Uploaded byrodrigorock777
330 views

Gramatica de Grego

Luiz Sousa

Embed presentation

Download to read offline
1 / 138
2 / 138
3 / 138
4 / 138
Most read
5 / 138
Most read
6 / 138
7 / 138
8 / 138
9 / 138
Most read
10 / 138
11 / 138
12 / 138
13 / 138
14 / 138
15 / 138
16 / 138
17 / 138
18 / 138
19 / 138
20 / 138
21 / 138
22 / 138
23 / 138
24 / 138
25 / 138
26 / 138
27 / 138
28 / 138
29 / 138
30 / 138
31 / 138
32 / 138
33 / 138
34 / 138
35 / 138
36 / 138
37 / 138
38 / 138
39 / 138
40 / 138
41 / 138
42 / 138
43 / 138
44 / 138
45 / 138
46 / 138
47 / 138
48 / 138
49 / 138
50 / 138
51 / 138
52 / 138
53 / 138
54 / 138
55 / 138
56 / 138
57 / 138
58 / 138
59 / 138
60 / 138
61 / 138
62 / 138
63 / 138
64 / 138
65 / 138
66 / 138
67 / 138
68 / 138
69 / 138
70 / 138
71 / 138
72 / 138
73 / 138
74 / 138
75 / 138
76 / 138
77 / 138
78 / 138
79 / 138
80 / 138
81 / 138
82 / 138
83 / 138
84 / 138
85 / 138
86 / 138
87 / 138
88 / 138
89 / 138
90 / 138
91 / 138
92 / 138
93 / 138
94 / 138
95 / 138
96 / 138
97 / 138
98 / 138
99 / 138
100 / 138
101 / 138
102 / 138
103 / 138
104 / 138
105 / 138
106 / 138
107 / 138
108 / 138
109 / 138
110 / 138
111 / 138
112 / 138
113 / 138
114 / 138
115 / 138
116 / 138
117 / 138
118 / 138
119 / 138
120 / 138
121 / 138
122 / 138
123 / 138
124 / 138
125 / 138
126 / 138
127 / 138
128 / 138
129 / 138
130 / 138
131 / 138
132 / 138
133 / 138
134 / 138
135 / 138
136 / 138
137 / 138
138 / 138
1 1 GRAMÁTICA DE GREGO KOINÊ υ υ υ υποτυ ποτυ ποτυ ποτυπωσιν πωσιν πωσιν πωσιν ε ε ε εχε υ χε υ χε υ χε υγιαινο γιαινο γιαινο γιαινοντων λο ντων λο ντων λο ντων λογων γων γων γων modelo mantém das sãs palavras, II Tm 1:13 Este trabalho é mais uma renovação revisada da gramática grega de William Carey Taylor, escrita na década de quarenta, fruto das pesquisas deste mestre da língua grega do Novo Testamento ainda sem substituto à altura em nosso país. Esta revisão e renovação consiste numa nova apresentação em termos de linguagem fazendo uma associação com a forma didática apresentada pelo gramático Antônio Freire. O texto da gramática de Taylor é de um português antigo e um tanto quanto pendante para a nossa geração e realmente precisava de uma mudança. É possível que muitos julguem não haver muita semelhança entre este trabalho com o daquele erudito, mas a verdade é que quase todo ele é filho daquele trabalho, refletindo o mesmo conteúdo com mudança apenas no modo de se ensinar. Sinto-me devedor de Taylor e de certo modo indigno de receber méritos, mesmo reconhecendo a profundidade do avanço que alcançamos, fruto na verdade do trabalho direto de se traduzir o texto sagrado exaustivamente. Considerando-me um leigo interessado, jamais poderia dizer aqui que este trabalho foi feito por mim, o que se tem aqui é um manual pessoal da língua grega do Novo Testamento, o método pelo qual eu aprendi o idioma, fazendo uma rara combinação entre o grego clássico e o koinê. Tendo primeiramente aprendido a língua grega no seu estilo clássico pela minha querida professora Ana Maria da Universidade Federal do Ceará, tive uma sorte única que a princípio não percebi a vantagem. Lamentava comigo quando traduzia as obras clássicas dos antigo gregos, mal sabendo dos benefícios que isto me proporcionaria depois; o grego do Novo Testamento é muito simples em comparação com os textos clássicos e isto me proporcionou a chance de traduzir os textos do Novo Testamento grego tendo percepções inimagináveis para os estudantes que estudam este idioma nos seminários teológicos espalhados por este país, que me desculpem a grosseria pelo amor da verdade, são terrivelmente medíocres, além de tendenciosos. Aconselho a todo estudante sério do Novo Testamento grego a se interessar em também estudar o grego clássico, a pesquisar a mitologia e a cultura Greco-Romana, pois nisto é onde residirá o segredo de uma verdadeira erudição, e do conhecimento da rica filologia do Novo Testamento, não dependa apenas de manuais de venda fácil garantindo facilidades na quilo onde haverá muito trabalho. Outra novidade em relação a outros manuais e gramáticas foi o cuidado de se dar uma melhor apreciação a língua portuguesa, as várias dicas ao longo do texto, colhidas de gramáticas, apostilas e obras para o vestibular, fazem uma revisão dos assuntos que muito me deixaram em dificuldades no início e sem dúvida auxiliarão as estudantes principiantes que ainda não dominam o português, um dos objetivos do estudo de qualquer idioma é o aprimoramento da própria língua natal, e ciente das dificuldades dos que possuem boa vontade de aprender o idioma helênico, achei por bem enriquecer o compêndio com estes esclarecimentos. Tivemos o cuidado de acoplar o dicionário grego à gramática com a preocupação de facilitar a memorização das palavras por parte do aluno, a reunião das palavras foram feitas de acordo com as declinações, também agrupamos todas as palavras iniciadas por preposições e prefixos com o objetivo de diminuir o número a quantidade de palavras a serem apreendidas. Luiz Sousa A DESCOBERTA DO GREGO KOINÊ Obra do grande erudito alemão Gustav Adolf Deissmann, de Marburgo, que, na Biblioteca da Universidade de Heidelberg, tomando um volume de papiros não-literários recém-publicado, na época, em
2 2 Berlim, repentinamente descobriu, admirado, a similaridade da linguagem dos papiros com o Novo Testamento. Continuando seus estudos, chegou à conclusão de que as peculiaridades do grego do Novo Testamento são devidas à sua relação com o grego coloquial popular, linguagem não-literária do período, e não devido a influência semíticas ou à chamada “linguagem do Espírito Santo”, argumento usado por um alemão, afirmando que o Espírito Santo muda a linguagem do homem que recebe a revelação ( B. P. Bittencout, “O Novo Testamento: metodologia da pesquisa textual”, página 47 ). Quanto o Koiné não foi desenvolvido houve muitas críticas por parte de alguns eruditos do início do século XX, que afirmavam o que o grego que se aprendia nos seminários não era o mesmo do Novo Testamento, mas agora o Koiné está plenamente aceito por todos, sendo indiscutível sua aceitabilidade como a língua do texto sagrado. A CONTROVÉRSIA TEXTUAL Uma das questões mais controversas da teologia é sobre as diferenças textuais entre os manuscritos do Novo Testamento, há diferenças entre eles, e a grande questão é saber qual dos textos que se formam são os mais fiéis. Para resumir a questão, pode-se dizer que dois grupos de textos praticamente estabelecidos, o Receptus, o texto grego primeiramente publicado, que é acusado de ser um texto de manuscritos de datas posteriores aos séculos VI, e o Westcott e Hort, grupos de textos mais antigos ( século IV ), poderia se pensar que a questão estaria resolvida a favor deste último grupos de manuscritos, mas alguns cristãos não julgaram correto a euforia dos teólogos que praticamente estavam descartando o Receptus, argumentando que este foi o texto usado pelos reformadores e que ganhou divulgação desde então, deste modo não deveria ser descartado e até considerado como o texto sagrado indiscutível por causa de sua influência; Deus ,segundo eles, aprovou e consagrou o texto por ter permitido ser o texto. A favor do texto de Westcott e Hort ou Nestle pode-se argumentar que Deus também preservou esse texto considerado mais antigo e fiel ao original. No início da Igreja não havia a coleção completa do livros no Novo Testamento a sua disposição e nem por isso podemos dizer que aquela Igreja histórica era inferior as demais. Neste trabalho apesar de adotarmos o Westcott e Hort, daremos consideração as diferenças textuais mostrando sempre palavras de textos variantes. AS PRINCIPAIS DIFERENÇAS DA KOINÊ PARA O ÁTICO Sobre este assunto diz Antônio Freire, S.J. em sua Gramática Grega: “Todos os livros do Novo Testamento ( Evangelhos, Atos dos Apóstolos, Epístolas, e Apocalipse ), à exceção do Evangelho de S. Mateus, foram redigidos primeiramente em grego. O grego bíblico, porém, difere em muitas particularidades do grego clássico. Com a expansão da civilização helênica pelo mundo oriental, a língua grega difundiu-se tão universalmente através dos povos conquistados, que veio a chamar-se língua comum ou κοινη κοινη κοινη κοινη ( δια δια δια διαλεκτο λεκτο λεκτο λεκτος ς ς ς ). A κοινη κοινη κοινη κοινη era um idioma eclético ( vinda de várias fontes ), proveniente da fusão dos vários dialetos. Predominava, contudo, o dialeto Ático. Os livros do Novo Testamento foram escritos não na κοινη κοινη κοινη κοινη erudita usada pelos escritores aticistas, como Plutarco e Luciano, mas na κοινη κοινη κοινη κοινη popular, bastante diferente da primeira. Distingue-se, no uso e seleção das palavras, S. Lucas e S. Paulo. As obras de maior perfeição estilística são a “Epístola aos Hebreus” e a “Epístola de S. Tiago; as que mais se afastam da pureza de linguagem são o Evangelho de S. Marcos e as obras de S. João, sobretudo o Apocalipse. a. É freqüente o emprego do genitivo qualificativo em vez de adjetivo, sobretudo com υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ( filho ) ou τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον ( criança, filho ). Exs. ο ο ο ο κριτη κριτη κριτη κριτης ς ς ς τη τη τη της ς ς ς αδικι αδικι αδικι αδικια α α ας ς ς ς ( Lc 18:6 ), O juiz injusto.
3 3 υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νης ς ς ς ( Lc 10:6 ), Filho da paz ( = pacífico ). υι υι υι υιο ο ο οι του ι του ι του ι του αι αι αι αιω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς του του του τουτο το το το ( Lc 18:6 ), os mundanos. υι υι υι υιοι οι οι οι του του του του φωτο φωτο φωτο φωτος ς ς ς ( Jo 12:36 ) Filhos do leito nupcial, isto é, amigos do noivo. b. Também é freqüente exprimir o predicativo ( do sujeito ou do objeto direto ) pelo acusativo precedido de ε ε ε ε ι ι ι ις ς ς ς. Exs.: ε ε ε εσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι υµι υµι υµι υµιν ε ν ε ν ε ν ει ι ι ις ς ς ς πατε πατε πατε πατερα και ρα και ρα και ρα και υµει υµει υµει υµεις ς ς ς εσεσθε εσεσθε εσεσθε εσεσθε µοι ει µοι ει µοι ει µοι εις ς ς ς υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ( II Co 6:18 ). Serei vosso pai e vós sereis meus filhos. ει ει ει εις ς ς ς προφη προφη προφη προφητην την την την αυτο αυτο αυτο αυτον ε ν ε ν ε ν ει ι ι ιχον χον χον χον ( Mt 21:46 ), Tinham-no como profeta. c. Encontra-se, por vezes, o positivo em vez do comparativo ou superlativo. Exs.: καλο καλο καλο καλον ν ν ν εστι εστι εστι εστιν σε ε ν σε ε ν σε ε ν σε εισελθει ισελθει ισελθει ισελθειν ε ν ε ν ε ν ει ι ι ις ς ς ς τη τη τη την ζωη ν ζωη ν ζωη ν ζωην χωλο ν χωλο ν χωλο ν χωλον, ν, ν, ν, η η η η του του του του δυ δυ δυ δυο πο ο πο ο πο ο ποδα δα δα δας ς ς ς ε ε ε εχοντα βληθη χοντα βληθη χοντα βληθη χοντα βληθηναι ε ναι ε ναι ε ναι ει ι ι ι γε γε γε γεενναν ενναν ενναν ενναν ( Mc 9:45 ), Mais vale entrares coxo na vida ( eterna ), do que seres lançado para a geena com ambos os pés. d. Repetição do substantivo para exprimir totalidade ou plenitude. Exs.: ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς του του του τους ς ς ς α α α αιω ιω ιω ιωνα να να νας ς ς ς τω τω τω των α ν α ν α ν αιω ιω ιω ιωνων νων νων νων ( Ap 1:6 ), Pelos séculos dos séculos. e. ει ει ει εις ς ς ς, µι µι µι µια α α α, ε ε ε ε ν ν ν ν, um, usado em vez de πρω πρω πρω πρωτο το το τος ς ς ς, η η η η, ον ον ον ον, primeiro, principalmente para indicar o primeiro dia da semana. Ex.: εν µι εν µι εν µι εν µι α α α α τω τω τω των σαββα ν σαββα ν σαββα ν σαββατων των των των ( Mt 28:1 ), No primeiro dia da semana. Obs. Note-se, de passagem, o emprego de ει ει ει εις ς ς ς em vez de τι τι τι τις ς ς ς, com sentido equivalente ao nosso artigo indefinido um. Ex.: ει ει ει εις ς ς ς γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευς ς ς ς, um escriba. f. É freqüente, sobretudo em S. Lucas, o emprego de εγε εγε εγε εγενετο νετο νετο νετο, sucedeu ( συνε συνε συνε συνεβη βη βη βη ), com indicativo em vez de infinitivo. Ex.: και και και και εγε εγε εγε εγενετο νετο νετο νετο η η η ηλθον περιτεµει λθον περιτεµει λθον περιτεµει λθον περιτεµειν το ν το ν το ν το παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον ( Lc 1:59 ), E aconteceu que foram circuncidar o menino. g. και και και και, além do sentido de partícula copulativa ( e ), traduz, por vezes, a idéia de ‘retorno’ ( então, em conseqüência ). Ex.: ε ε ε ε ι υι ι υι ι υι ι υιο ο ο ος ς ς ς ε ε ε ε ι ι ι ι Θεου Θεου Θεου Θεου και και και και κατα κατα κατα καταβηθι βηθι βηθι βηθι απο απο απο απο του του του του στραυρου στραυρου στραυρου στραυρου ( Mt 27:40 ), Se és Filho de Deus, desce então da cruz. h. A conjunção ε ε ε ει ι ι ι ( no clássico: se ) usa-se, muitas vezes, como interrogativa direta. Ex.: ε ε ε ε ι πατα ι πατα ι πατα ι παταξοµεν ξοµεν ξοµεν ξοµεν εν µαχαι εν µαχαι εν µαχαι εν µαχαιρα; ρα; ρα; ρα; ( Lc 22:49 ), feriremos com a espada? ” B. P. Bittencourt resume a questão dizendo: “Talvez o termo que abrange a área mais extensa na Koinê é a ‘simplificação’. Sentenças simples e curtas ( note o estudante como é rebuscado e relativamente longo o prólogo de Lucas de tendência clássica ) que suplantavam a complexidade da sintaxe clássica. A glória do Ático era a riqueza de conexões destinadas expressar as mais delicadas nuanças do pensamento nas relações das cláusulas. O mercador da praça de Alexandria ou o soldado romano estacionado na Síria não possuíam essa habilidade. É a diferença entre a especulação de Platão e a linguagem simples de um homem falando de um barco no mar da Galiléia; e deste, falando do barco e do campo, passa-se a outro que se endereçava ao povo na praça do mercado das cidades grandes.
4 4 As cláusulas subordinadas cedem lugar às coordenadas e a conjunção και και και και ( e ) é eleita. Dentre mais de uma dúzia de meios usados pelos clássicos para expressar propósito, a Koinê escolhe ι ι ι ινα να να να ( afim de que ) com o subjuntivo. Enquanto os clássicos possuíam mais de cem flixões verbais, a Koinê as reduzia, eliminando de vez o dual e quase liquidando o optativo, que aparece apenas 67 vezes no Novo Testamento. A comparação entre o Português analítico e o Inglês sintético ilustra: O verbo desejar possui dezenas de formas em Português, e, em Inglês, há só três: desire, desires, desired. A Koinê usa o presente histórico nas narrativas; o presente é usado para o futuro; o perfeito no sentido de presente. Prefere os superlativos aos comparativos. Há uma constante luta para uma ênfase que às vezes é falsa, com expressões como: “exatamente o mesmo”, “para todos e para cada um” etc. A Koinê usava muito o pronome como sujeito de verbos que não o pediam, o que indica, na simplificação de um estilo, a luta pela ênfase, que incluía, também, maior uso do diminutivo. A principal influência era sintática e não morfológica. Um só exemplo bastaria com a referência às cláusulas coordenadas com και και και και. Neste ponto vale a menção das influências semíticas oriundas das fontes veterotestamentárias do aramaico ou dos documentos que formam atrás da versão grega da Septuaginta, muito usada pelos autores do Novo Testamento.” FONÉTICA 1. O Alfabeto Grego A expressão alfabeto deriva das duas primeiras letras gregas: alfa e beta. O número de letras do alfabeto grego são de vinte quatro ( 24 ). Os primeiros manuscritos do Novo Testamento grego foram escritos em letras maiúsculas, são chamados Unciais. Modernamente, porém, se convencionou usar as letras minúsculas nos textos que são atualmente publicados, por isso o aluno deve se preocupar inicialmente na memorização destas: Minúsculas Transliteração Nome da Letra α α α α. . . . a Alfa β β β β. . . . b Beta γ γ γ γ. . . . g Gama δ δ δ δ. . . . d Delta ε ε ε ε. . . . é Épsilon ζ ζ ζ ζ. . . . z Zeta η η η η. . . . e Êta θ θ θ θ. . . . th Theta ι ι ι ι. . . . i Iota κ κ κ κ. . . . k Kapa λ λ λ λ. . . . l Lambda µ µ µ µ. . . . m Mi ν ν ν ν. . . . n Ni ξ ξ ξ ξ. . . . cs Csi ο ο ο ο. . . . o Ômicron π π π π. . . . p Pi ρ ρ ρ ρ. . . . r Ró σ σ σ σ. . . ., ς ς ς ς . s Sigma
5 5 τ τ τ τ. t Tau υ υ υ υ. u Ypsilon Φ Φ Φ Φ. f Fi χ χ χ χ. x Kri ψ ψ ψ ψ. ps Psi ω ω ω ω. o ômega Observações: a. O nome das letras foram colocados apenas por efeito de informação, em nosso método de ensino aconselhamos aos alunos a não memorizarem esse nomes, é mais aconselhável aprender o nome da letra pela transliteração, vendo um α α α α o aluno deve pronunciar mental e automaticamente o “a”. b. ι ι ι ι escrito por baixo das vogais chama-se iota subscrito, e não se pronuncia ou se translitera. Adotamos neste trabalho um ponto abaixo da vogal. Ex.: εν χριστω εν χριστω εν χριστω εν χριστω, em Cristo. τη τη τη τη προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη, na oração. c. ς ς ς ς só é escrito no final das palavras. Ex. Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus ). d. Cada palavra grega tem tantas sílabas quantas vogais ou ditongos. Exs.: α α α α−γα γα γα γα−πη πη πη πη ( amor ) α α α α−ποσ ποσ ποσ ποσ−τε τε τε τε−λλω λλω λλω λλω (enviar ) α α α α−γι γι γι γι−ο ο ο ος ς ς ς ( santo ) δαι δαι δαι δαι−µο µο µο µο−νι νι νι νι−ον ον ον ον ( demônio ) δεσ δεσ δεσ δεσ−µο µο µο µος ς ς ς ( cadeia ) ε ε ε ευ υ υ υ−δο δο δο δο−κι κι κι κια α α α ( boa vontade ) η η η η−µε µε µε µε−ρα ρα ρα ρα ( dia ) θα θα θα θα−λα λα λα λα−σσα σσα σσα σσα ( mar ) θε θε θε θε−ο ο ο ος ς ς ς ( Deus ) θυ θυ θυ θυ−σι σι σι σια α α α ( sacrifício ) ισ ισ ισ ισ−χυ χυ χυ χυ−ρο ρο ρο ρο ( poderoso ) κα κα κα κα−λε λε λε λεω ω ω ω ( chamar ) κρι κρι κρι κρι−σι σι σι σις ς ς ς ( juízo ) κυ κυ κυ κυ−ριο ριο ριο ριος ς ς ς ( Senhor ) λε λε λε λε−γω γω γω γω ( falar ) λο λο λο λο−γι γι γι γι−ζο ζο ζο ζο−µαι µαι µαι µαι ( calcular ) λυ λυ λυ λυ−τρω τρω τρω τρω−σι σι σι σις ς ς ς ( redenção ) λυ λυ λυ λυ−ω ω ω ω ( soltar ) µα µα µα µα−θη θη θη θη−τη τη τη της ς ς ς ( discípulo ) µα µα µα µα−κα κα κα κα−ριο ριο ριο ριος ς ς ς ( bem-aventurado ) µα µα µα µα−χη χη χη χη ( luta ) µε µε µε µε−ρο ρο ρο ρος ς ς ς ( parte ) µοι µοι µοι µοι−χε χε χε χε−ι ι ι ια α α α ( adultério ) νε νε νε νε−κρο κρο κρο κρος ς ς ς ( morto ) νο νο νο νο−η η η η−µα µα µα µα ( pensamento ) ο ο ο ο−δο δο δο δος ς ς ς ( caminho ) ο ο ο οι ι ι ι−δα δα δα δα ( conhecer ) ο ο ο ο−µο µο µο µο−λο λο λο λο−γι γι γι για α α α ( confissão ) πει πει πει πει−θω θω θω θω ( persuadir ) πε πε πε πε−ρι ρι ρι ρι−το το το το−µη µη µη µη ( circuncisão ) πι πι πι πισ σ σ σ−τι τι τι τις ( fé ) προσ προσ προσ προσ−κυ κυ κυ κυ−νε νε νε νε−ω ω ω ω ( adorar ) ρι ρι ρι ρι−ζα ζα ζα ζα ( raiz ) σαρ σαρ σαρ σαρ−κο κο κο κος ς ς ς ( carne ) σκο σκο σκο σκο−το το το τος ς ς ς ( trevas ) σταυ σταυ σταυ σταυ−ρο ρο ρο ρος ς ς ς ( cruz ) τε τε τε τε−λο λο λο λος ς ς ς ( fim ) υι υι υι υι−ο ο ο ος ς ς ς ( filho ) φε φε φε φε−ρω ρω ρω ρω ( levar ) φι φι φι φι−λι λι λι λια α α α ( amizade ) χα χα χα χα−ρισ ρισ ρισ ρισ−µα µα µα µα ( dom ) χρισ χρισ χρισ χρισ−το το το τος ς ς ς ( Cristo ) ψευ ψευ ψευ ψευ−δο δο δο δος ς ς ς ( mentira ) ψυ ψυ ψυ ψυ−χη χη χη χη ( alma ) e. As vogais são em número de sete ( 7 ): α α α α, ε ε ε ε, η η η η, ι ι ι ι, ο ο ο ο, υ υ υ υ, ω ω ω ω.
6 6 Dividindo quanto á duração, em: breves: ε ε ε ε, ο ο ο ο ; longas: η η η η, ω ω ω ω ; comuns: α α α α, ι ι ι ι, υ υ υ υ. As semivogais são o ι ι ι ι e o υ υ υ υ. Os ditongos ( fusão de dois sons vogais em um só ) são: αι αι αι αι− ai αυ αυ αυ αυ− au ει ει ει ει− ei οι οι οι οι− oi ου ου ου ου− u, portanto não se pronuncia, por exemplo, λο λο λο λογου γου γου γου como logou, mas logu. ευ ευ ευ ευ− eu ηυ ηυ ηυ ηυ− eu υι υι υι υι− uï α α α α, η η η η, ω ω ω ω são também ditongos, pois possuem um ι ι ι ι subscrito. f. O “ι ι ι ι” equivale ao nosso “j” por isso seu nome é “iota” muito parecido com “jota”. Exs.: Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus ); Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν ( João ); Ιωα Ιωα Ιωα Ιωας ς ς ς ( Joás ); Ιωνα Ιωνα Ιωνα Ιωνας ς ς ς ( Jonas ). Minúsculas Maiúsculas α α α α. Α Α Α Α β β β β. Β Β Β Β γ γ γ γ. Γ Γ Γ Γ δ δ δ δ. ∆ ∆ ∆ ∆ ε ε ε ε. Ε Ε Ε Ε ζ ζ ζ ζ. Ζ Ζ Ζ Ζ η η η η. Η Η Η Η θ θ θ θ. Θ Θ Θ Θ ι ι ι ι. Ι Ι Ι Ι κ κ κ κ. Κ Κ Κ Κ λ λ λ λ. Λ Λ Λ Λ µ µ µ µ. Μ Μ Μ Μ ν ν ν ν. Ν Ν Ν Ν ξ ξ ξ ξ. Ξ Ξ Ξ Ξ ο ο ο ο. Ο Ο Ο Ο π π π π. Π Π Π Π ρ ρ ρ ρ. Ρ Ρ Ρ Ρ σ σ σ σ., ς ς ς ς Σ Σ Σ Σ τ τ τ τ. Τ Τ Τ Τ υ υ υ υ. Υ Υ Υ Υ φ φ φ φ. Φ Φ Φ Φ χ χ χ χ. Χ Χ Χ Χ ψ ψ ψ ψ. Ψ Ψ Ψ Ψ ω ω ω ω. Ω Ω Ω Ω
7 7 2. Pronúncia Muitos manuais e compêndios modernos têm dado um valor demasiado a pronúncia do grego koinê, a grande verdade é que a pronúncia original foi praticamente perdida, a pronúncia que usualmente se faz foi a adotada pelo humanista Erasmo de Roterdã, que foi o primeiro a publicar o texto grego dentro da moderna imprensa. Mas a época de Erasmo já distava em quatorze ou quinze séculos da época do grego koinê. A pronúncia ganhou certo destaque em nossos dias devido a necessidade dos alunos de aprenderem outro idioma pela pronunciação das palavras. Portanto essa parte do idioma deve ser vista como um recurso didático e não como verdade. Nisto é onde costumamos a dizer que o grego antigo em seu aspecto da fala está perdido para sempre. Portanto o aluno não deve dar muita atenção a tentativa de ser falar o grego antigo, seu cuidado deve se concentrar nos aspecto morfológicos, sintáticos e estilísticos, que são mais absorvidos pela leitura silenciosa e analítica e não pela fonética. Foi portanto um erro dar muito destaque a suposta sonoridade do grego koinê como se fosse um idioma como o inglês que se aprende mais falando do que lendo. Adotamos a pronúncia pela silaba tônica, sendo esta a que está com o sinal. DICA DE LÍNGUA PORTUGUESA: A Sílaba Tônica é aquela que se estende quando a palavra é pronunciada numa suposta caída num abismo. Ex. A silaba tônica de CAVALO é o VA, pois pronunciando a palavra numa queda de abismo temos: CA VA ... A... A... A... ..LO ! Ainda no aspecto da pronúncia podemos destacar: a. Antes de γ γ γ γ,κ κ κ κ,ζ ζ ζ ζ e χ χ χ χ o γ γ γ γ tem som de “n”. Ex.: α α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς ( pronúncia ânguelos ). b. O θ θ θ θ se pronuncia como th forte em inglês. Nesta pronuncia chegamos bem perto do “d”. Talvez seja deste detalhe que encontramos a origem da nossa expressão Deus, pois quando pronunciamos Θεο Θεο Θεο Θεος ς ς ς, quase dizemos ela. c. O σ σ σ σ, ς ς ς ς é sempre sibilante ( possuindo o som de s ou ç e não de z ). Ex. Ιηοου Ιηοου Ιηοου Ιηοους ς ς ς se pronuncia Iessús e não Jezus. 3. Aspiração Toda palavra grega iniciada por vogal recebe um sinal diacrítico chamado espírito ou aspiração. Existem duas espécies de aspiração: a. A branda, com movimento para fora ( ), que nenhuma influência exerce na pronuncia. Exs.:
8 8 αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς ( agatós, bom ); εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσια α α α (ekklesia, igreja ); ηχω ηχω ηχω ηχω ( êchô , som ); ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι ( iaomai, curar ); ο ο ο οικι ικι ικι ικια α α α ( oikia, casa ); ω ω ω ωδη δη δη δη ( ôdê , cântico ). b. E a áspera, com o movimento para dentro ( ) onde a vogal recebe um H quando a palavra é transliterada. Sendo que toda palavra iniciada por υ υ υ υ e ρ ρ ρ ρ recebem a aspiração áspera. Exs.: α α α αγια για για γιαζω ζω ζω ζω ( hagiázô, santificar ) ε ε ε επουρα πουρα πουρα πουρανιο νιο νιο νιος ς ς ς ( hepouránios, celestial ); υ υ υ υδωρ δωρ δωρ δωρ ( hydwr, água ). Algumas observações: a. As palavras que começam com ditongo recebem a aspiração sobre a segunda vogal. Exs.: α α α αι ι ι ιµα µα µα µα ( sangue ) α α α αι ι ι ισθησι σθησι σθησι σθησις ς ς ς ( percepção ) α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη ( vergonha ) α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω ( pedir ) α α α αιω ιω ιω ιωνιο νιο νιο νιος ς ς ς ( eterno ) α α α αυξα υξα υξα υξανω νω νω νω ( crescer ) ε ε ε ει ι ι ι ( se ) ε ε ε ει ι ι ιρω ρω ρω ρω ( dizer ) ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυς ς ς ς ( imediatamente ) ε ε ε ευλογι υλογι υλογι υλογια α α α ( louvor ) ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( oração ) ο ο ο ουρανο υρανο υρανο υρανος ς ς ς ( céu ) b. Todas as palavras iniciadas por ρ e υ recebem aspiração forte ( ). Exs.: ρ ρ ρ ραντι αντι αντι αντιζω ζω ζω ζω ( ser aspergido ) ρ ρ ρ ραφι αφι αφι αφις ς ς ς ( agulha ) ρ ρ ρ ρη η η ηµα µα µα µα ( palavra ) ρι ρι ρι ριπτω πτω πτω πτω ( lançar ) υ υ υ υοµαι οµαι οµαι οµαι ( salvar, libertar ) υ υ υ υβρι βρι βρι βρις ς ς ς ( vergonha ) υ υ υ υδωρ δωρ δωρ δωρ ( água ) υ υ υ υιοθεσια ιοθεσια ιοθεσια ιοθεσια ( adoção ) υ υ υ υιο ιο ιο ιος ς ς ς ( filho ) υ υ υ υµε µε µε µετερο τερο τερο τερος ς ς ς ( nosso ) υ υ υ υπα πα πα παγω γω γω γω ( ir embora ) υ υ υ υπακοη πακοη πακοη πακοη ( obediência ) υ υ υ υπακου πακου πακου πακουω ω ω ω ( prestar atenção ) υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω ( subsistir ) υ υ υ υπηρε πηρε πηρε πηρετη τη τη της ς ς ς ( assistente ) υ υ υ υπο πο πο ποκρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς ( hipocrisia ) υ υ υ υπο πο πο ποστασι στασι στασι στασις ς ς ς ( substância ) υ υ υ υποτα ποτα ποτα ποτασσω σσω σσω σσω ( sujeitar ) υ υ υ υστε στε στε στερηµα ρηµα ρηµα ρηµα ( necessidade ) υ υ υ υστερο στερο στερο στερος ς ς ς ( segundo ) υ υ υ υψιστο ψιστο ψιστο ψιστος ς ς ς ( altíssimo ) c. Nas letras maiúsculas, a aspiração é colocada ao lado da primeira letra, caso se trate de um ditongo a aspiração recairá normalmente sobre a segunda vogal, exceto quando o ditongo não for formado por uma vogal e uma semivogal Exs.: Εχοντε Εχοντε Εχοντε Εχοντες ς ς ς ο ο ο ου υ υ υν τοιαυ ν τοιαυ ν τοιαυ ν τοιαυτην την την την ελπι ελπι ελπι ελπιδα δα δα δα Tendo portanto tal esperança ( II Co 3:12 ). Ε Ε Ε Ειδο ιδο ιδο ιδοτε τε τε τες ς ς ς ο ο ο ου υ υ υν το ν το ν το ν τον φο ν φο ν φο ν φοβον του βον του βον του βον του κυριου κυριου κυριου κυριου Conhecendo portanto o temor do Senhor ( II Co 5:11 ). Ιησυ Ιησυ Ιησυ Ιησυς ς ς ς ( Jesus ), Ιωαν Ιωαν Ιωαν Ιωαν(ν ν ν ν)η η η ης ς ς ς ( João ), Ιωνα Ιωνα Ιωνα Ιωνας ς ς ς ( Jonas ), εα εα εα εαν ν ν ν ( se ), ε ε ε εορτη ορτη ορτη ορτη ( festa ), εα εα εα εαω ω ω ω ( deixar ), ditongos de vogal e vogal. d. Se uma vogal tem aspiração e acento, a aspiração será colocada á esquerda do acento, se este for agudo ou grave, e debaixo, se for circunflexo. Ex.: α α α αι ι ι ιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς ( heresia ); α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω ( levantar ); ο ο ο οι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς . Obs.: As aspirações desta obra não ficam bem em cima das vogais. 4. Sinais de pontuação
9 9 a. O ponto final e a vírgula são escritos como em português. Ex.: ο ο ο ο δε δε δε δε καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς του του του του πνευ πνευ πνευ πνευµατο µατο µατο µατος ς ς ς εστι εστι εστι εστιν ν ν ν αγα αγα αγα αγαπη χαρα πη χαρα πη χαρα πη χαρα ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη, νη, νη, νη, o mas fruto do Espírito é amor alegria paz , µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµια, χρηστο α, χρηστο α, χρηστο α, χρηστοτη τη τη της ς ς ς αγαθωσυ αγαθωσυ αγαθωσυ αγαθωσυνη, πι νη, πι νη, πι νη, πιστι στι στι στις ς ς ς πραυ πραυ πραυ πραυτη τη τη της ς ς ς longanimidade benignidade bondade fidelidade mansidão εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια κατα κατα κατα κατα τω τω τω των τοιου ν τοιου ν τοιου ν τοιουτων ο των ο των ο των ουκ υκ υκ υκ ε ε ε εστιν νο στιν νο στιν νο στιν νοµο µο µο µος ς ς ς. . . . auto-controle ; contra estas não há lei. ( Gl 5:22,23 ). Observe que entre as palavras amor, alegria e a paz não há vírgulas, o que se explicam em se tratarem de virtudes que se relacionam e se aplicam a Deus, assim como a benignidade e bondade se relacionam e se aplicam ao próximo e a fidelidade, a mansidão e o auto-controle se aplicam em nós mesmos, a longanimidade isolada parece ser efeito de todas as demais virtudes do fruto do Espírito. b. O ponto de interrogação é o nosso ponto e vírgula do português ( ; ). Exs.: πω πω πω πως ς ς ς δυ δυ δυ δυναται ναται ναται ναται α α α ανθρωπο νθρωπο νθρωπο νθρωπος ς ς ς γεννηθη γεννηθη γεννηθη γεννηθηναι γε ναι γε ναι γε ναι γερων ρων ρων ρων ω ω ω ων ; ν ; ν ; ν ; como ( ? ) pode o homem nascer velho sendo ? ( Jo 3:4 ). Observação: na escrita primitiva não havia os sinais de pontuação; o que apontava esta frase como interrogativa era a partícula πω πω πω πως ς ς ς de natureza interrogativa. É importante que o aluno sempre lembre deste detalhe, pois muito o auxiliará na sua tradução e eliminará as mínimas dúvidas. c. O ponto de exclamação grego, raro no Novo Testamento, é como o ponto de exclamação português ( ! ). No texto sagrada facilmente ele é deduzido para a tradução pelo usos de verbos fortes, como κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω ( gritar ) em Mt 9:27; ou palavras como ο ο ο ουαι υαι υαι υαι ( ai ) em Mt 11:21; Mc 14:21; Lc 6:24; 17:1; Jd 11; Ap 8:13 e ο ο ο ουα υα υα υα ( ah! ) em Mc 15:29. d. O trema ( ¨ ) indica como em português que as vogais possuem sons distintos. Exs.: πραυ πραυ πραυ πραυς ς ς ς ( manso ) προι προι προι προινο νο νο νος ς ς ς ( primeiras chuvas, Tg 5:7 ) e. O grego do Novo Testamento foi todo escrito em letras maiúsculas e por isso não possuia as aspirações e os acentos, mas estes já existiam quando ele foi escrito, pois no fim do século III antes de Cristo, foi organizada em Alexandria, a Gramática Grega. Aristófanes de Bizâncio foi, ao que parece, o inventor deles. Todavia, isso não deve ser visto como uma dificuldade em se reconhecer se os acentos ou as aspirações conferem ou não com o original, a língua grega deixa implícito em sua forma e ritmo o lugar certo onde se deve colocar estes sinais. Argumentações modernas como a de dizer que em Lucas 23:43, Jesus não prometeu estar naquele mesmo dia com o malfeitor arrependido no paraíso, porque o texto grego não tinha essas notações, são totalmente inválidas. Retirando-se a vírgula, fica ainda mais evidente que Jesus estava prometendo realmente que o malfeitor estaria com ele naquele mesmo dia no paraíso. 5. Acentuação Todas as palavras gregas, com exceção das átonas ( proclíticas e enclíticas ) são acentuadas.
10 10 As proclíticas são palavras que se apoiam sobre a palavra seguinte. São elas: as quatro formas do pronome pessoal: ο ο ο ο(o ), η η η η ( a ), οι οι οι οι ( os ), αι αι αι αι ( as ). Três preposições: εκ εκ εκ εκ ( de ), ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς ( a, para ), εν εν εν εν ( em ). Duas conjunções: ω ω ω ως ς ς ς ( como ), ει ει ει ει ( se ). E a negação ο ο ο ου υ υ υ, ο ο ο ουκ υκ υκ υκ, ο ο ο ουχ υχ υχ υχ ( não ). No entanto, há casos em que até mesmo essas palavras são acentuadas: * a negação ο ο ο ου υ υ υ antes de um sinal de pontuação. Ex.: απεκρι απεκρι απεκρι απεκριθησαν α θησαν α θησαν α θησαν αυ υ υ υτω τω τω τω, ο , ο , ο , ου υ υ υ. . . . responderam lhe , não. * a conjunção ω ω ω ως ς ς ς , quando significa “assim”. Ex.: ω ω ω ω ε ε ε ει ι ι ιπεν πεν πεν πεν. assim disse. *proclíticas antes de enclíticas. Ex.: ε ε ε ει ι ι ι τι τι τι τις ς ς ς καλει καλει καλει καλει se algum chamar ( I Co 10:27 ) As enclíticas são palavras que perdem ordinariamente o seu acento, apoiando-se sobre a palavra precedente. Nesta categoria estão: as formas do pronome pessoal: µου µου µου µου ( de mim ), µοι µοι µοι µοι ( a mim ), µε µε µε µε ( me ) −σου σου σου σου ( de ti ), σοι σοι σοι σοι ( a ti ), σε σε σε σε ( te ) −ου ου ου ου ( dele, dela ), οι οι οι οι ( a ele, a ela ), ε ε ε ε ( lhe, o, a ). O pronome indefinido τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι, τι τι τι τινο νο νο νος ς ς ς ( quem?, que?, qual? ). Os advérbios indefinidos που που που που ( onde ), ποθε ποθε ποθε ποθεν ν ν ν ( de onde, de quem ), πω πω πω πως ς ς ς ( de algum modo ), ποτε ποτε ποτε ποτε ( num tempo ). Observação: os advérbios interrogativos diferem destes apenas por causa do acento [που που που που ( onde ), πο πο πο ποθεν θεν θεν θεν ( de onde?, de quem? ), πω πω πω πως ς ς ς ( como?, de que maneira? ), πο πο πο ποτε τε τε τε ( quando? )]. Também são enclíticas as partículas γε γε γε γε( ainda que ), τε τε τε τε,( e ), νυ νυ νυ νυν ν ν ν( agora ), πε πε πε περ ρ ρ ρ ( esta partícula dar força intensa e extensa as palavras pelas quais se adere, como διο διο διο διοπερ περ περ περ, portanto; ε ε ε ει ι ι ιπερ περ περ περ, se de fato; επει επει επει επειπερ περ περ περ, de fato ). O sufixo δε δε δε δε ( µε µε µε µεν ν ν ν...δε δε δε δε ). E o indicativo presente do verbos ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ) e φηµι φηµι φηµι φηµι ( afirmar ), exceto na 2º pessoa do singular: ε ε ε ει ι ι ι, φη φη φη φης ς ς ς. Verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι no Presente do Indicativo: ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: sou ε ε ε ει ι ι ι: és εστι εστι εστι εστιν ν ν ν ( ν ν ν ν ): é εσµε εσµε εσµε εσµεν ν ν ν: somos εστε εστε εστε εστε: sois εισι εισι εισι εισι ( ν ν ν ν ): são Mas assim como as proclíticas as vezes as enclíticas também são acentuadas, quando: *ocorrem depois de um a palavra paroxítona. Ex.: τε τε τε τεκνα τινα κνα τινα κνα τινα κνα τινα, certas crianças. *se lhe seguem várias enclíticas. Ex.: ε ε ε ει ι ι ι τι τι τι τις ς ς ς σοι σοι σοι σοι φησιν φησιν φησιν φησιν, se alguém te diz alguma coisa. *se lhes dar maior ênfase. Ex.: δια δια δια δια σε σε σε σε, por tua causa.
11 11 *ou os verbos ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ou φηµι φηµι φηµι φηµι estiverem no início da frase. Ex.: ε ε ε εισι ισι ισι ισιν γαρ ευ ν γαρ ευ ν γαρ ευ ν γαρ ευνου νου νου νουχοι χοι χοι χοι são pois eunucos Mt 19:12 Os acentos servem para diferenciar morfologicamente as palavras e indicar a sílaba tônica. É muito importante o aluno observar atentamente os acentos das palavras, existem palavras que só se diferenciam pelo acento. Ex.: a. ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς apenas com a aspiração branda é uma preposição enquanto ει ει ει εις ς ς ς com a aspiração áspera e o til é o numeral um. b. η η η η é a letra éta, o η η η η é a primeira pessoa do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ) do Imperfeito ( era ) e η η η η é conjunção alternativa ou, enquanto η η η η com um iota subscrito, é o verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι conjugado na terceira pessoa do Subjuntivo ( que ele seja ). Assim, a mesma letra se configura com diferentes naturezas apenas pelos sinais que apresenta. c. Enquanto ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν com acento no η η η η é pastor, ποι ποι ποι ποιµην µην µην µην com acento no ι ι ι ι é rebanho. d. Os advérbios interrogativos e indefinidos, como já vimos, também se diferenciam apenas pelos acentos. Indefinidos: που που που που ( onde ), ποθε ποθε ποθε ποθεν ν ν ν ( de onde, de quem ), πω πω πω πως ς ς ς ( de algum modo ), ποτε ποτε ποτε ποτε ( num tempo ). Interrogativos: που που που που ( onde? ), πο πο πο ποθεν θεν θεν θεν ( de onde?, de quem? ), πω πω πω πως ς ς ς ( como?, de que maneira? ), πο πο πο ποτε τε τε τε ( quando? ). As regras gregas de acentuação são as seguintes: a. Há três acentos: o agudo ( ), o grave ( ) e o circunflexo ou o til ( ^, ~ ): α α α αιω ιω ιω ιωνιο νιο νιο νιος ς ς ς ( eterno ), κα κα κα και εγε ι εγε ι εγε ι εγενετο νετο νετο νετο ( e aconteceu ) e σηµει σηµει σηµει σηµειον ον ον ον ( sinal ). b. O acento se coloca em cima da sílaba acentuada, no caso de cair sobre um ditongo, é sempre escrito sobre a segunda vogal do ditongo: ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( conhecer ); ε ε ε ει ι ι ιπεν πεν πεν πεν ( disse ); ακου ακου ακου ακουσα σα σα σας ς ς ς δε δε δε δε ο ο ο ο Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( e ouvindo Jesus ). c. A posição do acento é determinada pela sílaba final: Se a última silaba for longa ( η η η η ou ω ω ω ω ), o acento só poderá cair na penúltima ( silaba do meio, paroxítona ) ou na última ( oxítona ) : παρεδο παρεδο παρεδο παρεδοθη θη θη θη ( entregue ); προσελθω προσελθω προσελθω προσελθων ν ν ν ( aproximando-se ). Se a última for breve, o acento pode cair na antepenúltima ( posição do proparoxítona ), na penúltima ou na última, mas nunca antes da antepenúltima. d. O acento dos verbos geralmente se coloca tão distante da última quanto for possível; por isso é chamado regressivo. e. O acento de substantivos geralmente segue o acento do nominativo tanto quanto for possível, observe na declinação da palavra λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς abaixo: Caso Masculino Tradução Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς a palavra Genitivo ( Ad. Adnominal ) του του του του λο λο λο λογου γου γου γου da palavra Dativo ( Ob. Indireto ) τω τω τω τω λο λο λο λογω γω γω γω com ou por uma palavra Acusativo ( Ob. Direto ) το το το τον ν ν ν λο λο λο λογον γον γον γον a palavra ou uma palavra f. Os acentos agudo e grave são colocados depois da aspiração, o circunflexo em cima: α α α αξιο ξιο ξιο ξιος ς ς ς ( digno ); α α α απειρο πειρο πειρο πειρος ς ς ς ( inexperiente, Hb 5:13* ); ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( conhecer ).
12 12 g. Uma palavra enclítica, conforme vimos, é um palavra que é pronunciada como se fosse parte da palavra anterior, e não leva acento, é o caso do artigo no nominativo, de algumas preposições e pronomes: ο ο ο ο αδελφο αδελφο αδελφο αδελφος ς ς ς σου σου σου σου ε ε ε εχει τι κατα χει τι κατα χει τι κατα χει τι κατα σου σου σου σου, , , , o irmão teu tem algo contra ti, ( Mt 5:23 ). h.. Uma palavra proclítica perde seu acento na palavra sucessora. É o caso do artigo do caso nominativo. i. Quando letras maiúsculas são acentuadas, a aspiração e o acento são colocados antes, e não em cima da letra. O acento agudo só pode ser aplicado nas seguinte situações: a. Pode cair em qualquer uma das últimas três sílabas: δια δια δια διακονο κονο κονο κονο , λο , λο , λο , λογο γο γο γος ς ς ς, ο , ο , ο , οδο δο δο δος ς ς ς. . . . b. Só pode recair sobre a antepenúltima se a última for breve : δια δια δια διακονο κονο κονο κονος ς ς ς, , , , porém διακο διακο διακο διακονων. νων. νων. νων. c. Não pode permanecer na última se outra palavra seguir, se tornará em crase: η η η η φωνη φωνη φωνη φωνη αγαθη αγαθη αγαθη αγαθη. . . . Já o acento circunflexo possui as características que seguem: a. Poderá cair somente na penúltima ou última sílaba: ου ου ου ουτο το το το , φωνη , φωνη , φωνη , φωνης ς ς ς. . . . b. Só poderá cair na penúltima se a última silaba for breve: δω δω δω δωρον. ρον. ρον. ρον. c. Se a última for longa, não pode ser colocado sobre a penúltima: δου δου δου δουλο λο λο λος ς ς ς, porém, δου δου δου δουλων. λων. λων. λων. d. Nunca pode ser colocado sobre uma sílaba breve: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς, θεο , θεο , θεο , θεος ς ς ς. . . . O acento grave é aplicado nos seguintes casos: a. Só recai sobre a penúltima e a última sílaba: ο ο ο ο αδελφο αδελφο αδελφο αδελφος ς ς ς πε πε πε πεµπει. µπει. µπει. µπει. b. Só será usado quando a palavra for seguida por outra que não seja enclítica: αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς η η η ην ν ν ν ( era bom ), mas não em ανη ανη ανη ανηρ τι ρ τι ρ τι ρ τις ς ς ς ( certo homem ). c. E mesmo assim, somente quando de outra forma o acento seria agudo: ο ο ο ο θεο θεο θεο θεος ς ς ς ηγα ηγα ηγα ηγαπησεν πησεν πησεν πησεν, πορµ τη τη τη της ς ς ς αγαθη αγαθη αγαθη αγαθης ς ς ς ο ο ο οδου δου δου δου. . . . 6. O “ν ν ν ν” eufônico Costuma-se juntar um ν ν ν ν móvel às formas seguintes: a. Aos casos Dativo plural da terceira declinação em −σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι. Exs.: σω σω σω σωµασι µασι µασι µασι[ ν ν ν ν ], corpo; φυ φυ φυ φυλαξι λαξι λαξι λαξι[ ν ν ν ν ], o guarda; γυψι γυψι γυψι γυψι[ ν ν ν ν ], abutre.
13 13 b. Às 3ª pessoas dos verbos terminados em –e e em -σι σι σι σι. Exs.: ε ε ε ελυε λυε λυε λυε[ ν ν ν ν ], ele desligava; δι δι δι διδωσι δωσι δωσι δωσι[ ν ν ν ν ], eles darão; λυ λυ λυ λυσουσι σουσι σουσι σουσι[ ν ν ν ν ], eles desligarão. c. E às 3ª pessoas do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ): εστι εστι εστι εστι( ν ν ν ν ), ele é; ε ε ε εισι ισι ισι ισι( ν ν ν ν ), , , , eles são. d. Ao numeral vinte: ε ε ε ει ι ι ικοσι κοσι κοσι κοσι( ν ν ν ν ), 20. O ν ν ν ν terá uso obrigatório antes de vogal, ou antes de um sinal de pontuação importante; é facultativo antes de consoante. Exs.: αλλ αλλ αλλ αλλ ε ε ε εισι ισι ισι ισιν ν ν ν εξ υ εξ υ εξ υ εξ υµω µω µω µων τινε ν τινε ν τινε ν τινες ς ς ς ο ο ο οι ι ι ι ο ο ο ου πιστευ υ πιστευ υ πιστευ υ πιστευουσιν. ουσιν. ουσιν. ουσιν. Mas estão entre vós alguns que não crerão. ( Jo 6:64 ). ο ο ο οτι ο τι ο τι ο τι ο πατη πατη πατη πατηρ µετ ρ µετ ρ µετ ρ µετ εµου εµου εµου εµου εστιν. εστιν. εστιν. εστιν. porque o Pai comigo está. ( Jo 16:32 ) DICA DE LÍNGUA PORTUGUESA: As Classes de Palavras: Frase é uma combinação de palavras organizadas segundo determinadas leis. Sua estrutura elementar apóia-se basicamente em duas classes de palavras: o substantivo e o verbo. Exs.: a. O menino brinca. b. As andorinhas voam. Substantivo verbo substantivo verbo 1. Substantivo. Pertencem a esta classe todas as palavras que desiganam os seres em geral, as entidades reais ou imagináveis: cadeira, Ceará, anjo, alegria. 2. Verbo. Pertencem a essa classe as palavras que designam as ações ou processos que ocorrem com os seres em geral: cantar, falar, desaparecer, partir. O verbo é a única classe de palavras em que o tempo é marcado por uma desinência própria: conto ( presente, indica a ação feita no tempo real ), cantava ( pretérito [passado] imperfeito, indica uma ação imperfeita, não concluída ), cantei ( pretérito perfeito, indica uma ação concluída ), cantarei ( futuro, aponta uma ação que está por vir ), cantaria ( futuro do pretérito, indica uma ação do passado que visava o futuro ). 3. os satélites do substantivo: 3.1. Adjetivo. Classe de palavras que serve para indicar as qualidades, as propriedades do substantivo. Exs.: a. Cadeira confortável. b. Garoto feliz. A locução adjetiva é a expressão formada de preposição mais substantivo, qualificadora de outro substantivo. Exs.:
14 14 a. Casa de tijolos. b. copo de cristal. 3.2 Numeral. Classe que serve para indicar a quantidade dos substantivos, quantos são eles. Exs.: um, dez, dúzia, oitenta, mileiro. O numeral ordinal indica a posição de certo substantivo numa escala de números dispostos em série. Exs.: primeiro, trigésimo, milésimo. 3.3 Artigo. Classe que serve, basicamente, para indicar se o substantivo é concebido como algo já definido e conhecido previamente ou como algo indefinido e não nomeado anteriormente. Exs.: Havia um menino e um cachorro muito amigos. O cachorro chama-se Buck e era da raça pastor-alemão. O menino era contente com seu cachorro. 4. Os satélites do verbo: 4.1 Advérbio. Pertencem a esta classe as palavras que se associam ao verbo para indicar as várias circustâncias que envolvem a ação ( tempo, lugar, modo, causa, etc. ). Exs.: O avião pousou suavemente, aqui, ontem. Artigo substantivo verbo advébio de modo ad.de lugar ad. de tempo OBS.: Em alguns casos, o advébio pode modificar um adjentivo ou um outro advérbio. Exs.: a. O dia foi bastante agitado. b. Estou muito bem. Advébio adjetivo advérbio advérbio A locução adverbial é a expressão formada de preposição mais substantivo, modificadora do verbo. Exs.: A avião pouso no porta-aviões sem atraso. Verbo locução adverbial locução adverbial 4.2 Pronome. É a classe de palavras que serve para indicar uma das três pessoas do discurso ou situar alguam coisa em relação a essas três pessoas. Ex.: Nós, você, minha, aquela, alguém. Existe os pessoais do caso reto, que funcionam com sujeito da oração , ( eu, tu, ele, nós, vós, eles ), e do caso oblíquo, que funcionam com complementos da oração , (me, te, o, a, se, lhe, nos, vos, os, as, se, lhes, mim, comigo, ti, contigo, si, consigo, ele, ela, nós, conosco, vós, convosco, si, consigo, eles, elas ), os demonstrativos ( aquele, aquela, aquilo, este, essa ), os possessivos ( meu, teu, minha, nosso, vosso ), os relativos ( que, qual ), os interrogativos ( quem?, qual? ), os de tratamento ( Senhor, Vossa Excelência, )
15 15 MORFOLOGIA ( Freire ) Na estrutura das palavras podem ser distinguidos os seguites elementos: 1. Raiz – É o elemento simples que indica o sentido geral numa série de palavras a que dá origem. Assim: a raiz τι τι τι τι, pagar, honrar, deu origem a: τι τι τι τινυµι νυµι νυµι νυµι, τι τι τι τινω νω νω νω, τι τι τι τιω ω ω ω, eu pago, eu honro; τι τι τι τισι σι σι σις ς ς ς, pagamento; τιµη τιµη τιµη τιµη, honra; τιµα τιµα τιµα τιµαω ω ω ω, eu honro; τι τι τι τιµιο µιο µιο µιος ς ς ς, precioso; τιµη τιµη τιµη τιµητη τη τη της ς ς ς, , , , apreciador. 2. Tema – É a parte mais ou menos invariável da palavra separada da desinência, que exprime uma modalidade da idéia fundamental. Pode ser a própria raiz, ou esta com vários afixos. Exs.: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς, discurso: raiz λεγ λεγ λεγ λεγ−, tema λογο λογο λογο λογο−; em λυ λυ λυ λυω ω ω ω, desligar, λυ λυ λυ λυ− é ao mesmo tempo raiz e tema. 3. Desinência – É constituída por sufixos que se colocam no fim das palavras variáveis, para indicar o caso e o número nas declinações, e o número e pessoas nos verbos. Exs.: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς: raiz λεγ λεγ λεγ λεγ−, tema λογο λογο λογο λογο−, desinência ς ς ς ς. Εµ λυ λυ λυ λυ−ο ο ο ο−µεν µεν µεν µεν, desligamos, a desinência é µεν µεν µεν µεν. Observações: a. Não confunda desinência com terminação. Esta aplica-se ás letras móveis da palavra e difere, não poucas vezes, da desinência. Assim em ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ−ο ο ο ος ς ς ς, ο ο ο ος ς ς ς é simultaneamente desinência e terminação; mas em δου δου δου δουλο λο λο λο−ς ς ς ς a desinência é ς ς ς ς e a terminação é −ο ο ο ος ς ς ς, que corresponde a vogal ο ο ο ο do tema e a desinência ς ς ς ς. b. Chama-se vogal temática a vogal que se encontra, por vezes, entre o tema e a desinência. Ex.: λυ λυ λυ λυ−ο −ο −ο −ο−µεν µεν µεν µεν; tema λυ λυ λυ λυ, desinência µεν µεν µεν µεν, vogal temática ο ο ο ο. 4. Gênero, Número e Caso: a. Gênero – Há três gêneros em grego: masculino, feminino e neutro. E as seguintes regras a eles se aplicam: São masculinos: os nomes de seres masculinos, os nomes de rios, ventos e meses. Exs.: ο ο ο ο Παυ Παυ Παυ Παυλο λο λο λος ς ς ς, Paulo; ο ο ο ο Βορε Βορε Βορε Βορεα α α ας ς ς ς, o vento Bóreas. Exceções: η η η η ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς, o caminho; η η η η βι βι βι βιβλο βλο βλο βλος ς ς ς, o livro. São femininos: os nomes de nomes femininos, os nomes de ilhas, países, cidades e a maior parte dos nomes de árvores. Exs.: η η η η Κο Κο Κο Κορινθο ρινθο ρινθο ρινθος ς ς ς, Corinto; η η η η Α Α Α Αι ι ι ιγυπτο γυπτο γυπτο γυπτος ς ς ς, Egito; η η η η α α α αµπελο µπελο µπελο µπελος ς ς ς, a vinha; η η η η συκη συκη συκη συκη, figueira. Exceções: ο ο ο ο Πα Πα Πα Πατµο τµο τµο τµος ς ς ς, Patmos, pequena ilha rochosa do mar Egeu, Ap 1:9 ; ο ο ο ο Φι Φι Φι Φιλιππο λιππο λιππο λιππος ς ς ς, cidade de Filipos.
16 16 São neutros: Os nomes das letras do Alfabeto, os nomes terminados em ον ον ον ον, e todos os diminutivos em −ιον ιον ιον ιον, embora designem seres masculinos ou femininos, e os nomes em −α α α α ( Gen. - ατο ατο ατο ατος ς ς ς ). Exs.: το το το το α α α αλφα λφα λφα λφα, letra A; το το το το βη βη βη βητα τα τα τα, letra B; το το το το τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον, o filho; το το το το ο ο ο οπλον πλον πλον πλον, a arma; το το το το γερο γερο γερο γεροντιον ντιον ντιον ντιον, o velhinho; το το το το παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον, a criança; το το το το σω σω σω σωµα µα µα µα (−ατο ατο ατο ατος ς ς ς ), o corpo. Observação: Certos nomes de pessoas e animais são comuns. Exs.: ο ο ο ο,η η η η Θεο Θεο Θεο Θεος ς ς ς, o deus, a deusa; ο ο ο ο,η η η η παι παι παι παις ς ς ς, o menino, a menina; ο ο ο ο,η η η η ι ι ι ιππο ππο ππο ππος ς ς ς, o cavalo, a égua; ο ο ο ο, η η η η βου βου βου βου , ο ο ο ο,η η η η , o boi, a vaca. b. Número – Há, em grego, três números: singular, plural e dual. Obs. : O dual designa duas pessoas ou duas coisas, substitui-se, muitas vezes, pelo plural, é raro no Novo Testamento. c. Caso – Há , em grego, cinco casos: Nominativo, Genitivo, Dativo, Acusativo e Vocativo. Observações: Não existe Ablativo, que é suprido pelo Genitivo ou pelo Dativo. O Vocativo é muitas vezes precedido da interjeição ω ω ω ω: ω ω ω ω α α α ανθρωπε νθρωπε νθρωπε νθρωπε, ó homem. Há vestígios de mais três casos primitivos que desapareceram da declinação: o Ablativo, o Locativo e o Instrumental. Dica de Língua Portuguesa: Os radicais gregos da Língua Portuguesa são importantes para a exata compreensão e fácil memorização de inúmeras palavras criadas e vulgarizadas em nosso idioma pela linguagem científica. A validade de se conhecer esses radicais é que ajuda-nos na decoração dos vocábulos gregos. No uso de nossa língua esses radicais se unem a outros elementos de origem grega, formando palavras compostas, que sofrem certas adaptações ou acomodações fonéticas e gráficas, vejamos, pois, as mais freqüentes: abros, abrodíaitos, efeminado: abrodieto. acantha, espinho: acanto. acari, fungo: acaro. acrasía, sem domínio próprio: acracia( debilidade ). ácro, alto: acrópole, acrobata, acrofobia. acrobustía, incircuncisão: acrobistia ( incircuncisão ) akoúo, ouvir: acústica. ádelos, invisível: adelópode ( animal de pés ocultos ). hadrótes, abundância: adro ( exprime a idéia de abundância ), adrotério. aér, aéros, ar: aeródromo, aeronáutica, aéreo. afrós, espuma: afrodo, afrogalo ( exprimem a idéia de espuma ). Afrodite, deusa grega do amor: afrodisíaco. agogós, o que conduz: demagogo, pedagogo, galactagogo. agón, luta: agonia, antagonista, protagonista. ágrias, selvagem: agrias ( borboletas amozônicas ).
17 17 agrós,campo: agronomia, agônomo, agrovila. aínigma, imagem confusa: enigma, enigmático. álgos, dor: algofilia, analgésico, nevralgia. álalos, sem fala: alalia ( defeito nos orgãos vocais ). allegoréo, alegoria: alegórico, alegorismos, alegoria. allélon, recíproco: aleluquia ( acordo mútuo ). álos, outro: alopatia, alopata, alogamia. amfóteroi, ambos: amfóteo ( que reúne duas qualidades opostas ). amazón, mulher sem seios, mulher guerreira: amazona. anakefalaíoo, resumir: anacefaleose ( resumo de argumentos ). ánemos, vento: anemômetro, anemografia. ánthos, flor: antografia, antologia, crisântropo. ánthropos, homem: antropologia, antropófago, filantropo. ánesis, descanso, alívio: anestesia, anestésico. anístemi, levantar, trazer a vida: anistia. anofelés, inútil, prejudicial: anófele ( mosquito trasmissor da malária ). ánomos, sem lei: anomalia. archáios, antigo: arcaico, arqueologia, arcaísmo. arché, comando, governo: anarquia, monarca, monarquia. architékton, construtor principal: arquiteto. áristos, o melhor: aristocracia, aristocrata. aroma, especiarias, óleos aromáticos: aroma. astér, astéros, astro: asteróide, astronomia, asterisco. autós, próprio, mesmo: automóvel, autonomia, autônomo. bállo, lançar: bala, balística. báros, peso, pressão: barômetro, barostro. blasfemía, insulto: blasfêmia. barýs, pesado, grave: barimetria, barítono, bário. bápto, baptízo, mergulho: batista, batismo, batistério. bathýs, curto, breve: braquicéfalo, braquidátilo. boys, boi: boi, boiadeiro. botáne, vegetação: botâmica. bróma, brómatos: alimento: bromatologia, teobrama. chátes, folha de papel: carta. cynós, cachorro: cínico. cir-, quiro-,( de chéir, cheirós, mão ): cirugia, cirugião, quiromancia. chrónos, tempo: cronômetro, anacrônico, anacronismo. chrýsos, ouro: crisólito, crisóstomo, crisântemo. damázo, domesticar: domar. dáktylos, dedo: datilografia, datilografar. déka, dez: decálogo, decâmetro, decassílabo. démos, povo: democracia, demógrafico, demografia. dérma, dérmatos, pele: dermatologia, epederme, dermatose. deúteros, segundo: deuteronômio ( repetição ). despótes, senhor, dono: déspota. decxiós, direita: destro. diágnosis, através do conhecimento: diagnóstico. diálektos, idioma: dialeto.
18 18 diastolé, diferença, distinção: diástole ( movimento de dilatação do coração ). diafanés, transparente: diáfano. dysfeméu, caluniar: difamar. dysentérion, disenteria: disenteria. dóxa, opnião, doutrina: ortodoxo, paradoxo. drómos, corrida: autódromo, hipódromo, dromoterapia. dýnamos, força, potência: dínamo, dinamite, dinamômetro. hedoné, prazer: hedonista. hexis, exércício: exécício. élektron, elétrico: eletrônica, eléctro, eletricidade. empórion, mercado: empório. endóo, vestir: endumentária. énteron, instestino: enterite, enterologia, desenteria. enérgeia, operação: energético, energia. eikón, imagem: ícone. euforéo, produzir boa safra: euforia. éthnos, povo, raça: étnico, etanografia, etnia. étymos, verdadeiro: etimologia, etimológico, étimo. éxis, prática: exercício, exército. fantasia, pompa, ostentação: fantasia. fántasma, aparição: fantasmagórico, fantasma. farmakeía, feitiçaria: farmácia. filantropía, amor aos homens: filantropia. filosofía, amigo da sabedoria: filosofia, filosófico. foné, som: fone, fonética, telefone. fosfóros, estrela da manhã, vênus: fósforo. fysikós, natural: físico. fugé, fuga: fugitivo. fúllon, folha [ de plantas ]: clorofila. frázo, explicar, interpretar: fraseologia, frase. gálaktos, leite: galáxia. gámos, casamento: poligamia, polígamo, monogamia, gamado. gastér, gastrós, estômago: gastrite, gastrônomo, gástrico. géo- ( de gê, terra ): geografia, geologia, geôide. glótta, glóssa, língua: poliglota, epglote, glossário. glykýs, doce: glicose. goneús, pais: gônada. gonía, ângulo: goniômetro, polígono, diagonal. grámma, letra: gramática, angrama, telegrama. grápho, escrevo: grafia, ortografia, caligrafia. gymnós, nu: ginásio, ginástica, gimnofobia. gyné, gynikós, mulher: ginecologia, ginecológico. hema- ( de háima, háimatos, sangue ): hematófago, anemia, hemorragia. hédra, base, face, lado: poliedro, hexaedro, pentaedro. hélios, sol: heliocêntrico, heliotropismo, afélio. heméra, dia: hemeroteca, hemerologia, efêmero. hépar, hépatos, fígado: hepático, hepatite, hepatologia.
19 19 héteros, outro, diferente: heterogêneo, heterônimo, heteróclito. hexa- ( de hex, seis ): hexacampeão, hexaedro, hexágono. hierós, sagrado: hierarquia, hierático, hieróglifo. hegemonía, liderança: hegemonia. híppos, cavalo: hipódromo, hipismo, hipopótamo. hodós, caminho: hodômetro, êxodo, método. hómoios, semelhante, igual: homeopatia, homeopático, homeopata. homós, semelhante, igual: homônio, homõgrafo, homogêneo. hýdro- ( de hýdor, hýdato, água ): hidratar, hidrografia, hidrõmetro. hygrós, úmido: higrometro, higrófito. hýpnos, sono: hipnose, hipnotizar, hipnotismos. hypér, acima: hipérbole. iatréia, tratamento, médico: pediatria, psiquiatria. ichthýs, ( ictís ), ichthýos, peixe: ictiófago, ictiografia. icon- ( de eikón, eikónos, imagem ): iconoclasta, iconografia. ídios, próprio: idioma, idiotismo. ísos, semelhante, igual: isótonos, isóbaro, isotérmico. historía, informação, investigação: história, historiador. katalégo, selecionar: catálago. katastrofé, ruína, destruíção: catástrofe. kathekesê, em ordem: catequese, catequisar. kakós, mau: cacofonia, cacoete, cacografia. kalli, (de kalós, belo ): caligrafia, calidoscópio. kardía, coração: cardíaco, cardiologia, taquicardia. karpós, fruto: endocarpo, mesocarpo. klépto, roubar: cleptomaníaco. kéntron, objeto pontudo: centro. kênsos, taxa, imposto: censo. keramikós, feito de barro: cerâmica. kephalé, cabeça: cefalalgia, acéfalo, cefálico. kínema, kinématos, movimento: cinemática, cinema, cinematográfico. koíte, cama: coito. kósmos, mundo, adorno: cosmos, cosmopolita, cosmético. krátos, poder, força, domínio: aristocrata, democracia, escravocrata. kraipále, libertinagem, dissipação: crápula. kraníon, caveira: crânio. kýon, kynós, cão: cínico, cinismo, cinegética. kýstis, bexiga: cistite, cistoscopia. iatreia, culto, adoração: idolatria, heliolatria, idólatra. iatrós, médico: pediatra. ýbris, desastre: híbris, híbrido. ide, ver; ideá, aspecto: idéia. ídios, próprio, privado: idioma, idiomático. idiôtes, amador: idiota. hidrôs, suor: hidrografia. hidropikós, sofrendo de hidropisia: hidrópico. ieukós, branco: leucócitos, leucemia. hieratéia: sacerdócio: hierático.
20 20 hilarótes, alegria, graciosidade: hilariante. híppos, cavalo: hipismo. íris, auréola: arco-íris, íris. italikós, italiano: itálico. lámpo, brilhar: lâmpada, lampejo, lamparina. láriggos, garganta: laringe, laringite. idéa, aparência, aspecto: idéia. léon, leão: leão, leopardo. léktra, letra: letrado, letra. lépra, lepra: leproso, lepra. Iíthos, pedra: aerólito, litografia. lógos, palavra, colóquio, estudo: diálogo, biologia, decálogo, logotipo. iýsis, dissolução, ato de desatar: análise, eletrolise. íchonos, pisada, pegada: ícone. makrós, longo, grande: macróbio, macrobiótics, macroeconomia. manía, loucura, mania: cleptomaníaco, manicômio, maníaco. mancia- ( de mantéia, adivinhação ): cartomancia, quiromancia. mathetés, aluno, discípulo: matemático, matemática. mastigóo, açoitar, chicotear: mastigar. mégas, megálo-, grande: megalomania, megaton, megatério. metabállo, mudar de idéia: metabólico. metamorfóo, ser mudado de forma: metamorfose. méter, metrós, mãe: metrópole, metropolitano. métron, medida: metro, quilometro, termômetro. merís, méros, parte, distrito: mero, meridiano, média. mikrós, pequeno: micróbio, microscópio, microondas. miméomai, imitar: mímica. mísos, ódio: misógamo, misógino, misoneísmo. mnéme, memória, lembraça: mnemônico, amnésia, mnemoteste. mónos, um só, sozinho: monólogo, monteísta. morphé, forma: morfologia, amorfo, metamorfose. naus, navio: náutico. nekrós, morto, cadáver: necrotério, necropsia, necrológio. néos, novo: neologismo, neófito, neolatino, new ( inglês ). néuron, nervo: neurologia, neurose, nevralgia. nómos, lei, norma, costume: autônomo, anomalia, anõmalo. nósos, doença, moléstia: nosocõmio, nosofobia, zoonose. odóus, odóntos, dente: odontologia, mastodonte. olígos, pouco: ologarquia, oligofrenia. óneiros, sonho: oniromancia, onirologia, onírico. ónoma, ónyma, nome: pseudõnimo, antônimo, sinônimo. óphis, ophídion, cobra: ofídio, ofídico. ophthlmós, olho: oftalmologia. óps, opós, vista: óptica, miopia, míope. órnis, órnithos, ave: ornitologia, ornitólogo.
21 21 orfanós, privado dos pais: orfão, orfanato. orkhéomai, danças coletivas: orquestra. óros, monte: orologia. orthós, reto, correto: ortografia, ortopedia. óntoos, real: ontologia. otos, ouvido: otorrino. ous, ( us ), otós, ouvido: otite, otorrino, otologia, otalgia. páis, paidós, criança: pedagogia, pediatria, pediatra. paidéia, educação, correção: ortopedia, enciclopédia. pan-, pantós, tudo, todo: panorama, panteísmo, pantógrafo, panacéia. patér, pai: paternidade, pátria. pachúno, cevar, engordar: paquiderme. páthos, doença, afecção: patologia, simpatia. páscho, ter uma experiência, sofrer: páscoa. penta- ( de pente, cinco ): pentacapeão, pentágono, pentatlo. paúo, parar: pausa. phagô, eu como: fagacitose, antropófago, ictiófago. phílos, amigo: filosofia, filantropia, anglófilo. phóbos, medo: claustofobia, fobia. phoné, voz, som: telefone, cacofonia, afônico. phós, photós, luz: fotografia, fotógrafo. phytón, vegetal: fitotecnia, fitogeografia, fitoteca, xerófito. planétes, estrela errante: planetas. plásma, aquilo que é formado ou moldado: plasma, plasmático. plastós, feito, fabricado: plástico. prãgma, coisa, ato: pragmatismo. prãcsis, ato: práxis. prógnosis, preconhecimento: prognóstico. plóutos, riqueza: plutocracia, plutocrata. pnéuma, pnéumatos, pneumática, pneumático, pneu. pnéumon, pulmão: pneumonia, pneumalogia. poíesis, executor: poesia. pólis, cidade: política, metrópole. polýs, muito: policlínica, poliglota, polígono. pótamos, rio: potamografia, hipopótamo, Mesopotâmia. pórne, prostituta: pornografia. pséudos, mentira: pseudônimo, pseudotopázio. psyché, alma: psicologia, psicose, psíquico. pterón, asa: pteróide, coleóptero, helicóptero. pyr, pyrós, fogo: pirosfera, pirotécnico, antiprético. rhéo, fluir, correr: reumatismo, catarro, diarréia. seismós, abalo, tremor: sismógrafo, sísmico. skopéo, ver, olhar: telescópio, microscópio, radioscopia. sóma, sómatos, corpo: somático, cromossomo. sydromé, correndo juntos: síndrome. sýnesis, compreensão: sinese, construção sintática. sophós, sábio: filosófo, filosofia. spérma, semente: esperma, espermatozóides.
22 22 stóma, sómatos, boca: estômago, estomatite. stéthos, peito, tórax: estetoscópio. strategós, exército: estratégia. schêma, forma: esquema. scholé, escola: escola, escolar. táxis, arranjo, classificação, ordem: sintaxe, taxidermista, tática. táckos, rápido: tacômetro. thauma, maravilha: taumaturgo. tackús, rápido: taquigrafia. téckne, arte, ofício: tecnologia, politécnica. téle, longe: televisão, telefone. théatro, expôr publicamente: teatro ( anteriormente: theatro ). théke, caixa: biblioteca, discoteca. théos, deus: teologia, teólogo. therapéia, serviço, cuidar de, tratamento: hidroterapia, fisioterapia. thermós, quente: térmico, termômetro. teoréo, observar: teoria, teorema. tópos, lugar: topônimo, topografia, tópico. tráuma, tráumatos, ferimento: trauma, traumático, traumatismo. tétra, quatro: tetra-campeão tría, três: três, trinta. trickós, cabelo: tricotar, tricô. trópos, maneira, modo: tropologia ( modo figurativo de fala ou escrita ). týpos, marca, tipo: tipografia, prótotipo, logotipo. týpto, bater: tímpano. xerós, seco: xerófito, xerófabo. xénos, estrangeiro: xenofobia, xenófabo. xitón, túnica: chitão. xýlon, madeira: xilogravura, xíloteca, xilófago. zélos, ciúme, zelo: zeloso, zelo. zýme, fermento: enzima. zóon, animal: zoologia, zoológico. A PRECISÃO DA LÍNGUA GREGA A Declinação Do Artigo Grego Graças aos casos da língua grega, esse idioma é um dos mais precisos que existem. Os casos fornecem a informação da classe gramatical das palavras na oração, é como se fosse feita a análise sintática no próprio ato da escrita; ao se olhar para uma frase grega de imediato se percebe a função de cada palavra dando uma vantagem singular ao estudo desse língua. Vejamos os casos pela declinação do artigo: SINGULAR
23 23 Caso Masculino Femenino Neutro Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο η η η η το το το το − o, a Genitivo ( Ad. Adnominal ) του του του του τη τη τη της ς ς ς του του του του − do, da Dativo ( Ob. Indireto ) τω τω τω τω τη τη τη τη τω τω τω τω − ao, à Acusativo ( Ob. Direto ) το το το τον ν ν ν τη τη τη την το ν το ν το ν το − o, a PLURAL Caso Masculino Femenino Neutro Nominativo ( Sujeito ) οι οι οι οι αι αι αι αι τα τα τα τα − os, as Genitivo ( Ad. Adnominal ) τω τω τω των ν ν ν τω τω τω των τω ν τω ν τω ν των ν ν ν − dos, das Dativo ( Ob. Indireto ) τοι τοι τοι τοις ς ς ς ται ται ται ταις ς ς ς τοι τοι τοι τοις ς ς ς − aos, às Acusativo ( Ob. Direto ) του του του τους ς ς ς τα τα τα τας ς ς ς τα τα τα τα − o, a Para demostrarmos como ocorre as declinações notemos este processo sendo aplicado a palavra α α α ανθρωπο νθρωπο νθρωπο νθρωπος ς ς ς ( homem): SINGULAR Caso Masculino Tradução Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπο ο ο ος ς ς ς − o homem Genitivo ( Ad. Adnominal ) τ τ τ του ου ου ου ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π που ου ου ου − do homem Dativo ( Ob. Indireto ) τ τ τ τω ω ω ω ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π πω ω ω ω − para o homem ou com ( Inst. ), no ( Loc. ) Acusativo ( Ob. Direto ) τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπον ον ον ον − o homem ou um homem Vocativo ( Invocação ) ω ω ω ω α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπε ε ε ε − ó homem PLURAL
24 24 Caso Masculino Tradução Nominativo ( Sujeito ) οι οι οι οι α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωποι οι οι οι − os homens Genitivo ( Ad. Adnominal ) τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπων πων πων πων − dos homens Dativo ( Ob. Indireto ) τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π ποι οι οι οις ς ς ς − aos ou com ou nos homens Acusativo ( Ob. Direto ) τ τ τ του ου ου ους ς ς ς ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π που ου ου ους ς ς ς − os homens, uns homens Vocativo ( Invocação ) ω ω ω ω ανθρωπ ανθρωπ ανθρωπ ανθρωποι οι οι οι − ó homens Os gramáticos mais antigos incluíam mais três casos, o Ablativo, o Locativo e o Instrumental, mas na verdade estes casos eram derivações do Genitivo e do Dativo diferenciados apenas pelo uso das preposições. O Ablativo seria o mesmo Genitivo acompanhado pela preposição απο απο απο απο ( de, da parte de ) ganhando a idéia de origem. Enquanto os casos Locativo e Instrumental seriam o mesmo Dativo, sendo que o primeiro é regido pela preposição εν εν εν εν ( em ), tendo uma característica de localidade ( dentro, na ), e o segundo pela preposição συ συ συ συν ν ν ν ( com ) significando associação, intimidade: a. Genitivo ( Ad. Adnominal ): του του του του, com εκ εκ εκ εκ ( indicam posse ). Ex.: ο ο ο ουκ υκ υκ υκ ερωτω ερωτω ερωτω ερωτω ι ι ι ινα να να να α α α αρη ρη ρη ρης ς ς ς α α α αυτου υτου υτου υτους ς ς ς εκ του εκ του εκ του εκ του κο κο κο κοσµου . σµου . σµου . σµου . não peço para que tire os do mundo ( Jo 17:15 ). Ablativo ( Ad. Adnominal ): του του του του, com απο απο απο απο ( indica a origem ). Ex.: σεµει σεµει σεµει σεµειον απο ον απο ον απο ον απο του του του του ο ο ο ουρανου υρανου υρανου υρανου . . . . sinal d o céu ( Mc 8:11 ). b. Dativo ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω , com επι επι επι επι ( sobre ) ou παρα παρα παρα παρα ( perto, com ) ou προ προ προ προς ς ς ς ( perto, com, em ). Ex.: και και και και επι επι επι επι ταυ ταυ ταυ ταυτη τη τη τη τη τη τη τη πε πε πε πετρα τρα τρα τρα ο ο ο οικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ικοδοµησω µου τη σω µου τη σω µου τη σω µου την ν ν ν εκκλησι εκκλησι εκκλησι εκκλησιαν αν αν αν e sobre esta a pedra edificarei minha a igreja ( Mt 16:18 ). Locativo ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω, com εν εν εν εν. Ex.: οι οι οι οι πατε πατε πατε πατερε η ρε η ρε η ρε ηµω µω µω µων ν ν ν εν τω εν τω εν τω εν τω ο ο ο ορει του ρει του ρει του ρει τουτω τω τω τω προσεκυ προσεκυ προσεκυ προσεκυνησαν . νησαν . νησαν . νησαν . os pais nossos no monte este adoraram ( Jo 4:20 ) Instrumental ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω, com συ συ συ συν ν ν ν: και και και και ε ε ε εδωκεν και δωκεν και δωκεν και δωκεν και τοι τοι τοι τοι συ συ συ συν αυτω ν αυτω ν αυτω ν αυτω ο ο ο ου υ υ υδιν ; διν ; διν ; διν ; e deu também aos com ele estavam? ( Mc 2:26 ). As Declinações
25 25 Existem em grego três declinações ou flexões, que se estabelecem conforme as terminações das palavras. Algum semelhante as três conjugações dos verbos em português ( AR, ER e IR ), sendo que neste caso referem-se a substantivos, adjetivos, pronomes e numerais ( apenas no tempo Particípio o verbo pode ser declinado ). 1. A primeira declinação corresponde as palavras com os temas em α α α α, com as seguintes características: a. substantivos femininos terminados em α α α α puro, em α α α α misto em e η η η η. b. substantivos masculinas terminadas em α α α ας ς ς ς e em η η η ης ς ς ς. Os substantivos em α α α α puro são os que o α α α α final do Nominativo é precedido de ε ε ε ε, ι ι ι ι e ρ ρ ρ ρ, são substantivos em que o α α α α conserva-se em todos os casos do singular. Vejamos as palavras gregas do Novo Testamento terminadas em α α α α puro: αγγελι αγγελι αγγελι αγγελια α α α ( mensagem, I Jo 1:5; mandamento, I Jo 3:11* ). α α α αγιοσι γιοσι γιοσι γιοσια α α α ( santo, I Co 3:17; Jd 20; Mt 7:6; Hb 9:12; Jo 17:11; Ef 1:4 ). α α α αγκυρα γκυρα γκυρα γκυρα ( âncora, At 27:29,30,40; Hb 6:19* ) αγνει αγνει αγνει αγνεια α α α ( pureza, I Tm 4:12; 5:2* ) α α α αγνοια γνοια γνοια γνοια ( ignorância, At 3:17; 17:30; arrogante, voluntária, Ef 4:18; I Pe 1:14; 2:15; Tt 2:5; inocente, II Co 7:11 ) α α α αγρα γρα γρα γρα ( pesca, Lc 5:4,9* ). αγρι αγρι αγρι αγρια α α α ( selvagem, sivestre, violento, Mt 3:4; Mc 1:6; Jd 13* ). αγρυπνι αγρυπνι αγρυπνι αγρυπνια α α α ( vigília, II Co 6:5;11:27* ) αγωνι αγωνι αγωνι αγωνια α α α ( agonia, Lc 22:24 ) αδιαφθορι αδιαφθορι αδιαφθορι αδιαφθορια α α α ( sinceridade, Tt 2:7, versículo variante* ) αδικι αδικι αδικι αδικια α α α ( injustiça ) αηδι αηδι αηδι αηδια α α α ( inimizade, Lc 23:12* ) αθανασια αθανασια αθανασια αθανασια ( imortalidade, I Co 15:53s; I Tm 6:16* ) α α α αιχρολογι ιχρολογι ιχρολογι ιχρολογια α α α ( palavra indecente, Cl 3:8* ) α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α ( causa, razão ). α α α αιωνι ιωνι ιωνι ιωνια α α α ( eterno, Rm 16:25; 16:26; Mt 25:46; Lc 10:25; Hb 13:20. ακαθαρσι ακαθαρσι ακαθαρσι ακαθαρσια α α α ( impureza, Mt 23:27; imoralidade, más intenções, Rm 1:24, Gl 5:19, I Ts 2:3 ) ακαταστασι ακαταστασι ακαταστασι ακαταστασια α α α ( desordem, confusão, II Co 6:5; I Co 14:33; II Co 12:20; Tg 3:16; motim, Lc 21:9* ) ακρασι ακρασι ακρασι ακρασια α α α ( falta de domínio próprio, I Co 7:5; Mt 23:25* ) ακρι ακρι ακρι ακριβεια βεια βεια βεια ( exatidão, rigor, At 22:3 ) ακροβυστι ακροβυστι ακροβυστι ακροβυστια α α α ( incircuncisão, At 11:3; Rm 2:25; Cl 2:13; Rm 2:13; 4:9; Cl 3:11 ) αλοζονει αλοζονει αλοζονει αλοζονεια α α α ( arrogância, Tg 4:16; I Jo 2:16* ) αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια ( verdade, Rm 15:8; II Co 7:14; Mc 5:33; Ef 4:25 ) α α α αµαρτι µαρτι µαρτι µαρτια α α α ( pecado ) αναι αναι αναι αναιδεια δεια δεια δεια ( persistência, ausência de vergonha, Lc 11:8* ) αναλογι αναλογι αναλογι αναλογια α α α ( relacionamento correto, em proporção, Rm 12:6* ) ανεγκλησι ανεγκλησι ανεγκλησι ανεγκλησια α α α ( inculpável, Fp 3:14* ) α α α ανοια νοια νοια νοια( tolice, II Tm 3:9; fúria, Lc 6:11* ) ανοµι ανοµι ανοµι ανοµια α α α ( ilegalidade, trasgressão, Rm 6:19; I Jo 3:4; Mt 13:14; Rm 6:19; Hb 10:17 ) αντιλογι αντιλογι αντιλογι αντιλογια α α α ( contradição, disputa, Hb 6:16; 7:7; hostilidade, rebelião, Hb 12:3; Jd 11* ) αντιµισθι αντιµισθι αντιµισθι αντιµισθια α α α ( troca, II Co 6:13; Rm 1:27* ) απει απει απει απειθεια θεια θεια θεια ( desobediência, Rm 11:30; Ef 2:2; 5:6; Cl 3:6, versículo variante; Hb 4:6,11* )
26 26 απιστι απιστι απιστι απιστια α α α ( infidelidade, Rm 3:3; Mc 6:6; 9:24; Rm 11:20; I Tm 1:13; Hb 3:12 ) αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκια α α α ( desejo veemente, anseio, Rm 8:19; Fp 1:20* ) απολογι απολογι απολογι απολογια α α α ( defesa, At 25:16; Fp 1:7,16; II Tm 4:16; I Pe 3:15; responder, replicar, I Co 9:3 ) απορι απορι απορι απορια α α α ( perplexidade, Lc 21:25* ) αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α ( rebelião, abandono, apostasia, At 21:21; II Ts 2:3* ) αποτοµι αποτοµι αποτοµι αποτοµια α α α ( severidade, Rm 11:22 ) απουσι απουσι απουσι απουσια α α α ( ausência, Fp 2:12* ) απω απω απω απωλεια λεια λεια λεια ( destuição, ruína, aniquilação, At 8:20; Mt 7:13; Fp 1:28; Hb 10:39; II Pe 3:7; Ap 17:8,11; Mc 14:4 ). αρχαι αρχαι αρχαι αρχαια α α α ( antigo, velho, Lc 9:8,19; At 15:7,21; II Pe 2:5; Ap 12:9; 20:2; At 21:16; Mt 5:21,27, versículo variante,33; II Co 5:17* ). αρεσκει αρεσκει αρεσκει αρεσκεια α α α (desejo de agradar, Cl 1:10* ). αρτι αρτι αρτι αρτια α α α ( completo, capaz, proficiente, II Tm 3:17* ). ασε ασε ασε ασελγεια λγεια λγεια λγεια ( sesualidade, Mc 7:22; Rm 13:13; II Pe 2:2,7,18; insolência, Jd 4 ) ασθε ασθε ασθε ασθενεια νεια νεια νεια ( fraqueza por doença, fraqueza, I Co 15:43; II Co 11:30; Hb 5:2; 11:34; doença, Mt 8:17; Lc 5:15; Jo 5:5; At 28:9; Gl 4:13; timidez, Rm 6:19; I Co 2:3 ) ασιτι ασιτι ασιτι ασιτια α α α (falta de apetite, At 27:21 ) ασφα ασφα ασφα ασφαλεια λεια λεια λεια ( segurança, At 5:23; I Ts 5:3; Lc 1:4* ) ασωτι ασωτι ασωτι ασωτια α α α ( libertinagem, Ef 5:8; Tt 1:6; I Pe 4: 4) ατιµι ατιµι ατιµι ατιµια α α α ( desonra, I Co 11:14; 15:43; II Co 6:8; Rm 9:21; II Tm 2:20; II Co 11:21*) αφειδι αφειδι αφειδι αφειδια α α α ( severo, duro, Cl 2:23* ). αφθαρσι αφθαρσι αφθαρσι αφθαρσια α α α ( incorruptibilidade, I Co 15:42,50; I Tm 1:10 ). αφθονι αφθονι αφθονι αφθονια α α α ( liberdade de inveja, Tt 2:7, versículo variante* ). αφθορι αφθορι αφθορι αφθορια α α α ( pureza, Tt 2:7* ). βαρει βαρει βαρει βαρεια α α α ( pesado, Mt 23:4; difícil, opressivo, I Jo 5:2; severo, II Co 10:10; importante, Mt 23:23; At 25:7; selvagem, feroz, At 20:29* ) βασιλει βασιλει βασιλει βασιλεια α α α ( reinado, Lc 19:12; Mt 4:8; Rm 14:17 ). βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµια α α α ( blasfêmia, Mt 12:31; Ef 4:31 ). βοη βοη βοη βοηθεια θεια θεια θεια ( ajuda, Hb 4:16; termo náutico, suporte, At 27:17* ). γενεα γενεα γενεα γενεα ( raça ). γενεαλογι γενεαλογι γενεαλογι γενεαλογια α α α ( I Tm 1:4; Tt 3:9* ). γενε γενε γενε γενεθλια θλια θλια θλια ( aniversário, Mc 6:21, versículo variante* ). γενε γενε γενε γενεσαι σαι σαι σαι ( aniversário, Mt 14:6; Mc 6:21* ). γερουσι γερουσι γερουσι γερουσια α α α ( concílio de anciãos, At 5:21 ). γωνι γωνι γωνι γωνια α α α ( esquina, I Pe 2:7 ). δειλι δειλι δειλι δειλια α α α ( covardia, II Tm 1:7* ). δεισιδαιµονι δεισιδαιµονι δεισιδαιµονι δεισιδαιµονια α α α ( religião, At 25:19* ). διακονι διακονι διακονι διακονια α α α ( serviço). δια δια δια διανοια νοια νοια νοια ( mente, entendimento, inteligência, Mc 12:30; Ef 4:18; Hb 8:10; I Jo 5:20; Lc 1:51; II Pe 3:1; atitude, Cl 1:21; impulso, Ef 2:3 ). διασπορα διασπορα διασπορα διασπορα( dispersão judia, Jo 7:35; Tg 1:1; I Pe 1:1 ). διαφθαρα διαφθαρα διαφθαρα διαφθαρα ( destuição, corrupção, At 2:27,31; 13:34 ). διγαµι διγαµι διγαµι διγαµια α α α ( segundo casamento, Tt 1:9, versículo variante* ). διδασκαλι διδασκαλι διδασκαλι διδασκαλια α α α ( ato de ensinar, Rm 12:7; 15:4; II Tm 3:16; Mc 7:7; Cl 2:22; I Tm 1:10; 4:6; II Tm 3:10; Tt 1:9 ). διερµηνει διερµηνει διερµηνει διερµηνεια α α α ( explicação, interpretação, I Co 12:10, versículo variante* ). διετι διετι διετι διετια α α α ( período de dois anos, Mt 2:16; 28:30; At 24:27* ). διχοστασι διχοστασι διχοστασι διχοστασια α α α ( divisão, dissensão, Rm 16:17; Gl 5:20; I Co 3:3, versículo variante* ).
27 27 δοκιµασι δοκιµασι δοκιµασι δοκιµασια α α α ( teste, Hb 3:9 ). δουλει δουλει δουλει δουλεια α α α (escravidão, Rm 8:15,21; Gl 4:24; 5:1; Hb 2:15 ). δυσφηµι δυσφηµι δυσφηµι δυσφηµια α α α ( calúnia, II Co 6:8* ). δωρεα δωρεα δωρεα δωρεα ( Dom, dádiva, Jo 4:10; At 8:20; Rm 5:15,17; Hb 6:4 ). δωροφορι δωροφορι δωροφορι δωροφορια α α α ( trazer uma oferta, Rm 15:31, versículo variante* ). εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια ( auto-controle, At 24:25; Gl 5:23; II Pe 1:6* ) . εθελοθρησκι εθελοθρησκι εθελοθρησκι εθελοθρησκια α α α ( religião, Cl 2:23* ). ε ε ε ειδωλολατρι ιδωλολατρι ιδωλολατρι ιδωλολατρια α α α ( idolatria, I Co 10:14; Gl 5:20; Cl 3:5; I Pe 4:3* ). ε ε ε ειλικρι ιλικρι ιλικρι ιλικρινεια νεια νεια νειας ς ς ς ( sinceridade, I Co 5:8; II Co 1:12; 2:17* ) εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσια α α α ( igreja ) εκτε εκτε εκτε εκτενεια νεια νεια νεια ( perseverança, At 26:7; 12:5, versículo variante ) ελαι ελαι ελαι ελαια α α α ( oliveira, Mt 21:1; Rm 11:17,24; Ap 11:4; Tg 3:12; Mt 21:1 ) ελφαρι ελφαρι ελφαρι ελφαρια α α α ( vacilação, leviandade, II Co 1:17* ) ελευθερι ελευθερι ελευθερι ελευθερια α α α ( liberdade, Rm 8:21; I Co 10:29; II Co 3:17; Gl 2:4; 5:1,13; Tg 1:25; 2:12; I Pe 2:16 II Pe 2:19* ) εµπορι εµπορι εµπορι εµπορια α α α ( negócio, comércio, Mt 22: 5* ) ενε ενε ενε ενεργεια ργεια ργεια ργεια ( operação, atividade, Cl 2:12; II Ts 2:9; Ef 1:19; 3:7; 4:16; Cl 1:29; Fp 3:21; II Ts 2:11* ) ε ε ε εννοια ννοια ννοια ννοια ( pensamento, conhecimento, Hb 4:12; I Pe 4:1* ) εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α ( liberdade de escolha, poder, Jo 10:18; At 5:4; Rm 9:21; II Ts 3:9 ) επαγγελι επαγγελι επαγγελι επαγγελια α α α ( promessa, Rm 4:20; Gl3:16,18,29; Hb 7:6; Gl 3:14 ) επαρχε επαρχε επαρχε επαρχεια ια ια ια ( província, At 23:34; 25:1, versículo variante* ) επιει επιει επιει επιεικεια κεια κεια κεια ( gentileza, At 24:4; II Co 10:1* ) επιθυµι επιθυµι επιθυµι επιθυµια α α α ( desejo, Gl 5:24; Fp 1:23; Cl 3:5; I Ts 2:17; 4:5; Tg 1:14 ). επικουρι επικουρι επικουρι επικουρια α α α ( socorro, At 26:22* ) επι επι επι επινοια νοια νοια νοια ( pensamento, At 8:22* ) επιποθι επιποθι επιποθι επιποθια α α α ( desejo, Rm 15:23* ) επιτιµι επιτιµι επιτιµι επιτιµια α α α ( punição, II Co 2:6* ) επιφα επιφα επιφα επιφανεια νεια νεια νεια ( aparição, manifestação, II Ts 2:8; I Tm 6:14; II Tm 1:10; 4:1,8; Tt 2:13 *) επιχορηγι επιχορηγι επιχορηγι επιχορηγια α α α ( apoio, Ef 4:16; Fp 1:19* ) εργασι εργασι εργασι εργασια α α α ( prática, objetivo, atividade, Ef 4:19; At 19:25; lucro, At 16:16,19; 19:24; Lc12:58* ) εριθει εριθει εριθει εριθεια α α α ( rivalidade, Rm 2:8; II Co12:20; Gl 5:20; Fp 1:17; 2:3; Tg 3:14,16* ) εσπε εσπε εσπε εσπερα ρα ρα ρα ( noite, Lc 24:29; At 4:3; 20:15, versículo variante, 28:23* )] ε ε ε ευγλωττι υγλωττι υγλωττι υγλωττια α α α ( fluência de linguagem, Rm 16:18, versículo variante* ) ε ε ε ευδι υδι υδι υδια α α α ( tempo bom, Mt 16:2* ) ευδοκι ευδοκι ευδοκι ευδοκια α α α ( boa vontade, Fp 1:15; 2:13; II Ts 1:11; Mt 11:26; Lc 10:21; Ef 1:5,9; Rm 10:1; II Ts 1:11* ) ε ε ε ευεργεσι υεργεσι υεργεσι υεργεσια α α α ( fazer o bem, I Tm 6:2; At 4:9* ) ε ε ε ευκαιρι υκαιρι υκαιρι υκαιρια α α α ( oportunidade favorável, Mt 26:16; Lc 22:6* ) ε ε ε ευλα υλα υλα υλαβεια βεια βεια βεια ( temor, reverência, Hb12:28; piedade, 5:7* ) ε ε ε ευλογι υλογι υλογι υλογια α α α ( louvor, Ap 5:12; falsa eloqüência, Rm16:18; Rm 15:29; Ef 1:3; Tg 3:10; Hb 6:7; I Co 10:16; II Co 9:6; Hb 6:7 ) ε ε ε ευ υ υ υνοια νοια νοια νοια ( boa vontade, Ef 6:7* ) ε ε ε ευποιι υποιι υποιι υποιια α α α ( prática do bem, Hb13:16* ) ε ε ε ευπορι υπορι υπορι υπορια α α α ( prosperidade, At 19:25* ) ε ε ε ευσεβεια υσεβεια υσεβεια υσεβεια ( piedade, At 3:12; I Tm 2:2; 3:16; 4:7; 6:3,5,11; II Tm 3:5; Tt 1:1; II Pe 1:3; II Pe 3:11* ) ε ε ε ευτραπελι υτραπελι υτραπελι υτραπελια α α α ( conversa grosseira, Ef 5:4* ) ε ε ε ευφηµι υφηµι υφηµι υφηµια α α α ( bom relatório, II Co 6:8* )
28 28 ε ε ε ευχαριστι υχαριστι υχαριστι υχαριστια α α α ( gratidão, At 24:3; II Co 9:11; Ef 5:4; Cl 2:7; I Ts 3:9; I Co 14:16; II Co 9:12 ) ε ε ε ευωχι υωχι υωχι υωχια α α α ( banquete, Jd 12, texto va riante* ) εφηµερι εφηµερι εφηµερι εφηµερια α α α ( classe, divisão Lc 1:5,8* ) ε ε ε εχθρα χθρα χθρα χθρα ( inimizade, Lc 23:12; Rm 8:7; Gl 5:20; Ef 2:14,16; Tg 4:4* ) ζεµι ζεµι ζεµι ζεµια α α α ( perda, prejuízo, At 27:10,21; Fp 3:7,8* ) η η η ηλικι λικι λικι λικια α α α ( idade, Mt 6:27; Lc 12:25; Ef 4:13; Lc 2:52; Jo 9:21; Hb 11:11; Lc 19:3; Lc 2:52; Ef 4:13; Mt 6:27; Lc 12:25 [ relíquia]* ) η η η ησυχι συχι συχι συχια α α α ( descanso, calma, II Ts 3:12; I Tm 2:11; At 21:40, versículo variante; At 22:2* ) θεραπει θεραπει θεραπει θεραπεια α α α ( serviço, At 17:25; cuidar de, daí curar, Mt 4:23; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3. θεωρι θεωρι θεωρι θεωρια α α α ( espetáculo, visão, Lc23:48* ) θη θη θη θηρα ρα ρα ρα ( rede, armadilha, Rm 11:9* ) θυ θυ θυ θυρα ρα ρα ρα ( porta, Mt 6:6; Mc 1:33; Lc11:7; Jo 20:19,26; At 5:19; entrada, Mc 15:23; Ap 4:1; Mt 24:33; Lc13:24; Jo 10:9; I Co 16:9; Tg 5:9 ) θυσι θυσι θυσι θυσια α α α ( sacrifício, oferta, oferenda, Mt 9:13; Mc 12:33; At 7:41; I Co 10:18; Hb 10:1,8,12; Rm 12:1; Fp 2:17; 4:8; Hb 13:15 ) ι ι ι ιερατε ερατε ερατε ερατεια ια ια ια ( ofício sacerdotal, Lc 1:9; Hb 7:5; sacerdócio Ap 5:10, versículo variante* ) ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια α α α ( oração, súplica, Hb5:7* ) καθε καθε καθε καθεδρα δρα δρα δρα ( cadeira, Mt 21:12; 23:2; Mc 11:15* ) κακι κακι κακι κακια α α α ( maldade, At 8:22; I Co14:20; Tg 1:21; I Pe 2:16; Rm 1:29; Cl 3:8; I Pe 2:1; probleam,Mt 6:34 ) καραδοκι καραδοκι καραδοκι καραδοκια α α α ( expectativa ansiosa, Fp 1:20* ) καρδι καρδι καρδι καρδια α α α ( coração, Mt 18:35; I Ts 2:4; I Pe 1:22 ) καταλαλι καταλαλι καταλαλι καταλαλια α α α ( calúnia, injuriador, Rm 1:30* ) κατα κατα κατα καταρα ρα ρα ρα ( maldição, Gl 3:10,13; Hb 6:8; Tg 3:10; II Pe 2:14* ) κατηγορι κατηγορι κατηγορι κατηγορια α α α ( acusação, Jo 18:29; I Tm 5:19; Tt 1:6; Lc 6:7, versículo variante* ) κεραι κεραι κεραι κεραια α α α ( projeção, gancho, como parte de letra, Mt 5:18; Lc16:17* ) κειρι κειρι κειρι κειρια α α α ( venda, mortalha, Jo 11:44*) κιθα κιθα κιθα κιθαρα ρα ρα ρα ( lira, harpa, cítara, I Co 14:7; Ap 5:8; 14:2; 15:2* ) κληρονοµι κληρονοµι κληρονοµι κληρονοµια α α α ( herança, Mt 38; Mc 12:7; Lc 12:13; 20:14; possessão, propriedade, At 7:4; 13:33, versículo variante; Hb 11:8; os herdeiros, Rm 11:1, versículo variante; salvação, At 20:32; Gl3:18; Cl 3:24; Ef 1:4,18; Hb 9:15; o nascimento, Lc 1:15; At 3:2; 14:8; Gl 1:15; interior, Jo7:38* ) κλισι κλισι κλισι κλισια α α α ( um grupo de pessoas comendo juntas, Lc 9:14* ) κοιλι κοιλι κοιλι κοιλια α α α ( cavidade do corpo,estômago, barriga, Mt 12:40; 15:17; Mc 7:19; Lc 15:16, versículo variante; Rm 16:18; I Co 6:13; Fp 3:19; Ap 10:9; útero, ventre, Mt 19:12; Lc 1:41,44; 2:21; 11:27; 23:29; Jo 3:4; desde I Pe 1:4; participação, Ef 5:5* ) κοινωνι κοινωνι κοινωνι κοινωνια α α α ( associação, comunhão, fraternidade, At 2:42; Rm 15:26; I Co 1:9; II Co 6:14; 13:13; Gl 2:9; Fp 1:5; 2:1; I Jo 1:3,6; generosidade, II Co 9:13; Hb 13:16; κολακει κολακει κολακει κολακεια α α α ( adulação, bajulação, I Ts 2:5* ) κολυµβη κολυµβη κολυµβη κολυµβηθρα θρα θρα θρα ( tanque, piscina, Jo 5:2,4,7; 9:7* ) κοπρι κοπρι κοπρι κοπρια α α α ( adubo, Lc 14:35* ) κουστωδι κουστωδι κουστωδι κουστωδια α α α ( uma guerra composta de soldados, Mt 27:64; 28:11* ). Palavra latina, custódia. κυρι κυρι κυρι κυρια α α α ( senhora, II Jo 1 e 5* ) λε λε λε λεπρα πρα πρα πρα ( lepra, Mt 8:3; Mc1:42; Lc 5:12* ) λε λε λε λεκτρα κτρα κτρα κτρα ( letra, II Tm 4:19, versículo variante* ). λι λι λι λιτρα τρα τρα τρα ( libra, Jo 12:3; 19:39* ). λατρει λατρει λατρει λατρεια α α α ( culto, adoração, Jo 16:2; Rm 9:4; 12:1; Hb 9:1,14; Ap 7:15 ) λογει λογει λογει λογεια α α α ( contribuição, coleta, I Co 16:1* ) λι λι λι λιτρα τρα τρα τρα ( uma libra, Jo 12:3; 19:39* )
29 29 λοιδορι λοιδορι λοιδορι λοιδορια α α α ( insulto, maldição, crítica, I Tm 5:14; I Pe 3:9* ) λυχνι λυχνι λυχνι λυχνια α α α (candeeiro, candelabro, Mc 4:21; Lc 8:16; Hb 9:2; Ap1:12,20; 11:4 ) µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµια α α α ( paciência, Rm2:4; 9:22; II Co 6:6; Gl 5:22; Ef4:2; Cl 1:11; 3:12; I Tm 1:16; II Tm 3:10; 4:2; Hb 6:12; Tg 5:10; I Pe 3:10; II Pe 3:15* ) µαγει µαγει µαγει µαγεια α α α ou µαγι µαγι µαγι µαγια α α α ( mágia, mágica, At 8:11* ) µαθη µαθη µαθη µαθητρια τρια τρια τρια ( discípula, cristã, At 9:36* ) µαλακι µαλακι µαλακι µαλακια α α α ( doença, enfermidade, moleza, Mt 4:23; 9:35; 10:1* ) µανι µανι µανι µανια α α α ( loucura, delírio, At 26:24* ) µαρτυρι µαρτυρι µαρτυρι µαρτυρια α α α ( testemunho, Mc 14:55,59; Jo 1:7, 19; 3:11; 8:13,17; 19:35; At 22:18; Tt 1:13; Ap1:2,9; 6:9; 11:7; 12:11,17; 20:4; reputação, I Tm 3:7 ) µα µα µα µαχαιρα χαιρα χαιρα χαιρα ( espada, sabre, Mt 26:52; Mc 14:43,47; Lc21:24; 22:24; 22:36,38,49; Jo18:10; At 16:27; Hb 4:12; 11:34, 37; Ap 13:10,14; Mt 10:34; Rm8:35; 13:4; Ef 6:17 ) µαταιολογι µαταιολογι µαταιολογι µαταιολογια α α α ( conversa fiada, vazia, I Tm 1:6 *) µεθοδει µεθοδει µεθοδει µεθοδεια α α α ( astúcia, engano, Ef 4:14; 6:11,12, versículo variante *) µετοικεσι µετοικεσι µετοικεσι µετοικεσια α α α ( deportação, ca tiveiro, Mt 1:11,17* ) µετα µετα µετα µετανοια νοια νοια νοια ( arrependimento, Mt 3:8,11; Mc 1:4; Lc 15:7; At 5:31; 20:21; 26:20; II Co 7:9; Hb 6:1; 12:17 ) µη µη µη µητρα τρα τρα τρα ( útero, madre, Lc 2:23; Rm 4:19* ) µσθαποδοσι µσθαποδοσι µσθαποδοσι µσθαποδοσια α α α ( recompensa) µνει µνει µνει µνεια α α α ( lembraça, memória, Rm 12:13, versículo variante; II Tm 1:3; pensar bem, I Ts 3:6; mencionar, Rm 1:9; Ef1:6; Fp 1:3; I Ts 1:2; Fm 4* ) µυρια µυρια µυρια µυριας ς ς ς ( miríade, At 19:19; Lc12:1; At 21:20; At 21:20; Hb 12: 22; Jd 14; Ap 5:11; 9:16* ). µωρι µωρι µωρι µωρια α α α ( louco, I Co 1:18,21; 2:14; 3:19* ) µωρολογι µωρολογι µωρολογι µωρολογια α α α ( conversa tola, Ef 5:4* ) νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνια α α α ( festa de lua nova, primeiro mês, Cl 2:16* ) νηστει νηστει νηστει νηστεια α α α ( jejum, II Co 6:5 ). νοµοθεσι νοµοθεσι νοµοθεσι νοµοθεσια α α α ( legislador, lei, Rm 9:4*). νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α ( admoestação, I Co 10:11; Ef 6:4; Tt 3:10* ). ξενι ξενι ξενι ξενια α α α ( hospitalidade, quarto de hóspedes, At 28:23; Fm 22* ). ο ο ο οδοιπορι δοιπορι δοιπορι δοιπορια α α α ( viajar, estar a caminho, At 10:9* ). ο ο ο οικετει ικετει ικετει ικετεια α α α ( os escravo do lar, Mt 24:45* ). ο ο ο οικια ικια ικια ικια ( casa, Mt 7:24-27; 9:28; 19:29; Mc 1:29; 6:10; 13:34; 10:6; I Co 11:22; Jo 14:2; II Co 5:1; Mt 12:25; Mc 3:25; 6:4; Jd 4:52; I Co 16:15; Mt 10:12; Fp 4:22 ). ο ο ο οικοδοµι ικοδοµι ικοδοµι ικοδοµια α α α ( edificação, I Tm 1:4, versículo variante* ). ο ο ο οικονοµι ικονοµι ικονοµι ικονοµια α α α ( mordomia, administração, Lc 16:2-4; Cl 1:25; comissão, I Co 9:17; Ef 3:2; pla no de salvação,1:10; 3:9;IT1:4). ο ο ο οινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγια α α α ( bebedice, I Pe 4:3*). ο ο ο ολοκληρι λοκληρι λοκληρι λοκληρια α α α ( integridade, perfeição, At 3:16* ). ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α ( associação, companhia, I Co 15:33* ). ο ο ο οµολογι µολογι µολογι µολογια α α α ( confessando, II Co 9:13; confisão, I Tm 6:12; Hb 3:1; 4:14; 10:23* ). ο ο ο οπτασι πτασι πτασι πτασια α α α ( visão, Lc 1:22; 24:24; At 26:19; II Co 12:1* ). ο ο ο οργυι ργυι ργυι ργυια α α α ( braça, 1,83m., At 27:28* ). ο ο ο ορκωµοσι ρκωµοσι ρκωµοσι ρκωµοσια α α α ( juramento, Hb 7:20,28* ). ο ο ο οροθεσι ροθεσι ροθεσι ροθεσια α α α ( fronteira fixa, At 17:26* ). ο ο ο ουρα υρα υρα υρα ( cauda, Ap 9:10,19; 12:4* ). ο ο ο ουσι υσι υσι υσια α α α ( propriedade, riqueza, Lc 15:12* ). παιδει παιδει παιδει παιδεια α α α ( treinamento, disciplina, Ef 6:4; II Tm 3:16; Hb12:5,7,8,11* ). παλιγγενεσι παλιγγενεσι παλιγγενεσι παλιγγενεσια α α α ( renascimento, regeneração, Mt19:28; Tt 3:5* ). πανοπλι πανοπλι πανοπλι πανοπλια α α α ( armadura, Lc 11:22; Ef 6:11,13* ).
