การประชุมสร้างความเข้าใจ
การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม
ด้วยระบบการประชุมทางไกลผ่านจอภาพ (CONFERENCE)
วันอังคารที่ 19 พฤษภาคม 2563
กรมพัฒนาที่ดิน
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
วัตถุประสงค์
1. เพื่อให้มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ได้รับความรู้ความเข้าใจ กฏหมาย ระเบียบ กระบวนการ
พัฒนาเกษตรอินทรีย์ และระบบการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม PGS
2. เพื่อให้เกิดความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ ในการเป็นผู้สนับสนุนกลุ่ม
เกษตรกรเกษตรอินทรีย์
3. เพื่อให้มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์เป็นทาหน้าที่เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ให้กับกลุ่มเกษตรกร
2
ผู้เข้าร่วมประชุม จานวนรวม 515 คน
เป้าหมาย
มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ ส่วนกลาง มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ ส่วนภูมิภาค
- กวจ. กนผ. กผง. กทช. ศทส. กสด.
สสผ.
- กลุ่มวิชาการฯ สพข.1 – 12 / สพด. /ศขซ./
ศพล. / ศพท./ ศูนย์ศึกษาเขาชะงุ้มฯ /
ศูนย์ปฏิบัติการฯ หนองพลับ-กลัดหลวง
3
วิทยากรจากมูลนิธิเกษตรอินทรีย์ จานวน 2 ท่าน ได้แก่
1. นางจินตนา อินทรมงคล
2. นายสมชัย วิสารทพงศ์
- เกษตรอินทรีย์กับความมั่นคงทางอาหาร
- ระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม PGS
- มาตรฐานเกษตรอินทรีย์
- การตรวจและรับรองฟาร์มเพื่อน
- แนวทางการขึ้นทะเบียนออกใบรับรอง
เนื้อหาที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้
4
4
บทบาทหน้าที่ของมิสเตอร์เกษตรอินทรีย์
1. เปิดรับสมัครเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ
1.1 พิจารณาคัดเลือกกลุ่มเกษตรกรที่มีคุณสมบัติเหมาะสมเข้าร่วมโครงการเกษตรอินทรีย์
1.2 สารวจสภาพพื้นที่ ประเมินความเสี่ยงของพื้นที่ว่าเป็นพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมกับการทาเกษตรอินทรีย์หรือไม่
2. สนับสนุนข้อมูลทางวิชาการ และปัจจัยการผลิตเกษตรอินทรีย์
2.1 ถ่ายทอดความรู้ทางวิชาการด้านปรับปรุงคุณภาพดิน น้าและปัจจัยการผลิตที่เหมาะสมกับการทาเกษตรอินทรีย์
2.2 เก็บตัวอย่างดิน เพื่อวิเคราะห์และประเมินคุณภาพดิน พร้อมทั้งมอบบัตรดินดีให้กับเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ
2.3 ให้คาแนะนาการเตรียมดินเพื่อเข้าสู่การผลิตเกษตรอินทรีย์ โดยการจัดการความอุดมสมบูรณ์ของดินให้เป็นดิน
ที่มีชีวิต
2.4 พิจารณาสนับสนุนปัจจัยการผลิตเกษตรอินทรีย์ให้กับกลุ่มเกษตรกรเกษตรอินทรีย์ 5
5
บทบาทหน้าที่ของมิสเตอร์เกษตรอินทรีย์
3. ให้คาปรึกษาเป็นพี่เลี้ยงสาหรับกลุ่มเกษตรกร
3.1 ดาเนินการขับเคลื่อนกลุ่มเกษตรกรด้วยระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม PGS
3.2 วิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นภายในกลุ่ม เพื่อหาแนวทางแก้ไข
4. ประสานงานระหว่างหน่วยงาน
