L/O/G/O
แรงและการเคลื่อนที่
เรื่อง ผลของแรงลัพธ์ที่กระทำต่อััตุ
ครู สิรีธร สััสดิรักษ์
การเคลื่อนที่
หมายถึง การที่วัตถุเปลี่ยนตาแหน่งจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง ในช่วงเวลาใด
เวลาหนึ่ง
การเคลื่อนที่ใน 1 มิติ เป็นการเคลื่อนที่ในแนวระดับ แนวดิ่ง
การเคลื่อนที่ใน 2 มิติ เป็นการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์ การเคลื่อนที่แบบ
วงกลม
ปริมาณในเชิงฟิสิกส์
แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
ปริมาณสเกลาร์ เป็ นปริมาณที่บอกแต่ขนาดเพียงอย่างเดียว
ไม่ต้องบอกทิศทาง เช่น เวลา ระยะทาง อัตราเร็ว มวล เป็นต้น
ปริมาณเวกเตอร์ เป็ นปริมาณที่ต้องบอกทั้งขนาดและทิศทาง
เช่น ความเร็ว ความเร่ง การกระจัด แรง เป็นต้น
ปริมาณใดปริมาณสเกลาร์หรือปริมาณเวกเตอร์?
ปริมาณสเกลาร์ ปริมาณสเกลาร์
ปริมาณสเกลาร์
ปริมาณสเกลาร์
ปริมาณเวกเตอร์
ปริมาณเวกเตอร์
ระยะทาง (S) คือ ความยาวของเส้นทางที่วัตถุเคลื่อนที่ เป็นปริมาณ
สเกลาร์ มีหน่วยเป็นเมตร
การกระจัด (S) คือ เส้นตรงที่ลากจากจุดเริ่มต้นไปยังจุดสุดท้ายของ
การเคลื่อนที่ เป็นปริมาณเวกเตอร์ มีหน่วยเป็น เมตร
ตัวอย่างโจทย์
1.ถ้าเดินทางจากจุด A ไปยังจุด B ตามเส้นทางที่ประเอาไว้ จงหา
ระยะทาง และการกระจัด
2.จากข้อ 1 ถ้าตั้งต้นจากจุด A แล้วเดินไปจนครบ 1 รอบ จงหา
ระยะทางและการกระจัด
A
B
ตัวอย่างโจทย์
3.รถเคลื่อนที่เป็นวงกลม รัศมี 70 เมตร ด้วยอัตราเร็วคงที่ค่าหนึ่ง จง
หาขนาดของการกระจัดและระยะทางเมื่อ
รถเคลื่อนที่ไปได้¼รอบ
ตัวอย่างโจทย์ (ต่อข้อ 3)
3.รถเคลื่อนที่เป็นวงกลม รัศมี 70 เมตร ด้วยอัตราเร็วคงที่ค่าหนึ่ง จง
หาขนาดของการกระจัดและระยะทางเมื่อ
รถเคลื่อนที่ไปได้½รอบ
ตัวอย่างโจทย์ (ต่อข้อ 3)
3.รถเคลื่อนที่เป็นวงกลม รัศมี 70 เมตร ด้วยอัตราเร็วคงที่ค่าหนึ่ง จง
หาขนาดของการกระจัดและระยะทางเมื่อ
รถเคลื่อนที่ไปได้1 รอบ พอดี
ตัวอย่างโจทย์
4. ขับรถไปทางเหนือ 120 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวไปทางทิศตะวันออก
ขับไปอีก 50 กิโลเมตร จงหาระยะทางและระยะกระจัดที่รถเคลื่อนที่
อัตราเร็ว
อัตราเร็ว (Speed) คือ ระยะทางที่วัตถุเคลื่อนที่ได้ในหนึ่งหน่วยเวลา
มีหน่วยเป็นเมตรต่อวินาที (m/s) หรือ กิโลกรัมต่อชั่วโมง
อัตราเร็ว = ระยะทาง
เวลาที่ใช้ อัตราเร็วขณะใดขณะหนึ่ง คือ
อัตราเร็วเฉลี่ยในช่วงเวลาสั้นมาก ๆ
เข้าใกล้ศูนย์
ความเร็ว
ความเร็ว (v) คือ ระยะทางที่วัตถุเคลื่อนที่ได้ในหนึ่งหน่วยเวลา มี
หน่วยเป็นเมตรต่อวินาที (m/s) หรือ กิโลกรัมต่อชั่วโมง
ความเร็ว = การกระจัด
เวลาที่ใช้ ความเร็วขณะใดขณะหนึ่ง คือ
ความเร็วเฉลี่ยในช่วงเวลาสั้นมาก ๆ