30 30 πανουργι πανουργι πανουργι πανουργια α α α ( astúcia, artimanha, engano, Lc 20:23; I Co 3:19; II Co 4:2; 11:3; Ef 4:14* ). παραγγελι παραγγελι παραγγελι παραγγελια α α α ( ordem, ordenar, mandar, Mt 10:5; Mc 6:8; 8:6; At 15:5; 16:18,23; 23:22; I Co 11:17; 1 Ts4:11; II Ts 3:4; I Tm 6:13 ). παραµυθι παραµυθι παραµυθι παραµυθια α α α ( conforto, consolação, I Co 14:3* ). παρα παρα παρα παρανοια νοια νοια νοια ( loucura, insensatez, II Pe 2:16, versículo variante* ). παρανοµι παρανοµι παρανοµι παρανοµια α α α ( ilegalidade, prática do mal, II Pe 2:16* ). παραφρονι παραφρονι παραφρονι παραφρονια α α α ( loucura, insanidade, II Pe 2:16* ). παραχειµασι παραχειµασι παραχειµασι παραχειµασια α α α ( invernada, At 27:12* ). παρηγορι παρηγορι παρηγορι παρηγορια α α α ( conforto, Cl 4:11; Lc 16:25, versículo variante* ). παρθενι παρθενι παρθενι παρθενια α α α ( virgindade, Lc 2:36* ). παροικι παροικι παροικι παροικια α α α ( residência alheia, a estadia ou peregrinação, de alguém que não é um cidadão, num lugar estranho, At13:7; I Pe 1:17* ). παροιµι παροιµι παροιµι παροιµια α α α ( provérbio, máxima, II Pe 2:22; Jo 10:6; 16:25,29* ). παρουσι παρουσι παρουσι παρουσια α α α ( presença, I Co16:17; II Co 10:10; Fp 2:12; II Co 7:6; Fp 1:26; Mt 24:3,27, 37,39; I Co 1:8, versículo variante; 15:23; I Ts 2:19; 3:13; 4:15; 5:23; II Ts 2:1,8; Tg 5:7; II Pe1:16; 3:4,12; I Jo 2:28; II Ts2:9*). παρρησι παρρησι παρρησι παρρησια α α α ( ousadia, franqueza no falar, Jo 16:29; At 2:29; II Co 3:12; Mc 8:22; Jo 7:13; 10:24; 11:14; 16:25,29, versículo variante; Jo 7:26; 11:54; 18:20; Jo 7:4; At 14:19, versículo variante; 28:31; Fp 1:20; Cl 2:15; coragem, At 2:29; 4:13,29,31; 6:10, versículo variante; 16:4, versículo variante; II Co7:2; Ef 6:19; Fm 8; Ef 3:12; I Tm 3:13; Hb 3:6; 4:16; 10:19, 35; I Jo 2:28; 3:21; 4:17; 5:14* ). πατρι πατρι πατρι πατρια α α α ( família, clã, Lc2:4; Ef 3:15; povo, At 3:25* ). πενθερα πενθερα πενθερα πενθερα ( sogra, Mt 8:4; 10:35; Mc 1:30; Lc 4:38; 12:53* ). πει πει πει πειρα ρα ρα ρα ( tentar, experimentar, Hb 11:29; experiência, 11:36* ). περικεφαλαι περικεφαλαι περικεφαλαι περικεφαλαια α α α ( capacete, Ef 6:17; I Ts 5:8* ). περισσει περισσει περισσει περισσεια α α α ( abumdância, excesso, Rm 5:17; II Co8:2; 10:15; Tg 1:21* ). πε πε πε πετρα τρα τρα τρα ( pedra, rocha, Mt 7:24; 27:51,60; Lc 8:6,13; Rm9:33; I Co 10:4; I Pe 2:8; Ap 6:15; Mt 16:18 ). πη πη πη πηρα ρα ρα ρα ( alforje, Mt 10:10; Mc 6:8; Lc 9:3; 10:4; 22:35* ). πιθανολογι πιθανολογι πιθανολογι πιθανολογια α α α ( fala persuasiva, argumento plausível [ mas falso ], Cl 2:4* ). πικρι πικρι πικρι πικρια α α α ( amargura, At 8:23; Hb 12:15; Rm 3:14; Ef 4:31* ). πλατει πλατει πλατει πλατεια α α α ( rua, caminho, Mt 6:5; 12:19; Lc 10:10; 13:26; 14:21; At 5:15; Ap11:8; 21:21; 22:2* ). πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξια α α α ( avareza, insaciabilidade, Mc 7:22; Lc Lc 12:15; Rm 1:29; II Co 9:5; Ef 4:19; 5:3; Cl 3:5; I Ts2:5; II Pe 2:3,14* ). πλευρα πλευρα πλευρα πλευρα ( lado, costado, Mt 27:29, versículo variante, Jo 19:34; 20:20,25,27; At 12:7* ). Pleura. πληροφορι πληροφορι πληροφορι πληροφορια α α α ( plena segurança, certeza, Cl 2:2; I Ts 1:5; Hb 6:11; 10:22; Rm 15:29, versículo variante* ). ποι ποι ποι ποια α α α ( grama, erva, Tg 4:14* ). πολιτει πολιτει πολιτει πολιτεια α α α ( cidadania, At22:28; comunidade, Ef 2:12* ). πολυλαγι πολυλαγι πολυλαγι πολυλαγια α α α ( muito falar, abundância de palavras, Mt 6:7; Lc 11:2, versículo variante* ). πολυπλη πολυπλη πολυπλη πολυπληθεια θεια θεια θεια ( grande multidão, At 14:7, versículo variante* ). πονηρι πονηρι πονηρι πονηρια α α α ( iniquidade, baixeza, maliciosidade, Mt 22:18; Co 5:8; Ef 6:12; Mt 7:22* ). πορει πορει πορει πορεια α α α, πορι πορι πορι πορια α α α (jornada, viagem, Lc 13:22; I Tg 1:11* ). πορνει πορνει πορνει πορνεια α α α ( prostituir, imoralidade sexual, Mt 5:32; 19:9; Mc 7:21; Jo 8:41; At 15:20; I Co 6:13,18; 7:21; Jo 8:41; At 15:20; I Co 6:13,18; 7:2; II Co 12:21; Gl 5:19; Cl 3:5; Ap 2:21; 14:8; 17:2,4; 19:2 ). πορφυ πορφυ πορφυ πορφυρα ρα ρα ρα ( púrpura [ roupa ], Lc 16:19; Ap 18:12; 17:4, versículo variante; manto púrpura, do soldado rama no, Mc 15:17,20* ). πραγµατει πραγµατει πραγµατει πραγµατεια α α α ( negócios, ocupação, II Tm 2:4* ). πρασια πρασια πρασια πρασια ( quadro de jardim, grupo por grupo, Mc 6:40* ). πραυ πραυ πραυ πραυπαθι παθι παθι παθια α α α ( gentileza, amabilidade, I Tm 6:11* ).
31 31 πρεσβει πρεσβει πρεσβει πρεσβεια α α α ( embaixada, embaixadores, Lc 14:32; 19:14* ). προθεσµι προθεσµι προθεσµι προθεσµια α α α ( dia designado, tempo fixado, Gl 4:2*). προθυµι προθυµι προθυµι προθυµια α α α ( prontidão, disposição, boa vontade, At 17:11; II Co 8:11,19; 9:2* ). προσφορα προσφορα προσφορα προσφορα ( oferta, sacrifício, apresentação, At 24:17; Hb 10:10,14,18; oferenda, At 21:26; Rm 15:16; Ef 5:2; Hb 10:5,8* ). προσωπολη προσωπολη προσωπολη προσωποληµψι µψι µψι µψια α α α ( parcialidade, Rm 2:11; Ef 6:9; Cl 3:25; Tg 2:1* ). προφητει προφητει προφητει προφητεια α α α ( profecia, Ap 11:6; Rm 12:6; I Co 12:10; 13:2,8; 14:22; I Ts 5:20; Ap 19:10; profecia, Mt 13:14; I Co 14:6; I Ts 5:20; I Tm 1:18; 4:14; II Pe 1:20; Ap 1:3; 22:7,10,18* ). πρωµι πρωµι πρωµι πρωµια α α α ( cedo, manhã, madrugada, Mt 27:1; 21:18, versículo variante; Jo 21:4; 18:28, versículo variante* ). πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρια α α α ( lugar de honra, melhor assento, Mt 23:6; Mc 12:39; Lc 11:43; 20:46* ). πρωτοκλισι πρωτοκλισι πρωτοκλισι πρωτοκλισια α α α ( lugar de honra num jantar, Mt 23:6; Mc 12:39; Lc 14:7; 20:46* ). πρωτοτοκι πρωτοτοκι πρωτοτοκι πρωτοτοκια α α α ( direito de nascimento do filho mais velho, primogenitura, Hb 12:16* ). ρ ρ ρ ραδιουργι αδιουργι αδιουργι αδιουργια α α α ( inescrupulosidade, iniqüidade, At 13:10* ). ρ ρ ρ ροµφαι οµφαι οµφαι οµφαια α α α ( espada, Lc 2:35; Ap 1:16; 2:12,16; 6:8; 19:15,21; Lc 21:24, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρυπαρι υπαρι υπαρι υπαρια α α α ( sujeira, impureza moral, avareza sórdida, Tg 1:21* ). σειρα σειρα σειρα σειρα ( cadeia, II Pe 2:4* ). σκηνοπηγι σκηνοπηγι σκηνοπηγι σκηνοπηγια α α α ( construção de tendas, daí festa das tendas ou tabernáculos, Jo 5:1, versículo variante, 7:2* ). σκια σκια σκια σκια ( sombra, Mc 4:33; At 5:15; Mt 4:16; Lc 1:79; I Jo 2:8, versículo variante; Cl 2:17; Hb 8:5; 10:1* ). σκληροκαρδι σκληροκαρδι σκληροκαρδι σκληροκαρδια α α α ( dureza de coração, pertinência, Mt 19:8; Mc 10:5; 16:14* ). σκοτι σκοτι σκοτι σκοτια α α α ( trevas, escuridão, Mt 4:16, versículo variante; 10:27; Lc 12:3; Jo 1:5; 6:17; 8:12; 12:35,46; 20:1; I Jo 1:5; 2:8,11* ). σοφι σοφι σοφι σοφια α α α ( sabedoria, Mt 12:42; At 6:3,10; 7:10,22; I Co 1:19; 2:13; Cl 1:28; Tg 3:13,15,17; II Pe 3:15; Mc 6:2; Lc 2:40,52; I Co 1:21,24,30; Cl 2:3; Mt 11:9; Lc 7:35; 11:49 ) σπει σπει σπει σπειρα ρα ρα ρα ( coorte [ normalmente cerca de 600 soldados ] Mt 27:27; Mc 15:16; Jo 18:3,12; At 10:1; 21:31; 27:1* ). σπορα σπορα σπορα σπορα ( semente, I Pe 1:23* ). στει στει στει στειρα ρα ρα ρα ( estéril [ mulher ], Lc 1:7,36; 23:29; Gl 4:27; Hb 11:11* ). στρατει στρατει στρατει στρατεια α α α ( campanha, combate, II Co 10:4; luta, I Tm 1:18* ). στρατι στρατι στρατι στρατια α α α ( exército, Lc 2:13; hoste, At 7:42; combate, II Co 10:4, versículo variante* ). συγγε συγγε συγγε συγγενια νια νια νια ( relacionamento, parentesco, Lc 1:61; At 7:3,14* ). συγκυρι συγκυρι συγκυρι συγκυρια α α α ( coincidência, chance, Lc 10:31* ). συκοµορε συκοµορε συκοµορε συκοµορεα α α α ( sicômoro [ árvore ], Lc 19:4* ). συµποσι συµποσι συµποσι συµποσια α α α ( uma refeição comum, Mc 6:39, versículo variante* ). συµφονι συµφονι συµφονι συµφονια α α α ( orquestra, música, [ sinfonia ], Lc 15:25* ). συνοδι συνοδι συνοδι συνοδια α α α ( compartilhar conhecimento com, estar implicado, At 5:2; estou côncio, I Co 4:4* ). συντε συντε συντε συντελεια λεια λεια λεια ( fim, término, completação, Mt 13:39,49; 24:3; 28:20; Hb 9:26* ). συντυχι συντυχι συντυχι συντυχια α α α ( incidente, acaso, Lc 10:31, versículo variante* ). συνοµοσι συνοµοσι συνοµοσι συνοµοσια α α α ( conspiração, trama, At 23:13* ). σφο σφο σφο σφοδρα δρα δρα δρα ( muito extremamente, grandemente, Mt 2:10; 17:6,23; 19:25; Mc 16:4; Lc 18:23; At 6:7 ). σωτηρι σωτηρι σωτηρι σωτηρια α α α( salvação, Lc 1:71; At 7:25; 27:34; Hb 11:7; libertação, salvação, Lc 1:69,77; 19:9; final curto de Mc; Jo 4:22; At 13:26,47; Rm 1:16; 10:1,10; II Co 1:6; 6:2; Ef 1:13; Fp 1:28; 2:12; I Ts 5:8; II Ts 2:13; II Tm 2:10; Hb 1:14; 2:3,10; 9:28; I Pe 1:5,9; II Pe 3:15; Jd 3; Ap 7:10 ). ταλαιπωρι ταλαιπωρι ταλαιπωρι ταλαιπωρια α α α( aflição, dificuldade, miséria, Rm 3:16; Tg 5:1* ). τεκνογονι τεκνογονι τεκνογονι τεκνογονια α α α ( o ato de ter filhos I Tm 2:15* ). τροχια τροχια τροχια τροχια ( caminho, via, Hb 12:13* ).
32 32 τρυµαλια τρυµαλια τρυµαλια τρυµαλια ( buraco, furo de uma agulha, Mc 10:25; Mt 19:24, versículo variante; Lc 18:25, versículo variante* ). υι υι υι υιοθεσι οθεσι οθεσι οθεσια α α α ( adoção, Rm 8:15; Gl 4:5; Ef 1:5; Rm 8:23; 9:4* ). υ υ υ υπερηφανι περηφανι περηφανι περηφανια α α α ( arrogância, orgulho, altivez, Mc 7:22* ). υ υ υ υπο πο πο πονοια νοια νοια νοια ( suspeita, conjectura, I Tm 6:4* ). φαντασι φαντασι φαντασι φαντασια α α α ( pompa, ostentação, At 25:23 [ fantasia]* ). φαρµακει φαρµακει φαρµακει φαρµακεια α α α ( feitiçaria, magia, Gl 5:20; Ap 9:21, versículo variante; 18:23* ). φθορα φθορα φθορα φθορα ( ruína, destruição, desolação, corrupção, Rm 8:21; I Co 15:42,50; Gl 6:8; Cl 2:22; I Pe 2:12; depravação, II Pe 1:4; 2:19* ). φιλαδελφι φιλαδελφι φιλαδελφι φιλαδελφια α α α ( amor fraternal em um sentido estendido, Rm 12:10; I Ts 4:9; Hb 13:1; I Pe 1:22; II Pe 1:7* ). φιλανθρωπι φιλανθρωπι φιλανθρωπι φιλανθρωπια α α α ( amor pela humanidade, bondade, generosidade, Tt 3:4; hospitalidade, At 28:2* ). φιλαργυρι φιλαργυρι φιλαργυρι φιλαργυρια α α α ( amor pelo dinheiro, avareza, I Tm 6:10* ). φιλον φιλον φιλον φιλον ε ε ε ε ικι ικι ικι ικια α α α ( disputa, contenda, Lc 22:24* ). φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενια α α α ( hospitalidade, Rm 12:13; Hb 13:2* ). φιλοσοφι φιλοσοφι φιλοσοφι φιλοσοφια α α α ( filosofia, Cl 2:8* ). φυτει φυτει φυτει φυτεια α α α ( planta, Mt 15:13* ). χαρα χαρα χαρα χαρα ( alegria, Mt 28:8; Lc 24:41; Jo 16:20-22; At 8:8; Rm 14:17; II Co 7:4; 8:2; Gl 5:22; Fp 1:4,25; Fm 7; Hb 12:11; Tg 1:2; I Pe 1:8; Lc 2:10; Fp 4:1; I Ts 2:19; Mt 25:21,23; Hb 12:2 ). χη χη χη χηρα ρα ρα ρα ( viúva, Lc 4:26; Mc 12:40,42; Lc 2:37; 4:25; 20:47; At 6:1; I Co 7:8; I Tm 5:3,4,5,11,16; Tg 1:27; I Tm 5:3,9. χρει χρει χρει χρεια α α α ( necessidade, falta, precisão, Lc 10:42; Hb 7:11; Mt 3:14; 6:8; Mc 11:3; Lc 19:31,34; I Co 12:21,24; Hb 5:12; 10:36; Mc 2:25; At 2:45; 4:35; Ef 4:28; Ap 3:17; At 20:34; Rm 12:13; Fp 4:16,19; Ef 4:29; ofício, dever, serviço, At 6:3 ). χω χω χω χωρα ρα ρα ρα ( país, terra, distrito, região, Mt 8:28; Mc 6:55; Lc 15:13-15; At 10:39; 13:49; 16:6; 26:20; Jo 11:55; At 8:1; At 27:27; Jo 4:37; Tg 5:4; Lc 12:16; Mt 4:16. ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρια α α α ( falso testemunho, Mt 26:60; 26:59* ). ω ω ω ωρα ρα ρα ρα ( período do dia, hora, Mt 14:15; 24:36,50; Mc 6:35; 11:11; Lc 12:39,46; Ap 3:3; Mt 20:12; 26:40 ). ωφε ωφε ωφε ωφελεια λεια λεια λεια ( ajudar, auxiliar, beneficiar, ser de utilidade, Mt 16:26; Mc 7:11; 8:36; I Co 13:3; 14:6; Gl 5:2; Hb 4:2; Mt 27:24; Jo 12:9; Jo 6:63; Rm 2:25. Observe a declinação no singular da palavra η η η η χω χω χω χωρα ρα ρα ρα, o país, terra, distrito, onde o α α α α se conserva em todos os casos: SINGULAR Nominativo η η η η χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α O país Genitivo τη τη τη τη χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α ας ς ς ς do país Dativo τη τη τη τη χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α ao país Acusativo τη τη τη την ν ν ν χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α o país Nos substantivos em α α α α misto o Genitivo e o Dativo singular terminam em -η η η η e η η η η e não em -α α α ας ς ς ς ou α α α α , observe a declinação de δο δο δο δοξα ξα ξα ξα ( glória ): SINGULAR Nominativo η η η η δο δο δο δοξ ξ ξ ξα α α α A glória Genitivo τη τη τη τη δο δο δο δοξ ξ ξ ξη η η ης ς ς ς da glória
33 33 Dativo τη τη τη τη δο δο δο δοξ ξ ξ ξη η η η à glória Acusativo τη τη τη την ν ν ν δο δο δο δοξ ξ ξ ξα α α α a glória No plural contudo, as terminações são as mesmas: PLURAL Nominativo α α α αι ι ι ι χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αι Os países Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν χωρ χωρ χωρ χωρω ω ω ων ν ν ν do país Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αις ς ς ς aos países Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αι os países PLURAL Nominativo α α α αι ι ι ι δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αι As glórias Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν δοξ δοξ δοξ δοξω ω ω ων ν ν ν das glórias Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αις ς ς ς pelas glórias Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αι as glórias Vejamos agora os substantivos femininos da primeira declinação do Novo Testamento terminados em α α α α misto: α α α ακανθα κανθα κανθα κανθα ( planta espinhosa, espinhos, Mt 13:7,27,29 ). βασι βασι βασι βασιλισσα λισσα λισσα λισσα ( rainha, Mt 12:24; Lc 11:31; At 8:27; Ap 18:7* ). γα γα γα γαγγραινα γγραινα γγραινα γγραινα ( grangrena, câncer, II Tm 2:17* ). γα γα γα γαζα ζα ζα ζα ( tesouro, At 8:27* ). γε γε γε γεεννα εννα εννα εννα ( geena, Mt 5:22,29; 23:15; Mc 9:45,47; Tg 3:6 ). γλω γλω γλω γλωσσα σσα σσα σσα ( língua, Mc 7:33,35; Lc 16:24; I Co 14:9; Tg 1:26; Ap 16:10; At 2:11; Fp 2:11; Ap 5:9; At 19:6; I Co 12:10; 13:1,8; 14:vs ). δει δει δει δεινα να να να ( um certo homem, alguém, fulano, Mt 26:8* ). δε δε δε δεκα κα κα κα ( dez, Mt 20:24; Mc 10:41; Lc 17:12; Ap 12:3 ). δο δο δο δοξα ξα ξα ξα ( brilho, radiância, esplendor, Lc 9:31; At 22:11; I Co 15:40; glória, At 17:2; Rm 1:23; I Co 2:8; Fp 3:21; Cl 1:11; Hb 1:3; Tg 2:1; Ap 15:8; Rm 6:4; reflexo, I Co 11:7; magnificiência, Mt 4:8; 6:29; Ap 21:24,26; fama, honra, Jo 5:41,44; 8:54; 12:23; Rm 11:36; I Co 10:31; Fp 2:11; Ap 19:7; seres angelicais gloriosos, Jd 8; II Pe 2:10 ). ε ε ε εχιδνα χιδνα χιδνα χιδνα ( víbora, serpente, Mt 3:7; 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 28:3* ). ηνι ηνι ηνι ηνικα κα κα κα ( quando, na hora, no tempo quando, sempre que, II Co 3:15; toda vez que, II Co 3:16* ). θα θα θα θαλασσα λασσα λασσα λασσα ( mar, Mt 23:15; Mc 9:42; At 7:36; 10:6,32; II Co 11:26; Ap 8:8; Mt 4:18; 8:24; Jo 6:1 ). θυ θυ θυ θυελλα ελλα ελλα ελλα ( tempetade, vendaval, Hb 12:18* ). Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσολυµα λυµα λυµα λυµα ( Jerusalém, Mt 2:1,3; Mc 3:8; Lc 19:28; Jo 2:13; At 25:1; Gl 4:25; Hb 12:22; Ap 21:2 ). Κανα Κανα Κανα Κανα ( Caná, uma cidade da Galiléia, Jo 2:1,11; 4:46; 21:2* ). µα µα µα µαννα ννα ννα ννα ( maná, Jo 6:31,49; Hb 9:4; Ap 2:17* ). Μα Μα Μα Μαρθα ρθα ρθα ρθα ( Marta, Lc 10:38,40; Jo 11:1,5,19-21,24,30,39; 12:2* ). µεµβρα µεµβρα µεµβρα µεµβρανα να να να ( pergaminho, II Tm 4:13* ). µε µε µε µεριµνα ριµνα ριµνα ριµνα ( ansiedade, preocupação, cuidado, Mt 13:22; Mc 4:19;Lc 8:14; 21:34; II Co 11:28; I Pe 5:7* ). µνα µνα µνα µνα ( mina, uma unidade monetária, = 100 dracmas, Lc 19:13,16,18,20,24* ). πρυ πρυ πρυ πρυµνα µνα µνα µνα ( popa, Mc 4:38; At 27:29, 41* ). πτε πτε πτε πτερνα ρνα ρνα ρνα ( calcanhar, Jo 13:18* ). ρ ρ ρ ριζα ιζα ιζα ιζα ( raiz, Mt 3:10; 13:6; Mc 4:6; 11:20; Lc 3:9; Mt 13:21;Mc 4:17; Lc 8:13; Rm 11:16-18; I Tm 6:10; Hb 12:15; Rm 15:12; Ap 5:5; 22:16* ).
34 34 σµυ σµυ σµυ σµυρνα ρνα ρνα ρνα ( mirra, Mt 2:11; Jo 19:39* ). συροφοινι συροφοινι συροφοινι συροφοινικισσα κισσα κισσα κισσα ( siro-finícia, Mc 7:26* ). τρα τρα τρα τραπεζα πεζα πεζα πεζα ( mesa, Mc 7:28; Lc 22:21,30; I Co 10:21; Hb 9:2; banco, Mt 21:2; Jo 2:15; Lc 19:23; alimento, At 6:2; 16:34 ). ω ω ω ωσαννα σαννα σαννα σαννα ( hosana, palavra hebraica, Mt 21:9,15; Mc 11:9; Jo 12:13* ). ω ω ω ωτα τα τα τα ( ouvido, Mc 7:33; Lc 12:3; 22:50; At 7:57; I Co 2:9; Tg 5:4; I Pe 3:12; Mt 13:15; 11:15; Mc 8:18; Lc 9:44; At 7:51; Ap 2:7,11 ). Os substantivos femininos da primeira declinação que terminam em η η η η, são os seguintes: αγα αγα αγα αγαπη πη πη πη ( amor, I Co 13:13; Gl 5:22; Jo 15:10; 17:26; Rm 5:8; I Jo 4:8,16; Jo 5:42; II Co 8:7; Rm 13:10; I Co 8:1; 13:1-3; Jd 12; II Pe 2:13, versículo variante ). αγε αγε αγε αγελη λη λη λη ( vara de porcos, Mt 8:30-32 ). α α α αγιωσυ γιωσυ γιωσυ γιωσυνη νη νη νη ( santidade, retidão, Rm 1:4; II Co 7:1; I Ts 3:13* ). αγωγη αγωγη αγωγη αγωγη ( estilo de vida, conduta, comportamento, II Tm 3:10* ). αδελφη αδελφη αδελφη αδελφη ( irmã, Lc 10:39; Rm 16:1; II Jo 13 ). α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη ( vergonha, I Co 4:2; desgraça, baixeza, Fp 3:19; Hb 12:2; Ap 3:18; Lc 14:9; ação vergonhosa, Jd 13* ). ακοη ακοη ακοη ακοη ( audição, I Co 12:17; I Pe 2:8; Mt 13:14; Mc 7:35; At 17:20; Mt 4:24; 14:1; Jo 12:38; Gl 3:2,5; I Ts 2:13 ). αλο αλο αλο αλοη η η η ( aloés, Jo 19:39* ). αµοιβη αµοιβη αµοιβη αµοιβη ( [adequado ] retorno, recompensa, I Tm 5:4* ). αναβολη αναβολη αναβολη αναβολη ( adiamento, retardamento, At 25:17* ). ανα ανα ανα αναγκη γκη γκη γκη ( necessidade, Hb 7:12; compulsão, pressão, II Co 9:7; Lc 14:18; Hb 9:16,23; Lc 21:23; I Co 7:26 ). αναστροφη αναστροφη αναστροφη αναστροφη ( modo de vida, estilo de vida, conduta, comportamento, Gl 1:13; Tg 3:13; I Pe 2:12 ). ανατολη ανατολη ανατολη ανατολη ( saída de uma estrela, em sua saída, quando ela saiu, Mt 2:2; sair do sol, Mt 2:1; 8:11; Ap 7:2; 21:13; Lc 1:78 ). ανοχη ανοχη ανοχη ανοχη ( clemência, tolerância, paciência, Rm 2:4; 3:36* ). αξι αξι αξι αξινη νη νη νη ( machado, Mt 3:10; Lc 3:9; 13:7, versículo variante* ). απαρχη απαρχη απαρχη απαρχη ( primícias, Rm 11:16; 16:5; I Co 15:20; Ap 14:4; Rm 8:23 ). απα απα απα απατη τη τη τη ( engano, Cl 2:8; II Ts 2:10; Hb 3:13; Ef 4:22; Mt 13:22; Mc 4:19; prazer, agradável, II Pe 2:13; Mt 13:22; Mc 4:19, versículo variante; Hb 3:13* ). απειλη απειλη απειλη απειλη ( ameaça, At 4:17, versículo variante,29; 9:1; Ef 6:9* ). αποβολη αποβολη αποβολη αποβολη ( rejeição, Rm 11:15; perda, At 27:22* ). αποδοχη αποδοχη αποδοχη αποδοχη ( aceitação, aprovação, I Tm 1:15; 4:9* ). αποθη αποθη αποθη αποθηνη νη νη νη ( celeiro, Mt 3:12; Lc 12:18 ). αποστολη αποστολη αποστολη αποστολη ( apostalado, ofício de um apóstolo, At 1:25; Rm 1:5; I Co 9:2; Gl 2:8* ). αρετη αρετη αρετη αρετη ( excelência moral, virtude, Fp 4:8; II Pe 1:5; I Pe 2:9; II Pe 1:3* ). αρχη αρχη αρχη αρχη ( início, origem, Mt 19:4; 24:8; Mc 1:1; 13:8; Lc 1:2; Jo 1:1; 15:27; At 11:15; Hb 2:3; 3:14; 5:12; 6:1; Jo 8:25; Cl 1:18; Ap 3:14; At 10:11; líder, autoridade, Lc 12:11; 20:20; Tt 3:1; Rm 8:38; I Co 15:24; Cl 2:10,15; Jd 6 ). αστραπη αστραπη αστραπη αστραπη ( relâmpago, Mt 24:27; Ap 4:5; luz, raio, Lc 11:36 ). ασχηµοσυ ασχηµοσυ ασχηµοσυ ασχηµοσυνη νη νη νη ( ato indecente, vergonhoso, Rm 1:27; Ap 16:15* ). α α α αυγη υγη υγη υγη ( aurora, amanhecer, At 20:11* ).
35 35 α α α αυλη υλη υλη υλη ( pátio, Mc 14:54; Jo 18:15; aprisco, Jo 10:1,16; fazenda, Lc 11:21; átrio, Ap 11:2; palácio, Mt 26:3 ). α α α αφη φη φη φη ( ligamento, Ef 4:16; Cl 2:19* ). βελο βελο βελο βελονη νη νη νη ( agulha, Lc 18:25* ). βοη βοη βοη βοη ( grito, clamor, Tg 5:4* ). βολη βολη βολη βολη ( tiro, lançamento, Lc 22:41* ). βουλη βουλη βουλη βουλη ( plano, propósito, Lc 7:30; Ef 1:11; resolução, decisão, At 2:23; 5:38; 20:27; 27:12,42; Hb 6:17; motivo, I Co 4:5 ). βροντη βροντη βροντη βροντη ( trovão, Mc 3:17; Jo 12:29; Ap 6:1; 10:3 ). βροχη βροχη βροχη βροχη ( chuva, Mt 7:25,27* ). γαλη γαλη γαλη γαληνη νη νη νη ( calmaria, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* ). γενετη γενετη γενετη γενετη ( nascimento, Jo 9:1* ). γνω γνω γνω γνωµη µη µη µη ( propósito, intenção, mente, I Co 1:10; Ap 17:13; decisão, At 20:3; Ap 17:17; opinião, julgamento, I Co 7:25,40; II Co 8:10; At 4:18, versículo variante; conhecimento prévio, consentimento, Fm 14* ). γραφη γραφη γραφη γραφη ( escrito, Escritura Sagrada, Mt 21:42; Mc 14:49; Lc 24:27; Jo 20:9; At 8:32; I Co 15:3; Gl 3:8; II Pe 3:16; Lc 4:21; At 8:35; Tg 2:8 ). γυνη γυνη γυνη γυνη ( mulher, Mt 9:20; Lc 1:42; At 5:14; I Co 11; 14:34; Mt 15:28; Lc 22:57; Jo 2:4; esposa, Mt 5:28,31; Lc 1:5,13,18,24; I Co 7:2; Cl 3:18 ). δαπα δαπα δαπα δαπανη νη νη νη ( custo, gastos, Lc 14:28* ). δε δε δε δεσµη σµη σµη σµη ( fardo, molho, Mt 13:30* ). διαθη διαθη διαθη διαθηκη κη κη κη ( última vontade, testamento, Gl 3:15,17; Hb 9:16; aliança, Lc 22:20; I Co 11:25; II Co 3:6,14; Gl 4:24; Hb 8:8; 9:4,15; Lc 1:72; At 3:25; Rm 11:27; ordenança, decreto, At 7:8; Rm 9:4; Ef 2:12 ). διαστολη διαστολη διαστολη διαστολη ( diferença, distinção, Rm 3:22; 10:12; I Co 14:7* ). διαταγη διαταγη διαταγη διαταγη ( ordenança, direcionamento, Rm 13:2; At 7:53* ). διατροφη διατροφη διατροφη διατροφη ( alimento, sustento, I Tm 6:8* ). διδαχη διδαχη διδαχη διδαχη ( ensino, Mc 4:2; I Co 14:6; II Tm 4:2; Mt 16:12; Mc 1:27; Jo 7:6; Rm 16:17; Ap 2:14,24; Mt 7:28; Jo 7:28; Mc 11:18; Lc 4:32 ). δικαιοσυ δικαιοσυ δικαιοσυ δικαιοσυνη νη νη νη ( justiça, retidão, Mt 5:6; At 24:25; Rm 9:30; Fp 3:6; Tt 3:5; requerimento religioso, Mt 3:15; misericódia, Mt 6:1; II Co 9:9; justiça, At 17:31; Hb 11:33; Rm 1:17; 3:21,26; 5:17; Mt 5:10; Hb 5:13; I Pe 2:24; 3:14; I Jo 2:29; Ap 22:1 ). δι δι δι δικη κη κη κη ( penalidade, punição, II Ts 1:9; Jd 7; At 25:15, versículo variante; At 28:4* ). δικιµη δικιµη δικιµη δικιµη ( a qualidade de ser aprovado, daí, caráter, Rm 5:4; II Co 2:9; 9:13; Fp 2:22; teste, II Co 8:2; 13:3* ). δου δου δου δουλη λη λη λη ( escrava, serva, Lc 1:38,48; At 2:18* ). δοχη δοχη δοχη δοχη ( recepção, banquete, Lc 5:29; 14:13* ). δραχµη δραχµη δραχµη δραχµη ( dracma, moeda de prata grega, Lc 15:8* ). δυσµη δυσµη δυσµη δυσµη ( oeste, pôr do sol, Mt 8:11; Lc 13:29; Ap 21:13; Lc 12:54; Mt 24:27* ). εγκοπη εγκοπη εγκοπη εγκοπη ( impedimento, I Co 9:12* ). ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νη ( paz, Mt 10:34; Lc 11:21; At 9:31; 24:2; Rm 3:17; 14:19; I Co 14:33; Tg 3:18; Mc 5:34; Rm 1:7; I Co 1:3; 16:1; I Ts 1:1; Tg 2:16; Lc 2:14; Jo 16:33; Rm 5:1; Ef 6:15; Fp 4:7 ). εκβολη εκβολη εκβολη εκβολη ( descarregar, At 27:18* ). εκδοχη εκδοχη εκδοχη εκδοχη ( expectativa, Hb 10:27* ). εκκοπη εκκοπη εκκοπη εκκοπη ( cortado fora, impedimento, I Co 9:12* ). εκλογη εκλογη εκλογη εκλογη ( seleção, escolha, eleição, Rm 9:11; 11:5,28; I Ts 1:4; II Pe 1:10; At 19:15; Rm 11:7* ). εµπλοκη εµπλοκη εµπλοκη εµπλοκη ( penteado exibitivo, frisado, debrum, I Pe 3:3* ). εντολη εντολη εντολη εντολη ( mandamento, ordem, decreto, Mt 22:36,38,40; Mc 10:19; Jo 11:57; 13:34; Rm 13:9; I Co 7:19; Cl 4:10; I Tm 6:14; II Pe 2:21; lei, Lc 23:56; Hb 7:16 ).
36 36 εντροπη εντροπη εντροπη εντροπη ( vergonha, humilhação, I Co 6:5; 15:34* ). εξοχη εξοχη εξοχη εξοχη ( proeminência, At 25:23* ). ε ε ε εορτη ορτη ορτη ορτη ( festival, festa, Mt 26:5; Mc 14:2; Lc 2:41; 22:1; Jo 7:2,8,10,14; 13:1; Cl 2:16 ). επιβουλη επιβουλη επιβουλη επιβουλη ( conspiração, trama, At 9:24; 20:3,19; 23:30* ). επιγραφη επιγραφη επιγραφη επιγραφη ( escrever em, superscrição, Mt 22:20; Mc 12:16; 15:26; Lc 20:24; 23:38* ). επιλησµονη επιλησµονη επιλησµονη επιλησµονη ( esquecimento, negligêncaia, Tg 1:25* ). επισκοπη επισκοπη επισκοπη επισκοπη ( visitação, favorável, Lc 19:44; I Pe 2:12; supervisor, At 1:20; I Tm 3:1* ). επιστη επιστη επιστη επιστηµη µη µη µη ( compreensão, conhecimento, Fp 4:8, versículo variante* ). επιστολη επιστολη επιστολη επιστολη ( epistola, At 9:2; 23:25; Rm 16:22; I Co 5:9; II Co 3:1; 10:9; I Ts 5:27 ). επιστροφη επιστροφη επιστροφη επιστροφη ( conversão, ‘retorno’, At 15:3* ). επιταγη επιταγη επιταγη επιταγη ( ordem, comando, I Co 7:25; autoridade, Tt 2:15; Rm 16:26; I Tm 1:1; Tt 1:3; mandamento, I Co 7:6; II Co 8:8* ). επιτροπη επιτροπη επιτροπη επιτροπη ( permissão, pleno poder, At 26:12* ). ε ε ε ευφροσυ υφροσυ υφροσυ υφροσυνη νη νη νη ( alegria, regozijo, At 2:28; 14:17* ). ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( oração, Tg 5:15; voto, At 18:18; 21:23* ). ζυ ζυ ζυ ζυµη µη µη µη ( fermento, levedura, Mt 16:12; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9; Mt 16:6,11; Lc 12:1; I Co 5:6-8 ). ζωη ζωη ζωη ζωη ( vida, Lc 16:25; At 17:25; Rm 8:38; I Tm 4:8; Tg 4:14; Mt 25:46; Mc 10:17,30; Jo 1:4; 3:15; 5:26; 6:35; At 5:20; Rm 6:4; 8:2; Ef 4:18; Fp 2:16; I Tm 6:19; Tg 1:12; Ap 2:7; 13:8 ). η η η ηδονη δονη δονη δονη ( prazer, desfrute, Lc 8:14; Tt 3:3; Tg 4:1,3; II Pe 1:13* ). θε θε θε θερµη ρµη ρµη ρµη ( calor, At 28:2* ). θη θη θη θηκη κη κη κη ( bainha [ da espada ], Jo 18:11* ). ι ι ι ιερωσυ ερωσυ ερωσυ ερωσυνη νη νη νη ( ofício sacerdotal, sacerdócio, Hb 7:11,24* ). καταβολη καταβολη καταβολη καταβολη ( fundamento, início, fundação, Mt 25:34; Lc 11:50; Jo 17:24; Ef 1:4; Hb 11:11; Ap 17:8 ). καταδι καταδι καταδι καταδικη κη κη κη ( condenação, sentença condenatória, At 25:15* ). καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη ( reconciliação, Rm 5:11; 11:15; II Co 5:18* ). καταστολη καταστολη καταστολη καταστολη ( modo de vestir, conduta, I Tm 2:9* ). καταστροφη καταστροφη καταστροφη καταστροφη ( ruína, destruíção, II Tm 2:14; II Pe 2:6* ). κατατοµη κατατοµη κατατοµη κατατοµη ( mutilação, Fp 3:2* ). κεφαλη κεφαλη κεφαλη κεφαλη ( cabeça, Mt 5:36; 8:20; 27:29; Mc 6:24,27; 15:29; Lc 21:28; Jo 13:9; At 21:24; Rm 12:20; I Co 11:4,7,10; Ap 10:1; 17:3,7,9; 18:19; 19:12; I Co 11:3; Ef 1:22; 4:15; 5:23; Cl 1:18; 2:10; Mt 21:42; Mc 12:10; Lc 20:17; At 4:11; I Pe 2:7; capital ou cidade fronteiriça, At 16:12, versículo variante ). κλι κλι κλι κλινη νη νη νη ( cama, leito, Mc 4:21; 7:30; Lc 8:16; 17:34; Mc 7:4, versículo variante; Mt 9:2,6; Lc 5:18; Ap 2:22* ). κλοπη κλοπη κλοπη κλοπη ( roubo, furto, Mt 15:19; Mc 7:21* ). κοι κοι κοι κοιτη τη τη τη ( cama, Lc 11:7; Hb 13:4; Rm 13:13; 9:10* ). κο κο κο κοµη µη µη µη ( cabelo, I Co 11:15* ). κοπη κοπη κοπη κοπη ( derrota, matança, Hb 7:1* ). κραιπα κραιπα κραιπα κραιπαλη λη λη λη ( dissipação, libertinagem, vício, Lc 21:34* ). κραυγη κραυγη κραυγη κραυγη ( grito, gritaria, clamor, Mt 25:6; Lc 1:42; At 23:9; Ef 4:31; Hb 5:7; pranto, Ap 21:4* ). κριθη κριθη κριθη κριθη ( cevada, Ap 6:6* ). κρυ κρυ κρυ κρυπτη πτη πτη πτη ( lugar escuro e escondido, sótão, Lc 11:33* ). κρυφη κρυφη κρυφη κρυφη ( secretamente, em segredo, Ef 5:12* ). κω κω κω κωµη µη µη µη ( vila, aldeia, cidadezinha, Mt 9:35; Mc 6:36,56; 8:23,26; Lc 13:22;17:12; Jo 11:1,30 ). λη λη λη ληθη θη θη θη ( esquecimento, II Pe 1:9* ). λι λι λι λιµνη µνη µνη µνη ( lago, Lc 5:1; Ap 20:14; 21:8* ). λο λο λο λογχη γχη γχη γχη ( lança, Jo 19:34; Mt 27:49, versículo variante* ). λυ λυ λυ λυπη πη πη πη ( tristeza, dor, aflição, pesar, Lc 22:45; Jo 16:6,20-22; Rm 9:2; II Co 2:1,3,7; 7:10; 9:7; Fp 2:27; Hb 12:11; I Pe 2:19* ).
37 37 µα µα µα µαµµη µµη µµη µµη ( avó, II Tm 1:5* ). µα µα µα µαχη χη χη χη ( rixa, luta, contendas, disputas, II Co 7:5; II Tm 2:23; Tt 3:9; Tg 4:1* ). µεγαλωσυ µεγαλωσυ µεγαλωσυ µεγαλωσυνη νη νη νη ( majestade, Jd 25; Hb 1:3; 8:1* ). µε µε µε µεθη θη θη θη ( embriaguez, bebedeira, Lc 21:34; Rm 13:13; Gl 5:21* ). µετοχη µετοχη µετοχη µετοχη ( partilha, participação, II Co 6:14* ). µηλωπη µηλωπη µηλωπη µηλωπη ( pele de ovelha, Hb 11:37* ). µνη µνη µνη µνηµη µη µη µη ( lembrança, memória, II Pe 1:15* ). µοµφη µοµφη µοµφη µοµφη ( motivo de queixa, queixa, Cl 3:13* ). µονη µονη µονη µονη ( morada, moradia, permanecer, Jo 14:23; quarto, Jo 14:2* ). µορφη µορφη µορφη µορφη ( forma, aparência exterior, Mc 16:12; Fp 2:6* ). νεφε νεφε νεφε νεφελη λη λη λη ( nuvem, Mt 17:5; Mc 13:26; Lc 12:54; At 1:9; I Co 10:1; Jd 12; Ap 14:14-16 ). νι νι νι νικη κη κη κη ( vitória, I Jo 5:4* ). νοµη νοµη νοµη νοµη ( pasto, Jo 10:9; alastrar-se, II Tm 2:17* ). νυ νυ νυ νυµφη µφη µφη µφη ( noiva, Mt 25:1, versículo variante; Jo 3:29; Ap 18:23; 21:2,9; 22:17; nora, Mt 10:35; Lc 12:53* ). οδυ οδυ οδυ οδυνη νη νη νη ( dor, sofrimento, Rm 9:2; I Tm 6:10; Mt 24:8, versículo variante* ). οθο οθο οθο οθονη νη νη νη ( lençol, At 10:11; 11:5* ). ο ο ο οικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ( edifício, prédio, Mt 24:1; Mc 13:1; I Co 3:9; II Co 5:1; Ef 2:21; edificação, I Co 14:3,12; II Co 12:19; 13:10; Rm 15:2; Ef 4:12,16 ). ο ο ο οι ι ι ικουµε κουµε κουµε κουµενη νη νη νη ( habitado, terra habitada, Mt 24:14; Lc 4:5; 21:26; At 11:28; Rm 10:18; Hb 1:6; Ap 3:10; 16:14; mundo, no sentido de humanidade, Lc 2:1; At 17:31; 19:27; Ap 12:9; império romano, At 24:5; seus habitantes, 17:6; mundo por vir, Hb 2:5* ). ο ο ο οµι µι µι µιχλη χλη χλη χλη ( neblina, névoa, II Pe 2:17* ). οπη οπη οπη οπη ( abertura, buraco, Hb 11:38; Tg 3:11* ). οργη οργη οργη οργη ( ira, raiva, Mc 3:5; Jo 3:36; Rm 12:19; 13:4; Ef 4:31; I Tm 2:8; Hb 3:11; Tg 1:19; juízo, Lc 21:23; Rm 5:9; Ef 2:3; Cl 3:6; Ap 6:16; 14:10; punição, Rm 3:5 ). ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη ( impulso, inclinação, desejo, At 14:5; Tg 3:4* ). οσµη οσµη οσµη οσµη ( fragrância, odor, Jo 12:3; II Co 2:14,16; Ef 5:2; Fp 4:18* ). οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη ( débito, dívida, Mt 18:32; I Co 7:3; Rm 13:7* ). παιδι παιδι παιδι παιδισκη σκη σκη σκη ( empregada, serva, escrava, Mt 26:69; Mc 14:66,69; Lc 12:45; 22:56; Jo 18:17; At 12:13; 16:16,19, versículo variante; Gl 4:22,30* ). παραβολη παραβολη παραβολη παραβολη ( símbolo, tipo, figura, Hb 9:9; 11:19; parábola, ilustração, Mt 13:18; 21:45; Mc 4:2; 7:17; Lc 8:9; 13:6; 18:1 ). παραδιατριβη παραδιατριβη παραδιατριβη παραδιατριβη ( ocupação inútil, I Tm 6:5* ). παραθη παραθη παραθη παραθηνη νη νη νη ( depósito, propriedade confiada a outrem, I Tm 6:20; II Tm 1:12,14* ). παρακαταθη παρακαταθη παρακαταθη παρακαταθητη τη τη τη ( depósito, II Tm 6:20, versículo variante; II Tm 1:14* ). παρακοη παρακοη παρακοη παρακοη ( inidisposição para ouvir, desobediência, Rm 5:19; II Co 10:6; Hb 2:2* ). παραλλαγη παραλλαγη παραλλαγη παραλλαγη ( mudança, variação, Tg 1:17* ). παρασκευη παρασκευη παρασκευη παρασκευη ( preparação, dia da preparação, Mt 27:62; Mc 15:42; Lc 23:54; Jo 19:14,31,42* ). παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυνη νη νη νη ( loucura, insanidade, II Pe 2:16, versículo variante* ). περεµβολη περεµβολη περεµβολη περεµβολη ( um campo [fortificado], Hb 13:11,12, versículo variante, 13; Ap 20:9; barracas, acampamento, At 21:34,37; 22:24; 23:10,16,32; 28:16, versículo variante; exército, linha de batalha, Hb 11:34* ). πε πε πε πεδη δη δη δη ( cadeia, algema [ para os pés ], Mc 5:4; Lc 8:29* ). πεισµονη πεισµονη πεισµονη πεισµονη ( persuasão, Gl 5:8* ). πεντηκοστη πεντηκοστη πεντηκοστη πεντηκοστη ( pentecostes, quinquagésimo, a festa celebrada no quinquagésimo dia após a páscoa, At 2:1; 20:6; I Co 16:8* ). περιοχη περιοχη περιοχη περιοχη ( pode significar ou conteúdo ou passagem, ou porção, At 8:32 ).
38 38 περιτοµη περιτοµη περιτοµη περιτοµη ( Jo 7:22; At 7:8; Rm 3:11; I Co 7:19; Gl 5:11; Rm 2:29; Cl 2:11; At 10:45; Rm 3:30; Gl 2:7-9; Cl 3:11; Fp 3:3 ). πηγη πηγη πηγη πηγη ( fonte, olho d’água, Mc 5:29; Tg 3:11; II Pe 2:17; Ap 8:10; 14:7; 16:4; poço, Jo 4:6; simbólico, Jo 4:14; Ap 7:17; 21:6* ). πλα πλα πλα πλανη νη νη νη ( desvio do caminho da verdade, erro, engano, Mt 27:64; Rm 1:27; Ef 4:4; I Ts 2:3; II Ts 2:11; Tg 5:20; II Pe 2:18; 3:17; I Jo 4:6; Jd 11* ). πληγη πληγη πληγη πληγη ( golpe, açoite, Lc 12:48; At 16:23; II Co 11:23; ferida, At 16:33; Ap 13:12,14; praga, desgraça, Ap 9:18,20; 18:4,8; 22:18 ). πλησµονη πλησµονη πλησµονη πλησµονη ( gratificação, indulgência, Cl 2:23* ). πλοκη πλοκη πλοκη πλοκη ( enfeite, trança, I Pe 3:3, versículo variante* ). πνοη πνοη πνοη πνοη ( vento, At 2:2; respiração, 17:25* ). πο πο πο πορνη ρνη ρνη ρνη ( prostituta, meretriz, Mt 21:31; Lc 15:30; I Co 6:15; Hb 11:31; Tg 2:25; Ap 17:1,5,15; 19:2* ). προκοπη προκοπη προκοπη προκοπη ( progresso, avanço, Fp 1:12,25; I Tm 4:15* ). προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη ( acesso, meio de aproximação, Rm 5:2; Ef 2:18; 3:12* ). προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη ( oração, Mt 17:21; Mc 9:29; Lc 6:12; At 3:1; Rm 12:12; Fp 4:6; Ap 8:3; At 16:13,16 ). προσκοπη προσκοπη προσκοπη προσκοπη ( ocasião para ofender, II Co 6:3* ). πυγµη πυγµη πυγµη πυγµη ( punho, Mc 7:3* ). πυ πυ πυ πυλη λη λη λη ( porta, portão, Mt 16:18; Lc 7:12; At 3:10; 9:24; 12:10; 16:13; Hb 13:12; Mt 7:13; Lc 13:24, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρεδη εδη εδη εδη ( carruagem de quatro radas, Ap 18:13* ). ρ ρ ρ ριπη ιπη ιπη ιπη ( movimento rápido, piscar de olhos, I Co 15:52* ). ρ ρ ρ ροπη οπη οπη οπη ( movimento em direção para baixo, I Co 15:52, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρυµη υµη υµη υµη ( rua [ estreita ], viela, beco, Mt 6:2; Lc 14:21; At 9:11; 12:10* ). σαγη σαγη σαγη σαγηνη νη νη νη ( rede varredeira, Mt 13:47* ). σαργα σαργα σαργα σαργαγη γη γη γη ( cesta, cesto, II Co 11:33* ). σελη σελη σελη σεληνη νη νη νη ( lua, Mt 24:29; Mc 13:24; Lc 21:25; At 2:20; I Co 15:41; Ap 8:12 ). σιγη σιγη σιγη σιγη ( silêncio, At 21:40; Ap 8:1* ). σιωπη σιωπη σιωπη σιωπη ( silenciosamente, privadamente, Jo 11:28, versículo variante* ). σκα σκα σκα σκαφη φη φη φη ( barco [ pequeno ], bote, At 27:16,30,32* ). σκευη σκευη σκευη σκευη ( aparelhagem, equipamento [ de barcos ], At 27:19* ). σκηνη σκηνη σκηνη σκηνη ( tenda, tabernáculo, Mt 17:4; Mc 9:5; Lc 9:33; Hb 11:9; At 7:44; Hb 8:2,5; 9:11,21; 13:10; Ap 15:5; Hb 9:2,6,8; 9:3; At 7:43; habitação, Lc 16:9; At 15:16; Ap 13:6; 21:3* ). σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη ( pressa, velocidade, Mc 6:25; Lc 1:39; esforço, entusiasmo, diligência, zelo, Rm 12:8,11; II Co 7:11; 8:7; Hb 6:11; II Pe 1:5; Jd 3; devoção, II Co 7:12; 8:16* ). σταφυλη σταφυλη σταφυλη σταφυλη ( [ cacho de ] uvas, Mt 7:16; Lc 6:44; Ap 14:18* ). στε στε στε στελη λη λη λη ( teto, telhado, Mt 8:8; Mc 2:4; Lc 7:6* ). στιγµη στιγµη στιγµη στιγµη ( momento, instante, Lc 4:5* ). στολη στολη στολη στολη ( túnica, Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ). συκη συκη συκη συκη ( figueira, Mt 21:19-21; 24:32; Mc 11:13,20; Lc 13:6; Jo 1:48,50; Tg 3:12 ). συναγωγη συναγωγη συναγωγη συναγωγη ( sinagoga, Mt 4:23; 10:17; Mc 6:2; Lc 6:6; 21:12; Jo 18:20; At 17:1,10,17; 22:10; Tg 2:2; At 6:9; 9:2; Ap 2:9; 3:9; At 13:43 ). συνδροµη συνδροµη συνδροµη συνδροµη ( correndo juntos, formando tropel, At 21:30* ). συνοχη συνοχη συνοχη συνοχη ( angústia, aflição, Lc 21:25; II Co 2:4* ). συστροφη συστροφη συστροφη συστροφη ( reunião desodeira ou sediciosa, comoção, tumulto, At 19:40; 23:12* ). σφαγη σφαγη σφαγη σφαγη ( matadouro, matança, At 8:32; Rm 8:36; Tg 5:5* ). σχολη σχολη σχολη σχολη ( escola, At 19:9* ). σωφροσυ σωφροσυ σωφροσυ σωφροσυνη νη νη νη ( sensatez, juízo, At 26:25; auto-controle, bom juízo especificamente decência, castidade, I Tm 2:9,15* ). ταφη ταφη ταφη ταφη ( cemitério, lugar de sepultura, Mt 27:7* ).
39 39 τελευτη τελευτη τελευτη τελευτη ( fim, um eufemismo para morte, Mt 2:15* ). τε τε τε τεχνη χνη χνη χνη ( habilidade, ofício, At 17:29; 18:3; Ap 18:22 ). τιµη τιµη τιµη τιµη ( preço, valor, Mt 27:6,9; At 5:2; 7:16; 19:19; I Co 6:20; 7:23; honra, Jo 4:44; At 28:10; Rm 2:7,10; 12:10; 13:7; I Tm 6:1; II Tm 2:20; I Pe 3:7; Ap 4:9; 5:13; 21:26; privilégio, I Pe 2:7; respeitabilidade, I Ts 4:4; Hb 5:4; I Tm 5:17; Cl 2:23 ). τροπη τροπη τροπη τροπη ( variação, mudança, Tg 1:17* ). τροφη τροφη τροφη τροφη ( alimento, comida, Mt 3:4; Lc 12:23; Jo 4:8; At 9:19; Tg 2:15; Hb 5:12,14 ). τρυφη τρυφη τρυφη τρυφη ( indulgência, luxo, deleito, II Pe 2:13; luxo, esplendor, Lc 7:25* ). υ υ υ υλη λη λη λη ( madeira, Tg 3:5* ). υ υ υ υπακοη πακοη πακοη πακοη ( obediência, Rm 1:5; 6:16; 16:19,26; II Co 10:5; Hb 5:8; I Pe 1:2,22 ). υ υ υ υπερβολη περβολη περβολη περβολη ( excesso, quantidade ou caráter extraordinário, II Co 4:7; 12:7; Rm 7:13; II Co 1:8; Gl 1:13; I Co 12:31; II Co 4:17* ). υ υ υ υπεροχη περοχη περοχη περοχη ( superioridade, I Co 2:1; uma posição de autoridade, I Tm 2:2* ). υ υ υ υποµονη ποµονη ποµονη ποµονη ( paciência, perseverança, firmeza, fortaleza, Lc 21:19; Rm 2:7; 5:3; 8:25; II Co 12:12; II Ts 3:5; Tg 1:3; 5:11; Ap 2:2; 13:10; expectativa paciente, Ap 1:9 ). υ υ υ υποστολη ποστολη ποστολη ποστολη ( covardia, retraimento, Hb 10:39* ). υ υ υ υποταγη ποταγη ποταγη ποταγη ( sujeição, subordinação, submissão, obediência, II Co 9:13; Gl 2:5; I Tm 2:11; 3:4* ). φα φα φα φατνη τνη τνη τνη ( estábulo, manjedoura, Lc 2:7,12,16; 13:15* ). φη φη φη φηµη µη µη µη ( notícia, rumor, Mt 9:26; Lc 4:14* ). φια φια φια φιαλη λη λη λη ( copo, taça usada para oferendas, Ap 5:8; 16:1-4,8,10,12,17 ). φυγη φυγη φυγη φυγη ( fuga, Mt 24:20; Mc 13:18, versículo variante* ). φυλη φυλη φυλη φυλη ( tribo, Lc 2:36; 22:30; Fp 3:5; Hb 7:13; Tg 1:1; Ap 7:4-8; nação, povo, Mt 24:30; Ap 5:9; 11:9; 14:6 ). φωνη φωνη φωνη φωνη ( som, Mt 2:18; Lc 1:44; Jo 3:8; I Co 14:7; Ap 4:5; 6:1; 8:13; 9:9; 10:7; 19:6; voz, Mt 19:37; Jo 5:25,28; At 7:57; 12:14; Hb 3:7,15; Ap 5:2; tom, Gl 4:20; clamar, Mc 15:37; Lc 23:23; At 12:22; 13:27; 19:34; II Pe 1:17; Mt 3:17; Mc 1:11; Jo 12:28; At 7:31; 22:7,9; Ap 14:13; 19:5 ). χολη χολη χολη χολη ( fel, bílis, uma substância amarga, Mt 27:34; At 8:23* ). χρη χρη χρη χρη ( é necessário, deve-se, Tg 3:10* ). ψυχη ψυχη ψυχη ψυχη ( alma, Lc 12:20; At 2:27; Ap 6:9; Mt 2:20; 20:28; Mc 10:45; Lc 12:22; Jo 10:11; At 15:26; Fp 2:30; I Jo 3:16; Ap 12:11; Mc 14:34; Lc 1:46; 12:19; Jo 12:27; I Ts 2:8; Hb 12:3; Ap 18:14; Ef 6:6; Cl 3:23; Fp 1:27; Mt 10:28, 39; 11:29; 16:25; Mc 8:35-37; II Co 12:15; Hb 6:19; Tg 1:21; I Pe 1:9; 2:11; Mt 26:38; Mc 10:45; Jo 10:24; II Co 1:23; Ap 18:14; At 2:41; 43; 3:23; 27:37; Rm 2:9; I Co 15:45; I Pe 3:20; Ap 16:3 ). ωδη ωδη ωδη ωδη ( cântico, ode, Ef 5:19; Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3* ). Vejamos a declinação de αρχη αρχη αρχη αρχη ( princípio ): SINGULAR Nominativo η η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η η O princípio Genitivo τ τ τ τη η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η ης ς ς ς do princípio Dativo τ τ τ τη η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η η ao princípio Acusativo τ τ τ τη η η ην ν ν ν αρχ αρχ αρχ αρχη η η ην ν ν ν o princípio PLURAL Nominativo αι αι αι αι αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αι Os princípios
40 40 Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν αρχ αρχ αρχ αρχω ω ω ων ν ν ν dos princípios Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αις ς ς ς aos princípios Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αι os princípios c. dos substantivos masculinos que terminam em α α α ας ς ς ς e η η η ης ς ς ς, encontramos os seguintes no Novo Testamento: αγελη αγελη αγελη αγελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ordinário, insignificante, inferior, não nobre do nascimento, I Co 1:28* ). α α α αδη δη δη δης ς ς ς ( Hades, mundo dos mortos, inferno, Lc 16:23; Ap 20:13; Mt 11:23; 16:18; Lc 10:15; At 2:27,31; I Co 15:15; Ap 1:18; 6:8* ). αδικοκρι αδικοκρι αδικοκρι αδικοκριτη τη τη της ς ς ς ( juiz injusto, Tt 1:9, versículo variante* ). α α α αισχροκερδη ισχροκερδη ισχροκερδη ισχροκερδης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ambicioso, avarento, I Tm 3:8, 3, versículo variante; Tt 1:7* ). ακλινη ακλινη ακλινη ακλινης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem vacilação, com firmeza, Hb 10:23* ). ακρατη ακρατη ακρατη ακρατης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem auto-controle, dissoluto, II Tm 3:3* ). ακριβη ακριβη ακριβη ακριβης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( exato, preciso, At 26:5* ). ακροατη ακροατη ακροατη ακροατης ς ς ς ( um ouvinte, alguém que ouve, presta atenção, Rm 2:13; Tg 1:22,23,25* ). αληθη αληθη αληθη αληθης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( verdadeiro, Jo 19:35; Fp 4:8; II Pe 2:22; confiável, Jo 5:31; Tt 1:13; sincero, Mt 22:16; Jo 3:33; II Co 6:8; At 12:9; I Pe 5:12 ). αλλογενη αλλογενη αλλογενη αλλογενης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( estrangeiro, Lc 17:18* ). αλυσιτελη αλυσιτελη αλυσιτελη αλυσιτελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem proveito, que não dá nenhuma vantagem, tristemente, Hb 13:17* ). αµαθη αµαθη αµαθη αµαθης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ignorante, II Pe 3:16* ). ανωφελη ανωφελη ανωφελη ανωφελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( inútil, inutilidade, Hb 7:8; Tt 3:9* ). απειθη απειθη απειθη απειθης ς ς ς ( desobediente, At 26:19; Rm 1:30; Tt 1:16 ). αποστα αποστα αποστα αποστατη τη τη της ς ς ς ( desertor, apóstata, Tg 2:11, versículo variante* ). αρχιλη αρχιλη αρχιλη αρχιληστη στη στη στης ς ς ς ( chefe do bando, Jo 18:40, versículo variante* ). αρχιτελω αρχιτελω αρχιτελω αρχιτελωνη νη νη νης ς ς ς ( principal coletor de impostos, Lc 19:2* ). ασεβη ασεβη ασεβη ασεβης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ímpio, II Pe 3:7; Jd 15; Rm 5:6; I Tm 1:9; I Pe 4:18 ). ασθενη ασθενη ασθενη ασθενης ς ς ς ( fraco, doente, Lc 10:9; At 4:9; I Co 11:30; Mc 14:38; I Pe 3:7; inexpressivo, II Co 10:10; Rm 5:6; I Co 1:25,27; 4:10; 9:22; Hb 7:18 ). ασφαλη ασφαλη ασφαλη ασφαλης ς ς ς ( certo, seguro, firme, Fp 3:1; Hb 6:19; definido, At 25:26; certeza, a verdade, At 21:34; 22:30* ). α α α αυθα υθα υθα υθαδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( orgulhoso, arrogante, presunçoso, Tt 1:7; II Pe 2:10* ). α α α αυτα υτα υτα υταρκη ρκη ρκη ρκης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( contente, auto-suficiente, Fp 4:11* ). α α α αυτο υτο υτο υτοπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( testemunha visual, Lc 1:2 ). αφανη αφανη αφανη αφανης ς ς ς ( invisível, oculto, Hb 4:13* ). αψευδη αψευδη αψευδη αψευδης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( livre de todo engano, confiável, Tt 1:2* ). βασανιστη βασανιστη βασανιστη βασανιστης ς ς ς ( torturador, carcereiro, verdugo, Mt 18:34* ). βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς ( um homem violento, impetuoso, Mt 11:12* ). γη γη γη γης ς ς ς ( terra, Mt 5:18; 10:29; 13:5,8,23; Mc 8:6; Lc 6:49; 13:7; Jo 12:24; Cl 1:16; Hb 6:7; II Pe 3:13; Mc 4:1; 6:47; Jo 6:21; At 27:39,43; Mt 2:6; Mc 15:33; At 7:3,6,36; Lc 21:35; At 1:8; Mc 5:13; Lc 18:8; Rm 9:28; Ap 14:3 ). γνω γνω γνω γνωστη στη στη στης ς ς ς ( conhecedor, perito, alguém acostumado [ com algo ou alguém ], At 26:3* ). γογγυστη γογγυστη γογγυστη γογγυστης ς ς ς ( murmurador, queixoso, Jd 16* ). δαιµονιω δαιµονιω δαιµονιω δαιµονιωδη δη δη δης ς ς ς ( demoníaco, diabólico, Tg 3:15* ). δαν δαν δαν δαν[ε ε ε ε]ιστη ιστη ιστη ιστης ς ς ς ( prestamita, alguém que empresta dinheiro, Lc 7:41* ). δεσµω δεσµω δεσµω δεσµωτη τη τη της ς ς ς ( prisioneiro, At 27:1,42* ).
41 41 δεσπο δεσπο δεσπο δεσποτη τη τη της ς ς ς ( senhor, dono, I Tm 6:1; II Tm 2:21; I Pe 2:18; Lc 2:29; Ap 6:10; Jd 4 ). διαυγη διαυγη διαυγη διαυγης ς ς ς ( transparente, Ap 21:21, versículo variante* ). διαφανη διαφανη διαφανη διαφανης ς ς ς ( transparente, diáfano, Ap 21:21, versículo variante* ). διερµηνευτη διερµηνευτη διερµηνευτη διερµηνευτης ς ς ς ( intérprete, I Co 14:28* ). διετη διετη διετη διετης ς ς ς ( dois anos de idade, Mt 2:16* ). διηνεκη διηνεκη διηνεκη διηνεκης ς ς ς ( contínuo, para sempre, Hb 7:3; 10:14; por todo tempo, Hb 10:1,12* ). δικαστη δικαστη δικαστη δικαστης ς ς ς ( juiz, At 7:27,35; Lc 12:14, versículo variante* ). διοπετη διοπετη διοπετη διοπετης ς ς ς ( caído do céu, At 19:35* ). διω διω διω διωκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( perseguidor, I Tm 1:13* ). δο δο δο δοτη τη τη της ς ς ς ( doador, II Co 9:7* ). δυνα δυνα δυνα δυναστη στη στη στης ς ς ς ( líder, soberano, Lc 1:52; I Tm 6:15; At 8:27* ). εγκρατη εγκρατη εγκρατη εγκρατης ς ς ς ( em pleno controle de si mesmo, disciplinado, Tt 1:8* ). εθνα εθνα εθνα εθναρχη ρχη ρχη ρχης ς ς ς ( etnarca,isto é, cabeça de um grupo ou minoria étnica, II Co 11:32* ). ε ε ε ειλικρινη ιλικρινη ιλικρινη ιλικρινης ς ς ς ( puro, sincero, honesto, Fp 1:10; II Co 1:12; 2:17* ). εκτενη εκτενη εκτενη εκτενης ς ς ς ( fervente, intensa, At 12:5, versículo variante; constante, I Pe 4:8* ). εµπαι εµπαι εµπαι εµπαικτη κτη κτη κτης ς ς ς ( zombar, escarnecedor, II Pe 3:3; Jd 18* ). εµφανη εµφανη εµφανη εµφανης ς ς ς ( visível, At 10:40; fui manifestado, Rm 10:20* ). εναργη εναργη εναργη εναργης ς ς ς ( claro, evidente, visível, Hb 4:12, versículo variante* ). ενεργη ενεργη ενεργη ενεργης ς ς ς ( efetivo, ativo, poderoso, Fm 6; Hb 4:12; uma porta para serviço efetivo, I Co 16:9* ). εξαυτη εξαυτη εξαυτη εξαυτης ς ς ς ( imediatamente, logo após, de uma vez, Mc 6:25; At 10:33; 21:32; Fp 2:23 ). εξορκι εξορκι εξορκι εξορκιστη στη στη στης ς ς ς ( exorcista, At 19:13* ). επιεικη επιεικη επιεικη επιεικης ς ς ς ( gentil, amável, tolerante, I Tm 3:3; Tt 3:2; Tg 3:17; I Pe 2:18; Fp 4:5* ). επιθυµητη επιθυµητη επιθυµητη επιθυµητης ς ς ς ( desejoso do mal, I Co 10:6* ). επιστα επιστα επιστα επιστατη τη τη της ς ς ς ( mestre, Lc 5:5; 8:24,45; 9:33,49; 17:13* ). επισφαλη επισφαλη επισφαλη επισφαλης ς ς ς ( inseguro, perigoso, At 27:9* ). επιφανη επιφανη επιφανη επιφανης ς ς ς ( esplêndido, glorioso, At 2:20* ). επο επο επο εποπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( testemunha ocular, II Pe 1:16* ). εργα εργα εργα εργατη τη τη της ς ς ς ( trabalhador, Mt 9:37; 20:1,8; At 19:25; I Tm 5:18; Tg 5:4; II Co 11:13; Fp 3:2; II Tm 2:15; agente, Lc 13:27 ). ε ε ε ερµηνευτη ρµηνευτη ρµηνευτη ρµηνευτης ς ς ς ( intréprete, I Co 14:28, versículo variante* ). ε ε ε ευαγγελιστη υαγγελιστη υαγγελιστη υαγγελιστης ς ς ς ( evangelista, At 21:8; Ef 4:11; II Tm 4:5* ). ε ε ε ευγενη υγενη υγενη υγενης ς ς ς ( bem nascido, de boa família, I Co 1:26; nobre, Lc 19:12; At 17:11* ). ε ε ε ευεργε υεργε υεργε υεργετη τη τη της ς ς ς ( benfeitor, Lc 22:25* ). ε ε ε ευλαβη υλαβη υλαβη υλαβης ς ς ς ( devoto, temente a Deus, Lc 2:25; At 2:5; 8:2; 22:12* ). ε ε ε ευπειθη υπειθη υπειθη υπειθης ς ς ς ( obediente, Tg 3:17* ). ε ε ε ευσεβη υσεβη υσεβη υσεβης ς ς ς ( devoto, piedoso, reverente, At 10:2,7; II Pe 2:9* ). εφευρετη εφευρετη εφευρετη εφευρετης ς ς ς ( pessoa que trama ou planeja, Rm 1:30* ). ζηλωτη ζηλωτη ζηλωτη ζηλωτης ς ς ς ( zelote, aderente entusiasta, alguém que é zeloso, At 22:3; I Co 14:12; Tt 2:14; I Pe 3:13; Lc 6:15; At 1:13 ). η η η ηµιθανη µιθανη µιθανη µιθανης ς ς ς ( meio morto, moribundo, Lc 10:30* ). θειο θειο θειο θειοτη τη τη της ς ς ς ( divindade, natureza divina, Rm 1:20* ). θειω θειω θειω θειωδη δη δη δης ς ς ς ( sulfuroso, de enxofre, Ap 9:17* ). θεοσεβη θεοσεβη θεοσεβη θεοσεβης ς ς ς ( temente a Deus, devoto, Jo 9:31* ). θεοστυγη θεοστυγη θεοστυγη θεοστυγης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( odiador de Deus, talvez esquecendo-se de Deus, Rm 1:30* ). θεριστη θεριστη θεριστη θεριστης ς ς ς ( ceifeiro, colhedor, Mt 13:30,39* ). ιδιω ιδιω ιδιω ιδιωτη τη τη της ς ς ς ( amador, leigo, At 4:13; inábil na fala, II Co 11:6; I Co 14:16,23* ). ι ι ι ιεροπρεπη εροπρεπη εροπρεπη εροπρεπης ς ς ς ( digno de reverência, santo, Tt 2:3* ). ι ι ι ιεροσολυµι εροσολυµι εροσολυµι εροσολυµιτη τη τη της ς ς ς ( ierosolomita, habitante de Jerusalém, Mc 1:5; Jo 7:25* ).
42 42 Ιορδα Ιορδα Ιορδα Ιορδανη νη νη νης ς ς ς ( jordão, Mt 3:5; Mc 10:1; Lc 4:1; Jo 3:36; 10:40 ). Ισραηλι Ισραηλι Ισραηλι Ισραηλιτη τη τη της ς ς ς ( israelita, Jo 1:47; Rm 11:1; II Co 11:22; At 2:22; 5:35; 21:28 ). καθεξη καθεξη καθεξη καθεξης ς ς ς ( em ordem, um depois do outro, Lc 1:3; At 3:24; 11:4; 18:23; depois disso, Lc 8:1* ). καθηγητη καθηγητη καθηγητη καθηγητης ς ς ς ( mestre, Mt 23:10* ). καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητης ς ς ς ( desprezador, At 13:41* ). κε κε κε κερµατιστη ρµατιστη ρµατιστη ρµατιστης ς ς ς ( cambista, Jo 2:14* ). κλε κλε κλε κλεπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( ladrão, Mt 6:19; Jo 10:1,8,10; I Co 6:10; I Pe 4:15; Ap 3:3 ). κοδρα κοδρα κοδρα κοδραντη ντη ντη ντης ς ς ς ( quadrante, a menor moeda romana, Mt 5:26; Mc 12:42; Lc 12:59, versículo variante* ). κριτη κριτη κριτη κριτης ς ς ς ( juiz, Mt 5:25; 12:27; Lc 18:2,6; At 10:42; 24:10; II Tm 4:8; Hb 12:23; Tg 2:4; 4:11; At 13:20 ). κτι κτι κτι κτιστη στη στη στης ς ς ς ( criador, I Pe 4:19* ). λη λη λη ληστη στη στη στης ς ς ς ( ladrão, bandoleiro, Mt 27:38; Mc 11:17; 15:27; Lc 10:30,36; Jo 10:1,8; II Co 11:26; revolucionário, Jo 18:40; Mt 26:55; Mc 14:48; Lc 22:52 ). λυτρωτη λυτρωτη λυτρωτη λυτρωτης ς ς ς ( redentor, At 7:35* ). µαθητη µαθητη µαθητη µαθητης ς ς ς ( aluno, discípulo, Mt 10:24; Lc 6:40; Mt 10:1; 22:16; Mc 2:18; 5:31; Lc 6:17; 8:9; Jo 1:35,37; 6:66; At 9:1; At 6:1,7; 13:52 ). µεριστη µεριστη µεριστη µεριστης ς ς ς ( arbitrador, repartidor, Lc 12:14* ). µεσι µεσι µεσι µεσιτη τη τη της ς ς ς ( mediador, arbitrador, Gl 3:19; I Tm 2:5; Hb 8:6; 9:15; 12:24* ). µετρητη µετρητη µετρητη µετρητης ς ς ς ( medida líquida, de cerca de 40 litros, Jo 2:6* ). µιµητη µιµητη µιµητη µιµητης ς ς ς ( imitador, I Co 4:16; 11:1; Ef 5:1; I Ts 1:6; 2:14; Hb 6:12; I Pe 3:13, versículo variante* ). µονογενη µονογενη µονογενη µονογενης ς ς ς ( unigênito, Lc 7:12; 8:42; 9:38; Jo 1:14,18; 3:16,18; Hb 11:17; I Jo 4:9* ). ναυ ναυ ναυ ναυτη τη τη της ς ς ς ( marinheiro, At 27:27,30; Ap 18:17* ). νοµοθε νοµοθε νοµοθε νοµοθετη τη τη της ς ς ς ( legislador, Tg 4:12* ). ξε ξε ξε ξεστη στη στη στης ς ς ς ( jarro, cântaro, Mc 7:4,8, versículo variante* ). ο ο ο οικε ικε ικε ικετη τη τη της ς ς ς ( escravo do lar, empregado doméstico, Lc 16:13; At 10:7; Rm 14:4; I Pe 2:18* ). ο ο ο οικοδεσπο ικοδεσπο ικοδεσπο ικοδεσποτη τη τη της ς ς ς ( mestre, chefe, proprietário da casa, Mt 10:25; 13:52; 20:1; 21;33; 24:43; Mc 14:14; Lc 13:25; 22:11 ). ο ο ο οινοπο ινοπο ινοπο ινοποτη τη τη της ς ς ς ( bebedor de vinho, bêbado, Mt 11:19; Lc 7:34* ). ολοθρευτη ολοθρευτη ολοθρευτη ολοθρευτης ς ς ς ( destruidor, I Co 10:10* ). ο ο ο ολοτελη λοτελη λοτελη λοτελης ς ς ς ( completo, totalmente, I Ts 5:23* ). ο ο ο οµοιοπαθη µοιοπαθη µοιοπαθη µοιοπαθης ς ς ς ( com a mesma natureza, sujeito ás mesma condições, At 14:15; Tg 5:17* ). οφειλε οφειλε οφειλε οφειλετη τη τη της ς ς ς ( devedor, Mt 18:24; Rm 1:14; 8:12; 15:27; Gl 5:3; Mt 6:12; pecador, Lc 13:4* ). παιδευτη παιδευτη παιδευτη παιδευτης ς ς ς ( instrutor, professor, Rm 2:20; alguém que disciplina, Hb 12:9* ). παντελη παντελη παντελη παντελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( completo, perfeito, absoluto, Hb 7:25; Lc 13:11* ). παραβα παραβα παραβα παραβατη τη τη της ς ς ς ( transgressor, Rm 2:25,27; Gl 2:18; Tg 2:9,11* ). περικρατη περικρατη περικρατη περικρατης ς ς ς ( tendo poder, estar no comando, ter o barco sobre controle, At 27:16* ). πετρω πετρω πετρω πετρωδη δη δη δης ς ς ς ( rochoso, Mt 13:5,20; Mc 4:5,16* ). πλανη πλανη πλανη πλανητη τη τη της ς ς ς ( errante, estrela errante, Jd 13* ). πλεονε πλεονε πλεονε πλεονεκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( avarento, ambicioso, pessoa cobiçosa, I Co 5:10; 6:10; Ef 5:5* ). πλη πλη πλη πληκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( pessao colérica, irritadiça, afeita a brigas, I Tm 3:3; Tt 1:7* ). πλη πλη πλη πληρη ρη ρη ρης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( cheio, pleno, Mt 15:37; Mc 8:19; Lc 4:1; 5:12; Jo 1:14; At 7:55; 9:36; 11:24; 13:10; completo, cheio, II Jo 8; amadurecido, Mc 4:28 ). ποδη ποδη ποδη ποδηρη ρη ρη ρης ς ς ς ( alcançando os pés, roupão chegando até os pés, Ap 1:13* ). πολιτα πολιτα πολιτα πολιταρχη ρχη ρχη ρχης ς ς ς ( magistrado cívico, politarca, cinco ou seis dos quais formavam o concílio da cidade em Tessalônica, At 17:6,8* ). πολι πολι πολι πολιτη τη τη της ς ς ς ( cidadão, Lc 15:15; At 21:39; concidadão, Lc 19:14; Hb 8:11* ). πολυτελη πολυτελη πολυτελη πολυτελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( [ muito ] caro, custoso, Mc 14:3; I Tm 2:9; I Pe 3:4* ). πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυτη τη τη της ς ς ς ( ancião, velho, Lc 1:18; Tg 2:2; Fm 9* ). πρηνη πρηνη πρηνη πρηνης ς ς ς ( cair de cabeça, precipitar-se, At 1:18* ).
43 43 προδο προδο προδο προδοτη τη τη της ς ς ς ( traidor, Lc 6:16; At 7:52; II Tm 3:4* ). προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( insensato, imprudente, At 19:36; II Tm 3:4* ). προσαι προσαι προσαι προσαιτη τη τη της ς ς ς ( mendigo, Mc 10:46; Jo 9:8* ). προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητης ς ς ς ( adorador, Jo 4:23* ). προσφιλη προσφιλη προσφιλη προσφιλης ς ς ς ( agradável, amável, Fp 4:8* ). προσωπολη προσωπολη προσωπολη προσωποληµπτη µπτη µπτη µπτης ς ς ς ( alguém que mostra parcialidade, At 10:34* ). προφη προφη προφη προφητη τη τη της ς ς ς ( profeta, Mt 2:17,23; Mc 1:2; 6:15; Lc 13:28; 24:44; Jo 1:23; At 2:16; 7:48; Rm 13:28; 24:44; Jo 1:23; At 2:16; 7:48; Rm 1:2; 3:21; Hb 11:32; I Pe 1:10; II Pe 2:16 ). πρωτοστα πρωτοστα πρωτοστα πρωτοστατη τη τη της ς ς ς ( líder, cabeça, At 24:5* ). σαλπιτη σαλπιτη σαλπιτη σαλπιτης ς ς ς ( quem toca a trombeta, Ap 18:22* ). στρατω στρατω στρατω στρατωτη τη τη της ς ς ς ( soldado, Mt 8:9; 27:27; 28:12; Mc 15:16; Lc 7:8; Jo 19:2; At 10:7; II Tm 2:3 ). συγγενη συγγενη συγγενη συγγενης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( relativo, afim, parente, Mc 6:4; Lc 1:36, versículo variante,58; 2:44; 14:12; 21:16; Jo 18:26; At 10:24; concidadão, compatriota, Rm 9:3; 16:7,11,21* ). συζητητη συζητητη συζητητη συζητητης ς ς ς ( disputante, debatedor, I Co 1:20* ). συµµαθητη συµµαθητη συµµαθητη συµµαθητης ς ς ς ( condiscípulo, Jo 11:16* ). συµµιµητη συµµιµητη συµµιµητη συµµιµητης ς ς ς ( co-imitador, Fp 3:17* ). συµπολι συµπολι συµπολι συµπολιτη τη τη της ς ς ς ( concidadão, Ef 2:19* ). συµφυλε συµφυλε συµφυλε συµφυλετη τη τη της ς ς ς ( compatriota, I Ts 2:14* ). συντεχνι συντεχνι συντεχνι συντεχνιτη τη τη της ς ς ς ( alguém que segue a mesma profissão, At 19:25, versículo variante* ). συστασισαστη συστασισαστη συστασισαστη συστασισαστης ς ς ς ( companheiro de insurreição, Mc 15:7, versículo variante* ). συστρατιω συστρατιω συστρατιω συστρατιωτη τη τη της ς ς ς ( co-soldado, Fp 2:25; Fm 2* ). τελειωτη τελειωτη τελειωτη τελειωτης ς ς ς ( aperfeiçoador, consumador, Hb 12:2* ). τελω τελω τελω τελωνη νη νη νης ς ς ς ( coletor de impostos, Mt 5:46; 10:3; 21:31; Mc 2:15; Lc 3:21; 5:27; 7:29,34; 18:10,13 ). τεχνι τεχνι τεχνι τεχνιτη τη τη της ς ς ς ( artesão, arquiteto, trabalhador, At 19:24,25, versículo variante, 38; Hb 11:10; Ap 18:22* ). τολµητη τολµητη τολµητη τολµητης ς ς ς ( corajoso, audacioso, II Pe 2:10* ). τραπεζι τραπεζι τραπεζι τραπεζιτη τη τη της ς ς ς ( cambista, banqueiro, Mt 25:27* ). υ υ υ υβριστη βριστη βριστη βριστης ς ς ς ( violento, insolente, Rm 1:30; I Tm 1:13* ). υ υ υ υπηρε πηρε πηρε πηρετη τη τη της ς ς ς ( servo, auxiliar, assistente, Mt 5:25; Mc 14:54,63; Lc 4:20; Jo 7:32,45; 18:18,36; At 13:5; 26:16; I Co 4:1 ). υ υ υ υποκριτη ποκριτη ποκριτη ποκριτης ς ς ς ( hipócrita, dissimulador, fingido, Mt 6:2,5,16; 7:5; 23:13-15; Mc 7:6; Lc 6:42; 12:56; 13:15 ). φαιλο φαιλο φαιλο φαιλονη νη νη νης ς ς ς ( capa, manto, II Tm 4:13* ). χα χα χα χαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς ( uma folha de papel, papiro, II Jo 12* ). ψευδη ψευδη ψευδη ψευδης ς ς ς ( falso, mentiroso, At 6:13; Ap 2:2; 21:8* ). Ψευδοπροφη Ψευδοπροφη Ψευδοπροφη Ψευδοπροφητη τη τη της ς ς ς ( falso profeta, Mt 7:15; Mc 13:22; At 13:6; I Jo 4:1; Ap 16:3 ). ψε ψε ψε ψευτη υτη υτη υτης ς ς ς ( mentiroso, Jo 8:44, 55; Rm 3:4; I Tm 1:10; Tt 1:9, versículo variante, 12; I Jo 1:10; 2:4,22; 4:20; 5:10* ). βορρα βορρα βορρα βορρας ς ς ς ( norte, Ap 21:13; Lc 13:29* ). µε µε µε µεγα γα γα γας ς ς ς ( grande, Mc 4:32; 5:11; 16:4; Lc 14:16; 22:12; II Tm 2:20 ). νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς ( jovem, At 7:58; 20:9; 23:17,18, versículo variante,22, versículo varianteu* ).
44 44 vejamos as declinações de νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς ( jovem ) e απειθη απειθη απειθη απειθης ς ς ς ( desobediente ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς O jovem Genitivo τ τ τ του ου ου ου νεανι νεανι νεανι νεανιου ου ου ου do jovem Dativo τ τ τ τω ω ω ω νεανι νεανι νεανι νεανια α α α pelo jovem Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν νεαν νεαν νεαν νεανι ι ι ιν ν ν ν o jovem PLURAL Nominativo οι οι οι οι νεανι νεανι νεανι νεανιαι αι αι αι Os jovens Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν νεανι νεανι νεανι νεανιω ω ω ων ν ν ν dos jovens Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς νεανι νεανι νεανι νεανιαι αι αι αις ς ς ς pelos jovens Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς os jovens SINGULAR Nominativo ο ο ο ο απειθ απειθ απειθ απειθη η η ης ς ς ς O desobediente Genitivo τ τ τ του ου ου ου απει απει απει απειθ θ θ θου ου ου ου do desobediente Dativo τ τ τ τω ω ω ω απειθι απειθι απειθι απειθιη η η η pelo desobediente Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν απει απει απει απειθ θ θ θην ην ην ην o desobediente PLURAL Nominativo οι οι οι οι απει απει απει απειθ θ θ θαι αι αι αι Os desobedientes Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν απειθ απειθ απειθ απειθω ω ω ων ν ν ν dos desobedientes Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς απει απει απει απειθ θ θ θαι αι αι αις ς ς ς pelos desobedientes Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς απει απει απει απειθ θ θ θα α α ας ς ς ς os desobedientes 2. As palavras da segunda declinação compreedem os substantivos ( dos três gêneros ) terminados em -ο ο ο ο, seguidos ou não de ν ν ν ν. Esta é considerada a mais fácil das declinações. Vejamos as declinações de α α α αρτο ρτο ρτο ρτος ς ς ς,ο ,ο ,ο ,ο ( pão ), πτωχο πτωχο πτωχο πτωχος ς ς ς,η ,η ,η ,η ( a aliança ) e α α α αστρον, στρον, στρον, στρον, το το το το ( a estrela ou o astro ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο αρτ αρτ αρτ αρτο ο ο ος ς ς ς O pão Genitivo τ τ τ του ου ου ου α α α αρτ ρτ ρτ ρτου ου ου ου do pão Dativo τ τ τ τω ω ω ω α α α αρτ ρτ ρτ ρτω ω ω ω pelo pão Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α αρτ ρτ ρτ ρτο ο ο ον ν ν ν o pão
45 45 PLURAL Nominativo οι οι οι οι α α α αρτ ρτ ρτ ρτοι οι οι οι Os pães Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν α α α αρτ ρτ ρτ ρτων ων ων ων dos pães Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς α α α αρτ ρτ ρτ ρτοι οι οι οις ς ς ς pelos pães Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς αρτ αρτ αρτ αρτου ου ου ους ς ς ς os pães SINGULAR Nominativo η η η η πτωχ πτωχ πτωχ πτωχο ο ο ος ς ς ς O pobre Genitivo τ τ τ του ου ου ου πτωχ πτωχ πτωχ πτωχου ου ου ου do pobre Dativo τ τ τ τω ω ω ω πτωχ πτωχ πτωχ πτωχω ω ω ω ao pobre Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν πτωχ πτωχ πτωχ πτωχο ο ο ον ν ν ν o pobre PLURAL Nominativo αι αι αι αι πτωχ πτωχ πτωχ πτωχοι οι οι οι Os pobres Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν πτωχ πτωχ πτωχ πτωχω ω ω ων ν ν ν dos pobres Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς πτωχ πτωχ πτωχ πτωχοι οι οι οις ς ς ς aos pobres Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς πτωχ πτωχ πτωχ πτωχου ου ου ους ς ς ς os pobres SINGULAR Nominativo τ τ τ το ο ο ο α α α αστρ στρ στρ στρον ον ον ον O astro Genitivo τ τ τ του ου ου ου α α α αστρ στρ στρ στρου ου ου ου do astro Dativo τ τ τ τω ω ω ω α α α αστρ στρ στρ στρω ω ω ω pelo astro Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α αστ στ στ στον ον ον ον o astro PLURAL Nominativo τ τ τ τα α α α α α α αστρ στρ στρ στρα α α α Os astros Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν α α α αστρ στρ στρ στρων ων ων ων dos astros Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς α α α αστρ στρ στρ στροι οι οι οις ς ς ς pelos astros Acusativo τ τ τ τα α α α α α α αστρ στρ στρ στρα α α α os astros Alguns substantivos da segunda declinação possuem terminações que por se assemelharem as dos casos tende a se contrairem fazendo surgir finalizações diferentes, são os substantivos contratos, que terminam em em ο ο ο ο e ε ε ε ε, que se contraem com ο ο ο ο e α α α α. A contração de -εο εο εο εο e οο οο οο οο produz -ου ου ου ου ; já a contração de -εα εα εα εα gera α α α α, vejamos como fica a declinação quando ocorre essas contrações, vendo a flexão de ν ν ν νο ο ο οο ο ο ος ς ς ς ( νο νο νο νου υ υ υς ς ς ς ) e οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ον ν ν ν ( οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο νο νο νο νου υ υ υς ς ς ς ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο ος ς ς ς ) a Genitivo τ τ τ του ου ου ου νο νο νο νου υ υ υ ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο ου υ υ υ ) da Dativo τω τω τω τω ν ν ν νω ω ω ω ( ν ν ν νο ο ο οω ω ω ω ) pela Acusativo το το το τον ν ν ν νο νο νο νου υ υ υ ( ν ν ν νο ο ο οε ε ε ε ) a PLURAL Nominativo οι οι οι οι ν ν ν νοι οι οι οι ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ι ) as
46 46 Genitivo τω τω τω των ν ν ν ν ν ν νω ω ω ων ν ν ν ( ν ν ν νοω οω οω οων ν ν ν ) das Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ν ν ν νοι οι οι οις ς ς ς ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ις ς ς ς ) pelas Acusativo του του του τους ς ς ς ν ν ν νοι οι οι οι ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ι ) as SINGULAR Nominativo το το το το οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ου υ υ υ ) O osso Genitivo του του του του οστ οστ οστ οστου ου ου ου ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ου υ υ υ ) do osso Dativo τω τω τω τω οστ οστ οστ οστω ω ω ω ( οστ οστ οστ οστε ε ε εω ω ω ω ) pelo osso Acusativo το το το τον ν ν ν οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ον ν ν ν ) o osso PLURAL Nominativo τα τα τα τα οστ οστ οστ οστα α α α ( οστ οστ οστ οστε ε ε εω ω ω ω ) Os ossos Genitivo τω τω τω των ν ν ν οστ οστ οστ οστω ω ω ων ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εα α α α ) dos ossos Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς οστ οστ οστ οστοι οι οι οις ς ς ς ( οστ οστ οστ οστει ει ει εις ς ς ς ) pelos ossos Acusativo τα τα τα τα οσττ οσττ οσττ οσττα α α α( οστ οστ οστ οστεα εα εα εα ) os ossos Conheçamos agora as palavras da segunda declinação: α α α αβυσσο βυσσο βυσσο βυσσος ς ς ς, , , , η η η η ( profundidade, abismo, Rm 10:7; Lc 8:31; Ap 11:7 ). αγαθοεργο αγαθοεργο αγαθοεργο αγαθοεργος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( aquele que pratica o bem, Rm 13:3, versículo variante* ). αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ο ( bom, benéfico, Mc 10:18; Jo 7:12; Mt 12:35; At 11:24; At 11:24; 9:36; I Pe 2:18; Lc 8:8; Rm 2:10; Jo 5:29; são, Mt 7:17; benéfico, Mt 11:11; útil, Ef 4:29; próspero, feliz, I Pe 3:10; limpo, I Tm 1:5; firme, Tt 2:10; confiável, II Ts 2:16; melhor, Lc 10:42; lucro, Rm 8:28; bens, Lc 2:18; 16:25 ). α α α αγαµο γαµο γαµο γαµος ς ς ς, , , , ο ο ο ο, , , , η η η η ( homem ou mulher não casados, solteiro, I Co 7:8,11,32,34* ). αγαπητο αγαπητο αγαπητο αγαπητος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( amado, querido, usado para criança, amigos e companheiro cristãos, usado para Cristo, com a conotação de uma escolha especial da parte de Deus, Mt 3:17 ). αγγει αγγει αγγει αγγειον, ον, ον, ον, το το το το ( frasco, recipiente, vasilha, Mt 25:4; 13:48, versículo variante* ). α α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( mensageiro, enviado, Lc 7:24; Mt 1:20; At 12:15; Gl 3:19; Hb 1:14; Mt 25:41 ). αγενεαλο αγενεαλο αγενεαλο αγενεαλογητο γητο γητο γητος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( genealogia, Hb 7:3* ). α α α αγιο γιο γιο γιος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( santo, puro, I Co 3:17; Jd 20; Mt 7:6; Hb 9:12; Jo 17:11; Ef 1:4 ). α α α αγκιστρον, γκιστρον, γκιστρον, γκιστρον, το το το το ( anzol, Mt 17:27* ). α α α αγναφο γναφο γναφο γναφος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( não lavado, não alvejado de roupas não tratadas pelo tintureiro, ‘pano novo’, Mt 9:16; Mc 2:21* ). α α α αγνισµο γνισµο γνισµο γνισµος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( purificação [ cerimonial ], At 21:26* ). α α α αγνο γνο γνο γνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( santo, puro, Fp 4:8; Tg 3:17; Tt 2:5; inocente, II Co 7:11 ). α α α αγνωστο γνωστο γνωστο γνωστος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( desconhecido, At 17:23* ). αγοραι αγοραι αγοραι αγοραιο ο ο ος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( pertencente ao mercado, vadio, desocupado, At 17:5; At 19:38* ). αγρα αγρα αγρα αγραµµατο µµατο µµατο µµατος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( iliterado, sem estudos, At 4:13* ). αγριε αγριε αγριε αγριελαιο λαιο λαιο λαιος ς ς ς, , , , η η η η ( oliveira silvestre, Rm 11:24; Rm 11:17* ). αγρο αγρο αγρο αγρος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( campo, terreno, Mt 6:28; Lc 17:7; Mc 15:21; sítios, fazendas, Lc 9:12 ). αγω αγω αγω αγων, ν, ν, ν, αγω αγω αγω αγωνο νο νο νος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( competição, corrida [ atlética ], Hb 12:1; luta, Fp 1:30; I Ts 2:2; cuidado, Cl 2:1 ). αδα αδα αδα αδαπανο πανο πανο πανος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( gratuito, sem preço, I Co 9:18* ). θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( assombro, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ).
47 47 3. As palavras da terceira declinação compreendem os nomes masculinos, femininos e neutros de tema, como todas as palavras gregas só podem terminar em : • Em consoante ( ς ς ς ς, ξ ξ ξ ξ[ κ κ κ κ, γ γ γ γ ], , , , ρ ρ ρ ρ, π π π π[ δ δ δ δ], , , , τ τ τ τ, encontramos a consoante da palavra pelo Genitivo, sempre dado nos dicionários ): αγιασµο αγιασµο αγιασµο αγιασµος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( santidade ); κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυξ ξ ξ ξ, , , , υ υ υ υκ κ κ κο ο ο ος ς ς ς ( arauto ); σα σα σα σαλπιγ λπιγ λπιγ λπιγξ ξ ξ ξ, , , , ι ι ι ιγ γ γ γγο γο γο γος ς ς ς ( trombeta ); ερι ερι ερι ερις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδ δ δ δο ο ο ος ς ς ς ( rivalidade ); αγιο αγιο αγιο αγιοτη τη τη της ς ς ς, , , , η η η ητ τ τ το ο ο ος ς ς ς ( santidade ) • Em ο ο ο ος ς ς ς e η η η ης ς ς ς ( neutros ): α α α ανθο νθο νθο νθος ς ς ς ( flor ); γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς ( raça ); ε ε ε ετο το το τος ς ς ς ( ano ); • Em ι ι ι ι e υ υ υ υ ( identificados pelo genitivo: ε ε ε ε-ω ω ω ως ς ς ς, sempre dado nos dicionários ): ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ressurreição ); γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento ); παρα παρα παρα παρακλησι κλησι κλησι κλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( exortação ); πι πι πι πιστι στι στι στις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fé ); πο πο πο πολι λι λι λις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cidade ); α α α αφεσι φεσι φεσι φεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remissão ); δυ δυ δυ δυνασι νασι νασι νασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( poder ); θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( tribulação ); κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( juízo ); κτι κτι κτι κτισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( criação ); τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι ( pronome interrogativo: quem? qual? ); τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι ( pronome indefinido, um certo, um, alguém, algo ). • Em υ υ υ υ ( identificado pelo genitivo: υ υ υ υ-ο ο ο ος ς ς ς ): α α α αγγο γγο γγο γγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( recipiente ); βα βα βα βαρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peso, carga ); ε ε ε ελεο λεο λεο λεος ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( misericórdia ); ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( jugo ); πε πε πε πενθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tristeza ); ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peixe ). • Em ω ω ω ω: φω φω φω φως ς ς ς ( luz ); • Em ditongo: βασιλευ βασιλευ βασιλευ βασιλευς ς ς ς ( tema: βασιλε βασιλε βασιλε βασιλευ υ υ υ- ); αρχιερε αρχιερε αρχιερε αρχιερευ υ υ υς ς ς ς ( sumo sacerdote ); γραµµατε γραµµατε γραµµατε γραµµατευ υ υ υς ς ς ς ( escriba ); ιε ιε ιε ιερε ρε ρε ρευ υ υ υς ς ς ς ( sacerdote ); • Em ρ ρ ρ ρ sincopado: σωτη σωτη σωτη σωτηρ ρ ρ ρ ( salvador ); πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ ( pai ); ανη ανη ανη ανηρ ρ ρ ρ ( homem ); θυγα θυγα θυγα θυγατηρ τηρ τηρ τηρ ( filha ); µητη µητη µητη µητηρ ρ ρ ρ ( mãe ) Vejamos algumas declinações da terceira declinação para sevirem de modelo: ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς ( esperança ), tema: ελπιδ ελπιδ ελπιδ ελπιδ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς A esperança Genitivo του του του του ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ο ο ο ος ς ς ς da esperança Dativo τω τω τω τω ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ι ι ι ι pela esperança Acusativo το το το τον ν ν ν ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-α α α α a esperança PLURAL
48 48 Nominativo οι οι οι οι ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ε ε ε ες ς ς ς As esperanças Genitivo τω τω τω των ν ν ν ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ω ω ω ων ν ν ν das esperanças Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ελπι ελπι ελπι ελπι-σι σι σι σι( ν ν ν ν ) pelas esperaças Acusativo του του του τους ς ς ς -α α α ας ς ς ς as esperanças κη κη κη κηρυξ ρυξ ρυξ ρυξ ( arauto ), tema: κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυξ ξ ξ ξ O arauto Genitivo του του του του κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ-ο ο ο ος ς ς ς do arauto Dativo τω τω τω τω κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ-ι ι ι ι pelo arauto Acusativo το το το τον ν ν ν κη κη κη κηρ ρ ρ ραξ αξ αξ αξ o arauto PLURAL Nominativo οι οι οι οι κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-ε ε ε ες ς ς ς Os arautos Genitivo τω τω τω των ν ν ν κηρυ κηρυ κηρυ κηρυ-ων ων ων ων dos arautos Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-ξι ξι ξι ξι( ν ν ν ν ) pelos arautos Acusativo του του του τους ς ς ς κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-α α α ας ς ς ς os arautos α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς ( santidade ), tema: α α α αγιοτ γιοτ γιοτ γιοτ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς A santidade Genitivo του του του του α α α αγιοτη γιοτη γιοτη γιοτη-το το το τος ς ς ς da santidade Dativo τω τω τω τω α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-ι ι ι ι na santidade Acusativo το το το τον ν ν ν α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α α a santidade PLURAL Nominativo οι οι οι οι α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α α As santidades Genitivo τω τω τω των ν ν ν α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-ω ω ω ων ν ν ν das santidades Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-σι σι σι σι( ν ν ν ν) pelas santidades Acusativo του του του τους ς ς ς α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α ας ς ς ς as santidades ρ ρ ρ ρητωρ ητωρ ητωρ ητωρ ( orador ), tema: ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ρ ρ ρ ρη η η ητωρ τωρ τωρ τωρ O orador Genitivo του του του του ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ο ο ο ος ς ς ς do orador Dativo τω τω τω τω ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ-ι ι ι ι no orador Acusativo το το το τον ν ν ν ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ-α α α α o orador
49 49 PLURAL Nominativo οι οι οι οι ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ε ε ε ες ς ς ς Os oradores Genitivo τω τω τω των ν ν ν ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ων ων ων ων dos oradores Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos oradores Acusativo του του του τους ς ς ς ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-α α α ας ς ς ς os oradores ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν ( pastor ), tema: ποιµεν ποιµεν ποιµεν ποιµεν- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν O pastor Genitivo του του του του ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς do pastor Dativo τω τω τω τω ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ι ι ι ι pelo pastor Acusativo το το το τον ν ν ν ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-α α α α o pastor PLURAL Nominativo οι οι οι οι ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ε ε ε ες ς ς ς Os pastores Genitivo τω τω τω των ν ν ν ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ων ων ων ων dos pastores Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos pastores Acusativo του του του τους ς ς ς ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-α α α ας ς ς ς o pastor τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς ( fim ), tema: τελ τελ τελ τελ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς O fim Genitivo του του του του τε τε τε τελ λ λ λ-ω ω ω ως ς ς ς do fim Dativo τω τω τω τω τε τε τε τελ λ λ λ-ι ι ι ι no fim Acusativo το το το τον ν ν ν τε τε τε τελ λ λ λ-α α α α o fim PLURAL Nominativo οι οι οι οι τε τε τε τελ λ λ λ-ε ε ε ες ς ς ς Os finais Genitivo τω τω τω των ν ν ν τε τε τε τελ λ λ λ-ω ω ω ων ν ν ν dos finais Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς τε τε τε τελ λ λ λ-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos finais Acusativo του του του τους ς ς ς τε τε τε τελ λ λ λ-α α α ας ς ς ς os finais γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( descendente, raça, povo ), tema: γε γε γε γενε νε νε νε- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς O descendente Genitivo του του του του γεν γεν γεν γεν-ου ου ου ους ς ς ς do descendente Dativo τω τω τω τω γε γε γε γενε νε νε νε-ι ι ι ι pelo descendente Acusativo το το το τον γε ν γε ν γε ν γενε νε νε νε-ο ο ο ος ς ς ς o descendente PLURAL Nominativo οι οι οι οι γε γε γε γεν ν ν ν-η η η η Os descendente Genitivo τω τω τω των ν ν ν γεν γεν γεν γεν-ω ω ω ως ς ς ς dos descendente
50 50 Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς γε γε γε γεν ν ν ν-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos descendente Acusativo του του του τους ς ς ς γε γε γε γεν ν ν νη η η η os descendentes Vejamos a relação das palavras da terceira declinação terminadas em consoante: τ τ τ τ ( Genitivo em το το το τος ς ς ς ) α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( santidade, pureza, II Co 7:1; I Ts 3:13* ). αγνο αγνο αγνο αγνοηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pecado cometido por ingnorância, Hb 9:7* ). α α α αγνο γνο γνο γνοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( pureza, sinceridade, Fp 1:17* ). αδελφο αδελφο αδελφο αδελφοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( irmandade, comunidade cristã, I Pe 2:17; 5:9* ). αδηλο αδηλο αδηλο αδηλοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( insegurança, incerteza, I Tm 6:17* ). αδι αδι αδι αδικηµα, κηµα, κηµα, κηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( injustiça, Rm 9:4; erro, II Co 12:13; impiedade, Rm 6:13; I Co 13:6; I Jo 5:17; injusto, Lc 16:8,9; 18:6 ). αδρο αδρο αδρο αδροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( abundância, prodigalidade, II Co 8:20* ). α α α αι ι ι ιµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sangue, Gl 1:16; Hb 2:14; Jo 1:13; Ap 6:10; Mt 27:6; Hb 10:4; Cl 1:20; I Pe 1:19 ). α α α αι ι ι ινιγµα, νιγµα, νιγµα, νιγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( enigma, imagem indireta, confusa, I Co 13:2* ). α α α αισχρο ισχρο ισχρο ισχροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( indecência, Ef 5:4* ). α α α αι ι ι ιτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, το το το τος ς ς ς ( petição, Fp 4:6; I Jo 5:15; demanda, exigência, Lc 23:24* ). α α α αιτι ιτι ιτι ιτιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, το το το τος ς ς ς ( acusação, queixa, denúncia, At 25:7* ). ακαθα ακαθα ακαθα ακαθαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( imundícia, Ap 17:4, versículo variante* ). α α α αισχρο ισχρο ισχρο ισχροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( indecência, Ef 5:4* ). α α α αι ι ι ιτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, το το το τος ς ς ς ( petição, Fp 4:6; I Jo 5:15; demanda, exigência, Lc 23:24* ). αι αι αι αιτι τι τι τιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, το το το τος ς ς ς ( acusação, queixa, At 25:7* ). ακαθα ακαθα ακαθα ακαθαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς, , , , το το το τος ς ς ς ( imundícia, Ap 17:4, versículo variante* ). α α α αλα λα λα λας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( Mt 5:13, versículo variante; Mc 9:49; Lc 14:34; Mt 5:13; Cl 4:6 ). α α α αµα µα µα µαρτηµα, ρτηµα, ρτηµα, ρτηµα, το το το τος ς ς ς ( pecado, Mc 3:28 ). ανα ανα ανα αναθεµα, θεµα, θεµα, θεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( maldição, At 23:14; Rm 9:3; I Co 12:3; 16:22; Gl 1:8* ). αντα αντα αντα ανταλλαγµα, λλαγµα, λλαγµα, λλαγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é dado em troca, Mt 16:26; Mc 8:37* ). ανταπο ανταπο ανταπο ανταποδοµα, δοµα, δοµα, δοµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( retribuição, Rm 11:9; restituíção, Cl 3:24* ). απαυ απαυ απαυ απαυγασµα, γασµα, γασµα, γασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( radiância, refulgência, reflexo, Hb 1:3* ). α α α απλο πλο πλο πλοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( simplicidade, sinceridade, franqueza, Ef 6:5; Cl 3:22; II Co 1:12; II Co 11:3; sem esperar nada em troca Rm 12:8; II Co 8:2; 9:11,13* ). απο απο απο αποκριµα, κριµα, κριµα, κριµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( relatório oficial, decisão, sentença, II Co 1:9* ). α α α αρµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( carro, carroça, charrete para viagem, At 8:28, 38; Ap 9:9* ). α α α αρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( especiarias, óleos aromáticos, Mc 16:1; Lc 23:56; 24:1; Jo 19:40* ). ασθε ασθε ασθε ασθενηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fraqueza, Rm 15:1* ). αφελο αφελο αφελο αφελοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( simplicidade, At 2:46* ). βα βα βα βαπισµα, πισµα, πισµα, πισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( batismo, Mt 3:7; Mc 1:4; At 18:25; Rm 6:4; Ef 4:5; I Pe 3:21; Lc 7:29; Mc 10:38 ). βδε βδε βδε βδελυγµα, λυγµα, λυγµα, λυγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( abominação, coisa detestável, Lc 16:15; Ap 17:4; 21:27; Mt 24:15; Mc 13:14* ). βη βη βη βηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( passo, nem mesmo lugar para um pé, At 7:5; tribunal, Mt 27:19; Jo 19:13; At 18:12,16; 25:6,10,17; Rm 14:10; II Co 5:10; plataforma do orador, At 12:21,23, versículo variante* ). βλε βλε βλε βλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olhada, o que se vê, II Pe 2:8* ). βου βου βου βουληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( intenção, vontade, At 27:43; Rm 9:19; I Pe 4:3* ). βρω βρω βρω βρωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( comida, alimento sólido, Lc 3:11; Rm 14:15; I Co 6:13; Hb 9:10; 13:9; Jo 4:34; I Co 3:2 ). γαστη γαστη γαστη γαστηρ, ρ, ρ, ρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( estômago, glutão, Tt 1:12; ventre, Lc 1:31; estar grávida, Mt 1:18,23; I Ts 5:3; Ap 12:2 ).
51 51 γε γε γε γενηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é produzido, gerado de criaturas vivas, Mt 3:7;12:34; 23:23; Lc 3:7* ). γε γε γε γερων, ρων, ρων, ρων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( homem velho, Jo 3:4* ). γρα γρα γρα γραµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( letra do alfabeto, II Co 3:7; Gl 6:11; Jo 7:15; At 26:24; At 28:21; Lc 16:6; Jo 5:47; II Tm 3:15; Rm 2:27,29; 7:6; II Co 3:6* ). γυµνο γυµνο γυµνο γυµνοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( nudez, Ap 3:8; Rm 8:35; II Co 11:27* ). δια δια δια διαδηµα, δηµα, δηµα, δηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( diadema, coroa, Ap 12:3; 13:1; 19:12* ). δια δια δια διαστηµα, στηµα, στηµα, στηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( intervalo, At 5:7* ). δικαι δικαι δικαι δικαιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( regulamento, requerimento, mandamento, Lc 1:6; Rm 1:32; 2:26; 8:4; Hb 9:1,10; Rm 5:18; Ap 15:4; 19:8; Rm 5:16* ). διο διο διο διοπθωµα, πθωµα, πθωµα, πθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( reforma, At 24:2* ). δο δο δο δογµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( decreto, mandamento, Lc 2:1; At 16:4; 17:7; ordenança, Ef 2:15; requesito, Cl 2:14* ). δο δο δο δοµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( dom, presente, Mt 7:11; Lc 11:13; Ef 4:8; Fp 4:17* ). δρα δρα δρα δρακων, κων, κων, κων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( dragão, Ap 12:3,7,9; 20:2 ). δω δω δω δωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( teto, telhado, Mt 10:27; Mc 13:15; Lc 5:19; 17:31; At 10:9 ). δω δω δω δωρηµα, ρηµα, ρηµα, ρηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( presente, dom, Rm 5:16; Tg 1:17* ). ε ε ε εγκληµα, γκληµα, γκληµα, γκληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( acusação, denúncia, At 23:29; 25:16; 23:24, versículo variante* ). ε ε ε εδραι δραι δραι δραιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fundamento, talvez coluna, sustentáculo, I Tm 3:15* ). ε ε ε εκτρωµα, κτρωµα, κτρωµα, κτρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( nascido fora de época, abortivo, I Co 15:8* ). ε ε ε ελιγµα, λιγµα, λιγµα, λιγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pacote, rolo, embrulho, Jo 19:39, versículo variante* ). ε ε ε ενδειγµα, νδειγµα, νδειγµα, νδειγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( evidência, pista, indicação clara, II Ts 1:5* ). ενε ενε ενε ενεργηµα, ργηµα, ργηµα, ργηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( atividade, operação, I Co 12:6,10* ). ε ε ε ενο νο νο νοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( unidade, Ef 4:3,13* ). ε ε ε ενταλµα, νταλµα, νταλµα, νταλµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mandamento, preceito, Mt 15:9; Mc 7:7; Cl 2:22* ). εξε εξε εξε εξεραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( vômito, II Pe 2:22* ). επα επα επα επαγγελµα, γγελµα, γγελµα, γγελµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( promessa, II Pe 3:13; 1:4* ). επερω επερω επερω επερωτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( requisição, apelo, I Pe 3:21* ). επι επι επι επιβληµα, βληµα, βληµα, βληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pedaço, remendo, Mt 9:16; Mc 2:21; Lc 5:36* ). επικα επικα επικα επικαλυµµα, λυµµα, λυµµα, λυµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cobertura, véu, I Pe 2:16* ). εσθη εσθη εσθη εσθης ς ς ς, , , , η η η ητο το το τος ς ς ς ( roupa, Lc 23:11; 24:4; At 1:10; 10:30; 12:21; Tg 2:2,3; At 1:10; Lc 24:4, versículo variante* ). ζη ζη ζη ζητηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( questão, ponto-de-vista, idéia( controverso ), At 15:2; 18:15; 23:29; 25:19; 26:3* ). θαυ θαυ θαυ θαυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). θειο θειο θειο θειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( divindade, natureza divina, Rm 1:20* ). θε θε θε θεληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( vontade, Mt 6:10; Lc 12:47; Jo 6:38-40; At 21:14; Rm 2:18; 12:2; 15:32; Ef 1:9; Hb 10:10; II Pe 1:21; I Co 7:37; Ef 2:3 ). θεο θεο θεο θεοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( deidade, divindade, Cl 2:9* ). θρε θρε θρε θρεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( animal [domésticado ], Jo 4:12* ). θρι θρι θρι θριξ, ξ, ξ, ξ, τριχο τριχο τριχο τριχος ς ς ς ( cabelo, Mt 3:4; 5:36; Lc 21:18; Jo 11:2; I Pe 3:3; Ap 9:8 ). θυγα θυγα θυγα θυγατηρ, τηρ, τηρ, τηρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( filha, Mt 10:35,37; Mc 5:35; Lc 2:36; At 7:21; Hb 11:24; Mc 5:34; Lc 1:5; 23:28; Jo 12:15; II Co 6:18 ). θυµι θυµι θυµι θυµιαµα, αµα, αµα, αµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( incenso, Ap 5:8; 8:3; 18:3; oferenda de incenso, Lc 1:10* ). ι ι ι ιαµα, αµα, αµα, αµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cura, I Co 12:9,28,30* ). ι ι ι ιδρω δρω δρω δρως ς ς ς, , , , ω ω ω ωτο το το τος ς ς ς ( suor, traspiração, Lc 22:44 ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( apropriável, capacidade, qualificação, II Co 3:5* ). ι ι ι ιλαρο λαρο λαρο λαροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( graciosidade, alegria, Rm 12:8* ). ισο ισο ισο ισοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( igualdade, II Co 8:13,14; eqüidade, Cl 4:1* ). κα κα κα καθαρµα, θαρµα, θαρµα, θαρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( refugo, bode expiatório, I Co 4:13* ).
52 52 καθαρο καθαρο καθαρο καθαροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( pureza, Hb 9:13* ). καινο καινο καινο καινοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( novidade, Rm 6:4; 7:6* ). κα κα κα καλλυµα, λλυµα, λλυµα, λλυµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( véu, coberta, II Co 3:13,14,15,16* ). κατα κατα κατα καταθεµα, θεµα, θεµα, θεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( coisa amaldiçoada, Ap 22:3* ). κατα κατα κατα καταλειµµα, λειµµα, λειµµα, λειµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( remanescente, Rm 9:27, versículo variante* ). κατα κατα κατα καταλυµα, λυµα, λυµα, λυµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( quanto de hóspedes, sala de jantar, Mc 14:14; Lc 22:11; Lc 2:7, versículo variante; 10:34* ). καταπε καταπε καταπε καταπετασµα, τασµα, τασµα, τασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cortina, Mt 27:51; Mc 15:38; Lc 23:45; Hb 6:19; 9:3; 10:20* ). κατα κατα κατα καταστηµα, στηµα, στηµα, στηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( comportamento, modo de vida, Tt 2:3* ). κατο κατο κατο κατορθωµα, ρθωµα, ρθωµα, ρθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sucesso, prosperidade, At 24:2, versículo variante* ). καυ καυ καυ καυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( calor, Ap 7:16; 16:9* ). καυ καυ καυ καυχηµα, χηµα, χηµα, χηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( orgulho, objeto de orgulho, algo de que jactar-se, Rm 4:2; I Co 5:6; 9:6,15; Gl 6:4; Fp 1:26; Hb 3:6; II Co 1:14; Fp 2:16; II Co 5:12; 9:3* ). κε κε κε κελευσµα, λευσµα, λευσµα, λευσµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sinal, [ grito de ] ordem, I Ts 4:16* ). κε κε κε κερα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( chifre, Ap 5:6; 17:3,7,12,16; canto, fins de altar, Ap 9:13; poder, Lc 1:69 ). κε κε κε κερµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( moeda, dinheiro, Jo 2:15* ). κη κη κη κηρυγµα, ρυγµα, ρυγµα, ρυγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( proclamação, pregação, Mt 12:41; Mc 16:8; Lc 11:32; Rm 16:25; I Co 1:21; 2:4; 15:14; II Tm 4:17; Tt 1:3* ). κλε κλε κλε κλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ramo, especificamente de videira, Jo 15:2,4-6* ). κλι κλι κλι κλιµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( distrito, região, Rm 15:23; II Co 11:10; Gl 1:21* ). κρι κρι κρι κριµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( processo, I Co 6:7; decisão, decreto, Rm 11:33; juízo, Mt 7:2; At 24:25; Hb 6:2; I Pe 4:17; Ap 20:4; Rm 5:16; Mc 12:40; Lc 24:20; Rm 2:2; 3:8; I Co 11:29,34; I Tm 5:12; II Pe 2:3; Ap 17;1 ). κτη κτη κτη κτηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( propriedade, posse, Mt 19:22; Mc 10:22; At 2:45; campo, 5:1* ). κτι κτι κτι κτισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é criado [ por Deus ], criatura, I Tm 4:4; Tg 1:18; Ap 5:13; 8:9* ). κυ κυ κυ κυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( onda, Mt 8:24; 14:24; Mc 4:37; At 27:41, versículo variante; Jd 13* ). κυριο κυριο κυριο κυριοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( poder real, senhorio, II Pe 2:10; Jd 8; dominações, Ef 1:21; Cl 1:16* ). λαµπρο λαµπρο λαµπρο λαµπροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( resplendor, At 26:13* ). µαταιο µαταιο µαταιο µαταιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( vacuidade, futilidade, frustração, transitoriedade, Rm 8:20; Ef 4:17; II Pe 2:18* ). µεγαλειο µεγαλειο µεγαλειο µεγαλειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( grandeza, majestade, Lc 9:43; At 19:27; II Pe 1:16* ). µε µε µε µελι, λι, λι, λι, ιτο ιτο ιτο ιτος ς ς ς, , , , ( mel, Mt 3:4; Mc 1:6; Ap 10:9* ). µεσουρα µεσουρα µεσουρα µεσουρανηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( zênite, pelo meio do céu, Ap 8:13; 14:6; 19:17* ). µη µη µη µητερ, τερ, τερ, τερ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( mãe, Mt 1:18; 2:11,13,20; 10:37; 12:46; Mc 5:40; 6:24,28; II Tm 1:5; Mt 12:49; Jo 19:27; Gl 4:26; Ap 17:5 ). µι µι µι µιασµα, ασµα, ασµα, ασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ato vergonhoso, erro, crime, II Pe 2:20* ). µι µι µι µιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mistura, composto, Jo 19:39* ). µι µι µι µισθωµα, σθωµα, σθωµα, σθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( despesa ou casa alugada, At 28:30* ). µνη µνη µνη µνητο το το τος ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( túmulo, tumba, sepulcro, Mc 5:3,5; Lc 8:27; 23:53; 24:1; At 2:29; 7:16; Ap 11:9; Mc 15:46, versículo variante; Mc 16:2* ). νεο νεο νεο νεοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( mocidade, juventude, Mc 10:20; Lc 18:21; At 26:4; I Tm 4:12* ). νο νο νο νοηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pensamento, mente, II Co 3:14; 4:4; 11:3; Fp 4:7; próposito, trama, intenção, II Co 2:11; 10:5* ). νο νο νο νοσηµα, σηµα, σηµα, σηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( doença, enfermidade, Jo 5:4, versículo variante* ). ο ο ο οι ι ι ικηµα, κηµα, κηµα, κηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( quarto, eufemisticamente para prisão, At 12:7* ). ο ο ο οµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olho, Mt 20:34; Mc 8:23* ). ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( semelhança, similaridade, Hb 4:15; 7:15* ). ο ο ο οµοι µοι µοι µοιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( semelhança, Rm 5:14; 6:5; 8:3; Fp 2:7; imagem, cópia, Rm 1:23; forma, aparência, Ap 9:7* ). ο ο ο ονοµα, νοµα, νοµα, νοµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( nome, Mt 10:2; Mc 14:32; Lc 8:30,41; 10:20; Hb 1:4; Ap 9:11; nomeado, Mt 27:32; Lc 5:27; At 5:1,34; Mt 6:9; Lc 1:49; Rm 2:24; II Ts 1:12; Hb 2:12; 13:15; Ap 2:13; 11:18; Mc 9:38; Lc 10:17; At
