Στ' Δημοτικου - Γεωγραφια

1. Γεωγραφία
Στ’ Δημοτικού
Το σχήμα και οι κινήσεις της Γης

2. Την αρχαία εποχή οι άνθρωποι πίστευαν πως
η Γη είναι επίπεδη και ακίνητη.

3. Ο αρχαίος Έλληνας Ερατοσθένης,
που έζησε στην ελληνιστική
εποχή, (275 π.Χ. - 195 π.Χ.) ήταν ο
πρώτος άνθρωπος που σκέφτηκε,
υπολόγισε και απέδειξε πως η Γη
είναι σφαιρική.
Και μάλιστα, υπολόγισε και την
περιφέρειά της, με αρκετά μεγάλη
ακρίβεια!

4. Να πώς:
Ο Ερατοσθένης
γεννήθηκε και έζησε
στην Αίγυπτο.
Γύρω στο 230 π.Χ.
εργαζόταν στην
βιβλιοθήκη της
Αλεξάνδρειας.
Μία μέρα διάβασε κάτι σε
έναν πάπυρο της
βιβλιοθήκης
που του έκανε εντύπωση:

5. Το πηγάδι
"του Ερατοσθένη",
στο Ασουάν
Κάποιος έγραφε πως στις 21 Ιουνίου
(στο θερινό ηλιοστάσιο) στο Ασουάν (Συήνη,
στα αρχαία) ο Ήλιος έριχνε εντελώς κάθετα
τις ακτίνες του, και αυτό φαινόταν σε ένα
πηγάδι το οποίο δεν άφηνε καμία σκιά.
​

6. Έλα, όμως, που στην
πόλη που έμενε, την
Αλεξάνδρεια, που
είναι αρκετά
βορειότερα και
περίπου στον ίδιο
μεσημβρινό (στην ίδια
"ευθεία" θα λέγαμε...)
θυμόταν πως ένας
οβελίσκος που έβλεπε
σε μια πλατεία, την
ίδια μέρα και ώρα

7. Αν η Γη ήταν επίπεδη, θα έπρεπε -
σκέφτηκε- οι σκιές την ίδια ώρα να
είναι το ίδιο μεγάλες ή μικρές, σε
όλο τον κόσμο.
Αφού στο Ασουάν δεν έκανε σκιά
ο Ήλιος εκείνη την ημέρα, ούτε
στην Αλεξάνδρεια έπρεπε να
κάνει!

8. Όμως στην Αλεξάνδρεια υπήρχε η σκιά του
οβελίσκου!
Από αυτή την σκέψη οδηγήθηκε στο
συμπέρασμα πως η Γη προφανώς είναι
στρογγυλή!

9. Απλή –ίσως– σκέψη για εμάς σήμερα (που
βλέπουμε την Γη από το διάστημα, με το
Google Earth), αλλά μεγαλοφυής για την εποχή
του Ερατοσθένη, που οι άνθρωποι δεν ήξεραν
καν το σχήμα της Γης!
Αυτή η γνώση, όμως, δεν κυκλοφόρησε
πολύ και με τα χρόνια ξεχάστηκε. Έτσι οι
άνθρωποι συνέχισαν να πιστεύουν στην
επίπεδη Γη.

10. Έπρεπε να έρθει η
εποχή των μεγάλων
εξερευνήσεων (15ος αι.)
για να καταλάβει ο
κόσμος πως η Γη είναι
στρογγυλή.
Και έπρεπε να έρθει ο Γαλιλαίος,
τον 17ο αιώνα, για να αποδείξει πως η Γη
είναι ένα ουράνιο σώμα όπως και τα άλλα
στον ουρανό, και κινείται γύρω από τον Ήλιο
(κάτι που αποκήρυξε για να μην τον κάψουν
οι Ιεροεξεταστές...).

11. Σήμερα πια, χάρη στην
τεχνολογία (δορυφορικές
φωτογραφίες,google earth, κλπ.)
ακόμα κι ένα μικρό παιδί
γνωρίζει πως η Γη είναι
στρογγυλή. Και κινείται!

