เอกสารแนะนำการเขียนโปรแกรมภาษาจาวา

1. บทที่ 3
โครงสร้า งควบคุม
(Control Structures)
อ.ธนิศ า เครือ ไวศยวรรณ
คณะเทคโนโลยีส ารสนเทศ
สถาบัน เทคโนโลยีพ ระจอมเกล้า เจ้า
คุณ ทหารลาดกระบัง

2. วัต ถุป ระสงค์
 แนะนำา คำา สัง โครงสร้า งควบคุม
่
 คำา สั่ง if,if..else และ if แบบซ้อ น
 คำา สั่ง switch
 คำา สั่ง while แล ะ do..while
 คำา สั่ง for
 โครงสร้า งแบบซ้อ น (Nested Structure)
 คำา สั่ง break และ continue

3. ลำา ดับ การทำา งานของโปรแกรม
ภาษาจาวามีโ ครงสร้า งควบคุม ทีจ ะกำา หนดลำา ดับ
่
การทำา งานของคำา สั่ง 3 แบบดัง นี้
1. โครงสร้า งแบบตามลำา ดับ (Sequential
Structure)
2. โครงสร้า งแบบ เลือ กทำา (Selection Structure)
3. โครงสร้า งแบบทำา ซำ้า (Repetition Structure)

4. โครงสร้า งแบบตามลำา ดับ
 ภาษาจาวาจะทำา งานตามลำา ดับ ของคำา สัง ทีม อ ยูใ น
่ ่ ี ่
โปรแกรม
 เริ่ม ทำา งานจากเมธอดทีช อ ว่า
่ ื่ main()
public static void main(String args[])
 ทำา งานจากคำา สัง แรกของเมธอด main()
่ และ
ทำา งานเรีย งตามลำา ดับ คำา สั่ง ไปเรื่อ ยๆ

5. โครงสร้า งแบบเลือ กทำา
 ชุด คำา สัง โครงสร้า งแบบเลือ กทำา จะประกอบไป
่
ด้ว ยคำา สั่ง ดัง ต่อ ไปนี้
• คำา สั่ง if
• คำา สั่ง if..else
• คำา สั่ง if แบบซ้อ น (nested if)
• คำา สั่ง switch

6. รูป แบบของ คำา สัง
่ if
 มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
if (logical expression) {
statements
}

7. Flowchart แสดงลำา ดับ การทำา งาน
ของ คำา สั่ง if
จริ เท็
ทำา ชุด คำา สั่ง นิพ จน์ จ ไม่ม ีก ารทำา คำา สั่ง ใด
ง
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์ ตรรกศาสตร์
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร
เป็น จริง เป็น เท็จ
ชุด
คำา สั่ง

8. ตัว อย่า ง โปรแกรมที่ใ ช้ค ำา สัง
่ if
public class SampleIf {
public class SampleIf {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int score = Integer.parseInt(args[0]);
int score = Integer.parseInt(args[0]);
if (score >= 50) {
if (score >= 50) {
System.out.println("You pass");
System.out.println("You pass");
}}
}}
}}

9. รูป แบบของคำา สัง
่ if..else
 มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
if (logical expression) {
true statements
} else {
false statements
}

10. Flowchart แสดงลำา ดับ การทำา งาน
ของ คำา สั่ง if..else
จริง เท็จ
นิพ จน์
ตรรกศาสตร์
ทำา ชุด คำา สั่ง ทำา ชุด คำา สั่ง
สำา หรับ ค่า จริง สำา หรับ ค่า เท็จ
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์ ถ้า นิพ จน์
เป็น จริง ตรรกศาสตร์
ชุด คำา สั่ง ชุด คำา สั่ง เป็น เท็จ
สำา หรับ ค่า จริง สำา หรับ ค่า เท็จ

11. ตัว อย่า ง โปรแกรมที่ใ ช้ค ำา สั่ง
if..else
public class SampleIfElse {
public class SampleIfElse {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int score = Integer.parseInt(args[0]);
int score = Integer.parseInt(args[0]);
if (score >= 50) {
if (score >= 50) {
System.out.println("You pass");
System.out.println("You pass");
} else {
} else {
System.out.println("You fail");
System.out.println("You fail");
}}
}}
}}

12. รูป แบบของคำา สั่ง if แบบซ้อ น
 เราสามารถใช้คำา สัง if
่ ทีม ห ลายเงือ นไขได้ ดัง นี้
่ ี ่
if (logical expression 1) {
if (logical expression 2) {
statements 1
} else {
statements 2
}
} else {
statements 3
}

