Монгол хэл
Багш Г.Болормаа
Аяга /юу?/ гэж юмыг нэрлэж байсан үг
аягал /яах?/ гэсэн үйл хөдлөлийг нэрлэсэн
үг болсон байна.
“л” залгавар ямар үүрэгтэй байна вэ?
Сэдэв:Үйл үг бүтээх “л” залгаврыг зөв залгах
Зорилго: Үйл үг бүтээх “л” залгаврын
дүрмийг мэдэж,хэрэглэнэ.
Зорилт:
Дүрмээ ангилах,тайлбарлах
Ярилцах
Дасгал ажиллах
Үйл үг бүтээх “л” залгавар
Э+л=шууд 7+л =лэ 9+л=эл
Эгшигт
гийгүүлэгч
м,н,г,л,
б,в,р
Урт
эгшиг,хос
эгшиг,
богино
эгшиг
Заримдаг
гийгүүлэгч
ц,ж,з,с,д,т,ш
,ч,х
1. Э+л=шууд
Эгшгээр төгссөн үгэнд үйл үг
бүтээх “л” залгаврыг шууд
залган бичнэ.
Жишээ нь:
тоо+л=тоол
өнгө+л=өнгөл
тариа+л=тариал
Дасгал-1
Дараах үгсэд үйл үг бүтээх “л” залгаврыг
зөв залган бичээрэй.
дуу,тодорхой,мэргэ
дуу+л=дуул
тодорхой+л=тодорхойл
мэргэ+л=мэргэл
2. 7+л=лЭ
Эгшигт гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд
үйл үг бүтээх “л” залгавар залгахдаа
эгшгийг ард нь бичнэ.
Жишээ нь:
нэр+л=нэрлэ
баяр+л=баярла
сав+л=савла
Дасгал -2
Дараах үгсэд үйл үг бүтээх “л” залгаврыг залган
бичээрэй.
бүлэг,дэл,ир
бүлэг+л=бүлэглэ
дэл+л=дэллэ
ир+л=ирлэ
Дасгал-3
Өгүүлбэрийн хоосон зайд “л” залгаврыг зөв нөхөж
бичээрэй.
• Миний тарьсан шимтэглээ цэцэг_жээ.
• Төгөлдөр хуурын аялгуу яруухнаар эгшиг_нэ.
• Бор шувууд сүрэг_н нисвэл хүйтрэхийн дохио.
• Хот хоорондын автобус олон хүн тээвэр_нэ.
цэцэглэжээ.
эгшиглэнэ.
сүрэглэн
тээвэрлэнэ.
.
3. 9+л=эл
Заримдаг гийгүүлэгчээр төгссөн нэр
үгэнд үйл үг бүтээх “л”залгаврыг
залгахад эгшгийг урд нь бичнэ.
Жишээ нь:
багц+л=багцал
цүнх+л=цүнхэл
саравч+л=саравчил
Дасгал-4
Дараах үгсэд үйл үг бүтээх “л” дагаврыг
залган бичээрэй.
ус,лааз,амт
ус+л=усал
лааз+л=лаазал
амт+л=амтал
Дасгал-5
Дараах үгсээс 9+л=эл дүрэмд тохирох 3 үгийг түүж бичээд,
үг тус бүрээр өгүүлбэр зохион бичээрэй.
(цоожил, байгаль, тухал, сургаал, даршил, зааварла, тоол)
Миний хүү хаалгаа сайн цоожил.
Гэртээ хариад амарч тухал.
Ургацаа хураан ногоогоо даршил.
Дасгал-6 /Бататгал/
Бүлэг үгсийг дүрэмтэй зөв харгалзуулаарай.
1.саравчил,хосол,эрчил,бөхөл,мэхэл а. Э+л=шууд
2.эгшиглэ,үнэрлэ,номло,савла,үсэглэ б. 9+л=эл
3.туул,хүрээл,ундаал,ангил,өөл в. 7+л =лэ
Өөрийгөө үнэлье
Маш сайн-
Сайн-
Дунд-
Хангалтгүй-
Хичээлдээ идэвхтэй
оролцсон хүүхдүүддээ
баярлалаа.