เข้าใกล้ศูนย์
ตัวอย่างโจทย์
1.แอ๊ะ เดินทางจาก A ไป B ใช้เวลา 15 วินาที จากนั้นเดินต่อไปยัง C
ดังรูป ใช้เวลา 10 วินาที จงหาอัตราเร็วเฉลี่ยและความเร็วเฉลี่ย
A 40 m B
30 m
C
ตัวอย่างโจทย์
2.ตอง เคลื่อนที่จาก A ไปถึง B กินเวลาไป 10 วินาที ดังรูป จงหา
อัตราเร็วเฉลี่ยและความเร็วเฉลี่ย
A
E
F
G
B
10m
30m25m
20m
ตัวอย่างโจทย์
3. ในการแข่งขันมาราธอนระยะทาง 42.195 กิโลเมตร ผู้ชนะใช้เวลา
ทั้งหมด 2 ชั่วโมง 6 นาที 12 วินาที อัตราเร็วเฉลี่ยของผู้ชนะเป็นกี่เมตร
ต่อวินาที
ตัวอย่างโจทย์
4.ลิงตัวหนึ่งขึ้นต้นมะพร้าว ปรากฏว่าทุกๆ 2 นาที มันขึ้นไปได้ 5
เมตร และลื่นกลับลงมาอีก 1 เมตรเสมอ จงหาอัตราเร็วเฉลี่ยและ
ความเร็วเฉลี่ยเมื่อสิ้นสุดนาทีที่ 4 ในหน่วยเมตรต่อวินาที
ตัวอย่างโจทย์
5. รถไฟขบวนหนึ่งเคลื่อนที่ผ่านสถานี P ตรงไปยังสถานี Q โดยครึ่งทางช่วงแรก
อัตราเร็วของรถไฟคงที่ 60 กิโลเมตร/ชั่วโมง และอีกครึ่งทางที่เหลือเคลื่อนที่ด้วย
อัตราเร็ว 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมงจงหาอัตราเร็วและความเร็วของรถไฟในช่วงสถานีที่ P
ถึงสถานี Q
ความเร่ง (Acceleration)
ความเร่ง (a) หมายถึง อัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็วหรือความเร็วที่
เปลี่ยนแปลงไปในหน่วยเวลา มีหน่วยเป็น เมตร/วินาที²
ความเร่ง = ความเร็วที่เปลี่ยนแปลง
ช่วงเวลาที่ใช้
ความเร่ งขณะใดขณะหนึ่ ง คือ
ความเร่งเฉลี่ยในช่วงเวลาสั้นมาก ๆ เข้า
ใกล้ศูนย์ t  0
a = v - u
t2 - t1
สรุปความเร่ง
1. ถ้าวัตถุเคลื่อนที่ไม่เป็นเส้นตรง วัตถุมีความเร่งเสมอ ไม่ว่า
วัตถุจะเคลื่อนที่ด้วยอัตราเร็วเพิ่มขึ้น หรืออัตราเร็วลดลง หรือ
อัตราเร็งคงที่
2. ถ้าวัตถุเคลื่อนที่เป็นทางตรงด้วยอัตราเร็วเพิ่มขึ้นวัตถุจะมี
ความเร่ง และวัตถุจะเกิดความหน่วงก็ต่อเมื่อเคลื่อนที่ทางตรง
เท่านั้น และอัตราเร็วลดลง
ตัวอย่างโจทย์
1. วัตถุที่กาลังเคลื่อนที่ด้วยความเร่งมีลักษณะอย่างไร
1). ช้าลงกาลังจะหยุด
2). กาลังเคลื่อนที่เร็วขึ้น
3). กาลังเคลื่อนที่บนทางโค้ง
4). ถูกทุกข้อ
ตัวอย่างโจทย์
2. วัตถุเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 10 เมตรต่อวินาที เมื่อเวลาผ่านไป 20
วินาที มีความเร็ว 15 เมตรต่อวินาที ในทิศเดิม จงหาความเร่งของการ
เคลื่อนที่
ตัวอย่างโจทย์
3. รถยนต์เคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 72 km/hr เมื่อต้องการแซงรถคันอื่น
จึงเหยียบคันเร่งให้มีความเร็ว 126 km/hr การเปลี่ยนความเร็วนี้ใช้เวลา
เพียง 4 วินาที จงหาความเร่งของรถยนต์
ตัวอย่างโจทย์
4. กระถางต้นไม้ตกลงในแนวดิ่งด้วยความเร่ง 10 m/s² เมื่อเวลาผ่าน
ไป 3 วินาที กระถางจะมีความเร็วเท่าใด