13. Flowchart ของคำา สั่ง if แบบซ้อ น
นิพ จน์ เท็
จริ ตรรกศาสต จ
ง ร์ท ี่ 1
จริ นิพ จน์ เท็ ชุด คำา
ง ตรรกศาสต จ สั่ง ที่ 3
ร์ท ี่ 2
ชุด คำา ชุด คำา
สั่ง ที่ 1 สั่ง ที่ 2

14. รูป แบบของคำา สั่ง if แบบซ้อ น
 เราสามารถใช้คำา สัง if
่ ทีม ห ลายเงือ นไขได้ ดัง นี้
่ ี ่
if (logical expression 1) {
statements 1
} else {
if (logical expression 2) {
statements 2
} else {
statements 3
}
}

15. รูป แบบของ คำา สัง
่ if..else if..else
 เราสามารถใช้คำา สัง if
่ ทีม ห ลายเงือ นไขได้ ดัง นี้
่ ี ่
if (logical expression 1) {
statements 1
} else if (logical expression 2) {
statements 2
} else {
statements 3
}

16. Flowchart ของคำา สั่ง if..else
if..else
นิพ จน์ เท็
จริ ตรรกศาสต จ
ง ร์ท ี่ 1
ชุด คำา
สั่ง ที่ 1 จริ นิพ จน์ เท็
ง ตรรกศาสต จ
ร์ท ี่ 2
ชุด คำา ชุด คำา
สั่ง ที่ 2 สั่ง ที่ 3

17. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใช้ค ำา สั่ง if..else
if..else
public class SampleIfElseIf {
public class SampleIfElseIf {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int x = Integer.parseInt(args[0]);
int x = Integer.parseInt(args[0]);
if (x == 1) {
if (x == 1) {
System.out.println("Value is one");
System.out.println("Value is one");
} else if (x == 2) {
} else if (x == 2) {
System.out.println("Value is two");
System.out.println("Value is two");
} else {
} else {
System.out.println("Other than 1 or 2");
System.out.println("Other than 1 or 2");
}}
}}
}}

18. รูป แบบของ คำา สัง
่ switch
 มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
switch (expression) {
case value 1: statements 1
break;
case value 2: statements 2
break;
: :
case value N: statements N
break;
default: statements N+1;
}

19. Flowchart แสดงลำา ดับ การทำา งาน
ของคำา สั่ง switch
ตัว แปร
= ชุด คำา
ค่า ที่
จริง
สั่ง ที่ 1
1
= ชุด คำา
ค่า ที่
จริง สั่ง ที่ 2
2 :
= ชุด คำา สั่ง
ค่า ที่
จริง ที่ N
N
= ค่า จริง ชุด คำา สั่ง ที่
default N+1

20. คำา สั่ง switch
 นิพ จน์ต้อ งมีช นิด ข้อ มูล เป็น char, byte, short หรือ
int เท่า นั้น
 ชนิด ข้อ มูล ของนิพ จน์และค่า ที่ 1 ถึง N ต้อ งเป็น
ชนิด เดีย วกัน
 ถ้า ค่า ของนิพ จน์ตรงกับ ค่า ใด จะทำา ชุด คำา สัง ของ
่
ค่า นัน
้
 ถ้า ค่า ของนิพ จน์ไม่ต รงกับ ค่า ใดเลย จะทำา ชุด คำา
สั่ง ของ default
 default จะมีห รือ ไม่ม ก ็ไ ด้
ี

21. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใช้ค ำา สั่ง switch
public class SampleSwitch {
public static void main(String args[]) {
int x = Integer.parseInt(args[0]);
switch(x) {
case 1: System.out.println("Value is one");
break;
case 2: System.out.println("Value is two");
break;
default: System.out.println("Other than 1 or 2");
}
}
}

22. โครงสร้า งแบบทำา ซำ้า
 เป็น คำา สั่ง ทีใ ช้ใ นการสั่ง ให้ช ุด คำา สั่ง ใดๆทำา ซำ้า
่
หลายครั้ง ตามเงื่อ นไขทีร ะบุ
่
 ประกอบด้ว ยคำา สั่ง
• while
• do..while
• for

23. รูป แบบของ คำา สัง
่ while
 มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
initial statements
while (logical expression) {
statements
update statements
}

