SEL102

1. “ to” - тэй эс тухайлах төлөв ( infinitive with to) Ivgeel

2. Эс тухайлах төлөв нь дараах тохиолдолд “to”- тэй байна . 1 . Өгүүлэгдэхүүний үүргээр 2 . Нэмэлт өгүүлэгдэхүүний хэлбэрээр 3 . Шууд тусагдахууны хэлбэрээр 4 . Нэмэлт хэлбэрээр 5 . Байцын хэлбэрээр

3. Өгүүлэгдэхүүний үүргээр а. Үйл үгийн өмнө бол: A lways to help is not easy . Дандаа туслах нь амаргүй .

4. б . Эзэн биегүй хэлбэрийн дараа бол: I t is better to stay here . Энд үлдсэн чинь дээр дээ .

5. 2 . Нэмэлт өгүүлэгдэхүүний хэлбэрээр He seemed to be angry . Тэр ууртай юм шиг санагдсан.

6. 3 . Шууд тусагдахууны хэлбэрээр H e promised to come . Тэр ирнэ гэж амалсан.

7. 4 . Дараах тохиолдолд нэмэлт хэлбэрээр а. Үйл үгэнд орох бол: W e helped him to translate the letter . Түүнийг захиа орчуулахад нь бид тусалсан.

8. б . Хавсрал нэрэнд : B e slow to promise . Битгий хурдан амла.

9. в . Нэр үгэнд орох бол: I have the pleasure to know him. Би түүнийг таньдаг нь таатай байв.

10. г . Дэс тооны ард орох бол: H e was the first t o swim . Сэлэхдээ тэр мундаг нь байсан.

11. 5 . Дараах тохиолдлуудад байцын хэлбэрээр а. Зорилго болон шалтгаан заасан: I hurried to fetch a doctor . Би эмч дуудахаар яарсан.

12. б. Үр дагаварын: He was too t ired to learn . Тэр хичээллэхэд маш ядарсан байсан.

13. “ to”-гүй эс тухайлах төлөв ( infinitive without to)

14. Эс тухайлах төлөв дараах тохиолдолд “to”- гүй байна.

15. Туслах үйл үг болон to do -ийн дараа: I shall go home . Би гэрлүүгээ явна. We do not drink. Бид архи уудаггүй

16. 2 . үйлдэх хэвд ( active) to make, to let, to bid - ийн дараа: I let him come. Би түүний ирэхийг зөвшөөрсөн.

17. 3 .Бодитой мэдрэгдэж байгааг илтгэх үйл үгийн дараа: I hear him sing ( singing). Би түүний дуулахыг сонсдог.

18. 4. Дараах хэлбэрийн хэллэгүүдийн дараа: I had rather……; I had better……..; I cannot but……; I had as good…….

19. Үйлт нэр ( the gerund)

20. Нэр үг болон үйл үгийн шинжийг агуулсан “ing” төгсгөл бүхий үйл үгийг үйлт нэр үг гэнэ. Үйлт нэр үг нь өгүүлбэрт аль болох үйл үгийн ойролцоо байрлан дараах үүргийг гүйцэтгэдэг.

21. Өгүүлэгдэхүүний үүргээр: S wimming is healt h y . Усанд сэлэх нь эрүүл мэндэд тустай.

22. 2. Өгүүлэхүүний үүргээр: T hat running is a great risk . Энэ бол том эрсдэл.

23. 3 .Шууд тусагдахууны үүргээр: ялангуяа цагийн хам a арал заасан үйл үг, дуртай эсвэл дүр гутсаныг илтгэсэн үйл үгийн дараа хэрэглэгдэнэ.

24. *Үйлт нэр үг нь дараах үйл үгийн дараа байх ёстой: To go on to have done with to put off to give up to stop to keep I do not mind to risk I cannot help to finish

25. *Үйлт нэр үг нь дараах үгийн дараа байж болно: to like to prefer to mind to remember to excuse to hate to enjoy to love to regret to start

26. Ж ишээ нь: Go on reading . Ү ргэлжлүүлэн унш. I like walking . - I like to walk . Би явган явах дуртай

27. 4. Дараах тохиолдолд үйл үг, нэр үг, хавсрал нэрээс хамаарч байгаа угтвар үгийн дараа үйлт нэр үг нь байрлана .

28. а. Үйл үг: to complain of to delight in to insist on to object to to succeed in to depend on to despair of to prevent from to quarrel about to think of

29. б .Нэр үг: to be in the habit of to be in danger of a plan for to be on the point of the way of

30. в. Хавсрал нэр: fond of capable of keen on accustomed to proud of disappointed at far from

31. 5. Үйлт нэр үг нь дараах тохиолдлуудад гишүүн өгүүлбэрт дараах байцын үүргийг гүйцэтгэнэ.

32. а . Before-after-on-upon- ны дараах цаг (temporal) заасан байцын: on leaving America америкийг орхих үед

33. б. For(=ийн тулд, төлөө, учраас), for the sake of(=ын тулд, -аас болж)-ын дараа шалтгаан заасан байцын: He was punished for having stolen .. … ын төлөө тэр шийтгүүлсэн.

34. в .by(=аар), with (=ийн тулд), without (=гүйгээр), instead of (= ын оронд, ын дараа) арга хэлбэрийн байцын: H e left without saying goodbye. T эр баяртай ч гэлгүй яваад өгөв.

35. г . By(=Учраас, тэгэх завсар)-ын дараа дэмжих байцын: B y inventing a machine he became famous . M ашин зохион бүтээснээрээ тэр алдартай болсон .

36. д . in spite of (= боловч, вч, ч) –ын дараа найр тавих байцын ( c on c essive) байцын: I n spite of being late you can hear the speech . T а хожимдсон ч гэсэн илтгэлийг сонсч болно.

37. Санамж: Үйлт нэр үгийн нийлмэл цагийн оронд гол төлөв энгийн цаг хэрэглэдэг. ( Ялангуяа “ after” -ын дараа) : - after having finished,after finishing-дуусгаад, төгсөөд; - for having stolen, for stealing- хулгай хийснийхээ төлөө