ตัวอย่างโจทย์
5. จากรูปการเคลื่อนที่ของวัตถุ A
v = 0 2 m/s 5 m/s 8 m/s
t = 0 2s 3s 4s
จงหาความเร่งเฉลี่ยของการเคลื่อนที่
ตัวอย่างโจทย์
6. ดาว ขับรถออกจากไฟแดงด้วยความเร่ง 7 m/s² อยากทราบว่าใน
เวลา 10 วินาทีต่อมารถจะมีความเร็วเท่าใด
กราฟความสัมพันธ์
กราฟความสัมพันธ์ระหว่างการกระจัดกับเวลา
ความชัน = การกระจัด
เวลา
ดังนั้นความชันของกราฟ = ความเร็ว
กราฟความสัมพันธ์
กราฟความสัมพันธ์ระหว่างความเร็วกับเวลา
ความชัน = ความเร็วที่เปลี่ยนแปลงไป
เวลา
ดังนั้นความชันของกราฟ = ความเร่ง
พื้นที่ใต้กราฟ = ความเร็ว x เวลา
นั้นคือ การกระจัด
ตัวอย่างโจทย์
1. วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่แนวตรงได้ความสัมพันธ์ของความเร็วกับเวลา
ดังกราฟ จงหาระยะการกระจัดของวัตถุเมื่อเคลื่อนที่ได้40 วินาที
ตัวอย่างโจทย์
2. ในการทดลองโดยการดึงกระดาษเทป เขียนกราฟ ความเร็วกับ
เวลาได้ดังกราฟ จงหาค่าความเร่งของกระดาษเทป
แรง (Force)
แรง (F) หมายถึง ปริมาณที่กระทาต่อวัตถุ แล้วทาให้วัตถุ
เปลี่ยนแปลงจากสภาพเดิม ผลคือวัตถุอาจหยุดไม่มีการเคลื่อนที่หรือ
วัตถุมีการเคลื่อนที่ช้าลง เร็วขึ้น ถอยหลัง เปลี่ยนทิศ
มีหน่วยเป็น นิวตัน (N)
แรง 1 N คือ แรงที่จะที่จะทาให้มวล 1 kg เกิดความเร่ง 1 m/s2
แรงลัพธ์ (Resultant Force)
แรงลัพธ์ คือ แรงรวมเพียงแรงเดียวที่เกิดจากผลรวมของแรงย่อย
หลายๆแรงที่รวมแบบเวกเตอร์
จงหาแรงลัพธ์
20N
50N
60N
10N
เขาคือใคร???
เซอร์ไอแซค นิวตัน
นักวิทยาศาสตร์ ชาวอังกฤษ
ที่ได้เสนอกฎการเคลื่อนที่ เพื่ออธิบาย
ความสัมพันธ์ระกว่างแรงและการเคลื่อนที่
นั้นคือ กฎ 3 ข้อ ของนิวตัน
กฎการเคลื่อนที่ข้อที่ 1 ของนิวตัน
ถ้าแรงลัพธ์ที่กระทาต่อวัตถุเป็นศูนย์วัตถุจะคงสภาพการเคลื่อนที่
กล่าวคือ
วัตถุจะรักษาสภาพอยู่นิ่งหรือสภาพการเคลื่อนที่อย่างสม่าเสมอ
นั้น (ความเร็วคงที่) เรียก กฎข้อนี้ว่า “กฎความเฉื่อย”
นั้นคือ 0F

a

v

กฎการเคลื่อนที่ข้อที่ 1 ของนิวตัน(ต่อ)
กรณีที่วัตถุ หยุดนิ่งบนพื้นราบ
กรณีที่วัตถุ เคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงตัวค่าหนึ่ง บนพื้นราบลื่น
กฎการเคลื่อนที่ข้อที่ 2
 เมื่อมีแรงลัพธ์ที่มีค่าไม่เท่ากับศูนย์มากระทาต่อวัตถุ จะทาให้วัตถุ
เกิดความเร่งในทิศเดียวกับแรงลัพธ์ที่มากระทา
นั้นคือ =
ขนาดของความเร่ง แปรผันตรงกับขนาดของแรงลัพธ์
แปรผกผันกับมวลของวัตถุ
F

am

กฎการเคลื่อนที่ข้อที่ 3
 เมื่อมีแรงกระทาต่อวัตถุหนึ่ง วัตถุนั้นก็จะออกแรงโต้ตอบในทิศ
ทางตรงข้ามกับแรงที่มากระทา ซึ่งแรงทั้งสองแรงนี้จะเกิดขึ้นพร้อมกัน
เสมอ
L/O/G/O
www.themegallery.com
Thank You!

แรงและการเคลื่อนที่