Recontextualisering
Een theologisch begrip als inspiratie voor godsdienstonderwijs
context van pluralisme en diversiteit...
•Wat is de plaats van traditie binnen het christelijk
 geloof?


•Wat is de plaats van christelijk geloof in de
 samenleving?
Twee aspecten van traditie
Twee aspecten van traditie
Blijft alles
hetzelfde?
Mag er iets veranderen?
•“Recontextualisering van de traditie knoopt tegelijk
 aan bij het actuele geloofsleven, de actuele
 geloofservaringen enerzijds en de overgeleverde
 traditie anderzijds. Hierbij worden nieuwe, contextuele
 denkpatronen, verhaalstof, handelingswijzen
 aangewend om de eigen christelijke identiteit te
 expliciteren.”
• Recontextualisering is bepaalde manier van kijken naar traditie.


• Recontextualisering is bepaalde manier om traditie door te geven.
Niet: godsdienst wil weer hip zijn...
Wel: terug naar oorsprong...
Wel: terug naar oorsprong...
• “Wij zijn niet enkel erfgenamen, maar ook erflaters. Levende traditie is ook
  onze verantwoordelijkheid: via recontextualisering het christelijke
  zinaanbod beleven, bereflecteren en doorgeven.”
Extern pluralisme/Intern pluralisme
Intern pluralisme: eigen aan christendom!
•Wat is dan nog “waar”?


•Zijn er “eeuwige waarheden”?


•“De traditie dient niet om de waarheid te herhalen
 maar om ernaar op zoek te gaan.”


•“Erfgenaam zijn om erflater te worden.”
• Identiteit vandaag:


   • (a) particulier


   • (b) contingent


   • (c) steeds in evolutie


   • (d) één van vele
• Daarom: nood aan open verhaal:


  • drie elementen:


     • (1) “een open basishouding voor het andere”,


     • (2) het afleggen van “getuigenis van het andere dat in deze openheid
       verschijnt


     • (3) “een sterk zelfkritisch en wereldkritisch oordelen en handelen”.
Jezus als “onderbreker van
          Godswege”




Open verhaal = structuur
christelijk verhaal
“Maar jij, wie zeg jij dat ik
           ben?”
•Waarheid is voorwaardelijk.


•Waarheid is vraag.


•Waarheid is zichzelf situeren tegenover Mysterie.


•Maatstaf = open verhaal


  •mag nooit gesloten worden...
• Vandaar: belang drie leerfasen:


• verkennen


• verdiepen


• verankeren
Openbaring?

• Traditie spreekt het kind aan.


• Het kind spreekt de traditie
  aan.


• Doorheen gesprek:
  verbondenheid met God?
Inspiratie voor
onderwijs?

• aandacht voor pluraliteit
  binnen school


   • intern/extern


• aandacht voor eigenheid van
  school
Toepassing op katholiek onderwijs

•e r k e n n i n g v a n d e
 verscheidenheid bij de
 leerlingen

•uitnodigend aanbod van
 de      particuliere
 christelijke traditie

•niet-verplichtend aanbod
 van de particuliere
 christelijke traditie
• voorwaarden:


  • Pluraliteit moet principieel aanvaard worden als vertrekpunt om over de
    identiteit van een katholieke school na te denken;


  • De principiële aanvaarding van pluraliteit mag geen excuus zijn om
    ieders eigenheid met de gum van het relativisme uit te wissen;


  • Omwille van de aanvaarding van pluraliteit moet een
    levensbeschouwelijke dialoog ondersteund en gevoerd worden die
    “samenleven in verschil” mogelijk maakt;


  • Dankzij de aanvaarding van pluraliteit moet het christelijke geloof
    authentieke manier ter sprake kunnen worden gebracht.
•De vraag voor jou, toekomstige leraar: durf je het aan?


     “Trek weg uit je land, verlaat je familie, verlaat ook
     je naaste verwanten, en ga naar het land dat ik je
     zal wijzen.” (Gen 12,1)

