1. Зөвлөгөө
Шархадсан хүнд анхны тусламж үзүүлэх үеанхаарах зүйлс, авах арга хэмжээ
Янз бүрийн шалтгааны улмаас арьс, салст, булчин гэх мэт зөөлөн
эдүүд гэмтэж, бүрэн бүтэн байдлаа алдахыг шарх гэнэ.
Шархыг дараахи байдлаар ангилан үздэг :
Шалтгаанаар нь :
-Зүсэгдсэн
-Урагдсан
-Хатгагдсан
-Хазагдсан
-Огтлогдсон
-Буудагдсан гэх мэт.
Үүссэн байдлаар нь :
Өнгөц - зөвхөн арьс, салст бүрхэвчийг хамарсан
Гүн -булчин, шөрмөс, яс хүртэл гэмтсэн
Нэвтэрсэн - биеийн аль нэг хөндий рүү нэвтэрч орсон
Шархны шинж тэмдэг :
-арьс салстын бүрэн байдал алдагсан
-цус шүүрэх буюу цус алдана

2. Зөвлөгөө
-шархны орчим ямар нэг хэмжээгээр хавдаж, өвдөнө
-шархадсан эрхтний үйл ажиллагаа алдагдана.
Шарх хүндрэх нь :
-анхны тусламжийг хэрхэн үзүүлсэн
-шарх бохир зүйлээр үүсгэгдсэн эсэх,
-биеийн хаана үүссэн
-хэр хугацаа өнгөрсөн зэргээс хамаардаг.
Анхны тусламж үзүүлэхдээ :
Гараа заавал угаасан байна. Өөрийгөө цусаар дамжих халдвараас
сэргийлэх үүднээс резин бээлий өмсч аюулгүй байдлаа хангах
хэрэгтэйг анхаарна уу. Хэрэв бээлий байхгүй бол түүнийг орлуулж
гялгар уут өмсч болно. Шархадсан хүнээ тайвшруулж тусалж чадна
гэдгээ ойлгуулах хэрэгтэй. Мөн шархны эргэн тойрны талбайг цэвэр
усаар угааж халдваргүйжүүлэх уусмал байвал арчих,
шаардлагатай тохиолдолд спирт, архи хэрэглэж болно. Шархан
дээрээ ариутгасан бинт, эсвэл цэвэрхэн даавуун жииргэвч тавина.
Боолт хийнэ.
Анхаарах зүйлс :
• Том шарх үүссэн бол 6 цагийн дотор эмчид ханд.
• Шархан дээр элдэв тос, антибиотек зэрэг эм түрхэж болохгүй.
• Шарханд гадны биет зоогдсон бол авах оролдлого бүү хий.
• Амьтанд хазуулсан шархыг амаараа бүү сор.