Download to read offline
Uploaded byPattie Pattie
H aforum21
Lifelong Learning คือทักษะชีวิตที่เป็นมากกว่าการท่องจำ โดย ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ในงาน HA Forum 21 แบบ online วันที่ ๑๘ มีนาคม ๒๕๖๔ จัดโดย สรพ.
More Related Content
H aforum21
- 1.
- 2. การเรียนรู้คืออะไร • เป็นมากกว่าการท่องจา • เรียนลึกและจดจำยำวนำนโดยทาความเข้าใจหาความสัมพันธ์ระหว่างไอเดีย เชื่อมโยงความรู้ใหม่ กับความรู้เดิม พัฒนาความคิดของตัวเอง คิดอย่างมีวิจารณญาณ และสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ใน สถานการณ์ใหม่ • กระบวนกำรที่นำสู่กำรเปลี่ยนแปลง ความรู้ เจตคติ ค่านิยม หรือพฤติกรรม ผลของการเรียนรู้คือ ผู้เรียนเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับหลักการ หรือไอเดีย หรือมีโลกทัศน์เปลี่ยนไป • ไม่ใช่สิ่งที่กระทาต่อผู้เรียน แต่เป็นสิ่งที่ผู้เรียนกระทำเอง เป็นกระบวนการที่ผู้เรียนตีความและ ตอบสนองต่อประสบการณ์ตรงของตน https://www.queensu.ca/teachingandlearning/modules/students/04_what_is_learning.html
- 3. การเรียนรู้คืออะไร • สิ่งที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติ (action)ตามด้วยการใคร่ครวญสะท้อนคิด (reflection) ของ ผู้เรียน • การเปลี่ยนแปลงที่ซับซ้อน หลากหลายมิติ ในตัวผู้เรียน • สิ่งที่ “การศึกษา” ส่งเสริม ก็ได้ หรือปิดกั้น (ในบางมิติ) ก็ได้ • สิ่งที่สร้างความฉลาด (สัมมาทิฏฐิ) ก็ได้สร้างความโง่ (มิจฉาทิฏฐิ) ก็ได้
- 4. เรียนอะไร เรียนหลายมิติไปพร้อมๆ กัน อย่างซับซ้อน รวมทั้ง LearningSkills เพื่อ Lifelong Learning
- 5.
- 6. The OECD LearningCompass Transformative competencies to change the future we want : • Creating New Value • Taking Responsibility • Coping with Tensions and Dilemmas
- 7. พัฒนาความเป็น “ผู้กระทาการ” (agency) •ไม่ดูดาย • เห็นปัญหาต้องเข้าไป(ร่วม)แก้ไข • เป็นผู้ริเริ่ม นาการเปลี่ยนแปลง (change agent) • พัฒนาภาวะผู้นา (leadership) • พัฒนา goal orientation, creativity, critical thinking, communication, collaboration, determination, perseverance Agentic Learning
- 8. พัฒนา Executive Functions •กากับพฤติกรรมตนเองได้ • รู้จักรอคอยเพื่อสิ่งที่ดีกว่า • ไม่หุนหันพลันแล่น • มี Working Memory ใหญ่ สมาธิดี จิตจดจ่อ • จัดการตนเองได้ • https://www.hillcenter.org/7-executive-functioning-skills-your-child-should-have/
- 9. เรียนรู้ระดับเชื่อมโยง (transfer) • เรียนรู้ตามลาดับ •ตื้น (superficial) รู้ • ลึก (deep) ใช้เป็น • เชื่อมโยง (transfer) ใช้ในสถานการณ์อื่นได้
- 10. เรียนให้ได้ Higher-order skills/ competencies • ฝึกจัดการสารสนเทศ สร้าง แปรรูป เลือก สารสนเทศที่ซับซ้อน • คิดอย่างเป็นระบบ และอย่างมีวิจารณญาณ • ตัดสินใจ โดยชั่งน้าหนักข้อมูลหลักฐานที่หลากหลาย • ตั้งคาถามที่มีความหมาย ต่อเรื่องราวต่างๆ • ยืดหยุ่นและปรับตัว ต่อสารสนเทศใหม่ http://www.oecd.org/education/ceri/50300814.pdf
- 11. เรียนให้ได้ Higher-order skills/ competencies (๒) • พัฒนาความสร้างสรรค์ • พัฒนาสมรรถนะในการวินิจฉัย และแก้ปัญหาในชีวิตจริง • ทาความเข้าใจเชิงลึกต่อหลักการที่ซับซ้อน • รู้เท่าทันสื่อ • พัฒนาทักษะทางานเป็นทีม ทักษะทางสังคม และทักษะการสื่อสาร http://www.oecd.org/education/ceri/50300814.pdf
- 12.
