• Like
Praktikal 4
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

Praktikal 4

  • 496 views
Published

 

Published in Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
496
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
27
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS DATO’ RAZALI ISMAIL KUALA TERENGGANUPROGRAM IJAZAH SARJANA MUDA PERGURUAN PISMP SEMESTER 4 AMBILAN JANUARI 2010 AMALI 4 ~SCE 3107~ EKOSISTEM DAN BIODIVERSITI -MENGUKUR KEPELBAGAIAN SPESIES- NAMA PENSYARAH: ENCIK HASHIM BIN SALLEH NAMA NO. I/C NO. MATRIK Nurul Asma Bt. Ibrahim 900217115794 123394
  • 2. Praktikal 4Tajuk : Mengukur Kepelbagaian Spesies.Objektif : Mengukur dan membandingkan kepelbagaian spesies.Pengenalan/Teori :Biokepelbagaian merupakan kepelbagaian benda hidup di muka bumi sama ada flora ataufauna. Ia merangkumi semua hidupan dalam ekosistem atau seluruh bumi termasuk hidupanlaut. Biokepelbagaian selalu digunakan untuk mengukur keadaan sistem biologi yang sihat.Kepelbagaian hidupan di bumi hari ini terdiri daripada berjuta-juta spesies biologi yangtersendiri hasil daripada evolusi 3.5 juta tahun lalu. Gambar 4.1: Kepelbagaian spesies rama-rama.Kita memang sedia maklum bahawa masyarakat setempat kebanyakannya masih belummemahami akan kepentingan memulihara kepelbagaian hidupan dan ekosistem, malahanistilah kepelbagaian hidupan atau dalam bahasa Inggerisnya Biodiversity itu sendiri masihterlalu asing bagi mereka. Maka dengan itu mereka kurang menghargai usaha-usaha berbagaipihak untuk memulihara kepelbagaian hidupan ini kerana mereka tidak dapat melihat apamanafaat disebalik usaha-usaha sedemikian.Istilah Biodiversity dan Pemuliharaan.Biodiversity atau Kepelbagaian Hidupan: Bermaksud kepelbagaian organisma hiduptermasuklah daratan, laut, ekosistem akuatik atau diperantaraannya. Kepelbagaian hidupanjuga termasuklah kepelbagaian dalam kalangan spesies, di antara spesies and ekosistem yangsama atau berbeza.
  • 3. Pemuliharaan: Cara manusia mengurus alam semulajadi untuk mendapat hasil yang terbaikuntuk generasi sekarang sambil mengekalkan potensinya untuk keperluan generasi akandatang. Oleh itu pemuliharaan ialah satu usaha positif, merangkumi pemeliharaan, sokongan,penggunaan lestari, pemulihan dan penambahbaikan kepada alam semulajadi. (Unit of Science & Technology, 2003)Tujuan aktiviti ini di jalankan adalah untuk bagi membolehkan anda berlatih membandingkandan menilai tumbuhan yang berlainan atau komuniti haiwan dengan menggunakan alatanalisis statistik yang sama."Indeks Kepelbagaian Simpson ialah ukuran kepelbagaian spesies. Dalam ekologi, ia sering digunakan untuk mengukur biodiversiti habitat. Ia mengambil kira bilangan spesies yang hadir, serta kelimpahan spesies masing-masing. ""Indeks kepelbagaian Simpson mengambil kira bilangan spesies, jumlah individu, dansebahagian daripada jumlah yang dijumpai dalam setiap spesies. Jika indeks digunakan untukmembandingkan kepelbagaian dalam kalangan komuniti, saiz sampel mestilah sama. Jikadata banci lengkap