53 53 4:7,10; 10:48; Fp 2:10; Tg 5:14; comissionado por, Mt 21:9; Jo 5:43; 12:13; Mt 24:5; Mc 9:39; Lc 24:47; At 2:38; 4:17; 26:9; título, Mt 10:41,42; Mc 9:41; por amor a, I Pe 4:14; na capacidade de, I Pe 4:16; pessoa, At 1:15; 18:15; Ap 3:4; 11:13; fama, Mc 6:14; Ap 3:1 ). ο ο ο οραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( visão, aparição, oposto a algo imaginado, Mt 17:9; At 7:31; 10:3,17,19; 18:9 ). ο ο ο ορµηµα, ρµηµα, ρµηµα, ρµηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ímpeto, Ap 18:21* ). ο ο ο οσιο σιο σιο σιοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( santidade de vida, Lc 1:75; Ef 4:24* ). οφειληµα, οφειληµα, οφειληµα, οφειληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( débito, o que é devido, o dever, Rm 4:4; débito de pecado, Mt 6:12* ). οχυ οχυ οχυ οχυρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fortaleza, II Co 10:4* ). πα πα πα παθηµα, θηµα, θηµα, θηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sofrimento, infortúnio, Rm 8:18; II Co 1:5-7; Fp 3:10; Cl 1:24; II Tm 3:11; Hb 2:9; 10:32; I Pe 1:11; 4:13; 5:1,9; paixão, Rm 7:5; Gl 5:24* ). παλιο παλιο παλιο παλιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( de idade, ser obsoleto, Rm 7:6* ). πε πε πε πενη νη νη νης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( pessoa pobre, II Co 9:9* ). πε πε πε περα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fim, limite, fronteira, Mt 12:42; Lc 11:31; Rm 10:18; Hb 6:16; At 13:33, versículo variante* ). περικα περικα περικα περικαθαρµα, θαρµα, θαρµα, θαρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( desperdício, lixo, I Co 4:13* ). περι περι περι περισσευµα, σσευµα, σσευµα, σσευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( abundância, plenitude, Mt 12:34; Lc 6:45; II Co 8:14; sobras, Mc 8:8* ). περι περι περι περιψηµα, ψηµα, ψηµα, ψηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sujeira, porcaria, I Co 4:13* ). πιο πιο πιο πιοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( riqueza, seiva, Rm 11:17* ). πλα πλα πλα πλανη νη νη νης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( errantes, Jd 13* ). πλα πλα πλα πλασµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é formado ou moldado, Rm 9:20* ). πλε πλε πλε πλεγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( penteado, I Tm 2:9* ). πλη πλη πλη πληρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que enche, Mc 6:43; 8:20; Mt 9:16; Mc 2:21; Ef 1:23; Rm 11:12; Rm 11:25; Cl 2:9; 1:19; Jo 1:16; Ef 3:19; 4:13; Rm 13:10; 11:12; Gl 4:4; Ef 1:10* ). πνευ πνευ πνευ πνευµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( respiração, vento, Jo 3:8; Hb 1:7; sopro, II Ts 2:8; espírito, Mt 27:50; Lc 8:55; 23:46; Jo 19:30; At 7:59; Tg 2:26; Hb 12:23; I Pe 3:19; Ap 11:11; I Co 5:3-5; 7:34; II Co 7:1; Cl 2:5; I Ts 5:23; Hb 4:12; Mt 5:3; Rm 5:5; Hb 10:15 ). ποι ποι ποι ποιηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( o que é feito, criação, Rm 1:20; Ef 2:10* ). πολι πολι πολι πολιτευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( estado, comunidade, nação, Fp 3:20* ). πρα πρα πρα πραγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ato, coisa, evento, ocorrência, Lc 1:1; At 5:4; Hb 6:18; assunto, negócio, II Co 7:11; ocupação, Rm 16:2; coisa, Mt 18:19; Hb 10:1; 11:1; Tg 3:16; processo judicial, I Co 6:1; talvez como um eufemismo para relação sexual, I Ts 4:6 ). πραυ πραυ πραυ πραυτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ou πραο πραο πραο πραοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( gentileza, cortesia, mansidão, I Co 4:21; II Co 10:1; Gl 5:23; 6:1; Ef 4:2; Cl 3:12; II Tm 2:25; Tt 3:2; Tg 1:21; 3:13; I Pe 3:15* ). προ προ προ προκριµα, κριµα, κριµα, κριµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pré-julgamento, discriminação, I Tm 5:12* ). προ προ προ προσκοµµα, σκοµµα, σκοµµα, σκοµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( tropeço, ofensa, Rm 9:32; I Pe 2:8; Rm 14:20; oportunidade de ofender, obstáculo, empecilho, Rm 14:13; I Co 8:9* ). πτυ πτυ πτυ πτυσµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( saliva, Jo 9:6* ). πτω πτω πτω πτωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( corpo [ morto ], cadáver, Mt 14:12; 24:28; Mc 6:29; 15:45; Ap 11:8* ). ρ ρ ρ ρα α α απισµα, πισµα, πισµα, πισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( golpe, bofetada, Mc 14:65; Jo 18:22; 19:3* ). ρ ρ ρ ρη η η ηγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ruína, colapso, naufrágio, Lc 6:49* ). ρ ρ ρ ρη η η ηµα µα µα µα ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( palavra, Mt 12:36; Mc 9:32; Lc 2:17,50; Jo 5:47; 6:68; At 2:14; 28:25; Rm 10:8,17; II Co 12:4; Ef 6:17; Hb 1:3; 12:19; Jd 17; ameaça, At 6:13; coisa, objeto, assunto, Mt 18:16; Lc 1:37,65; 2:15,19,51; At 5:32; 10:37; 13:42; II Co 13:1 ). σε σε σε σεβασµα, βασµα, βασµα, βασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( um objeto de adoração, santuário, At 17:23; II Ts 2:4* ). σεµνο σεµνο σεµνο σεµνοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( reverência, dignidade, seriedade, probidade, I Tm 2:2; 3:4; Tt 2:7* ). σκε σκε σκε σκεπασµα, πασµα, πασµα, πασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cobertura, telhado, roupa, casa, I Tm 6:8* ). σκη σκη σκη σκηνωµα, νωµα, νωµα, νωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( lugar de habitação, pousada, At 7:46; II Pe 1:13* ). σκληρο σκληρο σκληρο σκληροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( dureza [ de coração ], teimosia, Rm 2:5* ). σµη σµη σµη σµηγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( óleo, ungüento, Jo 19:39, versículo variante* ).
54 54 σµι σµι σµι σµιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mistura, composto, Jo 19:39, versículo variante* ). σπε σπε σπε σπερµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( semente, Mt 13:24,27,37; Mc 4:31; Jo 7:42; I Co 15:38; II Co 9:10, versículo variantej; Hb 11:11; sobreviventes, Rm 9:29; descendentes, Mt 22:24; Mc 12:20,22; Lc 1:55; Jo 8:33,37; At 13:23; Rm 9:7; 11:1; Gl 3:16,19; Hb 2:16; natureza, I Jo 3:9* ). στε στε στε στεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( grinalda ou guirlanda, At 14:13* ). στερε στερε στερε στερεωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( firmeza, solidez, Cl 2:5* ). στι στι στι στιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( marca, cicatriz, Gl 6:17 ). στο στο στο στοµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( boca, Mt 4:4; 12:34; 15:11,17; Lc 1:64; 4:22; 21:15; At 8:32; II Co 13:1; Cl 3:8; Hb 11:22; Tg 3:3,10; Ap 9:17-19; 14:5; fio de uma espada, Lc 21:24; Hb 11:34 ). στρα στρα στρα στρατευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( exército, Ap 19:14, 19; At 23:10,17; Mt 22:7; Lc 23:11; Ap 9:16* ). συ συ συ συντριµµα, ντριµµα, ντριµµα, ντριµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( destruição, ruína, Rm 3:16* ). σχη σχη σχη σχηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( forma, aparência exterior, I Co 7:31; Fp 2:7* ). σχι σχι σχι σχισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( divisão, rasgar, Mt 27:51; Mc 1:10; 15:38; Lc 5:36; 23:45; Jo 19:24; 21:11; At 14:4; 23:7* ). σω σω σω σωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( corpo, Mt 27:52,58; Lc 17:37; Jo 19:31,38,40; At 9:40; Mt 5:29; 6:25; Mc 14:22; Lc 11:34;Rm 4:19; 7:24; 8:10,13; 12:1; I Co 5:2; 6:20; 11:24,27,29; 15:44; II Co 5:6,8,10; Gl 6:17; Cl 2:11; Hb 13:3; Tg 3:3; Ap 18:13; I Co 15:35,37; Cl 2:17; Rm 12:5; I Co 12:13,27; Ef 4:4,12,16; Cl 1:18,24 ). τα τα τα ταγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( classe, grupo, I Co 15:23* ). τελειο τελειο τελειο τελειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( perfeição, Cl 3:14; maturidade, Hb 6:1* ). τε τε τε τερα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( portento, maravilha, prodígio, Mc 13:22; Jo 4:48; At 5:12; 14:3; Rm 15:19; II Co 12:12 ). τιµο τιµο τιµο τιµοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( opulência, abundância de coisas caras, Ap 18:19* ). τραυ τραυ τραυ τραυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( feridad, Lc 10:34* ). τρη τρη τρη τρηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( buraco, olho de uma agulha, Mt 19:24, versículo variante; Lc 18:25* ). τρυ τρυ τρυ τρυτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olho de uma agulha, Mt 19:24* ). υ υ υ υδωρ, δωρ, δωρ, δωρ, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( água, Mt 3:11; Mc 9:41; 14:13; Jo 5:3, versículo variante, 7; Hb 10:22; II Pe 3:5; Ap 1:15; Jo 4:10,14; 7:38; Ap 7:17; 21:6; 22:1,17 ). υ υ υ υπο πο πο ποδειγµα, δειγµα, δειγµα, δειγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( exemplo, modelo, padrão, Jo 13:15; Hb 4:11; Tg 5:10; II Pe 2:6; cópia, imitaçaõ, Hb 8:5; 9:23* ). υ υ υ υπο πο πο ποδηµα, δηµα, δηµα, δηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sandália, calçado, Mt 10:10; Mc 1:7; Lc 15:22,35; At 7:33 ). υ υ υ υπο πο πο πολειµµα, λειµµα, λειµµα, λειµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( remanescente, Rm 9:27* ). υ υ υ υστε στε στε στερηµα, ρηµα, ρηµα, ρηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( necessidade, falta, deficiência, Lc 21:4; II Co 8:14; 9:12; 11:9; I Co 1:24; I Co 16:17; Fp 2:30; I Ts 3:10; Cl 1:24* ). υ υ υ υψωµα, ψωµα, ψωµα, ψωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( altura, exaltação, Rm 8:39; aquilo que exalta, altaneiro, orgulho, II Co 10:5* ). φα φα φα φαντασµα, ντασµα, ντασµα, ντασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aparição, fantasma, Mt 14:26; Mc 6:49; Lc 24:37, versículo variante* ). φι φι φι φιληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( beijo, Lc 7:45; 22:48; Rm 16:16; I Co 16:20; II Co 13:12; I Ts 5:26; I Pe 5:14* ). φρο φρο φρο φρονηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( alvo, aspiração, Rm 8:6,27* ). φυ φυ φυ φυραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é misturado ou batido, massa, Rm 11:16; I Co 5:6; Gl 5:9; vaso de barro, Rm 9:21* ). χα χα χα χαραγµα, ραγµα, ραγµα, ραγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( marca ou estampa, Ap 13:16; 14:9,11; 15:2, versículo variante; 16:2; 19:20; 20:4; uma coisa formada, uma imagem, At 17:29* ). χα χα χα χαρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιτο ιτο ιτο ιτος ς ς ς ( graciosidade, atratividade, Lc 4:22; Cl 4:6; favor, graça, Lc 1:30; 2:40,52; At 2:47; 7:10; 14:26; Rm 3:24; 4:4; 5:20; 11:5; Gl 1:15; Ef 2:5,7; crédito, Lc 6:32-34; I Pe 2:19; Rm 1:7; 16:20; II Co 1:2; 13:13; I Ts 1:1; 5:28; Hb 13:25; I Pe 1:2; Ap 1:4; Jo 1:14,16; At 13:43; 24:27; 25:3,9; Rm 5:2; 6:14; I Co 16:3; II Co 1:15; Ef 4:29; Hb 10:29; Tg 4:6; I Pe 5:10; Rm 1:5; 12:6; I Co 15:10; II Co 8:1; 9:4,14; I Pe 4:10; At 6:8; I Co 15:10; II Co 1:12; II Pe 3:18; I Tm 1:12; II Tm 1:3; Hb 12:28; Rm 6:17; 7:25; I Co 10:30; 15:57; II Co 9:15; Cl 3:16 ). χα χα χα χαρισµα, ρισµα, ρισµα, ρισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( dom, favor, Rm 1:11; 5:15; 6:23; 11:29; I Co 1:7; II Co 1:11; I Co 7:7; I Tm 4:14; II Tm 1:6; I Pe 4:10; Rm 12:6; I Co 12:4,9,28,30* ).
55 55 χα χα χα χασµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( abismo, Lc 16:26* ). χο χο χο χορτασµα, ρτασµα, ρτασµα, ρτασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( alimento, At 7:11* ). χρη χρη χρη χρηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( propriedade, riqueza, bens, Mc 10:23,24, versículo variante; Lc 18:24; dinheiro, At 8:18,20; 24:6; 4:37* ). χρηστο χρηστο χρηστο χρηστοτη τη τη της ς ς ς, ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( bondade, retidão, Rm 3:12; Rm 2:4; 9:23, versículo variante; 11:22; II Co 6:6; Gl 5:22; Ef 2:7; Cl 3:12; Tt 3:4* ). Χρι Χρι Χρι Χρισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( unção, I Jo 2:20,27* ). ψευ ψευ ψευ ψευσµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mentira, falsidade, inconfiabilidade, Rm 3:7* ). δ δ δ δ ( Genitivo em -ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ) ακρι ακρι ακρι ακρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( locusta, gafanhoto, Mt 3:4; Mc 1:6; Ap 9:3,7* ). α α α αρτεµι ρτεµι ρτεµι ρτεµις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( Ártemis, um deusa grega, Diana, At 19:24,27,40* ). ασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( áspide, cobra egípcia, Rm 3:13* ). ατµι ατµι ατµι ατµις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( vapor, neblina, At 2:19; Tg 4:14* ). βολι βολι βολι βολις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( flecha, dardo, Hb 12:20, versículo variante* ). δισµυρια δισµυρια δισµυρια δισµυριας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( uma dupla miriáde, 20.000, Ap 9:16* ). ε ε ε εβραι βραι βραι βραις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( hebraico, At 21:40; 22:2; 26:14* ). ε ε ε ελληνι λληνι λληνι λληνις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( gentio, At 17:12; Mc 7:26* ). ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( esperança, expectativa, At 16:19; 23:6; Rm 4:18; 8:20,24; I Co 9:10; II Co 1:7; At 26:6; Rm 5:4; I Co 13:13; Ef 2:12; I Ts 1:3; I Pe 1:3; I Ts 2:19; I Tm 1:1; Rm 8:24; Cl 1:5; Tt 2:13; Hb 6:18 ). ερι ερι ερι ερις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( rivalidade, discórdia, contenda, Rm 1:29; I Co 3:3; Gl 5:20; Fp 1:15; Tt 3:9; I Co 1:11 ). θυρι θυρι θυρι θυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( janela, At 20:9; II Co 11:33* ). ι ι ι ιασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( jaspe, Ap 4:3; 21:11,18* ). ικµα ικµα ικµα ικµας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( unidade, Lc 8:6* ). ι ι ι ιρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( arco-íris, Ap 10:1, 4:3* ). κεφαλι κεφαλι κεφαλι κεφαλις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( rolo [ de livro ], Hb 10:7* ). λαµπα λαµπα λαµπα λαµπας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( tocha, Jo 18:3; Ap 4:5; 8:10; Mt 25:1,3,7; At 20:8* ). λεπι λεπι λεπι λεπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( escama, At 9:18* ). µερι µερι µερι µερις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( parte, distrito, At 16:2; porção, At 8:21; Cl 1:12; Lc 10:42; II Co 6:15* ). µοιχαλι µοιχαλι µοιχαλι µοιχαλις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( adúltera, Rm 7:3; II Pe 2:14; Tg 4:4; Mt 12:39; 16:4; Mc 8:38* ). µυρια µυρια µυρια µυριας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( miríade [dez mil ], At 19:19; Lc 12:1; At 21:20; Hb 12:22; Jd 14; Ap 5:11; 9:16* ). παγι παγι παγι παγις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( armadinha, rede, Lc 21:35; Rm 11:9; I Tm 3:7; 6:9; II Tm 2:26* ). παροψι παροψι παροψι παροψις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( prato, Mt 23:25,26, versículo variante* ). πατρι πατρι πατρι πατρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( terra natal, Jo 4:44; Hb 11:14; Mt 13:54,57; Mc 6:1,4; Lc 2:3, versículo variante; 4:23; At 18:25,27 versículo variante* ). πινακι πινακι πινακι πινακις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( pequeno tablete para escrita, Lc 1:63, versículo variante* ). πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυτι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( idosa, velha, Tt 2:3* ). προστα προστα προστα προστατι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( protetor, patrono, ajudador, Rm 16:2* ). προφη προφη προφη προφητι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( profetisa, Lc 2:36; Ap 2:20* ). ρ ρ ρ ρυτι υτι υτι υτις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( ruga, Ef 5:27* ). σανι σανι σανι σανις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( tábua, placa, At 27:44* ). σπυρι σπυρι σπυρι σπυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( cesta, Mt 15:37; 16:10; Mc 8:8,20; At 9:25* ). στιβα στιβα στιβα στιβας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( ramos, ramas, Mc 11:8* ). συγγενι συγγενι συγγενι συγγενις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( parenta, Lc 1:36* ). σφραγι σφραγι σφραγι σφραγις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( selo, sinete, Ap 5:1,5,9; 6:1,3,5,7,9,12; 8:1; Ap 7:2; II Tm 2:19; Ap 9:4; Rm 4:11; I Co 9:2* ). σφυρι σφυρι σφυρι σφυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( cesta ).
56 56 τοιο τοιο τοιο τοιοσδε, σδε, σδε, σδε, α α α αδε δε δε δε ( deste tipo, tal como isto, II Pe 1:17* ). υ υ υ υπολαµπα πολαµπα πολαµπα πολαµπας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( janela, At 20:8, versículo variante* ). χι χι χι χιλια λια λια λιας ς ς ς, , , , αδο αδο αδο αδος ς ς ς ( mil, II Pe 3:8; Ap 11:3; 12:6; 14:20; milênio, Ap 20:2-7* ). χλαµυ χλαµυ χλαµυ χλαµυς ς ς ς, , , , υ υ υ υδο δο δο δος ς ς ς ( manto, capa usada por viajantes e soldados, Mt 27:28,31* ). ν ν ν ν ( Genitivo em -νο νο νο νος ς ς ς ) αλαζω αλαζω αλαζω αλαζων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( orgulhoso, jactancioso, Rm 1:30; II Tm 3:2* ). α α α αλων, λων, λων, λων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( eira, trigo debulhado, Mt 3:12; Lc 3:17* ). αµπελω αµπελω αµπελω αµπελων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( vinha, Mc 12:1; I Co 9:7; pomar, Lc 13:6 ). Απολλυ Απολλυ Απολλυ Απολλυων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( Apolion, o Destuidor, Ap 9:11* ). αρραβω αρραβω αρραβω αρραβων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( primeiro pagamento, sinal, depósito, penhor, II Co 1:22; 5:5; Ef 1:14* ). α α α αρσην, ρσην, ρσην, ρσην, εν εν εν εν ( macho, varão, Mt 19:4; Mc 10:6; Lc 2:23; Rm 1:27; Gl 3:28; Ap 12:5,13* ). αρχιποι αρχιποι αρχιποι αρχιποιµην, µην, µην, µην, ενο ενο ενο ενος ς ς ς ( sumo pastor, I Pe 5:14* ). αρχιτε αρχιτε αρχιτε αρχιτεκτων, κτων, κτων, κτων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( construtor principal, I Co 3:10* ). α α α αρχων, ρχων, ρχων, ρχων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( líder, senhor, prícipe, Mt 20:25; At 4:26; Ap 1:5; Mt 9:18; Lc 8:41; 14:1; 18:18; Jo 3:1; At 3:17; At 16:19; Mt 9:34; 12:24; Lc 11:15; Jo 12:31; 14:30; Ef 2:2; I Co 2:6; Lc 12:58 ). αφεδρω αφεδρω αφεδρω αφεδρων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( latrina, Mt 15:17; Mc 7:19* ). βαβυλω βαβυλω βαβυλω βαβυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( Babilônia, Mt 1:11; Ap 14:8; 18:10,21; I Pe 5:13 ). γει γει γει γειτων, των, των, των, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( próximo, vizinho, Lc 14:12; 15:6,9; Jo 9:8* ). δαι δαι δαι δαιµων, µων, µων, µων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( demônio, Mt 8:31; Mc 5:12, versículo variante; Ap 18:2, versículo variante ). ε ε ε εικω ικω ικω ικων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( imagem, semelhança, Mc 12:16; I Co 11:7; 15:49; Ap 13:14; forma, Rm 1:23; 8:29; Cl 3:10; Hb 10:1 ). ελαιω ελαιω ελαιω ελαιων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( oliveriral, Lc 19:29; 21:37; At 1:12* ). ε ε ε ελλην, λλην, λλην, λλην, ηνο ηνο ηνο ηνος ς ς ς ( grego, heleno, Rm 1:14; At 11:20, versículo variante; 20:21; I Co 1:24; Gl 3:28; Jo 12:20; At 17:4 ). η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς, , , , ( príncipe, Mt 2:6; governador, Mt 10:18; Mc 13:9; I Pe 2:14; prefeito, procurador, Mt 27:2,11,14; Lc 20:20; At 23:24; 24:1; 26:30 ). θεραπων, θεραπων, θεραπων, θεραπων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( servo, Hb 3:5* ). ι ι ι ιµα µα µα µας ς ς ς, , , , α α α αντο ντο ντο ντος ς ς ς ( correia, Mc 1:7; Lc 3:16; Jo 1:27; At 22:25* ). κα κα κα κανω νω νω νων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( regra, padrão, Gl 6:16; Fp 3:16, versículo variante; esfera de ação, limites, II Co 10:13,15* ). κεντυρι κεντυρι κεντυρι κεντυριων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( centurião, Mc 15:39,44* ). κλυ κλυ κλυ κλυδων, δων, δων, δων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( [ uma sucessão de] ondas, Lc 8:24; onda, Tg 1:6* ). κοιτω κοιτω κοιτω κοιτων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( camareiro, At 12:20* ). λεγιω λεγιω λεγιω λεγιων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( legião, unidade de cerca de 6.000 soldados romanos, Mt 26:53; Mc 5:9; Lc 8:30* ). λε λε λε λεων, ων, ων, ων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( leão, Hb 11:33; I Pe 5:8; Ap 4:7; 9:8,17; 10:3; 13:2; II Tm 4:17; Ap 5:5* ). µεγιστα µεγιστα µεγιστα µεγισταν, ν, ν, ν, α α α ανο νο νο νος ς ς ς ( grande homem, magnata, pessoa de excelente reputação, Mc 6:21; Ap 6:15; 18:23* ). µυλω µυλω µυλω µυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( casa do moinho, Mt 24:41, versículo variante* ). νυµφω νυµφω νυµφω νυµφων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( salão do casamento, Mt 22:10, versículo variante; Mt 9:15; Mc 2:19; Lc 5:34* ). ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην, ν, ν, ν, ε ε ε ενο νο νο νος ς ς ς ( pastor, Mt 9:36; 25:32; Mc 6:34; 14:27; Lc 2:8,15, 18, 20; Mt 26:31; Jo 10:2,11,14,16; Hb 13:20; I Pe 2:25; Ef 4:11* ). πολλαπλασι πολλαπλασι πολλαπλασι πολλαπλασιων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( muitas vezes mais, Mt 19:29, versículo variante; Lc 18:30* ). πυ πυ πυ πυθων, θων, θων, θων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( um espírito de advinhação ou profecia, quem conta o destino, At 16:16* ). πυλω πυλω πυλω πυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( porta, portão, Lc 16:20; At 14:13; Ap 21:12,15,21,25; 22:14; portal, At 10:17; 12:13; entrada, Mt 26:71* ). σιαγω σιαγω σιαγω σιαγων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( face, Mt 5:39; Lc 6:29* ).
57 57 σινδω σινδω σινδω σινδων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( lençol, pano de linho, Mt 27:59; Mc 15:46; Lc 23:53; Mc 14:51* ). τε τε τε τεκτων, κτων, κτων, κτων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( carpinteiro, construtor, Mt 13:55; Mc 6:3* ). χαλκηδω χαλκηδω χαλκηδω χαλκηδων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( calcedônia, uma pedra preciosa, Ap 21:19* ). χειµω χειµω χειµω χειµων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( mau tempo, tempestuoso, Mt 16:3; At 27:20; inverno, Mt 24:20; Mc 13:18; Jo 10:22; II Tm 4:21* ). χιτω χιτω χιτω χιτων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( túnica, camisa uma roupa usada logo acima da pele, por pessoas de ambos os sexos, Mt 5:40; 10:10; Mc 6:9; Lc 3:11; 6:29; 9:3; Jo 19:23; At 9:39; Jd 23; Mc 14:63* ). χιω χιω χιω χιων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( neve, Mt 28:3; Mc 9:3, versículo variante; Ap 1:14*). ωδι ωδι ωδι ωδιν, ν, ν, ν, ι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς ( dores de parto, I Ts 5:3; Mt 24:8; Mc 13:8; At 2:24* ). κ κ κ κ( Genitivo em κο κο κο κος ς ς ς ) αλω αλω αλω αλωπηξ, πηξ, πηξ, πηξ, εκο εκο εκο εκος ς ς ς ( raposa, Mt 8:20; Lc 9:58; Lc 13:32* ). α α α αθραξ, θραξ, θραξ, θραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( brasas, Rm 12:20; Pv 25:22 * ). δεσµοφυ δεσµοφυ δεσµοφυ δεσµοφυλαξ, λαξ, λαξ, λαξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( carcereiro, guarda da prisão, At 16:23,27,36* ). θω θω θω θωραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( couraça, peitoril, Ap 9:9,17; Ef 6:14; I Ts 5:8; Ap 9:9* ). κη κη κη κηρυξ, ρυξ, ρυξ, ρυξ, υκο υκο υκο υκος ς ς ς ( proclamador, pregador, I Tm 2:7; II Tm 1:11; II Pe 2:5* ). κο κο κο κοραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( corpo, Lc 12:24* ). πι πι πι πιναξ, ναξ, ναξ, ναξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( prato, bandeja, Mt 14:8,11; Mc 6:25,28; Lc 11:39* ). πλα πλα πλα πλαξ, ξ, ξ, ξ, πλακο πλακο πλακο πλακος ς ς ς ( tábua, tablete, II Co 3:3; Hb 9:4* ). σα σα σα σαρξ, ρξ, ρξ, ρξ, κο κο κο κος ς ς ς ( carne, Lc 24:39; Jo 6:51-51; Rm 2:28; I Co 15:39; II Co 12:7; Gl 6:13; Tg 5:3; Ap 19:18,21; corpo, Mc 10:8; At 2:26,31; Gl 4:13; Ef 5:29; Cl 2:5; Hb 9:10; 10:20; I Pe 4:1; natureza humana, Rm 1:3; 4:1; 9:3,5,8; I Co 10:18; Hb 2:14; 12:9 ). σκω σκω σκω σκωληξ, ληξ, ληξ, ληξ, ηκο ηκο ηκο ηκος ς ς ς ( verme, Mc 9:44, versículo variante; Mc 9:46, versículo variante; Mc 9:48* ). φυ φυ φυ φυλαξ, λαξ, λαξ, λαξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( guarda, sentinela, Mt 27:65, versículo variante; At 5:23; 12:6,19* ). α α α αρπαξ, ρπαξ, ρπαξ, ρπαξ, αγο αγο αγο αγος ς ς ς ( avarento, Mt 7:15; ladrão, Lc 18:11; I Co 5:10; 6:10; Tt 1:9, versículo variante* ). λα λα λα λαρυγξ, ρυγξ, ρυγξ, ρυγξ, γγο γγο γγο γγος ς ς ς ( garganta, Rm 3:13* ). µα µα µα µαστιξ, στιξ, στιξ, στιξ, ιγο ιγο ιγο ιγος ς ς ς ( açoite, chicote, At 22:24; Hb 11:36; tormento, doença, Mc 3:10; 5:29,34; Lc 7:21* ). σα σα σα σαλπιγξ, λπιγξ, λπιγξ, λπιγξ, ιγγο ιγγο ιγγο ιγγος ς ς ς ( trombeta, I Co 14:8; Hb 12:19; Ap 1:10; 4:1; 8:2,6,13; 9:14; Mt 24:31, versículo variante; Mt 24:31; I Co 15:52; I Ts 4:16 ). φα φα φα φαραγξ, ραγξ, ραγξ, ραγξ, αγγο αγγο αγγο αγγος ς ς ς ( ravina, vale, Lc 3:5* ). χοι χοι χοι χοινιξ, νιξ, νιξ, νιξ, ικο ικο ικο ικος ς ς ς ( quarto, um medida, quase um litro, Ap 6:6* ). ψι ψι ψι ψιξ, ξ, ξ, ξ, χο χο χο χος ς ς ς ( migalha, Mt 15:27, versículo variante; Lc 16:21, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρ ( Genitivo em -ορο ορο ορο ορος ς ς ς ) αµη αµη αµη αµητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( sem mãe, Hb 7:3* ). α α α ανω νω νω νωτερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , ε ε ε ερα ρα ρα ρα ( mais alto, Lc 14:10; acima, Hb 10:8* ). αστη αστη αστη αστηρ, ρ, ρ, ρ, ε ε ε ερο ρο ρο ρος ς ς ς ( estrela, Mt 2:2; Ap 1:16; 9:1; Jd 13 ). δειπνοκλη δειπνοκλη δειπνοκλη δειπνοκλητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( convidado de um banquete, Mt 20:28, versículo variante* ). ελευ ελευ ελευ ελευθερο θερο θερο θερος ς ς ς, , , , ε ε ε ερα ρα ρα ρα ( livre, independente, Mt 17:26; Jo 8:33,36; I Co 7:22,39; Gl 4:31; Ap 6:15; 19:18 ). κατη κατη κατη κατηγωρ, γωρ, γωρ, γωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( acusador, Ap 12:10* ). κοσµοκρα κοσµοκρα κοσµοκρα κοσµοκρατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( governante do mando, Ef 6:12* ). νιπτη νιπτη νιπτη νιπτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( bacia, Jo 13:5* ).
58 58 παντοχρα παντοχρα παντοχρα παντοχρατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( Todo-Poderoso, Supremo-Regente, usado somente para Deus, II Co 6:18; Ap 1:8; 4:8; 11:17; 15:3; 16:7,14; 19:6,15; 21:22* ). περισσο περισσο περισσο περισσοτερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , τε τε τε τερα ρα ρα ρα ( maior, mais, como substantivo Mt 12:40; 20:47; I Co 12:23; II Co 2:7; ainda mais, Lc 12:48; I Co 15:10; Mt 11:9; Mc 12:33; Lc 7:26; 12:4; II Co 10:8; como advérbio Hb 6:17; 7:15; Mc 7:36 ). ποδονιπτη ποδονιπτη ποδονιπτη ποδονιπτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( bacia para lavar os pés, Jo 13:5, versículo variante* ). πρα πρα πρα πρακτωρ, κτωρ, κτωρ, κτωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς, , , , ( pretor, oficial da corte, Lc 12:58* ). προπα προπα προπα προπατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( ancestral, Rm 4:1* ). πρωτο πρωτο πρωτο πρωτοµαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυς ς ς ς, , , , υρο υρο υρο υρος ς ς ς ( primeiro mártir, At 22:20, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρη η η ητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( orador, pregador, At 24:1* ). σπεκουλα σπεκουλα σπεκουλα σπεκουλατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( executor, verdugo, Mc 6:27* ). στατη στατη στατη στατηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( estáter, uma moeda de prata igual a quatro dracmas, Mt 17:27; 26:15, versículo variante* ). σωτη σωτη σωτη σωτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( salvador, Lc 1:47; I Tm 1:1; 2:3; 4:10; Tt 1:3; 2:10; 3:4; Jd 25; Lc 2:11; Jo 4:42; At 5:31; 13:23; Ef 5:23; Fp 3:20; II Tm 1:10; Tt 1:4; 2:13; 3:6; I Jo 4:14; II Pe 1:1,11; 2:20; 3:2,18* ). φωστη φωστη φωστη φωστηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( estrela, Fp 2:15; esplendor, radiância, Ap 21:11* ). χαρακτη χαρακτη χαρακτη χαρακτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( reprodução, representação exata, Hb 1:3* ). ψευδο ψευδο ψευδο ψευδοµαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυς ς ς ς, , , , υρο υρο υρο υρος ς ς ς ( alguém que dá falso testemunho, Mt 26:60; I Co 15:15* ). ς ς ς ς ( Genitivo em -ου ου ου ους ς ς ς ) α α α ανθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( flor, Tg 1:10; II Pe 1:24* ). βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( bebê, criança, Lc 1:41,44; 2:12,16; 18:15; At 7:19; II Tm 3:15; I Pe 2:2* ). γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( raça, linhagem, At 4:6; 7:13; 17:28; Mc 7:28; At 7:19; Gl 1:14; I Pe 2:9; Mt 13:47; I Co 12:10 ). γλευ γλευ γλευ γλευκο κο κο κος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mosto, vinho novo doce, At 2:13* ). δε δε δε δεο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( temor, reverência, Hb 12:28* ). δι δι δι διψο ψο ψο ψος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( sede, II Co 11:27* ). ε ε ε εδαφο δαφο δαφο δαφος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( chão, At 22:7* ). εθνο εθνο εθνο εθνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( nação, povo, Mt 24:14; Lc 12:30; At 8:9; 10:22; 13:19; gentios, Mt 6:32; 10:18; 14:5; Rm 3:29; 16:4; Gl 2:12; Ef 3:1 ). ε ε ε ει ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( forma, aparência externa, Lc 3:22; 9:29; Jo 5:37; gênero, tipo, I Ts 5:22; vista, II Co 5:7* ). ε ε ε ετο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( ano, Mt 9:20; Mc 5:42; Lc 4:25; At 7:30; Gl 1:18; Ap 20:4; Lc 2:41; Jo 8:57; II Co 12:2 ). ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( jugo, Lc 14:19; 2:24* ). ηθο ηθο ηθο ηθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( costume, uso, hábito, I Co 15:33* ). ηχω ηχω ηχω ηχω, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( som, Lc 21:25* ). θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). θα θα θα θαρσο ρσο ρσο ρσος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( coragem, At 28:15* ). θε θε θε θερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( verão, Mt 24:32; Mc 13:28; Lc 21:30* ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( força, capacidade, Mc 12:30,33; Ef 1:19; II Ts 1:9; II Pe 2:11; Ap 5:12 ). ι ι ι ιχνο χνο χνο χνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( pisada, marca, pegada, Rm 4:12; II Co 12:18; I Pe 2:21* ). κε κε κε κερδο ρδο ρδο ρδος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( ganho, lucro, Fp 1:21; 3:7; Tt 1:11* ). κη κη κη κητο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( monstro marinho, Mt 12:40* ). κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( poder, força, majestade, At 19:20; Ef 1:19; 6:10; Cl 1:11; I Tm 6:16; Hb 2:14; Ap 1:6; ato poderoso, Lc 1:51 ). κτη κτη κτη κτηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( animal, animal doméstico, I Co 15:39; Lc 10:34; At 23:24; Ap 18:13* ). µε µε µε µεγεθο γεθο γεθο γεθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( grandeza, Ef 1:19* ).
59 59 µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( parte, Lc 11:36; 15:12; At 5:2; Ef 4:16; Ap 16:19; Jo 21:6; pedaço, Lc 24:42; partido, At 23:6,9; região, distrito, Mt 2:22; 15:21; At 2:10; 19:1. Com preposições: ανα ανα ανα ανα µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , um após o outro, I Co 14:27; απο απο απο απο µε µε µε µερου ρου ρου ρους ς ς ς, , , , em parte, Rm 11:25; 15:15; II Co 1:14; 2:5; por um pouco, Rm 15:24; εκ εκ εκ εκ µε µε µε µερου ρου ρου ρους ς ς ς, , , , individualmente, I Co 12:27; em parte, I Co 13:9,12; εν εν εν εν µε µε µε µερει, ρει, ρει, ρει,com respeito a, Cl 2:16; κατα κατα κατα κατα µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , ,em detalhe, Hb 9:5; µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς τι, τι, τι, τι, em parte, parcialmente, I Co 11:18; parte, participação, Ap 20:6; 22:19; lugar, Mt 24:51; Lc 12:46; Jo 13:8; Ap 21:8 ). νε νε νε νεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( nuvem, hoste, Hb 12:1* ). ο ο ο ονειδο νειδο νειδο νειδος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( desgraça, Lc 1:25* ). ο ο ο οξο ξο ξο ξος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( vinho azedo, vinagre, Mt 27:48; Mc 15:36; Lc 23:36; Jo 19:29* ). ο ο ο οφελο φελο φελο φελος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( benefício, bem, I Co 15:32; Tg 2:14,16* ). πα πα πα παθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( paixão, especialmente de natureza sexual, Rm 1:26; Cl 3:5; I Ts 4:5* ). πε πε πε πελαγο λαγο λαγο λαγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mar aberto, as profundezas [ do mar ], Mt 18:6; At 27:5* ). πε πε πε πενθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tristeza, lamento, Tg 4:9; Ap 18:7; 21:4* ). πλα πλα πλα πλατο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( largura, Ef 3:18; Ap 20:9; 21:16* ). πλη πλη πλη πληθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( quantidade ou número, Hb 11:12; Lc 5:6; feixe, At 28:3; grande número, Tg 5:20; multidão, Mc 3:7; Lc 2:13; 6:17; At 5:14; 21:36; reunião, Lc 23:1; At 23:7; Lc 8:37; At 2:6; 5:16; 14:14; 25:24; comunidade, igreja, Lc 1:10; 19:37; At 4:32; 6:5; 15:12,30; 19:9 ). σκευ σκευ σκευ σκευο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( coisa, objeto, Mc 11:16; At 10:11,16; 11:5; Hb 9:21; Ap 18:12; propriedade, Mt 12:29; Mc 3:27; Lc 17:31; vela, At 27:17; vaso, Lc 8:16; Jo 19:29; Rm 9:21; II Tm 2:20; Ap 2:27; Rm 9:22; II Co 4:7; I Pe 3:7; At 9:15; I Ts 4:4* ) σκη σκη σκη σκηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tenda, barraca, II Co 5:1,4* ). σκο σκο σκο σκοτο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( trevas, escuridão, Mt 8:12; Mc 15:33; At 13:11; II Pe 2:17; Hb 12:18, versículo variante; Mt 4:16; 6:23; Lc 1:79; Jo 3:19; At 26:18; Rm 13:12; I Co 4:5; II Co 6:14; Cl 1:13 ). στη στη στη στηθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peito, tórax, Lc 18:13; 23:48; Jo 13:25; 21:20; Ap 15:6* ). στρη στρη στρη στρηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( sensualidade, lúxuria, Ap 18:3* ). τα τα τα ταχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( rapidez, prontidão, velocidade, Lc 18:8; At 12:7; 22:18; 25:4; Rm 16:20; I Tm 3:14; Ap 1:1; 22:6* ). τει τει τει τειχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( muro, muro da cidade, muralha, At 9:25; II Co 11:33; Hb 11:30; Ap 21:12,14; 17-19* ). τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( fim, Mc 3:26; 13:7; Lc 1:33; 22:37; Rm 10:4; Hb 7:3; I Pe 4:7; I Co 10:11; Mt 26:58; Rm 6:21; I Tm 1:5; Hb 6:8; Tg 5:11; I Pe 1:9; I Co 15:24; I Pe 3:8; I Co 1:8; II Co 1:13; Hb 3:6, versículo variante,14; Ap 2:26; Lc 18:5; Mt 10:22; Mc 13:13; I Ts 2:16; Jo 13:1; Mt 17:25; Rm 13:7; I Co 10:11 ). φε φε φε φεγγο γγο γγο γγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( luz, radiância, Mt 24:29; Mc 13:24; Lc 11:33, versículo variante* ). χει χει χει χειλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( lábio, Mt 15:8; Mc 7:6; Rm 3:13; I Co 14:21; Hb 13:15; I Pe 3:10; Hb 11:12* ). ψευ ψευ ψευ ψευδο δο δο δος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mentira, falsidade, Mt 7:15; Mc 13:22; At 13:6; I Jo 4:1; Ap 16:13* ). ψυ ψυ ψυ ψυχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( frio, Jo 18:18; At 28:2; II Co 11:27* ). ψ ψ ψ ψ ( Genitivo em πο πο πο πος ς ς ς ) κω κω κω κωνωψ, νωψ, νωψ, νωψ, ωπο ωπο ωπο ωπος ς ς ς ( mosquito, Mt 23:24* ). λαι λαι λαι λαιλαψ, λαψ, λαψ, λαψ, απο απο απο απος ς ς ς ( tempestade, furação, II Pe 2:17; uma feroz rajada de vento, Mc 4:37; Lc 8:23* ). µω µω µω µωλωψ, λωψ, λωψ, λωψ, ωπο ωπο ωπο ωπος ς ς ς ( ferida, machucado, I Pe 2:24* ). σκο σκο σκο σκολοψ, λοψ, λοψ, λοψ, οπο οπο οπο οπος ς ς ς ( espinho, II Co 12:7* ). ο ο ο ορνι ρνι ρνι ρνις ς ς ς, , , , ιθο ιθο ιθο ιθος ς ς ς ( pássaro, especificamente galinha, Mt 23:37; Lc 13:34* ).
60 60 Em vogal: -ι ι ι ι e –υ υ υ υ ( com Genitivo em ε ε ε ε-εω εω εω εως ς ς ς ) αγαλλι αγαλλι αγαλλι αγαλλιασι ασι ασι ασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( regozijo, exultação, gozo, Hb 1:9 ). αγανα αγανα αγανα αγανακτησι κτησι κτησι κτησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( indignação, ira, zanga, II Co 7:11* ). αε αε αε αετησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( anulamento, Hb 7:18; Hb 9:26* ). α α α αθλησι θλησι θλησι θλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( competição, luta, Hb 10:32* ). αι αι αι αινεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( louvor, Hb 13:5* ). αι αι αι αιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( seita religiosa, At 5:17; 26:5; At 24:5,14; 28:22; dissensão, divisão, I Co 11:19; Gl 5:20; opinão, II Pe 2:1 ). α α α αι ι ι ισθησι σθησι σθησι σθησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( percepção, compreensão, Fp 1:9* ). α α α αλυσι λυσι λυσι λυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cadeia, grilhões, Mc 5:3; At 28:20; Ef 6:20; II Tm 1:16 ). α α α αλωσι λωσι λωσι λωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prisão, captura, II Pe 2:12* ). αναδει αναδει αναδει αναδειξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( comissionamento, o ato de assumir um cargo ou um ofício, Lc 1:80 ). ανα ανα ανα αναληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ascensão, partida, Lc 9:51* ). ανα ανα ανα αναµνησι µνησι µνησι µνησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( recordação, Hb 10:3; lembraça, Lc 22:19; I Co 11:24* ). ανα ανα ανα αναπαυσι παυσι παυσι παυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( parada, descanso, Ap 4:8; Mt 11:19; Mt 12:43; Lc 11:24* ). ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( levante, ressureição, Lc 2:34; Mt 22:31; Lc 20:35; Jo 11:24; At 1:22; Rm 6:5; I Co 15:12; Ap 20:5 ). αναχυ αναχυ αναχυ αναχυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( correr desenfreadamente, derramar, I Pe 4:14* ). α α α ανεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( descanso, relaxamento, II Co 2:13; 7:5; 8:13; II Ts 1:7; liberdade, At 24:23* ). α α α ανοιξι νοιξι νοιξι νοιξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ato de abrir, quando eu abrir a minha boca, Ef 6:19* ). ανταπο ανταπο ανταπο ανταποδοσι δοσι δοσι δοσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remuneração, recompensa, Cl 3:24* ). αντι αντι αντι αντιθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oposição, objeção, I Tm 6:20 ). αντι αντι αντι αντιληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ajuda, socorro, auxílio, I Co 12:28* ). απε απε απε απεκδυσι κδυσι κδυσι κδυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remoção, despojamento, Cl 2:11* ). απο απο απο αποδειξι δειξι δειξι δειξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prova, a prova que consiste na posse do Espírito, I Co 2:4* ). απο απο απο αποθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remoção, despojamento, deixar, I Pe 3:21; II Pe 1:14* ). αποκα αποκα αποκα αποκαλυψι λυψι λυψι λυψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( revelação, exposição, Lc 2:32; Rm 8:19; Gl 1:12; 2:2; Ef 3:3; I Pe 1:7,13 ). αποκατα αποκατα αποκατα αποκαταστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( restauração, At 3:21* ). απο απο απο απολαυσι λαυσι λαυσι λαυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( gozo, deleite, I Tm 6:17; Hb 11:25* ). απολυ απολυ απολυ απολυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( libertação, Hb 11:35; Lc 21:28; Rm 3:24; 8:23; Ef 1:7; Hb 9:15 ). απο απο απο αποχρησι χρησι χρησι χρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( consumir, usar, manusear, Cl 2:22 ). αρχιερευ αρχιερευ αρχιερευ αρχιερευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( sumo sacerdote, Mc 14:60,63; Jo 18:19,22,24; Mt 2:4; Lc 23:13; At 4:23; Hb 2:17; 4:14 ). α α α αυ υ υ υξησι ξησι ξησι ξησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( crescimento, aumento, Ef 4:16; Cl 2:19* ). α α α αφιξι φιξι φιξι φιξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( partida, At 20:29* ). βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pé, At 3:7* ). βι βι βι βιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modo de vida, At 26:4* ). βρω βρω βρω βρωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( alimentação, Rm 14:17; I Co 8:4; Hb 12:16; Jo 6:27,55; corrosão, Mt 6:19 ). γε γε γε γενεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( nascimento, Mt 1:18; Lc 1:14; Mt 1:1; Gl 5:1; Tg 1:23; Tg 3:6* ). γναφευ γναφευ γναφευ γναφευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( branqueador, pessoa que alveja roupas, Mc 9:3* ). γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento, Lc 1:77; 11:52; Rm 11:33; I Co 8:7,11; 12:8; II Co 6:6; 10:5; II Pe 1:5; 3:18; Fp 3:8; I Tm 6:20 ). γονευ γονευ γονευ γονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( pais, Mc13:12; Jo 9:2; II Co 12:14 ). γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( secretário, escrivão, At 19:35; perito na lei, Mt 2:4; 23:2,13; Mc 2:16; Lc 9:22; At 6:12; I Co 1:20; Mt 13:52; 23:34* ). δε δε δε δεησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( petição, oração, Lc 1:13; Rm 10:1; Ef 6:18; I Tm 2:1; I Pe 3:12 ). δε δε δε δερρι ρρι ρρι ρρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pele, Hb 11:37* ).
61 61 διαι διαι διαι διαιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( variedade, diversidade, diferença, porção, I Co 12:4,5,6* ). δια δια δια διακρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( distinção, difernciação, I Co 12:10; Hb 5:14; discurssão, Rm 14:1; At 4:32, versículo variante* ). διη διη διη διηγησι γησι γησι γησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( narrativa, relatório, Lc 1:1* ). διο διο διο διοπθωσι πθωσι πθωσι πθωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reforma, melhoramento, Hb 9:10* ). δο δο δο δοσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( dom, presente, Tg 1:17; Mt 6:1, versículo variante; Fp 4:15* ). δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( poder, força, Mt 14:2; 22:29; At 1:8; Rm 1:4; Cl 1:11; II Tm 3:5; Hb 7:16; II Pe 1:3; Mc 14:62; Mt 25:15; II Co 1:8; I Co 14:11; Mt 11:20; Mc 6:5; II Co 12:12; Hb 2:4; Mc 13:25; Lc 21:26; At 8:10; Rm 8:38; I Co 15:24 ).1 δυ δυ δυ δυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oeste, pôr do sol, término do Evangelho de Marcos* ). ε ε ε εγερσι γερσι γερσι γερσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ressurreição, Mt 27:53* ). εκδι εκδι εκδι εκδικησι κησι κησι κησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vingança, punição, Lc 21:22; II Co 7:11; II Ts 1:8; I Pe 2:14; Rm 12:19; Hb 10:30; Lc 18:7; At 7:24* ). εκζη εκζη εκζη εκζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( especulação inútil, I Tm 1:4* ). εκπλη εκπλη εκπλη εκπληρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cumpridos, no prazo, At 21:26* ). ε ε ε εκστασι κστασι κστασι κστασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ser pervertido, ser desencaminhado, Tt 3:11* ). ενδω ενδω ενδω ενδωµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( construção, material, fundamento, Ap 21:18* ). ενθυ ενθυ ενθυ ενθυµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pensamento, reflexão, idéia, Mt 9:4; 12:25; At 17:29; Hb 4:12* ). ε ε ε εξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prática, exercícios, Hb 5:14* ). επανο επανο επανο επανορθωσι ρθωσι ρθωσι ρθωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( correção, melhoramento, II Tm 3:16* ). ε ε ε επαυλι παυλι παυλι παυλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( casa, habitação, At 1:20* ). επι επι επι επιγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento, compreensão, Cl 1:9; I Tm 2:4; Tt 1:1; Fm 6; Hb 10:26; II Pe 1:2; Rm 3:20; Rm 1:28 ). επισυ επισυ επισυ επισυστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( distúrbio, insurreição, levante, At 24:12, versículo variante; II Co 11:28, versículo variante* ). ερη ερη ερη ερηµωσι µωσι µωσι µωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( devastação, desturição, despovoamento, Mt 24:15; Mc 13:14; Lc 21:20 * ). ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( investigação, questão controversa, debate, Jo 3:25; At 15:2,7; 25:20; I Tm 6:4; II Tm 2:23; Tt 3:9* ). θε θε θε θελεσι λεσι λεσι λεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vontade, Hb 2:4* ). θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( opressão, aflição, tribulação, Mt 24:9,21; At 11:19; Rm 12:12; II Co 4:17; Cl 1:24; II Ts 1:6; Ap 2:9,22; 7:14; II Co 8:13; Tg 1:27; II Co 2:4; Fp 1:17 ). ι ι ι ιασι ασι ασι ασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cura, melhora, restabelecimento, Lc 13:32; At 4:22,30* ). ι ι ι ιερευ ερευ ερευ ερευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sacerdote, Mt 8:4; Mc 1:44; Lc 10:31; At 14:13; Hb 7:14,17,20,23; 8:4; Ap 20:6 ). καθαι καθαι καθαι καθαιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( destruição, II Co 10:4,8; 13:10* ). κα κα κα κακωσι κωσι κωσι κωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( maus tratos, opressão, At 7:34 ). κατα κατα κατα κατακρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( condenação, II Co 3:9; 7:3* ). κατα κατα κατα καταρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ser completado, II Co 13:9* ). κατασκη κατασκη κατασκη κατασκηνωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( lugar para viver, ninho, Mt 8:20; Lc 9:5:8* ). κατα κατα κατα κατασχεσι σχεσι σχεσι σχεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( posse, tomar posse, At 7:5,45; 13:33, versículo variante; 20:16, versículo variante* ). κατοι κατοι κατοι κατοικησι κησι κησι κησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( habitação, Mc 5:3* ). καυ καυ καυ καυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( abrasamento, Hb 6:8* ). καυ καυ καυ καυχησι χησι χησι χησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( jactância, orgulho, Rm 3:27; 15:17; I Co 15:31; II Co 7:4,14; 8:24; 11:10,17; Tg 4:16; I Ts 2:19; II Co 1:12* ). κεραµευ κεραµευ κεραµευ κεραµευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oleiro, fabricante de potes, Mt 27:7,10; Rm 9:21* ). κλα κλα κλα κλασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( quebra, partir [ do pão ], Lc 24:35; At 2:42* ). κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( chamada, convoção, Rm 11:29; I Co 1:26; Ef 4:1,4; Fp 3:14; II Ts 1:11; II Tm 1:9; Hb 3:1; II Pe 1:10; Lc 11:42, versículo variante; Ef 1:18; status, posição, I Co 7:20* ). κοι κοι κοι κοιµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sono, Jo 11:13* ).
62 62 κο κο κο κολασι λασι λασι λασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( punição, castigo, Mt 25:46; I Jo 4:18* ). κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( juízo, julgamento, Mt 10:15; Lc 10:14; Jo 5:30; II Ts 1:5; Hb 9:27; II Pe 2:9; Jd 6; condenação, Mt 23:23; Jo 5:24,29; Hb 10:27; Tg 5:12; Ap 18:10; 19:2; Mt 5:2; Mt 12:18,20; 23:23; Lc 11:42; Jo 7:24; 12:31; At 8:33 ). κτι κτι κτι κτισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( criação, Rm 1:20; Mc 10:6; 13:19; Rm 1:25; 8:19-22,39; II Co 5:17; Cl 1:15,23; Hb 4:13; II Pe 3:4; instituição, I Pe 2:13 ). κωµο κωµο κωµο κωµοπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cidade mercado, povoado, Mc 1:38* ). λυ λυ λυ λυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( divórcio, I Co 7:27* ). λυ λυ λυ λυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( redenção, resgate, libertação, Lc 1:68; 2:38; Hb 9:12* ). µε µε µε µεµψι µψι µψι µψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( razão para queixa, Cl 3:13, versículo variante* ). µετα µετα µετα µεταληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( partilha, recebimento, I T m 4:3* ). µητρο µητρο µητρο µητροπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( capital, no final de I Timóteo ). µο µο µο µορφωσι ρφωσι ρφωσι ρφωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( formulação, expressão máxima, Rm 2:20; forma exterior, aparência, II Tm 3:5* ). νε νε νε νεκρωσι κρωσι κρωσι κρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( morte, II Co 4:10; esterilidade, Rm 4:19; Mc 3:5, versículo variante* ). ο ο ο ορασι ρασι ρασι ρασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aparição, Ap 4:3; visão, At 2:17; Ap 9:17* ). ο ο ο ορεξι ρεξι ρεξι ρεξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( desejo, Rm 1:27* ). οσφρησι οσφρησι οσφρησι οσφρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( olfato, I Co 12:17* ). οφι οφι οφι οφις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cobra, serpente, Mt 7:10; 10:16; Mc 16:18; Lc 10:19; 11:11; 13:14; I Co 10:9; Ap 9:19; Mt 23:33; II Co 11:3; Ap 12:9,14; 20:2* ). οψι οψι οψι οψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aparência exterior, aspecto, Jo 7:24; face, Jo 11:44; Ap 1:16* ). πανδοχευ πανδοχευ πανδοχευ πανδοχευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( estalajadeiro, pensioneiro, Lc 10:35 ). πανη πανη πανη πανηγυρι γυρι γυρι γυρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reunião festiva, Hb 12:22* ). παρα παρα παρα παραβασι βασι βασι βασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( transgressão, violação, desobediência, Rm 2:23; 4:15; 5:14; Gl 3:19; I Tm 2:14; Hb 2:2; 9:15* ). παρα παρα παρα παρακλησι κλησι κλησι κλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( encorajamento, exortação, At 13:15; Rm 12:8; I Co 14:3; Fp 2:1; I Ts 2:3; I Tm 4:13; Hb 6:18; 12:5; 13:22; apelo, II Co 8:4,17; conforto, Lc 2:25; 6:24; At 4:36; 9:31; 15:31; Rm15:4; II Co 1:3-7; 7:4,7,13; Fp 2:1; II Ts 2:16; Fm 7* ). παρα παρα παρα παραπτωµα, πτωµα, πτωµα, πτωµα, εω εω εω εως ς ς ς ( passo em falso, transgressão, Mt 6:14; Mc 11:25; Rm 4:25; 5:15-18,20; 11:11; II Co 5:19; Gl 6:1; Ef 1:7; 2:1,5; Cl 2:13* ). παρατη παρατη παρατη παρατηρησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( observação, Lc 17:20* ). παρδαλι παρδαλι παρδαλι παρδαλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( leopardo, Ap 13:2* ). πα πα πα παρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, εω εω εω εως ς ς ς ( passado por cima, debaixo sem punição, Rm 3:25* ). πεποι πεποι πεποι πεποιθησι θησι θησι θησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( confiança, II Co 1:15; 3:4; 8:22; 10:2; Ef 3:12; Fp 3:4* ). περι περι περι περιθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( adorno, enfeite, I Pe 3:3* ). περιποι περιποι περιποι περιποιησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conservação, Hb 10:39; ganho, I Ts 5:9; II Ts 2:14; posse, Ef 1:14; I Pe 2:9* ). πη πη πη πηρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cegueira, Mc 3:5, versículo variante* ) πη πη πη πηχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( côvado, medida de cerca de 46,2 cm. Jo 21:8; Ap 21:17; Mt 6:27; Lc 12:25, versículo variante* ). πι πι πι πιστι στι στι στις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fé, Mt 23:23; Rm 3:3; Gl 5:22; Tt 2:10; I Tm 5:12; Tt 2:10; I Tm 5:12; At 17:31; II Tm 4:7; Mt 9:2; Mc 11:22; Lc 18:42; At 14:9; 26:18; Rm 4:5,9,11-13; Gl 2:16; Ef 1:15; Cl 2:12; Hb 12:2; Tg 1:6; I Pe 1:21; Lc 18:8; Rm 1:5,8; I Co 2:5; 13:13; II Co 1:24; Gl 3; Tg 1:3; I Pe 1:9; Rm 14:22 ). ποι ποι ποι ποιησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( executor, trabalhador, Tg 1:25* ). πο πο πο ποσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ( bater, Rm 14:17; Cl 2:16; uma bebida, Jo 6:55* ). πρα πρα πρα πραξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( atividade, função, Mt 16:27; Rm 12:4; ato, ação geralmente no título de Atos; ato ruim ou desagradável, Lc 23:51; At 19:18; Rm 8:13; Cl 3:9* ). προ προ προ προγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( preconhecimento, preciência, At 2:23; I Pe 1:2* ). προ προ προ προθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( apresentação, colocação, [ pães da apresentação ] Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4; Hb 9:2; plano, próposito, resolução, vontade, At 11:23; 27: 13; Rm 8:28; 9:11; Ef 1:11; 3:11; II Tm 1:9; 3:10* ). προ προ προ προσκλησι σκλησι σκλησι σκλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( convite, convocação, I Tm 5:21, versículo variante* ).
63 63 προ προ προ προσληµψι σληµψι σληµψι σληµψις ς ς ς ou προ προ προ προσληψι σληψι σληψι σληψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aceitação, Rm 11:15* ). προ προ προ προσχυσι σχυσι σχυσι σχυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aspersão, Hb 11:28* ). προ προ προ προφασι φασι φασι φασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( motivo real, desculpa válida, Jo 15:22; motivo falsamente alegado, pretexto, desculpa, Mt 23:14, versículo variante; Mc 12:40; Lc 20:47; At 27:30; Fp 1:18; I Ts 2:5* ). πτο πτο πτο πτοησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( terrificante, intimidativo ou medo, terror, I Pe 3:6* ). πυ πυ πυ πυρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( o processo de queima, Ap 18:9; provação ardente, I Pe 4:12* ). πω πω πω πωρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( dureza, obstinação, insensibilidade, ter mente fechada, Mc 3:5; Rm 11:25; Ef 4:18* ). ρ ρ ρ ρυ υ υ υσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fluxo, Mc 5:25; Lc 8:43* ). σεµι σεµι σεµι σεµιδαλι δαλι δαλι δαλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( farinha fina, Ap 18:13* ). σι σι σι σιναντι, ναντι, ναντι, ναντι, εω εω εω εως ς ς ς ( mostarda, Mt 13:31; 17:20; Mc 4:31; Lc 13:9; 17:6* ). στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( existência, continuação, Hb 9:8; revolta, rebelião, levante, Mc 15:7; At 19:40; discórdia, contenda, At 15:2; 23:7,10; 24:5* ). συγκατα συγκατα συγκατα συγκαταθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( acordo, II Co 6:16* ). συ συ συ συγχυσι γχυσι γχυσι γχυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( confusão, tumulto, At 19:29* ). συζη συζη συζη συζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( disputa, discussão, At 15:2,7, versículo variante; 28:29* ). συµφω συµφω συµφω συµφωνησι νησι νησι νησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( acordo, II Co 6:15* ). συν συν συν συναντησι αντησι αντησι αντησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reunião, encontro, Mt 8:34, versículo variante; Jo 12:13, versículo variante* ). συνει συνει συνει συνειδησι δησι δησι δησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( consciência, I Co 8:7, versículo variante; Hb 10:2; I Pe 2:19; Jo 8:9, versículo variante; 23:1; 24:16; Rm 2:15; 9:1; 13:5; I Co 8:7,10,12; 10:25,27-29; II Co 1:12; 4:2; 5:11; I Tm 1:5,19; 3:9; 4:2; II Tm 1:3; Tt 1:15; Hb 9:9,14; 10:22; 13:18; I Pe 3:16,21* ). συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( faculdade da compreensão, inteligência, perspicácia, Mc 12:33; Lc 2:47; I Co 1:19; entendimento, compeensão, ter uma idéia, Ef 3:4; Cl 1:9; 2:2; II Tm 2:7* ). τα τα τα ταξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sucessão fixa ou ordem, Lc 1:8; [ boa ] ordem, I Co 14:40; Cl 2:5; natureza, qualidade, Hb 5:6,10; 6:20; 7:11,17,21, versículo variante* ). ταπει ταπει ταπει ταπεινωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( humilhação, At 8:33; Tg 1:10; humildade, ser humilde, Lc 1:48; Fp 3:21; Hb 11:20, versículo variante* ). τελει τελει τελει τελειωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( perfeição, Hb 7:11; cumprimento, Lc 1:45* ). τη τη τη τηρησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( custódia, prisão ou aprisionamento, At 4:3; 5:18; observância, I Co 7:19* ). υ υ υ υβρι βρι βρι βρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vergonha, insulto, destratar, II Co 12:10; desastre, At 27:10,21* ). υ υ υ υπα πα πα παντησι ντησι ντησι ντησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vindo ao encontro, para encontrar, Mt 8:34; 25:1; Jo 12:13* ). υ υ υ υποκρισι ποκρισι ποκρισι ποκρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( hipocrisia, fingimento, Mt 23:28; Mc 12:15; Lc 12:1; Gl 2:13; Tg 5:12, versículo variante; I Tm 4:2; I Pe 2:1* ). υ υ υ υπο πο πο ποστασι στασι στασι στασις ς ς ς , , , , εω εω εω εως ς ς ς ( natureza substancial, essência, ser real, Hb 1:3; 11:1; projeto, empreitada, II Co 9:4; 11:17; Hb 3:14* ). υ υ υ υποτυ ποτυ ποτυ ποτυπωσι πωσι πωσι πωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modelo, exemplo, protótipo, I Tm 1:16; padão, esboço, II Tm 1:13* ). υ υ υ υστε στε στε στερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( falta, necessidade, pobreza, Mc 12:44; Fp 4:11* ). φανε φανε φανε φανερωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( revelação, anúncio, I Co 12:7; II Co 4:2* ). φαρµακευ φαρµακευ φαρµακευ φαρµακευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( misturador de porções, mágico, feiticeiro, Ap 21:8, versículo variante* ). φα φα φα φασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reportagem, notícia, At 21:31* ). φονευ φονευ φονευ φονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( assassino, matador, Mt 22:7; At 3:14; 7:52; 28:4; I Pe 4:15; Ap 21:8; 22:15* ). φρο φρο φρο φρονησι νησι νησι νησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modo de pensar, mente, Lc 1:17; compreensão, Ef 1:8* ). φυ φυ φυ φυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( natureza, Rm 2:27; 11:21,24; Gl 2:15; Ef 2:3; Gl 4:8; II Pe 1:4; Tg 3:7; Rm 1:26; 2:14; I Co 11:14; Tg 3:7 ). φυσι φυσι φυσι φυσιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( arrogância, orgulho, insolência, II Co 12:20* ). χαλκευ χαλκευ χαλκευ χαλκευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( ferreiro, metalúrgico, II Tm 4:14* ). χρη χρη χρη χρησι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( relação [ sexual ], Rm 1:26* ). αχλυ αχλυ αχλυ αχλυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( perda temporária de visão, escuridão, At 13:11* ).
64 64 βα βα βα βαθυ θυ θυ θυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( profundidade, profundezas, Mt 13:5; Lc 5:4; Rm 8:39; 11:33; II Co 8:2 ). βο βο βο βοτρυ τρυ τρυ τρυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς ( cacho de uvas, Ap 14:18* ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peixe, Mt 7:10; 17:27; Mc 6:38,41,43; Lc 5:6,9; Jo 21:6,8,11; I Co 15:39 ). οσφυ οσφυ οσφυ οσφυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( cinto, cinturão, Mt 3:4; Mc 1:6; Lc 12:35; Ef 6:14; I Pe 1:13; lombos, At 2:30; Hb 7:5,10* ). πειθω πειθω πειθω πειθω, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( palavras persuasivas, I Co 2:4* ). στα στα στα σταχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς ( espiga [ de cereais ], Mt 12:1; Mc 2:23; 4:28; Lc 6:1* ). τα τα τα ταχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( rápido, veloz, Tg 1:19; Mt 28:7; Mc 9:39; Lc 15:22; Jo 11:29; Ap 2:16; 22:7,12,20 ). χρυσου χρυσου χρυσου χρυσους ς ς ς, , , , ου ου ου ουν ν ν ν ( dourado, feito ou adornado de ouro, II Tm 2:20; Hb 9:4; Ap 1:12,20; 9:13,20; 21:15 ). µο µο µο µοδιο διο διο διος ς ς ς, , , , ι ι ι ιου ου ου ου ( almude, uma medida de grãos contendo cerca de 8,75 litros, Mt 5:15; Mc 4:21; Lc 11:33* ). ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιος ς ς ς, , , , οι οι οι οια α α α( da mesma natureza, igual, similar, Mt 11:16; 13:31,33,44; Lc 6:47-49; Jo 8:55; 9:9; At 17:29; Gl 5:21; I Jo 3:2; Ap 4:3,6; 21:11,18; Jo 8:55, versículo variante; Ap 1:13; 14:14; Mt 22:39; Mc 12:31, versículo variante; Ap 13:4; 18:18 ). οξυ οξυ οξυ οξυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( agudo, afiado, Ap 1:16; 2:12; 14:14,17; 19:15; ligeiro, veloz, Rm 3:15* ). ο ο ο οποι ποι ποι ποιο ο ο ος ς ς ς, , , , οι οι οι οια α α α ( pronome correlativo do mesmo tipo que, como tal, tal, At 26:29; I Co 3:13; Gl 2:6; I Ts 1:9; Tg 1:24* ). ο ο ο ορθριο ρθριο ρθριο ρθριος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ιον ιον ιον ιον ( cedo na manhã, de madrugada, Lc 24:22* ). παραπλη παραπλη παραπλη παραπλησιο σιο σιο σιος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ιον ιον ιον ιον ( semelhante, parecido, Fp 2:27* ). πλατυ πλατυ πλατυ πλατυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( amplo, largo, Mt 7:13* ). πορφυρου πορφυρου πορφυρου πορφυρους ς ς ς, , , , α α α α ( púrp’ura, Jo 19:2,5; Ap 17:4; 18:16* ). προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( insensato, imprudente, At 19:36; II Tm 3:4* ). τραχυ τραχυ τραχυ τραχυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( áspero, rochoso, Lc 3:5; At 27:29* ). χαλκου χαλκου χαλκου χαλκους ς ς ς, , , , ου ου ου ουν ν ν ν ( feito de cobre, latão ou bronze, Ap 9:20* ). Em ω ω ω ω αδι αδι αδι αδικω κω κω κως ς ς ς ( injustamente, I Pe 2:19; 2:23, versículo variante ). Observação: Os nomes próprios não foram inseridos na lista acima por serem muito fáceis de serem identificados no texto grego do Novo Testamento, já que se que iniciam por letras maiúsculas e praticamente são trasliterados para o português: Νικο Νικο Νικο Νικοπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , Nicópolis. Grande parte deles terminam em vogal em Genitivo εω εω εω εως ς ς ς. VERBOS ( Freire ) 1. Vozes Verbais
65 65 Há na conjugação grega três vozes: ativa, passiva e média. A voz média corresponde à nossa reflixiva direta quando a ação é exercida pelo sujeito sobre si mesmo; ou indireta, quando o sujeito prática a ação para si mesmo, em seu proveito. Exs.: λυ λυ λυ λυοµαι οµαι οµαι οµαι, desligo-me ou desligo para mim mesmo; λου λου λου λουοµαι οµαι οµαι οµαι, lavo-me; γυµναζοµαι γυµναζοµαι γυµναζοµαι γυµναζοµαι, exercito-me. 2. Modos Os Modos, em grego, são seis: quatro principais – Indicativo, Subjuntivo, Optativo, Imperativo – e dois secundários – Infinitivo e Particípio. Observações: a. Não há Futuro do Pretérito. Este traduz-se , em grego, ou pelo Imperfeito com a partícula α α α αν ν ν ν, ou pelo Aoristo com a mesma partícula. Exs.: ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον α α α αν ν ν ν, eu diria; ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον α α α αν ν ν ν, eu teria dito. b. O optativo exprime geralmente desejo e, embora não tenha modo perfeitamente correspondente nas línguas românticas, eqüivale a diversas formas do nosso subjuntivo e pontencial. Ex.: λυ λυ λυ λυοµαι οµαι οµαι οµαι, oxalá que eu desligue, que eu possa desligar. 3. Tempos Verbais Há, em grego, sete tempos verbais: quatro principais e três secundários ou históricos. São principais: o Presente, o Futuro, o Perfeito e o Futuro Perfeito ( ou Futuro Anterior ); são secundários: o Imperfeito, o Aoristo e o Mais-que-perfeito. Observação: Alguns verbos têm Futuros, Aoristos, Perfeitos e Mais-Que-Perfeitos primeiros ou fracos, e Futuros, Aoristos, Perfeitos, e Mais-Que-Perfeito segundos ou fortes. Observações: • Aoristo do indicativo corresponde geralmente ao Perfeito. • Entre o Aoristo e o Perfeito grego, nota-se a diferença seguinte: O Aoristo exprime uma ação passada, sem idéia alguma de duração. Jo 3:16 é um bom exemplo da importância do uso desse tempo em grego, os verbos αγαπα αγαπα αγαπα αγαπαω ω ω ω ( amar ) e δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι ( dar ) estão no Aoristo, dando a idéia de que a obra de Cristo no Calvário foi perfeita, sem necessidade de repetição. O Perfeito, que se pode chamar, de algum modo, tempo presente, exprime o resultado atualmente presente de uma ação já concluída. O verbo salvar em Ef 2:8 está no Perfeito, o que reforça a interpretação de que a salvação é eterna, a idéia passada é que o salvo se perpetuará salvo. 4. Números e Pessoas Os Números são três: singular, plural e dual. Este última praticamente não é usado no Novo Testamento grego. As Pessaos são três, como em português. 5. Temas Verbais Além do tema verbal geral, há temas verbais temporais, que são comuns a todos os modos de um tempo e se formam pela aposição de afixos temáticos.
66 66 Assim: Em λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, o tema verbal geral é λυ λυ λυ λυ-, o tema verbal temporal é, por exemplo no Futuro, λυσ λυσ λυσ λυσ- comum a todos os modos do Futuro Ativo e Médio, e λυθησ λυθησ λυθησ λυθησ- comum a todos os modos do Futuro Passivo. 6. Desinências e Terminações a. As desinências indicam as Pessoas. Ex.: λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι e λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν: -µαι µαι µαι µαι e –µεν µεν µεν µεν são desinências, e designam: uma, a 1ª Pessoa do Singular da Voz Passiva, e a outra, a 1ª Pessao do Plural da Voz Ativa. b. A terminação é o conjunto de letras móveis que se juntam ao tema verbal temporal para formar os Modos e Pessoas. Consta, por vezes, de desinência e de uma vogal temática ou vogal de ligação. Exs.: Em λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν e λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι: a terminação é ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν e ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι formada pelas desinências –µεν µεν µεν µενe –µαι µαι µαι µαι e pela vogal temática ο ο ο ο. Observações: A vogal temática, que liga as desinências ao tema, consiste em ο ο ο ο para a 1ª Pessoa do Singular e do Plural e para a 3ª Pessoa do plural, e em ε ε ε ε para as restantes. Ex.: λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν, λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεθα µεθα µεθα µεθα, λυ λυ λυ λυ-ε ε ε ε-τε τε τε τε. Esses verbos chamam-se temáticos. Há, porém, outros verbos chamados atemáticos. São aqueles em que as desinências se unem diretamente ao tema, sem interposição da vogal temática. Exs.: τι τι τι τιθη θη θη θη-µι µι µι µι, φα φα φα φα-µε µε µε µεν ν ν ν. 7. Aumento e Redobro Dá-se o nome de aumento à silaba inicial que caracteriza os tempos secundários do indicativo. Há duas espécies de aumentos: silábico e temporal. a. O aumento Silábico consiste na sílaba ε ε ε ε que se antepõe aos verbos começados por consoante. Exs.: λυ λυ λυ λυω ω ω ω: Imperfeito ε ε ε ελυον λυον λυον λυον; Aoristo ε ε ε ελυσα λυσα λυσα λυσα; Mais-Que-Perfeito ελελυ ελελυ ελελυ ελελυκειν κειν κειν κειν. Observações: Os verbos que principiam por consoante ρ ρ ρ ρ duplicam o ρ ρ ρ ρ depois do aumento. Ex.: ρ ρ ρ ριπτω ιπτω ιπτω ιπτω, atirar: Imperfeito ε ε ε ερριπτον ρριπτον ρριπτον ρριπτον. Os verbos βου βου βου βουλοµαι λοµαι λοµαι λοµαι, querer; δυ δυ δυ δυναµαι ναµαι ναµαι ναµαι, poder; µε µε µε µελλω λλω λλω λλω, estar pronto de, têm por vezes o aumento em η η η η em vez de ε ε ε ε. Assim: ηβουλο ηβουλο ηβουλο ηβουλοµην µην µην µην, ηδυνη ηδυνη ηδυνη ηδυνηθην θην θην θην, η η η ηµελλον µελλον µελλον µελλον. b. O aumento Temporal consiste no alongamento da vogal inicial dos verbos que principiam por vogal ou ditongo. Exs. α α α α muda-se em η η η η : α α α αγω, γω, γω, γω, guiar, Imperfeito η η η ηγον γον γον γον ε ε ε ε ” ” η η η η : εγει εγει εγει εγειρω, ρω, ρω, ρω, despertar, ” η η η ηγειρον γειρον γειρον γειρον ι ι ι ι ” ” ι ι ι ι : ι ι ι ικετευ κετευ κετευ κετευω, ω, ω, ω, suplicar, ” ι ι ι ικε κε κε κετευον τευον τευον τευον ο ο ο ο ” ” ω ω ω ω : ο ο ο ονειδι νειδι νειδι νειδιζω, ζω, ζω, ζω, insultar, ” ωνει ωνει ωνει ωνειδιζον διζον διζον διζον υ υ υ υ ” ” υ υ υ υ : υ υ υ υβρι βρι βρι βριζω, ζω, ζω, ζω, insultar, ” υ υ υ υβριζον βριζον βριζον βριζον αι αι αι αι ” ” η η η η : α α α αισθα ισθα ισθα ισθανοµαι, νοµαι, νοµαι, νοµαι, sentir, ” ησθανο ησθανο ησθανο ησθανοµην µην µην µην
67 67 α α α α ” ” η η η η : α α α αδω, δω, δω, δω, cantar, ” η η η ηδον δον δον δον αυ αυ αυ αυ ” ” ηυ ηυ ηυ ηυ : α α α αυζα υζα υζα υζανω, νω, νω, νω, aumentar, ” η η η ηυ υ υ υξανον ξανον ξανον ξανον οι οι οι οι ” ” ω ω ω ω : ο ο ο οικι ικι ικι ικιζω, ζω, ζω, ζω, edificar, ” ω ω ω ωκιζον κιζον κιζον κιζον Observações: • Os verbos começados pelo ditongo ευ ευ ευ ευ têm o aumento em ηυ ηυ ηυ ηυ, ou conservam o mesmo ditongo ευ ευ ευ ευ. Exs.: ευρι ευρι ευρι ευρισκω, σκω, σκω, σκω, encontrar, Imperfeito: ηυ ηυ ηυ ηυρισκον ρισκον ρισκον ρισκον ou ευ ευ ευ ευρισκον ρισκον ρισκον ρισκον ε ε ε ευ υ υ υχοµαι, χοµαι, χοµαι, χοµαι, pedir, Imperfeito: η η η ηυχο υχο υχο υχοµην µην µην µην ou ε ε ε ευχο υχο υχο υχοµην µην µην µην • Os verbos que principiam por η, η, η, η, ι ι ι ι ou, ω ω ω ω e, por vezes, ει ει ει ει não têm aumento. Exs.: ο ο ο ουτα υτα υτα υταζω, ζω, ζω, ζω, ferir, Imperfeito: ο ο ο ου υ υ υταζον ταζον ταζον ταζον ε ε ε εικα ικα ικα ικαζω, ζω, ζω, ζω, supor, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ικαζον καζον καζον καζον ( e η η η ηκαζον καζον καζον καζον ) • Os nove verbos seguintes alongam em ει ει ει ει a vogal inicial ε ε ε ε: εχω, εχω, εχω, εχω, ter, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιχον χον χον χον εα εα εα εαω, ω, ω, ω, permitir, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιων ων ων ων ( ε ε ε ει ι ι ιαον αον αον αον ) εργα εργα εργα εργαζοµαι, ζοµαι, ζοµαι, ζοµαι, trabalhar, Imperfeito: ε ε ε ειργαζο ιργαζο ιργαζο ιργαζοµην µην µην µην ε ε ε εποµαι, ποµαι, ποµαι, ποµαι, seguir, Imperfeito: ει ει ει ειπο πο πο ποµην µην µην µην εθι εθι εθι εθιζω, ζω, ζω, ζω, acostumar, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιθιζον θιζον θιζον θιζον ε ε ε ελκω, λκω, λκω, λκω, arrastar, Imperfeito: ει ει ει ειρπον ρπον ρπον ρπον ε ε ε ελι λι λι λιττω, ττω, ττω, ττω, rodar, Imperfeito: ει ει ει ειλιττον λιττον λιττον λιττον ε ε ε εστια στια στια στιαω, ω, ω, ω, banquetear, Imperfeito: ει ει ει ειστι στι στι στιαω αω αω αω • Alguns verbos que primitivamente começavam por digama ( F ), e hoje principiam por vogal, têm aumento silábico. Exs.: ωθε ωθε ωθε ωθεω, ω, ω, ω, impedir, Imperfeito: εω εω εω εωθεον θεον θεον θεον ωνε ωνε ωνε ωνεοµαι, οµαι, οµαι, οµαι, comprar, Imperfeito: εωνεο εωνεο εωνεο εωνεοµην µην µην µην • Outros verbos têm ao mesmo tempo aumento silábico e temporal. Exs.: ο ο ο ορα ρα ρα ραω, ω, ω, ω, ver, Imperfeito: ε ε ε εω ω ω ωρων ρων ρων ρων αν αν αν αν-οι οι οι οιγω, γω, γω, γω, abrir, Imperfeito: αν αν αν αν-ε ε ε εω ω ω ωγον γον γον γον Redobro a. Redobro é a repetição da consoante inicial do verbo antes da vogal ε ε ε ε. Ex.: λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, desligar, Perfeito: λε λε λε λελυκα λυκα λυκα λυκα Observação: Encontra-se no Perfeito, o Mais-Que-Perfeito e no Futuro Perfeito de todos os modos. O Mais-Que-Perfeito leva aumento antes do redobro. b. Têm redobro: b.1 Os verbos que principiam por uma consoante que não seja ρ ρ ρ ρ. Ex.: παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω, ω, ω, ω, educar, Perfeito, πεπαι πεπαι πεπαι πεπαιδευκα δευκα δευκα δευκα Observação: Se a consoante inicial do verbo for aspirada ( φ, φ, φ, φ, θ, θ, θ, θ, χ χ χ χ ) , substitui-se, no redobro, pela surda correspondente ( π, π, π, π, τ, τ, τ, τ, κ κ κ κ ). Exs.: χορευ χορευ χορευ χορευω, ω, ω, ω, dançar, Perfeito: κεχο κεχο κεχο κεχορευκα ρευκα ρευκα ρευκα
68 68 θυ θυ θυ θυω, ω, ω, ω, sacrificar, Perfeito: τε τε τε τεθυκα θυκα θυκα θυκα φυτευ φυτευ φυτευ φυτευω, ω, ω, ω, platar, Perfeito: πεφυ πεφυ πεφυ πεφυτευκα τευκα τευκα τευκα b.2 Também recebem redobro a maior parte dos verbos que começam por oclusiva ( β, β, β, β, δ, δ, δ, δ, γ, γ, γ, γ, π, π, π, π, τ, τ, τ, τ, κ, κ, κ, κ, φ, φ, φ, φ, θ, θ, θ, θ, χ, χ, χ, χ, µ, µ, µ, µ, ν ν ν ν ) seguida de líquida ( λ, λ, λ, λ, ρ ρ ρ ρ ). Ex.: κλει κλει κλει κλειω, ω, ω, ω, fechar, Perfeito: κε κε κε κεκλεικα κλεικα κλεικα κλεικα c. Têm redobro igual ao aumento: c.1 Os verbos que principiam por vogal ou ditongo. Exs: ελπι ελπι ελπι ελπιζω, ζω, ζω, ζω, esperar, Imperfeito: η η η ηλπιζον λπιζον λπιζον λπιζον, Perfeito: η η η ηλπικα λπικα λπικα λπικα α α α αυξα υξα υξα υξανω, νω, νω, νω, aumentar, Imperfeito: η η η ηυ υ υ υξανον ξανον ξανον ξανον, Perfeito: η η η ηυξηκα υξηκα υξηκα υξηκα c.2 Os verbos começados por duas consoantes, exceto se for oclusiva seguida de líquida. Ex.: οκευα οκευα οκευα οκευαζω, ζω, ζω, ζω, preparar, Imperfeito: εσκευ εσκευ εσκευ εσκευαζον αζον αζον αζον, Perfeito: εσκευ εσκευ εσκευ εσκευαακα αακα αακα αακα c.3 Os verbos que principiam por ρ ρ ρ ρ ou por uma das letras compostas, ζ, ζ, ζ, ζ, ξ, ξ, ξ, ξ, ψ ψ ψ ψ. Exs.: ρ ρ ρ ρι ι ι ιπτω, πτω, πτω, πτω, atirar, Aoristo: ε ε ε ερριψα ρριψα ρριψα ρριψα, Perfeito: ε ε ε ερριφα ρριφα ρριφα ρριφα • Os verbos seguintes, começados por consoante líquida, têm o redobro do Perfeito em ει ει ει ει: λαµβ λαµβ λαµβ λαµβανω, ανω, ανω, ανω, tomar, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιληφα ληφα ληφα ληφα λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, dizer, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιρηκα ρηκα ρηκα ρηκα λαγχα λαγχα λαγχα λαγχανω, νω, νω, νω, obter em sorte, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιληχα ληχα ληχα ληχα Aumento E Redobro Nos Verbos Compostos a. Nos verbos compostos por preposição o aumento e o redobro colocam-se, geralmente, entre a preprosição e o verbo. Exs.; προσ προσ προσ προσ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar contra, Imperfeito: προσ προσ προσ προσ-ε ε ε εβαλλον, βαλλον, βαλλον, βαλλον, Perfeito: προσ προσ προσ προσ-βε βε βε βεβληκα βληκα βληκα βληκα συλ συλ συλ συλ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, reunir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ελεγον, λεγον, λεγον, λεγον, Perfeito: συν συν συν συν-ει ει ει ειλοχα λοχα λοχα λοχα c. As preposições terminadas em vogal perdem-na antes do aumento, à execeção de περι περι περι περι e προ προ προ προ. A preposição προ προ προ προ contrai-se, por vezes, com o aumento, formando a sílaba προ προ προ πρου υ υ υ ( crase ). Exs.: παρ παρ παρ παρ-ακου ακου ακου ακουω, ω, ω, ω, obedecer, Imperfeito: παρ παρ παρ παρ-η η η ηκουον κουον κουον κουον επι επι επι επι-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( sobre ), Imperfeito: επ επ επ επ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον παρα παρα παρα παρα-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( ao lado de ), Imperfeito: παρ παρ παρ παρ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον δια δια δια δια-λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, dissolver, Imperfeito: δι δι δι δι-ε ε ε ελυον λυον λυον λυον Mas: περι περι περι περι-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( à volta de ), Imperfeito: περι περι περι περι-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον προ προ προ προ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( diante ), Imperfeito: προ προ προ προ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον ou προ προ προ πρου υ υ υβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον προ προ προ προ-βαι βαι βαι βαινω, νω, νω, νω, avançar, Imperfeito: προ προ προ προ-ε ε ε εβαινον βαινον βαινον βαινονou προ προ προ πρου υ υ υβαινον βαινον βαινον βαινον c.1 As preposições εν εν εν εν e συ συ συ συν ν ν ν, embora sofram as devidas modificações diante de certas consoantes, conservam a sua forma diante do aumento. Exs.: εµ εµ εµ εµ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( em ), Imperfeito: εν εν εν εν-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον εγ εγ εγ εγ-γρα γρα γρα γραφω, φω, φω, φω, gravar em, Imperfeito: εν εν εν εν-ε ε ε εγραφω γραφω γραφω γραφω συ συ συ συ-στε στε στε στελλω, λλω, λλω, λλω, enviar em conjunto, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε εστελλον στελλον στελλον στελλον συλ συλ συλ συλ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, reunir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον συ συ συ συρ ρ ρ ρ-ρ ρ ρ ρα α α απτω, πτω, πτω, πτω, coser em conjunto, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ερρ ρρ ρρ ρρπτον πτον πτον πτον
69 69 συγ συγ συγ συγ-καλε καλε καλε καλεω, ω, ω, ω, convocar, Imperfeito: συν συν συν συν-εκα εκα εκα εκαλουν λουν λουν λουν συµ συµ συµ συµ-πι πι πι πιπτω, πτω, πτω, πτω, coincidir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε επιπτον πιπτον πιπτον πιπτον c.2 A preposição εκ εκ εκ εκ toma a forma εξ εξ εξ εξ antes de vogal e, portanto, antes do aumento. Ex.: εκ εκ εκ εκ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, escolher, Imperfeito: εξ εξ εξ εξ-ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον Observações: • Alguns verbos compostos de preposição recebem o aumento antes da preposição. São geralmente os verbos aos quais a preposição não altera o sentido da forma siples. Exs.: καθ καθ καθ καθ-ι ι ι ιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( ι ι ι ιζω ζω ζω ζω ), sentar-se, Imperfeito: εκαθ εκαθ εκαθ εκαθ-ιζο ιζο ιζο ιζοµην µην µην µην εναντιου εναντιου εναντιου εναντιουµαι, µαι, µαι, µαι,opor-se, Imperfeito: ην ην ην ην-αντιου αντιου αντιου αντιουµην µην µην µην καθ καθ καθ καθ-ευ ευ ευ ευδω δω δω δω ( ευ ευ ευ ευδω δω δω δω ), dormir, Imperfeito: εκα εκα εκα εκαθ θ θ θ-ευδον ευδον ευδον ευδον • Há verbos compostos de preposição que admitem dois aumentos: um antes da preposição e outro depois dela. Exs.: αν αν αν αν-ορθο ορθο ορθο ορθοω, ω, ω, ω, restaurar, Imperfeito: ην ην ην ην-ω ω ω ωρθουν ρθουν ρθουν ρθουν( -οον οον οον οον ) εν εν εν εν-οχλε οχλε οχλε οχλεεω, εω, εω, εω, perturbar, Imperfeito: ην ην ην ην-ω ω ω ωχλουν χλουν χλουν χλουν( -εον εον εον εον ) αν αν αν αν-ε ε ε εχοµαι, χοµαι, χοµαι, χοµαι, suportar, Imperfeito: ην ην ην ην-ειχο ειχο ειχο ειχοµην µην µην µην • Os verbos compostos de advérbios e de preposição têm o aumento e o redobro no princípio. Exs.: ο ο ο οµο µο µο µο-λογε λογε λογε λογεω, ω, ω, ω, confessar, Imperfeito: ω ω ω ωµολο µολο µολο µολογουν γουν γουν γουν( -εον εον εον εον ) α α α α-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz, Imperfeito: ητυ ητυ ητυ ητυχουν χουν χουν χουν( -εον εον εον εον ) • Os verbos compostos dos prefixos δυ δυ δυ δυς ς ς ς e ε ε ε ευ υ υ υ têm aumento e redobro no princípio, se os prefixos não estão antes de vogal ou ditongo; depois do prefixo, se este for seguido de vogal. Ex.: δυσ δυσ δυσ δυσ-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz: Imperfeito: εδυστυ εδυστυ εδυστυ εδυστυχουν χουν χουν χουν Perfeito: δεδυστυ δεδυστυ δεδυστυ δεδυστυχηκα χηκα χηκα χηκα ε ε ε ευ υ υ υ-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz: Imperfeito: ε ε ε ευτυ υτυ υτυ υτυχουν χουν χουν χουν ( ou η η η ηυτυ υτυ υτυ υτυχουν χουν χουν χουν ) Perfeito: ε ε ε ευτυ υτυ υτυ υτυχηκα χηκα χηκα χηκα Mas: δυσ δυσ δυσ δυσ-αρεστε αρεστε αρεστε αρεστεω, ω, ω, ω, estar de mau humor, Imperfeito: δυσ δυσ δυσ δυσ-ηρε ηρε ηρε ηρεστουν στουν στουν στουν ε ε ε ευ υ υ υ-εργετε εργετε εργετε εργετεω, ω, ω, ω, fazer bem, Imperfeito: ε ε ε ευ υ υ υ-ηργε ηργε ηργε ηργετουν τουν τουν τουν 7. Quadro Geral Dos Verbos Gregos
70 70 não-contratos: υ υ υ υ – λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, desligar Tema em vogal α α α α – τιµα τιµα τιµα τιµαω, ω, ω, ω, honrar contrato ε ε ε ε – φιλε φιλε φιλε φιλεω, ω, ω, ω, amar ο ο ο ο – δηλο δηλο δηλο δηλοω, ω, ω, ω, mostrar Em ω ω ω ω labial – γρα γρα γρα γραφω, φω, φω, φω, escrever em oclusiva gutural – α α α αγω, γω, γω, γω, conduzir dental – πει πει πει πειθω, θω, θω, θω, persuadir Tema em consoante λω λω λω λω – αγγε αγγε αγγε αγγελω, λω, λω, λω, anunciar em líquida µω µω µω µω – νε νε νε νεµω, µω, µω, µω, distribuir νω νω νω νω – µε µε µε µενω, νω, νω, νω, permanecer ρω ρω ρω ρω – φθει φθει φθει φθειρω, ρω, ρω, ρω, corromper Tema ι ι ι ιστηµι, στηµι, στηµι, στηµι, colocar ( tema: στα στα στα στα- ) em vogal τι τι τι τιθηµι, θηµι, θηµι, θηµι, pôr ( tema: θε θε θε θε- ) δι δι δι διδωµι, δωµι, δωµι, δωµι, dar ( tema: δο δο δο δο- ) φηµι φηµι φηµι φηµι, , , , dizer ( tema: φα φα φα φα- ) ε ε ε ει ι ι ιµι, µι, µι, µι, ir ( tema: ι ι ι ι- ) Em µι µι µι µι Tema δει δει δει δεικνυµι, κνυµι, κνυµι, κνυµι, mostrar ( tema: δεικ δεικ δεικ δεικ- ) em consoante ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, , , , ser ( tema: εσ εσ εσ εσ- ) Conjugação Do Verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ou estar ) Modo Indicativo Presente Imperfeito Futuro Eu ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι sou η η η η ou η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι serei Tu ε ε ε ει ι ι ι és η η η ησθα σθα σθα σθα eras ε ε ε εσει σει σει σει serás Ele εστι εστι εστι εστι ( ν ν ν ν ) é η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσται σται σται σται será
71 71 Nós εσµε εσµε εσµε εσµεν ν ν ν somos η η η ηµεν µεν µεν µεν éramos ε ε ε εσο σο σο σοµεθα µεθα µεθα µεθα seremos Vós εστε εστε εστε εστε sois η η η ητε τε τε τε ( η η η ηστε στε στε στε ) éreis ε ε ε εσεσθε σεσθε σεσθε σεσθε sereis Eles ε ε ε εισι ισι ισι ισι ( ν ν ν ν ) são η η η ησαν σαν σαν σαν eram ε ε ε εσονται σονται σονται σονται serão Observe agora, buscando a memorização, o mesmo quadro com a raiz do verbo na cor vermelha e a desinência pessoal na cor azul: Presente Imperfeito Futuro Eu ε ε ε ει ι ι ιµι µι µι µι sou η η η η ou η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσ σ σ σοµαι οµαι οµαι οµαι serei Tu ε ε ε ει ι ι ι és η η η ησθα σθα σθα σθα eras ε ε ε εσ σ σ σει ει ει ει serás Ele εσ εσ εσ εστ τ τ τι ι ι ι ( ν ν ν ν ) é η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσ σ σ σται ται ται ται será Nós εσ εσ εσ εσµε µε µε µεν ν ν ν somos η η η ηµεν µεν µεν µεν éramos ε ε ε εσ σ σ σο ο ο οµεθα µεθα µεθα µεθα seremos Vós εσ εσ εσ εστε τε τε τε sois η η η ητε τε τε τε ( η η η ηστε στε στε στε ) éreis ε ε ε εσ σ σ σεσθε εσθε εσθε εσθε sereis Eles ε ε ε ει ι ι ισι σι σι σι ( ν ν ν ν ) são η η η ησ σ σ σα α α αν ν ν ν eram ε ε ε εσ σ σ σονται ονται ονται ονται serão Imperativo Eu Tu ι ι ι ισ σ σ σθι θι θι θι sê Ele ε ε ε εσ σ σ στω τω τω τω seja Nós Vós ε ε ε εσ σ σ στε τε τε τε sejais Eles ε ε ε εσ σ σ στων των των των sejam Particípio Presente: Sendo o que é masculino ω ω ω ων ν ν ν ο ο ο ον ν ν ντο το το τος ς ς ς feminino ο ο ο ου υ υ υσα σα σα σα ο ο ο ου υ υ υση ση ση σης ς ς ς neutro ο ο ο ον ν ν ν ο ο ο ον ν ν ντο το το τος ς ς ς As formas do Particípio Presente do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι são praticamente as desinências do Particípio das conjugações dos demais verbos. Particípio Futuro: Havendo de ser masculino εσο εσο εσο εσοµενο µενο µενο µενος ς ς ς εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενου νου νου νου feminino
72 72 εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενη νη νη νη εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενη νη νη νης ς ς ς neutro εσο εσο εσο εσοµενον µενον µενον µενον εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενου νου νου νου As desinências do Particípio do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι são idênticas as do Particípio da Voz Média e Passiva. Infinito: Presente: ε ε ε ει ι ι ιναι ναι ναι ναι ( ser ). O raiz do Infinitivo Presente é igual as da 3 do singular, 1 e 2 do plural do Presente. Futuro: ε ε ε εσ σ σ σεσθαι εσθαι εσθαι εσθαι ( haver de ser ). A raiz do Infinitivo Presente é igual a do tempo Futuro. A desinência é idêntica a do Infinitivo e do Futuro da voz média. Conjugação do Verbo λε λε λε λεγω γω γω γω ( falar ) na Voz Ativa Presente Imperfeito Futuro Eu λε λε λε λεγ γ γ γ-ω ω ω ω ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ον ον ον ον λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σα α α α Tu λε λε λε λεγ γ γ γ-ει ει ει εις ς ς ς ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ε ε ε ες ς ς ς λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σα α α ας ς ς ς Ele λε λε λε λεγ γ γ γ-ει ει ει ει ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ε ε ε ε ( ν ν ν ν ) λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σε ε ε ε ( ν ν ν ν ) Nós λε λε λε λεγ γ γ γ-οµεν οµεν οµεν οµεν ε ε ε ελε λε λε λεγ γ γ γ-οµεν οµεν οµεν οµεν λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σαµεν αµεν αµεν αµεν Vós λε λε λε λεγ γ γ γ-ετε ετε ετε ετε ε ε ε ελε λε λε λεγ γ γ γ-ετε ετε ετε ετε λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σατε ατε ατε ατε Eles λε λε λε λεγ γ γ γ-ουσι ουσι ουσι ουσι ( ν ν ν ν ) ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ον ον ον ον λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σαν αν αν αν Observe que o Imperfeito tem as desinências muito parecidas com as do Futuro, a diferença ocorre principalmente pelo acréscimo do σ σ σ σ no Futuro e do ε ε ε ε no Imperfeito. O finalzinho das desinências do Presente aparecem nas desinências do Imperfeito e do Futuro: o -ς ς ς ς na Segunda pessoa do Singular, o -ε ε ε ε na Terceira pessoa do Singular, o –µεν µεν µεν µεν na Primeira Pessoa do Plural e o -τε τε τε τε na Segunda Pessoa do Plural. AS PREPOSIÇÕES GREGAS