- 13. เรียนรู้สู่ mastery (MasteryLearning - เรียนให้รู้จริง) • ทาได้ ปฏิบัติได้ อย่าง อัตโนมัติ (แทบไม่ต้องใช้สมอง) • ผ่านการฝึกปฏิบัติ และ แก้ไขปรับปรุง ซ้าแล้วซ้า เล่า โดยมีโค้ช
- 14. ๑๐ ทักษะสาคัญที่สุดในปี 2025(WEF) • คิดวิเคราะห์ นวัตกรรม • เรียนจากการปฏิบัติ มีกลยุทธ์เพื่อการ เรียนรู้ • แก้ปัญหาซับซ้อน • คิดอย่างมีวิจารณญาณ • สร้างสรรค์ แปลกใหม่ ริเริ่ม • ภาวะผู้นา ชี้นาสังคม • ใช้เทคโนโลยีเป็น, ตรวจสอบและกากับ • ออกแบบเทคโนโลยี & เขียนโปรแกรม • คล่องแคล่วยีดหยุ่นต่อการปรับตัว, ทน ความเครียด • คิดเชิงเหตุผล, แก้ปัญหา & ทักษะในการ ออกความคิด
- 15. ธรรมชาติของการเรียนรู้ • เป็นเรื่องของผู้เรียน • เป็นกระบวนการทางสังคม •อารมณ์มีส่วนสาคัญ • แต่ละคนแตกต่างกัน • ความท้าทายช่วยกระตุ้น • ใช้การประเมินช่วยการเรียนรู้ (เป็น feedback) • หนุนโดยปฏิสัมพันธ์แนวราบ http://www.oecd.org/education/ceri/50300814.pdf
- 16. การเรียนรู้แนวทางใหม่ๆ • Cooperative Learning •Service Learning • Home-school partnerships • Learning with technology • Formative assessment • Inquiry-based approaches
- 17. การเรียนรู้สมัยใหม่ • ไม่ใช่มุ่งรับถ่ายทอดความรู้ • มุ่งปฏิบัติการ/กระทาการ(action) เพื่อเรียนรู้ครบด้าน ตามด้วยการ ใคร่ครวญสะท้อนคิด (reflection) • มีโค้ช/ครูฝึก ช่วยให้เรียนได้ครบด้าน และใน higher order learning โดยให้ feedback
- 19. Growth Mindset • ว่าด้วยตนเองความสามารถของตนเอง เป็นสิ่งที่พัฒนาได้ • ว่าด้วยสิ่งนอกตัว เช่นความรู้ มาตรฐานการทางาน กฎเกณฑ์กติกา เป็นสิ่งที่ยกระดับได้
- 20. เรียนบรรลุผลดี ต้องการปัจจัย • ตนเอง: LLLM (Lifelong Learner mindset), Agentic attitude (Change agent / Active citizen) • enabling environment : Growth mindset environment, ความสัมพันธ์แนวราบ, PLC/COP, community • โค้ช :หัวหน้า, Peer coaching
- 21. เรียนรู้แบบ • Active Learning •เรียนโดยสร้างความรู้ใส่ตัว (constrictivism) • เรียนรู้ขาออก • ทาแล้วคิด (action – reflection) สรุปทฤษฎีด้วยตนเอง - inductive reasoning • เรียนอย่างบูรณาการ ๑ กิจกรรม เรียนหลายทักษะ/สมรรถนะ
- 22. ชีวิตของคนเราต้อง Learn –Unlearn – Relearn เพราะ • ชีวิตคนยาวนานกว่า ๗๐ ปี ใน VUCA World • เทคโนโลยีก่อ disruption • คนต่างรุ่น ต่างความคิด สังคม/สภาพแวดล้อมเปลี่ยน • หน้าที่การงาน วิธืทางานเปลี่ยน • วิชาความรู้ (content) เปลี่ยน • Neuroscience และ Learning Science ก้าวหน้า • เทคโนโลยีช่วย (และขัดขวาง) การเรียนรู้ก้าวหน้า เมื่อต้องเผชิญการเปลี่ยนแปลง เราจะเป็น part of the solution หรือ part of the problem
- 23. วิธีเรียนรู้เพื่อความสาเร็จในชีวิต • Value เรียนอย่างมีความหมายรู้คุณค่า เพื่อชีวิตที่มีคุณค่า • Target เรียนอย่างมีเป้าหมาย (เรียนอะไร รู้ระดับไหน) มีแผน • Develop ค่อยๆ พัฒนาขึ้น ด้วยพลังฝึกซ้าๆ และ targeted feedback & feed forward • Extend ลองวิธีใหม่ ขยายแนวกว้าง และแนวลึก คิดใหม่ ทาใหม่ • Relate หาความสัมพันธ์ คิดเชิงระบบ สมมติสถานการณ์ เปรียบเทียบ แก้ปัญหา • Rethink disrupt เถียงครู ถาม/ประเมินตนเอง เปลี่ยนใจ peer feedback reflect 2017 https://www.gotoknow.org/posts/688988
- 24.