Монгол хэл Үйл үг бүтээх л залгавар Г.Болормаа.pptx

  • 1.
  • 2.
    Аяга /юу?/ гэжюмыг нэрлэж байсан үг аягал /яах?/ гэсэн үйл хөдлөлийг нэрлэсэн үг болсон байна. “л” залгавар ямар үүрэгтэй байна вэ?
  • 3.
    Сэдэв:Үйл үг бүтээх“л” залгаврыг зөв залгах Зорилго: Үйл үг бүтээх “л” залгаврын дүрмийг мэдэж,хэрэглэнэ. Зорилт: Дүрмээ ангилах,тайлбарлах Ярилцах Дасгал ажиллах
  • 4.
    Үйл үг бүтээх“л” залгавар Э+л=шууд 7+л =лэ 9+л=эл Эгшигт гийгүүлэгч м,н,г,л, б,в,р Урт эгшиг,хос эгшиг, богино эгшиг Заримдаг гийгүүлэгч ц,ж,з,с,д,т,ш ,ч,х
  • 5.
    1. Э+л=шууд Эгшгээр төгссөнүгэнд үйл үг бүтээх “л” залгаврыг шууд залган бичнэ. Жишээ нь: тоо+л=тоол өнгө+л=өнгөл тариа+л=тариал
  • 6.
    Дасгал-1 Дараах үгсэд үйлүг бүтээх “л” залгаврыг зөв залган бичээрэй. дуу,тодорхой,мэргэ дуу+л=дуул тодорхой+л=тодорхойл мэргэ+л=мэргэл
  • 7.
    2. 7+л=лЭ Эгшигт гийгүүлэгчээртөгссөн үгэнд үйл үг бүтээх “л” залгавар залгахдаа эгшгийг ард нь бичнэ. Жишээ нь: нэр+л=нэрлэ баяр+л=баярла сав+л=савла
  • 8.
    Дасгал -2 Дараах үгсэдүйл үг бүтээх “л” залгаврыг залган бичээрэй. бүлэг,дэл,ир бүлэг+л=бүлэглэ дэл+л=дэллэ ир+л=ирлэ
  • 9.
    Дасгал-3 Өгүүлбэрийн хоосон зайд“л” залгаврыг зөв нөхөж бичээрэй. • Миний тарьсан шимтэглээ цэцэг_жээ. • Төгөлдөр хуурын аялгуу яруухнаар эгшиг_нэ. • Бор шувууд сүрэг_н нисвэл хүйтрэхийн дохио. • Хот хоорондын автобус олон хүн тээвэр_нэ. цэцэглэжээ. эгшиглэнэ. сүрэглэн тээвэрлэнэ. .
  • 10.
    3. 9+л=эл Заримдаг гийгүүлэгчээртөгссөн нэр үгэнд үйл үг бүтээх “л”залгаврыг залгахад эгшгийг урд нь бичнэ. Жишээ нь: багц+л=багцал цүнх+л=цүнхэл саравч+л=саравчил
  • 11.
    Дасгал-4 Дараах үгсэд үйлүг бүтээх “л” дагаврыг залган бичээрэй. ус,лааз,амт ус+л=усал лааз+л=лаазал амт+л=амтал
  • 12.
    Дасгал-5 Дараах үгсээс 9+л=элдүрэмд тохирох 3 үгийг түүж бичээд, үг тус бүрээр өгүүлбэр зохион бичээрэй. (цоожил, байгаль, тухал, сургаал, даршил, зааварла, тоол) Миний хүү хаалгаа сайн цоожил. Гэртээ хариад амарч тухал. Ургацаа хураан ногоогоо даршил.
  • 13.
    Дасгал-6 /Бататгал/ Бүлэг үгсийгдүрэмтэй зөв харгалзуулаарай. 1.саравчил,хосол,эрчил,бөхөл,мэхэл а. Э+л=шууд 2.эгшиглэ,үнэрлэ,номло,савла,үсэглэ б. 9+л=эл 3.туул,хүрээл,ундаал,ангил,өөл в. 7+л =лэ
  • 14.
  • 15.