Мэдээллийн технологийн
хичээлийн төлөвлөлт ба
зааварчилгааны дизайн
Онлайн, зайн сургалт хариуцсан
арга зүйч Б.Цогбадрах
Зааварчилгааны дизайн гэж юу вэ?
• Сургалтын хэрэглэгдэхүүн болон сургалтыг
бэлтгэхээр төлөвлөөд (designed), бүтээж
сайжруулаад (developed), суралцагчдаар
ажиллуулан (implemented), үнэлэлт дүгнэлт
(evaluated) өгч, шинжилгээ (analyzed) хийх
системчлэгдсэн үйл ажиллагаа юм.
•
ADDIE зааварчилгааны дизайн
• Сургалтын орчны хүчин зүйлс, үйл ажиллагааг
багцлан Addie Township, Griggs County, North
Dakota нар шинэчлэн дизайнчилсан.
• ADDIE загвар:
–
–
–
–
–

Analysis (шинжилгээ)
Design (төлөвлөх)
Development (дэлгэрүүлэх)
Implementation (хэрэгжүүлэх)
Evaluation (үнэлэх)
ADDIE загвар
Сургалтын үр дүн
- Эзэмшсэн чадвар
- Нийгмийн хүлээлт
- Сургалтын систем
-Дэмжлэг
- Нөөц
- Багш нар
- Багийн хөгжил
- Урамшуулал

Шинжилгээ
Үнэлгээ
Сургалтын
зорилго

Сургалтын орчны хүчин зүйлс
- Сургалтын хэрэглэгдэхүүн
- Хамтран суралцагчид
- Сургалтын хэлбэрүүд
- Багш ба сургуулийн дэмжлэг

Тухайн хичээлийн
үр дүн
Сургалтын
зорилт

Хэрэгжүүлэх

Хөгжүүлэлт

Сургалтын орчин
Сургалтын үр
дүнгийн орон зай

Төлөвлөлт
дизайн

Хэрэглэх орчин
Сургалтын шинжилгээ хийх арга
• Суралцагчаа судлах:
– Тэдний нас, сэтгэц, хувийн онцлог
– Хэрэгцээ, сонирхол
– Энэ сургалтаас авах чадвар, дадал

• Сургалтаа судлах:
–
–
–
–

Агуулга хүрээ
Сургалтын хэлбэр
СХУ-ны сургалтын онол
Сургалын хугацаа, цаг

• Дээрх шинжилгээнээс сургалтын зорилгыг
тодорхойлно.
Төлөвлөлт хийх (Design)
• Сургалтын төлөвлөлтийг үе шат:
–
–
–
–
–
–
–

Зорилго тодорхойлох
Агуулгын хүрээг тогтох
Сэдэв сэдвээ оновчтой нэрлэх
Сургалтын хэрэглэгдэхүүн, үзүүлэн, тараах материал бэлтгэх
Дадлага ажил бэлтгэх
Үнэлгээний арга, хэрэгслийг бэлтгэх
Заах арга, арга зүйг сонгох зэргийг зураглана.

• Төлөвлөлтийг логик, эмх цэгцтэй системчлэн зураглана.
• Сургалтын үйл явц бүр сурагчдад сонирхолтой,
анхаарлыг нь татаж байхаар
• Суралцагчын өмнөх чадвар, туршлага, насны онцлог,
хэрэгцээн дээр тулгуурлан боловсруулах
Хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэх (Develop)
• Төлөвлөсөн зураглалыг сургалтад хэрэглэх
төвшинд бичиж боловсруулна.
• Сургалтын үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг
бүр хэрхэн хэрэгжихийг дэлгэрэнгүй бичнэ.
• Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгох, бэлтгэх.
• Сургалтыг хөтлөх багш, сурагчид хийж
гүйцэтгэх үйлийг нягтлан бичнэ.
• Суралцагчдын боломж, нөөцийг дэмжлэг
болгон тооцно.
Хэрэгжүүлэх (Implement)
• Төлөвлөлтийн дагуу сургалтыг хэрэгжүүлэх үед
үйл ажиллагааны хэсэг бүрд гэнэтийн асуудал
олон гарна. Хэсгүүдийн дараалал нь ч асуудал
болж болно. Эдгээр нь сурагч биеээ дайчлан
суралцахад маш их хүч, хөдөлмөр шаарддаг
тул дээрх хүндрэл гардаг.
• Сургалтын орчин, нөөц, хүчин зүйлс,
сурагчдын чадвар зэрэг олон нөлөөлөөс
сургалтын үр дүн хамаарна.
• Хэрэгжүүлэх үед гарсан бүх асуудал нь
төлөвлөлтийн үнэлгээ болдог.
Үнэлгээ (Evaluate)
• Үнэлгээг 2 утгаар хийх хэрэгтэй.
– Сургалтын орчин, сэтгэл ханамжийн үнэлгээ
• Крикпатрикийн үнэлгээ /суралцагчдын талаас/
• Хичээлийн судалгаа /багш нарын талаас/

– Сурагчийн суралцсан байдлын үнэлгээ
• Явцын үнэлгээ
• Эцсийн үнэлгээ
мэдээллийн технологийн хичээлийн төлөвлөлт ба зааварчилгааны дизайн