73 73 As preposições são outra vantagem que garantem a precisão da língua grega, elas regem e condicionam o sentido das palavras, pois pedem casos específicos, das dissésseis ( 16 ) que aparecem no Novo Testamento existem oito ( 8 ) pedem um só caso, quatro ( 4 ) regem dois e cinco ( 5 ) constroem-se com três: 1) Preposições com um só caso a) Com Genitivo: αντι αντι αντι αντι, em vez de ( oposto ); εκ εκ εκ εκ, εξ εξ εξ εξ, de, de dentro de; απο απο απο απο, de, da parte de; ( Ablativo ) προ προ προ προ, ante, diante, antes de, em nome de b) Com Dativo: εν εν εν εν, em, dentro de; συ συ συ συν ν ν ν, com ( Instrumental ) C) Com Acusativo: ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς, a, para dentro; ανα ανα ανα ανα, para cima. 2) Preposições com dois casos δια δια δια δια – Com Genitivo: através de. Com Acusativo: por causa de. κατα κατα κατα κατα – Com Genitivo: contra, debaixo de. Com Acusativo: segundo. υ υ υ υπε πε πε περ ρ ρ ρ – Com Genitivo: sobre, a favor de. Com Acusativo: para além de. µετα µετα µετα µετα – Com Genitivo: com. Com Acusativo: depois de. 3) Preposições com três casos επι επι επι επι – Com Genitivo: sobre ( super ). Com Dativo: por causa de. Com Acusativo: para, contra. παρα παρα παρα παρα – Com Genitivo: de, junto de. Com Dativo: junto de. Com Acusativo: para junto de. προ προ προ προς ς ς ς – Com Genitivo: de junto de.
74 74 Com Dativo: junto de, além de. Com Acusativo: para, contra. υ υ υ υπο πο πο πο – Com Genitivo: sob, debaixo de, por. Com Dativo: debaixo de ( sub ). Com Acusativo: para debaixo de. περι περι περι περι – Com Genitivo: de. Com Dativo: à volta de. Com Acusativo: acerca de, à volta de. Muitas palavras gregas se mesclam com preposições para se tornarem mais enfáticas, exs.: 1) Com αντι αντι αντι αντι ( Com Genitivo: em vez de ): αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι
75 75 2) Com εκ εκ εκ εκ ou εξ εξ εξ εξ diante de vogal ( Com Genitivo: de ): εκβα εκβα εκβα εκβαλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ): expulsar. εκγαµι εκγαµι εκγαµι εκγαµιζω ζω ζω ζω ( γαµι γαµι γαµι γαµιζω ζω ζω ζω: casamento ): dar em casamento. εκδαπανα εκδαπανα εκδαπανα εκδαπαναω ω ω ω ( δαπανα δαπανα δαπανα δαπαναω ω ω ω: gastar livremente ): gastar completamente, II Co 12:15.* εκδε εκδε εκδε εκδε οµαι οµαι οµαι οµαι ( δε δε δε δε οµαι οµαι οµαι οµαι: tolerar ): esperar, Tg 5:7. ε ε ε εκδηλο κδηλο κδηλο κδηλο ( δη δη δη δηλο λο λο λο : tornar claro ): evidente, II Tm 3:9.* εκδι εκδι εκδι εκδιδωµι δωµι δωµι δωµι ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): arrendar, alugar, Mt 21:33,41; Mc 12:1; Lc 20:9.* εκδιηγε εκδιηγε εκδιηγε εκδιηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( διηγε διηγε διηγε διηγεοµαι οµαι οµαι οµαι: descrever ): contar com detalhes, At 13:41; 15:3.* εκδιω εκδιω εκδιω εκδιωκω κω κω κω ( διω διω διω διωκω κω κω κω: perseguir ): perseguir severamente, Lc 11:49; I Tm 2:15.* εκζητε εκζητε εκζητε εκζητεω ω ω ω ( ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω: procurar ): esquadrinhar, At 15:17; Rm 3:11; Hb 11:6; 12:17; I Pe 1:10; Lc 11:50.* εκζη εκζη εκζη εκζητησι τησι τησι τησις ς ς ς ( ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς: investigação, controvérsia ): longa investigação, especulação inútil, I Tm 1:4.* εκθαµβεω ( θανβε θανβε θανβε θανβεω ω ω ω: pasmar-se ): assombra-se, Mc 9:15; 14:33; 16:5.* εκθαυµα εκθαυµα εκθαυµα εκθαυµαζω ζω ζω ζω ( θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω: maravilhar-se ): maravilhar-se, Mc 12:17.* εκκαθαι εκκαθαι εκκαθαι εκκαθαιρω ρω ρω ρω ( καθαι καθαι καθαι καθαιρω ρω ρω ρω: limpar, Jo 15:2* ): purificar, I Co 5:7; II Tm 2:21.* εκκαι εκκαι εκκαι εκκαιω ω ω ω ( και και και καιω ω ω ω: iluminar ): ser inflamado, Rm 1:27.* εκκλα εκκλα εκκλα εκκλαω ω ω ω ( κλα κλα κλα κλαω ω ω ω: quebrar ): cortar, desgarrar, Rm 11:17, 19, 20.* εκκλει εκκλει εκκλει εκκλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, trancar ): excluir, eliminar, Gl 4:17; Rm 3:27.* εκκλησι εκκλησι εκκλησι εκκλησια α α α ( κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς: chamada ): assembléia, chamados para fora, igreja. εκκλι εκκλι εκκλι εκκλινω νω νω νω ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, curvar-se ): desviar-se, Rm 3:12; 16:17; I Pe 3:11.* εκκο εκκο εκκο εκκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar ): cortar fora ou abaixo, remover, Mt 3:10; 5:30; 7:19; 18:8; Lc 3:9; 13:7,9; Rm 11:22,24; II Co 11:12.* εκκρεµα εκκρεµα εκκρεµα εκκρεµαννυµι ννυµι ννυµι ννυµι ( κρεµα κρεµα κρεµα κρεµαννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: pendurar, depender, At 5:30; Gl 3:13; Mt 22:40 ): preso, Lc 19:48.* εκλαλε εκλαλε εκλαλε εκλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): contar, At 23:22.* εκλα εκλα εκλα εκλαµπω µπω µπω µπω ( λα λα λα λαµπω µπω µπω µπω: brilhar ): resplandecer, Mt 13:43.* εκλανθα εκλανθα εκλανθα εκλανθανοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( λανθα λανθα λανθα λανθανω νω νω νω: esconder ): esquecer totalmente, Hb 12:5.* εκλει εκλει εκλει εκλειπω πω πω πω ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar): falhar, desfalecer, faltar Lc 22:32. εκλυ εκλυ εκλυ εκλυω ω ω ω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar ): tornar-se desanimado, desfalecer, Mt 15:32; Mc 8:3; Gl 6:9; Hb 12:3,5.* εκµυκτηρι εκµυκτηρι εκµυκτηρι εκµυκτηριζω ζω ζω ζω ( µυκτηρι µυκτηρι µυκτηρι µυκτηριζω ζω ζω ζω: tratar com desprezo, rir-se de, Gl 6:7.* εκνευ εκνευ εκνευ εκνευω ω ω ω ( νευ νευ νευ νευω ω ω ω: fazer sinal, Jo 13:24; At 24:10 ): voltar atrás, retirar-se, Jo 5:13, talvez ter feito sinal de retirada.* εκνη εκνη εκνη εκνηφω φω φω φω ( νη νη νη νηφω φω φω φω: ser sóbrio, I Ts 5:6,8; II Tm 4:5; I Pe 1:13; 4:7; 5:8* ): tornar-se sóbrio, vigiar, estar alerta, I Co 15:34.* ε ε ε εκπαλαι κπαλαι κπαλαι κπαλαι ( πα πα πα παλαι λαι λαι λαι: adv. há muito tempo ): por um longo tempo, há muito tempo atrás, II Pe 2:3; 3:5.* εκπειρα εκπειρα εκπειρα εκπειραζω ζω ζω ζω ( πειρα πειρα πειρα πειραζω ζω ζω ζω: tentar, experimentar ): colocar à prova, testar, tentar, Mt 4:7; Lc 4:12; 10:25; I Co 10:9.* εκπε εκπε εκπε εκπεµπω µπω µπω µπω ( πε πε πε πεµπω µπω µπω µπω:enviar ): enviar, fazer sair, At 13:4; 17:10.* εκπι εκπι εκπι εκπιπτω πτω πτω πτω ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, Gl 5:4; II Pe 3;17; Rm 9:6. εκπλε εκπλε εκπλε εκπλεω ω ω ω ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar ): navegar. εκπληρο εκπληρο εκπληρο εκπληροω ω ω ω ( πληρο πληρο πληρο πληροω ω ω ω: encher ): cumprir ( completamente ) At 13:33.* εκπνε εκπνε εκπνε εκπνεω ω ω ω ( πνε πνε πνε πνεω ω ω ω: soprar do vento, Mt 7:25 ): expirar, morrer, Mc 15:37,39; Lc 23:46.* εκπορνευ εκπορνευ εκπορνευ εκπορνευω ω ω ω ( πορνευ πορνευ πορνευ πορνευω ω ω ω: prostituir ): cair na imoralidade, Jd 7.* εκπυρο εκπυρο εκπυρο εκπυροω ω ω ω ( πυρο πυρο πυρο πυροω ω ω ω: queimar, colocar no fogo ): destruir pelo fogo, II Pe 3:10.* εκριζο εκριζο εκριζο εκριζοω ω ω ω ( ρ ρ ρ ριζο ιζο ιζο ιζοω ω ω ω: enraizar, Ef 3:17; Cl 2:7.* ε ε ε εκστασι κστασι κστασι κστασις ς ς ς ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς : existência, revolta, disputa ): espanto, terror, êxtase, Mc 5:42; 16:8; Lc 5:26; At 3:10; 10:10; 11:5; 22:17.*
76 76 εκστρε εκστρε εκστρε εκστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω: voltar ): ser pervertido, se desencaminhado, Tt 3:11.* εκσω εκσω εκσω εκσωζω ζω ζω ζω ( σω σω σω σωζω ζω ζω ζω: salvar ): trazer em segurança, At 27:39.* εκταρα εκταρα εκταρα εκταρασσω σσω σσω σσω ( ταρα ταρα ταρα ταρασσω σσω σσω σσω: agitar ): causar confusão, At 15:24; 16:20.* εκτελε εκτελε εκτελε εκτελεω ω ω ω ( τελε τελε τελε τελεω ω ω ω: levar ao fim ): terminar, Lc 14:29.* εκτι εκτι εκτι εκτιθηµι θηµι θηµι θηµι ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar, fazer, etc ): abandonar, At 7:21; explicar, expor, At 11:4; 18:26; 28:23.* εκτρε εκτρε εκτρε εκτρεφω φω φω φω ( τρε τρε τρε τρεφω φω φω φω: alimentar ): alimentar, Ef 5:29; educar, Ef 6:4.* εκφερω εκφερω εκφερω εκφερω ( φερω φερω φερω φερω: levar, carregar ): trazer, levar, Lc 15:22; At 5:6,9; I Tm 6:7; Mc 8:22; produzir, Hb 6:8.* εκφευ εκφευ εκφευ εκφευγω γω γω γω ( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω: fugir ): escapar, Rm 2:3; Hb 12:25. εκφοβε εκφοβε εκφοβε εκφοβεω ω ω ω ( φοβε φοβε φοβε φοβεω ω ω ω: estar com medo ): terrificar, II Co 10:9.* ε ε ε εκφοβο κφοβο κφοβο κφοβο ( φο φο φο φοβο βο βο βο : o que causa medo ): terrificado, Mc 9:6; Hb 12:21.* εκφυ εκφυ εκφυ εκφυω ω ω ω ( φυ φυ φυ φυω ω ω ω: crescer, Lc 8:6; Hb 12:15* ): produzir, fazer brotar, Mt 24:32; Mc 13:28.* εκφωνε εκφωνε εκφωνε εκφωνεω ω ω ω ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir um som ): gritar, Lc 16:24.* εκ εκ εκ εκ ωρε ωρε ωρε ωρεω ω ω ω ( ωρε ωρε ωρε ωρεω ω ω ω: dar lugar, abrir caminho, II Pe 3:9 ): ir embora, Lc 21:21.* εκψυ εκψυ εκψυ εκψυχω χω χω χω ( ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: frio, Mt 10:42; Ap 3:15 ): dar o último suspiro, morrer, At 5:5,10; 12:23.* εξαγγε εξαγγε εξαγγε εξαγγελω λω λω λω ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar, Jo 20:28 ): proclamar, I Pe 2:9.* εξαγορα εξαγορα εξαγορα εξαγοραζω ζω ζω ζω ( αγορα αγορα αγορα αγοραζω ζω ζω ζω : comprar, Mt 13:44; I Co 6:20 ): redimir, Gl 3:13; 4:5; Ef 5:16; Cl 4:5.* εξα εξα εξα εξαγω γω γω γω ( α α α αγω γω γω γω: guiar, conduzir ): levar para fora, Lc 24:50; Jo 10:3; At 7:36,40; 12:17; 21:38; Hb 8;9. εξαιρε εξαιρε εξαιρε εξαιρεω ω ω ω ( α α α αιρε ιρε ιρε ιρεω ω ω ω: escolher, II Ts 2:13; Fp 1:22; Hb 11:25* ): tirar, rasgar ciente da escolha, Mt 5:29; 18:9; At 7:10,34; 12:11; 23:27; Gl 1:4; At 26:17.* εξαι εξαι εξαι εξαιρω ρω ρω ρω ( α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar, tirar, Jo 8:59; I Co 5:2 ): remover, I Co 5:2,13.* εξαιτε εξαιτε εξαιτε εξαιτεω ω ω ω ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, Mt 7:9 ): demandar, Lc 22:31.* εξαι εξαι εξαι εξαιφνη φνη φνη φνης ς ς ς ( α α α αιφνι ιφνι ιφνι ιφνιδιο διο διο διος ς ς ς: de repente, Lc 21:34; I Ts 5:3 ): repentinamente, Mc 13:36; Lc 2:13; 9:39; At 9:3; 22:6.* εξκολουθε εξκολουθε εξκολουθε εξκολουθεω ω ω ω ( κολουθε κολουθε κολουθε κολουθεω ω ω ω: seguir, Mt 21:9; Jo 6:2; Mc 1:18; 2:14 ): seguir, obedecer, II Pe 1:16; 2:2.* εξαλει εξαλει εξαλει εξαλειφω φω φω φω ( αλει αλει αλει αλειφω φω φω φω: ungir no sentido de limpar Mc 16:1; Lc 7:38, 46; Tg 5:14* ): limpar, enxugar, Ap 7:17; 21:4; At 3:19; Cl 2:14, quando se enxuga se remove totalmente a sujeira.* εξα εξα εξα εξαλλοµαι λλοµαι λλοµαι λλοµαι ( αλλοµαι αλλοµαι αλλοµαι αλλοµαι: saltar, At 3:8; 14:10; Jo 4:14* ): saltar, At 3:8; 14:10.* εξανα εξανα εξανα εξαναστασι στασι στασι στασις ς ς ς ( ανα ανα ανα ανασται σται σται σταις ς ς ς: levantar dos mortos, Rm 6:5; I Co 15:12 ): Fp 3:11.* εξανατε εξανατε εξανατε εξανατελλω λλω λλω λλω ( ανατε ανατε ανατε ανατελλω λλω λλω λλω: fazer sair, Mt 5:45 ): nascer, brotar, Mt 13:5; Mc 4:5. εξανι εξανι εξανι εξανιστηµι στηµι στηµι στηµι ( ανι ανι ανι ανιστηµι στηµι στηµι στηµι: levantar, Mc 14:60; ): levantar, Mc 12:19; Lc 20:28; At 15:5.* εξανοι εξανοι εξανοι εξανοιγω γω γω γω ( ανοι ανοι ανοι ανοιγω γω γω γω: abrir, Mt 3:16; Jo 9:10 ): abrir totalmente, At 12:16. Manuscrito variante.* εξαπατα εξαπατα εξαπατα εξαπαταω ω ω ω ( απατα απατα απατα απαταω ω ω ω: enganar, Ef 5:6; I Tm 2:14; Tg 1:26* ): enganar, seduzir, Rm 7:11; 16:18; I Co 3:18; II Co 11:3; II Ts 2:3; I Tm 2:14. εξαπορε εξαπορε εξαπορε εξαπορεω ω ω ω ( απορε απορε απορε απορεω ω ω ω: não entender, Lc 24:4; Jo 13:22; At 25:20; II Co 4:8; Mc 6:20; Gl 4:20 * ): desespero II Co 4:8; 1:8 manuscrito variante.* εξαποστε εξαποστε εξαποστε εξαποστελλω λλω λλω λλω ( αποστε αποστε αποστε αποστελλω λλω λλω λλω: enviar, Mt 13:41; 14:35; Jo 3:28 ): enviar, Lc 1:53; 24:49; At 7: 12; 17:14; 22:21; Gl 4:46.* εξαστρα εξαστρα εξαστρα εξαστραπτω πτω πτω πτω ( αστρα αστρα αστρα αστραπτω πτω πτω πτω: resplandecer, Lc 17:24; 24: 4* ): brilhar, Lc 9:29.* εξεγει εξεγει εξεγει εξεγειρω ρω ρω ρω ( εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, Mt 8:25; 12:11; Gl 1:1 ): levantar, Mc 6:45; I Co 6:14; Rm 9:14.* ε ε ε εξειµι ξειµι ξειµι ξειµι ( ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ): ir embora, sair, At 13:42; 20:7; 27:43. εξε εξε εξε εξελκω λκω λκω λκω ( ε ε ε ελκω λκω λκω λκω: puxar, desembainhar, Jo 6:44; 12:32; 18:10; At 16:19; 21:30; Jo 21:6,11; Tg 2:6* ): atrair, arrastar, Tg 1:14.* εξε εξε εξε εξερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir, Mt 8:9; Jo 10:10; I Tm 1:15; ir, Mt 16:24; Mc 11:13 ): ir embora, Mt 8:28; 25:1; Mc 1:35; 5:2; Jo 13:3. εξε εξε εξε εξεχω χω χω χω: ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter, manter, Mt 26:7; Ap 1:16 ): ser proeminente, Mt 20: 28, manuscrito variante.*
77 77 εξηγε εξηγε εξηγε εξηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι: liderar, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; II Pe 1:13 ): explicar, contar, Lc 24:35; At 10:8; 15:12, 14; 21:19; Jo 1:18 ) εξηχε εξηχε εξηχε εξηχεω ω ω ω ( ηχω ηχω ηχω ηχω: som, eco, Lc 21:35* ): ecoar, soar, I Ts 1:8.* εξι εξι εξι εξιστηµι στηµι στηµι στηµι ( ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι: permanecer ): confundir, Mc 3:21; Lc 24:22; At 8:9, 11; II Co 5:13. Neste caso o εξ εξ εξ εξ de conotação exteriorizante mudou o sentido da palavra. εξισχυ εξισχυ εξισχυ εξισχυω ω ω ω ( ισχυ ισχυ ισχυ ισχυω ω ω ω: ser forte, poderoso, Mt 8:28; Mc 14:37; Lc 14:6; Gl 3:6; Hb 9:17 ): ser forte, Ef 3:18.* ε ε ε εξοδο ξοδο ξοδο ξοδος ς ς ς ( ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς: caminho, Jo 14:6 ): êxodo, saída, Lc 9:31; Hb 11:22; II Pe 1:15.* εξολεθρευ εξολεθρευ εξολεθρευ εξολεθρευω ω ω ω ( ο ο ο ολεθρευ λεθρευ λεθρευ λεθρευω ω ω ω: destruir, Hb 11:28* ): destruir totalmente, At 3:23.* εξοµολογε εξοµολογε εξοµολογε εξοµολογεω ω ω ω ( ο ο ο οµολογε µολογε µολογε µολογεω ω ω ω: prometer, Rm 10:9; I Tm 6:12; Tt 1:16; I Jo 4:2,15; confessar, Jo 1:20; I Jo 1:9; Rm 10:9 ): confessar, Mt 3:6; Mc 1:5; Lc 10:21; 22:6; At 19:18; R m 14:11; 15:9.* εξορκι εξορκι εξορκι εξορκιζω ζω ζω ζω ( ορκι ορκι ορκι ορκιζω ζω ζω ζω: conjurar, Mt 26:63; Mc 5:7; At 19:13; I Ts 5:27, as duas últimas referências são de manuscritos variantes *): adjurar, acusar sob juramento, Mt 26:63; exorcisar, At 19:13,14, manuscrito variante.* εξορυ εξορυ εξορυ εξορυσσω σσω σσω σσω ( ορυ ορυ ορυ ορυσσω σσω σσω σσω: cavar, Mt 21:33; 25:18, manuscrito variante; Mc 12:1 ): abrir, sacar, arrancar, Mc 2:4; Gl 4:15. * εξουσια ( ουσια: propriedade, Lc 15:12* ): liberdade de escolha, Jo 10:18; Rm 9:21; II Ts 3:9; autoridade, Mt 21:23; domínio, Ef 2:2; Cl 1:13; submissão a autoridade do marido pelo véu, I Co 11:10. ε ε ε εξυπνο ξυπνο ξυπνο ξυπνος ς ς ς ( υ υ υ υπνο πνο πνο πνος ς ς ς [ hipnose]: sono, Mt 1:24; Lc 9:32; Jo 11:13; At 20:9; Rm 13:11* ): acordado, At 16:27.* OBERVAÇÕES: 1. Os * são, conforme o léxico de Frederick Danker, uma indicação de que todas as ocorrências da palavra no Novo Testamento são citadas. 2. Estamos citando todas as palavras do Novo Testamento mescladas com preposições para facilitar e agilizar a memorização do vocabulário. Desse modo somos capazes de aprender duas palavras de uma só vez. 3) Com απο απο απο απο ( Com Genitivo: sob. Com Dativo: junto de. Com Acusativo: para, contra ): αποβα αποβα αποβα αποβαλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ): lançar fora, Mc 10:50; Hb 10:35.* αποβλε αποβλε αποβλε αποβλεπω πω πω πω ( βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω: ver ): olhar, prestar atenção, Hb 11:26.* αποβολη αποβολη αποβολη αποβολη ( βολη βολη βολη βολη: tiro, lançamento, Lc 22:41.* απογι απογι απογι απογινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ): morrer, I Pe 2:24.* απογραφη απογραφη απογραφη απογραφη ( γραφη γραφη γραφη γραφη: escrito ): censo, registro, Lc 2:2; At 5:23.* απογρα απογρα απογρα απογραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): registrar, gravar, Lc 2:1,3,5; Hb 12:23.* αποδει αποδει αποδει αποδεικνυµι κνυµι κνυµι κνυµι ou αποδεδειγµε αποδεδειγµε αποδεδειγµε αποδεδειγµενο νο νο νος ς ς ς ou απο απο απο αποδειξι δειξι δειξι δειξις ς ς ς ( δει δει δει δεικνυµι κνυµι κνυµι κνυµι: mostrar, tornar conhecido ): exibir, I Co 4:9; At 25:7; II Ts 2:4; At 2:22.* αποδεκατο αποδεκατο αποδεκατο αποδεκατοω ω ω ω ( δεκατο δεκατο δεκατο δεκατοω ω ω ω: coletar ou receber dízimos, Hb 7:6; 7:9 ): dizimar, Mt 23:23; Lc 11:42; Hb 7:5.* απο απο απο αποδεκτο δεκτο δεκτο δεκτος ς ς ς ( δεκτο δεκτο δεκτο δεκτος ς ς ς: aceitável, Fp 4:18; Lc 4:24; At 10:35; Lc 4:19; II Co 6:2* ): agradável, I Tm 2:3; 5:4.* αποδε αποδε αποδε αποδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: tomar, receber ): dar boas vindas, receber favoravelmente, Lc 8:40; 9:11; At 18:27; 21:17; 28:30; At 2:41; At 24:3.* αποδηµε αποδηµε αποδηµε αποδηµεω ω ω ω ( δη δη δη δηµο µο µο µο : povo ): viajar [ conhecer outros povos ], Mt 25:14; Lc 20:9; II Co 5:6, versículo variante.* απδι απδι απδι απδιδωµι δωµι δωµι δωµι, αποδιδου αποδιδου αποδιδου αποδιδουν ν ν ν, απο απο απο αποδο δο δο δος ς ς ς ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): dar, entregar, Mt 27:58; Rm 2:6. αποδοκιµα αποδοκιµα αποδοκιµα αποδοκιµαζω ζω ζω ζω ( δοκιµα δοκιµα δοκιµα δοκιµαζω ζω ζω ζω: examinar ): rejeitar ( após escrutínio ), Mt 21:42; Lc 9:22; Hb 12:17. αποδοχη αποδοχη αποδοχη αποδοχη ( δεχο δεχο δεχο δεχοµαι µαι µαι µαι: receber, aceitar ): aceitação, I Tm 1:15; 4:9.* απο απο απο αποθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): remoção, despojamento, deixar, I Pe 3:21; II Pe 1:14.* αποθη αποθη αποθη αποθηκη κη κη κη (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): celeiro ( o lugar onde de põe ), Mt 3:12; Lc 12:18.
78 78 αποθησαυρι αποθησαυρι αποθησαυρι αποθησαυριζω ζω ζω ζω ( θησαυρο θησαυρο θησαυρο θησαυρος ς ς ς: tesouro; ριζα: raiz ): depositar, I Tm 6:19.* αποθλι αποθλι αποθλι αποθλιβω βω βω βω ( θλι θλι θλι θλιβω βω βω βω: apertar, pressionar, Mc 3:9; Mt 7:14; oprimir, II Co 1:6; 7:5; I Ts 3:4; I Tm 5:10; Hb 11:37 ) αποθνη αποθνη αποθνη αποθνησκω σκω σκω σκω, αποθανει αποθανει αποθανει αποθανεισθε σθε σθε σθε, αποθα αποθα αποθα αποθανη νη νη νη ( θνη θνη θνη θνησκω σκω σκω σκω: morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6 ): morrer, Mt 8:32; 9:24; Rm 14:8; Hb 10:28; Ap 14:13; Rm 6:2; Gl 2:19; Cl 2:20 ): morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6. αποθωµαι αποθωµαι αποθωµαι αποθωµαι (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar, guardar, tirar, fazer, apontar, destinar ). αποκαθι αποκαθι αποκαθι αποκαθιστηµι στηµι στηµι στηµι, αποκαταστη αποκαταστη αποκαταστη αποκαταστησω σω σω σω ( καθι καθι καθι καθιστηµι στηµι στηµι στηµι: levar ): restaurar, restabelecer, curar, Mc 9:12; At 1:6; Mc 3:5; Mc 8:25. αποκαλυ αποκαλυ αποκαλυ αποκαλυπτω πτω πτω πτω (καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir ): revelar, expor, Mt 10:26; Lc 17:30; Rm 1:17. αποκαλυψι αποκαλυψι αποκαλυψι αποκαλυψις ς ς ς ( καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir ): revelação, Lc 2:32; Rm 8:19; Gl 1:12; 2:2; Ef 3:3; I Pe 1:17,13; Ap 1:1. αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκια α α α ( καραδοκι καραδοκι καραδοκι καραδοκια α α α: expectativa ansiosa, Fp 1:20* ): expectativa ansiosa, Rm 8:19. αποκαταλλα αποκαταλλα αποκαταλλα αποκαταλλασσω σσω σσω σσω, αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην ( καταλλα καταλλα καταλλα καταλλασσω σσω σσω σσω: reconciliar, Rm 5:10; I Co 7:11; II Co 5:18-20 ): reconciliar, Ef 2:16; Cl 1:20,22.* αποκειµαι αποκειµαι αποκειµαι αποκειµαι ( κει κει κει κειµαι µαι µαι µαι: deitar ): ser guardado, separado, Lc 19:20; Cl 1:5; II Tm 4:8; Hb 9:27.* αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω ( κεφαλιο κεφαλιο κεφαλιο κεφαλιοω ω ω ω; bater a cabeça, Mc 12:4* ): decapitar, Mc 6:16,27. αποκλει αποκλει αποκλει αποκλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, Mt 6:6; 23:13; 25:10 ): fechar. αποκο αποκο αποκο αποκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): cortar fora, separar, Mc 9:43,45; Jo 18:10, 26; At 27:32, Gl 5:12.* απο απο απο αποκριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, decreto, decisão, julgamento, I Co 6:7; Rm 11:33; Mt 7:2; At 24:25 ): relatório final, decisão, II Co 1:9.* αποκρι αποκρι αποκρι αποκρινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: separar ): resposta, replica. απο απο απο αποκρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς ( κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς: juízo, julgamento ): resposta, Lc 2:47; 20:26; Jo 1:22; 19:9.* αποκυ αποκυ αποκυ αποκυπτω πτω πτω πτω ( κρυ κρυ κρυ κρυπτω πτω πτω πτω: ocultar, Mt 13:44; 25:18,25; Lc 13:21; Jo 12:36 ): esconder, Lc 10:21; I Co 2:7; Ef 3:9; Cl 1:26,* απο απο απο αποκρυφο κρυφο κρυφο κρυφος ς ς ς, apócrifo ( κρυ κρυ κρυ κρυφιο φιο φιο φιος ς ς ς: oculto, Mt 6:18* ): oculto, secreto, Mc 4:22; Lc 8:17; Cl 2:3.* αποκυε αποκυε αποκυε αποκυεω ω ω ω ( κυε κυε κυε κυεω ω ω ω, tornar-se grávida. Grego Clássico ): gerar, Tg 1:15,18.* αποκυλι αποκυλι αποκυλι αποκυλιω ω ω ω ( κυλι κυλι κυλι κυλιω ω ω ω: rolar Lc 23:53; Mc 9:20* ): remover, rolar, rodar, Mt 28:2; Mc 16:3,4; Lc 24:2.* απολαλε απολαλε απολαλε απολαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar livremente, At 18:25, versículo variante.* απολαµβα απολαµβα απολαµβα απολαµβανω νω νω νω ( λαµβανω λαµβανω λαµβανω λαµβανω: tomar, pegar, apossar-se ): receber, Lc 16:25; 23:41; Gl 4:5; Rm 1:27. απολει απολει απολει απολειπω πω πω πω, απολιµπα απολιµπα απολιµπα απολιµπανω νω νω νω, απολη απολη απολη αποληµ µ µ µ οµαι οµαι οµαι οµαι, απολιπω απολιπω απολιπω απολιπων ν ν ν ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar, carecer, Lc 18:22; Tt 1:5; 3:13; Tg 1:4; 2:15* ): deixar para atrás, II Tm 4:13,20; Tt 1:5; Jd 6; Hb 4:9; 10:26; 4:6.* απολει απολει απολει απολει ω ω ω ω ( λει λει λει λειχω χω χω χω: lamber, Lc 16:21 ): lamber, Lc 16:21.* απολλυµι απολλυµι απολλυµι απολλυµι, απολει απολει απολει απολειται ται ται ται, απολε απολε απολε απολεσαι σαι σαι σαι, απολε απολε απολε απολεση ση ση ση, απολου απολου απολου απολουµαι µαι µαι µαι, απολω απολω απολω απολω, απολωλο απολωλο απολωλο απολωλο ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: desligar ): perecer. απολογε απολογε απολογε απολογεοµαι οµαι οµαι οµαι ( λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς: palavra ): falar em auto-defesa, apologética, Lc 21:14; At 19:33; 24:10; Rm 2:15; II Co 12:19; At 26:2. απολογι απολογι απολογι απολογια α α α ( λο λο λο λογιο γιο γιο γιος ς ς ς: eloqüente ): defesa, At 25:16; Fp 1:7,16; II Tm 4:16; I Pe 3:15; I Co 9:3. απολου απολου απολου απολουω ω ω ω ( λου λου λου λουω ω ω ω: lavar, banhar, At 9:37; 16:33; Jo 13:10; Hb 10:22; II Pe 2:22* ): lavar-se, I Co 6:11; At 22:16.* απολυ απολυ απολυ απολυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς ( λυ λυ λυ λυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς: redenção, resgate, libertação, Lc 1:68; 2:38; Hb 9:12* ): libertação, redenção, Hb 11:35; Lc 21:28; Rm 3:24; 8:23; Ef 1:7; Hb 9:15. απολυ απολυ απολυ απολυω ω ω ω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: desligar ): libertar, perdoar, livrar, Mt 18:27; 27:15-26; Lc 6:37; 13:12. αποµε αποµε αποµε αποµενω νω νω νω ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer ): ficar atrás, Lc 2:43, versículo variante.* απονε απονε απονε απονεµω µω µω µω ( νε νε νε νεµω µω µω µω: distribuir. Grego Clássico. ): mostrar, pagar, assinar, I Pe 3:7.* απονι απονι απονι απονιπτω πτω πτω πτω ( νι νι νι νιπτω πτω πτω πτω: lavar ): lavar, Mt 27:24.*
79 79 αποπε αποπε αποπε αποπεµτω µτω µτω µτω ( πε πε πε πεµτω µτω µτω µτω: enviar ): enviar, Jo 17:3, versículo variante.* αποπι αποπι αποπι αποπιπτω πτω πτω πτω ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, At 9:18.* αποπλανα αποπλανα αποπλανα αποπλαναω ω ω ω ( πλανα πλανα πλανα πλαναω ω ω ω: desviar, enganar ): enganar, Mc 13:22; I Tm 6:10.* αποπλε αποπλε αποπλε αποπλεω ω ω ω ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar ): navegar, At 13:4; 14:26; 20:15; 27:1.* αποπλυ αποπλυ αποπλυ αποπλυνω νω νω νω ( πλυ πλυ πλυ πλυνω νω νω νω: lavar, Lc 5:1; Ap 7:14; 22:14.* αποπνι αποπνι αποπνι αποπνιγω γω γω γω ( πνι πνι πνι πνιγω γω γω γω: estrangular, sufocar, Mt 13:7; 18:28; Mc 5:13* ): sufocar, Mt 13:7, versículo variante, Lc 8:7; Lc 8:33.* απορε απορε απορε απορεω ω ω ω ( ρε ρε ρε ρεω ω ω ω: fluir, Jo 7:38* ): απο απο απο απο( ρ ρ ρ ρ )ρι ρι ρι ριπτω πτω πτω πτω ( ρ ρ ρ ρι ι ι ιπτω πτω πτω πτω: lançar, Mt 27:5;Lc 17:2; At 27:19,29; Lc 4:35; Mt 9:36;15:30 ): lançar-se , atirar-se At 21:15, versículo variante.* αποφανι αποφανι αποφανι αποφανιζω ζω ζω ζω ( ορφανο ορφανο ορφανο ορφανος ς ς ς: orfão, Tg 1:27; Jo 14:18* ): deixar alguém orfão, I Ts 2:17.* αποσκευα αποσκευα αποσκευα αποσκευαζω ζω ζω ζω ( σκευα σκευα σκευα σκευαζω ζω ζω ζω: preparar. Grego Clássico ): fazer as malas, At 21:15, versículo variante.* αποσκι αποσκι αποσκι αποσκιασµα ασµα ασµα ασµα ( σκια σκια σκια σκια: sombra, Mc 4:33; At 5:15; Mt 4:16; Lc 1:79; I Jo 2:8, versículo variante, Cl 2:17; Hb 8:5; 10:1* ): sombra, Tg 1:17.* αποσπα αποσπα αποσπα αποσπαω ω ω ω ( σπα σπα σπα σπαω ω ω ω: puxar, sacar, Mc 14:47; At 16:27* ): puxar, desembainhar, Mt 26:51; At 20:30; At 21:1; Lc 22:41.* αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς: rebelião, discódia, Hb 9:8; Mc 15:7; At 19:40; At 15:2; 24:5; 23:7,10* ): rebelião, apostasia, At 21:21; II Ts 2:3.* αποστα αποστα αποστα αποστασιον σιον σιον σιον ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς: discórdia ): divórcio, Mt 5:31; 19:7; Mc 10:4.* αποστα αποστα αποστα αποστατη τη τη της ς ς ς ( στασιαστη στασιαστη στασιαστη στασιαστης ς ς ς: rebelde, Mc 15:7* ): desertor, apóstata, Tg 2:11, versículo variante.* αποστεγα αποστεγα αποστεγα αποστεγαζω ζω ζω ζω ( στε στε στε στεγη γη γη γη: teto, Mt 8:8; Mc 2:4; Lc 7:6* ): destelhar, Mc 2:4.* αποστε αποστε αποστε αποστελλω λλω λλω λλω, αποσταλω αποσταλω αποσταλω αποσταλω , αποστει αποστει αποστει αποστειλαι λαι λαι λαι ( στε στε στε στελλω λλω λλω λλω: apartar, II Ts 3:6; evitar, II Co 8:20* ): enviar. αποστερε αποστερε αποστερε αποστερεω ω ω ω ( στερε στερε στερε στερεω ω ω ω: roubar. Grego Clássico ): roubar, Mc 10:19; I Co 6:7; Tg 5:4; I Co 7:5; I Tm 6:5.* απο απο απο αποστολο στολο στολο στολος ς ς ς ( στο στο στο στολο λο λο λος ς ς ς: ação de preparar-se para uma marcha, caminho ): enviado. αποστρε αποστρε αποστρε αποστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω: voltar ): voltar-se, II Tm 4:4; Rm 11:26; Lc 23:14; Mt 26:52; Mt 5:42; Tt 1:14; Hb 12:25; II Tm 1:15.* αποστυγε αποστυγε αποστυγε αποστυγεω ω ω ω ( στυγητο στυγητο στυγητο στυγητος ς ς ς: odioso, Tt 3:3* ): odiar, Rm 12:9.* αποσυνα αποσυνα αποσυνα αποσυναγωγο γωγο γωγο γωγος ς ς ς ( συνα συνα συνα συναγω γω γω γω: reunir [ em ] ): expulso da sinagoga, excomungado, Jo 16:2; Jo 9:22; 12:42.* αποτα αποτα αποτα αποτασσω σσω σσω σσω ( τα τα τα τασσω σσω σσω σσω: alocar, designar ): despedir-se, Mc 6:46; Lc 9:61; II Co 2:13; renunciar, Lc 14:33. αποτελε αποτελε αποτελε αποτελεω ω ω ω ( τελε τελε τελε τελεω ω ω ω: terminar ): completar, Lc 13:32; Tg 1:15.* αποτι αποτι αποτι αποτιθηµι θηµι θηµι θηµι, αποθε αποθε αποθε αποθεµενο µενο µενο µενος ς ς ς, αποθε αποθε αποθε αποθεσθαι σθαι σθαι σθαι ( τιθηµι τιθηµι τιθηµι τιθηµι: pôr, colocar ): tirar, At 7:58; Rm 13:12; Hb 12:1; Mt 14:3. αποτινα αποτινα αποτινα αποτινασσω σσω σσω σσω ( τινα τινα τινα τινασσω σσω σσω σσω: sacudir. Grego Clássico ): sacudir, Lc 9:5; At 28:5.* αποτι αποτι αποτι αποτινω νω νω νω ( τι τι τι τινω νω νω νω: pagar. Grego Clássico ): compensar, pagar pelo prejuízo, Fl 19.* αποτολµα αποτολµα αποτολµα αποτολµαω ω ω ω ( τολµα τολµα τολµα τολµαω ω ω ω: ousar, Mt 22:46; Jo 21:12; Rm 5:7; Fp 1:14; presumir, Rm 15:18; I Co 6:1; II Co 10:12; Jd 9 ): ser corajoso, Rm 10:20.* αποτοµι αποτοµι αποτοµι αποτοµια α α α ( τοµο τοµο τοµο τοµο : cortante, Hb 4:12* ): severidade, Rm 11:22.* αποτο αποτο αποτο αποτοµω µω µω µως ς ς ς ( τοµο τοµο τοµο τοµος ς ς ς ): severamente, II Co 13:10; Tt 1:13.* αποτρε αποτρε αποτρε αποτρεπω πω πω πω ( τρε τρε τρε τρεπω πω πω πω: voltar, afastar. Grego Clássico ): evitar, separar-se, II Tm 3:5.* αποφε αποφε αποφε αποφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): levar, carregar, Lc 16:22; At 19:12; I Co 16:3; Ap 17:3; 21:10; Mc 15:1.* αποφευ αποφευ αποφευ αποφευγω γω γω γω ( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω: fugir. Grego Clássico ): escapar, fugir, II Pe 1:4; 2:18,20.* αποφθε αποφθε αποφθε αποφθεγγοµαι γγοµαι γγοµαι γγοµαι ( φθε φθε φθε φθεγγοµαι γγοµαι γγοµαι γγοµαι: declarar, At 4:18; II Pe 2:16, 18.* αποφορτι αποφορτι αποφορτι αποφορτιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( φορτι φορτι φορτι φορτιζω ζω ζω ζω: impor ( uma carga ), Lc 11:46; Mt 11:28* ): descarregar, At 21:3.*
80 80 απο απο απο αποχρησι χρησι χρησι χρησις ς ς ς ( χρη χρη χρη χρησι σι σι σις ς ς ς: relação [ sexual ], Rm 1:26* ): consumir, usar, manusear, Cl 2:22. αποχωρε αποχωρε αποχωρε αποχωρεω ω ω ω ( χωρε χωρε χωρε χωρεω ω ω ω: dar lugar, abrir caminho ): desertar, At 13:13; partir, Mt 7:23; Lc 20:20, versículo variante; retirar-se, Lc 9:39.* αποχωρι αποχωρι αποχωρι αποχωριζω ζω ζω ζω ( χωρι χωρι χωρι χωριζω ζω ζω ζω: dividir ): separar, Mt 19:6, versículo variante; At 15:39; remover Ap 6:14.* αποψυ αποψυ αποψυ αποψυχω χω χω χω ( ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: frio, Mt 10:42, versículo variante; Ap 3:15* ): parar de respirar, desmaiar ou morrrer, Lc 21:26.* 4) Com προ προ προ προ ( Com Genitivo, ante, diante ): προαγα προαγα προαγα προαγαγω γω γω γω, προαγαγει προαγαγει προαγαγει προαγαγειν ν ν ν, προη προη προη προηγαγον γαγον γαγον γαγον ( αγω αγω αγω αγω: guiar ): apresentar, levar, Mt 11:10; Lc 3:52; At 12:6; 14:13; Tg 5:9; Mt 6:8; 24:38; Lc 11:38; Jo 11:55; Rm 16:7; I Co 4:5; Gl 1:17; Ef 1:4; Cl 1:17; II Tm 4:21; Tg 5:2; I Pe 4:8. προαµαρτα προαµαρτα προαµαρτα προαµαρτανω νω νω νω, προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκοσιν σιν σιν σιν, προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκοτωω τωω τωω τωω ( µαρτανω µαρτανω µαρτανω µαρτανω: προαιρε προαιρε προαιρε προαιρεω ω ω ω, προη προη προη προηρηται ρηται ρηται ρηται ( αι αι αι αιρε ρε ρε ρεω ω ω ω: levantar, carregar ): escolher [ para si mesmo ], deteminar, decidir, II Co 9:7.*. προαιτιαοµαι ( αιτιαοµαι: acusar, Rm 3:9, texto varianete ): acusar, fazer acusação, Rm 3:9. προακου προακου προακου προακουω ω ω ω ( ακου ακου ακου ακουω ω ω ω: ouvir ): ouvir de antemão, Cl 1:5.* προαυ προαυ προαυ προαυλιον λιον λιον λιον ( αυ αυ αυ αυλη λη λη λη: pátio, Mc 14:56; Jo 18:15; 10:1,6 ): pórtico, Mc 14:68.* προβαι προβαι προβαι προβαινω νω νω νω, προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκως ς ς ς ( βαι βαι βαι βαινω νω νω νω, προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκως ς ς ς: separar as pernas para andar, ir. Grego Clássico ): antes, ir adiante, Mt 4:21; Mc 1:19; estar avançado, Lc 1:7,18; 2:36* προβα προβα προβα προβαλλω λλω λλω λλω, προβα προβα προβα προβας ς ς ς ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, Mt 3:10; 5:29; Ap 2:10 ): adiantar, fazer antecipar, At 19:33; colocar fora, Lc 21:30 [ problema προβιβα προβιβα προβιβα προβιβαζω ζω ζω ζω ( βιβαζω βιβαζω βιβαζω βιβαζω: fazer ir, fazer subir. Grego Clássico ): fazer acontecer antes, antecipar, Mt 14:8; At 19:33, texto varianrte.* προβλε προβλε προβλε προβλεπω πω πω πω ( βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω: ver ): ver antes, selecionar, Hb 11:40.* προγι προγι προγι προγινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: gerar, produzir, ocorrer ): acontecer, ser feito antes, Rm 3:25.* προγινω προγινω προγινω προγινωσκω σκω σκω σκω, προε προε προε προεγνων γνων γνων γνων ( γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ): conhecer deantemão, I Pe 1:20; II Pe 3:17; Rm 8:25; 11:2; At 26:5.* προ προ προ προγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς ( γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς: conhecimento ): preconhecimento, presciêcia, At 2:23; I Pe 1:2.* προ προ προ προγονο γονο γονο γονος ς ς ς ( γε γε γε γενεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς: nascimento ): nascido anteriormente, ancestrais, I Tm 5:4; II Tm 1:3.* προγρα προγρα προγρα προγραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): escrever antecipadamente, Rm 15:4; Ef 3:3; marcar, Jd 4; proclamar, advertir, Gl 3:2 [ progama ].* προ προ προ προδηλο δηλο δηλο δηλος ς ς ς ( δη δη δη δηλο λο λο λος ς ς ς: claro, Mt 26:73; I Co 15:27; Gl 3:11; I Tm 6:7, versículo variante. προδι προδι προδι προδιδωµι δωµι δωµι δωµι, προε προε προε προεδωκα δωκα δωκα δωκα( διδωµι διδωµι διδωµι διδωµι: dar ): dar adiantadamente, Rm 11:35; trair, entregar, Mc 14:10, versículo variante.* προδο προδο προδο προδοτη τη τη της ς ς ς ( δο δο δο δοτη τη τη της ς ς ς: doador, II Co 9:7* ): traidor, Lc 6:16; At 7:52; II Tm 3:4.* προ προ προ προδροµο δροµο δροµο δροµο ( δρο δρο δρο δροµο µο µο µο : curso, carreira, corrida, II Tm 4:7; At 13:25; 20;24 [ -drono ] ): precursor, Hb 6:20.* προει προει προει προειπον πον πον πον, προει προει προει προειρηκα ρηκα ρηκα ρηκα, προει προει προει προειρηµα ρηµα ρηµα ρηµα ( ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον: dizer ): prenunciar, faze declarações proféticas, Mt 24:25; Mc 13:23; At 1:16; Rm 9:29; II Co 13:2; Gl 5:21; II Pe 3:2; Jd 17; prevenir, II Co 7:3; Gl 1:9; I Ts 4:6; Hb 4:7; 10:15, versículo variante. * προελπι προελπι προελπι προελπιζω ζω ζω ζω, προη προη προη προηλπικα λπικα λπικα λπικα ( ελπι ελπι ελπι ελπιζω ζω ζω ζω: esperar ): esperar de antemão, ser o primeiro a esperar, no primeiro estágio da expectativa, Ef 1:12. προενα προενα προενα προεναρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ( ενα ενα ενα εναρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: começar, iniciar, Gl 3:3; Fp 1:6* ): começar [ antes ], II Co 8:6,10.* προεπηγγε προεπηγγε προεπηγγε προεπηγγελλω λλω λλω λλω, προεπηγγει προεπηγγει προεπηγγει προεπηγγειλατο λατο λατο λατο [ Rm 1:2 ], προεπηγγελµε προεπηγγελµε προεπηγγελµε προεπηγγελµενη νη νη νη [ II Co 9:5 ] ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar, Jo 20:28; 4:51* ): prometer antes, Rm 1:2; II Co 9:5.*
81 81 προε προε προε προερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, προελθω προελθω προελθω προελθων ν ν ν, προη προη προη προηλθον λθον λθον λθον ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): ir adiante, avançar, Mt 26:39; Mc 14:35; At 12:10; ir adiante como percursor, Lc 1:17; 22:47; ir Mc 6:33; At 20:5,13; II Co 9:5; sair, At 12:13, versículo variante. προετοιµα προετοιµα προετοιµα προετοιµαζω ζω ζω ζω ( ετοιµα ετοιµα ετοιµα ετοιµαζω ζω ζω ζω: preparar, deixar em prontidão, Mt 22:4; 25:34,41; Mc 1:3; Lc 22:13; Jo 14:2; Ap 9:7; 21:2; fazer preparativos, Lc 9:52 ): preparar de antemão, Rm 9:23; Ef 2:10. προευαγγελι προευαγγελι προευαγγελι προευαγγελιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( ε ε ε ευαγγελι υαγγελι υαγγελι υαγγελιζω ζω ζω ζω: anunciar boas novas ): proclamar boas novas [ de antemão ], Gl 3:8.* προε προε προε προεξω ξω ξω ξω ( ε ε ε εξω ξω ξω ξω: de fora ): ter uma vantagem, proteger-se, ser melhor, Rm 3:9.* προηγε προηγε προηγε προηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι: liderar, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; II Pe 1:13. προ προ προ προθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς ( θε θε θε θεσι σι σι σις ς ς ς: ação de por em ordem, tese. Grego Clássico ): apresentação, colocação, paes da apresentação, Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4; Hb 9:2; plano, propósito, resolução, At 11:23; 27:13; Rm 8:28; 9:11; Ef 1:11; II Tm 1:9; 3:10.* προθεσµι προθεσµι προθεσµι προθεσµια α α α ( θε θε θε θεσµια σµια σµια σµια, leis divinas. Grego Clássico ):dia designado, tempo fixado, Gl 4:2.* προθυµι προθυµι προθυµι προθυµια α α α ( θυµια θυµια θυµια θυµια: θυµο θυµο θυµο θυµο : sopro, alma, vida, vontade, desejo, coração. Grego Clássico ): prontidão, disposição, boa vontade, At 17:11; II Co 8:11,19; 9:2.* προθυµος ( θυµος: sopro, alma, vida, vontade, desejo, coração. Grego Clássico ): pronto, disposto, decidido, Mt 26:41; Mc 14:38; Rm 1:15*): pronto, disposto, decidido, Mt 26:41; Mc 14:38; Rm 1:15.* προι προι προι προιστηµι στηµι στηµι στηµι,προεστω προεστω προεστω προεστως ς ς ς ( ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι: colocar, por, levar ): estar a frente [de], liderar, dirigir com, I Tm 3:4,12; 5:17; Rm 12:8; I Ts 5:12; ocupar-se com, Tt 3:8,14.* προκαλε προκαλε προκαλε προκαλεω ω ω ω ( καλε καλε καλε καλεω ω ω ω: chamar, nomear ): provocar, desafiar, Gl 5:26.* προκαταγγε προκαταγγε προκαταγγε προκαταγγελλω λλω λλω λλω, προκαταγγει προκαταγγει προκαταγγει προκαταγγειλαντα λαντα λαντα λαντας ς ς ς, προκατη προκατη προκατη προκατηγγειλειν γγειλειν γγειλειν γγειλειν ( καταγγε καταγγε καταγγε καταγγελλω λλω λλω λλω: proclamar, At 13:5; 16:21; 17:23; Rm 1:8; I Co 9:14; 11:26; Fp 1:19. προκαταρτι προκαταρτι προκαταρτι προκαταρτιζω ζω ζω ζω ( καταρτι καταρτι καταρτι καταρτιζω ζω ζω ζω: colocar em ordem, restaurar, II Co 13:11; Gl 6:1; emendar, Mt 4:21; Mc 1:19; completar, I Co 1:10; I Ts 3:10; Hb 13:12; I Pe 5:10; plenamente treinado, Lc 6:40; preparar, criar, Mt 21:16; Rm 9:22; Hb 10:5; 11:3* ): fazer preparativos, II Co 9:5.* προκατε προκατε προκατε προκατεχω χω χω χω ( κατεχω κατεχω κατεχω κατεχω: reter, Lc 4:42; conservar, Fm 13; suprimir, Rm 1:8; deter, II Ts 2:6; reter, manter, Lc 8:15; I Co 11:2; 15:2; I Ts 5:21; Hb 3:6,14; 10:23; possuir, I Co 7:30; II Co 6:10; ocupar, Lc 14:9; ser preso, vinculado, Rm 7:6; Jo 5:4, versículo variante; dirigir-se rumo a At 27:40.* προ προ προ προκειµαι κειµαι κειµαι κειµαι ( κει κει κει κειµαι µαι µαι µαι: deitar, reclinar, Mt 5:14; Lc 2:12,16; 23:53; Jo 20:5; II Co 3:15; permanecer, Jo 2:6; Ap 4:2; ser estocado, Lc 12:19; ser cortado, Mt 3:10; I Co 3:11; ser preparado, Ap 21:16; ser apontado, destinado, Lc 2:34; Fp 1:16; I Ts 3:3; ser dado, ser válido, I Tm 1:9; achar-se, ser, I Jo 5:19. προκηρυ προκηρυ προκηρυ προκηρυσσω σσω σσω σσω ( κηρυ κηρυ κηρυ κηρυσσω σσω σσω σσω: proclamar, anunciar, mencionar publicamente, pregar, Mt 10:27; Mc 1:4,39,45; 5:20; 7:36; 13:10; Lc 8:39; 9:2; 12:3; 24:47; At 15:21; Rm 2:21; I Co 9:27; 15:12; II Co 4:5; Gl 2:2; 5:11; I Ts 2:9; II Tm 4:2; Ap 5:2. Proclamar vitórias, I Pe 3:19. προκοπη προκοπη προκοπη προκοπη ( κοπη κοπη κοπη κοπη: derrota, matança, Hb 7:1* ): progresso, avanço, Fp 1:12,25; I Tm 4:15.* προκο προκο προκο προκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, lamentar, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): ir adiante, fazer progressos, avançar, prosseguir, Lc 2:52; Gl 1:14; II Tm 2:16; 3:9,13; estar avançando, já ter passado, Rm 13:12.* προ προ προ προκριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, I Co 6:7; decisão, decreto, Rm 11:33; juízo, Mt 7:2; At 24:25; Hb 6:2; I Pe 4:17; autoridade para julgar, Ap 20:4; veredicto Rm 5:16; condenação, Mc 12:40; Lc 24:20; Rm 2:2; 3:8; I Co 11:29,34; I Tm 5:12; II Pe 2:3; Ap 17:1 ): pré-julgamento, discriminação, I Tm 5:21.* προκυρο προκυρο προκυρο προκυροω ω ω ω ( κυρο κυρο κυρο κυροω ω ω ω: confirmar, validar, ratificar, Gl 3:15; concluir, reafirmar, II Co 2:8* ): ratificar previamente, Gl 3;17.* προλαµβα προλαµβα προλαµβα προλαµβανω νω νω νω, προε προε προε προελαβον λαβον λαβον λαβον, προληµθη προληµθη προληµθη προληµθη ( λαµβα λαµβα λαµβα λαµβανω νω νω νω: tomar, apossar, Mt 26:26; Mc 12:19-21; 15:23; Jo 19:30; Tg 5:10; Ap 5:8; agarrar, apoderar-se, Mt 21:35,39; Lc 5:26 ): tomar antes, Mc 14:8; I Co 11:21; detectar, surpreender, Gl 6:1.* προλε προλε προλε προλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: dizer, falar ): contar de antemão, II Co 13:2; Gl 5:21; I Ts 3:4.
82 82 προµαρτυ προµαρτυ προµαρτυ προµαρτυροµαι ροµαι ροµαι ροµαι ( µαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυροµαι ροµαι ροµαι ροµαι: testificar, testemunhar, At 20:26; 26:22; Gl 5:3; afirmar, implorar, Ef 4:17; I Ts 2:12.* προµελετα προµελετα προµελετα προµελεταω ω ω ω ( µελετα µελετα µελετα µελεταω ω ω ω: praticar, cultivar, I Tm 4:15; pensar acerca de, meditar, At 4:25; Mt 13:11, versículo variante* ): praticar de antemão, preparar, Lc 21:14.* προµεριµνα προµεριµνα προµεριµνα προµεριµναω ω ω ω ( µεριµνα µεριµνα µεριµνα µεριµναω ω ω ω: ter ansiedade, estar ansioso, Mt 6:25,27,31,34; 10:19; Lc 10:41; 12:11,22,25; Fp 4:6; cuidar, preocupar, Mt 6:34, versículo variante; I Co 7:32-34; 12:25; Fp 2:20* ): precupar-se ou estar ansioso antes do tempo, Mt 13:11.* προνοε προνοε προνοε προνοεω ω ω ω ( νοε νοε νοε νοεω ω ω ω: perceber, entender, Mt 16:9,11; Mc 7:18; Jo 12:40; Rm 1:20; I Tm 1:7; Hb 11:3; considerar, tomar nota de, pensar sobre, Mc 13:14; II Tm 2:7; pensar, imaginar, Ef 3:20. προ προ προ προνοια νοια νοια νοια ( νοια νοια νοια νοια de νοε νοε νοε νοεω ω ω ω ): previsão, cuidado, provisão, At 24:2; Rm 13:4.* προ προ προ προοιδα οιδα οιδα οιδα ( ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: conhecer [ acerca de ] ): conhecer antes, At 2:31.* προορα προορα προορα προοραω ω ω ω, προει προει προει προειδον δον δον δον, προι προι προι προιδω δω δω δων ν ν ν ( ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver ): ver previamente, At 21:29; prever, At 2:31; Gl 3:8; ver diante de si, At 2:25.* προορι προορι προορι προοριζω ζω ζω ζω ( ο ο ο ορι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω: determinar, fixar, colocar, At 2:23; 11:29; 17:26; Hb 4:7; Lc 22:22; apontar, designar, At 10:42; 17:31; Rm 1:4 [ horizonte]* ): decidir previamente, presdetinar, At 4:28; Rm 8:29; I Co 2:7; Ef 1:5,11.* προπα προπα προπα προπασχω σχω σχω σχω ( πα πα πα πασχω σχω σχω σχω: ter uma experiência, Gl 3:4; Mt 17:15; sofrer, Mt 17:12; I Co 12:26; Fp 1:29; II Ts 1:5; Hb 2:18; 9:26; I Pe 2:19-21,23; 3:14,17; 4:19; suportar aflição, I Pe 4:19 ): sofrer previamente, I Ts 2:2.* προπα προπα προπα προπατωρ τωρ τωρ τωρ ( πα πα πα πατωρ τωρ τωρ τωρ de πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ: pai ): ancestral, Rm 4:1.* προπε προπε προπε προπεµπω µπω µπω µπω ( πε πε πε πεµπω µπω µπω µπω: enviar, Mt 2:8; Mc 5:12; Lc 4:26; Jo 1:22 ): acompanhar, fazer companhia, At 20:38; 21:5; ajudar alguém em sua viagem, ser acompanhado pelo caminho, At 15:3; Rm 15:24; I Co 16:6,11; II Co 1:16; Tt 3:13; III Jo 6.* προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς : insensato, At 19:36; II Tm 3:4.* προπορευ προπορευ προπορευ προπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: ir, proceder, viaja, Mt 2:20; 22:15; 25:41; Lc 7:50; 9:56; At 8:39; 20:1,22; 25:12; Rm 15:24; I Co 10:27 ): ir adiante, Lc 1:76; At 7:40.* προτα προτα προτα προτασσω σσω σσω σσω ( τασσω: alocar, Rm 13:1; colocar alguém na responsabilidade de Mt 8:9, versículo variante; Lc 7:8; designar, pertencer a, At 13:48; devotar, I Co 16:15; ordenar, fixar, determinar, At 15:2; 18:2, versículo variante; At 22:10; Mt 28:16; At 28:23.* προτεινω ( τεινω:estender, alargar, relacionar. Grego Clássico ): atar, prender [ com correias ]: At 22:25.* προτι προτι προτι προτιθηµι θηµι θηµι θηµι ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: colocar ): expor publicamente, Rm 3:25; planejar, ter propósito, intenção, Rm 1:13; Ef 1:9.* προτρε προτρε προτρε προτρεπω πω πω πω ( τρε τρε τρε τρεπω πω πω πω: voltar, fazer voltar, mudar. Grego Clássico ): encorajar, persuadir, At 18:27.* προτρε προτρε προτρε προτρεχω χω χω χω, προδραµω προδραµω προδραµω προδραµων ν ν ν ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr, Mt 27:48; Mc 5:6; Lc 15:20; Jo 20:2,4; I Co 9:24; lutar para avançar, fazer progressos, Rm 9:16; I Co 9:24,26; Gl 2:2; 5:7; Fp 2:16; Hb 12:1; espalhar rapidamente, II Ts 3:1 ): correr adiante, Lc 19:4; Jo 20:4; At 10:25, versículo variante.* προυπα προυπα προυπα προυπαρχω ρχω ρχω ρχω ( υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω: [ realmente ] existir, estar presente, At 3:6; 4:34; 19:40; 28:7,18; Mt 19:21; Lc 8:3; 11:21; 19:8; I Co 13:3; ser, Lc 8:41; 9:48; 16:14; At 7:55; 21:20; 22:3; Rm 4:19; I Co 7:26; Gl 1:14; Fp 2:6; Tg 2:15. προ προ προ προφασι φασι φασι φασις ς ς ς ( φα φα φα φασι σι σι σις ς ς ς: reportagem, notícia, At 21:31 ): motivo real, desculpar válida, Jo 15:22; motivo falsamente alegado, pretexto, desculpa, Mt 23:14, versículo variante; Mc 12:40; Lc 20:47; At 27:30; Fp 1:18; I Ts 2:5.* προφε προφε προφε προφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: carregar ): realizar, produzir, Lc 6:45.* προφθα προφθα προφθα προφθανω νω νω νω ( φθα φθα φθα φθανω νω νω νω: chegar antes, preceder, I Ts 4:15; chegar, vir Mt 12:28; Lc 11:20; Rm 9:31; II Co 10:14; Fp 3:16; I Ts 2:16.* προχειρι προχειρι προχειρι προχειριζω ζω ζω ζω ( χει χει χει χειρ ρ ρ ρ: mão ): escolher para si mesmo, selecionar, indicar, At 22:26; 26:16; 3:20.* προχειροτονε προχειροτονε προχειροτονε προχειροτονεω ω ω ω ( χει χει χει χειρ ρ ρ ρ: mão ): escolher ou indicar de antemão, At 10:41.*
83 83 5) Com προ προ προ προ ( Com Genitivo, de junto de; Com Dativo, junto de, além de; Com Acusativo, para, contra ): προσα προσα προσα προσαβ β β ββατον βατον βατον βατον ( σα σα σα σαββατον ββατον ββατον ββατον: Sábado ): o dia anterior ao Sábado, isto é, Sexta-feira, Mc 15:42.*: προσα προσα προσα προσαγω γω γω γω, προσαγαγει προσαγαγει προσαγαγει προσαγαγειν, προση προση προση προσηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα, προσηνε προσηνε προσηνε προσηνεχθην χθην χθην χθην, προση προση προση προσηχθειν χθειν χθειν χθειν ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): apresentar, levar, Lc 9:41; At 12:6, versículo variante; At 16:20; Mt 18:24; I Pe 3:18; chegar perto, At 27:27.* προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): acesso, meio de aproximação, Rm 5:2; Ef 2:18; 3:12.* προσαιτε προσαιτε προσαιτε προσαιτεω ω ω ω ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, solicitar, Mt 27:20; At 16:29; 13:28; Mt 7:9; I Co 1:22 ): mendigar, Jo 9:8; Mc 10:46, versículo variante; Lc 18:35, versículo variante.* προσαι προσαι προσαι προσαιτη τη τη της ς ς ς ( α α α αι ι ι ιτη τη τη της ς ς ς de α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir ): mendigar, Mc 10:46; Jo 9:8.* προσαναβαι προσαναβαι προσαναβαι προσαναβαινω νω νω νω ( αναβαι αναβαι αναβαι αναβαινω νω νω νω: subir ): subir, mover-se para cima Lc 14:10.* προσαναλαµβα προσαναλαµβα προσαναλαµβα προσαναλαµβανω νω νω νω ( αναλαµβα αναλαµβα αναλαµβα αναλαµβανω νω νω νω: elevar, At 1:11; tomar, Ef 6:13,16; trazer, carregar, At 7:43; II Tm 4:11; embarcar, At 20:13 ): dar boas vindas, recepcionar, At 28:2, versículo variante.* προσαναλι προσαναλι προσαναλι προσαναλισκω σκω σκω σκω, προσαναλο προσαναλο προσαναλο προσαναλοω ω ω ω ( αναλι αναλι αναλι αναλισκω σκω σκω σκω, αναλο αναλο αναλο αναλοω ω ω ω: consumir, Lc 9:54; Gl 5:15; II Ts 2:8, versículo variante* ): gastar [ muito ]: Lc 8:43.* προσαναπληρο προσαναπληρο προσαναπληρο προσαναπληροω ω ω ω ( αναπληρο αναπληρο αναπληρο αναπληροω ω ω ω: completar, encher a medida de, I Ts 2:16; suprir, I Co 16:17; Fp 2:30; ocupar um lugar, I Co 14:16; cumprir, desempenhar, Mt 13:14; Gl 6:2.* προσαναπτι προσαναπτι προσαναπτι προσαναπτιθηµι θηµι θηµι θηµι, προσανεθε προσανεθε προσανεθε προσανεθεµην µην µην µην ( τιθηµι τιθηµι τιθηµι τιθηµι: pôr, colocar ): acrescentar ou contribuir, Gl 2:6; consultar, Gl 1:16.* προσανε προσανε προσανε προσανεχω χω χω χω ( ανε ανε ανε ανεχω χω χω χω: levantar, chegar. Grego Clássico ): chegar perto de [ alguém ], At 27:27, versículo variante.* προσαπειλε προσαπειλε προσαπειλε προσαπειλεω ω ω ω ( απειλε απειλε απειλε απειλεω ω ω ω: ameaçar, At 4:7; I Pe 2:23* ): ameaçar mais [ ainda ], At 4:21.* προσαχε προσαχε προσαχε προσαχεω ω ω ω ( ηχε ηχε ηχε ηχεω ω ω ω: soar, I Co 13:1; Lc 21:25, versículo variante.* ): ressoar, ressonar, At 27:27, versículo variante.* προσδαπανα προσδαπανα προσδαπανα προσδαπαναω ω ω ω ( δαπανα δαπανα δαπανα δαπαναω ω ω ω: gastar livremente, Mc 5:26; At 21:24; II Co 12:15; despediçar, Lc 15:14; Tg 4:3.* προσδε προσδε προσδε προσδεοµαι οµαι οµαι οµαι ( δε δε δε δεοµαι οµαι οµαι οµαι: pedir, orar, Mt 9:38; Lc 8:38; At 8:24; 10:2; II Co 8:4; 10:2; Gl 4:12; Lc 8:28; At 21:39 ): necessitar, At 17:25.* προσδε προσδε προσδε προσδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: tomar, Mt 18:5; Lc 16:4,6; 22:17; At 7:59; 22:5; II Co 7:15; 11:4; Fp 4:18; recepcionar, Mc 6:11; Jo 4:45; Cl 4:10; aceitar, aprovar, Mt 11:14; Mc 10:15; Lc 8:13; II Co 6:1; 8:17; tolerar, II Co 11;16 ): tomar, receber, recepcionar, Lc 15:2; Rm 16:2; Fp 2:29; receber voluntariamente, acolher, Hb 10:34; aceitar, Hb 11:35; esperar por, antecipar, Mc 15:43; Lc 2:25,38; 12:36; 23:51; At 23:21; 24:15; Tt 2:3; Jd 21; Lc 1:21, versículo variante; At 10:24, versículo variante.* προσδι προσδι προσδι προσδιδωµι δωµι δωµι δωµι ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): dar, Lc 24:30, versículo variante.* προσδραµω προσδραµω προσδραµω προσδραµων ν ν ν ( δραµω δραµω δραµω δραµων ν ν ν de τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): correr [ para ], Mc 9:15; 10:17; At 8:30; Jo 20:16, versículo variante.* προσεα προσεα προσεα προσεαω ω ω ω ( εα εα εα εαω ω ω ω: deixar, permitir, Mt 24:43; At 14:16; 23:32; I Co 10:13; vamos, deixar, At 5:38, versículo variante; Ap 2:20, versículo variante; partir At 27:40; pare!, Lc 22:51 ): permitir ir além, At 27:7.* προσεγγι προσεγγι προσεγγι προσεγγιζω ζω ζω ζω ( εγγι εγγι εγγι εγγιζω ζω ζω ζω: aproximar-se, chegar perto, Mc 2:4, versículo variante; At 10:25, versículo variante; 27:27, versículo variante.* προσεργα προσεργα προσεργα προσεργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( εργα εργα εργα εργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: trabalhar, ser ativo, Mt 21:28; 25:16; Rm 4:4; I Co 4:12; 9:6; I Ts 2:9 ): produzir mais, fazer mais, render mais, Lc 19:16.* προσε προσε προσε προσερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, προσελευ προσελευ προσελευ προσελευσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, προσελη προσελη προσελη προσεληκυθα κυθα κυθα κυθα, κρο κρο κρο κροσεκθε σεκθε σεκθε σεκθε, προση προση προση προσηκθον κθον κθον κθον ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): ir ou vir para, aproximar-se, Mt 4:3,11; 5:1; 9:14; 24:1; Mc 6:35; Lc 23:52; Jo 12:21; At 9:1; Hb 12:18,22; de aproximar-se de uma divindade, Hb 4:16; 7:25; 10:1,22; 11:6; I Pe 2:4; concordar, aceder, I Tm 6:3. προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη ( ε ε ε ευχη υχη υχη υχη: oração, Tg 5:15; voto, At 18:18; 21:23* ): oração, Mt 17:21; Mt 9:29; 14: 38; Lc 6:12; At 3:1; Rm 12:12; Fp 4:6; Ap 8:3; lugar de oração, capela, At 16:13, 16. προσε προσε προσε προσεχω χω χω χω, προσε προσε προσε προσεσχηκα σχηκα σχηκα σχηκα, προσε προσε προσε προσερχον ρχον ρχον ρχον ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter, manter ): prestr atenção, At 8:6,10; 16:14; I Tm 1:4; 4:1; Tt 1:14; Hb 2:1; II Pe 1:19; estar preocupado com, At 20:28; estar vigilante, Lc 12:1; 17:3; At
84 84 5:35; Mt 7:15; 10:17; ocupar-se com, devotar-se ou aplicar-se em, I Tm 4:13; Hb 7:13; ser viciado, I Tm 3:8; conformar-se com, I Tm 6:3, versículo variante. προσηλο προσηλο προσηλο προσηλοω ω ω ω ( η η η ηλο λο λο λο : prego, Jo 20:25* ): pregar, cravar, Cl 2:14.* προ προ προ προσθεσι σθεσι σθεσι σθεσις ς ς ς ( θε θε θε θεσι σι σι σις ς ς ς: ação de estabelecer. Grego Clássico. ): apresentação, Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4.* προ προ προ προσκαιρο σκαιρο σκαιρο σκαιρος ς ς ς ( καιρο καιρο καιρο καιρος ς ς ς: tempo ): convocar, chamar, Mt 10:1; Mc 3:13,23; Lc 15:26; At 5:40; 23:17,23; Tg 5:14; At 2:39; 13:2; 16:10. προσκαλε προσκαλε προσκαλε προσκαλεω ω ω ω, προσκε προσκε προσκε προσκεκληµαι κληµαι κληµαι κληµαι ( καλε καλε καλε καλεω ω ω ω: chamar, Mt 22:43,45; 23:7,10; Lc 1:59; I Co 1:9; Gl 5:8,13; Ef 4:1; I Tm 6:12; Hb 9:15; I Pe 5:10 ): Mt 10:1; Mc 3:13; 10:7; preparar, Mc 3:9; ocupar-se com, At 1:14; 6:4; Rm 12:12; Cl 4:2; Rm 13:6; manter-se firme, continuar, At 2:42; At 2:46.* προσκαρτερε προσκαρτερε προσκαρτερε προσκαρτερεω ω ω ω ( καρτερε καρτερε καρτερε καρτερεω ω ω ω: perserverar, manter-se firme, Hb 11:27* ): aderir a, persistir em, aderir, ser fiel, At 8:13; 10:7; preparar, Mc 3:9; ocupar-se com, At 1:14; 6:4; Rm 12:12; Cl 4:2; Rm 13:6; manter-se firme, At 2:42; gastar muito tempo com, At 2:46.* προσκαρτε προσκαρτε προσκαρτε προσκαρτερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς ( καρτε καρτε καρτε καρτερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς de καρτερε καρτερε καρτερε καρτερεω ω ω ω, perseverar ): perseverança, paciência, Ef 6:18.* προσκεφα προσκεφα προσκεφα προσκεφαλαιον λαιον λαιον λαιον ( κεφα κεφα κεφα κεφαλαιον λαιον λαιον λαιον: bater a cabeça, Mc 12:4* ):almofada, Mc 4:38.* προσκληρο προσκληρο προσκληρο προσκληροω ω ω ω ( κληρο κληρο κληρο κληροω ω ω ω: designar por sorte, em quem nossa sorte está lançada, Ef 1:11* ): designar a, umir-se a, juntar-se a, At 17:4.* προ προ προ προσκλησι σκλησι σκλησι σκλησις ς ς ς ( κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς: chamada, convocação, Rm 11:29; I Co 1:26; Ef 4:1,4; Fp 3:4; II Ts 1:11; II Tm 1:9; Hb 3:1; II Pe 1:10; Lc 11:42, versículo variante; a esperança para a qual ele chamar, Ef 1:18; posição, I Co 7:20* ): convite, convocação, I Tm 5:21.* προσκλι προσκλι προσκλι προσκλινω νω νω νω ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, recostar-se, curvar-se, Lc 24:5; Jo 19:30; jazer, Mt 8:20; Lc 9:58; virar-se para fugir, Hb 11:34; declinar, terminar, Lc 9:12; 24:29.* προ προ προ προσκλισι σκλισι σκλισι σκλισις ς ς ς ( κλι κλι κλι κλισι σι σι σις ς ς ς: ação ou faculdade de separar. Grego Clássico ): parcialidade, I Tm 5:21.* προσκολλα προσκολλα προσκολλα προσκολλαω ω ω ω ( κολλα κολλα κολλα κολλαω ω ω ω: juntar, abraçar, grudar, Lc 10:11; Mt 19:5; At 5:13; 8:29; 9:26; 10:28; Rm 12:9; I Co 6:16; tornar-se um seguidor de, At 17:34; alugar-se a alguém, Lc 15:15; tocar, alcançar, Ap 18:5* ): aderir firmemente, devotar-se a, unir-se a, Ef 5:31; Mt 19:5, versículo variante; Mc 10:7; At 5:36, versículo variante.* προ προ προ προσκοµµα σκοµµα σκοµµα σκοµµα ( κο κο κο κοµµα µµα µµα µµα: corte, incisão, fragmento, vírgula. Grego Clássico. ): tropeço, ofensa, Rm 9:32; I Pe 2:8; Rm 14:20; Rm 14:13; I Co 8:9.* προσκοπη προσκοπη προσκοπη προσκοπη ( κοπη κοπη κοπη κοπη: derrota, matança, Hb 7:1* ): ocasião para ofender, II Co 6:3.* προσκο προσκο προσκο προσκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, lamentar, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): lançar, Mt 4:6; Lc 4:11; tropeçar, Jo 11:9; bater contra, Mt 7:27; ofender- se, sentir repugnância, rejeitar, Rm 9:32; 14:21; I Pe 2:8.* προσκυλι προσκυλι προσκυλι προσκυλιω ω ω ω ( κυλι κυλι κυλι κυλιω ω ω ω: rolar, Lc 23:53, versículo variante; rolar-se Mc 9:20* ): rolar [ até ], fazer rolar, Mt 27:60; Mc 15:46; Lc 23:53, versículo variante.* προσκυνε προσκυνε προσκυνε προσκυνεω ω ω ω ( κυνε κυνε κυνε κυνεω ω ω ω: beijar, abraçar. Grego Clássico ): [ prostar-se ] adorar, prostar-se perante, Mt 18:26; At 10:25; Ap 3:9; Mt 4:10; Jo 4:20,23; 12:20; At 24:11; I Co 14:25; Hb 11:21; Ap 4:10; 14:7; 19:4; At 7:43; Mt 4:9; Lc 4:7; Ap 9:20; 13:4; 14:9,11; Ap 22:8; Mc 2:2,8,11; 8:2; 9:18; 14:33; 20:20; 15:25; 28:9,17; Mc 5:6; 15:19; Lc 24:52. προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητης ς ς ς : adorador, Jo 4:23.* προσλαλε προσλαλε προσλαλε προσλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar para ou com, At 13:43; 28:20.* προσλαµβανω, προσηλαβοµην, προσλαβου ( λαµβανω: tomar, apossar-se ): tomar, participar, At 27:34, versículo variante; Mt 16:22; Mc 8:32; At 18:26; Rm 14:1; 15:7; 14:3; 15:7; At 28:2; Fm 12, versículo variante; At 17:5; comer, 27:33,36.* προσλε προσλε προσλε προσλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: falar, dizer ): responder, replicar, no final de Marcos. προ προ προ προσληµψι σληµψι σληµψι σληµψις ς ς ς, προ προ προ προσληψι σληψι σληψι σληψις ς ς ς ( λη λη λη ληµψι µψι µψι µψις: recibo, crédito, Fp 4:15* ): aceitação, Rm 11:15.* προσµε προσµε προσµε προσµενω νω νω νω, προσµει προσµει προσµει προσµειναι ναι ναι ναι ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer ): permenecer, Mt 15:32; Mc 8:2; At 11:23; continuar, At 13:43; 11:23, versículo variante; I Tm 5:5; ficar mais tempo, At 18:18; I Tm 1:3.* προσορµι προσορµι προσορµι προσορµιζω ζω ζω ζω ( ο ο ο ορµι ρµι ρµι ρµιζω ζω ζω ζω: ancorar. Grego Clássico ): chegar ao porto, ancorar, Mc 6:53.* προσοφει προσοφει προσοφει προσοφειλω λω λω λω ( οφει οφει οφει οφειλω λω λω λω: dever, estar em débito ): dever, devedor, Fm 19.*
85 85 προσοχθιζω προσοχθιζω προσοχθιζω προσοχθιζω ( talvez de εχθρο εχθρο εχθρο εχθρο : odiado ): estar irado, ofendido, provocado, Hb 3:10,17.* προσπαι προσπαι προσπαι προσπαιω ω ω ω ( παι παι παι παιω ω ω ω: bater, golpear, ferir, Mt 26:68; Mc 14:47; Lc 22:64; Jo 18:10; ferroar, picar, Ap 9:5.* προ προ προ προσπεινο σπεινο σπεινο σπεινος ς ς ς ( πεινα πεινα πεινα πειναω ω ω ω: ter fome, Mt 4:2; 12:1; Mc 11:12; Lc 6:3; I Co 11:21,34; Fp 4:12; Ap 7:16; Mt 5:6; Jo 6:35 ): faminto, At 10:10.* προσπη προσπη προσπη προσπηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι, προσπη προσπη προσπη προσπηξαντε ξαντε ξαντε ξαντες ς ς ς ( πη πη πη πηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: estabelecer, fundar, Hb 8:2* ): fixar a, pregar a [ uma cruz ], At 2:23.* προσπι προσπι προσπι προσπιπτω πτω πτω πτω, προσε προσε προσε προσεπεσον πεσον πεσον πεσον ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair perante ou aos pés de, Mc 3:11; 5:33; 7:25; Lc 5:8; 8:28,47; At 16:29; cair sobre, lançar-se contra, Mt 7:25.* προσποιε προσποιε προσποιε προσποιεω ω ω ω ( ποιε ποιε ποιε ποιεω ω ω ω: fazer ): fazer como que, dar a impressão, Lc 24:28; tomar nota de, Jo 8:6, versículo variante.* προσπορευ προσπορευ προσπορευ προσπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευοµαι πορευοµαι πορευοµαι πορευοµαι de πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: fazer passar, trasportar, enviar, ir. Grego Clássico ): chegar a, aproximar-se, Mc 10:35.* προσρη προσρη προσρη προσρηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι, προσρη προσρη προσρη προσρησσω σσω σσω σσω, προσε προσε προσε προσερηξα ρηξα ρηξα ρηξα ( ρ ρ ρ ρη η η ηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: cortar [ em pedaços ], quebrar, romper, Mt 7:6; 9:17; Mc 2:22; Lc 5:6, versículo variante; Lc 5:37; irromper, prorromper, Gl 4:27.* προστα προστα προστα προστασσω σσω σσω σσω, προστεταγµε προστεταγµε προστεταγµε προστεταγµενο νο νο νος ς ς ς ( τα τα τα τασσω σσω σσω σσω: alocar, designar, determinar, colocar alguém na responsabilidade, Rm 13:1; Mt 8:9, versículo variante; Lc 7:8; At 13:48 ): fixar, determinar, designar, At 17:26.* προστι προστι προστι προστιθηµι θηµι θηµι θηµι, προσεθε προσεθε προσεθε προσεθεµην µην µην µην, προσε προσε προσε προσεθηκα θηκα θηκα θηκα, προσετε προσετε προσετε προσετεθην θην θην θην, προσθει προσθει προσθει προσθειναι ναι ναι ναι, προσθει προσθει προσθει προσθεις ς ς ς, προ προ προ προσθε σθε σθε σθε , προσθω προσθω προσθω προσθω ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): expor publicamente, Rm 3:25; planejar, ter propósito, intenção, Rm 1:13; Ef 1:9.* προστρε προστρε προστρε προστρεχω χω χω χω ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): correr adiante, Lc 19:4: Jo 20:4; At 10:25, versículo variante.* προσφα προσφα προσφα προσφαγιον γιον γιον γιον: peixe, Jo 21:5.* προ προ προ προσφατο σφατο σφατο σφατος ς ς ς: novo, Hb10:20.* προσφα προσφα προσφα προσφατω τω τω τως ς ς ς : recentemente, At 18:2.* προσφε προσφε προσφε προσφερω ρω ρω ρω, προσελευ προσελευ προσελευ προσελευσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, προση προση προση προσηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα, προσηνε προσηνε προσηνε προσηνεχθην χθην χθην χθην ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): trazer, levar, Mt 4:24; 9:2, 32; 17:16; 19:13; 25:20; Mc 2:4; Lc 18:15; 23:14,36; Jo 19:29; At 8:18; trazer, ofertar, Mt 2:11; 5:23; Mc 1:44; At 7:42; Hb 5:1,3; 8:3; 9:7,9,14,25,28; 11:4,17; Jo 16:2; Hb 5:7; tratar, Hb 12:7. προσφιλη προσφιλη προσφιλη προσφιλης ς ς ς ( φιλη φιλη φιλη φιλης ς ς ς de φι φι φι φιλο λο λο λος ς ς ς : devotado ): agradável, amável, Fp 4:8.* προσφορα προσφορα προσφορα προσφορα ( φο φο φο φορο ρο ρο ρος ς ς ς: tributo, taxa, Lc 20:22; 23:2; Rm 13:6* ): oferta, sacrifício, apresentação, At 24:17; Hb 10:10,14,18; aquilo que é trazido, ofertado, dom, At 21:26; Rm 15:16; Ef 5:2; Hb 10:5,8.* προσφωνε προσφωνε προσφωνε προσφωνεω ω ω ω ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir som ): chamar, convocar, Mt 11:16; Lc 7:32; 23:20; At 22:2; 21:40; Lc 6:13; 13:12; At 11:2, versículo variante.* προσχαι προσχαι προσχαι προσχαιρω ρω ρω ρω ( χαι χαι χαι χαιρω ρω ρω ρω: regozijar-se ): estar feliz, Mc 9:15, versículo variante.* προ προ προ προσχυσι σχυσι σχυσι σχυσις ς ς ς ( χυ χυ χυ χυσι σι σι σις ς ς ς: derramamento. Grego Clássico ): aspersão, Hb 11:28.* προσψαυ προσψαυ προσψαυ προσψαυω ω ω ω ( ψαυ ψαυ ψαυ ψαυω ω ω ω: esfregar, tocar, apalpar, agarrar. Grego Clássico ): tocar, Lc 11:46.* προσωποληπτε προσωποληπτε προσωποληπτε προσωποληπτεω ω ω ω: mostrar parcialidade, Tg 2:9.* προσωποληµπτης : alguém que mostrar parcialidade, At 10:34.* προσωποληµψι προσωποληµψι προσωποληµψι προσωποληµψια α α α: parcialidade, Rm 2:11; Ef 6:9; Cl 3:35; Tg 2:1.* προ προ προ προσωπον σωπον σωπον σωπον: face, aparência, Mt 6:16; 26:67; Mc14:65; Lc 9:29; At 6:15; I Co 14:25; II Co 3:7,13,18; Tg 1:23; Ap 4:7; 9:7; 10:1; Mt 18:10; Lc 9:51,53; 24:5; I Co 3:7,13,18; Tg 1:23; Ap 4:7; 9:7; 10:1; Mt 18:10; Lc 9:51,53; 24:5; I Co 13:12; At 20:25,38; Gl 1:22; Hb 9:24; I Pe 3:12; Ap 22:4; I Ts 2:17; Jd 16; Lc 20:21; Gl 2:6; Mt 11:10; Lc 2:31; At 3:13,20; 5:41; 13:24; II Ts 1:9; na presença, Mt 11:10; Lc 2:31; At 3:13,20; 5:41; 13:24; II Ts 1:9; II Co 8:4; At 25:16; II Co 10:1; na cara, Gl 2:11; Mt 16:3; Lc 12:56; II Co 5:12; Tg 1:11; Lc 21:35; At 17:26; II Co 1:11.
86 86 6) Com ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς ( Com Acusativo: para ): ε ε ε εισα ισα ισα ισαγω γω γω γω ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): trazer, levar. ε ε ε εισακου ισακου ισακου ισακουω ω ω ω ( ακου ακου ακου ακουω ω ω ω: ouvir ): prestar atenção, I Co 14:21; usada para se referir a atenção de Deus às orações, Mt 6:7; Lc 1;13; At 10;31; Hb 5:7.* ε ε ε εισδε ισδε ισδε ισδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: receber ): receber, II Co 6:17.* εισειµι ( ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ): vir ( para ), ir ( para ), entrar, Mt 19:24; Mc 1:2; 5:12; 11:11; Hb 6:19; Mt 5:20; Jo 4:38; Hb 3:11,18. ε ε ε εισκαλε ισκαλε ισκαλε ισκαλεοµαι οµαι οµαι οµαι ( καλεω καλεω καλεω καλεω: chamar ): convidar ( para ), At 10:23.* ε ε ε ει ι ι ισοδο σοδο σοδο σοδος ς ς ς ( ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς :caminho ): entrada, I Ts 1:9; 2:1; Hb 10:19; II Pe 1:11; At 13:14.* ε ε ε εισπορευ ισπορευ ισπορευ ισπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: ir, viajar ): ir ( para ), vir ( para ), entrar, Mt 15:17; Mc 1:21; 4:19; 5:40; Lc 19:30; At 8:3. ε ε ε εισφε ισφε ισφε ισφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): levar, trazer, Mt 6:13; Lc 5:18; 11:4; At 17:20; I Tm 6:7; Hb 13:11; Lc 12:11.* 7) Com ανα ανα ανα ανα ( Com Acusativo, 8) Com κατα κατα κατα κατα ( Com Genitivo: contra, debaixo. Com Acusativo: por causa ); καταβαι καταβαι καταβαι καταβαινω νω νω νω, κατε κατε κατε κατεβην βην βην βην ( βαι βαι βαι βαινω νω νω νω: separar. Grego Clássico ): descer, vir a baixo, Mt 8:1; Mc 1:10; 9:9; 15:30,32; Lc 19:5. καταβ καταβ καταβ καταβα α α αλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, Mt 3:10; 5:29 ): vir para baixo, Mt 8:1; Rm 10:7; Ef 4:10; Tg 1:17. καταβαρε καταβαρε καταβαρε καταβαρεω ω ω ω ( βαρε βαρε βαρε βαρεω ω ω ω: pesar, Lc 9:32; 21:34; II Co 1:8; I Tm 5:16 ): ser um peso para, II Co 12:16.* κατα κατα κατα καταβαρυνω βαρυνω βαρυνω βαρυνω ( βαρυ βαρυ βαρυ βαρυνω νω νω νω: pesar, afligir, oprimir, At 3:14; 28:27; II Co 5:4, todos de manuscritos variantes.* κατα κατα κατα καταβασι βασι βασι βασις ς ς ς ( βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς: pé ( humano ), At 3:7* ): baixada, costa, Lc 19:37.* καταβο καταβο καταβο καταβοαω αω αω αω ( βοα βοα βοα βοαω ω ω ω: gritar, Mt 3:3; Jo 1:23 ): gritar, acusar, At 18:13, manuscrito variante.* καταβολη καταβολη καταβολη καταβολη ( βολη βολη βολη βολη : tiro, Lc 22:41* ): fundamento, início, Mt 27:34; Lc 11:50; Jo 17:24; Ef 1:4; Hb 11:11; Ap 17:8. καταβραβευ καταβραβευ καταβραβευ καταβραβευω ω ω ω ( βραβευ βραβευ βραβευ βραβευω ω ω ω, arbitrar, Cl 3:15* ): decidir contra, privar, condenar, Cl 2:18.* καταγγε καταγγε καταγγε καταγγελω λω λω λω, κατη κατη κατη κατηγγειλα γγειλα γγειλα γγειλα, κατηγγε κατηγγε κατηγγε κατηγγελην λην λην λην ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω, anunciar, Jo 20:18; 4:51, versículo variante* ): proclamar, At 13:5; 16:21; 17:23; Rm 1:8; I Co 9:14; 11:26; Fp 1:17. καταγε καταγε καταγε καταγελαω λαω λαω λαω, κατεγε κατεγε κατεγε κατεγελων λων λων λων ( γε γε γε γελαω λαω λαω λαω, sorrir, Lc 6:21, 25* ): rir de, ridicularizar, Mt 9:24; Mc 5:40; Lc 8:53.* καταγινω καταγινω καταγινω καταγινωσκω σκω σκω σκω, κατε κατε κατε κατεγνωσµαι γνωσµαι γνωσµαι γνωσµαι ( γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ): condenar, Gl 2:11; I Jo 3:20; Mc 7:2, manuscrito variante.* καταγρα καταγρα καταγρα καταγραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): escrever, Jo 8:6,8, o vosso encontra-se em manuscrito variante.* κατα κατα κατα καταγω γω γω γω, καταχθει καταχθει καταχθει καταχθεις ς ς ς, κατη κατη κατη κατηγαγον γαγον γαγον γαγον, κατη κατη κατη κατηχθηµεν χθηµεν χθηµεν χθηµεν ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): abaixar, levar, trazer, At 9:30; 21:3, manuscrito variante; 22:30; 23:15,20,28; 27:3; 28:12.* καταδε καταδε καταδε καταδεω ω ω ω ( δε δε δε δεω ω ω ω: prender, Mt 13:30; 16:19; 18:18; Jo 19:40; Mc 6:17; At 9:2,14,21; 21:11; Cl 4:3 ): atar, Lc 10:34.* κατα κατα κατα καταδηλο δηλο δηλο δηλος ς ς ς ( δη δη δη δηλο λο λο λος ς ς ς: claro, evidente, Mt 26:73; I Co 15:27; Gl 3:11; I Tm 6:7, manuscrito variante ): muito claro, evidente, Hb 7:15.* καταδικα καταδικα καταδικα καταδικαζω ζω ζω ζω ( δικα δικα δικα δικαζω ζω ζω ζω: julgar, condenar, Lc 6:37, manuscrito variante.* καταδι καταδι καταδι καταδικη κη κη κη ( δι δι δι δικη κη κη κη: penalidade, punição, II Ts 1:9; Jd 7; At 25:15, manuscrito variante, At 28:4* ): condenação, sentença condenátoria, At 27:15.*
87 87 καταδιω καταδιω καταδιω καταδιωκω κω κω κω ( διω διω διω διωκω κω κω κω: perseguir, Mt 5:11, 44; Lc 21:12; Jo 5:16; I Co 4:12; Gl 5:11; II Tm 3:12; Lc 17:23; Hb 12:14 ): buscar diligentemente, Mc 1:36.* καταδουλο καταδουλο καταδουλο καταδουλοω ω ω ω ( δουλο δουλο δουλο δουλοω ω ω ω: escravizar, At 7:6; II Pe 2:19; Rm 6:18,22; I Co 7:15; 9:19; Gl 4:3; Tt 2:3* ): escravizar, II Co 11:20; Gl 2:4.* καταδυναστευ καταδυναστευ καταδυναστευ καταδυναστευω ω ω ω ( δυνα δυνα δυνα δυναστη στη στη στης ς ς ς: líder, soberano, Lc 1:52; I Tm 6:15; At 8:27* ): oprimir, explorar, dominar At 10:38; Tg 2:6.* κατα κατα κατα καταθεµα θεµα θεµα θεµα, κατανα κατανα κατανα καταναθεµα θεµα θεµα θεµα ( αν αν αν ανα α α αθεµα θεµα θεµα θεµα: maldição): amaldiçoar, Ap 22:3.* καταθεµατι καταθεµατι καταθεµατι καταθεµατιζω ζω ζω ζω ( αν αν αν ανα α α αθεµα θεµα θεµα θεµα: maldição ): amaldiçoar, Mt 26:74.* κατα κατα κατα καταισχυ ισχυ ισχυ ισχυνω νω νω νω ( α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη: vergonha ): desonrar, I Co 11:4; I Co 1:27; Lc 13:17; II Co 7:14; 9:4; I Pe 3:16; Mt 20:28; humilhar, I Co 11:22; desapontar, Rm 5:5; 9:33; 10:11; I Pe 2:6.* κατακαι κατακαι κατακαι κατακαιω ω ω ω, κατακαη κατακαη κατακαη κατακαησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, κατακαυ κατακαυ κατακαυ κατακαυσαι σαι σαι σαι ( και και και καιω ω ω ω: iluminar ): queimar, consumir no fogo, Mt 3:12; 13:30,40; At 19:19; Hb 13:11; Ap 8:7; 18:8; II Pe 3:10, versículo variante. κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυπτω πτω πτω πτω ( καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir, Mt 8:24; Lc 8:16; 23:30; Tg 5:20; I Pe 4:8; II Co 4:3 ): cobrir-se com véu, I Co 11:6.* κατακαυχα κατακαυχα κατακαυχα κατακαυχαοµαι οµαι οµαι οµαι, κατακαυχω κατακαυχω κατακαυχω κατακαυχω( καυχα καυχα καυχα καυχαοµαι οµαι οµαι οµαι: jactar-se ): jactar-se, Rm 11:18;Tg 3:14; 4:16, versículo variante; triunfar,Tg 2:13.* κατα κατα κατα κατακειµα κειµα κειµα κειµα ( κει κει κει κειµα µα µα µα: deitar ): jazer, Mc 1:30; 2:4; 5:40, versículo variante; Lc 5:25; Jo 5:3,6; At 9:33; 28:8; Mc 2:15; 14:3; Lc 5:29; 7:37; I Co 8:10.* κατακλα κατακλα κατακλα κατακλαω ω ω ω ( κλα κλα κλα κλαω ω ω ω: quebrar ): quebrar em pedaços, Mc 6:41; Lc 9:16.* κατακλει κατακλει κατακλει κατακλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, Mt 6:6; 23:13; 25:10; Lc 11:7; Jo 20:19,26; At 21:30; I Jo 3:17; Ap 3:7; 11:6; 20:3; 21:25; At 5:23; Lc 4:25* ): fechar, prender, Lc 3:20; At 26:10.* κατακληρονοµε κατακληρονοµε κατακληρονοµε κατακληρονοµεω ω ω ω ( κληρονοµε κληρονοµε κληρονοµε κληρονοµεω ω ω ω: herdar, Gl 4:30; Mt 5:5; 25:34; I Co 6:9; 15:50; Gl 5:21 ): dar por herança, At 13:19.* κατακλι κατακλι κατακλι κατακλινω νω νω νω, κατεκρι κατεκρι κατεκρι κατεκριθην θην θην θην ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, Lc 24:5; Jo 19:30; jazer, Mt 8:20; Lc 9:58; virar-se para fugir, Hb 11:34; declinar, terminar, Lc 9:12; 24:29* ): fazer reclinar ou sentar-se, Lc 9:14; Lc 7:36; 14:8; 24:30.* κατακλυ κατακλυ κατακλυ κατακλυζω ζω ζω ζω ( κλυ κλυ κλυ κλυζω ζω ζω ζω: acoitar com ondas, banhar, lavar. Grego Clássico ): inundar, II Pe 3:6.* κατακλυσµο κατακλυσµο κατακλυσµο κατακλυσµος ς ς ς ( κλυ κλυ κλυ κλυσµα σµα σµα σµας ς ς ς de κλυ κλυ κλυ κλυζω ζω ζω ζω: banhar. Grego Clássico ): dilúvio, inundação, Mt 24:38; Lc 17:27; II Pe 2:5.* κατακο κατακο κατακο κατακοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): ferir, bater, cortar, Mt 5:5.* κατακρηµνι κατακρηµνι κατακρηµνι κατακρηµνιζω ζω ζω ζω ( κρηµνι κρηµνι κρηµνι κρηµνιζω ζω ζω ζω: precipitar. Grego Clássico ): lançar abaixo ( de ) um despenhadeiro, Lc 4:29.* κατα κατα κατα κατακριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, decisão, decreto, juízo ): punição, condenação, Rm 5:16,18; 8:1.* κατακρι κατακρι κατακρι κατακρινω νω νω νω ( κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: separar, julgar ): condenar, Mt 27:3; Mc 10:33; Lc 11:31; Rm 2:1; 8:3,34; Hb 11:7; II Pe 2:6. κατακρισι κατακρισι κατακρισι κατακρισις ς ς ς ( κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς: juízo ): condenação, II Co 3:9; 7:3.* κατακυ κατακυ κατακυ κατακυπτω πτω πτω πτω ( κυ κυ κυ κυπτω πτω πτω πτω: ocultar, Mt 13:44; 25:18,25; Lc 13:21; Jo 12:36; Ap 6:15; Mt 11:25; Lc 18:34; Jo 19:38; Cl 3:3; I Tm 5:25 ): inclinar-se ( talvez “esquivar-se” ), Jo 8:8.* κατακυριευ κατακυριευ κατακυριευ κατακυριευω ω ω ω ( κυριευ κυριευ κυριευ κυριευω ω ω ω: se dono ou mestre, dominar, Lc 22:25; At 19:16, versículo variante; Rm 6:9,14; 14:9; II Co 1:24; I Tm6:15* ): ganhar domínio, At 19:16; Mt 20:25; Mc 10:42; I Pe 5:3.* καταλαλε καταλαλε καταλαλε καταλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar contra, difamar, Tg 4:11; I Pe 2:12; 3:16.* καταλαλια καταλαλια καταλαλια καταλαλια ( λαλια λαλια λαλια λαλια: fala, dito, Jo 4:42; Mt 26:73 e Mc 15:34 textos variantes* ): calúnia, difamação, II Co 12:20; I Pe 2:1.* κατα κατα κατα καταλαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς ( λαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς: loquaz. Grego Clássico ): caluniador, Rm 1:30.* καταλαµβα καταλαµβα καταλαµβα καταλαµβανω νω νω νω, κατειληµε κατειληµε κατειληµε κατειληµενο νο νο νος ς ς ς, κατει κατει κατει κατειληφα ληφα ληφα ληφα, κατε κατε κατε κατελαβον λαβον λαβον λαβον, κατελη κατελη κατελη κατεληµφθην µφθην µφθην µφθην, κατελη κατελη κατελη κατεληµφθην µφθην µφθην µφθην ( λαµβανω: toma, pegar, agarrar ): agarra, vencer, Rm 9:30; I Co 9:24; Fp 3:12; Jo 1:5; Mc 9:8; Jo 12:35; 6:17, versículo variante; I Ts 5:4; Jo 8:3; At 4;13; 10:34; Ef 3:18; At 25:25.* καταλε καταλε καταλε καταλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: falar ): selecionar, inscrever, arrolar, catálogo, I Tm 5:9.*
88 88 κατα κατα κατα καταλειµµα λειµµα λειµµα λειµµα ( λειµµα λειµµα λειµµα λειµµα: remanescente, Rm 11:5* ): Rm 9:27, versículo variante.* καταλει καταλει καταλει καταλειπω πω πω πω, καταλελειµµε καταλελειµµε καταλελειµµε καταλελειµµενο νο νο νος ς ς ς, καταλιπω καταλιπω καταλιπω καταλιπων ν ν ν, κατε κατε κατε κατελιπον λιπον λιπον λιπον, κατε κατε κατε κατελειψα λειψα λειψα λειψα ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar, carecer, Lc 18:22; Tt 1:5; 3:13; Tg 1:4; Tg 1:5; 2:15.* καταλιθα καταλιθα καταλιθα καταλιθαζω ζω ζω ζω ( λι λι λι λιθαζω θαζω θαζω θαζω: apedrejar, Jo 8:5; 10:31-33; 11:8; At 5:26; 14:19; II Co 11:25; Hb 11:37. καταλλα καταλλα καταλλα καταλλασσω σσω σσω σσω, καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη, καταλλαγει καταλλαγει καταλλαγει καταλλαγει , κατηλλα κατηλλα κατηλλα κατηλλαγην γην γην γην ( συναλλα συναλλα συναλλα συναλλασσω σσω σσω σσω: reconciliar, At 7:26* ): reconciliar (1), reconciliação, Rm 5:10(1), 11;11:15; II Co5:18-20(1); I Co 7:11(1); II Co 5:18; II Co 5:18; At 12:22(1), versículo variante* κατα κατα κατα καταλοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς ( λοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς: remanescente, Ap 8:13; 9:20; 11:13; Rm 1:13; Gl 2:13; Fp 4:3 ): resto, At 15:17.* κατα κατα κατα καταλυµα λυµα λυµα λυµα ( λυµα λυµα λυµα λυµα: impureza, desonra. Grego Clássico ): quarto de hóspede, Mc 14:14; Lc 22:11; Lc 10:34; estalagem, Lc 2:7* ) καταλυω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar ): lançar abaixo, demolir, Mt 27:40; Mc 14:58; Rm 14:20; II Co 5:1; Gl 2:18; Mt 5:17; Lc 23:2, versículo variante; At 5:39; alojamento, Lc 9:12; 19:7. καταµαρτυρε καταµαρτυρε καταµαρτυρε καταµαρτυρεω ω ω ω ( µαρτυρε µαρτυρε µαρτυρε µαρτυρεω ω ω ω: dar testemunho ): testemunhar contra, Mt 26:62; 27:13: Mc 14:60.* καταµε καταµε καταµε καταµενω νω νω νω ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer, Jo 7:9; 12:24; 15:4; Jo 1:38 ): permanecer, At 1:13; I Co 16:6, versículo variante.* καταναθεµατι καταναθεµατι καταναθεµατι καταναθεµατιζω ζω ζω ζω ( αναθεµατι αναθεµατι αναθεµατι αναθεµατιζω ζω ζω ζω: amaldiçoar, At 23:12,14,21; Mc 14:71* ): amaldiçoar, Mt 26:74, versículo variante.* καταναλι καταναλι καταναλι καταναλισκω σκω σκω σκω ( αναλι αναλι αναλι αναλισκω σκω σκω σκω: consumir, Lc 9:54; Gl 5:15; II Ts 2:8, versículo variante.* καταναρκα καταναρκα καταναρκα καταναρκαω ω ω ω ( ναρκο ναρκο ναρκο ναρκοω ω ω ω: emtorpecer. Grego Clássico ): pesar, II Co 11:9; 12:13.* κατανευ κατανευ κατανευ κατανευω ω ω ω ( νευ νευ νευ νευω ω ω ω: fazer sinal, Jo 13:24; At 24:10* ): fazer sinais, Lc 5:7.* κατανοε κατανοε κατανοε κατανοεω ω ω ω ( νοε νοε νοε νοεω ω ω ω: perceber, entender, Mt 16:9,11; Mc 7:18; Jo 12:40; Rm 1:20; I Tm 1:7; Hb 11:3; Mc 13:14; II Tm 2:7; Ef 3:20. καταντα καταντα καταντα κατανταω ω ω ω ( ανταω ανταω ανταω ανταω: encontrar. Grego Clássico ): vir, chegar, At 16:1; 18:19; 28:13; I Co 10:11; 14:36; At 26:7; Ef 4:13; Fp 3:11. κατα κατα κατα κατανυξι νυξι νυξι νυξις ς ς ς ( νυ νυ νυ νυξ ξ ξ ξ: noite ): entorpecimento, Rm 11:8 [ dormir ].* κατανυ κατανυ κατανυ κατανυσσοµαι σσοµαι σσοµαι σσοµαι, κατε κατε κατε κατενυ νυ νυ νυγην γην γην γην ( νυ νυ νυ νυσσω σσω σσω σσω: furar, ferir, Jo 19:34; Mt 27:49, versículo variante; At 12:7, versículo variante.* καταξιο καταξιο καταξιο καταξιοω ω ω ω ( αξιο αξιο αξιο αξιοω ω ω ω: dignar-se. Grego Clássico ): considerar digno, Lc 20:35; 21:36, versículo variante; At 5:41; II Ts 1:5.* καταπατε καταπατε καταπατε καταπατεω ω ω ω ( πατε πατε πατε πατεω ω ω ω: pisar, pisotear, Ap 14:20; At 19:15; Lc 21:24; Ap 11:2; Lc 10:19. ): pisotear, Mt 5:13; 7:6; Lc 8:5; 12:1; Hb 10:29.* κατα κατα κατα καταπαυσι παυσι παυσι παυσις ς ς ς, καταπαυ καταπαυ καταπαυ καταπαυω ω ω ω ( παυ παυ παυ παυω ω ω ω: parar, I Pe 3:10; Lc 5:4; 8:24; 11:1; At 5:42; 6:13; 13:10; 20:1,31; 21:32; I Co 13:8; Ef 1:16; Cl 1:9; Hb 10:2; I Pe 4:1.* At 14:18; Hb 4:4,8,10.* καταπε καταπε καταπε καταπετασµα τασµα τασµα τασµα ( πετασµα πετασµα πετασµα πετασµα: pano desdobrado, vela de navio. Grego Clássico ): cortina, Mt 27:51; Mc 15:38; Lc 23:45; Hb 6:19; 9:3; 10:40.* καταπι καταπι καταπι καταπινω νω νω νω, καταπιει καταπιει καταπιει καταπιειν ν ν ν, καταποθη καταποθη καταποθη καταποθη, κατε κατε κατε κατεπιον πιον πιον πιον, κατεπο κατεπο κατεπο κατεποθεν θεν θεν θεν ( πι πι πι πινω νω νω νω: beber, Mt 6:25,31;11:18; Jo 7:37 ): tragar, Mt 23:24; Ap12:16; I Co 15:54; II Co 5:4; devorar, I Pe 5:8; ser afogado, Hb 11:29; ser devorado, II Co 2:7. καταπι καταπι καταπι καταπιµπρηµι µπρηµι µπρηµι µπρηµι, κατε κατε κατε κατεπρησα πρησα πρησα πρησα ( πι πι πι πιµπρηµι µπρηµι µπρηµι µπρηµι: encher, Mt 22:10; Lc1:15,41,67; At 3:10; Lc 21:22; Lc 1:23, 57; 2:6,21 ): queimar até as cinzas, II Pe 2:6, versículo variante.* καταπι καταπι καταπι καταπιπτω πτω πτω πτω, καταπεσω καταπεσω καταπεσω καταπεσων ν ν ν, κατε κατε κατε κατεπεσον πεσον πεσον πεσον ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, Lc 8:6; At 26:14; 28:6.* καταπλε καταπλε καταπλε καταπλεω ω ω ω, κατε κατε κατε κατεπλευσα πλευσα πλευσα πλευσα ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar, Lc 8:23; At 21:3; 27:2,6,24; Ap 18:17* ): navegar, Lc 8:26.* καταπονε καταπονε καταπονε καταπονεω ω ω ω ( πονε πονε πονε πονεω ω ω ω: trabalhar, estar ocupado. Grego Clássico ): subjugar, oprimir, II Pe 2:7; At 4:2, versículo variante; At 7:27.* καταποντι καταποντι καταποντι καταποντιζω ζω ζω ζω ( ποντιζω ποντιζω ποντιζω ποντιζω: submergir no mar. Grego Clássico ): lançar no mar, Mt 18:6; 14:30.* κατα κατα κατα καταρα ρα ρα ρα ( αρα αρα αρα αρα: maldição. Grego Clássico ): maldição, Gl 3:10,13; Hb 6:8; Tg 3:10; II Pe 2:14.*
89 89 καταρα καταρα καταρα καταραοµαι οµαι οµαι οµαι, κατηραµε κατηραµε κατηραµε κατηραµενο νο νο νος ς ς ς, κατηρα κατηρα κατηρα κατηρασω σω σω σω ( αρα αρα αρα αρα: maldição. Grego Clássico ): amaldiçoar, Mt 25:41; Mc 11:21; Lc 6:28; Rm 12:14; Tg 3:9.* καταργε καταργε καταργε καταργεω ω ω ω, κατη κατη κατη κατηργηκα ργηκα ργηκα ργηκα ( αργε αργε αργε αργεω ω ω ω: estar inativo, desocupado, II Pe 2:3 ): tornar ineficaz, sem poder, Lc 13:7; Rm 3:3; 4:14; I Co 1:28; Gl 3:17; invalidar, Rm 3:3; Ef 2:15; abolir, Rm 6:6; I Co 6:13; 13:11; 15:24,26; II Ts 2:8; II Tm 1:10; Hb 2:14; cessar, I Co 2:6; 13:8,10; II Co 3:7,11,13; Gl 5:11; libertado de Rm 7:2,6; ser separado, Gl 5:4.* καταριθµε καταριθµε καταριθµε καταριθµεω ω ω ω ( αριθµε αριθµε αριθµε αριθµεω ω ω ω: contar, Mt 10:30; Lc 12:7; Ap 7:9* ): ser contado entre, At 1:17.* καταρτι καταρτι καταρτι καταρτιζω ζω ζω ζω ( ρτιζω ρτιζω ρτιζω ρτιζω:): colocar em ordem, II Co 13:11; Gl 6:1; emendar, Mt 4:21; Mc 1:19; I Co 1:10; I Ts 3:10; Hb13:21; I Pe 5:10; Lc 6:40; preparar, Mt 21:16; Rm 9:22; Hb 10:5; 11:3.* κατα κατα κατα καταρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς ( ρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς): ser completado, II Co 13:9.* καταρτισµο καταρτισµο καταρτισµο καταρτισµος ς ς ς ( ρτισµο ρτισµο ρτισµο ρτισµος ς ς ς:): treinamento, equiparamento, Ef 4:12.* κατασει κατασει κατασει κατασειω ω ω ω ( σει σει σει σειω ω ω ω: sacudir, Hb 12:26; Mt 27:51; Ap 6:13; Mt 21:10; 28:4* ): acenar, At 19:33; fazer sinais, At 12:17; 13:16; 21:40.* κατασκαπτω κατασκαπτω κατασκαπτω κατασκαπτω ( σκα σκα σκα σκαπτω πτω πτω πτω: cavar, Lc 6:48; 13:8; 16:3.* ): demolir, destruir, Rm 11:3; At 15:16.* κατασκευα κατασκευα κατασκευα κατασκευαζω ζω ζω ζω ( σκευα σκευα σκευα σκευαζω ζω ζω ζω: preparar. Grego Clássico ): preparar, Mc 1:2; Lc 1:17; edificar, Hb 3:3; 11:7; I Pe 3:20; equipar, Hb 9:2,6. κατασκηνο κατασκηνο κατασκηνο κατασκηνοω ω ω ω, κατασκηνοι κατασκηνοι κατασκηνοι κατασκηνοιν ν ν ν ( σκηνο σκηνο σκηνο σκηνοω ω ω ω: morar [ em tendas ], Jo 1:14; Ap 7:15; 12:12; 13:6; 21:3*): viver, morar, At 2:26; aninhar-se, Mt 13:32; Mc 4:32; Lc 13:19.* κατασκη κατασκη κατασκη κατασκηνωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς ( σκηνο σκηνο σκηνο σκηνοω ω ω ω: morar [ em tendas] ): lugar para viver, ninho, Mt 8:20; Lc 9:58.* κατασκια κατασκια κατασκια κατασκιαζω ζω ζω ζω ( σκια σκια σκια σκιαζω ζω ζω ζω: cobrir com sombra. Grego Clássico ): sobrear, cobrir com sombra, Hb 9:5.* κατασκοπε κατασκοπε κατασκοπε κατασκοπεω ω ω ω ( σκοπε σκοπε σκοπε σκοπεω ω ω ω: vigiar, observar, Lc 11:35; Rm 16:17; II Co 4:18; Gl 6:1; Fp 2:4; 3:17* ): espiar, ficar a espreitar, Gl 2:4.* κατα κατα κατα κατασκοπο σκοπο σκοπο σκοπος ( σκοπο σκοπο σκοπο σκοπος ς ς ς: alvo, marca, Fp 3:14* ): espião, Hb 11:31; Tg 2:25, versículo variante. * κατασοφιζοµαι ( σοφιζω: dar sabedoria, ensinar, II Tm 3:15; raciocinar, II Pe 1:16.* καταστε καταστε καταστε καταστελλω λλω λλω λλω, καταστει καταστει καταστει καταστειλα λα λα λας ς ς ς ( στε στε στε στελλω λλω λλω λλω: apartar, II Ts 3:6; evitar, II Co 8:20.* ): apaziguar, acalmar, At 19:35.* καταστολη καταστολη καταστολη καταστολη ( στολη στολη στολη στολη: túnica, Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ): modo de vestir, conduta, I Tm 2:9. Ver-se aqui que o modo de vestir tem grande relação com a conduta.* καταστρε καταστρε καταστρε καταστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω: voltar, Mt 5:39; At 7:42; Ap 11:6; Mt 27:3; Mt 7:6; 9:22; Lc 22:61; 23:61; 23:28; Jo 1:38; At 7:39; 13:46; Mt 18:3; Jo 12:40;afastar-se, At 7:42 ): derrubar, Mt 21:12; Mc 11:15; Jo 2:15, versículo variante; ruínas, At 15:16, versículo variante.* καταστρηνια καταστρηνια καταστρηνια καταστρηνιαω ω ω ω ( στρηνια στρηνια στρηνια στρηνιαω ω ω ω: viver em luxúria, Ap 18:7,9.* καταστροφη καταστροφη καταστροφη καταστροφη ( στροφη στροφη στροφη στροφη: ação de voltar. Grego Clássico ): ruína, destruíção, II Tm 2:14; II Pe 2:6.* καταστρω καταστρω καταστρω καταστρωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι, κατεστρω κατεστρω κατεστρω κατεστρωθην θην θην θην ( στρω στρω στρω στρωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: espalhar, Mt 21:8; Mc 11:8; Mc 14;15; Lc 22:12; mobiliado, At 9:34.* κατασυ κατασυ κατασυ κατασυρω ρω ρω ρω ( συ συ συ συρω ρω ρω ρω: puxar [ para fora ], Jo 21:8; At 8:3; 14:19; 17:6; levar atrás, Ap 12:4.* κατασφα κατασφα κατασφα κατασφαζω ζω ζω ζω, κατασφα κατασφα κατασφα κατασφαττω ττω ττω ττω ( σφα σφα σφα σφαζω ζω ζω ζω: assassinar, Ap 5:6,12; 13:8; I Jo 3:12; Ap 5:9; 6:4,9; 13:3; 18:24.* κατασφραγι κατασφραγι κατασφραγι κατασφραγιζω ζω ζω ζω ( σφραγι σφραγι σφραγι σφραγιζω ζω ζω ζω: selar, Mt 27:66; Ap 20:3; Ap 10:4; 22:10; Ef 1:13; 4:30; Ap 7:3,4,8; Jo 6:72; II Co 1:22; Jo 3:33; em segurança, Rm 15:28* ): selar, Ap 5:1.* κατα κατα κατα κατασχεσι σχεσι σχεσι σχεσις ς ς ς ( σχε σχε σχε σχεσι σι σι σις ς ς ς: maneira de ser, temperamento. Grego Clássico ): tomar posse, At 7:5,45; 13:33, versículo variante; atrasar, At 20:16.* κατατι κατατι κατατι κατατιθηµι θηµι θηµι θηµι, κατα κατα κατα καταθεσθαι θεσθαι θεσθαι θεσθαι, κατε κατε κατε κατεθηκα θηκα θηκα θηκα ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: colocar ): pôr, colocar, Mc 15:46, versículo variante; fazer um favor, At 24:27; 25:9.* κατατοµη κατατοµη κατατοµη κατατοµη ( τοµο τοµο τοµο τοµο : cortante, Hb 4:12* ): mutilação, Fp 3:2.* κατατοξευ κατατοξευ κατατοξευ κατατοξευω ω ω ω ( το το το τοξον ξον ξον ξον: arco, Ap 6:2* ):derrubar, Hb 12:20, versículo variante.* κατατρε κατατρε κατατρε κατατρεχω χω χω χω, κατε κατε κατε κατεδραµον δραµον δραµον δραµον ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): descer correndo, At 21:32.* καταφε καταφε καταφε καταφερω ρω ρω ρω, κατενεχθει κατενεχθει κατενεχθει κατενεχθεις ς ς ς, κατη κατη κατη κατηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: carregar ): votar contra, At 26:10; 25:7; ser carregado de sono, At 20:9.*
