1.   Istorio ez bukatua…

2. Orain dela urte asko… Orain dela urte asko, gaur egun Sanabriako Lakua dagoen tokian existitzen zen herrixka bat “Valverde de Lucerna” deiturikoa. Hemengo jendea berekoia eta beraien jarrera ez zen solidarioa ezta karitatiboa.

3. Peregrino bat… San joaneko jaiak baino gau bat lehenago,gaua euritsua eta tximistekoa eta trumoikoa zen, itzal bat mugitzen ari zen mantso herrirantz, tximista bat bere linosko alkandora iluminatu zuen,ibiltzeko bastoi bat erabiltzen zuen, altua zen, bizarra luzea zeukan eta hile asko zeukan.

4. Nor da? Bustita hezurretaraino etxe baten atera jotzen du. Nor deitzen du ordu hauetan?- kontestatzen zuten etxe barrutik. Peregrino bat bilatzen duela lo egiteko lekua eta janaria.-kontestatu zuen. Peregrino bat zara?... Ba segi zure bidea.

5. Gizona ibiltzen jarraitu zuen eta hiru aldiz erori zen, beste etxe batean insistitu zuen baina hemen ere baina ez zioten irekitzen. Azken etxean intentatu zuen berriro. Mesedez utzi sartzen.- eskatu zuen peregrinoa. Utzi bakean eta joan etorri zaren lekutik.

6. Nekatuta, gosez eta hotzez, herritik joatea aukeratzen du, herriaren irteeran menditxo batean egurrezko labe bat ikusi zuen,or emakume batzuk zeuden ogia erretzen, galdetu zien ea ahal zen sartu, beraiek baietz esan zioten. Labearen beroa sikatu zenean, emakumeak ogitxo bat egin zioten, baina ateratzerakoan labetik hain handia egin zen ez zela ateratzen, azkenean joan ziren ateratzen ogia puska txikietan eta azkenean atera zuten eta peregrino misteriotsuari eman zioten. Hau esan zien emakumeei:

7. -Eskerrik asko laguntzeagatik, zuek bakarrik zarete bakarrak herri onetan salbatzeak izanak, segi labean eta ez atera hemendik gau osoan. Herri hau zigortuko dut, ez dela gogoratzen beraiek ez dutenean gosea eta bero daudenean beren etxeetan eta ez dira gogoratzen gosez pasatze duten pertsonetaz ezta hotzez ere.

8. Gizona emakumeetaz agurtzen da eta gogoratzen die ez ateratzeko labetik, eta ateratzean herritik bere makila lurrean klabatu zuen eta hauxe esan zuen: “ emen nire makila klabatzen dudan tokian, erreka bat asiko da.” Segundo batzuk pasatuta ur-emari handi bat hasi egin zen, ordu batzuk geroago Valverde de Luzerna herrixkan uholde ikaragarri bat sortu zen.

9. Hurrengo egunean… Hurrengo egunean, eguzkia harana iluminatzen zuen laku handi bat lehen zena herrixka bat orain urez beteta dago, bakarrik geratzen da irla txikitxo bat lehen labea zegoen lekuan.

10. Egun batzuk geroago…. Egun batzuk geroago auzokide batek idi bikote batekin saiatzen da elizaren bi kanpaiak urpetik ateratzen,baina, bakarrik lortzen du bat ateratzea.

11. San Juaneko… San Joaneko egunean (ekaineko 24an) karitatetsuek eta bihotz handiko pertsonek entzuten dute kanpaiaren tindaketa entzuten dute lakuaren hondarrean.