мэдээллийн технологийн хичээлийн төлөвлөлт ба зааварчилгааны дизайн

  • 1.
    Мэдээллийн технологийн хичээлийн төлөвлөлтба зааварчилгааны дизайн Онлайн, зайн сургалт хариуцсан арга зүйч Б.Цогбадрах
  • 2.
    Зааварчилгааны дизайн гэжюу вэ? • Сургалтын хэрэглэгдэхүүн болон сургалтыг бэлтгэхээр төлөвлөөд (designed), бүтээж сайжруулаад (developed), суралцагчдаар ажиллуулан (implemented), үнэлэлт дүгнэлт (evaluated) өгч, шинжилгээ (analyzed) хийх системчлэгдсэн үйл ажиллагаа юм. •
  • 3.
    ADDIE зааварчилгааны дизайн •Сургалтын орчны хүчин зүйлс, үйл ажиллагааг багцлан Addie Township, Griggs County, North Dakota нар шинэчлэн дизайнчилсан. • ADDIE загвар: – – – – – Analysis (шинжилгээ) Design (төлөвлөх) Development (дэлгэрүүлэх) Implementation (хэрэгжүүлэх) Evaluation (үнэлэх)
  • 4.
    ADDIE загвар Сургалтын үрдүн - Эзэмшсэн чадвар - Нийгмийн хүлээлт - Сургалтын систем -Дэмжлэг - Нөөц - Багш нар - Багийн хөгжил - Урамшуулал Шинжилгээ Үнэлгээ Сургалтын зорилго Сургалтын орчны хүчин зүйлс - Сургалтын хэрэглэгдэхүүн - Хамтран суралцагчид - Сургалтын хэлбэрүүд - Багш ба сургуулийн дэмжлэг Тухайн хичээлийн үр дүн Сургалтын зорилт Хэрэгжүүлэх Хөгжүүлэлт Сургалтын орчин Сургалтын үр дүнгийн орон зай Төлөвлөлт дизайн Хэрэглэх орчин
  • 5.
    Сургалтын шинжилгээ хийхарга • Суралцагчаа судлах: – Тэдний нас, сэтгэц, хувийн онцлог – Хэрэгцээ, сонирхол – Энэ сургалтаас авах чадвар, дадал • Сургалтаа судлах: – – – – Агуулга хүрээ Сургалтын хэлбэр СХУ-ны сургалтын онол Сургалын хугацаа, цаг • Дээрх шинжилгээнээс сургалтын зорилгыг тодорхойлно.
  • 6.
    Төлөвлөлт хийх (Design) •Сургалтын төлөвлөлтийг үе шат: – – – – – – – Зорилго тодорхойлох Агуулгын хүрээг тогтох Сэдэв сэдвээ оновчтой нэрлэх Сургалтын хэрэглэгдэхүүн, үзүүлэн, тараах материал бэлтгэх Дадлага ажил бэлтгэх Үнэлгээний арга, хэрэгслийг бэлтгэх Заах арга, арга зүйг сонгох зэргийг зураглана. • Төлөвлөлтийг логик, эмх цэгцтэй системчлэн зураглана. • Сургалтын үйл явц бүр сурагчдад сонирхолтой, анхаарлыг нь татаж байхаар • Суралцагчын өмнөх чадвар, туршлага, насны онцлог, хэрэгцээн дээр тулгуурлан боловсруулах
  • 7.
    Хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэх (Develop) •Төлөвлөсөн зураглалыг сургалтад хэрэглэх төвшинд бичиж боловсруулна. • Сургалтын үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг бүр хэрхэн хэрэгжихийг дэлгэрэнгүй бичнэ. • Сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сонгох, бэлтгэх. • Сургалтыг хөтлөх багш, сурагчид хийж гүйцэтгэх үйлийг нягтлан бичнэ. • Суралцагчдын боломж, нөөцийг дэмжлэг болгон тооцно.
  • 8.
    Хэрэгжүүлэх (Implement) • Төлөвлөлтийндагуу сургалтыг хэрэгжүүлэх үед үйл ажиллагааны хэсэг бүрд гэнэтийн асуудал олон гарна. Хэсгүүдийн дараалал нь ч асуудал болж болно. Эдгээр нь сурагч биеээ дайчлан суралцахад маш их хүч, хөдөлмөр шаарддаг тул дээрх хүндрэл гардаг. • Сургалтын орчин, нөөц, хүчин зүйлс, сурагчдын чадвар зэрэг олон нөлөөлөөс сургалтын үр дүн хамаарна. • Хэрэгжүүлэх үед гарсан бүх асуудал нь төлөвлөлтийн үнэлгээ болдог.
  • 9.
    Үнэлгээ (Evaluate) • Үнэлгээг2 утгаар хийх хэрэгтэй. – Сургалтын орчин, сэтгэл ханамжийн үнэлгээ • Крикпатрикийн үнэлгээ /суралцагчдын талаас/ • Хичээлийн судалгаа /багш нарын талаас/ – Сурагчийн суралцсан байдлын үнэлгээ • Явцын үнэлгээ • Эцсийн үнэлгээ