24. Flowchart แสดงลำา ดับ การทำา งาน
ของคำา สั่ง while
คำา สั่ง กำา หนด
ค่า เริ่ม ต้น
นิพ จน์
ทำา ชุด คำา สั่ง ซำ้า ตรรกศาส เท็จ
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์ ตร์ จริง
ยัง เป็น จริง ชุด คำา สั่ง
คำา สั่ง
เปลี่ย นแปลงค่า

25. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใช้ค ำา สั่ง while
public class SampleWhile {
public class SampleWhile {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int i = 1;
int i = 1;
while(i <= 10) {
while(i <= 10) {
System.out.print(i+" ");
System.out.print(i+" ");
i++;
i++;
}}
}}
}}
ผลลัพ ธ์ท ไ ด้จ ากการรัน โปรแกรม
ี่
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

26. คำา สั่ง do..while
 มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
initial statements
do {
statements
update statements
} while (logical expression);

27. Flowchart ของคำา สั่ง do..while
มีก ารทำา ชุด คำา สั่ง
อย่า งน้อ ยหนึ่ง ครั้ง เสมอ
ชุด คำา สั่ง
ทำา ชุด คำา สั่ง ซำ้า
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์ คำา สั่ง
ยัง เป็น จริง เปลี่ย นแปลงค่า
จริ
ง นิพ จน์
ตรรกศาสตร์
เท็
จ

28. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใช้ค ำา สั่ง
do..while
public class SampleDoWhile {
public class SampleDoWhile {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int i = 1;
int i = 1;
do {
do {
System.out.print(i+" ");
System.out.print(i+" ");
i++;
i++;
} while (i <= 10);
} while (i <= 10);
}}
}}
ผลลัพ ธ์ท ไ ด้จ ากการรัน โปรแกรม
ี่
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

29. รูป แบบของ คำา สัง
่ for
มีร ูป แบบการใช้ค ำา สั่ง ดัง นี้
for (initial statements; logical expression;
update statements)
{
statements
}

30. Flowchart แสดงลำา ดับ การทำา งาน
ของคำา สั่ง for
คำา สั่ง กำา หนด
ค่า เริ่ม ต้น
นิพ จน์
ทำา ชุด คำา สั่ง ซำ้า ตรรกศาส เท็จ
ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์ ตร์ จริง
ยัง เป็น จริง ชุด คำา สั่ง
คำา สั่ง
เปลี่ย นแปลงค่า

31. คำา สั่ง for
 คำา สั่ง กำา หนดค่า เริ่ม ต้น และคำา สั่ง เปลี่ย นแปลงค่า
อาจมีม ากกว่า อย่า งละ 1 คำา สั่ง โดยจะใช้
เครื่อ งหมาย ',' ในการแยกคำา สั่ง
 ตัว อย่า ง
for (int i=0,j=0; i<4; i++,j+=2) {
...
}
 ขอบเขตของตัว แปรทีป ระกาศในคำา สั่ง กำา หนดค่า
่
จะใช้ไ ด้เ ฉพาะภายในบล็อ กคำา สั่ง for เท่า นัน
้

32. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใช้ค ำา สั่ง for
public class SampleFor {
public class SampleFor {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
for (int i=1; i<=10; i++) {
for (int i=1; i<=10; i++) {
System.out.print(i+" ");
System.out.print(i+" ");
}}
}}
}}
ผลลัพ ธ์ท ไ ด้จ ากการรัน โปรแกรม
ี่
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

33. ตัว อย่า งโปรแกรมแสดงขอบเขต
ของตัว แปร
public class VariableScope {
public class VariableScope {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
for (int i=1; i<10; i++) {
for (int i=1; i<10; i++) {
System.out.print(i+" ");
System.out.print(i+" ");
}}
System.out.println("i = "+i); //illegal
System.out.println("i = "+i); //illegal
}}
}}

34. โครงสร้า งแบบซ้อ น (Nested
Structure)
 เราสามารถทีจ ะเขีย นคำา สั่ง โครงสร้า งควบคุม ใดๆ
่
ซ้อ นอยูภ ายในได้
่
 ตัว อย่า ง เช่น การเขีย นโครงสร้า งทำา ซำ้า แบบซ้อ น
(for อยู่ใ น for)
 โครงสร้า งควบคุม ภายในและภายนอกไม่จ ำา เป็น
ต้อ งเป็น คำา สั่ง ชนิด เดีย วกัน