Recontextualiseringslideshare

  • 1.
    Recontextualisering Een theologisch begripals inspiratie voor godsdienstonderwijs
  • 2.
    context van pluralismeen diversiteit...
  • 3.
    •Wat is deplaats van traditie binnen het christelijk geloof? •Wat is de plaats van christelijk geloof in de samenleving?
  • 4.
  • 5.
  • 6.
  • 7.
    •“Recontextualisering van detraditie knoopt tegelijk aan bij het actuele geloofsleven, de actuele geloofservaringen enerzijds en de overgeleverde traditie anderzijds. Hierbij worden nieuwe, contextuele denkpatronen, verhaalstof, handelingswijzen aangewend om de eigen christelijke identiteit te expliciteren.”
  • 8.
    • Recontextualisering isbepaalde manier van kijken naar traditie. • Recontextualisering is bepaalde manier om traditie door te geven.
  • 9.
    Niet: godsdienst wilweer hip zijn...
  • 10.
    Wel: terug naaroorsprong...
  • 11.
    Wel: terug naaroorsprong...
  • 12.
    • “Wij zijnniet enkel erfgenamen, maar ook erflaters. Levende traditie is ook onze verantwoordelijkheid: via recontextualisering het christelijke zinaanbod beleven, bereflecteren en doorgeven.”
  • 13.
  • 14.
    Intern pluralisme: eigenaan christendom!
  • 15.
    •Wat is dannog “waar”? •Zijn er “eeuwige waarheden”? •“De traditie dient niet om de waarheid te herhalen maar om ernaar op zoek te gaan.” •“Erfgenaam zijn om erflater te worden.”
  • 16.
    • Identiteit vandaag: • (a) particulier • (b) contingent • (c) steeds in evolutie • (d) één van vele
  • 17.
    • Daarom: noodaan open verhaal: • drie elementen: • (1) “een open basishouding voor het andere”, • (2) het afleggen van “getuigenis van het andere dat in deze openheid verschijnt • (3) “een sterk zelfkritisch en wereldkritisch oordelen en handelen”.
  • 18.
    Jezus als “onderbrekervan Godswege” Open verhaal = structuur christelijk verhaal
  • 19.
    “Maar jij, wiezeg jij dat ik ben?”
  • 20.
    •Waarheid is voorwaardelijk. •Waarheidis vraag. •Waarheid is zichzelf situeren tegenover Mysterie. •Maatstaf = open verhaal •mag nooit gesloten worden...
  • 21.
    • Vandaar: belangdrie leerfasen: • verkennen • verdiepen • verankeren
  • 22.
    Openbaring? • Traditie spreekthet kind aan. • Het kind spreekt de traditie aan. • Doorheen gesprek: verbondenheid met God?
  • 23.
    Inspiratie voor onderwijs? • aandachtvoor pluraliteit binnen school • intern/extern • aandacht voor eigenheid van school
  • 24.
    Toepassing op katholiekonderwijs •e r k e n n i n g v a n d e verscheidenheid bij de leerlingen •uitnodigend aanbod van de particuliere christelijke traditie •niet-verplichtend aanbod van de particuliere christelijke traditie
  • 25.
    • voorwaarden: • Pluraliteit moet principieel aanvaard worden als vertrekpunt om over de identiteit van een katholieke school na te denken; • De principiële aanvaarding van pluraliteit mag geen excuus zijn om ieders eigenheid met de gum van het relativisme uit te wissen; • Omwille van de aanvaarding van pluraliteit moet een levensbeschouwelijke dialoog ondersteund en gevoerd worden die “samenleven in verschil” mogelijk maakt; • Dankzij de aanvaarding van pluraliteit moet het christelijke geloof authentieke manier ter sprake kunnen worden gebracht.
  • 26.
    •De vraag voorjou, toekomstige leraar: durf je het aan? “Trek weg uit je land, verlaat je familie, verlaat ook je naaste verwanten, en ga naar het land dat ik je zal wijzen.” (Gen 12,1)

Editor's Notes

  • #2 Recontextualisering is een theologisch begrip, door de Leuvense theoloog Lieven Boeve uitgewerkt in “Onderbroken traditie” (Pelckmans, 1999).\n
  • #3 \n
  • #4 \n
  • #5 (a) erfgenaam: ontvangen van traditie\n(b) erflater: doorgeven van traditie\n
  • #6 voorbeeld: wijziging vormgeving letters - recente ontwikkelingen in taal\n
  • #7 \n
  • #8 \n
  • #9 \n
  • #10 Het Exodusverhaal kan ons vandaag inspireren - probleem van “ruis”: begrijpen van het verhaal \n
  • #11 De verhalen van en over Jezus kunnen ons vandaag inspireren - probleem van “ruis”: begrijpen we het verhaal?\n
  • #12 \n
  • #13 extern pluralisme: bestaan van verschillende religieuze tradities\nintern pluralisme: bestaan van verschillende stromingen binnen één religieuze traditie\n
  • #14 \n
  • #15 \n
  • #16 \n
  • #17 \n
  • #18 \n
  • #19 \n
  • #20 \n
  • #21 \n
  • #22 \n
  • #23 \n
  • #24 \n
  • #25 bron: Lieven Boeve, Ethische perspectieven, Katholieke Universiteit. Vier denkpistes, (4) 2000, p. 251-258.\n
  • #26 \n