เน้นการประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน เกษตรกร ในระดับจังหวัดและผู้นาท้องถิ่น
รวมถึงหมอดินอาสา เพื่อเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายสนับสนุนการดาเนินกิจกรรมต่างๆ ให้สอดคล้องกับการ
ขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ภายในพื้นที่
5. ติดตาม ประเมินผลและรายงานความก้าวหน้า
5.1 ติดตามการพัฒนา และประเมินศักยภาพของกลุ่มเกษตรอินทรีย์ที่รับผิดชอบ
5.2 รายงานความก้าวหน้าต่อผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อมอบการสนับสนุน หรือ
การช่วยเหลืออย่างเหมาะสม 6
3
1. เกษตรอินทรีย์ ปัจจุบัน มีพื้นที่ไม่น้อยกว่า 600,000 ไร่
2. เกษตรธรรมชาติ
3. เกษตรผสมผสาน
4.วนเกษตร
5.เกษตรทฤษฎีใหม่
6. อื่นๆ เช่น พุทธเกษตร
ตั้งเป้าหมายเกษตรอินทรีย์
ไม่น้อยกว่า 1.3 ล้านไร่
ภายในปี 2565
การพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ
เกษตรยั่งยืน เป้าหมาย 5,000,000 ไร่ ภายในปี 2564
7
7
8
แนวทางขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ระดับพื้นที่
13กลุ่มจังหวัด
จัดพิธีลงนามข้อตกลง
ความร่วมมือ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2,988,878.50 ไร่
กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1, ตอนบน 2, ตอนล่าง1 และ
ตอนกลาง
ภาคเหนือ 103,583.62 ไร่
กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน 1 ภาคเหนือตอนล่าง 1 และ
ภาคเหนือตอนล่าง 2
ภาคตะวันออก 170,307 ไร่
กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออก 1 และภาคตะวันออก 2
ภาคใต้ 71,870 ไร่
กลุ่มจังหวัดภาคใต้ฝั่งอ่าวไทย
56 จังหวัด
ขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ระดับพื้นที่
(MOU)
รวม 3,392,639.12 ไร่
ภาคกลาง 58,000 ไร่
กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน
9
10
ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี
(พ.ศ.2560-2579)
ยุทธศาสตร์ที่ 1
ความมั่นคง
ยุทธศาสตร์ที่ 2
การสร้าง
ความสามารถใน
การแข่งขัน
ยุทธศาสตร์ที่ 3
การพัฒนาและ
เสริมสร้าง
ศักยภาพคน
ยุทธศาสตร์ที่ 4
การสร้างโอกาสความ
เสมอภาคและเท่าเทียม
กันทางสังคม
ยุทธศาสตร์ที่ 5
การสร้างการเติบโตบน
คุณภาพชีวิตที่เป็นมิตร
กับสิ่งแวดล้อม
ยุทธศาสตร์ที่ 6
การปรับสมดุลและพัฒนา
ระบบบริหารจัดการ
ภาครัฐ
แผนพัฒนาการเกษตร
ในช่วงแผนฯ 12
(พ.ศ.2560-2564)
ยุทธศาสตร์ที่ 1
การสร้างความเข้มแข็ง
ให้กับเกษตรกรและ
สถาบันเกษตรกร
ยุทธศาสตร์ที่ 2
การเพิ่มประสิทธิภาพการ
บริหารจัดการสินค้าเกษตร
ตลอดห่วงโซ่อุปทาน
ยุทธศาสตร์ที่ 3
การเพิ่มความสามารถในการ
แข่งขันภาคการเกษตรด้วย
เทคโนโลยีและนวัตกรรม
ยุทธศาสตร์ที่ 4
การบริหารจัดการทรัพยากร
การเกษตรและสิ่งแวดล้อม
อย่างสมดุลและยั่งยืน
ยุทธศาสตร์ที่ 5
การพัฒนาระบบ
บริหารจัดการภาครัฐ
ยุทธศาสตร์กรมพัฒนา
ที่ดินในช่วงแผนฯ 12
(พ.ศ.2560-2564)
วิสัยทัศน์
“พัฒนาที่ดินให้สมบูรณ์
เพิ่มพูนผลผลิต ในทิศ