90 90 καταφευ καταφευ καταφευ καταφευγω γω γω γω, κατε κατε κατε κατεφυγον φυγον φυγον φυγον, καταφυγω καταφυγω καταφυγω καταφυγων ν ν ν ( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω; fugir, Mt 8:33; Mc 14:50; 16:8; Lc 21:21; Jo 10:5,12; At 27:30; Tg 4:7; Ap 9:6; Mt 23:33; Lc 3:7; Hb 11:34; 12:25, versículo variante; evitar, I Co 6:18; 10:14; I Tm 6:11; II Tm 2:22; desaparecer, Ap 16:20; 20:11 ): fugir, At 14:6; refugiar-se, Hb 6:18.* καταφθει καταφθει καταφθει καταφθειρω ρω ρω ρω, κατεφθαρµε κατεφθαρµε κατεφθαρµε κατεφθαρµενο νο νο νος ς ς ς ( φθει φθει φθει φθειρω ρω ρω ρω: arruinar, I Co 3:17; 15:33; II Co 7:2; Ef 4:22; II Pe 2:12; Jd 10; Ap 19:2; II Co 11:3; I Co 3:17* ). καταφιλε καταφιλε καταφιλε καταφιλεω ω ω ω ( φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω: amar ): beijar, Mt 26:49; Mc 14:45; Lc 7:38,45; 15:20; At 20:37.* καταφρονε καταφρονε καταφρονε καταφρονεω ω ω ω ( φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar, sustentar ou formar opinião ): desprezar, Mt 6:24; 18:10; Lc 16:13; I Co 11:22; I Tm 4:12; II Pe 2:10; Tt 2:15, versículo variante; ter idéias erradas sobre, Rm 2:4; I Tm 6:2; desconsiderar, Hb 12:2.* καταφωνε καταφωνε καταφωνε καταφωνεω ω ω ω, κατεφω κατεφω κατεφω κατεφωνουν νουν νουν νουν ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir som ): gritar [ bem alto ], At 22:24.* καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητης ς ς ς ( φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar, sustentar ou formar opinião ): desprezador, At 13:41.* καταχε καταχε καταχε καταχεω ω ω ω, κατε κατε κατε κατεχεεν χεεν χεεν χεεν ( αχε αχε αχε αχεω ω ω ω: afligir-se. Grego Clássico ):derramar sobre, Mt 26:7; Mc 14:3.* καταχθονιος ( χθο χθο χθο χθονιο νιο νιο νιος ς ς ς : terreno. Grego Clássico ): sob a terra, Fb 2:10.* καταχρα καταχρα καταχρα καταχραοµαι οµαι οµαι οµαι ( χρα χρα χρα χραοµαι οµαι οµαι οµαι: usar, At 27:27; I Co 9:12,15; I Tm 5:23; I Co 7:21;7;31; II Co 1:17; 13:10; At 27:3 ): usar, ser absorvido em I Co 7:31; 9:18.* καταψυ καταψυ καταψυ καταψυχω χω χω χω (ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: esfriar, Mt 24:12 ): refrescar, Lc 16:24.* κατει κατει κατει κατειδωλο δωλο δωλο δωλος ς ς ς ( ε ε ε ει ι ι ιδωλον δωλον δωλον δωλον: ídolo, At 7:41; I Co 12:2; Ap 9:20; At 15:20; Rm 2:22; I Co 8:4,7; 10:19; II Co 6:16; I Ts 1:9; I Jo 5:21* ): cheio de imagens ou ídolos, At 17:16.* κατεργα κατεργα κατεργα κατεργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι, κατελθει κατελθει κατελθει κατελθειν ν ν ν ( εργαζοµαι: trabalhar, ser ativo, Mt 21:28; 25:16; Rm 4:4; I Co 4:12; I Ts 2:9; Mt 26:10; Jo 3:21; 6:28; At 13:41; Rm 2:10;13:10 ): cumprir, fazer, Rm 1:27; 7:15,17,20; I Co 5:3; I Pe 4:3; Ef 6:13; produzir, criar, Rm 4:15;7:8,13; II Co 7:10; 9:11; Tg 1:3; desenvolver, Fp 2:12; preparar, II Co 5:5; subjugar, Ef 6:13. κατενω κατενω κατενω κατενωπιον πιον πιον πιον ( ενω ενω ενω ενωπιον πιον πιον πιον: diante. Grego Clássico ): na presença, Jd 24; Ef 1:4; Cl 1:22.* κατεξουσια κατεξουσια κατεξουσια κατεξουσιαζω ζω ζω ζω ( εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α: autoridade ): exercer autoridade, Mt 20:25; Mc 10:42.* κατε κατε κατε κατερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, κατη κατη κατη κατηλθον λθον λθον λθον ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): descer, vir a, Lc 4:31; 9:37; At 8:5; 15:1,30; 21:10; Tg 3:15; At 18:22; 27:5. κατεσθι κατεσθι κατεσθι κατεσθιω ω ω ω, καταφαγει καταφαγει καταφαγει καταφαγειν,κατε κατε κατε κατεσθω σθω σθω σθω, κατε κατε κατε κατεφαγον φαγον φαγον φαγον ( εσθι εσθι εσθι εσθιω ω ω ω: comer ): comer, consumir, devorar, Mt 13:4; Ap 10:9; 12:4; destruir, Mc 12:40; Lc 15:30; Jo 2:17; II Co 11:20; Gl 5:12; Ap 11:5; 20:9. κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυνω νω νω νω, κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυναι ναι ναι ναι, κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυναι ναι ναι ναι ( ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυνω νω νω νω: endireitar, Jo 1:23; Tg 3:4* ): levar, dirigir, Lc 1:79; I Ts 3:11; II Ts 3:5.* κατευλογε κατευλογε κατευλογε κατευλογεω ω ω ω ( ε ε ε ευλογε υλογε υλογε υλογεω ω ω ω: falar bem, louvar ): abençoar, Mc 10:16.* κατε κατε κατε κατεχω χω χω χω ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter ): reter, Lc 4:42; Fm 13; suprimir, Rm 1:18; deter, II Ts 2:6; Lc 8:15; I Co 11:2; 15:2; I Ts 5:21; Hb 3:6,14; 10:23; possuir, I Co 7:30; II Co 6:10; ocupar, Lc 14:9; ser preso, Rm 7:6; Jo 5:4, versículo variante; dirigir-se rumo a At 27:40.* κατηγορε κατηγορε κατηγορε κατηγορεω ω ω ω, κατεγορει κατεγορει κατεγορει κατεγορειτωσαν τωσαν τωσαν τωσαν ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusar, Mt 12:10; 27:12; Mc 15:3; Lc 23:2,10,14; Jo 5:45; At 24:2,8,13,19; 25:15; Ap 12:10. κατηγορι κατηγορι κατηγορι κατηγορια α α α ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ); acusação, Jo 18:29; I Tm 5:19; Tt 1:6; Lc 6:7, versículo variante.* κατη κατη κατη κατηγορο γορο γορο γορος ς ς ς ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusador, At 23:30,35; 24:8, versículo variante; 25:16,18; Ap 12:10, versículo variante.* κατη κατη κατη κατηγωρ γωρ γωρ γωρ ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusador, Ap 12:10.* κατηχε κατηχε κατηχε κατηχεω ω ω ω ( ηχε ηχε ηχε ηχεω ω ω ω: soar, I Co 13:1; Lc 21:25, versículo variante* ): informar, Lc 1:4; At 21:21,24; ensinar, instruir, At 18:25; Rm 2:18; I Co 14:19; Gl 6:6.* Catequizar. 9) Com εν εν εν εν ( Com Dativo, em ): εν εν
91 91 εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν 10) Com συ συ συ συν ν ν ν ( Com Dativo, com ): συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν 11) Com µετα µετα µετα µετα ( Com Genitivo, com; Com Acusativo, depois de ): µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα
92 92 µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα υ υ υ υπε πε πε περ ρ ρ ρ ( Com Genitivo, sobre, a favor; Acusativo, para além de ): υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ 13) Com µετα µετα µετα µετα ( Com Genitivo, com; Com Acusativo, depois de ): µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα
93 93 14) Com δια ( Com Genitivo, contra, de baixo; Com Acusativo, segundo ): δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια Ou para modificá-las: Com αντα αντα αντα αντα : αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι ( opor-se, resistir );
94 94 DICA DE LÍNGUA PORTUGUESA: O Objeto Direto é o termo que, sem preposição antes, complementa o sentido de um verbo. Quando a frase é colocada na voz passiva o Objeto Direto se transforma no Sujeito da oração. Ex.: a) Ele comprou um carro. ( Voz Ativa ) Objeto Direto Um carro foi comprado por ele. ( Voz Passiva ) Sujeito b) Os rapazes a procuravam. ( Voz Ativa ) O.D. Ela era procurada pelos rapazes. ( Voz Passiva ) Sujeito c) Ele não me viu na praia. ( Voz Ativa ) O.D. Eu não fui visto por ele na praia. ( Voz Passiva ) Sujeito d) Quem fez isso? ( Voz Ativa ) Ob. Direto Isso foi feito por quem? ( Voz Passiva ) Sujeito e) Eles entregarão o relatório ao chefe. ( Voz Ativa ) Objeto Direto O relatório será entregue ao chefe por eles. ( Voz Passiva ) Sujeito O Objeto Direto preposicionais aquele que aparece com a preposição A, confundindo-se muito com o Objeto Indireto, é muito fácil de ser detectado, pois a preposição poderá ser dispensada sem nenhum prejuízo para o sentido da frase, conforme podemos notar nos exemplos que se Segue: a) Venceu ao mal o bem. O.D. Observe que a frase não precisaria da preposição a; no entanto para se evitar uma ambigüidade a preposição foi inserida.
95 95 b) Não o vi nem ele, a mim. O.D. Neste caso a necessidade do uso da preposição ocorreu por causa o pronome oblíquo tônico, escrita de outra forma a frase seria: “Não o vi nem ele me viu”. c) Amai-vos uns aos outros. O.D. A expressão “um ao outro” precisou da preposição a por causa da reciprocidade. d) É inteligente a jovem a quem amas. O.D. e) Aprovamos a ambos. O.D. Nestas duas frases a preposição a foi usada com o pronome relativo quem e o numeral ambos. f) Devemos obedecer a Deus. O.D. g) Admira-se ao presidente. O.D. Com seres racionais ( pessoas, seres personalizados e nomes próprios ), como nas duas frases acima, sempre ocorrerá o Objeto Direto preposicionais. A frase acima poderia ser escrita da seguinte forma “Devemos obedecer o Deus”. A preposição a portanto estaria substituindo o artigo o. h) Ele me viu e ao estudante. O.D. Neste caso o substantivo estudante recebe o a por causa da coordenação que existe entre ele e o pronome oblíquo átono me. Mas nota-se claramente que artigo o tem a total primazia, como ocorre em todas essas construções de Objetos Diretos prepocionados. i) Não entendo a Vossa Excelência. Ob. Direto Nesta situação temos a necessidade do uso da preposição no Objeto Direto por causa do pronome de tratamento, o mesmo aconteceria se estivesse presente um pronome interrogativo ou indefinido ou ainda relativo, veja nestes outros exemplos: J) A quem buscas? O.D. L) Eles louvam a quem? O.D. O artigo geralmente acompanha o Objeto Direto, é interessante quando observamos isso numa frase em que existe o mesmo artigo para o sujeito e o Objeto Direto, afim que possamos constatar a precisão da língua grega : Porque o Pai ama o Filho ( Jo 5:20a ) Esta frase bíblica possui dois artigos definidos masculino, mas os mesmos não possuem a mesma função gramatical, enquanto o primeiro tem a função de Sujeito com a palavra Pai, o
96 96 segundo possui a de Objeto Direto com o vocábulo Filho. Se por acaso tirássemos a frase da ordem direta portuguesa a frase ficaria sem o menor sentido. Veja: Filho o porque ama Pai o. Nisto chegamos a conclusão de que o entendimento ou a compreensão de uma frase da língua portuguesa depende completamente da forma ordenada como foi escrita. Todavia, este problema não existe na língua grega. Vejamos então a mesma frase em grego: ο ο ο ο γα γα γα γαρ ρ ρ ρ πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ φιλει φιλει φιλει φιλει το το το τον ν ν ν υ υ υ υ ιο ιο ιο ιον. ν. ν. ν. O pois Pai ama o Filho Observe que o as funções sintáticas das palavras são visivelmente percebidas na frase grega porque estão regidas pelos casos Nominativo e Acusativo. O artigo da palavra “Pai” está no Nominativo indicando se tratar do Sujeito da oração, enquanto o artigo da palavra “Filho” está no Acusativo que é o caso do Objeto Direto. Observe ainda que a palavra Filho está flexionada conforme o Artigo que se encontra no caso Acusativo, o que se constata pela mesma terminação: τον υ ιον . Desta forma as palavras poderiam está qualquer ordem ou posição na oração, como no caso abaixo, que não representaria nenhum problema nas suas funções sintáticas nem na devida compreensão da frase: το το το τον ν ν ν πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ ο ο ο ο υ υ υ υ ιο ιο ιο ιον ν ν ν γα γα γα γαρ ρ ρ ρ φιλει φιλει φιλει φιλει. . . . o Pai o Filho pois ama. Nesta nova frase formada da primeira a palavra “Filho” ainda está relacionada ao artigo no caso acusativo, apesar de estarem separados ainda possuem a mesma terminação, devendo ser entendida como Objeto Direto da oração. Está é a grande vantagem da língua grega. CONJUNÇÕES GREGAS 1) Conjunções Coordenativas: a. Copulativas: και και και και, τε τε τε τε, e; ο ο ο ου υ υ υτε τε τε τε, µη µη µη µητε τε τε τε, nem, e não. b. Disjuntivas: η η η η...η η η η, ou...ou. c. Adversativas: αλλα αλλα αλλα αλλα, mas; µε µε µε µεν ν ν ν...δε δε δε δε, mas; ο ο ο οµω µω µω µως ς ς ς, todavia; µε µε µε µεντοι ντοι ντοι ντοι: ainda assim, II Tm 2:19; Jo 12:42; Jd 8. d. Conclusivas: γα γα γα γαρ ρ ρ ρ, pois; τοιγαρου τοιγαρου τοιγαρου τοιγαρουν ν ν ν: por isso, I Tm 4:8; Hb 12:1*; τοι τοι τοι τοινυν νυν νυν νυν: então, daí, Lc 20:25; I Co 9:26; Hb 13:13; διο διο διο διο: portanto; α α α αρα ρα ρα ρα: assim; ουν: portanto. 2) Conjunções Subordinativas: a. Causais: ο ο ο οτι τι τι τι, διο διο διο διοτι τι τι τι, επει επει επει επει, porque; επειδη επειδη επειδη επειδη, porque, Lc 11:6; I Co 14:16; 15:21; At 15:24.
97 97 b. Finais: ι ι ι ινα να να να, ω ω ω ως ς ς ς, ο ο ο οπω πω πω πως ς ς ς, afim de que. c. Consecutivas: ω ω ω ωστε στε στε στε, de tal maneira que. d. Condicionais: ε ε ε ει ι ι ι, α α α αν ν ν ν, εα εα εα εαν ν ν ν, κ κ κ κα α α αν ν ν ν, se. e. Concessivas: κ κ κ κα α α αν ν ν ν a menos que, Jo 8:14; II Co 11:16; και και και καιπερ περ περ περ, embora, Fp 3:4; Hb 5:8; 7:5; 12:17; II Pe 1:12*. f. Temporais: ο ο ο οτε τε τε τε, ο ο ο οταν ταν ταν ταν, η η η ηνι νι νι νικα κα κα κα, II Co 3:15,16* quando; πρι πρι πρι πριν ν ν ν, antes, Mt 1:18; Jo 8:58; επει επει επει επει, επειδη επειδη επειδη επειδη, quando, depois; ε ε ε εω ω ω ω , até que; µε µε µε µεχρι χρι χρι χρι, até. g. Comparativas: ω ω ω ως ς ς ς, como; ω ω ω ωσπερ σπερ σπερ σπερ, como ( assim ). OS ADVÉRBIOS GREGOS 1) Adevébios de modo: a. Com terminações em ω ω ω ως ς ς ς Observações: Essa terminação equivaleria a terminação portuguesa “–mente”. Existe um bom número de advébios gregos que foram formados de derivações de adjetivos, vejamos a relação dos que se encontram no Novo Testamento: αδη αδη αδη αδηλω λω λω λως ς ς ς ( sem rumo, às cegas, I Co 9:26* ). αδι αδι αδι αδικω κω κω κως ς ς ς ( injustamente, I Pe 2:19; 2:23, versículo variante* ). α α α αισχροκερδω ισχροκερδω ισχροκερδω ισχροκερδως ς ς ς ( ambisiosamente, de modo ávaro, I Pe 5:2* ). ακαι ακαι ακαι ακαιρω ρω ρω ρως ς ς ς ( fora de época, inoportunamente, II Tm 4:2* ). αληθω αληθω αληθω αληθως ς ς ς ( verdadeiramente, Mt 14:33; Lc 9:27; I Jo 2:5; Jo 1:47; 8:31 ). α α α αλλω λλω λλω λλως ς ς ς ( oposto, contrariamente, I Tm 5:25* ). αµε αµε αµε αµεµρτω µρτω µρτω µρτως ς ς ς ( irrepreensivelmente, I Ts 2:10; 5:23* ). αναγκαι αναγκαι αναγκαι αναγκαιο ο ο ος ς ς ς ( necessariamente, urgente, I Co 12:22; Tt 3:14; chegado, At 10:24 ). αναγκαστω αναγκαστω αναγκαστω αναγκαστως ς ς ς ( compulsoriamente, obrigatoriamente, I Pe 5:2* ). αναντιρρη αναντιρρη αναντιρρη αναντιρρητω τω τω τως ς ς ς ( sem levantar qualquer objeção, At 10:29 ). αναξι αναξι αναξι αναξιω ω ω ως ς ς ς ( de maneira descuidada ou indigna, I Co 11:27,29, versículo variante* ). αξι αξι αξι αξιω ω ω ως ς ς ς ( modo digno, dignamente, Rm 16:2; Fp 1:27; Cl 1:10 ). απλω απλω απλω απλως ς ς ς ( generosamente, Tg 1:5* ). απροσωπολη απροσωπολη απροσωπολη απροσωποληµπτω µπτω µπτω µπτως ς ς ς ( impacientemente, I Pe 1:17* ). αποτο αποτο αποτο αποτοµω µω µω µως ς ς ς ( severamente, rigorosamente, II Co 13:10; Tt 1:13* ). ασµε ασµε ασµε ασµενω νω νω νως ς ς ς ( alegremente, At 2:41, versículo variante; 21:17* ). ασφαλω ασφαλω ασφαλω ασφαλως ς ς ς ( dissolutamente, Lc 15:13* ). αφο αφο αφο αφοβω βω βω βως ς ς ς ( corajosamente, Lc 1:74; Fp 1:14; I Co 16:10; Jd 1:12* ). βαρε βαρε βαρε βαρεω ω ω ως ς ς ς ( dificilmente, Mt 13:15; At 18:27* ). γνησι γνησι γνησι γνησιω ω ω ως ς ς ς ( sinceramente, Fp 2:20* ). δικαι δικαι δικαι δικαιω ω ω ως ς ς ς ( justamente, Lc 23:41; I Ts 2:10; Tt 2:12; I Pe 2:3; I Co 15:34* ). δυσκο δυσκο δυσκο δυσκολω λω λω λως ς ς ς ( duramente, Mt 19:23; Mc 10:23; Lc 18:14* ). ε ε ε εκουσι κουσι κουσι κουσιω ω ω ως ς ς ς ( voluntariamente, I Pe 5:2; Hb 10:26* ). εκπερισσω εκπερισσω εκπερισσω εκπερισσως ς ς ς ( excessivamente, Mc 14:31* ). εκτενω εκτενω εκτενω εκτενως ς ς ς ( ferventemente, intensamente, At 12:5; I Pe 1:22; Lc 22:44* ). επιµελω επιµελω επιµελω επιµελως ς ς ς ( cuidadosamente, Lc 15:8* ).
98 98 εσχα εσχα εσχα εσχατω τω τω τως ς ς ς ( finalmente, Mc 5:23* ). ε ε ε ετοι τοι τοι τοιµω µω µω µως ς ς ς ( prontamente, At 21:13; II Co 12:14; 13:1, versículo variante; I Pe 4:5* ). ε ε ε ευαρε υαρε υαρε υαρεστω στω στω στως ς ς ς ( inevitavelmente, Mt 4:20,22; 14:31; Lc 12:36; Jo 6:21; At 9:18,20,34; Gl 1:16; Ap 4:6 ). ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυµω µω µω µως ς ς ς ( alegremente, corajosamente, At 24:10* ). ε ε ε ευκαι υκαι υκαι υκαιρω ρω ρω ρως ς ς ς ( convenientemente, Mc 14:11; no tempo certo, II Tm 4:2; Ter descanso, Mc 6:31, versículo variante* ). ε ε ε ευσεβω υσεβω υσεβω υσεβως ς ς ς ( piedosamente, propriamente, Rm 13:13; I Co 14:40; I Ts 4:12* ). ε ε ε ευσχηµο υσχηµο υσχηµο υσχηµονω νω νω νως ς ς ς ( decentemente, propriamente, Rm 13:13; I Co 14:40; I Ts 4:12* ). ε ε ε ευτο υτο υτο υτονω νω νω νως ς ς ς ( poderosamente, vigorosamente, Lc 23:10; At 18:28* ). η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς ( alegremente, II Co 11:19; gostar de ouvir, Mc 6:20; 12:37* ). ι ι ι ισω σω σω σως ς ς ς ( provavelmente, Lc 20:13* ). καθω καθω καθω καθως ς ς ς ( assim como, Mt 21:6; 28:6; Mc 1:2; Lc 11:30; 24:24; Jo 1:23; At 15:8; Rm 1:17; I Co 15:49; II Co 1:5; I Tm 1:3; I Jo 3:2; I Co 12:11,18; I Pe 4:10; desde que, Jo 17:2; Rm 1:28; Ef 1:4; Fp 1:7; quando, At 7:17; como, que, At 15:14; III Jo 3 ). κακω κακω κακω κακως ς ς ς ( erradamente, Jo 18:23; At 23:5; Tg 4:3; severamente, Mt 15:22; 17:15, versículo variante; estar mal, Mt 4:24; Mc 6:55; Lc 5:31 ). καλω καλω καλω καλως ς ς ς ( bem, Mc 7:37; Lc 6:48; Gl 5:7; corretamente, Mc 7:6; I Co 7:37; Tg 2:8,19; muito bem, Mc 12:32; Rm 11:20; fazer bem, Mt 12:12; Lc 6:27; ter boa saúde, Mc 16:18; At 25:10 ). λαµπρω λαµπρω λαµπρω λαµπρως ς ς ς ( esplendidamente, suntuosamente, Lc 16:19* ). µακροθυ µακροθυ µακροθυ µακροθυµω µω µω µως ς ς ς ( pacientemente, At 26:3* ). µεγα µεγα µεγα µεγαλω λω λω λως ς ς ς ( grandemente, Fp 4:10; de coração, At 15:4, versículo variante* ). µετρι µετρι µετρι µετριω ω ω ως ς ς ς ( moderadamente, grandemente, At 20:12* ). νοµι νοµι νοµι νοµιµω µω µω µως ς ς ς ( de acordo com as regras, II Tm 2:5; legalmente, I Tm 1:8* ). ολι ολι ολι ολιγω γω γω γως ς ς ς ( raramente, II Pe 2:18* ). ο ο ο ολω λω λω λως ς ς ς ( falando geralmente, por todo lugar, realmente, I Co 5:1; 6:7; de modo nenhum, Mt 5:34; I Co 15:29* ). ο ο ο οµοι µοι µοι µοιω ω ω ως ς ς ς ( semelhante, Mt 22:26; Mc 4:16, versículo variante; Lc 3:11; 5:10; 13:3; Rm 1:27; I Co 7:3; I Pe 3:1,7; Jd 8; também, Jo 5:19; 6:11; 21:13 ). ο ο ο οµολογοµε µολογοµε µολογοµε µολογοµενω νω νω νως ς ς ς ( confessamente, inegavelmente, I Tm 3:16* ). ο ο ο οµω µω µω µως ς ς ς ( ainda, sem embargo, todavia, Jo 12:42; I Co 14:7; Gl 3:15* ). ο ο ο οντοω ντοω ντοω ντοως ς ς ς ( realmente, certamente, Mt 11:32; Lc 23:47; 24:34; Jo 8:36; I Co 14:25; Gl 3:21 ). οθω οθω οθω οθως ς ς ς ( realmente, corretamente, Lc 7:43; 10:28; 20:21; normalmente, Mc 7:35* ). ο ο ο οσι σι σι σιω ω ω ως ς ς ς ( de modo santo, santamente, I Ts 2:10* ). ο ο ο ουδαµω υδαµω υδαµω υδαµως ς ς ς ( de jeito nenhum, Mt 2:6* ). ου ου ου ουτω τω τω τως ς ς ς ( desta maneira, Mt 5:16,19; 12:40; Mc 7:18; 10:43; 14:59; Lc 11:30; 24:24; Jo 3:18; 11:48; 21:1; At 8:32; Rm 1:15; 12:5; Gl 3:3; Ap 16:18; como a seguir, Mt 2:5; simplesmente, Jo 4:6; de um jeito ou de outro, I Co 7:7 ). πα πα πα παντω ντω ντω ντως ς ς ς ( de todos os modos, totalmente, Lc 4:23; At 18:21, versículo variante; 21:22; 28:4; I Co 9:10; I Co 9:22; de modo nenhum, Rm 3:9; I Co 16:12; 5:10* ). παραπλησι παραπλησι παραπλησι παραπλησιω ω ω ως ς ς ς ( justamente da mesma maneira, Hb 2:14* ). περισσοτε περισσοτε περισσοτε περισσοτερω ρω ρω ρως ς ς ς ( mais, Mc 15:14, versículo variante; muito mais, II Co 11:23; Gl 1:14; II Co 12:15; Fp 1:14; Hb 2:1; 13:19; especialmente, II Co 1:12; 2:4; 7:13,15; I Ts 2:17* ). περισσω περισσω περισσω περισσως ς ς ς ( excedentemente, At 26:11; mais, Mt 27:23; Mc 10:26; 15:14* ). πικρω πικρω πικρω πικρως ς ς ς ( amargamente, At 26:11; mais, Mt 27:23; Mc 10:26; 15:14* ). πνευµατικω πνευµατικω πνευµατικω πνευµατικως ς ς ς ( espiritualmente, I Co 2:14; 2:13, versículo variante; Ap 11:8* ). πολυτρο πολυτρο πολυτρο πολυτροπω πω πω πως ς ς ς ( de várias maneiras, Hb 1:1* ). ποταπω ποταπω ποταπω ποταπως ς ς ς ( de que maneira, como, At 20:18, versículo variante* ). προθυ προθυ προθυ προθυµω µω µω µως ς ς ς ( livremente, voluntariamente, I Pe 5:2* ).
99 99 προσθα προσθα προσθα προσθατω τω τω τως ς ς ς ( recentemente, At 18:2* ). σπουδαι σπουδαι σπουδαι σπουδαιω ω ω ως ς ς ς ( diligentemente, Fp 2:28; II Tm 1:17; Tt 3:13; Lc 7:4, versículo variante; II Tm 1:17* ). σφοδρω σφοδρω σφοδρω σφοδρως ς ς ς ( muito, violentamente, At 27:18* ). σωµατικω σωµατικω σωµατικω σωµατικως ς ς ς ( corporalmente, Cl 2:9* ). ταχε ταχε ταχε ταχεω ω ω ως ς ς ς ( rapidamente, Lc 14:21; 16:6; Jo 11:31; I Co 4:19; Fp 2:19,24; II Co 4:9; Gl 1:6; II Ts 2:2; I Tm 5:22; Hb 13:19; Jo 20:4; Jo 13:27; I Tm 3:14, versículo variante; Hb 13:23; At 17:15* ). τελει τελει τελει τελειω ω ω ως ς ς ς ( plenamente, perfeitamente, I Pe 1:13* ). τυπικω τυπικω τυπικω τυπικως ς ς ς ( tipologicamente, I Co 10:11* ). υ υ υ υπερκπερισσω περκπερισσω περκπερισσω περκπερισσως ς ς ς ( além de toda medida, imensuravelmente, I Ts 5:13; Mc 7:37, versículo variante* ). υ υ υ υπερπερισσω περπερισσω περπερισσω περπερισσως ς ς ς ( sobremaneiramente, Mc 7:37* ). φανερω φανερω φανερω φανερως ς ς ς ( abertamente, publicamente, Mc 1:45; Jo 7:10; At 10:3* ). φειδοµε φειδοµε φειδοµε φειδοµενω νω νω νως ς ς ς ( escassamente, II Co 9:6 ). φιλανθρω φιλανθρω φιλανθρω φιλανθρωπω πω πω πως ς ς ς ( benevolente, generosamente, humanamente, At 27:3* ). φρονι φρονι φρονι φρονιµω µω µω µως ς ς ς ( sagazmente, Lc 16:8* ). φυσικω φυσικω φυσικω φυσικως ς ς ς ( naturalmente, instintivamente, Jd 10* ). ω ω ω ωσαυ σαυ σαυ σαυτω τω τω τως ς ς ς ( semelhantemente, Mt 20:5; Mc 12:21; Rm 8:26; I Co 11:25; I Tm 2:9; 3:8,11 ). MEMORIZANDO O DICIONÁRIO O maior número de palavras gregas estão nos vocábulos iniciados pelas letras α, α, α, α, δ, δ, δ, δ, ε, ε, ε, ε, κ, κ, κ, κ, π π π π e σ σ σ σ, isso porque as preposições e os prefixos gregos são iniciadas por estas letras: α α α α-, não; αλλα αλλα αλλα αλλα, mas; ανα ανα ανα ανα, acima; απο απο απο απο, de; δια δια δια δια, através; ε ε ε ει ι ι ι, se; ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς, em, para; εκ εκ εκ εκ, εξ εξ εξ εξ, de; εν εν εν εν, em; επι επι επι επι, sobre; ε ε ε ευ υ υ υ, bem; κατα κατα κατα κατα, por, segundo; παρα παρα παρα παρα, com, para; περι περι περι περι, acerca; προ προ προ προ, antes; προ προ προ προς ς ς ς, para, com; συγ συγ συγ συγ-, συµ συµ συµ συµ-, συ συ συ συν ν ν ν, com. Essas prepocições e prefixos unem-se a outras palavras formando ou enfatizando vocábulos com os mesmos radicais. A vista deste fato relacionaremos todas as principais palavras no dicionário que se segue, que tem o objetivo de facilitar a memorização por parte do estudante, por seu tamanho pequeno, ele causará um efeito estimulante para incentivar o aluno a decorá-lo. Neste dicionário as palavras de mesma raiz serão destacatas e separadas por um espaço para facilitar a visualização, por isso nem sempre a ordem alfabética será seguida à risca: β β β β βαβυλω βαβυλω βαβυλω βαβυλων, ν, ν, ν, η η η η ( babilônia, Mt 1:11; Ap 14:8; 18:10,21; I Pe 5:13 ). βαθ βαθ βαθ βαθε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, Genitivo de βαθ βαθ βαθ βαθυ υ υ υς ς ς ς ( profundo, fundo, Jo 4:11; At 20:9; At 2:24; cedo da manhã, Lc 24:1* ). Palavras derivadas: βα βα βα βαθ θ θ θο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( profundidade, profundezas, Mt 13:5; Lc 5:4; Rm 8:39; 11:33; II Co 8:2 ). βαθ βαθ βαθ βαθυ υ υ υνω νω νω νω ( afundar, descer ao fundo, Lc 6:48* ). ### βαθµο βαθµο βαθµο βαθµος ς ς ς, , , , o ( passo, posição, reputação, I Tm 3:13* ). βα βα βα βαι ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( ramos de palmeiras [ palavra copta ], Jo 12:13* ). Βαλαα Βαλαα Βαλαα Βαλααµ, µ, µ, µ, ο ο ο ο ( Balaão, II Pe 2:15; Jd 11; Ap 2:14 ). Βαλα Βαλα Βαλα Βαλακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο indeclinável ( Balaque, Ap 2:14; Jd 11, versículo variante* ). ### βαλλ βαλλ βαλλ βαλλα α α αντιον, ντιον, ντιον, ντιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( sacola de dinheiro, bolsa, Lc 10:4; 12:33; 22:35*, talvez derive de βα βα βα βαλλ λλ λλ λλω ω ω ω: lançar ).
100 100 βα βα βα βαλ λ λ λλω λω λω λω ( lançar, Mt 3:10; 5:29; 13:48; Ap 2:10; 6:13; Mc 15:24; I Jo 4:18; Ap 14:19; semear, Mc 4:46; deitar, Mt 9:2; Lc 16:20; colocar, depositar, Mt 10:34; Mc 7:33; Lc 13:8; Jo 13:2; Ap 2:14; derramar, Mt 9:17; Jo 13:5; Ap 12:15; depositar, Mt 25:27; desencadear, soprar, At 27:14 ). Derivação temporal: βαλ βαλ βαλ βαλω ω ω ω ( futuro do indicativo ). ### βαπτ βαπτ βαπτ βαπτι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( mergulhar, imergir, Mc 7:4; Lc 11:38; Mt 3:11,13,16; 28:19; Mc 6:14,24; Jo 4:1; At 2:38,41; 8:21,36; I Co 1:14-17; 15:29; Mt 3:11; I Co 10:2; 12:13; martírio, Mc 10:38 ). βα βα βα βαπτ πτ πτ πτισµα, ισµα, ισµα, ισµα, το το το το ( batismo, Mt 3:7; Mc 1:4; At 18:25; Rm 6:4; Ef 4:5; I Pe 3:21; Lc 7:29; martírio, Mc 10:38 ). βαπτ βαπτ βαπτ βαπτισµο ισµο ισµο ισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( ablução, lavagem cerimonial, Mc 7:4,8, versículo variante; Hb 6:2; 9:10; batismo, Cl 2:12* ). βαιστ βαιστ βαιστ βαιστη η η ης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Batista, sempre como sobrenome de João, Mt 3:1; 11:11; Mc 6:25; Lc 9:29 ). βα βα βα βαπτ πτ πτ πτω ω ω ω ( molhar, embeber, Lc 16:24; Jo 13:26; Ap 19:13* ). ### Βαραββα Βαραββα Βαραββα Βαραββας ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Barrabás, Mt 27:16; Lc 23:18; Jo 18:40 ). Βαρα Βαρα Βαρα Βαρακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο ( Baraque, Hb 11:32* ). Βαραχι Βαραχι Βαραχι Βαραχια α α ας ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Baraquias, Mt 23:35 ). βα βα βα βαρβαρο ρβαρο ρβαρο ρβαρος ς ς ς ( bárbaro, I Co 14:11; At 28:2,4; Rm 1:14; Cl 3:11* ). ### βαρ βαρ βαρ βαρε ε ε εω ω ω ω ( pesar, sobrecarregar, Lc 9:32; 21:34; II Co 1:8; I Tm 5:16 ). βαρ βαρ βαρ βαρε ε ε εω ω ω ως ς ς ς advérbio ( com dificuldade, Mt 13:15; At 28:27* ). βα βα βα βαρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( peso, carga, Mt 20:12; At 15:28; Gl 6:2; Ap 2:24; plenitude, II Co 4:17; importâcia, I Ts 2:7* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υνω νω νω νω ( pesar, afligir, oprimir, At 3:14, versículo variante; 28:27, versículo variante, II Co 5:4, versículo variante* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( pesado, Mt 23:4; difícil, opressivo, I Jo 5:3; severo, II Co 10:10; importante, Mt 23:23; At 25:7; selvagem, feroz, At 20:29* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υτιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( muito caro, muito precioso, Mt 26:7* ). ### Βαρθολοµαι Βαρθολοµαι Βαρθολοµαι Βαρθολοµαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Bartolomeu, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:14; At 1:13* ). Βαριησου Βαριησου Βαριησου Βαριησους ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Barjesus, um falso profeta, At 13:6* ). Βαριωνα Βαριωνα Βαριωνα Βαριωνα, , , , ο ο ο ο ( Bar Jonas, Mt 16:17* ). Βαρναβα Βαρναβα Βαρναβα Βαρναβας ς ς ς ( Barnabé, At 4:36; 9:27; 11:22,30; 12:25; nos capítulos 13-15; I Co 9:6; Gl 2:1,9,13; Cl 4:10* ). Βαρσαββα Βαρσαββα Βαρσαββα Βαρσαββας ς ς ς ( Barsabás, nome de dois homens diferentes, At 1:23; 15:22* ). Βαρτιµαι Βαρτιµαι Βαρτιµαι Βαρτιµαιο ο ο ος ς ς ς ( Bartimeu, Mc 10:46* ). ### βασα βασα βασα βασανι νι νι νιζω ζω ζω ζω ( torturar, atormentar, Mt 8:6,29; II Pe 2:8; Ap 12:2; 14:10; pressionar, Mt 14:24 ). βασα βασα βασα βασανισµο νισµο νισµο νισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( tortura, tormento, Ap 9:5; 14:11; 18:7,10,15* ). βασα βασα βασα βασανιστη νιστη νιστη νιστης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( torturador, carcereiro, verdugo, Mt 18:34* ). βα βα βα βασα σα σα σανο νο νο νος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( tortura, tormento, Lc 16:23,28; dor profunda, Mt 4:24* ). ### βασιλ βασιλ βασιλ βασιλει ει ει εια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( reinado, domínio real, governo, reino, Lc 19:12,15; I Co 15:24; Hb 1:8; Ap 1:6; 17:12; Mt 4:8; Mc 6:23; Lc 21:10; Mt 3:2; 5:3,10,19; Mc 4:11; Lc 8:1; Jo 3:3,5; At 28:23,31; Rm 14:7; I Co 4:20; Gl 5:21; Mt 12:28; Lc 11:20; Mt 3:2; Lc 21:31 ). βασι βασι βασι βασιλ λ λ λειο ειο ειο ειος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( real, I Pe 2:9; Lc 7:25* ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( rei, Mt 2:1; 17:25; Mc 6:14; Jo 6:15; At 12:1; II Co 11:32; Hb 7:1; Ap 1:5; I Tm 2:2; I Pe 2:13,17; Mt 2:2; Jo 1:49; I Tm 1:17; Ap 17:14 ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( reinar, Mt 2:22; Lc 19:14,27; Ap 5:10; Rm 5:14; Ap 11:15,17; 19:6 ).
101 101 βασιλ βασιλ βασιλ βασιλικο ικο ικο ικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( real, At 12:20; Tg 2:8; oficial do rei, Jo 4:46,49* ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( reizinho, Jo 4:46,49* ). βασι βασι βασι βασιλ λ λ λισσα, ισσα, ισσα, ισσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( rainha, Mt 12:42; Lc 11:31; At 8:27; Ap 18:7* ). OBS: É possível que βασ βασ βασ βασ- seja a raiz mais antiga de reinar, o que trasmite a idéia que reinar tem alguma relação com tortura. ### βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( pé [ humano ], At 3:7* ). ### βασ βασ βασ βασκαι και και καινω νω νω νω ( fascinar, enfeitiçar, Gl 3:1* ). βασ βασ βασ βαστα τα τα ταζω ζω ζω ζω ( pegar, Jo 10:31; levar, carregar, Lc 11:27; 22:10; Jo 19:17; Mt 20:12; Jo 16:12; Gl 6:2; suportar pacientemente, Rm 15:1; Ap 2:3; suportar julgamento, cumprir pena, Gl 5:10; remover, tirar, Mt 3:11; 8:17; roubar, Jo 12:6 ). ### βα βα βα βατο το το τος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο e η η η η ( sarça, Lc 6:44; At 7:30,35; Mc 12:26; Lc 20:37* ). βα βα βα βατοσ, τοσ, τοσ, τοσ, ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( bato, uma medida hebraica para liquido = entre 30 e 34 litros, Lc 16:6* ). βα βα βα βατραχο τραχο τραχο τραχος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( rã, Ap 16:13* ). βατταλογε βατταλογε βατταλογε βατταλογεω ω ω ω ( repetir palavras sem sentido, Mt 6:7; Lc 11:2, versículo variante* ). ### βδε βδε βδε βδελυ λυ λυ λυγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( abominação, coisa detestável, Lc 16:15; Ap 17:4; 21:27; Mt 24:15; Mc 13:14* ). βδελυ βδελυ βδελυ βδελυκτο κτο κτο κτος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( abominável, detestável, Tt 1:16* ). βδελυ βδελυ βδελυ βδελυσσοµαι σσοµαι σσοµαι σσοµαι ( aborrecer, destetar, Rm 2:22; Ap 21:8* ). βε βε βε βεβα βα βα βαιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( firme, forte, seguro, Hb 6:19; firme, confiável, certo, Rm 4:16; II Co 1:7; Hb 2:2; 3:14; II Pe 1:10,19; válido, Hb 9:17* ). βεβα βεβα βεβα βεβαιο ιο ιο ιοω ω ω ω ( confirmar, estabelecer, I Co 1:6,8; Cl 2:7; cumprir, Rm 15:8; fortalecer, II Co 1:21; garantir, Hb 6:16* ). βεβα βεβα βεβα βεβαι ι ι ιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( confirmação, Fp 1:7; confirmação, garantia, Hb 6:16* ). ### βεβαµµε βεβαµµε βεβαµµε βεβαµµενο νο νο νος ς ς ς ( particípio Perfeito da voz passiva de βα βα βα βαπτω πτω πτω πτω: molhar, embeber, Lc 16:24; Jo 13:26; Ap 19:13* ). ### βε βε βε βεβη βη βη βηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( profano, mundano, ímpio, I Tm 1:9; 4:7; 6:20; II Tm 2:16; irreligioso, Hb 12:16* ). βεβη βεβη βεβη βεβηλο λο λο λοω ω ω ω ( profanar, Mt 12:5; At 24:6* ). ### βε βε βε βεβληκα, βληκα, βληκα, βληκα, βε βε βε βεβληµαι βληµαι βληµαι βληµαι ( Perfeito do Indicativo da voz ativo e Perfeito Indicativo da voz passiva de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ). βε βε βε βεβρωκα βρωκα βρωκα βρωκα ( Perfeito do Indicativo ativo de βιβρω βιβρω βιβρω βιβρωσκω σκω σκω σκω: comer, Jo 6:13* ). βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβουλ, λ, λ, λ, βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβουβ, β, β, β, βεεξεβου βεεξεβου βεεξεβου βεεξεβουλ λ λ λ ( belzebu, chefe dos demônios, Mt 10:25; 12:24,27; Mc 3:22; Lc 11:15,18* ). βελια βελια βελια βελιαρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( belial, satanás, II Co 6:15* ). ### βελο βελο βελο βελονη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( agulha, Lc 18:25* ). βε βε βε βελο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( flecha, Ef 6:16* ). ### βελτι βελτι βελτι βελτιων, ων, ων, ων, ον ον ον ον ( melhor, muito bem, II Tm 1:18; At 10:28, versículo variante* ). Βενιαµ Βενιαµ Βενιαµ Βενιαµ( ε ε ε ε )ι ι ι ιν, ν, ν, ν, ο ο ο ο indeclinável ( Benjamim, At 13:21; Rm 11:1; Fp 3:5; Ap 7:8* ). Βερνι Βερνι Βερνι Βερνικη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Berenice, irmã e companheira de Herodes Agripa II, At 25:13,23; 26:30* ).
102 102 Βε Βε Βε Βεροια, ροια, ροια, ροια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Beréia, uma cidade na Macedônia, At 17:10,13* ). Βεροιαι Βεροιαι Βεροιαι Βεροιαιο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( bereano, At 20:4* ). Βε Βε Βε Βερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Beros, At 20:4, versículo variante* ). Βεωορσο Βεωορσο Βεωορσο Βεωορσορ ρ ρ ρ ou Βεω Βεω Βεω Βεωρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Beor, II Pe 2:15* ). Βηθαβαρα Βηθαβαρα Βηθαβαρα Βηθαβαρα, , , , η η η η ( Betabara, versículo variante de βηθανι βηθανι βηθανι βηθανια α α α, Jo 1:28* ). Βηθανι Βηθανι Βηθανι Βηθανια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( uma aldeia no Monte das Oliveiras, cerca de 3 kms. de Jerusalém, Mt 21:17; 26:6; Mc 11:11; Lc 24:50; Jo 12:1; um local no lado leste do Jordão, onde João batizava, Jo 1:28 ). Βηθεσδα Βηθεσδα Βηθεσδα Βηθεσδα, , , , η η η η indeclinável ( Betesda, um poço em Jerusalém, Jo 5:2, versículo variante* ). Βηθζαθα Βηθζαθα Βηθζαθα Βηθζαθα, , , , η η η η indeclinável ( Betezatá, Jo 5:2* ). Βηθλε Βηθλε Βηθλε Βηθλεεµ, εµ, εµ, εµ, η η η η indeclinável ( Belém, uma cidade na Judéia, cerca de 7 kms. ao sul de Jerusalém, Mt 2:1,5,8,16; Lc 2:4,15; Jo 7:42* ). Βηθσαιδα Βηθσαιδα Βηθσαιδα Βηθσαιδα( ν ν ν ν ), , , , η η η η indeclinável ( Betsaida, o nome de uma cidade ( talvez duas ) perto do Mar da Galiléia, Mt 11:21; Mc 6:45; 8:22; Lc 9:10; 10:13; Jo 1:44; 12:21; Jo 5:2* ). Βεθφαφη Βεθφαφη Βεθφαφη Βεθφαφη, , , , η η η η ( Betfagé, um local no Monte das Oliveiras, Mt 21:1; Mc 11:1; Lc 19:29* ). βη βη βη βηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( passo, At 7:5; tribunal, assento judicial, Mt 27:19; Jo 19:13; At 18:21,16; 25:6,10,17; Rm 14:10; II Co 5:10; plataforma do orador, At 12:21,23, textovariante* ). Βηρευ Βηρευ Βηρευ Βηρευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Bereus, Rm 16:15, versículo variante* ). βη βη βη βηρυλλο ρυλλο ρυλλο ρυλλος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο, , , , η η η η ( berilo, uma pedra semi-preciosa de cor verde-mar, Ap 21:20* ). ### βι βι βι βια α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( força, violência, At 21:35; 27:41; uso de força, At 5:26; 24:7, versículo variante* ). βια βια βια βιαζω ζω ζω ζω ( forçar passagem, entrar forçosamente, Lc 16:6; Mt 11:12* ). βι βι βι βια α α αιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( violento, forte, At 2:2* ). βια βια βια βιαστη στη στη στης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( um homem violento, impetuoso, Mt 11:12* ). ### βιβλ βιβλ βιβλ βιβλαρι αρι αρι αριδιον, διον, διον, διον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livrinho, Ap 10:2,9,8, versículo variante* ). βιβλ βιβλ βιβλ βιβλιδα ιδα ιδα ιδαριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livrinho, Ap 10:8, versículo variante* ). βιβλ βιβλ βιβλ βιβλι ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livro, rolo, Lc 4:17; Jo 20:30; Gl 3:10; II Tm 4:13; Ap 5:1; 6:14; 13:8; Mc10:4 ). βι βι βι βιβλ βλ βλ βλο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, η η η η ( livro, rolo, Mt 1:1; Mc 12:26; Lc 3:4; At 7:42; 19:19; Fp 4:3; Ap 3:5 ). ### βιβρω βιβρω βιβρω βιβρωσκω σκω σκω σκω ( comer, Jo 6:13* ). ### βι βι βι βιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( vida, vida diária, Lc 8:14; I Tm 2:2; II Tm 2:4; I Pe 4:3, versículo variante; bens, propriedades, Mc 12:44; Lc 8:43; 15:12,30; 21:4; bens materiais, I Jo 3:17; orgulho pelas posses, I Jo 2:16* ). βιο βιο βιο βιοω ω ω ω ( viver, I Pe 4:2* ). Biologia, estudo da vida. βι βι βι βιω ω ω ωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( modo de vida, At 26:4* ). βιω βιω βιω βιωτικο τικο τικο τικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( comum, ordinário, pertencente á vida ( diária ), Lc 21:34; I Co 6:3,4* ). ### βλα βλα βλα βλαβερο βερο βερο βερος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( prejudicial, I Tm 6:9* ). βλα βλα βλα βλαπτω πτω πτω πτω ( injuriar, prejudicar, Mc 16:18; Lc 4:35* ). ### βλαστα βλαστα βλαστα βλαστανω, νω, νω, νω, βλαστα βλαστα βλαστα βλασταω ω ω ω ( germinar, brotar, produzir, Tg 5:18; espigar, florescer, Mt 13:26; Mc 4:27; Hb 9:4* ). βλα βλα βλα βλαστο στο στο στος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Blastos, At 12:20* ). ### βλασφηµ βλασφηµ βλασφηµ βλασφηµε ε ε εω ω ω ω ( blasfemar, difamar, Rm 3:8; I Co 10:30; Tt 3:2; Mt 9:3; 27:39; Mc 3:29; At 19:37; Rm 2:24; 14:16; II Pe 2:10 ).
103 103 βλασφη βλασφη βλασφη βλασφηµι µι µι µια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( linguagem abusiva, calúnia, blasfêmia, Mt 12:31; 26:65; Jo 10:33; Ef 4:31; Ap 13:5; um julgamento abusivo, Jd 9). βλα βλα βλα βλασφη σφη σφη σφηµο µο µο µος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( blasfemo, At 6:11; II Tm 3:2; II Pe 2:11; I Tm 1:13 ). ### βλε βλε βλε βλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( olhada, o que se vê, II Pe 2:8* ). βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω ( ver, olhar, Jo 9:7,15,25; At 9:9; Rm 11:8; Ap 3:18; Mt 5:28; 7:3; Mc 5:31; Lc 9:62; 10:23; At 9:8; Rm 8:24; Ap 1:11; Mt 13:14; Lc 8:10; vigiar, estar alerta, Mc 13:9; Fp 3:2; tomar cuidado, Mt 24:4; Gl 5:15; perceber, Mt 14:30; descobrir, achar, Rm 7:23; Hb 3:19 ). ### βληθη βληθη βληθη βληθησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo da voz passiva de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ). βλητε βλητε βλητε βλητεο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( adjetivo verbal de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, deve ser colocado, Lc 5:38; Mc 2:22, versículo variante* ). Βοανηργε Βοανηργε Βοανηργε Βοανηργες ς ς ς ( Boanerges, Mc 3:17* ). ### βο βο βο βοα α α αω ω ω ω ( clamar, gritar, Mt 3:3; Mc 15:34; Lc 18:7; Jo 1:23; At 8:7 ). βοη βοη βοη βοη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( grito, clamor, Tg 5:4* ). βοη βοη βοη βοηθεια, θεια, θεια, θεια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( ajuda, Hb 4:16; termo náutico suporte, talvez na forma de cabos, At 27:17* ). βοη βοη βοη βοηθε θε θε θεω ω ω ω ( ajudar, vir ao auxílio de, Mt 15:25; Mc 9:22,24; At 16:9; 21:28; II Co 6:2; Hb 2:18; Ap 12:16* ). βοη βοη βοη βοηθο θο θο θος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( útil, auxiliador, ajudador, Hb 13:6* ). OBS.: βοα βοα βοα βοαω ω ω ω parece ter derivado βοη βοη βοη βοη, quando pedimos ajuda geralmente clamamos. ### Βο Βο Βο Βοε ε ε ες ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Boaz, Mt 1:5* ). ### βο βο βο βοθ θ θ θρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( cisterna, Mt 15:14, versículo variante* ). βο βο βο βοθ θ θ θυνο υνο υνο υνος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( buraco, Mt 15:14; 12:11; Lc 6:39* ). ### βολ βολ βολ βολη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( tiro, lançamento, Lc 22:41* ). Bola, bala. βολ βολ βολ βολι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( lançar sondas, At 27:28* ). βολ βολ βολ βολι ι ι ις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( flecha, dardo, Hb 12:20, versículo variante* ). ### Βο Βο Βο Βοο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο indeclinável ( Boaz, Lc 3:32* ). βο βο βο βορβορο ρβορο ρβορο ρβορος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( lamaçal, II Pe 2:22* ). βορρα βορρα βορρα βορρας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( norte, Ap 21:13; Lc 13:29* ). βο βο βο βος ς ς ςκω κω κω κω ( alimentar, apascentar, Mc 5:14; Jo 21:15,17; pastar, Mc 5:11 ). Βοσο Βοσο Βοσο Βοσορ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Bosor, II Pe 2:15* ). βοτα βοτα βοτα βοτανη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( vegetação, Hb 6:7* ). Botâmica. βο βο βο βοτρυ τρυ τρυ τρυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( cacho de uvas, Ap 14:18* ). ### βουλ βουλ βουλ βουλευτη ευτη ευτη ευτης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( membro de um concílio, Sinédrio, Mc 15:43; Lc 23:50* ). βουλ βουλ βουλ βουλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( deliberar, considerar, Lc 14:31; decidir, planejar, At 27:39; 15:37, versículo variante; II Co 1:17; plano, Jo 11:53; 12:10; At 5:33, versículo variante* ). βουλ βουλ βουλ βουλη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( plano, propósito, Lc 7:30; Ef 1:11; resolução, decisão, At 2:23; 5:38; 20:27; 27:12,42; Hb 6:17; motivo, I Co 4:5 ). βου βου βου βουλ λ λ ληµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( intenção, vontade, At 27:43; Rm 9:19; I Pe 4:3* ). βου βου βου βουλ λ λ λοµαι οµαι οµαι οµαι ( querer, desejar, estar disposto, Mt 1:19; 11:27; Lc 22:42; At 5:28; 25:20,22; I Co 12:11; I Tm 6:9; Fm 13; Tg 1:18; Jo 18:39 ). ###
104 104 βουνο βουνο βουνο βουνος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( monte, colina, Lc 3:5; 23:30* ). βου βου βου βους ς ς ς, , , , βοο βοο βοο βοος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( boi, Lc 14:5,19; Jo 2:14; I Co 9:9 ). ### βραβε βραβε βραβε βραβει ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( prêmio em uma corrido, aquilo que orienta; I Co 9:24; da vida ressureta, Fp 3:14* ). βραβε βραβε βραβε βραβευ υ υ υω ω ω ω ( arbitrar, Cl 3:15* ). ### βραδυ βραδυ βραδυ βραδυνω νω νω νω ( hesitar, adiar, I Tm 3:15; retardar, II Pe 3:9* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυπλοε πλοε πλοε πλοεω ω ω ω ( navegar vagarosamente, At 27:7* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, υ υ υ υ ( devagar, Lc 24:25; Tg 1:19* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( tardia, lenta, II Pe 3:9* ). ### βραχ βραχ βραχ βραχι ι ι ιων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( braço, Lc 1:51; Jo 12:38; At 13:17* ). βραχ βραχ βραχ βραχυ υ υ υς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, υ υ υ υ ( pequena, curta, At 27:28; tempo Lc 22:58; At 5:34; Hb 2:7,9; de qualidade, Jo 6:7; em poucas palavras, Hb 13:22; I Pe 5:12, versículo variante* ). ### βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( bebê, criança, Lc 1:41,44; 2:12,16; 18:15; At 7:19; II Tm 3:15; I Pe 2:2* ). ### βρε βρε βρε βρεχ χ χ χω ω ω ω ( chover, regar, Lc 7:38,44; Ap 11:6; enviar chuva, fazer chover, Mt 5:45; Lc 17:29; Tg 5:17* ). βρο βρο βρο βροντη ντη ντη ντη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( trovão, Mc 3:17; Jo 12:29; Ap 6:1; 10:3 ). βροχ βροχ βροχ βροχη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( chuva, Mt 7:25,27* ). ### βριµα βριµα βριµα βριµαοµαι οµαι οµαι οµαι ( indignar-se, Jo 11:33, versículo variante ). βρο βρο βρο βροχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( laço, restrição, I Co 7:35* ). ### βρυ βρυ βρυ βρυγµο γµο γµο γµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( grunhido, ranger de dentes, Mt 8:12; 25:30; Lc 13:28 ). βρυ βρυ βρυ βρυχω χω χω χω ( grunhir, ranger os dentes, At 7:54* ). βρυ βρυ βρυ βρυω ω ω ω ( fluir, emanar, Tg 3:11* ). ### βρω βρω βρω βρωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( comida, alimento sólido, Lc 3:11; Rm 14:15; I Co 6:13; Hb 9:10; 13:9; Jo 4:34; I Co 3:2 ). βρω βρω βρω βρωσιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( comestível, Lc 24:41* ). βρω βρω βρω βρωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( alimentação, Rm 14:17; I Co 8:4; Mt 6:19; Hb 12:16; Jo 6:27,55 ). ### βυθ βυθ βυθ βυθι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( afundar, submergir, Lc 5:7; I Tm 6:9* ). βυθ βυθ βυθ βυθο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( alto mar, profundeza, II Co 11:25* ). ### βυρσευ βυρσευ βυρσευ βυρσευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( curtidor, At 9:43; 10:6,32* ). ### βυ βυ βυ βυσσ σσ σσ σσινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( feito de linho fino, Ap 18:12,16; 19:8,14* ). βυ βυ βυ βυσσ σσ σσ σσο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, η η η η ( linho fino, Lc 16:19; Ap 18:12, versículo variante* ). ### βωµο βωµο βωµο βωµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( altar, At 17:23* ). γ γ γ γ
105 105 γ γ γ γ ( como numeral: três, terceiro ). Γαββαθα Γαββαθα Γαββαθα Γαββαθα indeclinável ( Gabatá, Jo 19:13* ). Γαβριη Γαβριη Γαβριη Γαβριηλ, λ, λ, λ, ο ο ο ο indeclinável ( Gabatá, Lc 1:19,26* ). γα γα γα γαγγραινα, γγραινα, γγραινα, γγραινα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( grangrena, câncer, II Tm 2:17* ). Γα Γα Γα Γαδ, δ, δ, δ, ο ο ο ο indeclinável ( Gade, Ap 7:5* ). Γαδαρηνο Γαδαρηνο Γαδαρηνο Γαδαρηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( gadareno, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26, versículo variante, Lc 8:37, versículo variante* ). Γα Γα Γα Γαζα, ζα, ζα, ζα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Gaza, uma cidade no sudoeste da Palestina, At 8:26* ). γαζοφυλακει γαζοφυλακει γαζοφυλακει γαζοφυλακειον ον ον ον ou γαζοφυλα γαζοφυλα γαζοφυλα γαζοφυλακιον, κιον, κιον, κιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( tesouro, Jo 8:20; gazofilácio; urna para receber ofertas, Mc 12:41; Lc 21:1* ). Γα Γα Γα Γαιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Rm 16:23; I Co 1:14; At 19:29; At 20:4; III Jo 1* ). γα γα γα γαλα, λα, λα, λα, γα γα γα γαλακτο λακτο λακτο λακτος ς ς ς, , , , το το το το ( leite, I Co 9:7; I Co 3:2; Hb 5:12; I Pe 2:2* ). Galáxia. ### Γαλα Γαλα Γαλα Γαλατ τ τ τη η η ης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( um gálata, Gl 3:1* ). Γαλατ Γαλατ Γαλατ Γαλατι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Galácia, um distrito na Ásia Menor habitado pelos gálatas celtas, I Co 16:1; Gl 1:2; II Tm 4:10; I Pe 1:1* ). Γαλατ Γαλατ Γαλατ Γαλατικο ικο ικο ικος ς ς ς , , , , η η η η, , , , ον ον ον ον ( gálata, At 16:6; 18:23* ). ### γαλη γαλη γαλη γαληνη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( calmaria, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* ). ### Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλαι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Galiléia, parte norte da Palestina, Mt 4:18; Mc 1:9,14,28; Lc 5:17; Jo 2:1,11; At 9:31 ). Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλαι ι ι ιο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( galileu, Mt 26:69; Mc 14:70; Lc 13:1; Jo 4:45; At 5:37 ). ### Γαλλι Γαλλι Γαλλι Γαλλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Gália, II Tm 4:10, versículo variante, no lugar de Γαλατια* ). Γαλλι Γαλλι Γαλλι Γαλλιων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Gálio, procônsul da Acaia nos anos 51-52 d.C., At 18:12,14,17* ). Γαµαλιη Γαµαλιη Γαµαλιη Γαµαλιηλ, λ, λ, λ, ο ο ο ο indeclinável ( Gamaliel, renomado mestre da lei, At 5:34; 22:3* ). ### γαµ γαµ γαµ γαµε ε ε εω ω ω ω ( casar, Mt 5:32; 19:10; Mc 10:12; 12:25; Lc 16:18; I Co 7:9,28,34; I Co 7:39 ). gamado. γαµ γαµ γαµ γαµι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( dar em casamento, Mt 24:38; Mc 12:25; I Co 7:38; Mt 22:30; Mc 12:25; Lc 17:27; 20:35* ). γαµ γαµ γαµ γαµι ι ι ισκω σκω σκω σκω ( dar em casamento, Mt 24:38, versículo variante; ser dada em casamento, Mc 12:25, versículo variante; Lc 20:34,35, versículo variante* ). γα γα γα γαµ µ µ µο ο ο ος ς ς ς, , , , ου,ο ου,ο ου,ο ου,ο ( festa de casamento, Mt 22:2,3,4,9; Jo 2:1; Mt 22:11; Ap 19:7,9; Lc 12:36; sala de núpcias, Mt 22:10; Hb 13:4 ). ### γα γα γα γαρ ρ ρ ρ ( conjunção usada para expressar causa, inferência, continuação, ou explicação; nunca é a primeira palavra numa oração. 1 – causa e razão: pois, Mt 2:2; 3:2; Mc 1:22; At 2:25; I Co 11:5; Mc 10:45; Jo 4:23; I Co 5:7; mas pois também, e por isso, Mt 8:9; Lc 6:32; II Co 2:10; γαρ και pois também, pois precisamente, II Co 2:9. Em perguntas γαρ não precisa ser traduzida, como em I Pe 2:20, ou pode ser prefixado por Que, como em I Co 11:22 ou por que em Mt 27:23. 2 – explicativa pois, Mt 12:40,50; Mc 7:3; Rm 7:2; Hb 3:4. 3 – inferencial: certamente, de qualquer modo, assim, portanto, Hb 12:3; Tg 1:7; I Pe 4:15. ου γαρ: não, de fato, At 16:37. 4 – continuação ou conexão: de fato, mas, e, Rm 2:25; 5:7; I Co 10:1; Gl 1:11 ).
106 106 γαστη γαστη γαστη γαστηρ, ρ, ρ, ρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , η η η η ( estômago, ventre, Lc 1:31; εν γαστρι εχειν, estar grávida, Mt 1:18,23; I Ts 5:3; Ap 12:2 ). Γαυ Γαυ Γαυ Γαυδη δη δη δη ( forma alternativa de καιδα [ κλαυδα ], II Tm 4:21* ). γε γε γε γε ( partícula enfática, enclítica: ainda que, pelo menos, Lc 11:8; 18:5; mesmo assim, por certo,Rm 8:32. ει γε, se de fato, assim como, se é que, II Co 5:3; Gl 3:4; Ef 3:2. ει δε µε γε, de outra forma, Mt 6:1; 9:17; II Co 11:16. µενουνγε, pelo contrário, Rm 9:20. µητι γε, para não dizer, quanto mais, I Co 6:3. Freqüentemente γε pode deixar de ser traduzida ). ### γεγ γεγ γεγ γεγε ε ε ενηµαι νηµαι νηµαι νηµαι ( Perfeito Indicativo Médio de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado, produzido ). γε γε γε γεγ γ γ γονα, ονα, ονα, ονα, γεγο γεγο γεγο γεγονει νει νει νει ( formas do Perfeito Ativo Indicativo de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado, produzido ). ### γε γε γε γεγραπται, γραπται, γραπται, γραπται, γε γε γε γεγραφα γραφα γραφα γραφα ( 3 pessoas Singular do Perfeito Indicativo da voz Passiva e 1 pessoa Singular do Perfeito Indicativo da voz Ativa de γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ). Γεδεω Γεδεω Γεδεω Γεδεων, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Gideão, Hb 11:32* ). γε γε γε γεεννα, εννα, εννα, εννα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Geena, Vale de Hinom, uma ravina ao sul de Jerusalém, figura o lago de fogo eterno onde os ímpios serão atormentados, Mt 5:22,29; 23:15; Mc 9:45,47; Tg 3:6 ). Γεθσηµανι Γεθσηµανι Γεθσηµανι Γεθσηµανι indeclinável ( Getsêmani, um olival no Monte das Oliveiras, Mt 26:36; Mc 14:32* ). γει γει γει γειτων, των, των, των, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο e η η η η ( próximo, vizinho, Lc 14:12; 15:6,9; Jo 9:8* ). ### γελ γελ γελ γελα α α αω ω ω ω ( sorrir, rir, Lc 6:21,25* ). γε γε γε γελ λ λ λω ω ω ως ς ς ς, , , , ωτο ωτο ωτο ωτος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( riso, Tg 4:9* ). ### γεµ γεµ γεµ γεµι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( encher, Mc 4:37; 15:36; Jo 2:7; Ap 8:5 ). γε γε γε γεµ µ µ µω ω ω ω ( estar cheio, Mt 23:25,27; Lc 11:39; Rm 3:14; Ap 15:7; 17:3,4 ). ### γενεα γενεα γενεα γενεα, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( clã, raça, gênero, Lc 16:4; geração, contemporâneos, Mt 12:41; 17:17; Mc 9:19; 13:30; Lc 21;32; Hb 3:10; era, período de tempo, Mt 1:17; Lc 1:48,50; Cl 1:26; talvez: família ou origem em At 8:33 ). γενεα γενεα γενεα γενεαλογε λογε λογε λογεω ω ω ω ( descender, Hb 7:6* ). γενεα γενεα γενεα γενεαλογι λογι λογι λογια α α α ( genealogia, linhagem, I Tm 1:4; Tt 3:9* ). γενε γενε γενε γενεθλια, θλια, θλια, θλια, ι ι ι ιων, ων, ων, ων, τα τα τα τα ( aniversário ou festa de aniversário, Mc 6:21, versículo variante* ). γενε γενε γενε γενεσθαι σθαι σθαι σθαι ( 2 Aoristo Infinitivo da voz Média de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γενε νε νε νεσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Mt 1:1; 1:18; Lc 1:14; face natural,Tg 1:23; curso da vida Tg 3:6* ). γενε γενε γενε γενετη τη τη τη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Jo 9:1* ). γενη γενη γενη γενηθη θη θη θητω τω τω τω ( 3 pessao Singular Imperfeito do γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γενη νη νη νηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( produto, Mt 26:29; Mc 14:25; Lc 12:18, versículo variante, 22:18; II Co 9:10* ). γενη γενη γενη γενησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo da voz Média de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γεν ν ν ννα να να ναω ω ω ω ( ser ou tornar-se pai de alguém, gerar, Mt 1:2,20; Jo 8:41; 9:34; At 7:8,29; Jo 1:13; I Co 4:15; Fm 10; I Jo 2:29; para mulheres: dar à luz, Lc 1:13,35,57; At 2:8; 22:28; causar, produzir, II Tm 2:23 ). γε γε γε γεν ν ν ννηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( aquilo que é produzido, gerado de criaturas vivas, descendência, semente, Mt 3:7; 12:34; 23:23; Lc 3:7* ). γε γε γε γεν ν ν ννεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Mt 1:18; Lc 1:14 e Jo 5:18, versículos variantes* ). γεν γεν γεν γεννητο νητο νητο νητος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( nascido γ. γυναικων toda a humanidade, Mt 11:11; Lc 7:28* ). γε γε γε γεν ν ν νοιτο οιτο οιτο οιτο ( 3 pessoa Singular Aoristo de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ).
107 107 γε γε γε γεν ν ν νο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( raça, linhagem, descendentes, At 4:6; του γαρ και γενος εσµεν, nós, também, descendemos dele, At 17:28; família, At 7:13; nação, povo, Mc 7:26; At 7:19; Gl 1:14; I Pe 2:9; classe, gênero, Mt 13:47; I Co 12:10 ). ### Γεννησαρε Γεννησαρε Γεννησαρε Γεννησαρετ, τ, τ, τ, η η η η indeclinável ( Genesaré, a planície ao sul de Carfanaum, Mt 14:34; Mc 6:53; também o lago adjacente à planície Lc 5:1, Mar da Galiléia, Mc 1:16* ). Γερασηνο Γερασηνο Γερασηνο Γερασηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( de Gerasa, geraseno, um cidade na Peréia, a leste do Jordão, cerca de 55 kms. sudoeste do Lago Genesareno, Mt 8:28, versículo variante; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( Gergesa, uma cidade na costa oriental do mar da Galiléia, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( de Gergesa uma cidade na costa oriental do mar da Galiléia, gergeseno variante, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). ### γερ γερ γερ γερουσι ουσι ουσι ουσια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( concílio de anciãos, At 5:21, Sinédrio de Jerusalém ). γε γε γε γερ ρ ρ ρων, ων, ων, ων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς, , , , η η η η ( homem velho, Jo 3:4* ). ### γευ γευ γευ γευοµαι οµαι οµαι οµαι ( provar, experimentar, desfrutar, Lc 14:24; Jo 2:9; At 20:11; Cl 2:21; comer, At 10:10; chegar a conhecer, experimentar, Mc 9:1; Jo 8:52; Hb 2:9; I Pe 2:3; obter, Hb 6:4 ). ### γεωργ γεωργ γεωργ γεωργε ε ε εω ω ω ω ( cultivar, Hb 6:7* ). γεω γεω γεω γεωργ ργ ργ ργιον, ιον, ιον, ιον, ου ου ου ου, , , , το το το το ( terra cultivada, campo, I Co 3:9* ). γεωργ γεωργ γεωργ γεωργο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( lavrador, II Tm 2:6; Tg 5:7; arrendatário, dono de vinha, Mt 21:33,38,40; Jo 15:1 ). γη γη γη γη, , , , γη γη γη γης ς ς ς, , , , η η η η ( solo, terra, chão, Mt 5:18; 10:29; 13:5,8,23; Mc 8:6; Lc 6:49; 13:7; Jo 12:24; Cl 1:16; Hb 6:7; Jo 6:21; At 27:39,43; terra, região, país, Mt 2:6; Mc 15:33; At 7:3,6,36; terra desabitada, Lc 21:35; At 1:8; como o local de povos, humanidade, Mt 5:13; Lc 18:8; Rm 9:28; Ap 14:3 ). ### γη γη γη γηµα µα µα µας ς ς ς, , , , γη γη γη γηµω µω µω µω ( Particípio Aoristo da voz Ativa e Subjutivo Aoristo de γαµε γαµε γαµε γαµεω ω ω ω: casar ). ### γη γη γη γηρα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ω ω ω ως ς ς ς ou ου ου ου ους ς ς ς, Dativo: γη γη γη γηρει ρει ρει ρει ou γη γη γη γηρα, ρα, ρα, ρα, το το το το ( velhice, Lc 1:36* ). γηρα γηρα γηρα γηρασ σ σ σκω κω κω κω ( envelhecer, Jo 21:18; Hb 8:13* ). ### γι γι γι γιν ν ν νοµαι οµαι οµαι οµαι ( verbo grego importantíssimo, passível de muitas traduções em diferentes contextos, das quais as seguintes são típicas: 1 – ser gerado ou produzido, Mt 21:19; Jo 8:58; Rm 1:3; I Co 15:37; com ênfase sobre a fragilidade da vida humana, Gl 4:4. erguer-se, ocorrer, acontecer, vir, Mt 8:26; Mc 4:37; Lc 4:42; 23:19,44; Jo 6:17; At 6:1; 11:19; 27:27; I Tm 6:4; Ap 8:5,7. 2 – ser feito ou criado, Mt 6:10; 11:20; Lc 14:22; Jo 1:3; At 19:26; I Co 9:15; Hb 11:3; ser feito ou criado, Mt 6:10; 11:20; Lc 14:22; Jo 1:3; At 19:26; I Co 9:15; Hb 11:3; ser estabelecido, Mc 2:27. 3 – acontecer, tomar lugar, dar-se, Mt 1:22; 18:31; Lc 1:38; 8:34; Jo 10:22; At 7:40; 28:9. Várias expressões idiomáticas: γεγονε εµοι τι : alguma coisa me aconteceu ou eu tenho ou eu recebi alguma coisa, Mt 18:21; Mc 4:11; Lc 14:12; I Co 4:5. µη εγενοιτο, de modo nenhum, jamais! , Lc 20:16; Rm 3:4,6,31; Gl 2:17. και εγενετο e εγενετο δε, com ou sem και na seqüência, usualmente é considerado supérfluo e não se traduz, algumas versões antigas traduziam-na por e aconteceu que, Mt 7:28; 9:10; Lc 2:1,6, 46; 8:1,22 . 4 – tornar-se, ser, Mt 5:45; 24:32; Mc 1:17; 6:14; Lc 6:16; Jo 1:12,14; I Co 13:11; Gl 3:13; Cl 1:23; Hb 5:5. Vir, ir, Mc 1:11; Lc 1:44; At 13:32; 20:16; 21:35; Gl 3:14. 5 – ser se equivalendo a verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ou estar, Mt 10:16; Mc 4:19; Lc 6:36; 17:26,28; Jo 15:8; At 22:17; Gl 4:4; I Ts 2:8; Hb 11:6. Com o Dativo de uma pessoa: pertencer, Rm 7:3. Aparecer, Mc 1:4; Jo 1:6 ).
108 108 γι γι γι γιν ν ν νωσκω ωσκω ωσκω ωσκω ( outro importante verbo grego, tendo as seguintes concpções: 1 – saber, conhecer, Mt 13:11; Lc 12:47; Jo 8:32; 14:7; At 1:7; 19:35; I Co 3:20; 13:9,12; II Co 5:16; I Jo 4:2,6; estar impressionado ( por alguma coisa ), Mt 25:24; Imperativo: γινωσκετε: estejam certos, vocês podem ter certeza, Mt 24:33,43; Jo 15:18. 2 – aprender [ de ], descobrir, Mt 9:30; Mc 6:38; 15:46; Lc 24:18; Jo 4:1; At 17:20; 21:34. 3 – compreender, entender, Mc 4:13; Jo 8:43; 10:6; At 8:30; 21:37; I Co 2:8,11,14; ter a lei na ponta da língua, Rm 7:1. 4 – perceber, notar, reparar, entender, Mc 5:29; 7:24; Lc 8:46; Jo 6:15; At 23:6. 5 – reconhecer, creditar, Mt 7:23; Jo 1:10; escolher, I Co 8:3; Gl 4:9. 6 – usado eufemisticamente para relações sexuais conhecer, Mt 1:25; Lc 1:34 ). ### γλ γλ γλ γλε ε ε ευ υ υ υκο κο κο κος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( mosto, vinho novo doce, At 2:13* ). Glucose. γλυ γλυ γλυ γλυκυ κυ κυ κυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, ( doce, Tg 3:11; Ap 10:9* ). ### γλω γλω γλω γλωσσα, σσα, σσα, σσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( língua, com as seguintes acepções: 1 – língua, como órgão da fala, do paladar, Mc 7:33,35; Lc 16:24; I Co 14:9; Tg 1:26; Ap 16:10. 2 – língua idioma At 2:11; Fp 2:11; Ap 5:9. Expressões γλωσσαι, γενη γλωσσων, εν γλωσσσα λαλειν, etc., referem-se à fala extática daqueles acometidos de forte emoção em um contexto cúltico. A última expressão é usualmente traduzida por falar línguas. At 19:6; I Co 12:10; 13:1,8 ). γλωσσο γλωσσο γλωσσο γλωσσοκοµον, κοµον, κοµον, κοµον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( caixa ou bolsa de dinheiro, Jo 12:6; 13:29* ). γναφευ γναφευ γναφευ γναφευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( branqueador, pessoa que alveja [ roupas ], Mc 9:3* ). ### γνη γνη γνη γνησ σ σ σιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ον ον ον ον ( verdadeiro, legítimo, Fp 4:3; I Tm 1:2; Tt 1:4; genuidade, sinceridade, II Co 8:8* ). γνησ γνησ γνησ γνησι ι ι ιω ω ω ως ς ς ς advérbio ( sinceramente, genuinamente, Fp 2:20* ). ### γνο γνο γνο γνοφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( trevas, Hb 12:18* ). ### γν γν γν γνοι οι οι οι ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γν γν γν γνου ου ου ους ς ς ς, , , , γνο γνο γνο γνοντο ντο ντο ντος ς ς ς ( Particípio Ativo 2 Aoristo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνω ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωθι, θι, θι, θι, γνω γνω γνω γνωαι αι αι αι ( Imperativo e Imfinito 2 Aoristo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωµη, µη, µη, µη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( propósito, intenção, mente, I Co 1:10; Ap 17:13; decisão, resolução, At 20:3; Ap 17:17; opinião, julgamento, I Co 7:25,40; II Co 8:10; At 4:18, versículo variante; conhecimento prévio, consentimento, Fm 14* ). Gnômico. γνω γνω γνω γνωρι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω ( dar a conhecer, tornar conhecido, revelar, Lc 2:15; Jo 15:15; At 7:13, versículo variante; Rm 9:22; Ef 6:19,21; Fp 4:6; conhecer, Fp 1:22 ). γνω γνω γνω γνωριµο ριµο ριµο ριµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( acostumado com, conhecido, Jo 18:16, versículo variante* ). γνωσ γνωσ γνωσ γνωσθη θη θη θησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωσ σ σ σι ι ι ις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( conhecido, Lc 1:77; 11:52; Rm 11:33; I Co 8:7,11; 12:8; II Co 6:6; 10:5; II Pe 1:5; 3:18; conhecimento pessal de alguém, Fp 3:8; conhecimento herético de sectários, I Tm 6:20 ). Gnósticos. γνω γνω γνω γνωσ σ σ σοµαι οµαι οµαι οµαι ( Futuro Médio de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωσ σ σ στη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( conhecedor, perito, alguém acostumado [ com algo ou alguém ], At 26:3* ). γνωσ γνωσ γνωσ γνωστο το το τος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( conhecido, At 2:14; 4:10; 9:42; 19:17; como substantivo: conhecido, amigo, íntimo, Jo 18:15; Lc 2:44; aquilo que pode ser conhecido, Rm 1:19 ). ### γογγυ γογγυ γογγυ γογγυζω ζω ζω ζω ( murmurar, criticar, reclamar, Mt 20:11; Lc 5:30; Jo 6:41,43,61; I Co 10:10; falar secretamente, fofocar, Jo 7:32* ).
109 109 γογγυ γογγυ γογγυ γογγυσµο σµο σµο σµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( murmuração, queixa, desagrado, desprazer, At 6:1; Fp 2:14; I Pe 4:9; fala secreta, murmúrio, Jo 7:12* ). γογγυ γογγυ γογγυ γογγυστη στη στη στης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( murmurador, queixoso, Jd 16* ). ### γο γο γο γοη η η ης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( impostor, enganador, II Tm 3:13* ). Γολγοθα Γολγοθα Γολγοθα Γολγοθα, , , , η η η η ( Gólgota, traduz-se por ‘lugar da caveira’, Mt 27:33; Mc 15:22; Jo 19:17* ). Γο Γο Γο Γοµορρα, µορρα, µορρα, µορρα, ων, ων, ων, ων, τα τα τα τα e α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Gomorra, Mt 10:15; Mc 10:15; Mc 6:11, versículo variante; Rm 9:29; II Pe 2:6; Jd 7* ). γο γο γο γοµο µο µο µος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( carga, carregamento, At 21:3; Ap 18:11* ). γονευ γονευ γονευ γονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( ocorre somente no plural no Novo Testamento: οι οι οι οι γονει γονει γονει γονεις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, pais [ pai e mãe ], Mc 13:12; Jo 9:2; II Co 12:14 ). Gônoda. ### γο γο γο γονυ νυ νυ νυ, , , , γο γο γο γονατο νατο νατο νατος ς ς ς, , , , το το το το ( joelho, Lc 5:8; Ef 3:14; Hb 12:12; ajoelhar-se, Mc 15:19; Lc 22:41; At 9:40 ). γονυ γονυ γονυ γονυπετε πετε πετε πετεω ω ω ω ( ajoelhar-se, cair de joelhos, Mt 17:14; 27:29; Mc 1:40; 10:7* ). ### γρα γρα γρα γραµµα µµα µµα µµα, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( letra do alfabeto, II Co 3:7; Gl 6:11; γραµµατα οιδεν, ele conhece as Escrituras, Jo 7:15. τα γραµµατα, conhecimento elevado, ‘as muitos letras’, At 26:24; documento, peça de escrita na forma de uma carta, epístola, At 28:21; uma nota promissória, Lc 16:6; livro, Jo 5:47; ιερα γραµµατα, as Escrituras Sagradas, II Tm 3:15; letra a forma correta da Lei mosaica, Rm 2:27,29; 7:6; II Co 3:6* ). Gramática. γραµµα γραµµα γραµµα γραµµατευ τευ τευ τευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( secretário, escrivão, um alto oficial em Eféso, At 19:35; um perito na Lei, um erudito versado na Lei, escriba judeu, Mt 2:4; 23:2,13; Mc 2:16; Lc 9:22; At 6:12; I Co 1:20; usado também para os peritos cristãos correspondentes, Mt 13:52; 23:34 ). γρα γρα γρα γραπτο πτο πτο πτος ς ς ς, , , , η η η η ( escrito, Rm 2:15* ). γραφ γραφ γραφ γραφη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( escrito, escritura. No Novo Testamento sempre se refere à Escritura Sagrada, Mt 21:42; Mc 14:49; Lc 24:27; Jo 20:9; At 8:32; I Co 15:3; Gl 3:8; II Pe 3:16; Lc 4:21; At 8:35; Tg 2:8 ). Grafia. γρα γρα γρα γραφ φ φ φω ω ω ω ( escrever, Mt 4:4,6,10; Jo 19:22; At 1:20; Rm 15:15; I Co 7:1; III Jo 13; escriturar, registrar, Jo 20:30; Ap 1:11,19; compor, escrever, Mc 10:4; Jo 21:25; II Pe 3:1; cobrir com escritos, Ap 5:1; escrever acerca de, Jo 1:45 ). Grafite. ### γραω γραω γραω γραωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( características de mulheres idosas, γραωδης µυθοι, conversas de velhas, I Tm 4:7* ). γρηγορε γρηγορε γρηγορε γρηγορεω ω ω ω ( estar ou manter-se desperto, vigilante, Mt 24:43; Mc 13:34; 14:37; Lc 12:37; estar alerta, vigilante, Mt 26:41; Mc 14:38; At 20:31; I Co 16:13; Ap 16:15; estar vivo, I Ts 5:10 ). Gregório. ### γυµνα γυµνα γυµνα γυµναζω ζω ζω ζω ( exercitar-se, treinar, I Tm 4:7; Hb 5:14; 12:11; II Pe 2:14* ). γυµνα γυµνα γυµνα γυµνασι σι σι σια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( treinamento, I Tm 4:8* ). ### γυµνητε γυµνητε γυµνητε γυµνητευω υω υω υω ou γυµνιτευ γυµνιτευ γυµνιτευ γυµνιτευω ω ω ω ( vestir-se pobremente, estar vestido em endrajos, I Co 4:11* ). ### γυµν γυµν γυµν γυµνο ο ο ος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( nu, despido, descoberto, Mc 14:52; At 19:16; Ap 16:15; Mc 14:15; pobremente vestido Jo 21:7; Mt 25:36; Tg 2:15; descoberto, simples, I Co 15:37; II Co 5:3; Hb 4:13 ). γυµν γυµν γυµν γυµνο ο ο οτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( nudez, Ap 3:18; carência de roupa Rm 8:35; II Co 11:27* ). ### γυνα γυνα γυνα γυναικα ικα ικα ικασιον, σιον, σιον, σιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( fraca, mulher vunerável, mulher pequena, II Tm 3:6* ). γυνα γυνα γυνα γυναικει ικει ικει ικειο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( femenino, esposa, I Pe 3:7* ). Ginecologia. γυνη γυνη γυνη γυνη, , , , αικο αικο αικο αικος ς ς ς, , , , η η η η ( mulher, referindo-se a qualquer mulher adulta, Mt 9:20; Lc 1:42; At 5:14; I Co 11vs.; 14:34; Mt 15:28; Lc 22:57; Jo 2:4; esposa, Mt 5:28,31; Lc 1:5,13,18,24; I Co 7:2; Cl 3:18 ).
110 110 ### Γωγ, Γωγ, Γωγ, Γωγ, ο ο ο ο indeclinável ( Gogue, Ap 20:8* ). γωνι γωνι γωνι γωνια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( esquina, angular, Mt 6:5; Ap 7:1; pedra de esquina, pedra angular, Mc 12:10; At 4:11; I Pe 2:7 ). ζ ζ ζ ζ Ζαβουλω Ζαβουλω Ζαβουλω Ζαβουλων, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Zebulom, uma tribo israelita, Mt 4:13,15; Ap 7:8; Lc 4:31, versículo variante* ). Ζακχαι Ζακχαι Ζακχαι Ζακχαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zaqueu, Lc 19:2,5,8* ). Ζα Ζα Ζα Ζαρα, ρα, ρα, ρα, ο ο ο ο ( Zara, Mt 1:3* ). ζαφθα ζαφθα ζαφθα ζαφθανι νι νι νι ( leitura do ms. D para σαβαχθα σαβαχθα σαβαχθα σαβαχθανι νι νι νι: tens me abondonado, Mt 27:46; Mc 15:34* ). Ζαχαρι Ζαχαρι Ζαχαρι Ζαχαρια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zacarias, pai de João Batista, Lc 1; 3:2; filho de Baraquias, Mt 23:35; Lc 11:51; o profeta, como variante de Jeremias, Mt 27:9* ). ζα ζα ζα ζαω, ω, ω, ω, contrata de ζω ζω ζω ζω, viver, da vida natural, Mt 4:4; Lc 24:5; Rm 7:1,2,3; I Co 15:45; Fp 1:22; conduta de vida, Lc 2:36; At 26:5; Rm 14:7; II Co 5:15; estar bem, Mc 5:23; de Deus, Mt 26:63; Hb 3:12; ζω εγω, tão certo como eu vivo, Rm 14:11; το ζην, vida, II Co 1:8; Jo 4:10; At 7:38; I Pe 1:3; 2:4; da vida dos filhos de Deus, Lc 10:28; Jo 5:25; Rm 1:17; II Co 13:4; Gl 2:20; I Ts 5:10 ). ζβε ζβε ζβε ζβεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι forma alternativa de σβε σβε σβε σβεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: extinguir, apagar, Mt 12:20; 25:8; Mc 9:44,46,48; Ef 6:16; Hb 11:34; I Ts 5:19* ). Ζεβεδαι Ζεβεδαι Ζεβεδαι Ζεβεδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zebedeu, pai dos apóstolos João e Tiago, Mt 4:21; Mc 10:35; Lc 5:10; Jo 12:2 ). ### ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γνυµι νυµι νυµι νυµι ( conectar, juntar [ com jugo ], Mc 10:9, versículo variante* ). ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( jugo, de dois animais unidos por um jugo, Lc 14:19; par, 2:24* ). ζευ ζευ ζευ ζευκτηρι κτηρι κτηρι κτηρια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( cordas, amarras que ligavam os lemes, At 27:40* ). ### Ζευ Ζευ Ζευ Ζευς ς ς ς, , , , ∆ιο ∆ιο ∆ιο ∆ιος ς ς ς, , , , ∆ι ∆ι ∆ι ∆ια, α, α, α, ο ο ο ο ( Zeus, principal deus grego, At 14:12, 13* ). ### ζε ζε ζε ζεστο στο στο στος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( quente, Ap 3:15s* ). ζε ζε ζε ζεω ω ω ω ( ferver, ζεων τω πνευµατι, fevor de espírito, At 18:25; Rm 12:11* ). ### ζηλ ζηλ ζηλ ζηλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( ser zeloso, fervoroso, Ap 3:19* ). ζη ζη ζη ζηλ λ λ λο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο e ζη ζη ζη ζηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( em bom sentido: zelo, ardor, Rm 10:2; II Co 7:11; 9:2; Fp 3:6; em mau sentido: inveja, ciúmes, At 5:17; Rm 13:13; Tg 3:14,16; faccionalismo, divisão partidarista, I Co 3:3; II Co 12:20; Gl 5:20 ). ζηλ ζηλ ζηλ ζηλο ο ο οω ω ω ω ( em bom sentido: desejar, lutar [ por ], I Co 12:31; 14:1,39; estar profundamente preocupado com, Gl 4:17; mostrar zelo, Gl 4:18; em mau sentido: estar cheio de inveja ou ciúmes de, At 7:9; I Co 13:4; Tg 4:2 ). ζηλ ζηλ ζηλ ζηλωτη ωτη ωτη ωτης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( zelote, aderente entusiasta, alguém que é zeloso com Genitivo, Gl 4:17; mostrar zelo, 4:18; em mau sentido: estar cheio de inveja ou ciúmes de, At 7:9; I Co 13:4; Tg 4:2 ). ### ζη ζη ζη ζη ( 3 pessoa Singular Presente Indiativo da voz Ativa de ζα ζα ζα ζαω ω ω ω: viver ). ### ζηµι ζηµι ζηµι ζηµια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( perda, prejuízo, At 27:10,21; Fp 3:7,4* ). ζηµι ζηµι ζηµι ζηµιο ο ο οω ω ω ω ( infligir injúria ou punição, sofrer dano ou perda, Mt 16:26; Mc 8:36; Lc 9:25; Fp 3:8; II Co 7:9; ser punido, I Co 3:15* ). ### ζη ζη ζη ζην ν ν ν ( Infinitivo Presente da voz Ativa de ζα ζα ζα ζαω ω ω ω: viver ). Ζηνα Ζηνα Ζηνα Ζηνας ς ς ς, , , , α α α αν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Zenas, Tt 3:13* ).
111 111 Ζη Ζη Ζη Ζηνων, νων, νων, νων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Zenos, II Tm 4:19, versículo variante* ). ### ζητ ζητ ζητ ζητε ε ε εω ω ω ω ( procurar, buscar por, Mt 13:45; 18:12; Mc 1:37; Lc 19:10; Jo 18:4; At 10:19,21; II Tm 1:17; buscar, At 17:27; investigar, examinar, considerar, deliberar, Mc 11:18; Lc 12:29; Jo 8:50; 16:19; um pouco mais distante da idéia de procurar: tentar obter, desejar possuir, Mt 6:33; 26:59; Lc 22:6; Jo 5:44; Rm 2:7; Cl 3:1; esforçar-se [ para ], objetivar, desejar, querer, Mt 12:46; Lc 17:33; Jo 1:38; At 16:10; I Co 13:5; Gl 1:10; pedir, requerer, demandar, Mc 8:11; Lc 12:48; Jo 4:23; II Co 13:3; requer-que, I Co 4:2 ). ζη ζη ζη ζητ τ τ τηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( questão, ponto-de-vista, idéia [ controverso ], At 15:2; 18:15; 23:29; 25:19; 26:3* ). ζη ζη ζη ζητ τ τ τησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( investigação, questão controversa, controvérsia, discussão, debate, Jo 3:25; At 15:2,7; 25;20; I Tm 6:4; 25:19; 26:3* ). ### ζιζα ζιζα ζιζα ζιζανιον, νιον, νιον, νιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( espinheiro, erva maligna, Mt 13* ). Ζµυ Ζµυ Ζµυ Ζµυρν ρν ρν ρν ( varianção de Σµυ Σµυ Σµυ Σµυρνα ρνα ρνα ρνα: Esmirna, uma grande cidade na costa oeste da Ásia Menor, Ap 1:11; 2:8* ). Ζοροβαβε Ζοροβαβε Ζοροβαβε Ζοροβαβελ, λ, λ, λ, ο ο ο ο ( Zorobabel, Mt 1:12; Lc 3:27* ). ζο ζο ζο ζοφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( trevas, escuridão, Hb 12:18; nas regiôes inferiores, inferno, II Pe 2:4,17; Jd 6:13* ). ζυγο ζυγο ζυγο ζυγος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( jugo, Mt 11:29s; At 15:10; Gl 5:1; I Tm 6:1; balança, balança de dois pratos, Ap 6:5* ). A forma de ζυγο ζυγο ζυγο ζυγος ς ς ς é muito parecida com ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς: jugo. ### ζυ ζυ ζυ ζυµ µ µ µη, η, η, η, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( fermento, levedura, Mt 16:12; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9; Mt 16:6,11; Lc 12:1; I Co 5:6-8 ). ζυµ ζυµ ζυµ ζυµο ο ο οω ω ω ω ( fermentar, levedar, Mt 13:33; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9* ). ### ζω ζω ζω ζωγρε γρε γρε γρεω ω ω ω ( capturar [ vivo ], Lc 5:10; II Tm 2:26* ). ζω ζω ζω ζωη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( vida, no sentido físico, Lc 16:25; At 17:25; Rm 8:38; I Tm 4:8; Tg 4:14; da vida pertencente a Deus, Mt 25:46; Mc 10:17,30; Jo 1:4; 3:16; 5:26; 6;35; At 5:20; Rm 6:4; 8:2; Ef 4:18; Fp 2:16; I Tm 6:19; Tg 1:12; Ap 2:7; 13:8 ). ζω ζω ζω ζωογονε ογονε ογονε ογονεω ω ω ω ( dar vida, fazer viver, I Tm 6:13; manter ou preservar a vida, Lc 17:33; At 7:19* ). ζω ζω ζω ζωον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( animal, no sentido usual, Hb 13:11; II Pe 2:12; Jd 10; coisa ou ser vivente, Ap 4:6-9; 6:1,3,5-7; 19:4 ). Zoologia. ### ζω ζω ζω ζων ν ν νη, η, η, η, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( cinto, cinturão, Mt 3:4; 10:9; Mc 1:6; 6:8; At 21:11; Ap 1:13; 15:6* ). ζω ζω ζω ζων ν ν ννυµι νυµι νυµι νυµι ou ζωννυ ζωννυ ζωννυ ζωννυω ω ω ω ( cingir, ajustar o cinto, Jo 21:18; At 12:8* ). ζω ζω ζω ζωσ σ σ σαι, αι, αι, αι, ζω ζω ζω ζωσ σ σ σω ω ω ω ( 1 Aoristo Imperativo voz Média e Futuro Indicativo Ativo de ζω ζω ζω ζωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: cingir ). ### η η η η η η η η ( conjunção alternativa: ou, Mt 5:17,36; Mc 3:4; Rm 8:35; 14:13; Ap 3:15; Mt 6:24; Lc 16:13; I Co 14:6; Mt 26:53; Lc 13:4; I Co 9:7; Gl 1:10; também pode ser conjunção comparativa: que, Mt 10:15; 18:9,13; Mc 10:25; Lc 15:7; At 17:21; I Co 9:15; 14:19; πριν η, antes, Mc 14:30; Lc 2:26; At 25:16 ). η η η η ( advérbio, verdadeiramente, talvez acentuação correta em I Co 9:15 ). η η η ηγαγον γαγον γαγον γαγον ( 2 Aoristo Indicativo Ativo de α α α αγω γω γω γω: guiar ). η η η ηγγειλα γγειλα γγειλα γγειλα ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar ). η η η ηγειρα γειρα γειρα γειρα ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, despertar, ressuscitar ). ### η η η ηγεµονευ γεµονευ γεµονευ γεµονευω ω ω ω ( ser líder, governar, Lc 2:2; 3:1* ).
112 112 η η η ηγεµονι γεµονι γεµονι γεµονια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( lederança, comando do ofício do imperador romano, Lc 3:1* ). Hegemonia. η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων, ν, ν, ν, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , η η η η ( príncipe, Mt 2:6; governador, Mt 10:18; Mc 13:9; I Pe 2:14; prefeito, procurador, Mt 27:2,11,14; Lc 20:20; At 23:24; 24:1; 26:30 ). η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι ( liderar, guiar Particípio Presente, ο ηγουµενος , líder, chefe, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; ο ηγουµενος του λογου, o orador principal, At 14:12; pensar, considerar, At 26:2; II Co 9:5; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; com δικαιον, considerar algo um dever ou responsabilidade, II Pe 1:13 ). ηγε ηγε ηγε ηγερθην ρθην ρθην ρθην ( 1 Aoristo Indicativo de εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, ressuscitar ). η η η ηγνικω γνικω γνικω γνικως ς ς ς, , , , η η η ηγισµε γισµε γισµε γισµενο νο νο νος ς ς ς ( Particípio Perfeito Ativo e Particípio Perfeito da voz Passiva de α α α αγνι γνι γνι γνιζω ζω ζω ζω: limpar, purificar ). η η η ηδειν δειν δειν δειν ( 1 pessoa Singular Mais-Que-Perfeito Indicativo Ativo de ο ο ο οιδα ιδα ιδα ιδα: saber ). η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς ( advérbio: alegremente, I Co 11:19; η ακουειν, gostar de ouvir, Mc 6:20; 12:37; superlativo: ηδιστα muito alegremente, II Co 12:9,15* ). η η η ηδη δη δη δη ( advérbio, agora, já, por ora, ora, realmente, Mt 5:28; 15:32; 17:12; Mc 4:37; 6:35; Lc 21:30; Jo 3:18; 4:35; ηδη ποδε και , já, agora mesmo, Lc 3:9; η ποτε, finalmente, em boa hora, Rm 1:10; Fp 4:10 ). η η η ηδιστα διστα διστα διστα ( de η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς: alegremente ). η η η ηδονη δονη δονη δονη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( prazer, desfrute em um sentimento desfavorável, Lc 8:14; Tt 3:3; Tg 4:1,3; II Pe 1:13* ). Hedonista. ηδυνα ηδυνα ηδυνα ηδυνασθην, σθην, σθην, σθην, ηδυνη ηδυνη ηδυνη ηδυνηθην θην θην θην ( formas do 1 Aoristo Indicativo de δυ δυ δυ δυναµαι ναµαι ναµαι ναµαι: eu posso, sou capaz ). η η η ηδυ δυ δυ δυοσµον, οσµον, οσµον, οσµον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( menta, hortelã, Mt 23:23; Lc 11:42* ). η η η ηθελον θελον θελον θελον ( Imperfeito Ativo de θε θε θε θελω λω λω λω: querer ). ηθο ηθο ηθο ηθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( costume, uso, hábito, I Co 15:33* ). Deriva de ε ε ε εθο θο θο θος ς ς ς: nação, povo. ηκαιρει ηκαιρει ηκαιρει ηκαιρεισθε σθε σθε σθε ( 2 pessoa Plural Imperfeito de ακαιρε ακαιρε ακαιρε ακαιρεοµαι οµαι οµαι οµαι: não ter tempo ). η η η ηκω κω κω κω ( ter vindo, estar presente, Mt 8:11; Mc 8:3; Lc 15:27; Jo 4:47; 8:42; Hb 10:37; Ap 15:4; 18:8 ). A forma deste vocábulo é muito semelhante a ηχω ηχω ηχω ηχω: som [ eco ], lembre que o eco é o retorno do som e que η η η ηκω κω κω κω significa ter vindo. η η η ηλα λα λα λαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicatvo Médio de α α α αλλοµαι λλοµαι λλοµαι λλοµαι: pular, saltar, At 3:8; 14:10; de água jorrar, Jo 4:14* ). ηλεη ηλεη ηλεη ηλεηθην, θην, θην, θην, ηλεηµε ηλεηµε ηλεηµε ηλεηµενο νο νο νος ς ς ς ( 1 Aoristo Indicativo Passivo e Particípio Passivo de ελεε ελεε ελεε ελεεω ω ω ω: ter misericórdia ). η η η ηλθα, λθα, λθα, λθα, η η η ηλθον λθον λθον λθον ( formas do 2 Aoristo Indicativo Ativo de ερχοµαι ερχοµαι ερχοµαι ερχοµαι: vir ). ελι ελι ελι ελι ( também nas formas: ηλι, ηλει, palavra hebraica, meu Deus, Mt 27:46* ). Ηλι Ηλι Ηλι Ηλι, , , , ο ο ο ο indeclinável ( Eli, Lc 3:23* ). Ηλι Ηλι Ηλι Ηλια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Elias, Mt 11:14; 17:3, 10-12; Mc 15:35; Lc 1:17; 4:25s; Jo 1:21,25; Tg 5:17 ). η η η ηλικι λικι λικι λικια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( idade, tempo de vida, este sentido é possível em Mt 6:27 e em Lc 12:25, mas é provável que humor hiperbólico acerca de se aumentar a própria estatura subjaza a máxima; idade madura, maturidade, Ef 4:13; anos Lc 2:52; ηλικινα εχειν, ser idoso, Jo 9:21,23; παρα καιρον ηλικιας, passada a idade normal, Hb 11:11; estatura corporal, Lc 19:3, este significado também é possível em Lc 2:52 e Ef 4:13, é provável em Mt 6:27 e em Lc 12:25* ). η η η ηλι λι λι λικο κο κο κος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( quão grande, ...quão grande luta...Cl 2:1; Tg 3:5; Gl 6:11, versículo variante* ). η η η ηλιο λιο λιο λιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( sol, Mt 13:6,43; Lc 21:25; 23:45; At 13:11; 27:20; I Co 15:41; Ap 7:2,16; 21:23 ). η η η ηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( cravo, Jo 20:25* ). η η η ηλπικα, λπικα, λπικα, λπικα, η η η ηλπισα λπισα λπισα λπισα ( Perfeito e 1 Aoristo Indicativo Ativo de ελπι ελπι ελπι ελπιζω ζω ζω ζω: esperar ). η η η ηµα µα µα µαρτησα, ρτησα, ρτησα, ρτησα, η η η ηµαρτον µαρτον µαρτον µαρτον ( 1 e 2 Aoristo Indicativo Ativo de α α α αµαρτα µαρτα µαρτα µαρτανω νω νω νω: pecar ). η η η ηµει µει µει µεις ς ς ς ( Nominativo Plural de εγω εγω εγω εγω: eu ).
113 113 η η η ηµε µε µε µερα, ρα, ρα, ρα, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( dia, Mt 4:2; Mc 4:27; Lc 4:42; 9:12; Jo 1:39; 11:9; I Pe 1:19; II Pe 1:19; Ap 8:12 ). η η η ηµε µε µε µετερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( nosso, At 2:11; Rm 15:4; I Jo 1:3; Lc 16:12, versículo variante ). η η η η µη µη µη µην ν ν ν ( de η η η η: Imperfeito do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, era ). η η η ηµην µην µην µην ( Imperfeito Ativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ou estar ). ### η η η ηµι µι µι µιθανη θανη θανη θανης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( meio morto, moribundo, Lc 10:30*. De θα θα θα θανατο νατο νατο νατος ς ς ς: morte ). η η η ηµι µι µι µισυ συ συ συς ς ς ς, , , , εια εια εια εια ( meio, metade, Lc 19:8; um meio, uma metade, Mc 6:23; Ap 11:9,11; 12:14* ). η η η ηµι µι µι µιωρον, ωρον, ωρον, ωρον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( meia hora, Ap 8:1* ). ### η η η ηµφιεσµε µφιεσµε µφιεσµε µφιεσµενο νο νο νος ς ς ς ( Particípio Perfeito Passivo de αµφιε αµφιε αµφιε αµφιεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: vestir, Mt 6:30; 11:8; Lc 7:25* ). η η η ην ν ν ν ( Imperfeito do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, ele era ). η η η ηνεγκα, νεγκα, νεγκα, νεγκα, ηνε ηνε ηνε ηνεχθην χθην χθην χθην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Passivo de φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ). ηνεω ηνεω ηνεω ηνεωγµε γµε γµε γµενο νο νο νος ς ς ς, , , , ηνε ηνε ηνε ηνεω ω ω ωξα, ξα, ξα, ξα, ηνεω ηνεω ηνεω ηνεωχθην χθην χθην χθην ( Particípio Perfeito Médio, 1 Aoristo IndicatIvo Ativo e Passivo de ανοι ανοι ανοι ανοιγω γω γω γω: abrir ). ηντληκω ηντληκω ηντληκω ηντληκως ς ς ς ( Particípio Perfeito Ativo de αντλε αντλε αντλε αντλεω ω ω ω: tirar água, Jo 2:8,9; 4:7,15* ). η η η ηπερ περ περ περ ( forma aumentada de η η η η, do que, Jo 12:43* ). η η η ηπιο πιο πιο πιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( amável, gentil, bondoso, I Ts 2:7, vesículo variante; II Tm 2:24* ). ηπι ηπι ηπι ηπιστησα, στησα, στησα, στησα, ηπι ηπι ηπι ηπιστουν στουν στουν στουν ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Imperfeito Ativo de απιστε απιστε απιστε απιστεω ω ω ω: descrer ). Ηρ, Ηρ, Ηρ, Ηρ, ο ο ο ο ( Er, Lc 3:28* ). η η η ηρα, ρα, ρα, ρα, η η η ηρθην ρθην ρθην ρθην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Passivo de α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar, carregar ). ηργασα ηργασα ηργασα ηργασαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de εργα εργα εργα εργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: trabalhar, ser ativo ). η η η ηµερο µερο µερο µερος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( calmo, tranqüilo, I Tm 2:2* ). η η η ηρεσε ρεσε ρεσε ρεσε ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de αρε αρε αρε αρεσκω σκω σκω σκω: agradar ). η η η ηρθην, ρθην, ρθην, ρθην, η η η ηρκα, ρκα, ρκα, ρκα, η η η ηρµαι ρµαι ρµαι ρµαι ( 1 Aoristo Passivo Perfeito Ativo e Perfeito Indicativo Passivo de α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar ). η η η ηρπα ρπα ρπα ρπατην την την την ( 2 Aoristo Indicativo Passivo de α α α αρπαζω ρπαζω ρπαζω ρπαζω: roubar, carregar ). ηρχο ηρχο ηρχο ηρχοµην µην µην µην ( Imperfeito de ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Herodes I, o grande [ 41 – 44 a.C. ], Mt 2:1-22; Herodes Antipas, filho e Herodes I, Mc 6:14-22; Lc 3:1,19; 13:31; 23:7; At 4:27; Herodes Agripa I, neto de Herodes I, At 12 ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδιανοι διανοι διανοι διανοι, , , , ω ω ω ων, ν, ν, ν, οι οι οι οι ( os herodianos, partidários de Herodes I e sua família, Mt 22:16; Mc 3:6; 8:15, versículo variante; 12:13* ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδια δια δια διας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( Herodias, esposa de Herodes Antipas, Mt 14:3,6; Mc 6:17,19, 22; Lc 3:19* ). Ηερω Ηερω Ηερω Ηερωδι δι δι διων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Herodião, Rm 16:11* ). Ησαι Ησαι Ησαι Ησαια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Isaías, Mt 3:3; 13:14; Mc 1:2; Lc 4:17; Jo 12:38; At 8:28; Rm 9:27,29 ). Ησαυ Ησαυ Ησαυ Ησαυ, , , , ο ο ο ο ( Esaú, Rm 9:13; Hb 11:20; 12:16* ). η η η ησθα σθα σθα σθα ( 2 pessoa Singular Imperfeito de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ). ### η η η ησσω σσω σσω σσωθη θη θη θη ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de ε ε ε εσσο σσο σσο σσοοµαι οµαι οµαι οµαι: ser tratado como inferior, ser pior do que, II Co 12:13* ). η η η ησσω σσω σσω σσων ν ν ν ou η η η ηττων, ττων, ττων, ττων, ον ον ον ον ( comparativo sem um grau normal, menor, inferior, mais fraco, Mt 20:28, versículo variante; I Co 11:17; menos, II Co 12:15* ). ### η η η ησυχ συχ συχ συχα α α αζω ζω ζω ζω ( estar calmo, descansar, abster-se de trabalhar, Lc 23:56; I Ts 4:11; ficar quieto, permanecer em silêncio, Lc 14:4; At 11:18; 21:14; 22:2, versículo variante* ). η η η ησυχ συχ συχ συχι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( descanso, calma, oposto de causar problemas, distúrbios, ordem, II Ts 3:12; tranqüilidade como postura de aprendizado, I Tm 2:11; At 21:40, versículo variante; prestar atenção, guardar em silêncio, At 22:2* ).
114 114 ### η η η ητοι, τοι, τοι, τοι, ον ον ον ον ( forma aumentada de η η η η, , , , η η η ητοι τοι τοι τοι...η η η η ou...ou, Rm 6:16* ). ### η η η ηττ ττ ττ ττα α α αοµαι οµαι οµαι οµαι ( ser vencido [ por ], sucumbir [a ], II Pe 2:19; ser inferior, Porque em que tendes vós sido inferiores...,II Co 12:13, versículo variante* ). η η η ηττ ττ ττ ττηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( derrota, Rm 11:12; I Co 6:7* ). ### ητω ητω ητω ητω ( 3 pessoa Singular Imperativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ). η η η ηυξη υξη υξη υξηθην, θην, θην, θην, η η η ηυ υ υ υξησα ξησα ξησα ξησα ( 1 Aoristo Indicativo Presente e Ativo de α α α αυξα υξα υξα υξανω νω νω νω: crescer, aumentar ). η η η ηυφρα υφρα υφρα υφρανθην νθην νθην νθην ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de ε ε ε ευ υ υ υφραι φραι φραι φραινω νω νω νω: alegrar, animar ). η η η ηφιε φιε φιε φιε ( 3 pessoa Singular Imperfeito de αφι αφι αφι αφιηµι ηµι ηµι ηµι: deixar ir, enviar, desistir ). η η η ηχθην χθην χθην χθην ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de α α α αγω γω γω γω: guiar ). ### ηχ ηχ ηχ ηχε ε ε εω ω ω ω ( soar, I Co 13:1, bramido, trovoar, Lc 21:25, versículo variante* ). η η η ηχ χ χ χο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( som, tom, barulho, At 2:2; Hb 12:19; notícia, relato, Lc 4:37* ). ηχ ηχ ηχ ηχω ω ω ω, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , η η η η ( som, Lc 21:25* ). ### η η η ηψα ψα ψα ψαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicativo Médio de α α α απτω πτω πτω πτω: iluminar, acender ). θ θ θ θ Θα Θα Θα Θαβιτα βιτα βιτα βιτα ( variante de ρ ρ ρ ραβιθα αβιθα αβιθα αβιθα: menina, Mc 5:41* ). Θαδδαι Θαδδαι Θαδδαι Θαδδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Tadeu, Mt 10:3; Mc 3:18* ). θα θα θα θαλασσα, λασσα, λασσα, λασσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( mar, Mt 23:15; Mc 9:2; At 36; 10:6,32; II Co 11:26; Ap 8:8; lago ( da Galiléia ), Mt 4:18; 8:24; Jo 6:1 ). θα θα θα θαλπω λπω λπω λπω ( cuidar,...porque ninguém jamais odiou a própria carne; antes a alimenta e cuida..., Ef 5:29; ...como ama que cuida de seus próprios filhos..., I Ts 2:7 ). Θαµα Θαµα Θαµα Θαµαρ, ρ, ρ, ρ, η η η η ( Tamar, Mt 1:3* ). ### θαµβ θαµβ θαµβ θαµβε ε ε εω ω ω ω ( pasamar-se, assombrar-se, At 9:6, versículo variante, Mc 1:27; 10:24,32; At 3:11, versículo variante* ). θα θα θα θαµβ µβ µβ µβο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το e θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). ### θανα θανα θανα θανασιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( mortal, Mc 16:18* ). θανατ θανατ θανατ θανατηφο ηφο ηφο ηφορο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( portador de morte, mortal, Tg 3:8* ). θα θα θα θανατ νατ νατ νατο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( morte, Mt 10:21; 20:18; Jo 11:4,13; At 22:4; Rm 5:12,14,17; Fp 2:27,30; Hb 7:23; Ap 18:8; Mt 4:16; Jo 8:51; Rm 1:32; 7:10,13; I Jo 5:16 ). θανατ θανατ θανατ θανατο ο ο οω ω ω ω ( colocar à morte, matar, Mt 10:21; Mc 14:55; Lc 21:16; II Co 6:9; Rm 8:36; Rm 7:4; 8:13 ). ### θα θα θα θαπτω πτω πτω πτω ( enterrar, Mt 8:21s; Lc 9:59s; At 5:6,9s; I Co 15:4 ). Θα Θα Θα Θαρα, ρα, ρα, ρα, ο ο ο ο ( Terá, pai de Abraão, Lc 3:34 ). ### θαρ θαρ θαρ θαρρε ρε ρε ρεω ω ω ω ( ser corajoso, ousado, II Co 5:6,8; ter confiança em alguémm, II Co 5:7; Hb 13:6; II Co 10:1* ). θαρ θαρ θαρ θαρσε σε σε σεω ω ω ω ( ser corajoso, Ter disposição, ânimo; somente usado no imperativo: θαρσει, θαρσειτε, Coragem! Ânimo! Não Temas!, Mt 9:2,22; 14:27; Mc 6:50; 10:49; Jo 16:33; At 23:11* ). θα θα θα θαρ ρ ρ ρσο σο σο σος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( coragem, ânimo, At 28:15* ). ###
