00 uur. 1012 BB Amsterdam Het avondgebed op zaterdag is ongeveer om 17.30 uur 020 420 2357 (de precieze gebedstijd is afhankelijk van de positie van www.ibps.nl de zon). De dharmadienst begint elke zondag om 10.30 uur.
  21. 21. Verantwoording Bij de keuze van twaalf religieuze stromingen in Nederland binnen de vijf wereldreligies is geprobeerd om de twee mogelijke uitgangspunten te verenigen. De keuze kan bepaald worden door de verdeling van de religies in Nederland, met het aantal aanhangers als crite- rium; of de selectie vindt plaats op grond van theologische argumenten – zonder te kijken naar de omvang van de groep. De eerste optie levert een representatief, maar weinig interessant plaatje op. Het overgrote deel van de Nederlan- ders dat zich religieus noemt is christelijk, dan een hele tijd niets en dan komt de islam. Jodendom, hindoeïsme en boeddhisme zijn percentueel gezien te verwaarlozen. Een keuze enkel op grond van inhoudelijke en theologi- sche argumenten geeft een veel afwisselender beeld, maar leunt snel op splinters en randgroepen. Bij de uiteindelijke selectie hebben we geprobeerd beide uitgangspunten mee te wegen. Binnen het jodendom worden als richtingen herkend: orthodox, conservatief (Joodse Gemeente, Amstelveen) en liberaal. Er bestaat tussen de stromingen geen verschil van inzicht over de kern van het joodse geloof: God, Thora en Israël. Het christendom kent drie hoofdstromingen: katholiek (Pa- rochie van Sint-Jan, Den Bosch), protestant (Opstandings- kerk, Houten) en orthodox (Russisch-orthodoxe kerk Heilige Nikolaas van Myra, Amsterdam). Recentelijk is daar in de kerkgeschiedenis de charismatische kerk bijgekomen (The True Teachings of Christ’s Temple, Amsterdam-Zuidoost). Het belangrijkste onderscheid in de islam is dat tussen soennieten en sjiieten. Binnen de islam in Nederlands is de soennitische Marokkaanse gemeenschap het grootst (El Kabir-moskee, Amsterdam). Een liberale, overwegend Turkse stroming binnen de sjiitische islam is het alevitisme (Alevitische Cultuur Vereniging). De Indonesische moslims (Al-Hikmah-moskee, Den Haag) laten zien dat er al een langere islamtraditie bestaat in Nederland. Het hindoeïsme is polytheïstisch, dat wil zeggen dat meer dan één god wordt aanbeden. De grote Surinaamse hindoe- gemeenschap is overwegend Sanatan Dharma – traditioneel- hindoeïstisch (Sewa Dhaam, Den Haag). Een opvallende variant is het vaisjnavisme (Sri Krishna Dhaam, Den Haag), dat monotheïstisch is. Binnen het boeddhisme worden onderscheid gemaakt tus- sen twee scholen: Theravada en Mahayana. De Theravada- leer is de oudste en houdt vast aan de vroegste kloostertra- dities (Buddharama-tempel, Waalwijk). Mahayana is later ontstaan en is toegankelijker. Onder andere de Chinese en Japanse boeddhistische stromingen behoren hiertoe (He Hua-tempel, Amsterdam).
  22. 22. De makers

×