digunakan, kawasan sampel mestilah mempunyai saiz yang sama.Masyarakat yang mengandungi hanya satu spesies akan mempunyai nilai 1.0. Nilai-nilai akanmeningkat/bertambah kepada infiniti, di mana setiap individu kepunyaan satu spesies yangberbeza." D = N(N-1) / ni (ni – 1) D = indeks kepelbagaian N = jumlah bilangan individu daripada semua spesies n = bilangan individu dalam satu spesies i = subskrip untuk mewakili bilangan spesies yang berbezaKekayaan dan Keseragaman/Kesamarataan Spesies.Kita boleh bahagikan kepelbagaian spesies kepada dua komponen: kekayaan spesies, yangmana bilangan spesies dalam himpunan, dan keseragaman/kesamarataan spesies, iaitu yangbilangan relatif individu yang sama rata dalam kalangan spesies. Sebagai contoh, bayangkandua komuniti, masing-masing dengan 10 spesies dan 100 individu. Masyarakat pertamamempunyai keserasian yang maksimum dengan setiap spesies yang diwakili oleh 10 orangindividu. Masyarakat kedua mempunyai keserasian yang minimum, dengan 91 individu yang1 spesies dan 1 setiap individu daripada 9 spesies yang baki. Kebanyakan ahli ekologi akanmengatakan bahawa masyarakat yang pertama adalah lebih pelbagai kerana ia lebih samarata. (Kesey-Bear and Acquired Intelligence, Inc.; 2000)Alat dan radas : Krayon pelbagai warna, kertas A4 dan set “Moths of SE Asia”.
  • 4. Keputusan/Hasil kajian : Gambar 4.1: Haiwan diklasifikasikan ke dalam taxa atau spesies yang berlainan mengikutciri-ciri yang terdapat pada mereka menggunakan sifat morfologi mereka dan ditanda dengan menggunakan warna yang berlainan. Gambar 4.2: Setiap pengelasan dicatatkan secara kasar/draf seperti gambar di atas.Jadual 4.1 di bawah menunjukkan bilangan spesies dan bilangan individu spesies untuk 3pulau di Malaysia.D = Indeks kepelbagaian SimpsonP = Urutan Keutamaan untuk pemuliharaan (1 – Paling segera, 3 – Kurang segera) Spesies Pulau Sipadan Pulau Talang- Pulau Redang
  • 5. TalangA – Merah jambu 16 23 23B – Hijau 10 0 11C – Biru gelap 5 12 4D – Biru muda 3 15 0E – Kuning 0 0 18F – Coklat 3 33 0G – Hitam 0 5 0H – Hijau muda 9 0 0I – Kuning (Neon) 30 4 0J – Ungu 0 0 8K – Putih 2 0 3L – Merah 0 0 7M – Oren (Jingga) 4 2 0N – Peach 34 4 0Jumlah Bilangan 116 98 74Kekayaan Spesies 10 8 7Kesamarataan Kurang Sederhana TinggiSpesies kesamarataan kesamarataan kesamarataanIndeks Simpson (D) 5.26 4.69 4.92Keutamaan untuk 3 2 1Pemuliharaan Jadual 4.1
  • 6. Pengiraan bagi indeks SimpsonIndeks yang digunakan adalah seperti berikut: D = 1/Ʃ pi2Dimana pi = pecahan kelimpahan untuk ith spesies pada setiap pulau.Pulau Sipadan D = 1/ (16/116)² + (10/116)² + (5/116)² + (3/116)² + (9/116)² + (30/116)² + (2/116)² + (4/116)² + (34/116)² =1/0.189 = 5.26Pulau Talang-talang D = 1/(23/98)² + (12/98)² + (15/98)² + (33/98)² + (5/98)² + (4/98)² + (2/98)² + (4/98)² = 1/ 0.213 = 4.69Pulau Redang D = 1/( 23/74)² + (11/74)² + (4/74)² + (18/74)² + (8/74)² + (3/74)² + (7/74)² = 1/0.203 = 4.92Perbincangan : 1) Apakah yang dimaksudkan dengan binaaan asas atau unit operasi taksonomi bagi kepelbagaian alam?