115 115 θαυ θαυ θαυ θαυµα µα µα µα, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( maravilha, II Co 11:14; εθαυµασα θαυµα , maravilhei-me com grande assombro, Ap 17:6*. Traumaturgo. θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω ( maravilhar-se, ficar atônito, Mt 8:10; Mc 15:5; Lc 11:38; Gl 1:6; Ap 17:6; Ap 13:3; 17:8; especificamente em manifestações sobrenaturais, Mt 15:13; Lc 1:21,63; Jo 5:20; 7:21; At 2:7; 7:31; admirar, Lc 7:9; Jo 5:28; II Ts 1:10; adular, Jd 16 ). θαυµα θαυµα θαυµα θαυµασιο σιο σιο σιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( maravilhoso, extraordinário, surpreendente, Mt 21:42; Mc 12:11; Jo 9:30; I Pe 2:9; Ap 15:2,3* ). ### θεα θεα θεα θεαοµαι οµαι οµαι οµαι ( ver, olhar, Mt 11:7; Mc 16:11,14; Lc 5:27; Jo 1:14,32; 4:35; At 21:27; I Jo 1:1; visitar, ir ver, Rm 15:24; saudar, Mt 22:11; ser apercebido, Mt 6:1 ). θεατ θεατ θεατ θεατρι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω ( envergonhar, expôr publicamente, Hb 10:33* ). θε θε θε θεατ ατ ατ ατρον, ρον, ρον, ρον, ον, ον, ον, ον, το το το το ( theatro, At 19:29,31; peça, espetáculo, I Co 4:9* ). ### θει θει θει θειον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( enxofre, Lc 17:29; Ap 9:17s; 14:10; 19:20; 20:10; 21:8* ). θειω θειω θειω θειωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sulfuroso, de enxofre, Ap 9:17 ). ### θε θε θε θεα α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( deusa, At 19:27* ). θε θε θε θει ι ι ιο ο ο ος ς ς ς, , , , θε θε θε θει ι ι ια, α, α, α, θε θε θε θει ι ι ιον ον ον ον ( divino, II Pe 1:3; το θειον, ser divino, divindade, At 17:29,27, versículo variante; Tt 1:9, versículo variante* ). ### θει θει θει θεις ς ς ς ( Particípio 2 Aoristo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ). Θε Θε Θε Θεκλα, κλα, κλα, κλα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Tecla, II Tm 3:11, versículo variante* ). θε θε θε θελεµα, λεµα, λεµα, λεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( vontade, Mt 6:10; Lc 12:47; Jo 6:38-40; At 21:14; Rm 2:18; 12:2; 15:32; Ef 1:9; Hb 10:10; II Pe 1:21; desejo, I Co 7:37; Ef 2:3 ). θε θε θε θελησι λησι λησι λησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( vontade, Hb 2:4* ). θε θε θε θελω λω λω λω ( querer ( de desejo ), Mt 20:21; Mc 10:43; Lc 5:39; Jo 9:27; Rm 1:13; Gl 4:20; Tg 2:20; Lc 12:49; Mt 20:32; Mt 20:14; Mc 3:13; Jo 6:21,67; At 18:21; Rm 7:15,19; II Co 8:10; Cl 1:27; Ap 11:5; Mt 21:30, versículo variante; At 2:12; 17:20; Lc 15:26, versículo variante; Mt 27:43; Mc 12:38; Lc 20:46; Cl 2:18; deliberadamente, II Pe 3:5 ). ### θεµε θεµε θεµε θεµελ λ λ λιον, ιον, ιον, ιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( fundamento, At 16:26* ). θεµελ θεµελ θεµελ θεµελιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( fundamento, Lc 6:48s; 14:29; Hb 11:10; pedra fundamental, Ap 21:14,19; Rm 15:20; I Co 3:10-12; Hb 6:1; tesouro, reserva, I Tm 6:19 ). θεµελ θεµελ θεµελ θεµελιο ιο ιο ιοω ω ω ω ( fundar, fundamento, Mt 7:24; Lc 6:48, versículo variante; Hb 1:10; estabelecer, fortalecer, Ef 3:7; Cl 1:23; I Pe 5:10* ). ### θεο θεο θεο θεοδι δι δι διδακτο δακτο δακτο δακτος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( ensinado por Deus, I Ts 4:9 ). θεο θεο θεο θεοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( lutar com Deus, At 23:9, versículo variante* ). θεο θεο θεο θεοµα µα µα µαχο χο χο χος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( lutando com Deus, At 5:39* ). µαχ µαχ µαχ µαχ- é raiz de luta. θεο θεο θεο θεοπνευστο πνευστο πνευστο πνευστος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( inspirada por Deus, II Tm 3:16* ). θεο θεο θεο θεος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Deus, Gl 4:8; Lc 20:37; Mc 13:19; Rm 15:6; At 7:43; Fp 3:19; Jo 1:1,18; 20:28; Hb 1:8; II Pe 1:1 ). θεο θεο θεο θεοσε σε σε σεβεια, βεια, βεια, βεια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( reverência a Deus, piedade, religião, I Tm 2:10* ). θεο θεο θεο θεοστυγη στυγη στυγη στυγης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( odiador de Deus, talvez esquecendo-se de Deus, Rm 1:30* ). θεο θεο θεο θεοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , το το το το ( deidade, divindade, Cl 2:9* ). Θεο Θεο Θεο Θεοφιλο φιλο φιλο φιλος ς ς ς, ο ο ο ο ( Teófilo, Lc 1:3; At 1:1* ). ###
116 116 θερα θερα θερα θεραπει πει πει πεια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( serviço, cuidado daí cura, Lc 9:11; Ap 22:2; Lc 12:42; Mt 24:45, versículo variante* ). θερα θερα θερα θεραπευ πευ πευ πευω ω ω ω ( servir, At 17:25; cuidar de, daí: curar, restaurar, Mt 4:23; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3 ). θερα θερα θερα θεραπων, πων, πων, πων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( servo, Hb 3:5* ). ### θερι θερι θερι θεριζω ζω ζω ζω ( colher, ceifar, Mt 6:26; Jo 4:36,37; Tg 5:4; Lc 19:21; Gl 6:7-9; Ap 14:15 ). θερι θερι θερι θερισµο σµο σµο σµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( ceifa, colheita, Mt 13:30,39; Mc 4:29; Jo 4:35; Mt 9:37; Lc 10:2; Jo 4:35; Ap 14:15* ). θερι θερι θερι θεριστη στη στη στης ς ς ς ( ceifeiro, colhedor, Mt 13:30,39* ). ### θερµ θερµ θερµ θερµαι αι αι αινω νω νω νω ( aquentar-se, esquentar-se, Mc 14:54,67; Jo 18:18,25; Tg 2:16* ). θε θε θε θερ ρ ρ ρµη, µη, µη, µη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( calor, At 28:3* ). Thermômetro. θε θε θε θερ ρ ρ ρο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( verão, Mt 24:32; Mc 13:28; Lc 21:30* ). ### θε θε θε θεσθε σθε σθε σθε ( 2 pessoa Plural Imperativo 2 Aoristo Médio de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). ### Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Tessália, uma região situada na Grécia nordeste, At 17:15* ). Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλονικευ ονικευ ονικευ ονικευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( tessalonicense, At 20:4; 27:2; I Ts 1:1; II Ts 1:1* ). Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλονι ονι ονι ονικη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Tessalônica, At 17:1,11,13; Fp 4:16; II Tm 4:10 ). ### Θευδα Θευδα Θευδα Θευδας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( Teudas, At 5:36* ). ### θεωρ θεωρ θεωρ θεωρε ε ε εω ω ω ω ( ver, olhar, observar, perceber, Mt 27:55; Mc 12:41; Lc 14:29; Jo 12:45; 14:17; 20:12; At 7:56; 9:7; 17:22; Mt 28:1; Mc 3:11; experimentar, Jo 8:51 ). θεωρ θεωρ θεωρ θεωρι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( espetáculo, visão, Lc 23:48* ). ### θη θη θη θηκη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( bainha [ da espada ], Jo 18:11* ). θη θη θη θηλα λα λα λαζω ζω ζω ζω ( dar de mamar, Mt 24:19; Mc 13:17; Lc 11:27; Mt 21:16* ). ### θηρευ θηρευ θηρευ θηρευω ω ω ω ( pegar, fazer cair em armadilha, Lc 11:54* ). ### θηριο θηριο θηριο θηριοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( lutar com feras, I Co 15:32* ). θηρι θηρι θηρι θηριο ο ο ον, ν, ν, ν, ου, ου, ου, ου, το το το το ( animal [ selvagem ], fera, besta, Mc 1:13; Hb 12:20; Tg 3:7; Ap 11:7; 13:1; 20:4,10; Tt 1:12 ). ### θησαυρ θησαυρ θησαυρ θησαυρι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( guardar, juntar, entesourar, Mt 6:19; Lc 12:21; I Co 16:2; II Co 12:14; Tg 5:3; Mt 6:20; Rm 2:5; reservar, II Pe 3:7* ). θησαυρ θησαυρ θησαυρ θησαυρο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( tesouro, Mt 6:19,21; 13:44; Lc 12:34; Hb 11:26; Mt 6:20; Mc 10:21; Lc 6:45; II Co 4:7; Cl 2:3; Mt 2:11; Mt 13:52 ). ### θη θη θη θησω σω σω σω ( Futuro Indicativo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). θιγγα θιγγα θιγγα θιγγανω νω νω νω ( tocar, Cl 2:21; Hb 11:28; 12:20* ). θι θι θι θιγη γη γη γη ( 3 pessoa Singular 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de θιγγα θιγγα θιγγα θιγγανω νω νω νω: tocar ). ### θλι θλι θλι θλιβω βω βω βω ( apertar, pressionar, Mc 3:9; estreitar, Mt 7:14; oprimir, afligir, II Co 1:6; 7:5; I Ts 3:4; I Tm 5:10; Hb 11:37 ).
117 117 θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( opressão, tribulação, Mt 24:9,21; At 11:19; Rm 12:12; II Co 4:17; Cl 1:24; II Ts 1:6; Ap 2:9,22; 7:14; II Co 8:13; Tg 1:27; problemas, II Co 2:4; Fp 1:17 ). ### θνη θνη θνη θνησκω σκω σκω σκω ( morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6 ). θνη θνη θνη θνητο το το τος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( mortal, Rm 6:12; 8:11; I Co 15:53; II Co 4:11; 5:4* ). ### θορυβ θορυβ θορυβ θορυβα α α αζω ζω ζω ζω ( causar problemas, estar angustiado, Lc 10:41* ). θορυβ θορυβ θορυβ θορυβε ε ε εω ω ω ω ( colocar em desordem, At 17:5; 21:13, versículo variante; ser afligido, Mt 9:23; Mc 5:39; 13:7, versículo variante; At 20:10* ). θο θο θο θορυβ ρυβ ρυβ ρυβο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( ruído, barulho, clamor, At 21:34; turbilhão, excitamento, tumulto, Mt 26:5; 27:24; Mc 5:38; 14:2; At 20:1; 24:18* ). ### θραυ θραυ θραυ θραυµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( quebrar, Lc 4:18, versículo variante* ). θραυ θραυ θραυ θραυω ω ω ω ( quebrar, os oprimidos, Lc 4:18* ). ### θρε θρε θρε θρεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( animal [ domesticado ], um cordeiro ou bode, Jo 4:12* ). ### θρην θρην θρην θρηνε ε ε εω ω ω ω ( chorar [ por ], lamentar, Lc 23:27; Jo 16:20; cantar um endecha, Mt 11:17; Lc 7:32* ). θρη θρη θρη θρην ν ν νο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( endecha, canto fúnebre, Mt 2:18, versículo variante* ). ### θρησκ θρησκ θρησκ θρησκει ει ει εια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( religião, culto, At 26:5; Cl 2:18, versículo variante* ). θρη θρη θρη θρησκ σκ σκ σκο ο ο ος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( religião, Tg 1:26* ). ### θριαµβευ θριαµβευ θριαµβευ θριαµβευω ω ω ω ( liderar uma procissão triunfal, Cl 2:15; este pode ser o significado também de II Co 2:14; mas pode também ser: fazer triunfar ou exibir em uma procissão pública* ). θρι θρι θρι θριξ, ξ, ξ, ξ, τριχο τριχο τριχο τριχος ς ς ς, , , , η η η η ( cabelo, pelo, Mt 3:4; 5:36; Lc 21:18; Jo 11:2; I Pe 3:3; Ap 9:8 ). θροε θροε θροε θροεω ω ω ω ( ser pertubado ou afligido, Mt 24:6; Mc 13:7; II Ts 2:2; Lc 24:37, versículo variante ). θρο θρο θρο θροµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( gota, Lc 22:44* ). θρο θρο θρο θρονο νο νο νος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( trono, Mt 5:34; 19:28; 25:31; Lc 1:32,52; Hb 4:16; Ap 2:13; 4:4; 12:5; domínio, Cl 1:16 ). θρυ θρυ θρυ θρυπζω πζω πζω πζω ( quebrar em pedaços, I Co 11:24, versículo variante* ). Θυα Θυα Θυα Θυατειρα τειρα τειρα τειρα ( Tiatira, uma cidade na Líbia, Ásia Menor, notável pela roupa de púrpura que produzia, At 16:14; Ap 1:11; 2:18,24* ). θυγα θυγα θυγα θυγαγηρ, γηρ, γηρ, γηρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , η η η η ( filha, Mt 10:35,37; Mc 5:35; Lc 2:36; At 7:21; Hb 11:24; Mc 5:34; Lc 1:5; 23:28; Jo 12:15; II Co 6:18 ). θυγα θυγα θυγα θυγατριον, τριον, τριον, τριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( filha [ pequena ], filhinha, Mc 5:23; 7:25* ). θυ θυ θυ θυελλα, ελλα, ελλα, ελλα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( tempestade, vendaval, Hb 12:18* ). ### θυ θυ θυ θυι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( de cedro, daí: madeira perfumada, Ap 18:12* ). θυµι θυµι θυµι θυµια α α αµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( incenso, Ap 5:8; 8:3; 18:13; oferenda de incenso, Lc 1:10* ). θυµια θυµια θυµια θυµιατη τη τη τηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( altar de incenso, Hb 9:4* ). θυµια θυµια θυµια θυµιαω ω ω ω ( fazer um oferta de incenso, Lc 1:9* ). ### θυµο θυµο θυµο θυµοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( estar muito irado, At 12:20* ). θυµο θυµο θυµο θυµος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( ira, raiva, furor, Lc 4:48; At 19:28; Rm 2:8; Gl 5:20; Hb 11:27; Ap 12:12; 14:10; paixão, Ap 14:8 ). θυµο θυµο θυµο θυµοω ω ω ω ( irar, enfurecer, ficar irado, Mt 2:16* ). ###
118 118 θυρ θυρ θυρ θυρα α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( porta, Mt 6:6; Mc 1:33; Lc 11:7; Jo 20:19,26; At 5:19; entrada, Mc 15:46; Ap 4:1; Mt 24:33; Lc 13:24; Jo 10:9; I Co 16:9; Tg 5:9; Ap 3:20 ). θυρ θυρ θυρ θυρεο εο εο εος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( um escudo longo, ovalado, Ef 6:16* ). θυρ θυρ θυρ θυρι ι ι ις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( janela, At 20:9; II Co 11:33* ). θυρ θυρ θυρ θυρωρο ωρο ωρο ωρος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο e η η η η ( porteiro, Mc 13:34; Jo 10:3; 18:6* ). ### θυσ θυσ θυσ θυσι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( sacrifício, oferta, oferenda, Mt 9:13; Mc 12:33; At 7:41; I Co 10:18; Hb 10:1,8,12; Rm 12:1; Fp 2:17; 4:18; Hb 13:5 ). θυσ θυσ θυσ θυσιαστη ιαστη ιαστη ιαστηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( altar, Mt 5:23; Lc 1:11; 11:51; Hb 7:13; Tg 2:21; Ap 11:1; 14:18; Hb 13:10 ). θυ θυ θυ θυω ω ω ω ( sacrificar, At 14:13,18; I Co 10:20; matar, sacrificar, assassinar, Mt 22:4; Lc 15:23; Jo 10:10; At 10:13; I Co 5:7; celebrar, Mc 14:12 ). ### θω θω θω θω ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). Θωµα Θωµα Θωµα Θωµας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( aramaico: gêmeo, sobrenome de Tomé, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:15; Jo 11:16; 14:5; 20:24,26-28; 21:2; At 1:13* ). θω θω θω θωραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( couraça, peitoril, Ap 9:9,17; Ef 6:14; I Ts 5:8; tórax, Ap 9:9* ). ι ι ι ι Ια Ια Ια Ιαι ι ι ιρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jairo, Mc 5:22; Lc 8:41* ). Ιακω Ιακω Ιακω Ιακωβ, β, β, β, ο ο ο ο ( Jacó, o patriarca, filho de Isaque, Mt 1:2; Mc 12:26; Lc 13:28; Jo 4:5,12; At 7:8,46; Rm 9:13; 11:26; Mt 1:15; Lc 3:23, versículo variante ). Ια Ια Ια Ιακωβο κωβο κωβο κωβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Tiago, filho de Jebedeu, irmão de João, um dos doze apóstolo, Mt 4:21; Mc 3:17; Lc 9:28,54; At 1:13; 12:2; filho de Alfeu, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:15; At 1:13; ele é , talvez, o mesmo que aparece em Mt 27:56; Mc 16:1; Lc 24:10; Mc 15:40, chamado de Tiago menor. Tiago, o irmão do Senhor, Mt 13:55; Mc 6:3; I Co 15:7; Gl 1:19; 2:9,12; At 12:17; 15:13; 21:18; Tg 1:1 [ pela tradição ]; Tiago, pai de um apóstolo chamado Judas, Lc 6:16; At 1:13; em Mc 2:14, versículo variante, o coletor de impostos é chamado de Tiago [ ao invés de Levi ] ). Ιαµβρη Ιαµβρη Ιαµβρη Ιαµβρης ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Jambres, um feiticeiro egípcio, II Tm 3:8* ). Ιανναι Ιανναι Ιανναι Ιανναι, , , , ο ο ο ο ( Janai, Lc 3:24* ). Ια Ια Ια Ιαννη ννη ννη ννης ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Janes, um feiticeiro egípcio, II Tm 3:8* ). Ια Ια Ια Ιαρετ, ρετ, ρετ, ρετ, ο ο ο ο ( Jarede, Lc 3:37* ). ι ι ι ιασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς, , , , η η η η ( Jaspe, uma pedra preciosa achada em várias cores, Ap 4:3; 21:11,18* ). Ια Ια Ια Ιασων, σων, σων, σων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Jasom, At 17:5-7,9; Rm 16:21; At 21:16, versículo variante* ). ### ι ι ι ια α α αµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( cura, I Co 12:9,28,30* ). ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι ( curar, sarar, Mt 8:8,13; Mc 5:29; Lc 5:17; 9:11; Jo 4:47; 5:13; Mt 13:15; Lc 4:18, versículo variante; Jo 12:40; Hb 12:13 ). ι ι ι ια α α ασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( cura, melhora, restabelecimento, Lc 13:32; At 4:22,30* ). ια ια ια ιατρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( médico, Mt 9:12; Mc 2:17; 5:26; Lc 4:23; 5:31; 8:43, versículo variante; Cl 4:14* ). ### Ιαχι Ιαχι Ιαχι Ιαχιν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Jaquim, Lc 3:23ss, versículo variante* ). ιβ ιβ ιβ ιβ ( numeral doze, Mc 6:7, versículo variante; At 1:26, versículo variante* ). ### ι ι ι ιδε δε δε δε ( Imperativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον, estereotipado como uma partícula veja, eis, Mc 2:24; 13:1; Jo 3:26; 5:14; 11:36; 12:19; 18:21; Gl 5:2; aqui está, eis, Mt 25:20; Mc 3:34; 16:6; ali, Mt 26:65; você ouve, Mc 15:4,34 ).
119 119 ιδε ιδε ιδε ιδεα, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( aparência, aspecto, Lc 9:29, versículo variante* ). ι ι ι ιδ δ δ δετε ετε ετε ετε ( 2 pessoa Plural Imperativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον: ver, que serve como 2 Aoristo de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver ). ιδ ιδ ιδ ιδου ου ου ου ( Imperativo Aoristo Médio de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον, usado como uma partícula demostrativa, quando acentuada dessa maneira. Pode receber diferentes traduções: veja, olhe, eis, ou pode ser deixada sem tradução, Mt 2:1,13; 13:3; Lc 1:20; 22:10; At 2:7; Tg 5:9; Ap 9:12; e ainda, Mt 7:4; II Co 6:9; relembrar, considerar, Mt 10:16; Lc 2:48; At 9:11; II Co 7:11; Lc 13:16; aqui, ou lá está ou era, ou vem, veio, Mt 3:17; 12:10; Lc 7:34,37; 13:11; Jo 19:5; At 8:27,36; II Co 6:2; Ap 12:3; aqui estou, At 9:10 ). ιδ ιδ ιδ ιδω ω ω ων ν ν ν ( Particípio 2 Aoristo Ativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον: ver ). ### ι ι ι ιδιο διο διο διος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ον ον ον ον ( próprio, privado, particular, peculiar a si mesmo, Mt 25:15; Lc 6:41,44; Jo 10:3; At 2:8; 4:32; Rm 10:3; I Co 3:8; 4:12; Tt 1:3; 2:5,9; II Pe 1:20; 2:22; como substantivo οι ιδιοι, o seu próprio povo de cristãos, At 4:23; 24:23; parentes, Jo 1:11; I Tm 5:8; τα ιδια, lar, Lc 18:28; Jo 1:11; 16:32; At 21:6, mas propriedade: Jo 8:44 e seus próprios assuntos: I Ts 4:11; o singular, Jo 15:19, ιδια, por si mesm, particularmente, I Co 12:11; κατ ιδιαν, particularmente, por si mesmo, Mt 14:13; Mc 9:2,28; Lc 10:23; At 23:19; Gl 2:2 ). ιδιω ιδιω ιδιω ιδιωτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( amador, leigo, em contraste com um perito, pessoa não treinada, At 4:13; inábil na fala, II Co 11:6; curioso, de uma pessoa querendo conhecer mais acerca do cristianismo, talvez semelhante ao catecúmeno posterior, I Co 14:16,23* ). Ιδουµαι Ιδουµαι Ιδουµαι Ιδουµαια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Iduméia [ Edon no Antigo Testamento ], um distrito montanhoso, ao sul da Judéia, Mc 3:8; At 2:9, versículo variante* ). ι ι ι ιδρω δρω δρω δρως ς ς ς, , , , ω ω ω ωτο το το τος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( suor, transpiração, Lc 22:44* ). Ιεζα Ιεζα Ιεζα Ιεζαβελ, βελ, βελ, βελ, η η η η ( Jezabel, Ap 2:20* ). Ιερα Ιερα Ιερα Ιεραπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( Hierápolis, uma cidade no vale do Lico, na Ásia Menor, Cl 4:13* ). ### ι ι ι ιερ ερ ερ ερατε ατε ατε ατεια, ια, ια, ια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( ofício sacerdotal, Lc 1:9; Hb 7:5; sacerdócio, Ap 5:10, versículo variante* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερα α α ατευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( sacerdócio, I Pe 2:5,9* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερατευ ατευ ατευ ατευω ω ω ω ( executar serviço sacerdotal, Lc 1:8* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( sacerdote, Mt 8:4; Mc 1:44; Lc 10:31; At 14:13; Hb 7:14,17,20,23; 8:4; Ap 20:6 ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο οθυτο θυτο θυτο θυτος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( sacrificado a uma deidade, como substantivo aparece em I Co 10:28, comida sacrificada a ídolos* ). ). ). ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο ον, ν, ν, ν, ου ου ου ου, , , , το το το το ( neutro do adjetivo ι ι ι ιερο ερο ερο ερος ς ς ς, usado como substantivo, templo, santuário, Mt 12:6; 21:12; Mc 13:3; Lc 22:52; Jo 10:23; At 19:27 ). ι ι ι ιερ ερ ερ εροπρεπη οπρεπη οπρεπη οπρεπης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( digno de reverência, santo, Tt 2:3* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο ος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( separado para a deidade, santo, II Tm 3:15; Cl 4:13, versículo variante; pregação sagrada, Mc 16:8; cultos, I Co 9:13* ). ι ι ι ιερ ερ ερ εροσυλε οσυλε οσυλε οσυλεω ω ω ω ( roubar templos, Rm 2:22* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο οσυλο συλο συλο συλος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( ladrão de templos, ou apenas sacrílego, At 19:37* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερουργε ουργε ουργε ουργεω ω ω ω ( executar serviço sagrado, agir como sacerdote, servir sacerdotemente ao Evangelho, Rm 15:16 ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερωσυ ωσυ ωσυ ωσυνη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( ofício sacerdotal, sacerdócio, Hb 7:11,24* ). ### Ι Ι Ι Ιεραµι εραµι εραµι εραµια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jeremias, o profeta, Mt 2:17; 16:14; 27:9* ). Ιεριχω Ιεριχω Ιεριχω Ιεριχω, , , , η η η η ( Jericó, uma cidade no vale do Jordão, ao norte do Mar Morto, Mt 20:29; Mc 10:46; Lc 10:30; 18:35; 19:1; Hb 11:30* ). Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσολυµα, λυµα, λυµα, λυµα, τα τα τα τα e η η η η ou Ιερουσαλη Ιερουσαλη Ιερουσαλη Ιερουσαληµ, µ, µ, µ, η η η η ( Jerusálem, a cidade santa, Mt 2:1,3; Mc 3:8; Lc 19:28; Jo 2:13; At 25:1; Gl 4:25; Hb 12:22; Ap 21:2 ).
120 120 Ι Ι Ι Ιεροσολυµι εροσολυµι εροσολυµι εροσολυµιτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( ierosolomita, habitante de Jerusalém, Mc 1:5; Jo 7:25* ). Ιεσσαι Ιεσσαι Ιεσσαι Ιεσσαι, , , , ο ο ο ο ( Jessé, pai de Davi, Mt 1:5; Lc 3:32; At 13:22; Rm 15:12* ). Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus, forma grega do nome hebreu Josué ou o posterior Jeshua, Josué, At 7:45; Hb 4:8; Jesus, filho de Eliezer, Lc 3:29; Jesus Cristo, Mt 1:1,21,25 e frequentemente em todo Novo Testamento, Jesus Barrbás, Mt 27:16; Jesus, chamado Justo, Cl 4:11 ). ### ι ι ι ικανο κανο κανο κανος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( suficiente, adequado,grande o suficiente, ou simplesmente grande, muito, Mt 10:46; At 11:24,26; αργυρια, uma grande soma de dinheiro, Mt 28:12; φως, uma luz muito brilhanet, At 22:6; ικανον η επιτιµια, a punição suficientemente severa, II Co 2:6. De tempo longo, considerável, Lc 8:27; 23:8; At 14:3; 27:9; muitos, At 9:23,43; Rm 15:23, versículo variante; ικανον εστιν, é suficiente, Lc 22:38. το ικανον ποιειν, satisfazer, Mc 15:15. το ικανον, fiança, satisfação, compromisso, At 17:9. εφ ικανον, suficiente, aquilo que se deseja, At 20:11. Certo, apropriado, competente, capaz, digno, Mt 3:11; Lc 7:6; Jo 1:27, versículo variante; I Co 15:9; II Co 2:16; 3:5 ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( aproriável, capacidade, qualificação, II Co 3:5* ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοω ω ω ω ( tornar suficiente, qualificar, autorizar, Cl 1:12; II Co 3:6* ). ### ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( oração, súplica, Hb 5:7* ). ικµα ικµα ικµα ικµας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( unidade, Lc 8:6* ). Ικο Ικο Ικο Ικονιον, νιον, νιον, νιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( Icônio, uma cidade no centro da Ásia Menor, At 13:51; 14:1,19,21; 16:2; II Tm 3:11* ). ### ι ι ι ιλ λ λ λαρο αρο αρο αρος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( gracioso, sem tristeza, II Co 9:7* ). ι ι ι ιλ λ λ λαρο αρο αρο αροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( graciosidade, alegria, Rm 12:8* ). Hilariante. ι ι ι ιλ λ λ λα α α ασκοµαι σκοµαι σκοµαι σκοµαι ( ser misericordioso, Lc 18:13; expiar, Hb 2:17* ). ι ι ι ιλ λ λ λασµο ασµο ασµο ασµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( expiação, oferta pelo pecado, I Jo 2:2; 4:10* ). ι ι ι ιλ λ λ λαστη αστη αστη αστηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( meio de expiação, lugar de expiação, Rm 3:25; Hb 9:5* ). ι ι ι ιλ λ λ λεω εω εω εως ς ς ς, ων ων ων ων ( gracioso, misericordioso, Hb 8:12. ιλεως σοι, seja Deus gracioso para contigo, Deus te perdoe, Mt 16:22* ). ### Ιλλυρικο Ιλλυρικο Ιλλυρικο Ιλλυρικον, ν, ν, ν, ου ου ου ου, , , , το το το το ( Ilírico, um destrito costeiro ao mar Adriático, da Itália, Rm 15:19* ). ### ι ι ι ιµα µα µα µας ς ς ς, , , , α α α αντο ντο ντο ντος ς ς ς, , , , ( correia para sandálias, Mc 1:7; Lc 3:16; Jo 1:27; At 22:51* ). ι ι ι ιµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( vestir, Mc 5:15; Lc 8:35* ). ι ι ι ιµα µα µα µατιον, τιον, τιον, τιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( roupa, Mt 9:16; 27:35; Mc 5:28,30; Lc 7:25; Hb 1:11; I Pe 3:3; capa, túnica, Mt 5:40; 9:20; Lc 6:29; 22:36; Jo 19:2; At 9:39; 12:8; 16:22; Ap 19:16 ). ι ι ι ιµατισµο µατισµο µατισµο µατισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( roupa, vestimenta, Lc 7:25; 9:29; Jo 19:24; At 20:33; I Tm 2:9* ). ### ι ι ι ιµει µει µει µειοµαι οµαι οµαι οµαι ( desejar, aspirar, I Ts 2:8, versículo variante* ). ### ι ι ι ινα να να να ( conjunção, denotando propósito, algo, objetivo: a fim de que, para que ). ι ι ι ινα να να νατι τι τι τι ( ι ι ι ινα να να να + τι τι τι τι, pro quê? Por qual razão? , Mt 9:4; 27:46; Lc 13:7; At 4:25; 7:26; I Co 10:29* ). ### Ιο Ιο Ιο Ιοππη, ππη, ππη, ππη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Jope, a moderna Jafa, uma cidade na costa sul da Palestina, At 9:36,38,42; 10:5,8,23,32; 11:5,13* ). Ιορδα Ιορδα Ιορδα Ιορδανη νη νη νης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jordão, o principal rio da Palestina, Mt 3:5; 19:1; Mc 10:1; Lc 4:1; Jo 3:26; 10:40 ). ιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( poção, veneno, Rm 3:13; Tg 3:8; ferrugem, Tg 5:3* ). ###
121 121 Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Judéia, a parte da Palestina ao sul de Samaria, Mt 2:1,5,22; 24:16; Mc 1:5; Lc 1:65; 6:17; At 1:8; 12:19; 28:21; Rm 15:31; Gl 1:22. Em um sentido mais amplo, a região ocupada pela nação judaica, Mt 19:1; Lc 1:5; At 10:37; I Ts 2:14 ). ιουδαι ιουδαι ιουδαι ιουδαιζω ζω ζω ζω ( viver como um judeu, de acordo com os costumes judaicos, Gl 2:14* ). Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαικω κω κω κως ς ς ς ( advérbio, de modo judaico, de acordo com os costumes judaicos, Gl 2:14* ). Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , αι αι αι αια, α, α, α, αι αι αι αιον ον ον ον ( judeu, Mc 1:5; At 13:6; 19:13; 21:39; Mt 2:2; Mc 7:33; Lc 23:51; Jo 2:18,20; 9:18,22; 11:8; At 2:11; 18:4; Rm 2:9,17,28; 3:1; Gl 2:13,14 ). Ιουδαισµο Ιουδαισµο Ιουδαισµο Ιουδαισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Judaísmo, Gl 1:13* ). Ιου Ιου Ιου Ιουδα δα δα δας ς ς ς, , , , α, α, α, α, ο ο ο ο ( Judá [ hebraico ], Judas [ grego ], Judá, filho de Jocó, e a tribo que leva seu nome, Mt 1:2; 2:6; Lc 1:39; Hb 7:14; Ap 5:5; Judas na genealogia de Jesus, Lc 3:30; Judas da Galiléia, um revolucionário At 5:37; Judas de Damasco, anfitrião de Paulo, At 9:11; Judas, um apóstolo, filho [ ou irmão ] de Tiago, Lc 6:16; Jo 14:22; At 1:13; Judas Iscariotes, o traidor de Jesus, Mt 10:4; 26:14,25,47; 27:3; Mc 3:19; 14:10,43; Lc 6:16; 22:3,47; Jo 6:71; 12:4; 13:2,29; 18:2,5; At 1:16,25; Judas Barsabás, um profeta cristão, At 15:22; 27; Judas, o irmão de Jesus, Mt 13:55; Mc 6:3 ). Ιουλι Ιουλι Ιουλι Ιουλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Júlia, Rm 16:15* ). Ιου Ιου Ιου Ιουλιο λιο λιο λιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( At 27:1,3* ). Ιουνι Ιουνι Ιουνι Ιουνια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Júnia, Rm 16:15, versículo variante* ). Ιουνια Ιουνια Ιουνια Ιουνιας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( Júnias ou Júnia, Rm 16:7* ). Ιου Ιου Ιου Ιουστο στο στο στος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Justo, sobrenome de José Barsabás, At 1:23; Tício, At 18:7; Jesus, um judeu cristão, Cl 4:11* ). ### ι ι ι ιππ ππ ππ ππευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( cavaleiro, At 23:23,32* ). ι ι ι ιππ ππ ππ ππικο ικο ικο ικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( cavalo, Tg 3:3; Ap 6:2,4,8; 9:7,17; 18:13; 19:11,14 ). ### ι ι ι ιρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς, , , , η η η η ( íris do arco-íris, Ap 10:1; auréola, radiância, Ap 4:3 ). Ισαα Ισαα Ισαα Ισαακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο ( Isaque, filho de Abraão, pai de Jacó, Mt 8:11; Mc 12:26; Lc 3:34; At 7:8; Rm 9:7,10; Gl 4:28; Hb 11:17 ). ι ι ι ισασι σασι σασι σασι ( 3 pessoa Plural Indicativo Ativo de ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: saber ). ι ι ι ισθι σθι σθι σθι ( 2 pessoa Plural Imperativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ). ### ισ ισ ισ ισα α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( semelhante a um anjo, Lc 20:36* ). ι ι ι ισο σο σο σος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( igual, Mt 20:12; Jo 5:18; Ap 21:16; Lc 6:34; Fp 2:6; consistente, Mc 14:56,59; o mesmo, At 11:17* ). ισο ισο ισο ισοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( igualdade, II Co 8:13,14; eqüidade, Cl 4:1* ). ισο ισο ισο ισοτιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( com os mesmos privilégios, igual valor ou prestígio, II Pe 1:1* ). ισο ισο ισο ισοψυχο ψυχο ψυχο ψυχος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( da mesma alma ou mente, Fp 2:20 ). ### Ισραη Ισραη Ισραη Ισραηλ λ λ λ, , , , ο ο ο ο ( Israel, o patriarca Jacó, Mt 10:6; Lc 1:16; At 2:36; Fp 3:5; Hb 8:10; nação de Israel, Mt 2:6; Mc 12:29; Lc 2:34; Jo 3:10; At 4:10; Rm 11:2; Ap 7:4; dos cristãos participantes dos privilégios de Israel, Rm 9:6; Gl 6:16 ). Ισραηλ Ισραηλ Ισραηλ Ισραηλι ι ι ιτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( israelita, Jo 1:47; Rm 11:1; II Co 11:22; At 2:22; 5:35; 21:28 ). ### Ισσαχα Ισσαχα Ισσαχα Ισσαχαρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Issacar, filho de Jacó, e uma tribo de Israel que leva seu nome, Ap 7:7* ). ι ι ι ιστε στε στε στε ( 2 pessoa Plural Indicativo Ativo de ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: saber ). ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι ou ι ι ι ιστα στα στα στανω νω νω νω ( importante verbo iniciado com o ι ι ι ι com esta forma nos tempos Presente, Imperfeito, Futuro e 1 Aoristo, possui vários significados: 1. colocar, Mt 25:33; Mc 9:36; Lc 4:9; At 5:27. 2. propôr, At 1:23; 6:13. 3. estabelecer, confirmar, Rm 3:31; 10:3; Hb 10:9. 4. estar firme, Rm 14:4.
122 122 5. determinar, fixar, At 17:31. 6. pesar, separar, Mt 26:15. Nos tempos tempos 2 Aoristo, Perfeito, Mais-Que-Perfeito Ativa, Futuro Médio e Passivo, 1 Aoristo Passivo, significa: 1. parar, Mt 20:32; Mc 10:49; Lc 6:17; 8:44; At 8:38; Tg 2:3. 2. chegar, levantar, aparecer, Mt 27:11; Mc 13:9; Lc 24:36; At 10:30; 11:13. 3. resistir, Ef 6:11,13. 4. permanecer, firme, manter sua posição, Mt 12:25; Mc 3:26; Rm 14:4; Ef 6:14; Ap 6:17. Com o Perfeito e o Mais-Que-Perfeito: 1. eu permaneço, eu permaneci, Mt 27:47; Lc 23:10; Jo 7:37; At 1:11. 2. ser, existir, Mt 12:46; 26:73; Lc 18:13; Jo 11:56; At 7:55; 21:40; Ap 18:10. 3. permanecer, ficar firme, Rm 11:20; I Co 7:37; II Tm 2:19. 4. permanecer ou ser, Rm 5:2; I Co 15:1; II Co 1:24. 5. atender, estar a serviço de, Ap 8:2. ). ι ι ι ιστι στι στι στιον, ον, ον, ον, ον, ον, ον, ον, το το το το ( vela [ de navio ], At 27:16, versículo variante ). ι ι ι ιστορε στορε στορε στορεω ω ω ω ( visitar, Gl 1:18; At 17:23, versículo variante* ). ### ισχυ ισχυ ισχυ ισχυρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( forte, capaz, poderoso, Mt 3:11; Mc 3:27; I Co 1:25; 4:10; 10:22; Ap 6:15; 18:8; severo, Lc 15:14; clamor, Hb 5:7; Ap 18:2; 19:6; efetivo, II Co 10:10; Ap 5:12 ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς, , , , η η η η ( força, capacidade, poder, Mt 3:11; Mc 3:27; I Co 1:25; 4:10; 10:22; Ap 6:15; 18:8; 19:6; efetivo, II Co 10:10 ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυω ω ω ω ( ser forte, capaz, poderoso, Mt 8:28; Mc 14:37; Lc 14:6,29; Jo 21:6; At 15:10; ser suficientemente forte, Lc 16:3; Ter boa saúde, Mc 2:17; vencer, prevalecer, At 19:16; Ap 12:8; Ter sentido, ser válido, Gl 5:6; Hb 9:17; ισχυω πολυ, ser capaz de fazer muito, Tg 5:16; εις ουδεν, ser bom para nada, não prestar, Mt 5:13 ). ### ι ι ι ισω σω σω σως ς ς ς ( adevérbio, talvez, provavelmente, Lc 20:13* ). ### Ιταλι Ιταλι Ιταλι Ιταλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Itália, At 18:2; 27:1,6; Hb 13:24 ). Ιταλι Ιταλι Ιταλι Ιταλικο κο κο κος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( italiano, At 10:1* ). Itálico. ### Ιτουραι Ιτουραι Ιτουραι Ιτουραιο ο ο ος ς ς ς, , , , αι αι αι αια, α, α, α, αι αι αι αιον ον ον ον ( Ituréia, uma região ao longo das fronteiras do Líbano e Anti-Líbano, parte da tetrarquia de Filipe, Lc 3:1 ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυδιον, διον, διον, διον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( peixinho, Mt 15:34; Mc 8:7* ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( peixe, Mt 7:10; 17:27; Mc 6:38,41,43; Lc 5:6,9; Jo 21:6,8,11; I Co 15:39 ). ι ι ι ιχνο χνο χνο χνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( pisada, marca, pegada, Rm 4:12; II Co 12:18; I Pe 2:21* ). Ícone. Ιωαθα Ιωαθα Ιωαθα Ιωαθαµ, µ, µ, µ, ο ο ο ο ( Jotão, Mt 1:9; Lc 3:23, versículo variante* ). Ιωακι Ιωακι Ιωακι Ιωακια, α, α, α, ο ο ο ο ( Jeoaquim, Mt 1:11, versículo variante; Lc 3:23, versículo variante* ). Ιωανα Ιωανα Ιωανα Ιωαναν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Joanã, Lc 3:27* ). Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν[ ν ν ν ν ]α, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Joana, Lc 8:2; 24:10* ). Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν[ ν ν ν ν ]η η η ης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( João Batista, Mt 3:1,4,13; 11:2,4,7,11-13,18; 21:25; Mc 1:4; 6:14,16-18; Lc 16:16; 20:4,6; Jo 1:6,15; 3:23-27; At 1:5,22; 18:25; 19:3; João, filho de Zebedeu, irmão de Tiago, um dos doze, Mt 4:21; Mc 1:19,29; 5:37; Lc 8:51; At 3:1,3,11; 12:2; Gl 2:9; Ap 1:1,4,9; 22:8; João, pai de Pedro, Jo 1:42; 21:15-17; João um membro desconhcido do Sinédrio, At 4:6; João, de sobrenome Marcos, At 12:12,25; 13:5,13; 15:37 ).
123 123 FILOLOGIA ( ESTUDOS DE PALAVRAS ) Esta é uma das partes mais importantes do estudo da língua grega, que raramente possui sinônimos perfeitos, cada palavra tem seu significado e luz própria neste idioma. Desde que comecei a estudar o grego tenho me deleitado na precisão interpretativa que obtenho quando conheço o significado certo das palavras. Ler por exemplo que Cristo é a origem e o fim da nossa fé ( Hb 12:2 ) não permite a idéia que a fé cristã é um Dom distribuído por Deus por uma eleição, mas mostra que a base da nossa fé está na obra por Ele realizada. O sentido é que cremos em Jesus e não que Cristo nos deu a fé. No processo de formação de palavras além do uso das preposições fazendo o papel de prefixos, temos uma série de sufixos que ao se aderirem as palavras dão-lhes um sentido específic. • Substantivos derivados. Os principais sufixos que entram na formação de substantivos são: 1. sufixos de agente: -ευ ευ ευ ευς ς ς ς, -τη τη τη της ς ς ς, -τηρ, τηρ, τηρ, τηρ, exemplos: a. ι ι ι ιερ ερ ερ ερ-ευ ευ ευ ευς ς ς ς, sacerdote ( de ι ι ι ιερο ερο ερο ερος ς ς ς, sagrado ); φον φον φον φον-ε ε ε ευ υ υ υς ς ς ς, assassino ( de φονευ φονευ φονευ φονευω ω ω ω, assassinar ). b. ακρα ακρα ακρα ακρα-τη τη τη της ς ς ς , pessoa sem auto-controle, dissoluto ( de ακρασι ακρασι ακρασι ακρασια α α α, falta de domínio próprio ); αποστα αποστα αποστα αποστα-τη τη τη της ς ς ς, desertor, apóstata ( de αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α, rebelião, abandono ); κτι κτι κτι κτισ σ σ σ-τη τη τη της ς ς ς, criador ( κτι κτι κτι κτιζω ζω ζω ζω, criar ). b. σω σω σω σω-τη τη τη τηρ ρ ρ ρ, salvador ( σω σω σω σωζω ζω ζω ζω, salvar ); πα πα πα πα-τη τη τη τηρ ρ ρ ρ, pai ( de πατρι πατρι πατρι πατρια α α α, família ). 2. sufixos de ação ou resultado da ação: -σι σι σι σις ς ς ς, -σια σια σια σια, -α α α α, -η η η η, -µα µα µα µα, -µη µη µη µη, µο µο µο µος ς ς ς, exemplos: a. α α α αθλη θλη θλη θλη-σι σι σι σις ς ς ς, competição ( de αθλε αθλε αθλε αθλεω ω ω ω: competir ); παρρη παρρη παρρη παρρη-σι σι σι σια α α α, ousadia ( de παρρησια παρρησια παρρησια παρρησιαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: falar ousadamente ); ποι ποι ποι ποιη η η η-σι σι σι σις ς ς ς ( de ποι ποι ποι ποιηµα ηµα ηµα ηµα: o que é feito, criação ); φρο φρο φρο φρονη νη νη νη-σι σι σι σις ς ς ς, modo de pensar, compreensão ( de φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar ); κοι κοι κοι κοιµη µη µη µη-σι σι σι σις ς ς ς, sono ( κοιµα κοιµα κοιµα κοιµαω ω ω ω: dormir ) κρι κρι κρι κρι-σι σι σι σις ς ς ς, julgamento ( de κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: julgar ). c. αι αι αι αιµατεκχυ µατεκχυ µατεκχυ µατεκχυ-σι σι σι σια α α α, derramamento de sangue ( de α α α αι ι ι ιµα µα µα µα: sangue ); µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο-σι σι σι σια α α α, recompensa ( µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδοτη τη τη της ς ς ς: recompensador ). d. αγωνι αγωνι αγωνι αγωνι-α α α α, agonia, ansiedade ( de αγω αγω αγω αγων ν ν ν: competição, corrida ); α α α αιτι ιτι ιτι ιτι-α α α α, razão, causa ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, solicitar ); ασωτι ασωτι ασωτι ασωτι-α α α α, libertinagem, vida desenfreada ( de ασω ασω ασω ασωτω τω τω τως ς ς ς: dissolutamente ); καταλαλι καταλαλι καταλαλι καταλαλι-α α α α, calúnia, difamação ( κατα κατα κατα καταλαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς: caluniador ). e. καταδι καταδι καταδι καταδικ κ κ κ-η η η η, condenação ( de καταδικα καταδικα καταδικα καταδικαζω ζω ζω ζω: condenar ); παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυν ν ν ν-η η η η, loucura ( de παραφρονε παραφρονε παραφρονε παραφρονεω ω ω ω: estar fora de si ). f. α α α αιτι ιτι ιτι ιτιω ω ω ω-µα µα µα µα, acusação ( α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α: razão, causa ); ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη-µα µα µα µα, ímpeto ( de ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη: impulso ); θαυ θαυ θαυ θαυ-µα µα µα µα, maravilha ( de θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω: maravilhar-se ); θε θε θε θεληµα ληµα ληµα ληµα, vontade ( de θε θε θε θελω λω λω λω: querer ). g. µνη µνη µνη µνη-µη µη µη µη, lembrança ( de µνη µνη µνη µνηµα µα µα µα: túmulo ); νο νο νο νο-µη µη µη µη, pasto, alastrar-se ( talvez de νο νο νο νοµο µο µο µος ς ς ς: lei ); περιτο περιτο περιτο περιτο-µη µη µη µη, circuncisão ( περι περι περι περι: ao redor ). h. διωγ διωγ διωγ διωγ-µο µο µο µος ς ς ς, perseguição ( de διω διω διω διωκω κω κω κω: perseguir ); βλα βλα βλα βλασφη σφη σφη σφη-µο µο µο µος ς ς ς, blasfemo ( de βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµια α α α: blasfêmia ); ε ε ε ερη ρη ρη ρη-µο µο µο µος ς ς ς, abandonado ( de ερηµι ερηµι ερηµι ερηµια α α α: região desabitada ). 3. sufixos de instrumento e lugar: –τρον τρον τρον τρον, -τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, -ει ει ει ειον ον ον ον, exemplos: a. α α α αρο ρο ρο ρο-τρον τρον τρον τρον, arado ( de αροτια αροτια αροτια αροτιαω ω ω ω: arar ); θε θε θε θεα α α α-τρον τρον τρον τρον, teatro ( de θεαο θεαο θεαο θεαοµαι µαι µαι µαι: ver, olhar ). b. ακροα ακροα ακροα ακροα-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, sala de audiências, auditório ( de ακροατη ακροατη ακροατη ακροατης ς ς ς: um ouvinte ); δεσµω δεσµω δεσµω δεσµω- τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, prisão ( de δε δε δε δεσµιο σµιο σµιο σµιος ς ς ς: prisioneiro ); θυµια θυµια θυµια θυµια-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον: altar de incenso ); κατοικη κατοικη κατοικη κατοικη-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, moradia ( de κατοικε κατοικε κατοικε κατοικεω ω ω ω: residir ). c. γαζοφυλκ γαζοφυλκ γαζοφυλκ γαζοφυλκ-ει ει ει ειον ον ον ον, urna para receber ofertas ( de γα γα γα γαζα ζα ζα ζα: terouro real ). 4. sufixos de qualidade: -ο ο ο ος ς ς ς, -ια ια ια ια, -τη τη τη της ς ς ς, exemplos:
124 124 a. α α α αι ι ι ιν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς, louvar ( de α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω: louvar ); εκλεκτ εκλεκτ εκλεκτ εκλεκτ-ο ο ο ος ς ς ς, escolhido, eleito ( de εκλογη εκλογη εκλογη εκλογη: seleção ); ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γ-ο ο ο ος ς ς ς, jugo ( de ζευ ζευ ζευ ζευγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: juntar, ligar ); καθαρ καθαρ καθαρ καθαρ-ο ο ο ος ς ς ς, puro ( de καθαρι καθαρι καθαρι καθαριζω ζω ζω ζω: purificar ). b. αγων αγων αγων αγων-ι ι ι ια α α α, agonia ( de αγω αγω αγω αγων ν ν ν: competição ); αδικ αδικ αδικ αδικ-ι ι ι ια α α α, injustiça ( de αδικε αδικε αδικε αδικεω ω ω ω: fazer mal ); δειλ δειλ δειλ δειλ-ι ι ι ια α α α, covardia ( de δειλια δειλια δειλια δειλιαω ω ω ω: ser corvarde ). c. α α α αγνο γνο γνο γνο-τη τη τη της ς ς ς, pureza ( de α α α αγνο γνο γνο γνος ς ς ς: puro ); κυριο κυριο κυριο κυριο-τη τη τη της ς ς ς, senhorio ( de κυ κυ κυ κυριο ριο ριο ριος ς ς ς: Senhor ); µαταιο µαταιο µαταιο µαταιο-τη τη τη της ς ς ς, futilidade ( de µα µα µα µαταιο ταιο ταιο ταιος ς ς ς: tolo ). -τη τη τη της ς ς ς ocorre também sempre para designar os agentes: θερισ θερισ θερισ θερισ-τη τη τη της ς ς ς, , , , ceifeiro ( de θερι θερι θερι θεριζω ζω ζω ζω: colher, ceifar ); οφειλε οφειλε οφειλε οφειλε-τη τη τη της ς ς ς, , , , devedor ( de οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη: débito, dívida ); πλεονε πλεονε πλεονε πλεονεκ κ κ κ-τη τη τη της ς ς ς, , , , avarento ( de πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξια α α α: avareza ). 5. sufixos diminuitivos: -ιον ιον ιον ιον, -ι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, exemplos: a. αγγε αγγε αγγε αγγε-ι ι ι ιον ον ον ον, recipiente, frasco; α α α αισθητη ισθητη ισθητη ισθητηρ ρ ρ ρ-ιον ιον ιον ιον, faculdades ( de α α α αι ι ι ιθησι θησι θησι θησις ς ς ς: percepção ); βιβλαρ βιβλαρ βιβλαρ βιβλαρ-ι ι ι ιον ον ον ον, livrinho ( de βι βι βι βιβλο βλο βλο βλος ς ς ς: livro ); δαιµο δαιµο δαιµο δαιµον ν ν ν-ιον ιον ιον ιον, um demônio ( de δαι δαι δαι δαιµων µων µων µων: demônio ); ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυδ δ δ δ-ιον ιον ιον ιον, peixinho ( de ι ι ι ιχθυ χθυ χθυ χθυς ς ς ς: peixe ); παιδα παιδα παιδα παιδαριον ριον ριον ριον, criançinha ( de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: educar, castigar ); γυναικα γυναικα γυναικα γυναικαρ ρ ρ ρ-ιον ιον ιον ιον, mulherzinha ( de γυνη γυνη γυνη γυνη: mulher ). b. βασιλ βασιλ βασιλ βασιλ-ι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, reizinho ( de βασιλευ βασιλευ βασιλευ βασιλευω ω ω ω: rei ). • Adjetivos derivados. 1. sufixos de aptidão ou propriedade: -κο κο κο κος ς ς ς, -µο µο µο µος ς ς ς, exemplos: a. αι αι αι αιρετι ρετι ρετι ρετι-κο κο κο κος ς ς ς, , , , faccioso, cismático ( de αι αι αι αιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς: seita religiosa, heresia ); επι επι επι επιορ ορ ορ ορ-κο κο κο κος ς ς ς, , , , perjurador ( de επιορκε επιορκε επιορκε επιορκεω ω ω ω: jurar falsamente ). b. γογγυσ γογγυσ γογγυσ γογγυσ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , murmuração, queixa ( de γογγυ γογγυ γογγυ γογγυζω ζω ζω ζω: murmurar ); δεσ δεσ δεσ δεσ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , cadeia ( de δεσµευ δεσµευ δεσµευ δεσµευω ω ω ω: amarra ); παραπικρασ παραπικρασ παραπικρασ παραπικρασ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , ressentiemento, daí: revolta, rebelião ( de παραπικραι παραπικραι παραπικραι παραπικραινω νω νω νω: rebelde ). 2. sufixos de ação ou estado: -ο ο ο ος ς ς ς, -η η η ης ς ς ς, exemplos: a. αι αι αι αιν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς, , , , louvor ( de α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω: louvar ); φυσικ φυσικ φυσικ φυσικ-ο ο ο ος ς ς ς, , , , natural ( de φυ φυ φυ φυσι σι σι σις ς ς ς: natureza ); ταλαι ταλαι ταλαι ταλαιπωρ πωρ πωρ πωρ- ο ο ο ος ς ς ς, , , , miserável ( de ταλαι ταλαι ταλαι ταλαιπωρια πωρια πωρια πωρια: aflição ). b. ακριβ ακριβ ακριβ ακριβ-η η η ης ς ς ς, , , , exato ( de ακριβο ακριβο ακριβο ακριβοω ω ω ω: averiguar ); αληθ αληθ αληθ αληθ-η η η ης ς ς ς, , , , verdadeiro ( αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια: verdade ); αλλογεν αλλογεν αλλογεν αλλογεν-η η η ης ς ς ς, , , , estrangeiro ( de α α α αλλο λλο λλο λλος ς ς ς: diferente ). 3. sufixos de matéria: -εο εο εο εος ς ς ς, -ινο ινο ινο ινος ς ς ς, -ι ι ι ινεο νεο νεο νεος ς ς ς, exemplos: a. θυρ θυρ θυρ θυρ-εο εο εο εος ς ς ς, , , , um escudo longo, ovalado ( de θυ θυ θυ θυρα ρα ρα ρα: porta ). b. α α α αιτ ιτ ιτ ιτ-ιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , responsável ( de α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α: razão ); φωτε φωτε φωτε φωτε-ινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , luminoso ( de φω φω φω φως ς ς ς: luz ); αληθ αληθ αληθ αληθ-ινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , verdadeiro ( de αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια: verdade ). c. 4. sufixos de relação e semelhança: -αιο αιο αιο αιος ς ς ς, -ειο ειο ειο ειος ς ς ς, -ιο ιο ιο ιος ς ς ς, -ειδη ειδη ειδη ειδης ς ς ς, exemplos: a. b. c. d. 5. sufixos de abundância: -ει ει ει εις ς ς ς, -αλεο αλεο αλεο αλεος ς ς ς, -ωδη ωδη ωδη ωδης ς ς ς, exemplos: a. b. c.
125 125 • Verbos derivados. 1. sufixos denominativos: -αω, αω, αω, αω, -εω, εω, εω, εω, -οω, οω, οω, οω, -αζω, αζω, αζω, αζω, -ιζω ιζω ιζω ιζω, exemplos: 2. sufixos imitativos e freqüentativos: -αζω, αζω, αζω, αζω,-ιζω ιζω ιζω ιζω, exemplos: 3. sufixos incoativos ( que denota começo de ação ): -σκω σκω σκω σκω, exemplos: Vejamos inicialmente as diferentes palavras usadas para se traduzir determinadas idéias, o que mostrará a grande precisão que o grego koiné possui, é praticamente impossível se desvirtuar o sentido que o texto grego quer expressar, daí se ver que não havia necessidade de várias versões do texto do Novo Testamento: O mais famoso diferenciamento de palavras com o mesmo sentido encontramos nas palavras para designar amor em grego: 1. αγα αγα αγα αγαπη πη πη πη refere-se ao amor divino. 2. φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ao amor por afeição, o amor de amigo. 3. ερα ερα ερα εραω ω ω ω é o amor sexual. No sentido de querer temos: 1. θε θε θε θελω λω λω λω, significando vontade. 2. επιθυµι επιθυµι επιθυµι επιθυµια α α α, desejo mau, concupiscência, derivado de θυµο θυµο θυµο θυµος ς ς ς: ira, furor. 3. ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω, mas partindo da idéia de procurar, buscar. 4. ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη significando inclinação, impulso, At 14:5; Tg 1:4*. Deriva de ο ο ο οραµα ραµα ραµα ραµαω ω ω ω: precipitar-se ( Mt 8:32 ) e de ο ο ο ορµηµα ρµηµα ρµηµα ρµηµα: ímpeto, Ap 18:21*. 5. ι ι ι ιµει µει µει µειοµαι οµαι οµαι οµαι significa desejar, aspirar, I Ts 2:8, versículo variante.* Com a acepção de debate existem as seguintes palavras: 1. ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς , contenda, At 15:2, derivada de ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω: procurar, buscar, investigar. 2. στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς, contenda, significando rebelião. 3. διαλογι διαλογι διαλογι διαλογιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι, dialogar, Mt 16:7 ). 4. ε ε ε ερι ρι ρι ρις ς ς ς , contendas, no sentido de rivalidade, I Co 1:11. 5. µα µα µα µαχη χη χη χη, luta, deriva de µα µα µα µαχαιρα χαιρα χαιρα χαιρα: espada. O termo líder pode ser expresso pela seguintes palavras: 1. η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων ν ν ν usado para os governantes romanos, Mt 2:6; 10:18; Mc 13:9. 2. ο ο ο οδηγο δηγο δηγο δηγος ς ς ς Avêm da junção de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς ( caminho ) com α α α αγω γω γω γω ( guiar ), significando o “guia do caminho”. 3. α α α αρχων ρχων ρχων ρχων líder, príncipe, senhor, soberano, governante, Mt 20:25; At 4:26; Ap 1:5, Jo 3:1; At 3:17. Deriva de αρχη αρχη αρχη αρχη: princípio. A idéia de pensar ou considerar por ser expressada pelas seguintes palavras: 1. δοκε δοκε δοκε δοκεω ω ω ω com a idéia de colocar à prova ou testar, já que possui a mesma raiz de δοκιµα δοκιµα δοκιµα δοκιµαζω ζω ζω ζω: examinar, testar, provar, aprovar. 2. λογι λογι λογι λογιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι significando contar, calcular.
126 126 3. νοµι νοµι νοµι νοµιζω ζω ζω ζω se relacionando com a lei, possui a mesma raiz de νο νο νο νοµο µο µο µος ς ς ς: lei; seria meditar, crer, Mt 5:17; 10:34; Lc 2:44; At 7:25; 8:20; 16:13,27; I Co 7:26,36 ). 4. φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω pensar, se relacionado muito com o caráter, outras palavras de mesma raiz são: φρο φρο φρο φρονηµα νηµα νηµα νηµα: alvo, aspiração, Rm 8:6; φρο φρο φρο φρονεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς: modo de pensar; φρο φρο φρο φρονιµο νιµο νιµο νιµος ς ς ς: sensível, prudente, sábio. 5. η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι com o sentido de liderar, de dirigir o pensamento ou comandar, At 26:2; II Co 9:5; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2. 6. µελετα µελετα µελετα µελεταω ω ω ω traduzido por meditar, I Tm 4:15; At 4:25; Mt 13:11, versículo variante*. Para beber encontramos os seguintes vocábulos: 1. πι πι πι πινω νω νω νω é beber no sentido mais comum. 2. πο πο πο ποσι σι σι σις ς ς ς significa aquilo que se bebe, bebida, e não o ato de beber, Rm 14:17; Cl 2:16; Jo 6:55* ). 3. ο ο ο οινοπο ινοπο ινοπο ινοποτη τη τη της ς ς ς: bebedor de vinho, Mt 11:19; Lc 7:34*. 4. ο ο ο οινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγια α α α: bebedice, I Pe 4:3* . 5. πο πο πο ποµα µα µα µα, tendo um significado profundo e espiritual, conforme: Hb 9:10; I Co 10:4; 12:13, versículo variante* ). Para denotar calma são usadas as seguintes diferentes palavras: η η η ηµερο µερο µερο µερος ς ς ς : calmo, tranqüilo, I Tm 2:2*. γελη γελη γελη γεληνη νη νη νη é calma no sentido do ambiente, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* . η η η ησυ συ συ συχιο χιο χιο χιος ς ς ς no sentido de descansar. Para alegria o grego possui as seguinte palavras: 1. χαρα χαρα χαρα χαρα: alegria no sentido de favores recebidos, pois tem a mesma raiz de χα χα χα χαρι ρι ρι ρις ς ς ς: graça. 2. ε ε ε ευφρανι υφρανι υφρανι υφρανινω νω νω νω: animar, deriva de ε ε ε ευφορε υφορε υφορε υφορεω ω ω ω: produzir boa safra, o que gerava animação, euforia. 3. ι ι ι ιλαρο λαρο λαρο λαροτη τη τη της ς ς ς : hilariante, Rm 12:8* 4. ε ε ε ευθυµε υθυµε υθυµε υθυµεω ω ω ω: estar alegre, ε ε ε ευ υ υ υ: boa + θυµι θυµι θυµι θυµιο ο ο ος ς ς ς: ira, ou seja, um sentimento de alegria tão forte como a ira. As diferentes palavras gregas para significar compra são: 1. αγορα αγορα αγορα αγοραζω ζω ζω ζω, em Mt 13:44; I Co 6:20. Deriva de αγορα αγορα αγορα αγορα: mercado. 2. λυτρο λυτρο λυτρο λυτροω ω ω ω é resgatar, redimir, no sentido de libertar. Tem a mesma raiz de λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar. 3. ωνε ωνε ωνε ωνεοµαι οµαι οµαι οµαι, somente em At 7:16, trata-se de uma compra formal sem as idéias elásticas que possui α α α αγορα γορα γορα γοραζω ζω ζω ζω. Deriva de ωνη ωνη ωνη ωνη: negociação, câmbio. Para designar levantar encontramos: 1. α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω tem o sentido de selecionar, deriva de α α α αιρε ιρε ιρε ιρεω ω ω ω: escolher. 2. ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς : ανα ανα ανα ανα ( subir )+ στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς ( existir ), levantar para existir, portanto, ressuscitar. 3. εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, despertar. Como a morte é simbolizada com o sono esta palavra é sempre associada com ressurreição. Para comportamento temos: 1. αναστροφη αναστροφη αναστροφη αναστροφη: modo de vida, conduta, Gl 1:13; Tg 3:13; I Pe 2:12
127 127 2. σωφρονισµο σωφρονισµο σωφρονισµο σωφρονισµος ς ς ς: moderação, prudência, autodisciplina, II Tm 1:7*, possui a mesma raiz de σωφρινε σωφρινε σωφρινε σωφρινεω ω ω ω: ter mente sóbria. 3. αγωγη αγωγη αγωγη αγωγη: estilo de vida, conduta, comportamento, literalmente: modo de se conduzir com disciplina, refere-se a um estilo de vida disciplinado, lembrando as privações dos atletas II Tm 3:10*. Derivada de α α α αγω γω γω γω: guiar e αγω αγω αγω αγων ν ν ν:A corrida, luta, combate, competição. 4. ε ε ε ετιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς ( honrado, respeitado ), refere-se a alguém que merece ser obedecido. Deriva de εντολη εντολη εντολη εντολη: mandamento. 5. εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια ( autocontrole ), deriva da junção de εγω εγω εγω εγω ( eu ) com κρατο κρατο κρατο κρατος ς ς ς ( poder ). Para se referir a coragem o grego possui as seguintes palavras: 1. αδρι αδρι αδρι αδριζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: agir corajosamente, I Co 16:13* 2. παρρεσι παρρεσι παρρεσι παρρεσια α α α: ousadia. 3. θαρρε θαρρε θαρρε θαρρεω ω ω ω: no sentido de disposição de ânimo, assim com coragem dizemos: O Senhor é meu auxílio, não temerei, que me poderá fazer o homem,, Hb 13:6. Com mesma raiz: θαρσε θαρσε θαρσε θαρσεω ω ω ω ( tem bom ânimo, filho, estão perdoados os teus pecados, Mt 9:2 ); θα θα θα θαρσο ρσο ρσο ρσος ς ς ς ( vendo ( os irmãos ) Paulo e dando, por isso, graças a Deus, sentiu-se mais animado, At 28:15* ). A idéia de levar se encontra nos seguintes vocábulos: 1. απα απα απα απαγω γω γω γω, tem o sentido de arrastar, prender. 2. φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar, suportar. Para significar cuidado: 1. θα θα θα θαλπω λπω λπω λπω: no sentido de manutenção física. 2. επιµε επιµε επιµε επιµελεια λεια λεια λεια : επι επι επι επι ( sobre ) + µε µε µε µελει λει λει λει ( preocupação ): significando atenção, At 27:3*. Com a mesma raiz: επιµελε επιµελε επιµελε επιµελεοµαι οµαι οµαι οµαι, cuidar de, Lc 10:34; I Tm 3:5*; επιµελω επιµελω επιµελω επιµελως ς ς ς , advérbio, cuidadosamente, Lc 15:8* 3. θεραπει θεραπει θεραπει θεραπεια α α α: serviço, trazendo posteriormente a idéia de cura. Terapia. 4. κηδευ κηδευ κηδευ κηδευω ω ω ω: cuidados com os mortos, Mc 6:29, versículo variante. Deriva de κη κη κη κηδευµα δευµα δευµα δευµα: parente. Para expressar adoração são usadas as seguintes palavras: 1. σε σε σε σεβω βω βω βω no sentido de reverenciar, honrar, servir, religioso ( Mt 15:9; Mc 7:7; At 18:13; 19:27; At 13:43,50; 16:14; 17:4,17; 18:7. 2. προσκυνε προσκυνε προσκυνε προσκυνεω ω ω ω é prostrar-se, adorar no sentido mais forte, Mt 4:9; Ap 22:8,9 ). Para significar falar o grego possui: 1. λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω a é mais usada para designar emissão de sons inanimados, no Novo Testamento; ocorre sempre nos casos onde acontece o falar em línguas. Apoia a interpretação pentecostal de se falar uma língua por capacitação do Espírito Santo, pois tem idéia de ser capaz e de falar sobrenaturalmente ( Mc 7:35,37; Lc 1:20,64 ). 2. λε λε λε λεγω γω γω γω é dizer ou falar no sentido puro. 3. ο ο ο οµιλε µιλε µιλε µιλεω ω ω ω é falar no sentido de conversa. Deriva de ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α: associação, companhia, I Co 15:33. 4. φηµι φηµι φηµι φηµι trata-se de falar no sentido de divulgar, também de afirmar, deriva de φη φη φη φηµη µη µη µη ( notícia, rumor ). Para olho existem duas palavras:
128 128 1. ο ο ο οφθαλµο φθαλµο φθαλµο φθαλµος ς ς ς referindo-se ao conjunto e aspecto dos olhos, pois οφρυ οφρυ οφρυ οφρυς ς ς ς é sobrancelha, além de diretamente se relacionar com a visão, οφθει οφθει οφθει οφθεις ς ς ς e οφθη οφθη οφθη οφθησοµα σοµα σοµα σοµα são respectivamente 1 Aoristo Passivo e Futuro Passivo de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω . 2. ο ο ο οµµα µµα µµα µµα é o globo ocular, que Jesus tocou diretamente para curar os cegos ( Mt 20:34; Mc 8:23* ). Deriva de oµβρο µβρο µβρο µβρος ς ς ς ( aguaceiro ), e de fato nossos olhos estão sempre molhados ou aparentam. Para designar loucura temos: 1. σεληνια σεληνια σεληνια σεληνιαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι derivada de σελη σελη σελη σεληση ση ση ση ( lua ), e portanto: lunático, é usada para se referir aos epilépticos. 2. µωρι µωρι µωρι µωρια α α α: no sentido de praticar coisas tolas, pois deriva de µωραι µωραι µωραι µωραινω νω νω νω: tornar-se tolo. 3. παραφρονι παραφρονι παραφρονι παραφρονια α α α da junção de παρα παρα παρα παρα ( preposição, ao lado de + φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω ( pensar ). 4. µα µα µα µαταιο ταιο ταιο ταιος ς ς ς significa tolo, fútil. Para cesto temos as palavras: 1. α α α αγγο γγο γγο γγος ς ς ς : refere-se a um cesto grande para peixes. 2. σπυσι σπυσι σπυσι σπυσις ς ς ς é um cesto pequeno. Deriva de σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη : pressa, indica um cesto que não dificulte uma viagem rápida. Designando igualdade usa-se as seguintes palavras: 1. ι ι ι ισο σο σο σος ς ς ς é igual por simetria, uma igualdade perfeita. Usada para Jesus e o Pai ( Jo 5:18; Fp 2:6; essa perfeita igualdade também se percebe nas outras referências onde também esta palavra é usada: em Mt 20:12 e Mc 14:56,59 claramente se vê que se trata de uma ênfase para igualdade; em Ap 21:16 também se percebe uma igualdade perfeita; o texto de At 11:17 mostra que o pentecostais tem razão em dizer que o batismo no Espírito Santo do dia de pentecostes não foi único e definitivo. 2. ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοω ω ω ω é igualdade por semelhança, pondo uma coisa ao lado da outra. Para perguntas o grego usa as seguintes palavras: 1. ανακρι ανακρι ανακρι ανακρινω νω νω νω é ação de perguntar que exprime a idéia de desejo investigativo. Forma-se da junção de ανα ανα ανα ανα ( acima ) com κρι κρι κρι κρινω νω νω νω ( julgar ). 3. ερωτα ερωτα ερωτα ερωταω ω ω ω é perguntar no sentido de pedir. Deriva de ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον ( dizer ). As palavras para força são: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. Dínamo. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς força no sentido de conseguir segurar, conter. Tem a mesma raiz de ισχα ισχα ισχα ισχας ς ς ς ( âncora ) e ι ι ι ισχω σχω σχω σχω ( segurar, reter ). 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: força no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω: gritar, convocar, e κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas: “ ...a força da Sua Glória” ( Cl 1:11 ), “ ...força do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α: refere-se a violência. Deriva de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α trata-se do poder de escolher, de decidir. Para auxiliar, ajudar, são usadas as seguintes palavras: 1. βοηθο βοηθο βοηθο βοηθος ς ς ς é ajuda derivada de βοη βοη βοη βοη é( clamor, grito, “ o salário dos trabalhadores clamar” (Tg 5:4 ) 2. παρακαλε παρακαλε παρακαλε παρακαλεω ω ω ω é ajudar no sentido de estar ao lado confortando.
129 129 As palavras para educar são: 1. διδα διδα διδα διδασκω σκω σκω σκω é ensinar propriamente dito. 2. ανατρε ανατρε ανατρε ανατρεφω φω φω φω trás a idéia de cuidar, criar ( At 7:20,21; 22:3 ). Deriva de τρε τρε τρε τρεφη φη φη φη ( alimento ) e τροφο τροφο τροφο τροφος ς ς ς ( ama, babá ). 3. εντρε εντρε εντρε εντρεφω φω φω φω tem o mesmo sentido de ανατρε ανατρε ανατρε ανατρεφω φω φω φω, mas aplicado no interior ( I Tm 4:6* ). 4. παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω ensinar no sentido de disciplinar, castigar. Deriva de παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον ( criança ). As crianças precisam de disciplina. 5. παραγγελι παραγγελι παραγγελι παραγγελια α α α é instruir com a idéia de dar ordens ( I Ts 4:2; I Tm 1:5,8 ). Deriva de παραγε παραγε παραγε παραγελλω λλω λλω λλω: ordens, mandar. 6. νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α significa admoestação, referindo a idéias aplicadas a mente. 7. συµβιβα συµβιβα συµβιβα συµβιβαζω ζω ζω ζω significando reunir, unificar, possui a idéia de instruir em I Co 2:16: “ porque quem conheceu a mente do Senhor, para que possa instruí-lo?”, mas a tradução mais perfeita seria “ ...para que possa com Ele se unir” concordando com Mt 11:27. Para provar a língua grega oferece as seguintes palavras: 1. πειρασµο πειρασµο πειρασµο πειρασµος ς ς ς tendo a idéia de tentação. Deriva de πειθω πειθω πειθω πειθω: persuadir. 2. απο απο απο αποδιξι διξι διξι διξις ς ς ς é prova, no sentido de confirmação, de exibir o fato que confirma, usada em I Co 2:4: “ A minha palavra e a minha pregação não consistiram em linguagem persuasiva de sabedoria, mas em demonstração do Espírito Santo”. Para aleijado o grego dispõe: 1. παραλυτικο παραλυτικο παραλυτικο παραλυτικος ς ς ς deriva de λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar, refere-se a alguém sem as pernas, coxo. 2. κυλλο κυλλο κυλλο κυλλος ς ς ς significa manco, deformado das mãos ( Mt 18:8; Mc 9;43; Mt 15:30 ). Para corpo são usadas as palavras: 1. σω σω σω σωµα µα µα µα tendo o sentido real de corpo. 2. σα σα σα σαρξ ρξ ρξ ρξ é carne, usada muitas vezes para designar a tendência pecaminosa. As palavras para força são: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα trefere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς força no sentido de firmeza, segurança. Deriva de ι ι ι ισχω σχω σχω σχω: segurar. 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω: gritar, convocar, e de κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas, daí temos: “ ...a força da Sua glória” ( Cl 1:11 ) e “ ...a força do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α refere-se a violência. Deriva de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). 6. εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α refere-se ao poder de escolher, tendo a tradução básica de liberdade de escolha. Para mente são usadas as seguintes palavras: 1. συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς tem derivação de συνι συνι συνι συνιηµι ηµι ηµι ηµι: compreender [ συ συ συ συν ν ν ν ( com ) + ι ι ι ιηµι ηµι ηµι ηµι ( mover para adiante, inclinar-se ) ]. Tem a idéia de união, confluência que produz compreensão. 2. νου νου νου νους ς ς ς é mente propriamente dita. Deriva várias palavras: δια δια δια διανοια νοια νοια νοια ( entendimento ); νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α ( admoestação ); νο νο νο νοηµα ηµα ηµα ηµα ( pensamento ). Para obrigar encontramos: 1. αναγκα αναγκα αναγκα αναγκαξω ξω ξω ξω significa obrigar pelas necessidades. Deriva de αναγκαι αναγκαι αναγκαι αναγκαιο ο ο ος ς ς ς: necessário.
130 130 2. αγγαρευ αγγαρευ αγγαρευ αγγαρευω ω ω ω refere-se a obrigar por força, aplicada sempre em conexão com as leis do tempo do império romano, que obrigava os povos sujeitos ao império a prestar serviços gratuitos e penosos aos romanos. Para calar temos os vocábulos: 1. φρα φρα φρα φρασσω σσω σσω σσω significa deixar sem palavras. Deriva de φρα φρα φρα φρασι σι σι σις ς ς ς: acão de expressar por palavras, Rm 3:19; Hb 11:13. 2. επιστοµι επιστοµι επιστοµι επιστοµιζω ζω ζω ζω [ επι επι επι επι ( sobre ) + στο στο στο στοµα µα µα µα ( boca ) ], silenciar, tapar a boca, Tt 1:11. 3. φιµο φιµο φιµο φιµοω ω ω ω tem o sentido de impor silêncio ( Mt 22:12; Mc 1:25; Lc 4:35; I Tm 5:18; I Co 9:9, versículo variante ). Para ver temos: 1. ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω ver, deriva de ο ο ο οραµα ραµα ραµα ραµα: visão, aparição. Tem o sentido daquilo que se olha, o objeto focalizado. 3. βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω é ver no sentido próprio. 4. θευρε θευρε θευρε θευρεω ω ω ω é olhar no sentido de experimentar, Jo 8:51. Teoria, teorema. Para fundamento o grego possui as palavras: 1. πη πη πη πηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι ocorre apenas em Hb 8:2, deriva de πη πη πη πηγµα γµα γµα γµα: coisa fixa. 2. θεµε θεµε θεµε θεµελιο λιο λιο λιος ς ς ς significa fundamento de modo próprio. Deriva de θε θε θε θεµεθλον µεθλον µεθλον µεθλον: a parte mais baixa. Para designar escolher o grego possui: 1. α α α αιρετιζω ιρετιζω ιρετιζω ιρετιζω é escolher no sentido de fazer separação. 3. εκλε εκλε εκλε εκλεγοµα γοµα γοµα γοµα traz a idéia de escolha por chamada. Para louvar encontramos: 1. α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω refere-se ao ato de bendizer com aprovação, não se trata tanto de um cântico, mas de ditos de glorificação. 2. ω ω ω ωδε δε δε δε é um cântico, uma composição melodiosa curta, Ef 5:19; Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3* ). 3. α α α αδω δω δω δω trata-se do ato de cantar ou entoar, vêm associado com ω ω ω ωδε δε δε δε ( Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3 ) ou ψαλµο ψαλµο ψαλµο ψαλµος ς ς ς ( Ef 5:19 ). 4. ψαλµο ψαλµο ψαλµο ψαλµος ς ς ς refere-se as composições bíblicas. 5. υ υ υ υµνο µνο µνο µνος ς ς ς transliterado em ‘hino’ trata-se de uma composição melodiosa mais longa que o ω ω ω ωδε δε δε δε, é provável referi-se a um salmo composto pessoalmente. Para força encontramos as seguintes palavras: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, I Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς é força no sentido próprio. 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς é força no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: grito, convocar e κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas, daí temos: “ ...a força da Sua glória” ( Cl 1:11 ) e “ ...forca do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α refere-se a violência. Possui a mesma raiz de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). Para auxiliar temos:
131 131 1. παρακαλε παρακαλε παρακαλε παρακαλεω ω ω ω é ajudar no sentido de estar ao lado confortando, estimulando. 2. βοηθο βοηθο βοηθο βοηθος ς ς ς possui o sentido de dar ordens ( I Ts 4:2; I Tm 1:5,18 ). Designando cobra encontramos: 1. ασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς transliterada em áspide, refere-se a cobras egípcias. 2. ο ο ο οφι φι φι φις ς ς ς é a palavra para qualquer cobra ou serpente. 3. ε ε ε εχιδνα χιδνα χιδνα χιδνα refere-se a víbora venenosa, Mt 3:7; 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 28:3* ). Para ocultar o grego possui: 1. κρυπτο κρυπτο κρυπτο κρυπτος ς ς ς ocultar referindo-se a coisas vergonhosas. A palavra portuguesa krípta é bem elucidativa para entendermos o sentido do vocábulo. 2. καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω é cobrir, derivada de κα κα κα καλλυµα λλυµα λλυµα λλυµα ( véu ). Para peixe encontramos em grego: 1. οψα οψα οψα οψαριον ριον ριον ριον refere-se a um peixe pequeno. 2. ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς é a palavra comum para peixe. Tornou-se um símbolo do cristianismo porque suas letras coincidem com as iniciais da expressão “ Jesus Cristo Filho de Deus Salvador”. Para pássaro o grego possui as seguintes palavras: 1. πετεινο πετεινο πετεινο πετεινον ν ν ν significa passarinho, deriva de πε πε πε πετοµαι τοµαι τοµαι τοµαι: voar. 2. ο ο ο ορνι ρνι ρνι ρνις ς ς ς usada para pássaros que precisam de impulso para voar, como a galinha. Deriva de ο ο ο οµη µη µη µη ( impulso ). As diferentes palavras para designar véu são: 1. κα κα κα καλλυµα λλυµα λλυµα λλυµα refere-se ao véu para o rosto. 2. κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυπτω πτω πτω πτω trata-se de um verbo significando, conforme a junção de κατα κατα κατα κατα ( com ) + πε πε πε πετασµα τασµα τασµα τασµα ( cortina ), daí: cobrir-se com véu. Para rapidez temos: 1. σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη rapidez no sentido de diligência, zelo. 2. τα τα τα ταχο χο χο χος ς ς ς tem o sentido de prontidão, algo que logo acontecerá. Deriva de τα τα τα ταχινο χινο χινο χινος ς ς ς: iminente, II Pe 1:14; 2:1.* As palavras usadas para crianças são: 1. τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον derivando de τεκνογονε τεκνογονε τεκνογονε τεκνογονεω ω ω ω: gerar ou ter filhos ( I Tm 5:14* ). 2. παιδο παιδο παιδο παιδος ς ς ς usada para crianças crescidas que podem ser castigadas. Deriva de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: corrigir, educar. 3. νηπιο νηπιο νηπιο νηπιος ς ς ς ( infante ) e νηπι νηπι νηπι νηπιαζω αζω αζω αζω ( ser como criança ) derivam de νεο νεο νεο νεος ς ς ς ( novo ). Para preguiça temos: 1. αργο αργο αργο αργος ς ς ς significando sem trabalho, pois deriva de ε ε ε εργον ργον ργον ργον: trabalho. 2. βραδυ βραδυ βραδυ βραδυτη τη τη της ς ς ς tendo a idéia de lentidão. Deriva de βραδυ βραδυ βραδυ βραδυς ς ς ς: devagar. Para designar cura o grego koiné possui: 1. ι ι ι ιαµα αµα αµα αµα trata-se da cura pelo dom do Espírito Santo ( I Co 12:9,28, 30; At 9:34* ). 2. θεραπευ θεραπευ θεραπευ θεραπευω ω ω ω tem o sentido de cuidar de ( Mt 4:23; 17:18; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3 ). 3. ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι possui uma raiz parecida com de ι ι ι ιαµα αµα αµα αµα ( Mt 8:8,13; Mc 5:29; Lc 5:17; 9:11; Jo 4:47; 5:13; Mt 13:15; Lc 4:18, versículo variante; Jo 12:40; Hb 12:13 ).
132 132 Para morte temos: 1. θα θα θα θανατο νατο νατο νατος ς ς ς pode derivar de θα θα θα θανπω νπω νπω νπω ( enterrar ) ou de θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς ( assombro ). Derivou: θανα θανα θανα θανασιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς: mortal, Mc 16:18.* 2. θνη θνη θνη θνηκω κω κω κω significa morrer. Derivou de θνητο θνητο θνητο θνητος ς ς ς ( mortal ). 3. νεκρο νεκρο νεκρο νεκροω ω ω ω ( mortificar ) refere-se mais ao cadáver do morto. Em Cl 3:5 a idéia é fazer nosso corpo um cadáver para o pecado. Com significação de choro encontramos: 1. θρηνε θρηνε θρηνε θρηνεω ω ω ω derivou de θρη θρη θρη θρηνο νο νο νος ς ς ς ( canto fúnebre ), refere-se portanto a um choro pesado e sentido como no da morte de alguém. 2. πενθε πενθε πενθε πενθεω ω ω ω significa mais tristeza do que choro, Mt 5:4 seria melhor traduzido por “ bem- aventurados os aflitos porque serão consolados”. 3. δακρυ δακρυ δακρυ δακρυω ω ω ω é choro de lágrimas mais ligado as emoções do que por acontecimentos tristes ( Jo 11:35; II Tm 1:4 ). Deriva de δα δα δα δακρυον κρυον κρυον κρυον ( lágrima ). 4. κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω é traduzido por bater no peito, lamento, pode também significar cortar. Tem raiz parecida com κο κο κο κοπο πο πο πος ς ς ς ( problema, dificuldade ). O cabelo aparece nos seguintes vocábulos: 1. κοµα κοµα κοµα κοµαω ω ω ω ( cabelo comprido ) deriva de κο κο κο κοµη µη µη µη ( cabelo ). 2. θρι θρι θρι θριξ ξ ξ ξ ou τρι τρι τρι τριχο χο χο χος ς ς ς refere-se ao cabelo quando se trata de um único fio ( Mt 5:36; Lc 21:18 ), também a traduzido por pêlo. 3. πλε πλε πλε πλεγµα γµα γµα γµα trata-se do penteado do cabelo feminino, confirma que os cabelos das primitivas irmãs eram compridos. Deriva de πλε πλε πλε πλεκω κω κω κω ( trançar ) e πλε πλε πλε πλεον ον ον ον ( muitos ). Para orar o grego dispõe: 1. ε ε ε ευχη υχη υχη υχη referindo-se a oração com ação de graças. Deriva de ε ε ε ευχαριστι υχαριστι υχαριστι υχαριστια α α α ( ação de graças ). 2. δεο δεο δεο δεοµαι µαι µαι µαι significa pedir, derivou de δε δε δε δεον ον ον ον ( de δε δε δε δει ι ι ι: é necessário ). 3. δε δε δε δεησι ησι ησι ησις ς ς ς tem a mesma derivação de δεο δεο δεο δεοµαι µαι µαι µαι. 4. προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη significa orar com a idéia de voto. Deriva de προ προ προ προς ς ς ς ( preposição: ao lado de ) e ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( voto, desejo, ). 5. ε ε ε εντευξι ντευξι ντευξι ντευξις ς ς ς orar trazendo a idéia de encontro, conversação, entrevista. Deriva de τυγχα τυγχα τυγχα τυγχανω νω νω νω ( encontrar, obter, achar, ganhar, conseguir ). ε ε ε εντευξι ντευξι ντευξι ντευξις ς ς ς pode ser traduzida por visitação. 6. ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια α α α tem o sentido de súplica, Hb 5:7* ). Trata-se da mesma palavra usada para designar o ramo de oliveira que levavam os suplicantes. Para brilhar encontramos: 1. φαι φαι φαι φαινω νω νω νω trata-se daquilo em que a luz incide permitindo ver, como a lua, que é vista por refletir a luz do sol, destaca o objeto iluminado, tem o sentido de aparecer. Deriva de φανερο φανερο φανερο φανερος ς ς ς ( visível, fácil de ser visto ). 2. φωτι φωτι φωτι φωτιζω ζω ζω ζω é brilhar destacando a luz ( Ap 22:5 ). Deriva de φω φω φω φως ς ς ς: luz. Para roupas temos: 1. χιτω χιτω χιτω χιτων ν ν ν significa túnica, camisa, uma roupa usada logo acima da pele, por pessoas de ambos os sexos ( Mt 5:40; 10:10 ). Refere-se também ao manto de Jesus ( Jo 19:23 ). 2. χλαµυ χλαµυ χλαµυ χλαµυς ς ς ς manto ou capa usada por viajantes ou soldados ( Mt 27:28,31* ). 3. ι ι ι ιµα µα µα µατιον τιον τιον τιον ( roupa ) deriva de ι ι ι ιµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( vestir ). 4. εσθη εσθη εσθη εσθης ς ς ς trata-se de vestimentas resplandecentes ( Lc 23:11; 24:4; At 1:10; 10:30; 12:21; Tg 2:2,3 ).
133 133 4. στολη στολη στολη στολη refere-se a túnicas longas ( Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ). Para salvar o grego tem as seguintes palavras: 1. σω σω σω σωζω ζω ζω ζω tratando-se da salvação espiritual. 2. ρ ρ ρ ρυοµαι υοµαι υοµαι υοµαι tem o sentido de libertação, livramento ( Mt 6:13; 27:43; Rm 7:24; Rm 15:31; II Co 1:10; II Tm 3:11 ). Para dar temos: 1. παρε παρε παρε παρεχω χω χω χω no sentido de oferecer e apresentar. 2. δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι no sentido próprio. Para santo encontramos: 1. α α α αγιο γιο γιο γιος ς ς ς é santo no sentido de pureza, deriva de α α α αγνει γνει γνει γνεια α α α ( pureza ). 2. ο ο ο οσιο σιο σιο σιος ς ς ς traz a idéia de consagração. Com a idéia de perdoar o grego usa as seguintes palavras: 1. ι ι ι ιλασµο λασµο λασµο λασµος ς ς ς significa expiação, oferta pelo pecado ( I Jo 2:2; 4:10 ), derivando de ι ι ι ιλα λα λα λασκοµαι σκοµαι σκοµαι σκοµαι ( ser misericordioso ). 2. α α α αφεσι φεσι φεσι φεσις ς ς ς é traduzido por perdão de pecados ( Mc 1:4; 3:29; Lc 3:3; At 10:43; Ef 1:7 ), mas pode significar libertação ( Lc 4:18 ) e cancelamento. Deriva de α α α αφετο φετο φετο φετος ς ς ς ( solto, livre ). O significado de visitar aparece nas palavras: 1. ι ι ι ιστορε στορε στορε στορεω ω ω ω refere-se a uma visita que busca informações, que busca examinar. Deriva de ι ι ι ιστορι στορι στορι στορια α α α: informação, indagação, história, para se conseguir informações se faz necessário fazer viagens. 2. επισκε επισκε επισκε επισκεπτοµαι πτοµαι πτοµαι πτοµαι visita com os sentidos de ver, selecionar, se preocupar. Deriva de επισκευα επισκευα επισκευα επισκευαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: fazer preparativos, At 21:15. 3. επισκοπη επισκοπη επισκοπη επισκοπη refere-se a uma visita de inspeção. Ocorre em I Pe 2:12; Lc 19:44; At 1:20; I Tm 3:1. Dicionário Filológico - α α α α - αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς é bom moralmente, enquanto ε ε ε ευ υ υ υ refere-se aquilo que é naturalmente bom. α α α αδω δω δω δω significa cantar, enquanto α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω se traduz por louvar, exaltar, Ap 19:5. αθροι αθροι αθροι αθροιζω ζω ζω ζω é juntar, Lc 24:33, enquanto επισυνα επισυνα επισυνα επισυναγω γω γω γω ( επι επι επι επι: sobre + συνα συνα συνα συναγω γω γω γω: reunir com, mesma raiz de sinagoga. ). ο ο ο οµου µου µου µου é uma preposição que traz a idéia de união pelas semelhanças, possui a mesma raiz do advérbio ο ο ο οµοι µοι µοι µοιω ω ω ως ς ς ς: semelhantemente.
134 134 α α α αισθησι ισθησι ισθησι ισθησις ς ς ς refere-se a percepção, no caso dos sentidos, que nos fazem compreender; γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω pode ser entendido também como compreenção, mas uma que vem pelo conhecimento experimental e não por dedução como νου νου νου νους ς ς ς ( mente ) conforme sua derivada νουθετε νουθετε νουθετε νουθετεω ω ω ω ( instruir ). συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς ( faculdade da compreenção ) tem sua etimologia na junção de συν συν συν συν ( com ) + ορα ορα ορα οραω ω ω ω ( ver, notar ), significando o conhecimento pelo que se vê. α α α αµαχο µαχο µαχο µαχος ς ς ς significa pacífico, não brigador, I Tm 3:3; Tt 3:2, sendo que a melhor acepção para a palavra seria não brigador, pois é derivada de µα µα µα µαχη χη χη χη: luta, contenda. ε ε ε ειρηνικο ιρηνικο ιρηνικο ιρηνικος ς ς ς sim, tem o sentido mais claro de pacífico, deriva de ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νη: paz. - β β β β – βουνο βουνο βουνο βουνος ς ς ς significa monte, colina, ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς tem semelhante significação, sendo porém derivada de ο ο ο οροθεσι ροθεσι ροθεσι ροθεσια α α α ( fronteira ). βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς significa bebê, enquanto παιδο παιδο παιδο παιδος ς ς ς é criança com entendimento, pois deriva de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: instruir, treinar, educar. - γ γ γ γ - γνο γνο γνο γνοφο φο φο φος ς ς ς se traduz em trevas como σκο σκο σκο σκοτο το το τος ς ς ς, como aparece no mesmo texto ( Hb 12:18 ), em manuscritos diferentes, fica claro que são perfeitamente sinônimas. Já a palavra ζο ζο ζο ζοφο φο φο φος ς ς ς refere-se a trevas interiores, inferno, II Pe 2:4,17; Jd 6,13; Hb 12:18* ). γε γε γε γενηµα νηµα νηµα νηµα de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι significa produto podendo ter certa conotação com ‘fruto’ e de certa forma o fruto de καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς foi gerado ou produzido, καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς é fruto esquecendo-se do processo para assim torná-lo. γαστη γαστη γαστη γαστηρ ρ ρ ρ estômago, glutão, grávida, fala mais do espaço físico que existe em nossa bariga do que aos sentimentos como σπλα σπλα σπλα σπλαγχνον γχνον γχνον γχνον entranhas, partes interiores, emoções. - δ δ δ δ - - ε ε ε ε - ετοιµα ετοιµα ετοιµα ετοιµαζω ζω ζω ζω significa preparar, deixar em prontidão em razão do tempo, pois deriva de ετο ετο ετο ετος ς ς ς ( ano ). Substantivada em ε ε ε ετοιµασι τοιµασι τοιµασι τοιµασια α α α ( prontidão, Ef 6:15* ). - ζ ζ ζ ζ - - η η η η - Enquanto η η η ηλι λι λι λικο κο κο κος ς ς ς tem significado de quão grande derivado de η η η ηλικι λικι λικι λικια α α α: maturidade, tempo longo, πο πο πο ποσο σο σο σος ς ς ς tem a mesma significação mas de modo gramatical por ser um pronome. - θ θ θ θ - Enquanto θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω significa assombra-se de admiração, θαµβε θαµβε θαµβε θαµβεω ω ω ω é assombro por medo.
135 135 θη θη θη θηλυ λυ λυ λυς ς ς ς ( fêmea, Mt 19:14; Mc 10:6; Rm 1:26,27; Gl 3:28* ) deriva de θηλα θηλα θηλα θηλαζω ζω ζω ζω: amamentar. - ι ι ι ι - - κ κ κ κ - - λ λ λ λ - É provável que λοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς ( remanescente ) derive de λοιµο λοιµο λοιµο λοιµος ς ς ς ( peste, pestilência ), tendo essa significância porque depois da peste os que continuavam vivos podem ser chamados de remanescentes. - µ µ µ µ - - ν ν ν ν - ναυαγε ναυαγε ναυαγε ναυαγεω ω ω ω ( naufragar ), deriva de ναυ ναυ ναυ ναυς ς ς ς ( navio ). Náutico. νεκρο νεκρο νεκρο νεκροω ω ω ω ( mortificar ) é da raiz de νεκρο νεκρο νεκρο νεκρος ς ς ς ( morto ). A palavra portuguesa “ necrotério” é oriunda delas. νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνια α α α ( festa da lua nova ) e νεο νεο νεο νεοτη τη τη της ς ς ς ( mocidade ) derivam de νε νε νε νεο ο ο ος ς ς ς ( novo ). νεφρο νεφρο νεφρο νεφρος ς ς ς ( rim ) tem a mesma raiz de νε νε νε νεφο φο φο φος ς ς ς ( nuvem ), o ponto comum seria a rentenção e o fluxo da água. νηπια νηπια νηπια νηπιαζω ζω ζω ζω ( ser como crinça ) e νη νη νη νηπιο πιο πιο πιος ς ς ς ( infante ), parecem derivar de νε νε νε νεο ο ο ος ς ς ς ( novo ). νηστει νηστει νηστει νηστεια α α α ( jejum ) deriva de νη νη νη νησο σο σο σος ς ς ς ( ilha ), a idéia comum é “ pouco”: pouco alimento, pouca terra. Pela mesma razão νηφα νηφα νηφα νηφαλιο λιο λιο λιος ς ς ς ( moderado no uso de bebidas alcoólicas ) tem a mesma raiz. νοε νοε νοε νοεω ω ω ω ( perceber, entender ) deriva de νο νο νο νοηµα ηµα ηµα ηµα ( pensamento ) e νου νου νου νους ς ς ς ( mente ). νυ νυ νυ νυµφη µφη µφη µφη ( noiva ) deriva de Νυ Νυ Νυ Νυµφαν µφαν µφαν µφαν ( Ninfas ). νυστα νυστα νυστα νυσταζω ζω ζω ζω ( adormecer ), Mt 25:5 e numa variante de II Pe 2:3. Deriva de νο νο νο νοξ ξ ξ ξ ( noite ). - ξ ξ ξ ξ - - ο ο ο ο - o pronome demostrativo ο ο ο οδε δε δε δε: este ( com variantes de gênero: η η η ηδε δε δε δε e το το το τοδε δε δε δε ), tem sua origem ou originou de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς: caminho. Quando apontamos para alguém um caminho, constumamos dizer “ este”, assim, é possível que daí o pronome tenha originado o substantivo. ο ο ο οδηγο δηγο δηγο δηγος ς ς ς ( liderar ) vêm da junção de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς com α α α αγω γω γω γω ( guiar ), significando o “ guia do caminho”.
136 136 O substantivo ο ο ο οδυ δυ δυ δυνη νη νη νη ( dor, sofrimento ) parece remotamente ter sido derivado de ο ο ο οδου δου δου δους ς ς ς ( dente ) por ser a dor de dente uma das mais terríveis. E por sua vez οδου οδου οδου οδους ς ς ς pode também ter sido derivado de ο ο ο οδου δου δου δους ς ς ς pode ter surgido de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς, pois com os dentes abrimos caminho nos alimentos. O importante verbo ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( saber ) deriva de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον ( ver ), criando a idéia do conhecimento pelo que se vê, um conhecimento externo, diferente de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω, que trata de um conhecimento pela natureza, conhecimento íntimo. ο ο ο οικτιρµο ικτιρµο ικτιρµο ικτιρµος ς ς ς da mesma raiz de ο ο ο οι ι ι ικο κο κο κος ς ς ς ( casa ), é a misericódia feita aos de casa ( Cl 3:12 ), por isso menos altruísta que ε ε ε ελεο λεο λεο λεος ς ς ς ( misericórdia ); no entanto, quando οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµος ς ς ς é realizada por Deus e ocorre num somatório significam “ as misericórdias dentro da misericórdia de Deus de nos receber como Seus filhos” ( Rm 12:1; II Co 1:3 ). Sabendo que οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµος ς ς ς possui essa conotação de misericórdia familiar podemos entender a força de Hb 10:28, que quer dizer que os transgressores morriam mesmo sendo parentes. οκγηρο οκγηρο οκγηρο οκγηρος ς ς ς ( destruição, ruína, morte ) deriva de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς ( poucos ). Quando sobra poucos numa batalha, por exemplo, entendemos que foi grande a ruína ou a mortandade. Com a mesma derivação de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς temos: ολιγο ολιγο ολιγο ολιγοψυχο ψυχο ψυχο ψυχος ς ς ς ( literalmente: pouca alma, daí desencorajado ); ολιγωρε ολιγωρε ολιγωρε ολιγωρεω ω ω ω: menosprezar ( considerar pouco ) e ολι ολι ολι ολιγω γω γω γως ς ς ς: advérbio, raramente, II Pe 2:18. ο ο ο ολο λο λο λος ς ς ς é todos no sentido de acabar e não de preencher como πα πα πα παντο ντο ντο ντος ς ς ς. . . . Também deriva de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς ( poucos ). ο ο ο οµιλε µιλε µιλε µιλεω ω ω ω ( conversar ) está relacionado com ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α ( associação, companhia ). ο ο ο οµολογι µολογι µολογι µολογια α α α ( confissão ) é da mesma raiz de ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοτη τη τη της ς ς ς ( semelhança ) e significa um dito que confirma outro. ονειδι ονειδι ονειδι ονειδιζω ζω ζω ζω é injuriar desejando uma desgraça. Deriva de ο ο ο ονειδο νειδο νειδο νειδος ς ς ς ( desgraça ). ο ο ο οξο ξο ξο ξος ς ς ς é vinho azedo, vinagre e οξυ οξυ οξυ οξυς ς ς ς agudo, afiado. De fato o gosto azedo é de certo modo agudo. ο ο ο οπλι πλι πλι πλιζω ζω ζω ζω ( equipar ) tem a mesma raiz de ο ο ο οπλον πλον πλον πλον ( arma ). οργη οργη οργη οργη ( ira ) fala da explosão do sentimento de raiva ou indignação. Deriva de οργα οργα οργα οργας ς ς ς ( cheio de seiva ) e de ο ο ο οργια ργια ργια ργια ( festa extravazante de Baco, deus do vinho. Orgia ). ο ο ο ορθριο ρθριο ρθριο ρθριος ς ς ς ( cedo da manhã ) deriva de ορθο ορθο ορθο ορθος ς ς ς ( reto ), porque é pela manhã que ficamos de pé, com o corpo reto. ο ο ο ορκρι ρκρι ρκρι ρκριζω ζω ζω ζω ( conjurar ) parece remotamente derivar de ορθο ορθο ορθο ορθος ς ς ς ( reto, direito ), significando “ falar corretamente”, ou pode ser relacionado com ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), tranzendo a idéia de firmeza. ο ο ο ορνεον ρνεον ρνεον ρνεον ( pássaro, galinha ) tem certa relação com ο ο ο ορµα ρµα ρµα ρµαω ω ω ω ( precipitar-se ), pois para voar os pássaros precisam se lançar, principalmente as aves domésticas. Por sua vez ο ο ο ορµα ρµα ρµα ρµαω ω ω ω deriva de ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), só existe precípio por causa das alturas das montanhas.
137 137 ορυ ορυ ορυ ορυσσω σσω σσω σσω ( cavar ). Pode remotamente derivar de ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), pois quando cavamos formamos um monte como resultado. ορχε ορχε ορχε ορχεοµαι οµαι οµαι οµαι refere-se a dança coletiva ( Mt 11:17; 14:6; Mc 6:22; Lc 7:32 ). Deriva de ο ο ο ορχο ρχο ρχο ρχος ς ς ς ( fila de árvores ). O pronome relativo ο ο ο ος ς ς ς ( η η η η, ο ο ο ο ), derivou: ο ο ο οσπερ σπερ σπερ σπερ ( que enfático ); ο ο ο οστι στι στι στις ς ς ς ( quem quer, qualquer que, quando ); ο ο ο οτε τε τε τε ( quando ); ο ο ο οτι τι τι τι ( que, introduzindo uma declaração indireta ); ου ου ου ου ( Genitivo de ο ο ο ος ς ς ς ), funcionando como advérbio, onde, aonde. ο ο ο ου υ υ υ, advérbio de negação ( não ), derivou: ο ο ο ουδαµω υδαµω υδαµω υδαµως ς ς ς ( de jeito nenhum ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδε ( e não ); ο ο ο ουδει υδει υδει υδεις ς ς ς, ο ο ο ουδεµι υδεµι υδεµι υδεµια α α α, ο ο ο ουδε υδε υδε υδεν ν ν ν ( funcionando como advérbio, não, ninguém, nada ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδεποτε ποτε ποτε ποτε ( nunca ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδεπω πω πω πω ( ainda não ); ο ο ο ουκε υκε υκε υκετι τι τι τι ( não mais ); ο ο ο ου υ υ υπω πω πω πω ( ainda não ); ο ο ο ου υ υ υδε δε δε δε ( nem ); ο ο ο ουχι υχι υχι υχι ( não ). οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη significa débito, dívida, obrigação, com esta idéia a palavra acabou sendo aplicada ao homem quando quebra os mandamentos de Deus, desde o Antigo Testamento a guarda dos mandamentos tem sido vista como um dever de todo homem ( Ec 12:13 ), como não conseguimos guardá-los acabamos nos tornando devedores. O perdão de Evangelho é exatamente o cancelamento da dívida de nossos quebras dos mandamentos ( Cl 2:14 ). ο ο ο οφελον φελον φελον φελον ( tomara, oxalá ) deriva de ο ο ο οφελο φελο φελο φελος ς ς ς ( benefício, bem ), assim demostra ser uma expressão que exprime a desejo de um benefício. οχλε οχλε οχλε οχλεω ω ω ω ( atormentar, criar problemas ). Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ), expressa o fato que ocorre geralmente quando uma multidão se torna uma barreira a transpor. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ), quando de anda dentro de um ônibus lotado somos obrigados a forçar passagem. ο ο ο οψι ψι ψι ψις ς ς ς ( aparência exterior, aspecto, face ) deriva de ο ο ο οψοµαι ψοµαι ψοµαι ψοµαι ( Futuro Indicativo Médio de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver. οψω οψω οψω οψωνιον νιον νιον νιον ( salário ), deriva de ο ο ο οψιο ψιο ψιο ψιος ς ς ς ( tarde ). O salário ou pagamento nos tempos de Jesus era por diária, sendo efetuado sempre no final do dia. - π π π π - - ρ ρ ρ ρ - - σ σ σ σ – - - τ τ τ τ - - υ υ υ υ - υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω: [ realmente ] existir, parece ser resultado da aglutinação da preposição υ υ υ υπερ περ περ περ( super ) com a palavra αρχη αρχη αρχη αρχη ( origem, princípio ).
138 138 - φ φ φ φ - A palavra beijo ( φι φι φι φιληµα ληµα ληµα ληµα ) deriva de φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ( amar, ter afeição por ). O mesmo ocorre com φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενια α α α ( hospitaleiro ), sendo a união de φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ( afeição ) com ξενι ξενι ξενι ξενια α α α ( hospitalidade ).