35. ตัว อย่า งโครงสร้า งแบบซ้อ น
(Nested Loop)
 ต้อ งการจะพิม พ์
*****
*****
*****
 โครงสร้า งทำา ซำ้า ทีอ ยูภ ายใน
่ ่ จะพิม พ์เ ครื่อ งหมาย
‘*’ เท่า กับ จำา นวนคอลัม น์ (column)
 โครงสร้า งทำา ซำ้า ทีอ ยูภ ายนอก
่ ่ จะทำา คำา สั่ง
โครงสร้า งภายในเท่า กับ จำา นวนแถว (row)

36. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใ ช้ค ำา สั่ง
โครงสร้า งแบบซ้อ น
public class NestedFor {
public class NestedFor {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
for (int i=1; i<=3; i++) {
for (int i=1; i<=3; i++) {
for (int j=1; j<=5; j++) {
for (int j=1; j<=5; j++) {
System.out.print('*');
System.out.print('*');
}}
System.out.println();
System.out.println();
}}
}}
}}
******
ผลลัพ ธ์ท ไ ด้จ ากการรัน โปรแกรม
ี่ ******
******

37. คำา สั่ง break และ continue
 คำา สั่ง break
จะทำา ให้ห ยุด สิ้น สุด การทำา งานของ
โครงสร้า งแบบทำา ซำ้า
 ส่ว นคำา สัง continue
่ จะข้า มการทำา งานคำา สั่ง ที่เ หลือ
ภายในบล็อ ก { } โดยไปเริ่ม การทำา ซำ้า ในรอบต่อ
ไปใหม่
 ตัว อย่า งเช่น
for(int i = 1; i<= 5; i++) {
if (i == 3)
break;
System.out.println(i);
}
for(int i = 1; i<= 5; i++) {
if (i == 3)
continue;

38. คำา สั่ง อื่น ๆในการควบคุม loop
 label : statements;
• label เป็น การระบุต ำา แหน่ง ของ loop กรณีท ี่ม ี loop
ซ้อ นกัน
 break [label];
• คำา สั่ง ให้ส ิ้น สุด การทำา งานใน loop
 continue [label];
• คำา สั่ง ให้ข ้า มการทำา งานของคำา สั่ง ที่เ หลือ ทั้ง หมดใน
loop

39. ตัว อย่า งโปรแกรมที่ใ ช้ค ำา สั่ง
โครงสร้า งแบบซ้อ น
public class SampleBreak2 {
public class SampleBreak2 {
public static void main(String args[]) {
public static void main(String args[]) {
int i, j, product;
int i, j, product;
outer:
outer: for (i=1; i<=3; i++) {
for (i=1; i<=3; i++) {
for (j=1; j<=3; j++)
for (j=1; j<=3; j++)
product = i*j;
product = i*j;
if (j==3) break outer;
if (j==3) break outer;
System.out.println(i+" * "+j+" = "+product);
System.out.println(i+" * "+j+" = "+product);
}}
}}
System.out.println("Outside nested loops.");
System.out.println("Outside nested loops.");
}}
}}
1 * 1 = 1
ผลลัพ ธ์ท ไ ด้จ ากการรัน โปรแกรม 2 = 2
ี่ 1 *
Outside nested loops.

40. สรุป เนื้อ หาของบท
 คำา สั่ง โครงสร้า งควบคุม เป็น คำา สัง ทีใ ช้ใ นการ
่ ่
กำา หนดลำา ดับ การทำา งานของคำา สัง ต่า งๆ โดยมี
่
สามรูป แบบคือ โครงสร้า งแบบตามลำา ดับ
โครงสร้า งแบบเลือ กทำา และ โครงสร้า งแบบทำา ซำ้า
 คำา สั่ง ทีเ ป็น คำา สั่ง ของโครงสร้า งแบบเลือ กทำา คือ
่
คำา สั่ง if,if..else หรือ switch
 คำา สั่ง if..else แตกต่า งจากคำา สัง if ตรงที่ค ำา สัง
่ ่
if..else จะมีก ารทำา คำา สั่ง สำา หรับ ค่า เท็จ ถ้า นิพ จน์
ตรรกศาสตร์เ ป็น เท็จ ส่ว นคำา สัง if จะไม่ม ก ารทำา
่ ี
คำา สั่ง ใดถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์เ ป็น เท็จ
 คำา สั่ง if หรือ if..else สามารถทีจ ะซ้อ นอยูข ้า งใน
่ ่
คำา สั่ง if หรือ if..else อื่น ได้