  • 7. Biodiversiti merangkumi kesemua organisma hidup yang dijumpai di atas tanah dan juga di dalam air. Semua spesies mempunyai peranan dan menyediakan kepentingan di mana kita bergantung kepadanya: daripada sekecil bakteria di dalam tanah, sehingga ikan paus yang terbesar di lautan. Empat binaan asas bagi biodiversiti ialah gen, spesies, habitat dan ekosistem. Gen. Gen adalah binaan asas kehidupan. Mereka menentukan ciri-ciri kesemua hidupan organisma. Ianya mengekalkan kepelbagaian genetik dengan memulihara spesies dan kepelbagaiannya adalah merupakan kekuatannya dalam pemuliharaan alam. Spesies. Hampir dua juta spesies telah dikenal pasti di seluruh dunia dan ia dianggarkan bahawa ini boleh mewakili hanya 20% daripada jumlah yang sedia ada di Bumi. Tanah sahaja menjadi tuan rumah lebih daripada satu perempat daripada segala jenis. Selain daripada mikro-organisma, serangga kumpulan yang terbesar dan paling pelbagai termasuklah kulat, tumbuh- tumbuhan, lichens dan lumut. Berbanding dengan benua lain, Eropah dan Kesatuan Eropah (EU) mempunyai spesies yang relatif sedikit, walaupun ramai yang hanya hadir di rantau ini (iaitu endemik). Habitat. Jenis spesis tumbuhan dan haiwan ini berkumpul untuk membentuk komuniti ekologi dalam satu kawasan atau alam semula jadi yang dikenali sebagai habitat. Habitat termasuklah faktor-faktor fizikal seperti tanah, kelembapan, suhu dan cahaya. Habitat terbentuk sebagai tindak balas kepada keadaan alam sekitar tempatan seperti jenis tanah dan iklim. Di Eropah, aktiviti manusia telah memainkan peranan penting dalam membentuk dan mewujudkan habitat yang mempunyai nilai biodiversiti yang tinggi (contohnya padang rumput). Ekosistem. Suatu ekosistem yang boleh terdiri daripada satu atau banyak habitat yang berlainan. Ekosistem yang sihat membantu mengekalkan spesis dan habitat serta menyediakan kritikal barangan dan perkhidmatan kepada manusia. (European Environment Agency, 2010)2) Terangkan apa yang dikatakan kekayaan spesies dan kesamarataan spesies?
  • 8. Kekayaan spesies bilangan spesies yang berbeza di kawasan tertentu. Ia diwakili dalam bentuk persamaan sebagai S. Kekayaan spesies adalah unit asas untuk menilai keseragaman alam sekitar. Biasanya, kekayaan spesies digunakan dalam kajian pemuliharaan untuk menentukan sensitiviti ekosistem dan spesies pemastautin mereka. Bilangan sebenar spesies dikira secara individu adalah sebahagian besarnya adalah nombor yang sewenang- wenangnya. Kesamarataan spesies merujuk kepada sejauh mana perbezaan bilangan setiap spesis di dalam persekitaran yang sama. Secara matematik, ianya ditakrifkan sebagai indeks kepelbagaian, ukuran kuantiti biodiversiti yang sama bilangan komunitinya. Jadi, jika terdapat 40 musang, dan 1000 anjing, komuniti adalah kurang sama rata. Tetapi jika terdapat 40 musang dan 42 anjing, komunitinya cukup kesamarataan. (Wikipedia, 2011)3) Apakah susunan untuk pulau daripada diversiti yang tertinggi kepada diversiti yang paling rendah? Susunan bagi diversiti tertinggi ke terendah ialah Pulau Sipadan, Pulau Redang