Prevenção nos barcos de pesca

GUÍA TÉCNICA
PARA A AVALIACIÓN E PREVENCIÓN
DOS RISCOS NO TRABALLO A
BORDO DOS BUQUES DE PESCA
ESTADO ACTUAL DA IMPLANTACIÓN
DA NORMATIVA

LEXISLACIÓN SEGUNDO ESLORA
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 ".
RD 1216/1997
RD 543/2007
RD 1032/1999 modif. RD 1422/02
RD 1185/2006
RD 809/1999
Ley 31/1995, RD 39/1997 y RD 1215/1997
RD 486/1997 y RD 1644/2008
15/10/2012 INSTITUTO GALEGO DE SEGURIDADE E SAÚDE LABORAL 2

Lei 31/1995, de 8 de novembro, de P.R.L.
RD 39/1997, de 17 de xaneiro, R.S.P.
• Importante número de traballadores autónomos no
sector, sen obrigas en P.R.L, excepto as que se
derivan do R.D. 171/2004
• Ausencia de Plan de Prevención nalgúns casos
• Naquelas embarcacións que si teñen planificación
preventiva, evidénciase unha inexistencia da
integración da prevención nos procesos de traballo,
e unha escasa xestión preventiva
• A pesca non figura no Anexo I (R.D.39/97, Art. 11 y
35), excepto as actividades subacuáticas

RD 1027/1989 de 28 de xullo, sobre abandeiramento,
matriculación de buques e rexistro marítimo.
• Obxecto: obriga a matricular para estar amparados pola
lexislación española e poder arbolar a bandeira española
• Ámbito: todo tipo de buques, embarcacións e artefactos
navais.
• Formato: o Rexistro de Matrícula levarase a cabo en libros
foliados denominados “Listas”
• 1ª Lista: plataformas e os seus buques de subministro e apoio,
remolcadores de altura.
• 2ª Lista: buques para transporte marítimo de pasaxeiros,
mercancías ou ambos.
• 3ª Lista: buques para captura e extracción, con fins
comerciaies, de peixe e outros recursos mariños vivos
• 4ª Lista: embarcacións auxiliares de pesca e auxiliares de
explotacións de acuicultura

RD 1027/1989 de 28 de xullo, sobre abandeiramento,
matriculación de buques e rexistro marítimo.
• 5ª Lista: remolcadores, embarcacións e artefactos navais
dedicados ós servizos de porto, radas e bahías
• 6ª Lista: embarcacións deportivas ou de recreo explotadas con
fins comerciais
• 7ª Lista: embarcacións deportivas sen propósito lucrativo e de
pesca non profesional
• 8ª Lista: buques e embarcacións de organismos de carácter
público, tanto de ámbito nacional, como autonómico ou local
• 9ª Lista: de “Rexistro Provisional” para buques, embarcacións
ou artefactos en construción, dende a súa autorización

Resolución MSC.48(66), de 4 de xuño 1996,
pola que se aproba o Código Internacional de Dispositivos de
Salvamento (Código IDS) modificada por
Resolución MSC.207(81), de 18 de maio
2006, emendas do 2006 ó Código IDS
• Obxecto: proporciona normas internacionais relativas ós
dispositivos de salvamento prescritos no Capítulo III do
convenio SOLAS
• Formato: en capítulos
• Capítulo II: Dispositivos individuais de salvamento
• Capítulo III: Sinais visuais
• Capítulo IV: Embarcacións de supervivencia
• Capítulo V: Botes de rescate

R.D. 809/1999, de 14 de maio, polo que se regulan os
requisitos que deben reunir os equipos mariños destinados a ser
embarcados nos buques
• Ámbito de aplicación: buques novos e buques existentes que
non levaran previamente a bordo un determinado equipo, o nos
que estes equipos se substitúan.
• Requisitos: os equipos do Anexo A1 cumplirán os requisitos
fixados nel. Os equipos do Anexo A2 cumplirán os requisitos
unha vez que se incorporen ó Anexo A1

R.D. 809/1999, de 14 de maio, polo que se regulan os
requisitos que deben reunir os equipos mariños destinados a ser
embarcados nos buques
• Comercialización: os equipos do
Anexo A1 deberán levar
marcado de conformidade.
Orde FOM/188/2010, de 25 de enero, pola que se
actualizan as condicións técnicas do R.D. 809/1999

CONVENIO SOLAS (Safety Of Life At Sea) , de
1974/1988, Convenio Internacional para a seguridade da vida
humana no mar
RD 1661/1982, de 25 de xuño, polo que se declara
de aplicación a tódolos buques e embarcacións mercantes o
Convenio SOLAS 1974 e o seu Protocolo de 1978
Orde 10 junio 1983, normas complementarias de
aplicación ó convenio SOLAS
• Primeiro convenio internacional sobre seguridade no mar
• Obxecto: normas mínimas de construción, equipamento e
funcionamento dos barcos compatibles coa súa seguridade.
• Ámbito de aplicación: á parte do Capítulo V (Seguridade da
navegación), o SOLAS non se aplica ás embarcacións
pesqueiras.
• Serviu de liña de base para a formulación do Convenio de
Torremolinos de 1977