ทางการใช้ประโยชน์
อย่างยั่งยืน บนพื้นฐาน
การมีส่วนร่วม”
ยุทธศาสตร์ที่ 1
เพิ่มประสิทธิภาพการ
บริหารจัดการ
ทรัพยากรดิน ด้วยการ
สารวจ จาแนกดิน
วิเคราะห์ดินและวาง
แผนการใช้ที่ดินอย่าง
เป็นระบบ
ยุทธศาสตร์ที่ 2
เพิ่มความสามารถในการ
แข่งขันด้านงานวิจัยและ
เทคโนโลยีด้านการพัฒนา
ที่ดินเชิงนวัตกรรม
ยุทธศาสตร์ที่ 3
การบริหาร
จัดการทรัพยากร
ดินอย่างสมดุล
และยั่งยืน
ยุทธศาสตร์ที่ 4
การสร้างและพัฒนา
ความเข้มแข็งให้กับ
ภาคีเครือข่ายในมิติ
การพัฒนาองค์กร
ยุทธศาสตร์ที่ 5
พัฒนาและถ่ายทอด
เทคโนโลยีการพัฒนา
ที่ดินบนพื้นฐานการมี
ส่วนร่วม
ยุทธศาสตร์ที่ 6
พัฒนาองค์กรสู่
ความเป็นเลิศ
ด้านการพัฒนา
ที่ดิน
แผนงาน/โครงการปี
2561 -2563
เป้าหมายที่ 1
เกษตรกรมีความเข้มแข็ง
และรายได้เพิ่มขึ้น
เป้าหมายที่ 2
การผลิตสินค้าเกษตรมีประสิทธิภาพ
และสินค้าเกษตรมีมาตรฐาน
เป้าหมายที่ 4
บริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
1. พัฒนาพื้นที่นาร้าง
2. ปรับปรุงคุณภาพดิน
3. ฟื้นฟูป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน
4. ส่งเสริมการใช้สารอินทรีย์ลดใช้สารเคมีทางการเกษตร / เกษตร
อินทรีย์
5. พัฒนาแหล่งน้า (ชุมชน / เพื่อการอนุรักษ์ / สระน้าในไร่นา)
6. การพัฒนาพื้นที่โครงการหลวง/พื้นที่เฉพาะ (ทุ่งกุลาฯ / ทุ่งสัมฤทธิ์)
เป้าหมาย
1. คลินิกเกษตรเคลื่อนที่
2. สนับสนุนโครงการพัฒนา
อันเนื่องมาจากพระราชดาริ
3. การพัฒนาหมอดินอาสา
และหมอดินน้อย
4. ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี
ด้านการพัฒนาที่ดิน
1. พัฒนาคุณภาพดินในระบบส่งเสริม
การเกษตรแปลงใหญ่
2. การบริหารจัดการพื้นที่เกษตรกรรม
(Zoning by Agri-Map)
เป้าหมายที่ 3
การเกษตรก้าวไกลด้วยงานวิจัย
เทคโนโลยี และนวัตกรรม
1. การวิจัยพัฒนาที่ดินและ
เทคโนโลยีชีวภาพเพื่อเพิ่มผลผลิต
4
11 311
นาระบบ PGS
มาใช้
แนวทางการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ ปีงบประมาณ 2563
รพ. สนับสนุนพื้นที่เพาะปลูก
พืชสมุนไพร และโครงการอนุรักษ์
พันธุกรรมพืช
13 กลุ่มจังหวัด
มิสเตอร์เกษตรอินทรีย์
ของกรมพัฒนาที่ดิน
500 คน 77 จังหวัด
ขับเคลื่อน
(56 จังหวัด)
3.4 ล้านไร่
12
12
การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ตามมาตรฐานระดับต่าง ๆ
มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่กาหนดขึ้นเองโดยชุมชน
และให้การรับรองกันเองโดยชุมชน เช่น มาตรฐานเกษตร
อินทรีย์วิถียโสธร มาตรฐานเกษตรอินทรีย์วิถีไทย (Earth
safe) มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ PGS จันทบุรี เป็นต้น
1. มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ของชุมชน
2. มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ประเทศไทย
ได้แก่ มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ของกระทรวง
เกษตรและสหกรณ์ (มกษ. 9000) Organic
Thailand
3. มาตรฐานเกษตรอินทรีย์
ต่างประเทศ/สากล
เช่น มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ EU