- 25.
- 26. องค์ประกอบสาคัญของ Learning Culture •Reflection การใคร่ครวญสะท้อนคิด ครุ่นคิดพินิจนึก (critical refection) • Feedback การให้ข้อมูลสะท้อนกลับ • Community of Learning ชุมชนเรียนรู้ การแบ่งปัน การรับฟังซึ่งกันและกัน • ทักษะทวิวัจน์ (dialogue) ละจาก discussion, debate, monologue
- 27. สาคัญยิ่งกว่า • การมีเป้าหมายที่ทรงคุณค่า ทรงพลังร่วมกัน (Purpose) • มีไฟลุกโชนอยู่ภายในตัว (Passion) • มุ่งมั่นบากบั่นไม่ย่อท้อ (Perserverance)
- 28. High Performance Organizationsของไทย • พัฒนาบุคลากรด้วยสูตร 70 : 20 : 10 • 10 - ส่งไปฝึกอบรม • 20 - เรียนรู้จากการทางาน (best practice) ของหน่วยงานอื่น • 70 - เรียนรู้ในการทางานของตนเอง ร่วมกับเพื่อนร่วมงาน (PLC – Professional Learning Community) • ทา K Creation และ K Utilization ยกระดับต่อเนื่อง
- 29. เรียนรู้ในการทางาน โดยทำงำนแบบ • สร้างและใช้ความรู้ •ปฏิบัติ ได้experience – data – information - knowledge – insight - wisdom TACIT KNOWLEDGE • ใคร่ครวญสะท้อนคิดร่วมกัน ตรวจสอบและบูรณาการกับความรู้อื่น – EXPLICIT KNOWLEDGE • นาไปใช้พัฒนางาน หมุนเกลียวความรู้ พัฒนาตนเอง
- 30. Self-learning เกิดจาก • การสร้างความรู้ •การใช้ความรู้ • การได้รับ feedback • PDCA • การตั้งคาถาม • การตีความ • การเปรียบเทียบ • การเชื่อมโยง • การจัดกลุ่ม • การถกเถียง • ความไม่เชื่อง่าย (skepticism) • การตรวจสอบข้อมูลหลักฐาน • การสะท้อนคิด (reflection)
- 31. ฝังตัวอยู่ในวัฒนธรรมยกระดับคุณภาพต่อเนื่อง • นิยาม “คุณภาพ”ให้กว้าง • หมายถึง “พัฒนางาน” ทุกด้าน รวมทั้งสภาพแวกล้อมในที่ทางาน จิตวิทยาเชิงบวก happy workplace ความเป็นชุมชนในที่ทางาน • สร้าง Quality Mindset / Awareness • สร้าง ระบบคุณภาพ • ยกระดับสมรรถนะพนักงานทุกระดับด้วยคุณภาพงาน
- 32. วัฒนธรรมพัฒนาตนเอง/พัฒนากันเอง ด้วยงาน • แก้ความเข้าใจผิดพัฒนาโดยการไปรับการฝึกอบรม • Work-Based Learning : Training-Based Learning = 80 : 20 • มีระบบ/กลไก สนับสนุน Work-Based Learning มีการลงทุน • บูรณาการอยู่ในระบบงาน … PLC • เครื่องมือสาคัญคือ Critical Reflection, Interactive Learning Through Action … KM
- 33. ระบบข้อมูลเพื่อการเรียนรู้ • Data Information Knowledge Insight Wisdom • Big data Data analytics • Group reflection on key data of work & result • Qualitative data from Individual Reflective Journal • Inquisitive Coaching adds Deeper Reflective Data • From Individual Reflective Data to Collective Reflection • Reflection against Theory(ies)
- 34. รู้จัก “คุยกับตัวเอง” • selftalk • positive self talk • imaginative self talk • purposive self talk • morality self talk • determination self talk