R.D. 258/1999, de 12 de febreiro, polo que se
establecen as condicións mínimas sobre a protección da saúde e a
asistencia médica dos traballadores do mar
• Libros: de rexistro da administración de fármacos, de revisión
da caixa de menciñas, de revisión de antídotos e guía sanitaria
• Revisiones: periodicidad máxima de 1 ano
• Formación:
– formación sanitaria básica: para toda a tripulación
– formación sanitaria específica: capitáns, patróns e persoal
encargado da caixa de menciñas
• Tipos de caixas de menciñas:
A B C

Orde PRE/3598/2003, de 18 de decembro, pola
que se desenrola o R.D. 258/1999, en materia de revisión de caixas
de menciñas
Orde PRE/568/2009, de 5 de marzo, pola que se
modifica o contido das caixas de menciñas segundo o previsto no
R.D. 258/1999 (derrogada)
R.D. 568/2011, de 20 de abril, polo que se modifica o
R.D. 258/1999 polo que se establecen as condicións mínimas sobre
a protección da saúde e a asistencia médica dos traballadores do
mar
NOVIDADE
• Establece unha distinción entre o contido das caixas de
menciñas tipo C, para aquelas embarcacións que naveguen ata
10 millas do porto máis próximo equipado de forma adecuada
dende o punto de vista médico.

R.D. 1696/2007, de 14 de decembro, polo que se
regulan os recoñecementos médicos de embarque marítimo
• Obxecto: garantir que as condicións psicofísicas sexan
compatibles coas características do posto de traballo
• Validez: 2 anos (excepto < 21 anos e > 50 anos, que será 1 ano)
• NOTA: os recoñecementos médicos de embarque marítimo,
entenderanse, así mesmo, realizados en cumprimento do
previsto no artigo 22 de la Lei 31/1995 de P.R.L.

R.D. 638/2007, de 18 de maio, polo que se regulan as
Capitanías Marítimas e os Distritos Marítimos
• Requisitos para a súa creación:
– Existencia de portos de interés xeral
– Tráfico marítimo intenso ou de características particulares
– Condicións técnicas ou xeográficas que poidan incidir na
seguridade da navegación
• Distritos marítimos: un ou varios en cada Capitanía Marítima,
en función de:
– Volume da frota
– Existencia de instalacións portuarias
– Intensidade das actividades náutico-deportivas
• NOTA: listado de capitanías e distritos existentes

R.D. 1837/2000, de 10 de novembro, polo que se
aprueba o reglamento de inspección e certificación de buques civís
• Obxecto: establecer un marco normativo específico que regule
as condicións xerais e o procedemento para a realización das
inspeccións e controis dos buques.
• Obxecto das inspeccións: comprobar que o buque, os seus
aparatos, elementos, materiais ou equipos, a súa tripulación, a
súa carga e os seus procedementos operativos reúnen as
prescripcións e condicións aplicables da normativa vixente en
España en materia de seguridade marítima e prevención da
contaminación.
• Ámbito de aplicación: frota civil española

CONVENIO TORREMOLINOS, de
1977/1993, Convenio Internacional para a seguridade dos buques
pesqueiros
• Primer convenio internacional concertado sobre a seguridade
dos barcos de pesca.
• Formulado segundo as liñas do Convenio SOLAS.
• Obxecto: fixa requisitos de seguridade para a construción e
equipo dos barcos pesqueiros novos de navegación marítima
con cuberta.
• Ámbito de aplicación: buques de 24 m de eslora ou máis,
incluídos os barcos que elaboran as súas capturas. As súas
disposicións afectan ós barcos xa existentes so no relativo a
requisitos de radio

R.D. 1185/2006, de 16 de octubro, polo que se
aproba o regulamento polo que se regulan as radiocomunicacións
marítimas a bordo dos buques civís españois
• Ámbito de aplicación:
– Capítulo II: buques comprendidos no ámbito de aplicación do
Convenio SOLAS
– Capítulo III: buques comprendidos no ámbito de aplicación do R.D.
1032/1999
– Capítulo IV: outros buques
• Sección 4ª: buques de pesca alleos ó R.D. 1032/1999
• Novidades: todo buque con espacios cubertos habitables
deberá ter a partires do 01/01/2008:
– Unha instalación radioeléctrica de VHF capaz de transmitir e
recibir nos canais 6, 13 y 16.
– Unha radiobaliza persoal de 121,5 MHz (incorporada ó chaleco
salvavidas) por cada tripulante que traballe en cuberta.
– Una radiobaliza de localización de sinistros por satélite de Cospas-
Sarsat de 406 MHz de activación manual e automática.

R.D. 1216/1997, de 18 de xullo, disposicións
mínimas de seguridade e saúde no traballo a bordo dos buques de
pesca
• Obxeto: transpón a Directiva 93/103/CE, de 23 de novembro,
que establece as disposicións mínimas de seguridade e saúde
no traballo a bordo de buques de pesca
• Ámbito de aplicación:
– Buques novos con eslora entre perpendiculares ≥ 15 m
– Buques existentes (anteriores a 23/11/1995) con eslora entre
perpendiculares ≥ 18 m
• Observacións: marcado carácter xeneralista. Existe Guía
Técnica do INSHT.