USDA IFOAM เป็นต้น
13
มาตรฐาน
เกษตรอินทรีย์
มาตรฐานจิตวิญญาณ
มาตรฐานของประเทศภาครัฐมาตรฐานระหว่างประเทศ
Codex, IFOAM
มาตรฐานท้องถิ่นมาตรฐานประเทศคู่ค้า
ระบบการรับรอง1st
ผู้ผลิตรับรองเอง
PGS
รับรองแบบมีส่วนร่วม
3 rd รับรองโดยบุคคลที่ 3
Certified Body
-รายเดี่ยว
-กลุ่มโครงการ ICS
ผู้ผลิต/ผู้บริโภคสื่อสาร
กันโดยตรง
ขายในท้องถิ่น/ประเทศ
เป็นกลุ่มสังคม ,CSA
ตลาดบน
ส่งออก
ตลาดชุมชน
ตลาดนัดสีเขียว
มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ระดับต่างๆ
14
15
16
การเตรียมกลุ่มเกษตรกรเข้าสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์
กลุ่มเดิมต่อ
ยอดสู่ PGS
กลุ่มเดิมที่ได้รับการ
รับรองแล้ว
กลุ่มใหม่
การพัฒนากลุ่มเกษตรกรสู่การรับรอง
มาตรฐานเกษตรอินทรีย์
ใช้สารอินทรีย์ลดใช้สารเคมี
มีความพร้อมและสมัครใจ
ไม่ใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีการเกษตร
มีระบบการผลิตเป็นไปตามหลักการเกษตรอินทรีย์
มีการรวมกลุ่มผู้ผลิต
มีการบริหารจัดการกลุ่มที่เข้มแข็ง
มีความมุ่งมั่นและตั้งใจ
กลุ่มที่เคยเข้าร่วมโครงการ
กลุ่มที่ผ่านการรับรองมาตรฐานจากหน่วยรับรองภายนอก
มีความพร้อมและเริ่มดาเนินการขั้นตอนแรกของ PGS
มีความประสงค์จะสมัครต่ออายุ
การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมี
ส่วนร่วม หรือขยายเพิ่มเติมสมาชิก
3กลุ่มขั้น
ขั้น 1
ขั้น 2
ขั้น 3
17
แผนและเป้าหมายโครงการเกษตรอินทรีย์ปีงบประมาณ 2563
โครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์
เป้าหมายรวมทั้งสิ้น 842 กลุ่ม เกษตรกร 7,997 ราย พื้นที่ 59,169 ไร่ ประกอบด้วย
1. แผนงานยุทธศาสตร์การเกษตรสร้างมูลค่า
กิจกรรมหลักที่ 16 ถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินเพื่อขับเคลื่อนกลุ่มเกษตรกรเข้าสู่ระบบเกษตรอินทรีย์
เป้าหมายจานวน 736 กลุ่ม เกษตรกร 6,990 ราย 53,285 ไร่
2. แผนงานบูรณาการพัฒนาพื้นที่ระดับภาคเหนือ
กิจกรรมหลักที่ 46 ถ่ายทอดเทคโนโลยีการจัดการดินที่เหมาะสมและส่งเสริมระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม
ให้กับเกษตรกรผู้ผลิตเกษตรอินทรีย์ในภาคเหนือตอนบน
เป้าหมายจานวน 106 กลุ่ม เกษตรกร 1,007 ราย 5,885 ไร่
18
แผนและเป้าหมายโครงการเกษตรอินทรีย์ปีงบประมาณ 2563
โครงการฝึกอบรมด้านการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ 5 หลักสูตร
เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคราน่าสายพันธุ์ใหม่ (COVID -19)
ทาให้ต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการดาเนินงานใหม่ การอบรมดาเนินการเป็นกลุ่มเล็กๆ ใน
พื้นที่ และเป็นไปตามหลักการป้องกันการแพร่ระบาด
งบประมาณการฝึกอบรมจึงส่งคืนสานักงบประมาณไปเพื่อไปสนับสนุนงานด้าน COVID 19
19
แผนและเป้าหมายโครงการเกษตรอินทรีย์ปีงบประมาณ 2563
โครงการศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ PGS
20
21
22

การประชุมความเข้าใจมิสเตอร์เกษรอินทรีย์ กรมพัฒนาที่ดิน