41. สรุป เนื้อ หาของบท
 คำา สั่ง switch จะมีล ัก ษณะโครงสร้า งการทำา งาน
คล้า ยคลึง กับ คำา สั่ง if..else if..else.. แต่ช นิด
ข้อ มูล ของตัว แปรทีจ ะนำา มาใช้ก ับ คำา สั่ง switch จะ
่
ต้อ งเป็น ชนิด char, byte, short หรือ int เท่า นั้น
 คำา สั่ง ทีเ ป็น คำา สั่ง ของโครงสร้า งแบบทำา ซำ้า คือ คำา
่
สั่ง while,do..while หรือ for
 คำา สั่ง while แตกต่า งจากคำา สัง do..while ตรงที่ คำา
่
สั่ง while จะไม่ม ก ารทำา ชุด คำา สั่ง เลยถ้า นิพ จน์
ี
ตรรกศาสตร์เ ป็น เท็จ ส่ว นคำา สัง do..while จะมีก าร
่
ทำา ชุด คำา สัง หนึง ครั้ง ถ้า นิพ จน์ต รรกศาสตร์เ ป็น เท็จ
่ ่
 คำา สั่ง for มีล ัก ษณะการทำา งานทีเ หมือ นกับ คำา สั่ง
่
while แต่จ ะมีก ารรวมคำา สัง กำา หนดค่า เริ่ม ต้น
่
นิพ จน์ต รรกศาสตร์แ ละคำา สั่ง เปลี่ย นแปลงค่า ไว้

42. สรุป เนื้อ หาของบท
 คำา สั่ง for จะใช้ใ นกรณีท ท ราบจำา นวนครั้ง ในการ
ี่
ทำา ซำ้า ที่แ น่น อน ส่ว นคำา สัง while หรือ do..while
่
นิย มใช้ใ นกรณีท ไ ม่ท ราบจำา นวนครั้ง ในการทำา ซำ้า
ี่
ล่ว งหน้า
 คำา สั่ง โครงสร้า งทัง หมดทีก ล่า วมาแล้ว ข้า งต้น
้ ่
สามารถนำา มาใช้ร ่ว มกัน เป็น ลัก ษณะแบบซ้อ นได้
เช่น คำา สัง switch อยูภ ายในคำา สั่ง while หรือ คำา สั่ง
่ ่
for อยูภ ายในคำา สั่ง for ซึ่ง เรีย กโครงสร้า งใน
่
ลัก ษณะนี้ว ่า โครงสร้า งแบบซ้อ น
 คำา สั่ง break จะทำา ให้ห ยุด สิน สุด การทำา งานของ
้
โครงสร้า งแบบทำา ซำ้า ส่ว นคำา สั่ง continue จะข้า ม
การทำา งานคำา สั่ง ทีเ หลือ ภายในบล็อ ก { } โดยไป
่
เริ่ม การทำา ซำ้า ในรอบต่อ ไปใหม่

43. แบบฝึก หัด
 แบบฝึก หัด ที่ 1 การใช้ค ำา สั่ง if..else
• ใช้ค ำา สั่ง if..else เพื่อ ตรวจสอบค่า ของ b2-4ac (โดย
รับ ค่า a,b และ c เข้า มาทาง command line) ถ้า มีค ่า
เป็น ลบให้พ ิม พ์ข ้อ ความว่า No answer แต่ถ ้า มีค ่า เป็น
บวกหรือ ศูน ย์ใ ห้ค ำา นวณหาคำา ตอบและพิม พ์ค ำา ตอบทั้ง
สองค่า ออกมาทางจอภาพ
 แบบฝึก หัด ที่ 2 การใช้ค ำา สั่ง if แบบซ้อ น
• จงเขีย นโปรแกรมคำา นวณหาและพิม พ์ค ่า เกรดที่เ หมาะ
สมตามคะแนนที่ร ับ เข้า มาจากผู้ใ ช้ โดยมีเ กณฑ์ต ามนี้
• คะแนนตั้ง แต่ 90 ถึง 100 ได้เ กรด A
• คะแนนตั้ง แต่ 80 ถึง 89 ได้เ กรด B
• คะแนนตั้ง แต่ 70 ถึง 79 ได้เ กรด C
• คะแนนตั้ง แต่ 60 ถึง 69 ได้เ กรด D
• คะแนนที่ต ำ่า กว่า 60 ได้เ กรด F

44. แบบฝึก หัด
 แบบฝึก หัด ที่ 3 การใช้ค ำา สั่ง for แบบซ้อ น
• จงเขีย นโปรแกรมภาษาจาวาโดยใช้ค ำา สั่ง for แบบ
ซ้อ นเพื่อ พิม พ์ร ูป ดัง ต่อ ไปนี้
1
2 2
3 3 3
4 4 4 4
5 5 5 5 5