dan Pulau Talang-Talang iaitu masing-masing 5.26, 4.92 dan 4.69. selain itu, kekayaan spesies juga dimonopoli oleh Pulau Sipadan, iaitu sebanyak 10 spesies, Pulau Talang-Talang dan Pulau Redang, masing- masing dengan 8 dan 7 spesies. Jika dirujuk kepada jumlah individu bagi setiap pulau pula, mengikut susunan Pulau Sipadan, Pulau Redang dan Pulau Talang-Talang, masing-masing berjumlah 116, 74 dan 98.4) Bagaimana kamu meletakkan sesuatu pulau-pulau tersebut untuk pemuliharaan? Adakah ini mengikuti nilai kepelbagaian? Apakah faktor lain yang ingin dijadikan rujukan apabila menyatakan kepelbagaian keutamaan? Kami menyusun pulau yang perlu dipulihara mengikut kekayaan spesies dan bilangan individu. Pulau yang paling kurang perlu dipulihara ialah Pulau Redang. Ini kerana pulau itu mempunyai kekayaan spesies yang sedikit; iaitu sebanyak 7 dan bilangan individu yang paling sedikit iaitu sebanyak 74. Manakala, pulau kedua yang perlu dipulihara ialah Pulau Talang-Talang yang
  • 9. mempunyai kekayaan spesies sebanyak 8 dan bilangan individu sebanyak 98. Bagi pulau yang paling perlu dipulihara ialah Pulau Sipadan yang mempunyai kekayaan spesies yang paling banyak iaitu sebanyak 10 dan bilangan individu sebanyak 116. Kekayaan spesies memainkan peranan yang penting kepada pemilihan pulau untuk pemuliharaan. Hal ini kerana kita perlu memulihara pulau yang mempunyai kekayaan spesies yang paling banyak agar nilai kepelbagaian itu tidak kurang. Faktor lain yang mempengaruhi pemilihan untuk pemuliharaan ialah kesamarataan spesies. Kesamarataan spesies bergantung kepada kekayaan spesies; yang mana semakin banyak kekayaan spesies, semakin kurang kesamarataan spesies. Oleh itu, sekiranya kesamarataan spesies telah stabil/tinggi (kekayaan spesies yang paling sedikit: Pulau Redang), maka tidak perlulah lagi untuk dipulihara. 5) Jika kita tidak mempunyai sumber untuk melindungi kesemua spesies, apakah kriteria yang harus kita gunakan untuk menumpu usaha pemuliharaan? Kriteria yang harus kita titik beratkan ialah spesies yang hampir pupus dan spesies yang terancam oleh aktiviti manusia. Spesies lain yang tidak mempunyai sebarang masalah tidak perlulah diberikan perhatian. Cara yang boleh digunakan untuk menumpu usaha pemuliharaan ialah menggunakan kaedah in-situ dan ex-situ. Bagi spesies yang hampir pupus, kita boleh gunakan kaedah ex-situ, manakala bagi spesies yang terancam, kita boleh gunakan kaedah in-situ.Kesimpulan :Kepelbagaian spesies bergantung kepada bilangan individu. Bilangan individu yang berbezamembawa kepada kekayaan spesies dan kesamarataan spesies yang berlainan. Setiap pulaumempunyai bilangan individu yang berbeza. Oleh itu, setiap pulau mempunyai kekayaan dankesamarataan spesies dan juga Indeks Simpson yang berbeza dan boleh dibuat bandinganantara ketiga-tiga pulau tersebut. Indeks Simpson digunakan untuk mengukur kepelbagaianspesies. Susunan bagi kepelbagaian tertinggi ke terendah mengikut Indeks Simpsonialah Pulau Sipadan, Pulau Redang dan Pulau Talang-Talang iaitu masing-masing5.26, 4.92 dan 4.69.