More Related Content

PPTX
Gráficos de funções afim - Matemática 8º ano - Resumo da matéria
byO Bichinho do Saber
 
PPTX
História da língua portug.
bybecastanheiradepera
 
PPT
126
byVicente Soella Neto
 
PPT
TERMOQUÍMICA - EXERCÍCIOS
byCursos Profissionalizantes
 
PDF
Trigonometria - Exercícios resolvidos - ficha 2
bynumerosnamente
 
PPTX
Conjugação pronominal reflexa
byTeresa Rocha
 
PPTX
Cognatos
byLinguagem e Identidade UFAC
 
PPT
Ligações Covalenntes
byTelso M Ferreira Junior
 
Gráficos de funções afim - Matemática 8º ano - Resumo da matéria
byO Bichinho do Saber
 
História da língua portug.
bybecastanheiradepera
 
126
byVicente Soella Neto
 
TERMOQUÍMICA - EXERCÍCIOS
byCursos Profissionalizantes
 
Trigonometria - Exercícios resolvidos - ficha 2
bynumerosnamente
 
Conjugação pronominal reflexa
byTeresa Rocha
 
Cognatos
byLinguagem e Identidade UFAC
 
Ligações Covalenntes
byTelso M Ferreira Junior
 

What's hot

DOC
Resumos gramática inglês
byLuciana Viter
 
PPT
DivisãO Da Circunferência
byeditazevedo42
 
PDF
Cadeias carbônicas
byKamila Passos
 
PDF
Aula 10 Química Geral (Teoria dos Orbitais Moleculares)
byTiago da Silva
 
PPS
Hibridização
byFernando Lucas
 
PPS
Operações com intervalos
byMatematica Eemhvl
 
PDF
Gases
bypaaccedro
 
PPTX
Orações condicionais (if clauses)
byElayne Silva
 
PDF
Aula de inglês 13 substantivos no plural
bypytheasenglish
 
PPTX
A história da língua
byVanda Marques
 
PPT
Ternos pitagóricos
bybetencourt
 
PPT
Gerund And Infinitive
byTelma Farias
 
PPT
Regras Das Potências
bynunograca
 
PDF
Logica proposicional convertido
bymluisavalente
 
PPTX
Cognates and false cognates
byMarcia Oliveira
 
DOC
Manual Língua Portuguesa Professor Pasquale
byNayara Rodrigues
 
PPTX
Relações métricas no triângulo retângulo
byNeil Azevedo
 
ODP
As Cores
byEnsinar Português Andaluzia
 
PPTX
Conjugações perifrástica, recíproca, reflexa
bytchicoo
 
PDF
8 orbitais e numeros quanticos
bydaniela pinto
 
Resumos gramática inglês
byLuciana Viter
 
DivisãO Da Circunferência
byeditazevedo42
 
Cadeias carbônicas
byKamila Passos
 
Aula 10 Química Geral (Teoria dos Orbitais Moleculares)
byTiago da Silva
 
Hibridização
byFernando Lucas
 
Operações com intervalos
byMatematica Eemhvl
 
Gases
bypaaccedro
 
Orações condicionais (if clauses)
byElayne Silva
 
Aula de inglês 13 substantivos no plural
bypytheasenglish
 
A história da língua
byVanda Marques
 
Ternos pitagóricos
bybetencourt
 
Gerund And Infinitive
byTelma Farias
 
Regras Das Potências
bynunograca
 
Logica proposicional convertido
bymluisavalente
 
Cognates and false cognates
byMarcia Oliveira
 
Manual Língua Portuguesa Professor Pasquale
byNayara Rodrigues
 
Relações métricas no triângulo retângulo
byNeil Azevedo
 
As Cores
byEnsinar Português Andaluzia
 
Conjugações perifrástica, recíproca, reflexa
bytchicoo
 
8 orbitais e numeros quanticos
bydaniela pinto
 

More from rodrigorock777

PPTX
Lidando com problemas da vida - O que Deus diz sobre mim
byrodrigorock777
 
PPTX
Lidando com as Mudanças da vida - Refletindo sobre os problemas
byrodrigorock777
 