12. Παρ' ότι φαίνεται
στρογγυλή στις
φωτογραφίες, στην
πραγματικότητα είναι
λίγο πιο πεπλατυσμένη
στον Ισημερινό.
Η διαφορά μάς φαίνεται
μεγάλη (20 χμ.
μεγαλύτερη είναι η
ακτίνα της Γης στον
Ισημερινό σε σχέση με την
ακτίνα της στους πόλους),
αλλά αυτά τα 20 χμ. είναι
ελάχιστα μπροστά στο
τεράστιο
μέγεθός της.
Αυτός είναι και ο
λόγος που παρ' όλο
που το σχήμα της
δεν είναι σφαιρικό,
αλλά γεωειδές,
εμείς το βλέπουμε
τελείως στρογγυλό,
όπως στην
φωτογραφία δίπλα.

13. ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ
​
Η περιστροφή της Γης
Περιστροφή είναι η
κίνηση που κάνει η Γη
γύρω από τον εαυτό της,
γύρω δηλαδή από έναν
νοητό (φανταστικό)
άξονα που υποτίθεται
πως περνάει από τους
πόλους της.

14. Η περιστροφή της Γης
γίνεται από τα δυτικά προς
τα ανατολικά. Ή, αλλιώς,
από τα αριστερά προς τα
δεξιά.
Εννοείται πως
δεν
περιστρέφεται
τόσο γρήγορα!

15. Στην πραγματικότητα η
Γη κάνει μία πλήρη
περιστροφή σε 24 ώρες,
δηλαδή ούτε που
καταλαβαίνουμε την
περιστροφή, όταν την
κοιτάζουμε (την
κοιτάζουν, οι
αστροναύτες...) από το
διάστημα!
Αυτό σημαίνει πως, αν
και για εμάς
τα (περίπου) 1.650 χμ/ώρα
θεωρούνται ιλιγγιώδης
ταχύτητα, στην
πραγματικότητα η Γη ίσα
που κινείται, αφού
πρέπει να περάσουν 24
ώρες, για να έρθει στην
ίδια θέση που βρίσκεται
μια οποιαδήποτε στιγμή.

16. Και επειδή, βέβαια, είναι στρογγυλή, αυτό
σημαίνει πως δεν τρέχουν όλοι οι άνθρωποι με
1.650 χμ/ώρα! Μόνον όσοι βρίσκονται στον
ισημερινό!
Στους πόλους, πχ.,
τρέχουν με 830
χμ/ώρα.
Στην Ελλάδα
τρέχουμε
περίπου με
1.300 χμ./ώρα...

17. Mexico
Brasil
Nigeria
Australia
China
Τελικά η Γη γυρίζει γρήγορα ή αργά;

18. Την απάντηση μπορεί να
μας την δώσει ένα
μυρμήγκι!
Αν περπατήσουμε με αργό
ρυθμό μια απόσταση π.χ. 10
μέτρων, το μυρμήγκι θα
πρέπει να τρέχει με
ιλιγγιώδη ταχύτητα -
σύμφωνα με τα δικά του
μεγέθη- για να περπατάει
με την ταχύτητα που
Έτσι και μ' εμάς!
Το μέγεθος του μέτρου, βάσει
του οποίου μετράμε τα 1.650
χιλιόμετρα, είναι ασήμαντο
μπροστά στο μέγεθος της Γης.
Έτσι, τα 1650 χιλιόμετρα που
διανύει η Γη σε μια ώρα είναι
ελάχιστη ταχύτητα για τον όγκο
της και το μέγεθός της. Οπότε
είναι λογικό να την βλέπουμε
σαν ακίνητη (όταν βλέπουμε
βίντεο από το διάστημα).