- 35. เรียนรู้วิธีเรียนให้ได้ผลมหัศจรรย์ • Ultra learning& meta-learning • วิธีเรียน : หลักการ (เข้าใจ) ข้อเท็จจริง (จา) วิธีการ (ฝึก) • ตัวเทียบ (benchmarking) • Promodoro Technique • Review vs Recall • Feedback 3 แบบ : correctional, informational, outcome 2019
- 36. เรียนรู้ไร้ขีดจากัด • เป้าหมายยิ่งใหญ่ (purpose)+ ไฟลุกโชน (passion) สมองอาบว่านศักดิ์สิทธิ์ชื่อ “บวก” (positive attitude) • ทารายการ “ไม่ทา” • บารุงสมองด้วยยาวิเศษ ๓ ขนาน นอนเพียงพอ อาหารดีต่อสุขภาพ ออกกาลังกาย • จิตใจมุ่งมั่น (flow) • ใช้เครื่องมือ : Promodoro Technique, space repetition, visualization, etc
- 37. ยกระดับทักษะต่อเนื่องในกำรปฏิบัติงำนประจำวัน • Learning culture: constructivist (ไม่ใช่ instructivist) มีระบบ L&D – Learning and Development • Agile learners มี growth mindset มองการเปลี่ยนแปลงเป็นพลังบวก • Feedback culture มองเป็น positive reinforcement ไม่มองเป็น criticism • ลงทุนต่อระบบ/กิจกรรม L&D สื่อสารผลตอบแทน • มีระบบการจัดการ เป้าหมาย ยุทธศาสตร์ แผน หน่วยงาน การประเมิน การสื่อสาร การยกย่อง 2020
- 38. • คิดตามกรอบ (scriptedthinking) • คิดตามตรรกะ (analytical) ใช้reflection • คิดยืดหยุ่น (flexible) ไม่มีกรอบ intuition คิดแบบไม่คิด ฝึกคิด ๓ แบบ 2018
- 39. คิดยืดหยุ่น (elastic thinking) •elastic thinking exercise https://www.youtube.com/watch?v=-fOe9pPCW-c • ฝึกให้สมองอยู่ในภาวะ default mode หรือ REST state (Random Episodic Silent Thinking) EF ไม่ทางาน • กัญชา สุรา ยาหลอนประสาท • ช่วงสมองเพลีย • gratitude exercise, kindness exercise
- 40. The Mind-Expanding Powerof Complementarity • ขั้วตรงข้าม (dilemma) • มองต่างมุม • มองต่างระนาบ • มองต่างขนาด • มองต่างเวลา • ความต่างทั้งหลาย 2021 เป็น complement ไม่ใช่ conflict ขอ evidence และคาอธิบาย เพื่อการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ร่วมกัน
- 41. Lifelong Learning คือทักษะเพื่อชีวิตที่ดี •อิทธิบาท ๔ คือพลัง (Passion + Perseverence = Grit) • ความเชื่อในความมานะพยายามฝึกฝนเคี่ยวกรา – Growth Mindset เชื่อพรแสวง • Growth Mindset ในที่ทางาน/องค์กร Growth mindset เกี่ยวกับมาตรฐานคุณภาพงาน • เป้าหมายของการทางาน/สถานทางาน = บรรลุเป้าหมายงาน (ยกระดับเป้ำหมำยงำน) + คนพัฒนา … Dynamism ของการทางาน ... ยุทธศาสตร์ stretching • ที่ทางาน เป็นที่เรียนรู้ มีตัวช่วย • เรียนรู้ร่วมกันผ่านการปฏิบัติ ชุมชนเรียนรู้ … PLC/COP • ตลอดชีวิต ในทุกกิจกรรม พัฒนาทักษะเพื่อการเรียนรู้ สู่กำรสร้ำงนวัตกรรมเล็กๆ ที่ยิ่งใหญ่ในชีวิต