Musen gaineko aurkezpena euskeraz

2. Musak, inspirazioaren iturria Hasieran Musak iturrien espiritu/jainkotitzat hartzen zituen jendeak eta iturriak zeuden lekuen izenak jaso zituzten. Gero,Beozian, Greziako zonalde bat, bederatzi musei ematen zitzaien gurtuaren tradizioa nagusitu zen beste zonaldeetan ere.

4. Orokorrean onartu egiten da Musak bederatzi zirela eta Zeus eta Mnemosinek jarraituan izandako bederatzi amodio-gauen ondorioak direla. Mnemosine memoriaren pertsonifikazioa zen eta Titanide bat. Musak, bada, Urano(Zerua) eta Gea(Lurra)ren ilobak dira. Jainkosa hauek Olinpon beste jainkoek egiten zituzten jaietan agertzen ziren abesten eta Apoloaren sekitoa osatzen zuten. Baita esaten zen erregeei laguntza ematen zietela agintzeko behar zituzten hitz aproposak ematen. Musen jatorria

6. Musen egoitzak Parnaso : mendi honetan bizi ziren musak, Delfosko orakuloaren ondoan eta Apoloren babespean. Mendi honen magalean Castalia iturria zegoen, hemen artistek garbiketa sakratua egiten zuten tenpluan sartu baino lehen. Helikon : Beoziako mendia da; hemen Pegaso zaldiak Hipokrena izeneko iturria sortarazi zuen bere apoekin jotzen.Iturri honek inspirazioa sortzen zuen olerkariengan.

7. Monte Parnaso en Delfos (GRECIA)

8. Erlazionaturiko hitzak Museo (gr. μουσειον , lat. museum ): hasieran horrela deitzen zieten Atenas eta Alejandrian Musen omenez egindako tenpluei. Gero, Arte eta zientziak ospatzen zituzten lekuak ziren. Aintzinatean ospetsuena Museion izan zen Alejandriako Liburutegiaren zatia eraikuntza. Aro modernoaren hasieran hitz hau erabiltzen zen leku horretan biltzen zen adituen taldeari nola han gordetzen ziren bildumei ere deitzeko.

9. Biblioteca de Alejandría

10. Música (gr. μουσική , lat. musica ): Musen babespean zegoen arteen multzoari deitzen zaio horri.Hitz honek geroago “doinuen artea” adierazi zuen. Orfeo izan zen mitologiaren musiko ospatsuena.

11. Iconografía Arte erromatarra, berpizkunde aroko eta neoklasikoan irudikatzen zituztenean musa bakoitzak zegozkion ezaugarri e atributoak hartzen zituen según zer arte edo zientzia arlorekin erlazionaturik zegoen.

12. EUTERPE (musika ) Musika eta flautaren Musa. Buruan loreak eta eskuan flauta edo txirula eramaten agertzen da irudikaturik.

13. TERPSIKORE (dantza) Hari instrumento batekin(lira edo viola) agertzen da eta noizbehinka dantza egiten ere.

14. POLIMNIA (poesia sakra, geometria) Dantza eta geometriaren Musa da. Tzuriz jantzita pentsakor eta aurpegi serioz irudikatu dute .

15. KALIOPE (poesia epika ) Poesia epika eta heroikoaren musa. Idazteko oholtxo eta estilete, nooizbehinka pergaminoa ere zeramala agertzen da.

16. KLIO (historia) Historiaren musa da. Normalean eserita irudikatu dute pergamino bat irekita eskuan izanik eta ondoan pergaminoak eramateko kutxa.

17. MELPOMENE (tragedia) Tragediaren musa da. Eskuan maskara tragika bat, buruan mashats- ostoak eta oinetan koturnoak( zapata altuak) eramaten irudikatu dute.

18. TALIA (Komedia) Komedia eta artzain-poesiaren Musa da. Maskara komika eramaten agertzen da.

19. ERATO (lirika eta amodiozko poesia ) Poesia lirika eta erromantikoaren Musa da.Lira bat eramaten du.

20. URANIA (astronomia) Astronomia, astrologia eta geometriaren Musa da.Bere atributoak konpasa eta lurraren esfera dira.

21. Musei babesa eskaria Garai klasikoetan uste zuten bai filosofoek bai olerkariek ere inspirazioa Museengandik lortzen zutela. Horregatik sarritan egiten zieten eskari hori bere lanen hasieran. Beranduago Musei eta Parnaso mendiari erreferentziak egitea tresna arrunta bilakatu zitzaien garai guztietako idazle eta olerkari guztiei.

22. HOMERO, Ilíada (s.VIII a.C) Canto I, 1, 1-7 La cólera canta, oh diosa, del Pélida Aquiles, maldita, que causó a los aqueos incontables dolores, precipitó al Hades muchas valientes vidas de héroes y a ellos mismos los hizo presas para los perros y para todas las aves -y así se cumplía el plan de Zeus-, desde que por primera vez se separaron tras haber reñido el Atrida, soberano de hombres, y Aquiles, de la casta de Zeus

23. HOMERO, Ilíada ( s.VIII a.C.) Canto II , v.v. 484-489 Decidme ahora, Musas, dueñas de olímpicas moradas, pues vosotras sois diosas, estáis presentes y lo sabéis todo, mientras que nosotros sólo oímos la fama y no sabemos nada, quiénes eran los príncipes y los caudillos de los Dánaos.

24. HOMERO, Odisea (s.VIII a.C) Canto I, 1-3 Musa, dime del hábil varón que en su largo extravío, tras haber arrasado el alcázar sagrado de Troya, conoció las ciudades y el genio de innúmeras gentes. Muchos males pasó por las rutas marinas luchando por sí mismo y su vida y la vuelta al hogar de sus hombres pero a estos no pudo salvarlos con todo su empeño que en las propias locuras hallaron la muerte. ¡Insensatos!

25. VIRGILIO, Eneida (s.I a.C) Liber I, 8-10. Cuéntame, Musa, las causas; ofendido qué numen o dolida por qué la reina de los dioses a sufrir tantas penas empujó a un hombre de insigne piedad, a hacer frente a tanta fatiga. ¿Tan grande es la ira del corazón de los dioses?

26. Virgilio Klio eta Melpomenekin

27. DANTE, Divina Comedia (s. XIII) Infierno II ¡Oh musas, oh altos genios, ayudadme! ¡Oh memoria que apunta lo que vi, ahora se verá tu auténtica nobleza!

28. GÓNGORA (s. XVI) Fábula de Polifemo y Galatea Estas que me dictó, rimas sonoras, Culta sí aunque bucólica Talía, Oh excelso Conde, en las purpúreas horas Que es rosas la alba y rosicler el día, Ahora que de luz tu niebla doras, Escucha, al son de la zampoña mía, Si ya los muros no te ven de Huelva Peinar el viento, fatigar la selva (…)