19. Όταν είμαστε μέσα σ' ένα
τραίνο που τρέχει με 120
χμ/ώρα (άρα τρέχουμε κι
εμείς με την ίδια ταχύτητα),
γιατί δεν καταλαβαίνουμε
τίποτα; Μπορούμε να
σηκωθούμε, να
περπατήσουμε μπροστά ή
πίσω, σαν να είναι ακίνητο.
Και γιατί δεν ζαλιζόμαστε με τόσο μεγάλη ταχύτητα;
Ακόμα πιο ακραία, όταν
βρισκόμαστε σ' ένα
αεροπλάνο που πετάει με 900
χμ/ώρα (άρα κι εμείς
μετακινούμαστε με την ίδια
ταχύτητα) γιατί δεν
καταλαβαίνουμε απολύτως
τίποτα; Σηκωνόμαστε,
περπατάμε, πίνουμε νερό, κι
όλα αυτά ενώ πετάμε με
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με την Γη.
Επειδή "τρέχει" με σταθερή ταχύτητα, χωρίς
να κουνάει σε λακκούβες, χωρίς να στρίβει
και χωρίς να φρενάρει, και εμείς "τρέχουμε"
μαζί της με την ίδια ακριβώς ταχύτητα, αφού
βρισκόμαστε κολλημένοι επάνω της, μας
φαίνεται πως είναι ακίνητη.
(Θα το καταλαβαίναμε, αν "φρέναρε"
απότομα, έστω και ελάχιστα, για ένα μόνο
δευτερόλεπτο...

20. Η περιστροφή της Γης
Την κίνηση της Γης δεν μπορούμε να την αντιληφθούμε, αφού είμαστε
πάνω της και ταξιδεύουμε μαζί της.
Αν κάποιο έναστρο βράδυ, όμως, στήσουμε μία κάμερα προς τον
ουρανό και την ρυθμίσουμε να παίρνει μόνη της φωτογραφίες κάθε 2-3
λεπτά για όλη την διάρκεια της νύχτας, τότε αν φτιάξουμε ένα βίντεο
με όλες αυτές τις φωτογραφίες, θα καταλάβουμε την κίνησή της αφού
θα βλέπουμε τον ουρανό να περιστρέφεται!
Όπως όταν είμαστε σ' ένα αυτοκίνητο που τρέχει και κοιτάζουμε
έξω από το παράθυρο: Ενώ κινούμαστε εμείς μέσα σε ένα ακίνητο
τοπίο, νομίζουμε πως εμείς είμαστε ακίνητοι και το τοπίο
"τρέχει"!
Η τεχνική αυτή ονομάζεται timelapse.

21. Περιφορά λέγετ
αι η κίνηση που
κάνει η Γη γύρω
από τον ήλιο.
ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ
​
Η περιφορά της Γης

22. Η περιφορά της Γης γύρω από τον ήλιο
ολοκληρώνεται σε 365 ημέρες, δηλαδή σε
έναν χρόνο.

23. Για την ακρίβεια, όμως, η Γη δεν γυρίζει σε
365 ημέρες γύρω από τον ήλιο, αλλά σε 365
ημέρες, 5 ώρες, 48 λεπτά και 18
δευτερόλεπτα.

24. Επομένως το
υπόλοιπο διάστημα
μετά τις 365 ημέρες,
μαζεύεται σιγά-σιγά
και κάθε 4 χρόνια
συμπληρώνει σχεδόν
μία ημέρα, που την προσθέτουμε
στον "κουτσοφλέβαρο" και
δημιουργούμε το δίσεκτο έτος, με 366

25. Η τροχιά της Γης γύρω
από τον ήλιο δεν είναι
κυκλική.
Είναι ελλειπτι
κήμοιάζει
δηλαδή με
συμπιεσμένο
κύκλο.
Έτσι σε
κάποια
σημεία της
πλησιάζει
τον Ήλιο και
σε άλλα
απομακρύνετ
αι από
αυτόν.

27. CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo, and includes icons
by Flaticon, and infographics & images by Freepik
Please keep this slide for attribution