  • 10. Rujukan :Buku rujukan :
  • 11. 1. Dr. Shakinaz Desa & Co. (2007). College Matriculation Biology. Dikeluarkan oleh IPTA Publications; Subang Jaya, Selangor. 2. Foo Yuen Kooi (2004). STPM Biology Volume 2. Dikeluarkan oleh Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd; Johor Bharu, Johor. 3. Raven/ Johnson (1995). Understanding Biology. Dikeluarkan oleh Wm. C. Brown Publisher; Dubuque, United States Of America.Laman Sesawang : 4. Cikgu Jumali (2011). Biodiversiti Dan Peranannya. Diakses pada 8 September 2011, daripada laman http://fastnote.wordpress.com/2011/05/17/biodiversiti-dan-peranannya/ 5. Tiada nama penulis dinyatakan. Diversity. Diakses pada 8 September 2011, daripada laman http://www.cnr.uidaho.edu/range357/notes/Diversity.pdf 6. Tiada nama penulis dinyatakan. Simpson Index. Diakses pada 8 September 2011, daripada laman http://www.countrysideinfo.co.uk/simpsons.htm 7. Tiada nama penulis (Februari 2009). Species Richness. Diterbitkan oleh Wikipedia. Diakses pada 9 September 2011, daripada laman http://en.wikipedia.org/wiki/Species_richness 8. Tiada nama penulis (Desember 2009). Spesies Evenness. Diterbitkan oleh Wkipedia. Diakses pada 9 September 2011, daripada laman http://en.wikipedia.org/wiki/Species_evenness 9. Unit of Science & Technology. (2002). Temuramah Mengenai "Public Awareness Component”. Diakses pada 6 September 2011, daripada laman http://www.bbec.sabah.gov.my/PublicAwareness/PACinterviewBM.htm. 10. Kesey-Bear and Acquired Intelligence, Inc. (2000). Species Diversity. Diakses pada 8 September 2011, daripada laman
  • 12. http://www.esapubs.org/archive/ecol/E081/022/EcoSim%20Help/Species/Species%20 Diversity.htmKeratan Akhbar : 11. (t.p.). (11 November 2009). Kepelbagaian Spesies Tempatan. Ruangan: Mega Fokus. Utusan Malaysia, pp. M4.Laporan : 12. European Environment Agency. (2010). Biodiversity Baseline: Biodiversity Policy. Denmark, Europe: (t.p)Bibliografi :Buku
  • 13. Burgman M.A. & Lindenmayer D.B (1998) Conservation Biology for the Australian Environment. Surrey Beatty & Sons. Chapter 2 What should be conserved?G. W. Yeat. (2007). Biology SPM. Oxford Fajar Sdn Bhd : Selangor. Chapter 8 Dynamic Ecosystem – Biodiversity.Peter H.Raven. (2005). Biology for Matriculation. Malaysia: The McGraw- Hill CompaniesInternet :Cikgu Jumali (2011). Biodiversiti Dan Peranannya. Diakses pada 27 Ogos 2012, daripada laman http://fastnote.wordpress.com/2011/05/17/biodiversiti-dan- peranannya/Tiada nama penulis dinyatakan. Simpson Index. Diakses pada 27 Ogos 2012, daripada laman http://www.countrysideinfo.co.uk/simpsons.htmTiada nama penulis (Februari 2009). Species Richness. Diterbitkan oleh Wikipedia. Diakses pada 29 Ogos 2012, daripada laman http://en.wikipedia.org/wiki/Species_richnessTiada nama penulis (Desember 2009). Spesies Evenness. Diterbitkan oleh Wkipedia. Diakses pada 9 September 2011, daripada laman http://en.wikipedia.org/wiki/Species_evennessKesey-Bear and Acquired Intelligence, Inc. (2000). Species Diversity. Diakses pada 31 Ogos 2012, daripada laman http://www.esapubs.org/archive/ecol/E081/022/EcoSim%20Help/Species/Spe cies%20Diversity.htmAzml Bee . (April 5, 2008). Kepelbagaian Haiwan. Diakses pada 1 September 2012 daripada laman
  • 14. http://muhamadazmi.multiply.com/journal/item/111?&show_interstitial=1&u=%2Fjournal%2Fitem