R.D. 1032/1999, de 18 de xuño, polo que se
determinan as normas de seguridade a cumprir polos buques
pesqueiros de eslora igual ou superior a 24 metros
R.D. 1422/2002, de 27 de decembro, polo que se
modifica o R.D. 1032/1999
• Obxecto: transpón a Directiva 97/70/CE (modif. por 99/19/CE),
de 18 de marzo, cuxo propósito é ampliar o ámbito de
aplicación do Protocolo de Torremolinos a buques pesqueiros
con esloras entre 24 e 45 m
• Ámbito de aplicación: buques pesqueiros con eslora entre
perpendiculares ≥ 24 m
• Formato: en anexos. Anexo I substituído na súa totalidade polo
Anexo I del R.D. 1422/2002

R.D. 543/2007, de 27 de abril, polo que se determinan
as normas de seguridade e de prevención da contaminación a
cumprir polos buques pesqueiros de 24 m. de eslora
• Obxecto: determinar as normas técnicas, de seguridade e
prevención da contaminación que deben cumprir tódalas
embarcacións pesqueiras cuxa eslora (L) sexa inferior a 24 m
• Ámbito de aplicación. Quedan excluídas as embarcaciones
dedicadas exclusivamente a:
– Actividades pesqueiras en augas continentais
– Elaboración do pescado ou outros recursos vivos do mar
– Auxilio de instalacións pesqueiras con artes fixas, tales como
almadrabas
– Auxilio de explotacións de acuicultura
• Novidades: introduce o “Documento de autocertificación
anual”

R.D. 543/2007, de 27 de abril, polo que se determinan
as normas de seguridade e de prevención da contaminación a
cumprir polos buques pesqueiros de 24 m. de eslora
• Anexos:
– Anexo I. Construción, integridade da estanqueidade e equipo de
amarre e fondeo
– Anexo II. Estabilidade e francobordo
– Anexo III. Instalacións de máquinas
– Anexo IV. Instalacións eléctricas
– Anexo V. Prevención, detección e extinción de incendios e equipo
contra incendios
– Anexo VI. Dispositivos de salvamento, protección da tripulación
– Anexo VII. Seguridade da navegación
– Anexo VIII. Prevención da contaminación
– Anexo IX. Certificados

GUÍA TÉCNICA RD 1216/1997
ARTICULADO
ANEXOS
ANEXO I. Disposicións mínimas de seguridade e
saúde aplicables ós buques de pesca novos
ANEXO II. Disposicións mínimas de seguridade e
saúde aplicables ós buques de pesca existentes
ANEXO III. Disposicións mínimas de seguridade e
saúde relativas ós medios de salvamento e
supervivencia
ANEXO IV. Disposicións mínimas de seguridade e
saúde relativas ós equipos de protección individual

GUÍA TÉCNICA RD 1216/1997
NOVIDADES
En xeral, mesmo contido que a edición da Guía
Técnica de 2004
Hai referencias ás novas disposicións normativas
aparecidas neste período: RD 1185/2006,
RD 543/2007, RD 1696/2007, etc.
Ampliación e mellora dos listados de comprobación
para o seguimento do cumprimento da normativa, en
total 21.
GRAO DE CUMPRIMENTO
Observouse unha mellora significativa, pero aínda
queda camiño por andarE.

DEFICIENCIAS NO EMBARQUE

DEFICIENCIAS
RISCO ELÉCTRICO

DEFICIENCIAS
OUTROS RISCOS

DEFICIENCIAS
MAQUINARIA EN XERAL

DEFICIENCIAS
SEGURIDADE E SALVAMENTO

DEFICIENCIAS

DEFICIENCIAS
EQUIPOS CONTRA INCENDIOS

CONCLUSIÓNS
ACCIDENTES TOTAIS EN PESCA (2003-2011) x 100.000 traballadores
5778
6075 5.392
5.739
6.362
6.818
7.174
7.507
8.000
7.500
7.000
6.500
6.000
5.500
5.000
4.500
4.000
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012

CONCLUSIÓNS
ACCIDENTES LEVES EN PESCA (2003-2011) x 100.000 traballadores
5548
5768
5.177
5.466
5.985
6.531
6.730
7.018
5.401
8.000
7.500
7.000
6.500
6.000
5.500
5.000
4.500
4.000
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012

CONCLUSIÓNS
ACCIDENTES GRAVES EN PESCA (2003-2011) x 100.000 traballadores
192
271
181
328
218
252
380
409
297
600
500
400
300
200
100
0
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012

CONCLUSIÓNS
ACCIDENTES MORTAIS EN PESCA (2003-2011) x 100.000 traballadores
38
37
34
49
56
35
64
80
50
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012

Prevenção nos barcos de pesca

More Related Content

More from Cosmo Palasio

Prevenção nos barcos de pesca