PPTX
Passando o Bastão.pptx
byrodrigorock777
 
PPTX
Colossenses 2.pptx
byrodrigorock777
 
PPTX
Traduções Grego Koine.pptx
byrodrigorock777
 
PDF
paradigmas_gregos.pdf
byrodrigorock777
 
PPTX
Pronomes Grego.pptx
byrodrigorock777
 
PPTX
Gramatica Grego Biblico.pptx
byrodrigorock777
 
PPTX
Alfabeto Grego.pptx
byrodrigorock777
 
PPTX
Alfabeto com Evangelho de João.pptx
byrodrigorock777
 
Lidando com problemas da vida - O que Deus diz sobre mim
byrodrigorock777
 
Lidando com as Mudanças da vida - Refletindo sobre os problemas
byrodrigorock777
 
Passando o Bastão.pptx
byrodrigorock777
 
Colossenses 2.pptx
byrodrigorock777
 
Traduções Grego Koine.pptx
byrodrigorock777
 
paradigmas_gregos.pdf
byrodrigorock777
 
Pronomes Grego.pptx
byrodrigorock777
 
Gramatica Grego Biblico.pptx
byrodrigorock777
 
Alfabeto Grego.pptx
byrodrigorock777
 
Alfabeto com Evangelho de João.pptx
byrodrigorock777
 

Gramatica de Grego

  • 1.
    1 1 GRAMÁTICA DE GREGOKOINÊ υ υ υ υποτυ ποτυ ποτυ ποτυπωσιν πωσιν πωσιν πωσιν ε ε ε εχε υ χε υ χε υ χε υγιαινο γιαινο γιαινο γιαινοντων λο ντων λο ντων λο ντων λογων γων γων γων modelo mantém das sãs palavras, II Tm 1:13 Este trabalho é mais uma renovação revisada da gramática grega de William Carey Taylor, escrita na década de quarenta, fruto das pesquisas deste mestre da língua grega do Novo Testamento ainda sem substituto à altura em nosso país. Esta revisão e renovação consiste numa nova apresentação em termos de linguagem fazendo uma associação com a forma didática apresentada pelo gramático Antônio Freire. O texto da gramática de Taylor é de um português antigo e um tanto quanto pendante para a nossa geração e realmente precisava de uma mudança. É possível que muitos julguem não haver muita semelhança entre este trabalho com o daquele erudito, mas a verdade é que quase todo ele é filho daquele trabalho, refletindo o mesmo conteúdo com mudança apenas no modo de se ensinar. Sinto-me devedor de Taylor e de certo modo indigno de receber méritos, mesmo reconhecendo a profundidade do avanço que alcançamos, fruto na verdade do trabalho direto de se traduzir o texto sagrado exaustivamente. Considerando-me um leigo interessado, jamais poderia dizer aqui que este trabalho foi feito por mim, o que se tem aqui é um manual pessoal da língua grega do Novo Testamento, o método pelo qual eu aprendi o idioma, fazendo uma rara combinação entre o grego clássico e o koinê. Tendo primeiramente aprendido a língua grega no seu estilo clássico pela minha querida professora Ana Maria da Universidade Federal do Ceará, tive uma sorte única que a princípio não percebi a vantagem. Lamentava comigo quando traduzia as obras clássicas dos antigo gregos, mal sabendo dos benefícios que isto me proporcionaria depois; o grego do Novo Testamento é muito simples em comparação com os textos clássicos e isto me proporcionou a chance de traduzir os textos do Novo Testamento grego tendo percepções inimagináveis para os estudantes que estudam este idioma nos seminários teológicos espalhados por este país, que me desculpem a grosseria pelo amor da verdade, são terrivelmente medíocres, além de tendenciosos. Aconselho a todo estudante sério do Novo Testamento grego a se interessar em também estudar o grego clássico, a pesquisar a mitologia e a cultura Greco-Romana, pois nisto é onde residirá o segredo de uma verdadeira erudição, e do conhecimento da rica filologia do Novo Testamento, não dependa apenas de manuais de venda fácil garantindo facilidades na quilo onde haverá muito trabalho. Outra novidade em relação a outros manuais e gramáticas foi o cuidado de se dar uma melhor apreciação a língua portuguesa, as várias dicas ao longo do texto, colhidas de gramáticas, apostilas e obras para o vestibular, fazem uma revisão dos assuntos que muito me deixaram em dificuldades no início e sem dúvida auxiliarão as estudantes principiantes que ainda não dominam o português, um dos objetivos do estudo de qualquer idioma é o aprimoramento da própria língua natal, e ciente das dificuldades dos que possuem boa vontade de aprender o idioma helênico, achei por bem enriquecer o compêndio com estes esclarecimentos. Tivemos o cuidado de acoplar o dicionário grego à gramática com a preocupação de facilitar a memorização das palavras por parte do aluno, a reunião das palavras foram feitas de acordo com as declinações, também agrupamos todas as palavras iniciadas por preposições e prefixos com o objetivo de diminuir o número a quantidade de palavras a serem apreendidas. Luiz Sousa A DESCOBERTA DO GREGO KOINÊ Obra do grande erudito alemão Gustav Adolf Deissmann, de Marburgo, que, na Biblioteca da Universidade de Heidelberg, tomando um volume de papiros não-literários recém-publicado, na época, em
  • 2.
    2 2 Berlim, repentinamente descobriu,admirado, a similaridade da linguagem dos papiros com o Novo Testamento. Continuando seus estudos, chegou à conclusão de que as peculiaridades do grego do Novo Testamento são devidas à sua relação com o grego coloquial popular, linguagem não-literária do período, e não devido a influência semíticas ou à chamada “linguagem do Espírito Santo”, argumento usado por um alemão, afirmando que o Espírito Santo muda a linguagem do homem que recebe a revelação ( B. P. Bittencout, “O Novo Testamento: metodologia da pesquisa textual”, página 47 ). Quanto o Koiné não foi desenvolvido houve muitas críticas por parte de alguns eruditos do início do século XX, que afirmavam o que o grego que se aprendia nos seminários não era o mesmo do Novo Testamento, mas agora o Koiné está plenamente aceito por todos, sendo indiscutível sua aceitabilidade como a língua do texto sagrado. A CONTROVÉRSIA TEXTUAL Uma das questões mais controversas da teologia é sobre as diferenças textuais entre os manuscritos do Novo Testamento, há diferenças entre eles, e a grande questão é saber qual dos textos que se formam são os mais fiéis. Para resumir a questão, pode-se dizer que dois grupos de textos praticamente estabelecidos, o Receptus, o texto grego primeiramente publicado, que é acusado de ser um texto de manuscritos de datas posteriores aos séculos VI, e o Westcott e Hort, grupos de textos mais antigos ( século IV ), poderia se pensar que a questão estaria resolvida a favor deste último grupos de manuscritos, mas alguns cristãos não julgaram correto a euforia dos teólogos que praticamente estavam descartando o Receptus, argumentando que este foi o texto usado pelos reformadores e que ganhou divulgação desde então, deste modo não deveria ser descartado e até considerado como o texto sagrado indiscutível por causa de sua influência; Deus ,segundo eles, aprovou e consagrou o texto por ter permitido ser o texto. A favor do texto de Westcott e Hort ou Nestle pode-se argumentar que Deus também preservou esse texto considerado mais antigo e fiel ao original. No início da Igreja não havia a coleção completa do livros no Novo Testamento a sua disposição e nem por isso podemos dizer que aquela Igreja histórica era inferior as demais. Neste trabalho apesar de adotarmos o Westcott e Hort, daremos consideração as diferenças textuais mostrando sempre palavras de textos variantes. AS PRINCIPAIS DIFERENÇAS DA KOINÊ PARA O ÁTICO Sobre este assunto diz Antônio Freire, S.J. em sua Gramática Grega: “Todos os livros do Novo Testamento ( Evangelhos, Atos dos Apóstolos, Epístolas, e Apocalipse ), à exceção do Evangelho de S. Mateus, foram redigidos primeiramente em grego. O grego bíblico, porém, difere em muitas particularidades do grego clássico. Com a expansão da civilização helênica pelo mundo oriental, a língua grega difundiu-se tão universalmente através dos povos conquistados, que veio a chamar-se língua comum ou κοινη κοινη κοινη κοινη ( δια δια δια διαλεκτο λεκτο λεκτο λεκτος ς ς ς ). A κοινη κοινη κοινη κοινη era um idioma eclético ( vinda de várias fontes ), proveniente da fusão dos vários dialetos. Predominava, contudo, o dialeto Ático. Os livros do Novo Testamento foram escritos não na κοινη κοινη κοινη κοινη erudita usada pelos escritores aticistas, como Plutarco e Luciano, mas na κοινη κοινη κοινη κοινη popular, bastante diferente da primeira. Distingue-se, no uso e seleção das palavras, S. Lucas e S. Paulo. As obras de maior perfeição estilística são a “Epístola aos Hebreus” e a “Epístola de S. Tiago; as que mais se afastam da pureza de linguagem são o Evangelho de S. Marcos e as obras de S. João, sobretudo o Apocalipse. a. É freqüente o emprego do genitivo qualificativo em vez de adjetivo, sobretudo com υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ( filho ) ou τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον ( criança, filho ). Exs. ο ο ο ο κριτη κριτη κριτη κριτης ς ς ς τη τη τη της ς ς ς αδικι αδικι αδικι αδικια α α ας ς ς ς ( Lc 18:6 ), O juiz injusto.
  • 3.
    3 3 υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νης ς ς ς (Lc 10:6 ), Filho da paz ( = pacífico ). υι υι υι υιο ο ο οι του ι του ι του ι του αι αι αι αιω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς του του του τουτο το το το ( Lc 18:6 ), os mundanos. υι υι υι υιοι οι οι οι του του του του φωτο φωτο φωτο φωτος ς ς ς ( Jo 12:36 ) Filhos do leito nupcial, isto é, amigos do noivo. b. Também é freqüente exprimir o predicativo ( do sujeito ou do objeto direto ) pelo acusativo precedido de ε ε ε ε ι ι ι ις ς ς ς. Exs.: ε ε ε εσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι υµι υµι υµι υµιν ε ν ε ν ε ν ει ι ι ις ς ς ς πατε πατε πατε πατερα και ρα και ρα και ρα και υµει υµει υµει υµεις ς ς ς εσεσθε εσεσθε εσεσθε εσεσθε µοι ει µοι ει µοι ει µοι εις ς ς ς υι υι υι υιο ο ο ος ς ς ς ( II Co 6:18 ). Serei vosso pai e vós sereis meus filhos. ει ει ει εις ς ς ς προφη προφη προφη προφητην την την την αυτο αυτο αυτο αυτον ε ν ε ν ε ν ει ι ι ιχον χον χον χον ( Mt 21:46 ), Tinham-no como profeta. c. Encontra-se, por vezes, o positivo em vez do comparativo ou superlativo. Exs.: καλο καλο καλο καλον ν ν ν εστι εστι εστι εστιν σε ε ν σε ε ν σε ε ν σε εισελθει ισελθει ισελθει ισελθειν ε ν ε ν ε ν ει ι ι ις ς ς ς τη τη τη την ζωη ν ζωη ν ζωη ν ζωην χωλο ν χωλο ν χωλο ν χωλον, ν, ν, ν, η η η η του του του του δυ δυ δυ δυο πο ο πο ο πο ο ποδα δα δα δας ς ς ς ε ε ε εχοντα βληθη χοντα βληθη χοντα βληθη χοντα βληθηναι ε ναι ε ναι ε ναι ει ι ι ι γε γε γε γεενναν ενναν ενναν ενναν ( Mc 9:45 ), Mais vale entrares coxo na vida ( eterna ), do que seres lançado para a geena com ambos os pés. d. Repetição do substantivo para exprimir totalidade ou plenitude. Exs.: ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς του του του τους ς ς ς α α α αιω ιω ιω ιωνα να να νας ς ς ς τω τω τω των α ν α ν α ν αιω ιω ιω ιωνων νων νων νων ( Ap 1:6 ), Pelos séculos dos séculos. e. ει ει ει εις ς ς ς, µι µι µι µια α α α, ε ε ε ε ν ν ν ν, um, usado em vez de πρω πρω πρω πρωτο το το τος ς ς ς, η η η η, ον ον ον ον, primeiro, principalmente para indicar o primeiro dia da semana. Ex.: εν µι εν µι εν µι εν µι α α α α τω τω τω των σαββα ν σαββα ν σαββα ν σαββατων των των των ( Mt 28:1 ), No primeiro dia da semana. Obs. Note-se, de passagem, o emprego de ει ει ει εις ς ς ς em vez de τι τι τι τις ς ς ς, com sentido equivalente ao nosso artigo indefinido um. Ex.: ει ει ει εις ς ς ς γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευς ς ς ς, um escriba. f. É freqüente, sobretudo em S. Lucas, o emprego de εγε εγε εγε εγενετο νετο νετο νετο, sucedeu ( συνε συνε συνε συνεβη βη βη βη ), com indicativo em vez de infinitivo. Ex.: και και και και εγε εγε εγε εγενετο νετο νετο νετο η η η ηλθον περιτεµει λθον περιτεµει λθον περιτεµει λθον περιτεµειν το ν το ν το ν το παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον ( Lc 1:59 ), E aconteceu que foram circuncidar o menino. g. και και και και, além do sentido de partícula copulativa ( e ), traduz, por vezes, a idéia de ‘retorno’ ( então, em conseqüência ). Ex.: ε ε ε ε ι υι ι υι ι υι ι υιο ο ο ος ς ς ς ε ε ε ε ι ι ι ι Θεου Θεου Θεου Θεου και και και και κατα κατα κατα καταβηθι βηθι βηθι βηθι απο απο απο απο του του του του στραυρου στραυρου στραυρου στραυρου ( Mt 27:40 ), Se és Filho de Deus, desce então da cruz. h. A conjunção ε ε ε ει ι ι ι ( no clássico: se ) usa-se, muitas vezes, como interrogativa direta. Ex.: ε ε ε ε ι πατα ι πατα ι πατα ι παταξοµεν ξοµεν ξοµεν ξοµεν εν µαχαι εν µαχαι εν µαχαι εν µαχαιρα; ρα; ρα; ρα; ( Lc 22:49 ), feriremos com a espada? ” B. P. Bittencourt resume a questão dizendo: “Talvez o termo que abrange a área mais extensa na Koinê é a ‘simplificação’. Sentenças simples e curtas ( note o estudante como é rebuscado e relativamente longo o prólogo de Lucas de tendência clássica ) que suplantavam a complexidade da sintaxe clássica. A glória do Ático era a riqueza de conexões destinadas expressar as mais delicadas nuanças do pensamento nas relações das cláusulas. O mercador da praça de Alexandria ou o soldado romano estacionado na Síria não possuíam essa habilidade. É a diferença entre a especulação de Platão e a linguagem simples de um homem falando de um barco no mar da Galiléia; e deste, falando do barco e do campo, passa-se a outro que se endereçava ao povo na praça do mercado das cidades grandes.
  • 4.
    4 4 As cláusulas subordinadascedem lugar às coordenadas e a conjunção και και και και ( e ) é eleita. Dentre mais de uma dúzia de meios usados pelos clássicos para expressar propósito, a Koinê escolhe ι ι ι ινα να να να ( afim de que ) com o subjuntivo. Enquanto os clássicos possuíam mais de cem flixões verbais, a Koinê as reduzia, eliminando de vez o dual e quase liquidando o optativo, que aparece apenas 67 vezes no Novo Testamento. A comparação entre o Português analítico e o Inglês sintético ilustra: O verbo desejar possui dezenas de formas em Português, e, em Inglês, há só três: desire, desires, desired. A Koinê usa o presente histórico nas narrativas; o presente é usado para o futuro; o perfeito no sentido de presente. Prefere os superlativos aos comparativos. Há uma constante luta para uma ênfase que às vezes é falsa, com expressões como: “exatamente o mesmo”, “para todos e para cada um” etc. A Koinê usava muito o pronome como sujeito de verbos que não o pediam, o que indica, na simplificação de um estilo, a luta pela ênfase, que incluía, também, maior uso do diminutivo. A principal influência era sintática e não morfológica. Um só exemplo bastaria com a referência às cláusulas coordenadas com και και και και. Neste ponto vale a menção das influências semíticas oriundas das fontes veterotestamentárias do aramaico ou dos documentos que formam atrás da versão grega da Septuaginta, muito usada pelos autores do Novo Testamento.” FONÉTICA 1. O Alfabeto Grego A expressão alfabeto deriva das duas primeiras letras gregas: alfa e beta. O número de letras do alfabeto grego são de vinte quatro ( 24 ). Os primeiros manuscritos do Novo Testamento grego foram escritos em letras maiúsculas, são chamados Unciais. Modernamente, porém, se convencionou usar as letras minúsculas nos textos que são atualmente publicados, por isso o aluno deve se preocupar inicialmente na memorização destas: Minúsculas Transliteração Nome da Letra α α α α. . . . a Alfa β β β β. . . . b Beta γ γ γ γ. . . . g Gama δ δ δ δ. . . . d Delta ε ε ε ε. . . . é Épsilon ζ ζ ζ ζ. . . . z Zeta η η η η. . . . e Êta θ θ θ θ. . . . th Theta ι ι ι ι. . . . i Iota κ κ κ κ. . . . k Kapa λ λ λ λ. . . . l Lambda µ µ µ µ. . . . m Mi ν ν ν ν. . . . n Ni ξ ξ ξ ξ. . . . cs Csi ο ο ο ο. . . . o Ômicron π π π π. . . . p Pi ρ ρ ρ ρ. . . . r Ró σ σ σ σ. . . ., ς ς ς ς . s Sigma
  • 5.
    5 5 τ τ τ τ. t Tau υ υ υ υ.u Ypsilon Φ Φ Φ Φ. f Fi χ χ χ χ. x Kri ψ ψ ψ ψ. ps Psi ω ω ω ω. o ômega Observações: a. O nome das letras foram colocados apenas por efeito de informação, em nosso método de ensino aconselhamos aos alunos a não memorizarem esse nomes, é mais aconselhável aprender o nome da letra pela transliteração, vendo um α α α α o aluno deve pronunciar mental e automaticamente o “a”. b. ι ι ι ι escrito por baixo das vogais chama-se iota subscrito, e não se pronuncia ou se translitera. Adotamos neste trabalho um ponto abaixo da vogal. Ex.: εν χριστω εν χριστω εν χριστω εν χριστω, em Cristo. τη τη τη τη προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη, na oração. c. ς ς ς ς só é escrito no final das palavras. Ex. Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus ). d. Cada palavra grega tem tantas sílabas quantas vogais ou ditongos. Exs.: α α α α−γα γα γα γα−πη πη πη πη ( amor ) α α α α−ποσ ποσ ποσ ποσ−τε τε τε τε−λλω λλω λλω λλω (enviar ) α α α α−γι γι γι γι−ο ο ο ος ς ς ς ( santo ) δαι δαι δαι δαι−µο µο µο µο−νι νι νι νι−ον ον ον ον ( demônio ) δεσ δεσ δεσ δεσ−µο µο µο µος ς ς ς ( cadeia ) ε ε ε ευ υ υ υ−δο δο δο δο−κι κι κι κια α α α ( boa vontade ) η η η η−µε µε µε µε−ρα ρα ρα ρα ( dia ) θα θα θα θα−λα λα λα λα−σσα σσα σσα σσα ( mar ) θε θε θε θε−ο ο ο ος ς ς ς ( Deus ) θυ θυ θυ θυ−σι σι σι σια α α α ( sacrifício ) ισ ισ ισ ισ−χυ χυ χυ χυ−ρο ρο ρο ρο ( poderoso ) κα κα κα κα−λε λε λε λεω ω ω ω ( chamar ) κρι κρι κρι κρι−σι σι σι σις ς ς ς ( juízo ) κυ κυ κυ κυ−ριο ριο ριο ριος ς ς ς ( Senhor ) λε λε λε λε−γω γω γω γω ( falar ) λο λο λο λο−γι γι γι γι−ζο ζο ζο ζο−µαι µαι µαι µαι ( calcular ) λυ λυ λυ λυ−τρω τρω τρω τρω−σι σι σι σις ς ς ς ( redenção ) λυ λυ λυ λυ−ω ω ω ω ( soltar ) µα µα µα µα−θη θη θη θη−τη τη τη της ς ς ς ( discípulo ) µα µα µα µα−κα κα κα κα−ριο ριο ριο ριος ς ς ς ( bem-aventurado ) µα µα µα µα−χη χη χη χη ( luta ) µε µε µε µε−ρο ρο ρο ρος ς ς ς ( parte ) µοι µοι µοι µοι−χε χε χε χε−ι ι ι ια α α α ( adultério ) νε νε νε νε−κρο κρο κρο κρος ς ς ς ( morto ) νο νο νο νο−η η η η−µα µα µα µα ( pensamento ) ο ο ο ο−δο δο δο δος ς ς ς ( caminho ) ο ο ο οι ι ι ι−δα δα δα δα ( conhecer ) ο ο ο ο−µο µο µο µο−λο λο λο λο−γι γι γι για α α α ( confissão ) πει πει πει πει−θω θω θω θω ( persuadir ) πε πε πε πε−ρι ρι ρι ρι−το το το το−µη µη µη µη ( circuncisão ) πι πι πι πισ σ σ σ−τι τι τι τις ( fé ) προσ προσ προσ προσ−κυ κυ κυ κυ−νε νε νε νε−ω ω ω ω ( adorar ) ρι ρι ρι ρι−ζα ζα ζα ζα ( raiz ) σαρ σαρ σαρ σαρ−κο κο κο κος ς ς ς ( carne ) σκο σκο σκο σκο−το το το τος ς ς ς ( trevas ) σταυ σταυ σταυ σταυ−ρο ρο ρο ρος ς ς ς ( cruz ) τε τε τε τε−λο λο λο λος ς ς ς ( fim ) υι υι υι υι−ο ο ο ος ς ς ς ( filho ) φε φε φε φε−ρω ρω ρω ρω ( levar ) φι φι φι φι−λι λι λι λια α α α ( amizade ) χα χα χα χα−ρισ ρισ ρισ ρισ−µα µα µα µα ( dom ) χρισ χρισ χρισ χρισ−το το το τος ς ς ς ( Cristo ) ψευ ψευ ψευ ψευ−δο δο δο δος ς ς ς ( mentira ) ψυ ψυ ψυ ψυ−χη χη χη χη ( alma ) e. As vogais são em número de sete ( 7 ): α α α α, ε ε ε ε, η η η η, ι ι ι ι, ο ο ο ο, υ υ υ υ, ω ω ω ω.
  • 6.
    6 6 Dividindo quanto áduração, em: breves: ε ε ε ε, ο ο ο ο ; longas: η η η η, ω ω ω ω ; comuns: α α α α, ι ι ι ι, υ υ υ υ. As semivogais são o ι ι ι ι e o υ υ υ υ. Os ditongos ( fusão de dois sons vogais em um só ) são: αι αι αι αι− ai αυ αυ αυ αυ− au ει ει ει ει− ei οι οι οι οι− oi ου ου ου ου− u, portanto não se pronuncia, por exemplo, λο λο λο λογου γου γου γου como logou, mas logu. ευ ευ ευ ευ− eu ηυ ηυ ηυ ηυ− eu υι υι υι υι− uï α α α α, η η η η, ω ω ω ω são também ditongos, pois possuem um ι ι ι ι subscrito. f. O “ι ι ι ι” equivale ao nosso “j” por isso seu nome é “iota” muito parecido com “jota”. Exs.: Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus ); Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν ( João ); Ιωα Ιωα Ιωα Ιωας ς ς ς ( Joás ); Ιωνα Ιωνα Ιωνα Ιωνας ς ς ς ( Jonas ). Minúsculas Maiúsculas α α α α. Α Α Α Α β β β β. Β Β Β Β γ γ γ γ. Γ Γ Γ Γ δ δ δ δ. ∆ ∆ ∆ ∆ ε ε ε ε. Ε Ε Ε Ε ζ ζ ζ ζ. Ζ Ζ Ζ Ζ η η η η. Η Η Η Η θ θ θ θ. Θ Θ Θ Θ ι ι ι ι. Ι Ι Ι Ι κ κ κ κ. Κ Κ Κ Κ λ λ λ λ. Λ Λ Λ Λ µ µ µ µ. Μ Μ Μ Μ ν ν ν ν. Ν Ν Ν Ν ξ ξ ξ ξ. Ξ Ξ Ξ Ξ ο ο ο ο. Ο Ο Ο Ο π π π π. Π Π Π Π ρ ρ ρ ρ. Ρ Ρ Ρ Ρ σ σ σ σ., ς ς ς ς Σ Σ Σ Σ τ τ τ τ. Τ Τ Τ Τ υ υ υ υ. Υ Υ Υ Υ φ φ φ φ. Φ Φ Φ Φ χ χ χ χ. Χ Χ Χ Χ ψ ψ ψ ψ. Ψ Ψ Ψ Ψ ω ω ω ω. Ω Ω Ω Ω
  • 7.
    7 7 2. Pronúncia Muitos manuaise compêndios modernos têm dado um valor demasiado a pronúncia do grego koinê, a grande verdade é que a pronúncia original foi praticamente perdida, a pronúncia que usualmente se faz foi a adotada pelo humanista Erasmo de Roterdã, que foi o primeiro a publicar o texto grego dentro da moderna imprensa. Mas a época de Erasmo já distava em quatorze ou quinze séculos da época do grego koinê. A pronúncia ganhou certo destaque em nossos dias devido a necessidade dos alunos de aprenderem outro idioma pela pronunciação das palavras. Portanto essa parte do idioma deve ser vista como um recurso didático e não como verdade. Nisto é onde costumamos a dizer que o grego antigo em seu aspecto da fala está perdido para sempre. Portanto o aluno não deve dar muita atenção a tentativa de ser falar o grego antigo, seu cuidado deve se concentrar nos aspecto morfológicos, sintáticos e estilísticos, que são mais absorvidos pela leitura silenciosa e analítica e não pela fonética. Foi portanto um erro dar muito destaque a suposta sonoridade do grego koinê como se fosse um idioma como o inglês que se aprende mais falando do que lendo. Adotamos a pronúncia pela silaba tônica, sendo esta a que está com o sinal. DICA DE LÍNGUA PORTUGUESA: A Sílaba Tônica é aquela que se estende quando a palavra é pronunciada numa suposta caída num abismo. Ex. A silaba tônica de CAVALO é o VA, pois pronunciando a palavra numa queda de abismo temos: CA VA ... A... A... A... ..LO ! Ainda no aspecto da pronúncia podemos destacar: a. Antes de γ γ γ γ,κ κ κ κ,ζ ζ ζ ζ e χ χ χ χ o γ γ γ γ tem som de “n”. Ex.: α α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς ( pronúncia ânguelos ). b. O θ θ θ θ se pronuncia como th forte em inglês. Nesta pronuncia chegamos bem perto do “d”. Talvez seja deste detalhe que encontramos a origem da nossa expressão Deus, pois quando pronunciamos Θεο Θεο Θεο Θεος ς ς ς, quase dizemos ela. c. O σ σ σ σ, ς ς ς ς é sempre sibilante ( possuindo o som de s ou ç e não de z ). Ex. Ιηοου Ιηοου Ιηοου Ιηοους ς ς ς se pronuncia Iessús e não Jezus. 3. Aspiração Toda palavra grega iniciada por vogal recebe um sinal diacrítico chamado espírito ou aspiração. Existem duas espécies de aspiração: a. A branda, com movimento para fora ( ), que nenhuma influência exerce na pronuncia. Exs.:
  • 8.
    8 8 αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς ( agatós,bom ); εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσια α α α (ekklesia, igreja ); ηχω ηχω ηχω ηχω ( êchô , som ); ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι ( iaomai, curar ); ο ο ο οικι ικι ικι ικια α α α ( oikia, casa ); ω ω ω ωδη δη δη δη ( ôdê , cântico ). b. E a áspera, com o movimento para dentro ( ) onde a vogal recebe um H quando a palavra é transliterada. Sendo que toda palavra iniciada por υ υ υ υ e ρ ρ ρ ρ recebem a aspiração áspera. Exs.: α α α αγια για για γιαζω ζω ζω ζω ( hagiázô, santificar ) ε ε ε επουρα πουρα πουρα πουρανιο νιο νιο νιος ς ς ς ( hepouránios, celestial ); υ υ υ υδωρ δωρ δωρ δωρ ( hydwr, água ). Algumas observações: a. As palavras que começam com ditongo recebem a aspiração sobre a segunda vogal. Exs.: α α α αι ι ι ιµα µα µα µα ( sangue ) α α α αι ι ι ισθησι σθησι σθησι σθησις ς ς ς ( percepção ) α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη ( vergonha ) α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω ( pedir ) α α α αιω ιω ιω ιωνιο νιο νιο νιος ς ς ς ( eterno ) α α α αυξα υξα υξα υξανω νω νω νω ( crescer ) ε ε ε ει ι ι ι ( se ) ε ε ε ει ι ι ιρω ρω ρω ρω ( dizer ) ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυς ς ς ς ( imediatamente ) ε ε ε ευλογι υλογι υλογι υλογια α α α ( louvor ) ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( oração ) ο ο ο ουρανο υρανο υρανο υρανος ς ς ς ( céu ) b. Todas as palavras iniciadas por ρ e υ recebem aspiração forte ( ). Exs.: ρ ρ ρ ραντι αντι αντι αντιζω ζω ζω ζω ( ser aspergido ) ρ ρ ρ ραφι αφι αφι αφις ς ς ς ( agulha ) ρ ρ ρ ρη η η ηµα µα µα µα ( palavra ) ρι ρι ρι ριπτω πτω πτω πτω ( lançar ) υ υ υ υοµαι οµαι οµαι οµαι ( salvar, libertar ) υ υ υ υβρι βρι βρι βρις ς ς ς ( vergonha ) υ υ υ υδωρ δωρ δωρ δωρ ( água ) υ υ υ υιοθεσια ιοθεσια ιοθεσια ιοθεσια ( adoção ) υ υ υ υιο ιο ιο ιος ς ς ς ( filho ) υ υ υ υµε µε µε µετερο τερο τερο τερος ς ς ς ( nosso ) υ υ υ υπα πα πα παγω γω γω γω ( ir embora ) υ υ υ υπακοη πακοη πακοη πακοη ( obediência ) υ υ υ υπακου πακου πακου πακουω ω ω ω ( prestar atenção ) υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω ( subsistir ) υ υ υ υπηρε πηρε πηρε πηρετη τη τη της ς ς ς ( assistente ) υ υ υ υπο πο πο ποκρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς ( hipocrisia ) υ υ υ υπο πο πο ποστασι στασι στασι στασις ς ς ς ( substância ) υ υ υ υποτα ποτα ποτα ποτασσω σσω σσω σσω ( sujeitar ) υ υ υ υστε στε στε στερηµα ρηµα ρηµα ρηµα ( necessidade ) υ υ υ υστερο στερο στερο στερος ς ς ς ( segundo ) υ υ υ υψιστο ψιστο ψιστο ψιστος ς ς ς ( altíssimo ) c. Nas letras maiúsculas, a aspiração é colocada ao lado da primeira letra, caso se trate de um ditongo a aspiração recairá normalmente sobre a segunda vogal, exceto quando o ditongo não for formado por uma vogal e uma semivogal Exs.: Εχοντε Εχοντε Εχοντε Εχοντες ς ς ς ο ο ο ου υ υ υν τοιαυ ν τοιαυ ν τοιαυ ν τοιαυτην την την την ελπι ελπι ελπι ελπιδα δα δα δα Tendo portanto tal esperança ( II Co 3:12 ). Ε Ε Ε Ειδο ιδο ιδο ιδοτε τε τε τες ς ς ς ο ο ο ου υ υ υν το ν το ν το ν τον φο ν φο ν φο ν φοβον του βον του βον του βον του κυριου κυριου κυριου κυριου Conhecendo portanto o temor do Senhor ( II Co 5:11 ). Ιησυ Ιησυ Ιησυ Ιησυς ς ς ς ( Jesus ), Ιωαν Ιωαν Ιωαν Ιωαν(ν ν ν ν)η η η ης ς ς ς ( João ), Ιωνα Ιωνα Ιωνα Ιωνας ς ς ς ( Jonas ), εα εα εα εαν ν ν ν ( se ), ε ε ε εορτη ορτη ορτη ορτη ( festa ), εα εα εα εαω ω ω ω ( deixar ), ditongos de vogal e vogal. d. Se uma vogal tem aspiração e acento, a aspiração será colocada á esquerda do acento, se este for agudo ou grave, e debaixo, se for circunflexo. Ex.: α α α αι ι ι ιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς ( heresia ); α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω ( levantar ); ο ο ο οι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς . Obs.: As aspirações desta obra não ficam bem em cima das vogais. 4. Sinais de pontuação
  • 9.
    9 9 a. O pontofinal e a vírgula são escritos como em português. Ex.: ο ο ο ο δε δε δε δε καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς του του του του πνευ πνευ πνευ πνευµατο µατο µατο µατος ς ς ς εστι εστι εστι εστιν ν ν ν αγα αγα αγα αγαπη χαρα πη χαρα πη χαρα πη χαρα ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη, νη, νη, νη, o mas fruto do Espírito é amor alegria paz , µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµια, χρηστο α, χρηστο α, χρηστο α, χρηστοτη τη τη της ς ς ς αγαθωσυ αγαθωσυ αγαθωσυ αγαθωσυνη, πι νη, πι νη, πι νη, πιστι στι στι στις ς ς ς πραυ πραυ πραυ πραυτη τη τη της ς ς ς longanimidade benignidade bondade fidelidade mansidão εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια κατα κατα κατα κατα τω τω τω των τοιου ν τοιου ν τοιου ν τοιουτων ο των ο των ο των ουκ υκ υκ υκ ε ε ε εστιν νο στιν νο στιν νο στιν νοµο µο µο µος ς ς ς. . . . auto-controle ; contra estas não há lei. ( Gl 5:22,23 ). Observe que entre as palavras amor, alegria e a paz não há vírgulas, o que se explicam em se tratarem de virtudes que se relacionam e se aplicam a Deus, assim como a benignidade e bondade se relacionam e se aplicam ao próximo e a fidelidade, a mansidão e o auto-controle se aplicam em nós mesmos, a longanimidade isolada parece ser efeito de todas as demais virtudes do fruto do Espírito. b. O ponto de interrogação é o nosso ponto e vírgula do português ( ; ). Exs.: πω πω πω πως ς ς ς δυ δυ δυ δυναται ναται ναται ναται α α α ανθρωπο νθρωπο νθρωπο νθρωπος ς ς ς γεννηθη γεννηθη γεννηθη γεννηθηναι γε ναι γε ναι γε ναι γερων ρων ρων ρων ω ω ω ων ; ν ; ν ; ν ; como ( ? ) pode o homem nascer velho sendo ? ( Jo 3:4 ). Observação: na escrita primitiva não havia os sinais de pontuação; o que apontava esta frase como interrogativa era a partícula πω πω πω πως ς ς ς de natureza interrogativa. É importante que o aluno sempre lembre deste detalhe, pois muito o auxiliará na sua tradução e eliminará as mínimas dúvidas. c. O ponto de exclamação grego, raro no Novo Testamento, é como o ponto de exclamação português ( ! ). No texto sagrada facilmente ele é deduzido para a tradução pelo usos de verbos fortes, como κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω ( gritar ) em Mt 9:27; ou palavras como ο ο ο ουαι υαι υαι υαι ( ai ) em Mt 11:21; Mc 14:21; Lc 6:24; 17:1; Jd 11; Ap 8:13 e ο ο ο ουα υα υα υα ( ah! ) em Mc 15:29. d. O trema ( ¨ ) indica como em português que as vogais possuem sons distintos. Exs.: πραυ πραυ πραυ πραυς ς ς ς ( manso ) προι προι προι προινο νο νο νος ς ς ς ( primeiras chuvas, Tg 5:7 ) e. O grego do Novo Testamento foi todo escrito em letras maiúsculas e por isso não possuia as aspirações e os acentos, mas estes já existiam quando ele foi escrito, pois no fim do século III antes de Cristo, foi organizada em Alexandria, a Gramática Grega. Aristófanes de Bizâncio foi, ao que parece, o inventor deles. Todavia, isso não deve ser visto como uma dificuldade em se reconhecer se os acentos ou as aspirações conferem ou não com o original, a língua grega deixa implícito em sua forma e ritmo o lugar certo onde se deve colocar estes sinais. Argumentações modernas como a de dizer que em Lucas 23:43, Jesus não prometeu estar naquele mesmo dia com o malfeitor arrependido no paraíso, porque o texto grego não tinha essas notações, são totalmente inválidas. Retirando-se a vírgula, fica ainda mais evidente que Jesus estava prometendo realmente que o malfeitor estaria com ele naquele mesmo dia no paraíso. 5. Acentuação Todas as palavras gregas, com exceção das átonas ( proclíticas e enclíticas ) são acentuadas.
  • 10.
    10 10 As proclíticas sãopalavras que se apoiam sobre a palavra seguinte. São elas: as quatro formas do pronome pessoal: ο ο ο ο(o ), η η η η ( a ), οι οι οι οι ( os ), αι αι αι αι ( as ). Três preposições: εκ εκ εκ εκ ( de ), ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς ( a, para ), εν εν εν εν ( em ). Duas conjunções: ω ω ω ως ς ς ς ( como ), ει ει ει ει ( se ). E a negação ο ο ο ου υ υ υ, ο ο ο ουκ υκ υκ υκ, ο ο ο ουχ υχ υχ υχ ( não ). No entanto, há casos em que até mesmo essas palavras são acentuadas: * a negação ο ο ο ου υ υ υ antes de um sinal de pontuação. Ex.: απεκρι απεκρι απεκρι απεκριθησαν α θησαν α θησαν α θησαν αυ υ υ υτω τω τω τω, ο , ο , ο , ου υ υ υ. . . . responderam lhe , não. * a conjunção ω ω ω ως ς ς ς , quando significa “assim”. Ex.: ω ω ω ω ε ε ε ει ι ι ιπεν πεν πεν πεν. assim disse. *proclíticas antes de enclíticas. Ex.: ε ε ε ει ι ι ι τι τι τι τις ς ς ς καλει καλει καλει καλει se algum chamar ( I Co 10:27 ) As enclíticas são palavras que perdem ordinariamente o seu acento, apoiando-se sobre a palavra precedente. Nesta categoria estão: as formas do pronome pessoal: µου µου µου µου ( de mim ), µοι µοι µοι µοι ( a mim ), µε µε µε µε ( me ) −σου σου σου σου ( de ti ), σοι σοι σοι σοι ( a ti ), σε σε σε σε ( te ) −ου ου ου ου ( dele, dela ), οι οι οι οι ( a ele, a ela ), ε ε ε ε ( lhe, o, a ). O pronome indefinido τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι, τι τι τι τινο νο νο νος ς ς ς ( quem?, que?, qual? ). Os advérbios indefinidos που που που που ( onde ), ποθε ποθε ποθε ποθεν ν ν ν ( de onde, de quem ), πω πω πω πως ς ς ς ( de algum modo ), ποτε ποτε ποτε ποτε ( num tempo ). Observação: os advérbios interrogativos diferem destes apenas por causa do acento [που που που που ( onde ), πο πο πο ποθεν θεν θεν θεν ( de onde?, de quem? ), πω πω πω πως ς ς ς ( como?, de que maneira? ), πο πο πο ποτε τε τε τε ( quando? )]. Também são enclíticas as partículas γε γε γε γε( ainda que ), τε τε τε τε,( e ), νυ νυ νυ νυν ν ν ν( agora ), πε πε πε περ ρ ρ ρ ( esta partícula dar força intensa e extensa as palavras pelas quais se adere, como διο διο διο διοπερ περ περ περ, portanto; ε ε ε ει ι ι ιπερ περ περ περ, se de fato; επει επει επει επειπερ περ περ περ, de fato ). O sufixo δε δε δε δε ( µε µε µε µεν ν ν ν...δε δε δε δε ). E o indicativo presente do verbos ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ) e φηµι φηµι φηµι φηµι ( afirmar ), exceto na 2º pessoa do singular: ε ε ε ει ι ι ι, φη φη φη φης ς ς ς. Verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι no Presente do Indicativo: ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: sou ε ε ε ει ι ι ι: és εστι εστι εστι εστιν ν ν ν ( ν ν ν ν ): é εσµε εσµε εσµε εσµεν ν ν ν: somos εστε εστε εστε εστε: sois εισι εισι εισι εισι ( ν ν ν ν ): são Mas assim como as proclíticas as vezes as enclíticas também são acentuadas, quando: *ocorrem depois de um a palavra paroxítona. Ex.: τε τε τε τεκνα τινα κνα τινα κνα τινα κνα τινα, certas crianças. *se lhe seguem várias enclíticas. Ex.: ε ε ε ει ι ι ι τι τι τι τις ς ς ς σοι σοι σοι σοι φησιν φησιν φησιν φησιν, se alguém te diz alguma coisa. *se lhes dar maior ênfase. Ex.: δια δια δια δια σε σε σε σε, por tua causa.
  • 11.
    11 11 *ou os verbosε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ou φηµι φηµι φηµι φηµι estiverem no início da frase. Ex.: ε ε ε εισι ισι ισι ισιν γαρ ευ ν γαρ ευ ν γαρ ευ ν γαρ ευνου νου νου νουχοι χοι χοι χοι são pois eunucos Mt 19:12 Os acentos servem para diferenciar morfologicamente as palavras e indicar a sílaba tônica. É muito importante o aluno observar atentamente os acentos das palavras, existem palavras que só se diferenciam pelo acento. Ex.: a. ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς apenas com a aspiração branda é uma preposição enquanto ει ει ει εις ς ς ς com a aspiração áspera e o til é o numeral um. b. η η η η é a letra éta, o η η η η é a primeira pessoa do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ) do Imperfeito ( era ) e η η η η é conjunção alternativa ou, enquanto η η η η com um iota subscrito, é o verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι conjugado na terceira pessoa do Subjuntivo ( que ele seja ). Assim, a mesma letra se configura com diferentes naturezas apenas pelos sinais que apresenta. c. Enquanto ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν com acento no η η η η é pastor, ποι ποι ποι ποιµην µην µην µην com acento no ι ι ι ι é rebanho. d. Os advérbios interrogativos e indefinidos, como já vimos, também se diferenciam apenas pelos acentos. Indefinidos: που που που που ( onde ), ποθε ποθε ποθε ποθεν ν ν ν ( de onde, de quem ), πω πω πω πως ς ς ς ( de algum modo ), ποτε ποτε ποτε ποτε ( num tempo ). Interrogativos: που που που που ( onde? ), πο πο πο ποθεν θεν θεν θεν ( de onde?, de quem? ), πω πω πω πως ς ς ς ( como?, de que maneira? ), πο πο πο ποτε τε τε τε ( quando? ). As regras gregas de acentuação são as seguintes: a. Há três acentos: o agudo ( ), o grave ( ) e o circunflexo ou o til ( ^, ~ ): α α α αιω ιω ιω ιωνιο νιο νιο νιος ς ς ς ( eterno ), κα κα κα και εγε ι εγε ι εγε ι εγενετο νετο νετο νετο ( e aconteceu ) e σηµει σηµει σηµει σηµειον ον ον ον ( sinal ). b. O acento se coloca em cima da sílaba acentuada, no caso de cair sobre um ditongo, é sempre escrito sobre a segunda vogal do ditongo: ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( conhecer ); ε ε ε ει ι ι ιπεν πεν πεν πεν ( disse ); ακου ακου ακου ακουσα σα σα σας ς ς ς δε δε δε δε ο ο ο ο Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( e ouvindo Jesus ). c. A posição do acento é determinada pela sílaba final: Se a última silaba for longa ( η η η η ou ω ω ω ω ), o acento só poderá cair na penúltima ( silaba do meio, paroxítona ) ou na última ( oxítona ) : παρεδο παρεδο παρεδο παρεδοθη θη θη θη ( entregue ); προσελθω προσελθω προσελθω προσελθων ν ν ν ( aproximando-se ). Se a última for breve, o acento pode cair na antepenúltima ( posição do proparoxítona ), na penúltima ou na última, mas nunca antes da antepenúltima. d. O acento dos verbos geralmente se coloca tão distante da última quanto for possível; por isso é chamado regressivo. e. O acento de substantivos geralmente segue o acento do nominativo tanto quanto for possível, observe na declinação da palavra λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς abaixo: Caso Masculino Tradução Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς a palavra Genitivo ( Ad. Adnominal ) του του του του λο λο λο λογου γου γου γου da palavra Dativo ( Ob. Indireto ) τω τω τω τω λο λο λο λογω γω γω γω com ou por uma palavra Acusativo ( Ob. Direto ) το το το τον ν ν ν λο λο λο λογον γον γον γον a palavra ou uma palavra f. Os acentos agudo e grave são colocados depois da aspiração, o circunflexo em cima: α α α αξιο ξιο ξιο ξιος ς ς ς ( digno ); α α α απειρο πειρο πειρο πειρος ς ς ς ( inexperiente, Hb 5:13* ); ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( conhecer ).
  • 12.
    12 12 g. Uma palavraenclítica, conforme vimos, é um palavra que é pronunciada como se fosse parte da palavra anterior, e não leva acento, é o caso do artigo no nominativo, de algumas preposições e pronomes: ο ο ο ο αδελφο αδελφο αδελφο αδελφος ς ς ς σου σου σου σου ε ε ε εχει τι κατα χει τι κατα χει τι κατα χει τι κατα σου σου σου σου, , , , o irmão teu tem algo contra ti, ( Mt 5:23 ). h.. Uma palavra proclítica perde seu acento na palavra sucessora. É o caso do artigo do caso nominativo. i. Quando letras maiúsculas são acentuadas, a aspiração e o acento são colocados antes, e não em cima da letra. O acento agudo só pode ser aplicado nas seguinte situações: a. Pode cair em qualquer uma das últimas três sílabas: δια δια δια διακονο κονο κονο κονο , λο , λο , λο , λογο γο γο γος ς ς ς, ο , ο , ο , οδο δο δο δος ς ς ς. . . . b. Só pode recair sobre a antepenúltima se a última for breve : δια δια δια διακονο κονο κονο κονος ς ς ς, , , , porém διακο διακο διακο διακονων. νων. νων. νων. c. Não pode permanecer na última se outra palavra seguir, se tornará em crase: η η η η φωνη φωνη φωνη φωνη αγαθη αγαθη αγαθη αγαθη. . . . Já o acento circunflexo possui as características que seguem: a. Poderá cair somente na penúltima ou última sílaba: ου ου ου ουτο το το το , φωνη , φωνη , φωνη , φωνης ς ς ς. . . . b. Só poderá cair na penúltima se a última silaba for breve: δω δω δω δωρον. ρον. ρον. ρον. c. Se a última for longa, não pode ser colocado sobre a penúltima: δου δου δου δουλο λο λο λος ς ς ς, porém, δου δου δου δουλων. λων. λων. λων. d. Nunca pode ser colocado sobre uma sílaba breve: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς, θεο , θεο , θεο , θεος ς ς ς. . . . O acento grave é aplicado nos seguintes casos: a. Só recai sobre a penúltima e a última sílaba: ο ο ο ο αδελφο αδελφο αδελφο αδελφος ς ς ς πε πε πε πεµπει. µπει. µπει. µπει. b. Só será usado quando a palavra for seguida por outra que não seja enclítica: αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς η η η ην ν ν ν ( era bom ), mas não em ανη ανη ανη ανηρ τι ρ τι ρ τι ρ τις ς ς ς ( certo homem ). c. E mesmo assim, somente quando de outra forma o acento seria agudo: ο ο ο ο θεο θεο θεο θεος ς ς ς ηγα ηγα ηγα ηγαπησεν πησεν πησεν πησεν, πορµ τη τη τη της ς ς ς αγαθη αγαθη αγαθη αγαθης ς ς ς ο ο ο οδου δου δου δου. . . . 6. O “ν ν ν ν” eufônico Costuma-se juntar um ν ν ν ν móvel às formas seguintes: a. Aos casos Dativo plural da terceira declinação em −σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι σι, −ξι, −ψι. Exs.: σω σω σω σωµασι µασι µασι µασι[ ν ν ν ν ], corpo; φυ φυ φυ φυλαξι λαξι λαξι λαξι[ ν ν ν ν ], o guarda; γυψι γυψι γυψι γυψι[ ν ν ν ν ], abutre.
  • 13.
    13 13 b. Às 3ªpessoas dos verbos terminados em –e e em -σι σι σι σι. Exs.: ε ε ε ελυε λυε λυε λυε[ ν ν ν ν ], ele desligava; δι δι δι διδωσι δωσι δωσι δωσι[ ν ν ν ν ], eles darão; λυ λυ λυ λυσουσι σουσι σουσι σουσι[ ν ν ν ν ], eles desligarão. c. E às 3ª pessoas do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ): εστι εστι εστι εστι( ν ν ν ν ), ele é; ε ε ε εισι ισι ισι ισι( ν ν ν ν ), , , , eles são. d. Ao numeral vinte: ε ε ε ει ι ι ικοσι κοσι κοσι κοσι( ν ν ν ν ), 20. O ν ν ν ν terá uso obrigatório antes de vogal, ou antes de um sinal de pontuação importante; é facultativo antes de consoante. Exs.: αλλ αλλ αλλ αλλ ε ε ε εισι ισι ισι ισιν ν ν ν εξ υ εξ υ εξ υ εξ υµω µω µω µων τινε ν τινε ν τινε ν τινες ς ς ς ο ο ο οι ι ι ι ο ο ο ου πιστευ υ πιστευ υ πιστευ υ πιστευουσιν. ουσιν. ουσιν. ουσιν. Mas estão entre vós alguns que não crerão. ( Jo 6:64 ). ο ο ο οτι ο τι ο τι ο τι ο πατη πατη πατη πατηρ µετ ρ µετ ρ µετ ρ µετ εµου εµου εµου εµου εστιν. εστιν. εστιν. εστιν. porque o Pai comigo está. ( Jo 16:32 ) DICA DE LÍNGUA PORTUGUESA: As Classes de Palavras: Frase é uma combinação de palavras organizadas segundo determinadas leis. Sua estrutura elementar apóia-se basicamente em duas classes de palavras: o substantivo e o verbo. Exs.: a. O menino brinca. b. As andorinhas voam. Substantivo verbo substantivo verbo 1. Substantivo. Pertencem a esta classe todas as palavras que desiganam os seres em geral, as entidades reais ou imagináveis: cadeira, Ceará, anjo, alegria. 2. Verbo. Pertencem a essa classe as palavras que designam as ações ou processos que ocorrem com os seres em geral: cantar, falar, desaparecer, partir. O verbo é a única classe de palavras em que o tempo é marcado por uma desinência própria: conto ( presente, indica a ação feita no tempo real ), cantava ( pretérito [passado] imperfeito, indica uma ação imperfeita, não concluída ), cantei ( pretérito perfeito, indica uma ação concluída ), cantarei ( futuro, aponta uma ação que está por vir ), cantaria ( futuro do pretérito, indica uma ação do passado que visava o futuro ). 3. os satélites do substantivo: 3.1. Adjetivo. Classe de palavras que serve para indicar as qualidades, as propriedades do substantivo. Exs.: a. Cadeira confortável. b. Garoto feliz. A locução adjetiva é a expressão formada de preposição mais substantivo, qualificadora de outro substantivo. Exs.:
  • 14.
    14 14 a. Casa detijolos. b. copo de cristal. 3.2 Numeral. Classe que serve para indicar a quantidade dos substantivos, quantos são eles. Exs.: um, dez, dúzia, oitenta, mileiro. O numeral ordinal indica a posição de certo substantivo numa escala de números dispostos em série. Exs.: primeiro, trigésimo, milésimo. 3.3 Artigo. Classe que serve, basicamente, para indicar se o substantivo é concebido como algo já definido e conhecido previamente ou como algo indefinido e não nomeado anteriormente. Exs.: Havia um menino e um cachorro muito amigos. O cachorro chama-se Buck e era da raça pastor-alemão. O menino era contente com seu cachorro. 4. Os satélites do verbo: 4.1 Advérbio. Pertencem a esta classe as palavras que se associam ao verbo para indicar as várias circustâncias que envolvem a ação ( tempo, lugar, modo, causa, etc. ). Exs.: O avião pousou suavemente, aqui, ontem. Artigo substantivo verbo advébio de modo ad.de lugar ad. de tempo OBS.: Em alguns casos, o advébio pode modificar um adjentivo ou um outro advérbio. Exs.: a. O dia foi bastante agitado. b. Estou muito bem. Advébio adjetivo advérbio advérbio A locução adverbial é a expressão formada de preposição mais substantivo, modificadora do verbo. Exs.: A avião pouso no porta-aviões sem atraso. Verbo locução adverbial locução adverbial 4.2 Pronome. É a classe de palavras que serve para indicar uma das três pessoas do discurso ou situar alguam coisa em relação a essas três pessoas. Ex.: Nós, você, minha, aquela, alguém. Existe os pessoais do caso reto, que funcionam com sujeito da oração , ( eu, tu, ele, nós, vós, eles ), e do caso oblíquo, que funcionam com complementos da oração , (me, te, o, a, se, lhe, nos, vos, os, as, se, lhes, mim, comigo, ti, contigo, si, consigo, ele, ela, nós, conosco, vós, convosco, si, consigo, eles, elas ), os demonstrativos ( aquele, aquela, aquilo, este, essa ), os possessivos ( meu, teu, minha, nosso, vosso ), os relativos ( que, qual ), os interrogativos ( quem?, qual? ), os de tratamento ( Senhor, Vossa Excelência, )
  • 15.
    15 15 MORFOLOGIA ( Freire ) Naestrutura das palavras podem ser distinguidos os seguites elementos: 1. Raiz – É o elemento simples que indica o sentido geral numa série de palavras a que dá origem. Assim: a raiz τι τι τι τι, pagar, honrar, deu origem a: τι τι τι τινυµι νυµι νυµι νυµι, τι τι τι τινω νω νω νω, τι τι τι τιω ω ω ω, eu pago, eu honro; τι τι τι τισι σι σι σις ς ς ς, pagamento; τιµη τιµη τιµη τιµη, honra; τιµα τιµα τιµα τιµαω ω ω ω, eu honro; τι τι τι τιµιο µιο µιο µιος ς ς ς, precioso; τιµη τιµη τιµη τιµητη τη τη της ς ς ς, , , , apreciador. 2. Tema – É a parte mais ou menos invariável da palavra separada da desinência, que exprime uma modalidade da idéia fundamental. Pode ser a própria raiz, ou esta com vários afixos. Exs.: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς, discurso: raiz λεγ λεγ λεγ λεγ−, tema λογο λογο λογο λογο−; em λυ λυ λυ λυω ω ω ω, desligar, λυ λυ λυ λυ− é ao mesmo tempo raiz e tema. 3. Desinência – É constituída por sufixos que se colocam no fim das palavras variáveis, para indicar o caso e o número nas declinações, e o número e pessoas nos verbos. Exs.: λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς: raiz λεγ λεγ λεγ λεγ−, tema λογο λογο λογο λογο−, desinência ς ς ς ς. Εµ λυ λυ λυ λυ−ο ο ο ο−µεν µεν µεν µεν, desligamos, a desinência é µεν µεν µεν µεν. Observações: a. Não confunda desinência com terminação. Esta aplica-se ás letras móveis da palavra e difere, não poucas vezes, da desinência. Assim em ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ−ο ο ο ος ς ς ς, ο ο ο ος ς ς ς é simultaneamente desinência e terminação; mas em δου δου δου δουλο λο λο λο−ς ς ς ς a desinência é ς ς ς ς e a terminação é −ο ο ο ος ς ς ς, que corresponde a vogal ο ο ο ο do tema e a desinência ς ς ς ς. b. Chama-se vogal temática a vogal que se encontra, por vezes, entre o tema e a desinência. Ex.: λυ λυ λυ λυ−ο −ο −ο −ο−µεν µεν µεν µεν; tema λυ λυ λυ λυ, desinência µεν µεν µεν µεν, vogal temática ο ο ο ο. 4. Gênero, Número e Caso: a. Gênero – Há três gêneros em grego: masculino, feminino e neutro. E as seguintes regras a eles se aplicam: São masculinos: os nomes de seres masculinos, os nomes de rios, ventos e meses. Exs.: ο ο ο ο Παυ Παυ Παυ Παυλο λο λο λος ς ς ς, Paulo; ο ο ο ο Βορε Βορε Βορε Βορεα α α ας ς ς ς, o vento Bóreas. Exceções: η η η η ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς, o caminho; η η η η βι βι βι βιβλο βλο βλο βλος ς ς ς, o livro. São femininos: os nomes de nomes femininos, os nomes de ilhas, países, cidades e a maior parte dos nomes de árvores. Exs.: η η η η Κο Κο Κο Κορινθο ρινθο ρινθο ρινθος ς ς ς, Corinto; η η η η Α Α Α Αι ι ι ιγυπτο γυπτο γυπτο γυπτος ς ς ς, Egito; η η η η α α α αµπελο µπελο µπελο µπελος ς ς ς, a vinha; η η η η συκη συκη συκη συκη, figueira. Exceções: ο ο ο ο Πα Πα Πα Πατµο τµο τµο τµος ς ς ς, Patmos, pequena ilha rochosa do mar Egeu, Ap 1:9 ; ο ο ο ο Φι Φι Φι Φιλιππο λιππο λιππο λιππος ς ς ς, cidade de Filipos.
  • 16.
    16 16 São neutros: Osnomes das letras do Alfabeto, os nomes terminados em ον ον ον ον, e todos os diminutivos em −ιον ιον ιον ιον, embora designem seres masculinos ou femininos, e os nomes em −α α α α ( Gen. - ατο ατο ατο ατος ς ς ς ). Exs.: το το το το α α α αλφα λφα λφα λφα, letra A; το το το το βη βη βη βητα τα τα τα, letra B; το το το το τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον, o filho; το το το το ο ο ο οπλον πλον πλον πλον, a arma; το το το το γερο γερο γερο γεροντιον ντιον ντιον ντιον, o velhinho; το το το το παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον, a criança; το το το το σω σω σω σωµα µα µα µα (−ατο ατο ατο ατος ς ς ς ), o corpo. Observação: Certos nomes de pessoas e animais são comuns. Exs.: ο ο ο ο,η η η η Θεο Θεο Θεο Θεος ς ς ς, o deus, a deusa; ο ο ο ο,η η η η παι παι παι παις ς ς ς, o menino, a menina; ο ο ο ο,η η η η ι ι ι ιππο ππο ππο ππος ς ς ς, o cavalo, a égua; ο ο ο ο, η η η η βου βου βου βου , ο ο ο ο,η η η η , o boi, a vaca. b. Número – Há, em grego, três números: singular, plural e dual. Obs. : O dual designa duas pessoas ou duas coisas, substitui-se, muitas vezes, pelo plural, é raro no Novo Testamento. c. Caso – Há , em grego, cinco casos: Nominativo, Genitivo, Dativo, Acusativo e Vocativo. Observações: Não existe Ablativo, que é suprido pelo Genitivo ou pelo Dativo. O Vocativo é muitas vezes precedido da interjeição ω ω ω ω: ω ω ω ω α α α ανθρωπε νθρωπε νθρωπε νθρωπε, ó homem. Há vestígios de mais três casos primitivos que desapareceram da declinação: o Ablativo, o Locativo e o Instrumental. Dica de Língua Portuguesa: Os radicais gregos da Língua Portuguesa são importantes para a exata compreensão e fácil memorização de inúmeras palavras criadas e vulgarizadas em nosso idioma pela linguagem científica. A validade de se conhecer esses radicais é que ajuda-nos na decoração dos vocábulos gregos. No uso de nossa língua esses radicais se unem a outros elementos de origem grega, formando palavras compostas, que sofrem certas adaptações ou acomodações fonéticas e gráficas, vejamos, pois, as mais freqüentes: abros, abrodíaitos, efeminado: abrodieto. acantha, espinho: acanto. acari, fungo: acaro. acrasía, sem domínio próprio: acracia( debilidade ). ácro, alto: acrópole, acrobata, acrofobia. acrobustía, incircuncisão: acrobistia ( incircuncisão ) akoúo, ouvir: acústica. ádelos, invisível: adelópode ( animal de pés ocultos ). hadrótes, abundância: adro ( exprime a idéia de abundância ), adrotério. aér, aéros, ar: aeródromo, aeronáutica, aéreo. afrós, espuma: afrodo, afrogalo ( exprimem a idéia de espuma ). Afrodite, deusa grega do amor: afrodisíaco. agogós, o que conduz: demagogo, pedagogo, galactagogo. agón, luta: agonia, antagonista, protagonista. ágrias, selvagem: agrias ( borboletas amozônicas ).
  • 17.
    17 17 agrós,campo: agronomia, agônomo,agrovila. aínigma, imagem confusa: enigma, enigmático. álgos, dor: algofilia, analgésico, nevralgia. álalos, sem fala: alalia ( defeito nos orgãos vocais ). allegoréo, alegoria: alegórico, alegorismos, alegoria. allélon, recíproco: aleluquia ( acordo mútuo ). álos, outro: alopatia, alopata, alogamia. amfóteroi, ambos: amfóteo ( que reúne duas qualidades opostas ). amazón, mulher sem seios, mulher guerreira: amazona. anakefalaíoo, resumir: anacefaleose ( resumo de argumentos ). ánemos, vento: anemômetro, anemografia. ánthos, flor: antografia, antologia, crisântropo. ánthropos, homem: antropologia, antropófago, filantropo. ánesis, descanso, alívio: anestesia, anestésico. anístemi, levantar, trazer a vida: anistia. anofelés, inútil, prejudicial: anófele ( mosquito trasmissor da malária ). ánomos, sem lei: anomalia. archáios, antigo: arcaico, arqueologia, arcaísmo. arché, comando, governo: anarquia, monarca, monarquia. architékton, construtor principal: arquiteto. áristos, o melhor: aristocracia, aristocrata. aroma, especiarias, óleos aromáticos: aroma. astér, astéros, astro: asteróide, astronomia, asterisco. autós, próprio, mesmo: automóvel, autonomia, autônomo. bállo, lançar: bala, balística. báros, peso, pressão: barômetro, barostro. blasfemía, insulto: blasfêmia. barýs, pesado, grave: barimetria, barítono, bário. bápto, baptízo, mergulho: batista, batismo, batistério. bathýs, curto, breve: braquicéfalo, braquidátilo. boys, boi: boi, boiadeiro. botáne, vegetação: botâmica. bróma, brómatos: alimento: bromatologia, teobrama. chátes, folha de papel: carta. cynós, cachorro: cínico. cir-, quiro-,( de chéir, cheirós, mão ): cirugia, cirugião, quiromancia. chrónos, tempo: cronômetro, anacrônico, anacronismo. chrýsos, ouro: crisólito, crisóstomo, crisântemo. damázo, domesticar: domar. dáktylos, dedo: datilografia, datilografar. déka, dez: decálogo, decâmetro, decassílabo. démos, povo: democracia, demógrafico, demografia. dérma, dérmatos, pele: dermatologia, epederme, dermatose. deúteros, segundo: deuteronômio ( repetição ). despótes, senhor, dono: déspota. decxiós, direita: destro. diágnosis, através do conhecimento: diagnóstico. diálektos, idioma: dialeto.
  • 18.
    18 18 diastolé, diferença, distinção:diástole ( movimento de dilatação do coração ). diafanés, transparente: diáfano. dysfeméu, caluniar: difamar. dysentérion, disenteria: disenteria. dóxa, opnião, doutrina: ortodoxo, paradoxo. drómos, corrida: autódromo, hipódromo, dromoterapia. dýnamos, força, potência: dínamo, dinamite, dinamômetro. hedoné, prazer: hedonista. hexis, exércício: exécício. élektron, elétrico: eletrônica, eléctro, eletricidade. empórion, mercado: empório. endóo, vestir: endumentária. énteron, instestino: enterite, enterologia, desenteria. enérgeia, operação: energético, energia. eikón, imagem: ícone. euforéo, produzir boa safra: euforia. éthnos, povo, raça: étnico, etanografia, etnia. étymos, verdadeiro: etimologia, etimológico, étimo. éxis, prática: exercício, exército. fantasia, pompa, ostentação: fantasia. fántasma, aparição: fantasmagórico, fantasma. farmakeía, feitiçaria: farmácia. filantropía, amor aos homens: filantropia. filosofía, amigo da sabedoria: filosofia, filosófico. foné, som: fone, fonética, telefone. fosfóros, estrela da manhã, vênus: fósforo. fysikós, natural: físico. fugé, fuga: fugitivo. fúllon, folha [ de plantas ]: clorofila. frázo, explicar, interpretar: fraseologia, frase. gálaktos, leite: galáxia. gámos, casamento: poligamia, polígamo, monogamia, gamado. gastér, gastrós, estômago: gastrite, gastrônomo, gástrico. géo- ( de gê, terra ): geografia, geologia, geôide. glótta, glóssa, língua: poliglota, epglote, glossário. glykýs, doce: glicose. goneús, pais: gônada. gonía, ângulo: goniômetro, polígono, diagonal. grámma, letra: gramática, angrama, telegrama. grápho, escrevo: grafia, ortografia, caligrafia. gymnós, nu: ginásio, ginástica, gimnofobia. gyné, gynikós, mulher: ginecologia, ginecológico. hema- ( de háima, háimatos, sangue ): hematófago, anemia, hemorragia. hédra, base, face, lado: poliedro, hexaedro, pentaedro. hélios, sol: heliocêntrico, heliotropismo, afélio. heméra, dia: hemeroteca, hemerologia, efêmero. hépar, hépatos, fígado: hepático, hepatite, hepatologia.
  • 19.
    19 19 héteros, outro, diferente:heterogêneo, heterônimo, heteróclito. hexa- ( de hex, seis ): hexacampeão, hexaedro, hexágono. hierós, sagrado: hierarquia, hierático, hieróglifo. hegemonía, liderança: hegemonia. híppos, cavalo: hipódromo, hipismo, hipopótamo. hodós, caminho: hodômetro, êxodo, método. hómoios, semelhante, igual: homeopatia, homeopático, homeopata. homós, semelhante, igual: homônio, homõgrafo, homogêneo. hýdro- ( de hýdor, hýdato, água ): hidratar, hidrografia, hidrõmetro. hygrós, úmido: higrometro, higrófito. hýpnos, sono: hipnose, hipnotizar, hipnotismos. hypér, acima: hipérbole. iatréia, tratamento, médico: pediatria, psiquiatria. ichthýs, ( ictís ), ichthýos, peixe: ictiófago, ictiografia. icon- ( de eikón, eikónos, imagem ): iconoclasta, iconografia. ídios, próprio: idioma, idiotismo. ísos, semelhante, igual: isótonos, isóbaro, isotérmico. historía, informação, investigação: história, historiador. katalégo, selecionar: catálago. katastrofé, ruína, destruíção: catástrofe. kathekesê, em ordem: catequese, catequisar. kakós, mau: cacofonia, cacoete, cacografia. kalli, (de kalós, belo ): caligrafia, calidoscópio. kardía, coração: cardíaco, cardiologia, taquicardia. karpós, fruto: endocarpo, mesocarpo. klépto, roubar: cleptomaníaco. kéntron, objeto pontudo: centro. kênsos, taxa, imposto: censo. keramikós, feito de barro: cerâmica. kephalé, cabeça: cefalalgia, acéfalo, cefálico. kínema, kinématos, movimento: cinemática, cinema, cinematográfico. koíte, cama: coito. kósmos, mundo, adorno: cosmos, cosmopolita, cosmético. krátos, poder, força, domínio: aristocrata, democracia, escravocrata. kraipále, libertinagem, dissipação: crápula. kraníon, caveira: crânio. kýon, kynós, cão: cínico, cinismo, cinegética. kýstis, bexiga: cistite, cistoscopia. iatreia, culto, adoração: idolatria, heliolatria, idólatra. iatrós, médico: pediatra. ýbris, desastre: híbris, híbrido. ide, ver; ideá, aspecto: idéia. ídios, próprio, privado: idioma, idiomático. idiôtes, amador: idiota. hidrôs, suor: hidrografia. hidropikós, sofrendo de hidropisia: hidrópico. ieukós, branco: leucócitos, leucemia. hieratéia: sacerdócio: hierático.
  • 20.
    20 20 hilarótes, alegria, graciosidade:hilariante. híppos, cavalo: hipismo. íris, auréola: arco-íris, íris. italikós, italiano: itálico. lámpo, brilhar: lâmpada, lampejo, lamparina. láriggos, garganta: laringe, laringite. idéa, aparência, aspecto: idéia. léon, leão: leão, leopardo. léktra, letra: letrado, letra. lépra, lepra: leproso, lepra. Iíthos, pedra: aerólito, litografia. lógos, palavra, colóquio, estudo: diálogo, biologia, decálogo, logotipo. iýsis, dissolução, ato de desatar: análise, eletrolise. íchonos, pisada, pegada: ícone. makrós, longo, grande: macróbio, macrobiótics, macroeconomia. manía, loucura, mania: cleptomaníaco, manicômio, maníaco. mancia- ( de mantéia, adivinhação ): cartomancia, quiromancia. mathetés, aluno, discípulo: matemático, matemática. mastigóo, açoitar, chicotear: mastigar. mégas, megálo-, grande: megalomania, megaton, megatério. metabállo, mudar de idéia: metabólico. metamorfóo, ser mudado de forma: metamorfose. méter, metrós, mãe: metrópole, metropolitano. métron, medida: metro, quilometro, termômetro. merís, méros, parte, distrito: mero, meridiano, média. mikrós, pequeno: micróbio, microscópio, microondas. miméomai, imitar: mímica. mísos, ódio: misógamo, misógino, misoneísmo. mnéme, memória, lembraça: mnemônico, amnésia, mnemoteste. mónos, um só, sozinho: monólogo, monteísta. morphé, forma: morfologia, amorfo, metamorfose. naus, navio: náutico. nekrós, morto, cadáver: necrotério, necropsia, necrológio. néos, novo: neologismo, neófito, neolatino, new ( inglês ). néuron, nervo: neurologia, neurose, nevralgia. nómos, lei, norma, costume: autônomo, anomalia, anõmalo. nósos, doença, moléstia: nosocõmio, nosofobia, zoonose. odóus, odóntos, dente: odontologia, mastodonte. olígos, pouco: ologarquia, oligofrenia. óneiros, sonho: oniromancia, onirologia, onírico. ónoma, ónyma, nome: pseudõnimo, antônimo, sinônimo. óphis, ophídion, cobra: ofídio, ofídico. ophthlmós, olho: oftalmologia. óps, opós, vista: óptica, miopia, míope. órnis, órnithos, ave: ornitologia, ornitólogo.
  • 21.
    21 21 orfanós, privado dospais: orfão, orfanato. orkhéomai, danças coletivas: orquestra. óros, monte: orologia. orthós, reto, correto: ortografia, ortopedia. óntoos, real: ontologia. otos, ouvido: otorrino. ous, ( us ), otós, ouvido: otite, otorrino, otologia, otalgia. páis, paidós, criança: pedagogia, pediatria, pediatra. paidéia, educação, correção: ortopedia, enciclopédia. pan-, pantós, tudo, todo: panorama, panteísmo, pantógrafo, panacéia. patér, pai: paternidade, pátria. pachúno, cevar, engordar: paquiderme. páthos, doença, afecção: patologia, simpatia. páscho, ter uma experiência, sofrer: páscoa. penta- ( de pente, cinco ): pentacapeão, pentágono, pentatlo. paúo, parar: pausa. phagô, eu como: fagacitose, antropófago, ictiófago. phílos, amigo: filosofia, filantropia, anglófilo. phóbos, medo: claustofobia, fobia. phoné, voz, som: telefone, cacofonia, afônico. phós, photós, luz: fotografia, fotógrafo. phytón, vegetal: fitotecnia, fitogeografia, fitoteca, xerófito. planétes, estrela errante: planetas. plásma, aquilo que é formado ou moldado: plasma, plasmático. plastós, feito, fabricado: plástico. prãgma, coisa, ato: pragmatismo. prãcsis, ato: práxis. prógnosis, preconhecimento: prognóstico. plóutos, riqueza: plutocracia, plutocrata. pnéuma, pnéumatos, pneumática, pneumático, pneu. pnéumon, pulmão: pneumonia, pneumalogia. poíesis, executor: poesia. pólis, cidade: política, metrópole. polýs, muito: policlínica, poliglota, polígono. pótamos, rio: potamografia, hipopótamo, Mesopotâmia. pórne, prostituta: pornografia. pséudos, mentira: pseudônimo, pseudotopázio. psyché, alma: psicologia, psicose, psíquico. pterón, asa: pteróide, coleóptero, helicóptero. pyr, pyrós, fogo: pirosfera, pirotécnico, antiprético. rhéo, fluir, correr: reumatismo, catarro, diarréia. seismós, abalo, tremor: sismógrafo, sísmico. skopéo, ver, olhar: telescópio, microscópio, radioscopia. sóma, sómatos, corpo: somático, cromossomo. sydromé, correndo juntos: síndrome. sýnesis, compreensão: sinese, construção sintática. sophós, sábio: filosófo, filosofia. spérma, semente: esperma, espermatozóides.
  • 22.
    22 22 stóma, sómatos, boca:estômago, estomatite. stéthos, peito, tórax: estetoscópio. strategós, exército: estratégia. schêma, forma: esquema. scholé, escola: escola, escolar. táxis, arranjo, classificação, ordem: sintaxe, taxidermista, tática. táckos, rápido: tacômetro. thauma, maravilha: taumaturgo. tackús, rápido: taquigrafia. téckne, arte, ofício: tecnologia, politécnica. téle, longe: televisão, telefone. théatro, expôr publicamente: teatro ( anteriormente: theatro ). théke, caixa: biblioteca, discoteca. théos, deus: teologia, teólogo. therapéia, serviço, cuidar de, tratamento: hidroterapia, fisioterapia. thermós, quente: térmico, termômetro. teoréo, observar: teoria, teorema. tópos, lugar: topônimo, topografia, tópico. tráuma, tráumatos, ferimento: trauma, traumático, traumatismo. tétra, quatro: tetra-campeão tría, três: três, trinta. trickós, cabelo: tricotar, tricô. trópos, maneira, modo: tropologia ( modo figurativo de fala ou escrita ). týpos, marca, tipo: tipografia, prótotipo, logotipo. týpto, bater: tímpano. xerós, seco: xerófito, xerófabo. xénos, estrangeiro: xenofobia, xenófabo. xitón, túnica: chitão. xýlon, madeira: xilogravura, xíloteca, xilófago. zélos, ciúme, zelo: zeloso, zelo. zýme, fermento: enzima. zóon, animal: zoologia, zoológico. A PRECISÃO DA LÍNGUA GREGA A Declinação Do Artigo Grego Graças aos casos da língua grega, esse idioma é um dos mais precisos que existem. Os casos fornecem a informação da classe gramatical das palavras na oração, é como se fosse feita a análise sintática no próprio ato da escrita; ao se olhar para uma frase grega de imediato se percebe a função de cada palavra dando uma vantagem singular ao estudo desse língua. Vejamos os casos pela declinação do artigo: SINGULAR
  • 23.
    23 23 Caso Masculino FemeninoNeutro Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο η η η η το το το το − o, a Genitivo ( Ad. Adnominal ) του του του του τη τη τη της ς ς ς του του του του − do, da Dativo ( Ob. Indireto ) τω τω τω τω τη τη τη τη τω τω τω τω − ao, à Acusativo ( Ob. Direto ) το το το τον ν ν ν τη τη τη την το ν το ν το ν το − o, a PLURAL Caso Masculino Femenino Neutro Nominativo ( Sujeito ) οι οι οι οι αι αι αι αι τα τα τα τα − os, as Genitivo ( Ad. Adnominal ) τω τω τω των ν ν ν τω τω τω των τω ν τω ν τω ν των ν ν ν − dos, das Dativo ( Ob. Indireto ) τοι τοι τοι τοις ς ς ς ται ται ται ταις ς ς ς τοι τοι τοι τοις ς ς ς − aos, às Acusativo ( Ob. Direto ) του του του τους ς ς ς τα τα τα τας ς ς ς τα τα τα τα − o, a Para demostrarmos como ocorre as declinações notemos este processo sendo aplicado a palavra α α α ανθρωπο νθρωπο νθρωπο νθρωπος ς ς ς ( homem): SINGULAR Caso Masculino Tradução Nominativo ( Sujeito ) ο ο ο ο α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπο ο ο ος ς ς ς − o homem Genitivo ( Ad. Adnominal ) τ τ τ του ου ου ου ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π που ου ου ου − do homem Dativo ( Ob. Indireto ) τ τ τ τω ω ω ω ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π πω ω ω ω − para o homem ou com ( Inst. ), no ( Loc. ) Acusativo ( Ob. Direto ) τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπον ον ον ον − o homem ou um homem Vocativo ( Invocação ) ω ω ω ω α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωπε ε ε ε − ó homem PLURAL
  • 24.
    24 24 Caso Masculino Tradução Nominativo( Sujeito ) οι οι οι οι α α α ανθρωπ νθρωπ νθρωπ νθρωποι οι οι οι − os homens Genitivo ( Ad. Adnominal ) τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπων πων πων πων − dos homens Dativo ( Ob. Indireto ) τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π ποι οι οι οις ς ς ς − aos ou com ou nos homens Acusativo ( Ob. Direto ) τ τ τ του ου ου ους ς ς ς ανθρω ανθρω ανθρω ανθρωπ π π που ου ου ους ς ς ς − os homens, uns homens Vocativo ( Invocação ) ω ω ω ω ανθρωπ ανθρωπ ανθρωπ ανθρωποι οι οι οι − ó homens Os gramáticos mais antigos incluíam mais três casos, o Ablativo, o Locativo e o Instrumental, mas na verdade estes casos eram derivações do Genitivo e do Dativo diferenciados apenas pelo uso das preposições. O Ablativo seria o mesmo Genitivo acompanhado pela preposição απο απο απο απο ( de, da parte de ) ganhando a idéia de origem. Enquanto os casos Locativo e Instrumental seriam o mesmo Dativo, sendo que o primeiro é regido pela preposição εν εν εν εν ( em ), tendo uma característica de localidade ( dentro, na ), e o segundo pela preposição συ συ συ συν ν ν ν ( com ) significando associação, intimidade: a. Genitivo ( Ad. Adnominal ): του του του του, com εκ εκ εκ εκ ( indicam posse ). Ex.: ο ο ο ουκ υκ υκ υκ ερωτω ερωτω ερωτω ερωτω ι ι ι ινα να να να α α α αρη ρη ρη ρης ς ς ς α α α αυτου υτου υτου υτους ς ς ς εκ του εκ του εκ του εκ του κο κο κο κοσµου . σµου . σµου . σµου . não peço para que tire os do mundo ( Jo 17:15 ). Ablativo ( Ad. Adnominal ): του του του του, com απο απο απο απο ( indica a origem ). Ex.: σεµει σεµει σεµει σεµειον απο ον απο ον απο ον απο του του του του ο ο ο ουρανου υρανου υρανου υρανου . . . . sinal d o céu ( Mc 8:11 ). b. Dativo ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω , com επι επι επι επι ( sobre ) ou παρα παρα παρα παρα ( perto, com ) ou προ προ προ προς ς ς ς ( perto, com, em ). Ex.: και και και και επι επι επι επι ταυ ταυ ταυ ταυτη τη τη τη τη τη τη τη πε πε πε πετρα τρα τρα τρα ο ο ο οικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ικοδοµησω µου τη σω µου τη σω µου τη σω µου την ν ν ν εκκλησι εκκλησι εκκλησι εκκλησιαν αν αν αν e sobre esta a pedra edificarei minha a igreja ( Mt 16:18 ). Locativo ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω, com εν εν εν εν. Ex.: οι οι οι οι πατε πατε πατε πατερε η ρε η ρε η ρε ηµω µω µω µων ν ν ν εν τω εν τω εν τω εν τω ο ο ο ορει του ρει του ρει του ρει τουτω τω τω τω προσεκυ προσεκυ προσεκυ προσεκυνησαν . νησαν . νησαν . νησαν . os pais nossos no monte este adoraram ( Jo 4:20 ) Instrumental ( Ob. Indireto ): τω τω τω τω, com συ συ συ συν ν ν ν: και και και και ε ε ε εδωκεν και δωκεν και δωκεν και δωκεν και τοι τοι τοι τοι συ συ συ συν αυτω ν αυτω ν αυτω ν αυτω ο ο ο ου υ υ υδιν ; διν ; διν ; διν ; e deu também aos com ele estavam? ( Mc 2:26 ). As Declinações
  • 25.
    25 25 Existem em gregotrês declinações ou flexões, que se estabelecem conforme as terminações das palavras. Algum semelhante as três conjugações dos verbos em português ( AR, ER e IR ), sendo que neste caso referem-se a substantivos, adjetivos, pronomes e numerais ( apenas no tempo Particípio o verbo pode ser declinado ). 1. A primeira declinação corresponde as palavras com os temas em α α α α, com as seguintes características: a. substantivos femininos terminados em α α α α puro, em α α α α misto em e η η η η. b. substantivos masculinas terminadas em α α α ας ς ς ς e em η η η ης ς ς ς. Os substantivos em α α α α puro são os que o α α α α final do Nominativo é precedido de ε ε ε ε, ι ι ι ι e ρ ρ ρ ρ, são substantivos em que o α α α α conserva-se em todos os casos do singular. Vejamos as palavras gregas do Novo Testamento terminadas em α α α α puro: αγγελι αγγελι αγγελι αγγελια α α α ( mensagem, I Jo 1:5; mandamento, I Jo 3:11* ). α α α αγιοσι γιοσι γιοσι γιοσια α α α ( santo, I Co 3:17; Jd 20; Mt 7:6; Hb 9:12; Jo 17:11; Ef 1:4 ). α α α αγκυρα γκυρα γκυρα γκυρα ( âncora, At 27:29,30,40; Hb 6:19* ) αγνει αγνει αγνει αγνεια α α α ( pureza, I Tm 4:12; 5:2* ) α α α αγνοια γνοια γνοια γνοια ( ignorância, At 3:17; 17:30; arrogante, voluntária, Ef 4:18; I Pe 1:14; 2:15; Tt 2:5; inocente, II Co 7:11 ) α α α αγρα γρα γρα γρα ( pesca, Lc 5:4,9* ). αγρι αγρι αγρι αγρια α α α ( selvagem, sivestre, violento, Mt 3:4; Mc 1:6; Jd 13* ). αγρυπνι αγρυπνι αγρυπνι αγρυπνια α α α ( vigília, II Co 6:5;11:27* ) αγωνι αγωνι αγωνι αγωνια α α α ( agonia, Lc 22:24 ) αδιαφθορι αδιαφθορι αδιαφθορι αδιαφθορια α α α ( sinceridade, Tt 2:7, versículo variante* ) αδικι αδικι αδικι αδικια α α α ( injustiça ) αηδι αηδι αηδι αηδια α α α ( inimizade, Lc 23:12* ) αθανασια αθανασια αθανασια αθανασια ( imortalidade, I Co 15:53s; I Tm 6:16* ) α α α αιχρολογι ιχρολογι ιχρολογι ιχρολογια α α α ( palavra indecente, Cl 3:8* ) α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α ( causa, razão ). α α α αιωνι ιωνι ιωνι ιωνια α α α ( eterno, Rm 16:25; 16:26; Mt 25:46; Lc 10:25; Hb 13:20. ακαθαρσι ακαθαρσι ακαθαρσι ακαθαρσια α α α ( impureza, Mt 23:27; imoralidade, más intenções, Rm 1:24, Gl 5:19, I Ts 2:3 ) ακαταστασι ακαταστασι ακαταστασι ακαταστασια α α α ( desordem, confusão, II Co 6:5; I Co 14:33; II Co 12:20; Tg 3:16; motim, Lc 21:9* ) ακρασι ακρασι ακρασι ακρασια α α α ( falta de domínio próprio, I Co 7:5; Mt 23:25* ) ακρι ακρι ακρι ακριβεια βεια βεια βεια ( exatidão, rigor, At 22:3 ) ακροβυστι ακροβυστι ακροβυστι ακροβυστια α α α ( incircuncisão, At 11:3; Rm 2:25; Cl 2:13; Rm 2:13; 4:9; Cl 3:11 ) αλοζονει αλοζονει αλοζονει αλοζονεια α α α ( arrogância, Tg 4:16; I Jo 2:16* ) αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια ( verdade, Rm 15:8; II Co 7:14; Mc 5:33; Ef 4:25 ) α α α αµαρτι µαρτι µαρτι µαρτια α α α ( pecado ) αναι αναι αναι αναιδεια δεια δεια δεια ( persistência, ausência de vergonha, Lc 11:8* ) αναλογι αναλογι αναλογι αναλογια α α α ( relacionamento correto, em proporção, Rm 12:6* ) ανεγκλησι ανεγκλησι ανεγκλησι ανεγκλησια α α α ( inculpável, Fp 3:14* ) α α α ανοια νοια νοια νοια( tolice, II Tm 3:9; fúria, Lc 6:11* ) ανοµι ανοµι ανοµι ανοµια α α α ( ilegalidade, trasgressão, Rm 6:19; I Jo 3:4; Mt 13:14; Rm 6:19; Hb 10:17 ) αντιλογι αντιλογι αντιλογι αντιλογια α α α ( contradição, disputa, Hb 6:16; 7:7; hostilidade, rebelião, Hb 12:3; Jd 11* ) αντιµισθι αντιµισθι αντιµισθι αντιµισθια α α α ( troca, II Co 6:13; Rm 1:27* ) απει απει απει απειθεια θεια θεια θεια ( desobediência, Rm 11:30; Ef 2:2; 5:6; Cl 3:6, versículo variante; Hb 4:6,11* )
  • 26.
    26 26 απιστι απιστι απιστι απιστια α α α ( infidelidade,Rm 3:3; Mc 6:6; 9:24; Rm 11:20; I Tm 1:13; Hb 3:12 ) αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκια α α α ( desejo veemente, anseio, Rm 8:19; Fp 1:20* ) απολογι απολογι απολογι απολογια α α α ( defesa, At 25:16; Fp 1:7,16; II Tm 4:16; I Pe 3:15; responder, replicar, I Co 9:3 ) απορι απορι απορι απορια α α α ( perplexidade, Lc 21:25* ) αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α ( rebelião, abandono, apostasia, At 21:21; II Ts 2:3* ) αποτοµι αποτοµι αποτοµι αποτοµια α α α ( severidade, Rm 11:22 ) απουσι απουσι απουσι απουσια α α α ( ausência, Fp 2:12* ) απω απω απω απωλεια λεια λεια λεια ( destuição, ruína, aniquilação, At 8:20; Mt 7:13; Fp 1:28; Hb 10:39; II Pe 3:7; Ap 17:8,11; Mc 14:4 ). αρχαι αρχαι αρχαι αρχαια α α α ( antigo, velho, Lc 9:8,19; At 15:7,21; II Pe 2:5; Ap 12:9; 20:2; At 21:16; Mt 5:21,27, versículo variante,33; II Co 5:17* ). αρεσκει αρεσκει αρεσκει αρεσκεια α α α (desejo de agradar, Cl 1:10* ). αρτι αρτι αρτι αρτια α α α ( completo, capaz, proficiente, II Tm 3:17* ). ασε ασε ασε ασελγεια λγεια λγεια λγεια ( sesualidade, Mc 7:22; Rm 13:13; II Pe 2:2,7,18; insolência, Jd 4 ) ασθε ασθε ασθε ασθενεια νεια νεια νεια ( fraqueza por doença, fraqueza, I Co 15:43; II Co 11:30; Hb 5:2; 11:34; doença, Mt 8:17; Lc 5:15; Jo 5:5; At 28:9; Gl 4:13; timidez, Rm 6:19; I Co 2:3 ) ασιτι ασιτι ασιτι ασιτια α α α (falta de apetite, At 27:21 ) ασφα ασφα ασφα ασφαλεια λεια λεια λεια ( segurança, At 5:23; I Ts 5:3; Lc 1:4* ) ασωτι ασωτι ασωτι ασωτια α α α ( libertinagem, Ef 5:8; Tt 1:6; I Pe 4: 4) ατιµι ατιµι ατιµι ατιµια α α α ( desonra, I Co 11:14; 15:43; II Co 6:8; Rm 9:21; II Tm 2:20; II Co 11:21*) αφειδι αφειδι αφειδι αφειδια α α α ( severo, duro, Cl 2:23* ). αφθαρσι αφθαρσι αφθαρσι αφθαρσια α α α ( incorruptibilidade, I Co 15:42,50; I Tm 1:10 ). αφθονι αφθονι αφθονι αφθονια α α α ( liberdade de inveja, Tt 2:7, versículo variante* ). αφθορι αφθορι αφθορι αφθορια α α α ( pureza, Tt 2:7* ). βαρει βαρει βαρει βαρεια α α α ( pesado, Mt 23:4; difícil, opressivo, I Jo 5:2; severo, II Co 10:10; importante, Mt 23:23; At 25:7; selvagem, feroz, At 20:29* ) βασιλει βασιλει βασιλει βασιλεια α α α ( reinado, Lc 19:12; Mt 4:8; Rm 14:17 ). βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµια α α α ( blasfêmia, Mt 12:31; Ef 4:31 ). βοη βοη βοη βοηθεια θεια θεια θεια ( ajuda, Hb 4:16; termo náutico, suporte, At 27:17* ). γενεα γενεα γενεα γενεα ( raça ). γενεαλογι γενεαλογι γενεαλογι γενεαλογια α α α ( I Tm 1:4; Tt 3:9* ). γενε γενε γενε γενεθλια θλια θλια θλια ( aniversário, Mc 6:21, versículo variante* ). γενε γενε γενε γενεσαι σαι σαι σαι ( aniversário, Mt 14:6; Mc 6:21* ). γερουσι γερουσι γερουσι γερουσια α α α ( concílio de anciãos, At 5:21 ). γωνι γωνι γωνι γωνια α α α ( esquina, I Pe 2:7 ). δειλι δειλι δειλι δειλια α α α ( covardia, II Tm 1:7* ). δεισιδαιµονι δεισιδαιµονι δεισιδαιµονι δεισιδαιµονια α α α ( religião, At 25:19* ). διακονι διακονι διακονι διακονια α α α ( serviço). δια δια δια διανοια νοια νοια νοια ( mente, entendimento, inteligência, Mc 12:30; Ef 4:18; Hb 8:10; I Jo 5:20; Lc 1:51; II Pe 3:1; atitude, Cl 1:21; impulso, Ef 2:3 ). διασπορα διασπορα διασπορα διασπορα( dispersão judia, Jo 7:35; Tg 1:1; I Pe 1:1 ). διαφθαρα διαφθαρα διαφθαρα διαφθαρα ( destuição, corrupção, At 2:27,31; 13:34 ). διγαµι διγαµι διγαµι διγαµια α α α ( segundo casamento, Tt 1:9, versículo variante* ). διδασκαλι διδασκαλι διδασκαλι διδασκαλια α α α ( ato de ensinar, Rm 12:7; 15:4; II Tm 3:16; Mc 7:7; Cl 2:22; I Tm 1:10; 4:6; II Tm 3:10; Tt 1:9 ). διερµηνει διερµηνει διερµηνει διερµηνεια α α α ( explicação, interpretação, I Co 12:10, versículo variante* ). διετι διετι διετι διετια α α α ( período de dois anos, Mt 2:16; 28:30; At 24:27* ). διχοστασι διχοστασι διχοστασι διχοστασια α α α ( divisão, dissensão, Rm 16:17; Gl 5:20; I Co 3:3, versículo variante* ).
  • 27.
    27 27 δοκιµασι δοκιµασι δοκιµασι δοκιµασια α α α ( teste,Hb 3:9 ). δουλει δουλει δουλει δουλεια α α α (escravidão, Rm 8:15,21; Gl 4:24; 5:1; Hb 2:15 ). δυσφηµι δυσφηµι δυσφηµι δυσφηµια α α α ( calúnia, II Co 6:8* ). δωρεα δωρεα δωρεα δωρεα ( Dom, dádiva, Jo 4:10; At 8:20; Rm 5:15,17; Hb 6:4 ). δωροφορι δωροφορι δωροφορι δωροφορια α α α ( trazer uma oferta, Rm 15:31, versículo variante* ). εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια ( auto-controle, At 24:25; Gl 5:23; II Pe 1:6* ) . εθελοθρησκι εθελοθρησκι εθελοθρησκι εθελοθρησκια α α α ( religião, Cl 2:23* ). ε ε ε ειδωλολατρι ιδωλολατρι ιδωλολατρι ιδωλολατρια α α α ( idolatria, I Co 10:14; Gl 5:20; Cl 3:5; I Pe 4:3* ). ε ε ε ειλικρι ιλικρι ιλικρι ιλικρινεια νεια νεια νειας ς ς ς ( sinceridade, I Co 5:8; II Co 1:12; 2:17* ) εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσι εκκλεσια α α α ( igreja ) εκτε εκτε εκτε εκτενεια νεια νεια νεια ( perseverança, At 26:7; 12:5, versículo variante ) ελαι ελαι ελαι ελαια α α α ( oliveira, Mt 21:1; Rm 11:17,24; Ap 11:4; Tg 3:12; Mt 21:1 ) ελφαρι ελφαρι ελφαρι ελφαρια α α α ( vacilação, leviandade, II Co 1:17* ) ελευθερι ελευθερι ελευθερι ελευθερια α α α ( liberdade, Rm 8:21; I Co 10:29; II Co 3:17; Gl 2:4; 5:1,13; Tg 1:25; 2:12; I Pe 2:16 II Pe 2:19* ) εµπορι εµπορι εµπορι εµπορια α α α ( negócio, comércio, Mt 22: 5* ) ενε ενε ενε ενεργεια ργεια ργεια ργεια ( operação, atividade, Cl 2:12; II Ts 2:9; Ef 1:19; 3:7; 4:16; Cl 1:29; Fp 3:21; II Ts 2:11* ) ε ε ε εννοια ννοια ννοια ννοια ( pensamento, conhecimento, Hb 4:12; I Pe 4:1* ) εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α ( liberdade de escolha, poder, Jo 10:18; At 5:4; Rm 9:21; II Ts 3:9 ) επαγγελι επαγγελι επαγγελι επαγγελια α α α ( promessa, Rm 4:20; Gl3:16,18,29; Hb 7:6; Gl 3:14 ) επαρχε επαρχε επαρχε επαρχεια ια ια ια ( província, At 23:34; 25:1, versículo variante* ) επιει επιει επιει επιεικεια κεια κεια κεια ( gentileza, At 24:4; II Co 10:1* ) επιθυµι επιθυµι επιθυµι επιθυµια α α α ( desejo, Gl 5:24; Fp 1:23; Cl 3:5; I Ts 2:17; 4:5; Tg 1:14 ). επικουρι επικουρι επικουρι επικουρια α α α ( socorro, At 26:22* ) επι επι επι επινοια νοια νοια νοια ( pensamento, At 8:22* ) επιποθι επιποθι επιποθι επιποθια α α α ( desejo, Rm 15:23* ) επιτιµι επιτιµι επιτιµι επιτιµια α α α ( punição, II Co 2:6* ) επιφα επιφα επιφα επιφανεια νεια νεια νεια ( aparição, manifestação, II Ts 2:8; I Tm 6:14; II Tm 1:10; 4:1,8; Tt 2:13 *) επιχορηγι επιχορηγι επιχορηγι επιχορηγια α α α ( apoio, Ef 4:16; Fp 1:19* ) εργασι εργασι εργασι εργασια α α α ( prática, objetivo, atividade, Ef 4:19; At 19:25; lucro, At 16:16,19; 19:24; Lc12:58* ) εριθει εριθει εριθει εριθεια α α α ( rivalidade, Rm 2:8; II Co12:20; Gl 5:20; Fp 1:17; 2:3; Tg 3:14,16* ) εσπε εσπε εσπε εσπερα ρα ρα ρα ( noite, Lc 24:29; At 4:3; 20:15, versículo variante, 28:23* )] ε ε ε ευγλωττι υγλωττι υγλωττι υγλωττια α α α ( fluência de linguagem, Rm 16:18, versículo variante* ) ε ε ε ευδι υδι υδι υδια α α α ( tempo bom, Mt 16:2* ) ευδοκι ευδοκι ευδοκι ευδοκια α α α ( boa vontade, Fp 1:15; 2:13; II Ts 1:11; Mt 11:26; Lc 10:21; Ef 1:5,9; Rm 10:1; II Ts 1:11* ) ε ε ε ευεργεσι υεργεσι υεργεσι υεργεσια α α α ( fazer o bem, I Tm 6:2; At 4:9* ) ε ε ε ευκαιρι υκαιρι υκαιρι υκαιρια α α α ( oportunidade favorável, Mt 26:16; Lc 22:6* ) ε ε ε ευλα υλα υλα υλαβεια βεια βεια βεια ( temor, reverência, Hb12:28; piedade, 5:7* ) ε ε ε ευλογι υλογι υλογι υλογια α α α ( louvor, Ap 5:12; falsa eloqüência, Rm16:18; Rm 15:29; Ef 1:3; Tg 3:10; Hb 6:7; I Co 10:16; II Co 9:6; Hb 6:7 ) ε ε ε ευ υ υ υνοια νοια νοια νοια ( boa vontade, Ef 6:7* ) ε ε ε ευποιι υποιι υποιι υποιια α α α ( prática do bem, Hb13:16* ) ε ε ε ευπορι υπορι υπορι υπορια α α α ( prosperidade, At 19:25* ) ε ε ε ευσεβεια υσεβεια υσεβεια υσεβεια ( piedade, At 3:12; I Tm 2:2; 3:16; 4:7; 6:3,5,11; II Tm 3:5; Tt 1:1; II Pe 1:3; II Pe 3:11* ) ε ε ε ευτραπελι υτραπελι υτραπελι υτραπελια α α α ( conversa grosseira, Ef 5:4* ) ε ε ε ευφηµι υφηµι υφηµι υφηµια α α α ( bom relatório, II Co 6:8* )
  • 28.
    28 28 ε ε ε ευχαριστι υχαριστι υχαριστι υχαριστια α α α ( gratidão,At 24:3; II Co 9:11; Ef 5:4; Cl 2:7; I Ts 3:9; I Co 14:16; II Co 9:12 ) ε ε ε ευωχι υωχι υωχι υωχια α α α ( banquete, Jd 12, texto va riante* ) εφηµερι εφηµερι εφηµερι εφηµερια α α α ( classe, divisão Lc 1:5,8* ) ε ε ε εχθρα χθρα χθρα χθρα ( inimizade, Lc 23:12; Rm 8:7; Gl 5:20; Ef 2:14,16; Tg 4:4* ) ζεµι ζεµι ζεµι ζεµια α α α ( perda, prejuízo, At 27:10,21; Fp 3:7,8* ) η η η ηλικι λικι λικι λικια α α α ( idade, Mt 6:27; Lc 12:25; Ef 4:13; Lc 2:52; Jo 9:21; Hb 11:11; Lc 19:3; Lc 2:52; Ef 4:13; Mt 6:27; Lc 12:25 [ relíquia]* ) η η η ησυχι συχι συχι συχια α α α ( descanso, calma, II Ts 3:12; I Tm 2:11; At 21:40, versículo variante; At 22:2* ) θεραπει θεραπει θεραπει θεραπεια α α α ( serviço, At 17:25; cuidar de, daí curar, Mt 4:23; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3. θεωρι θεωρι θεωρι θεωρια α α α ( espetáculo, visão, Lc23:48* ) θη θη θη θηρα ρα ρα ρα ( rede, armadilha, Rm 11:9* ) θυ θυ θυ θυρα ρα ρα ρα ( porta, Mt 6:6; Mc 1:33; Lc11:7; Jo 20:19,26; At 5:19; entrada, Mc 15:23; Ap 4:1; Mt 24:33; Lc13:24; Jo 10:9; I Co 16:9; Tg 5:9 ) θυσι θυσι θυσι θυσια α α α ( sacrifício, oferta, oferenda, Mt 9:13; Mc 12:33; At 7:41; I Co 10:18; Hb 10:1,8,12; Rm 12:1; Fp 2:17; 4:8; Hb 13:15 ) ι ι ι ιερατε ερατε ερατε ερατεια ια ια ια ( ofício sacerdotal, Lc 1:9; Hb 7:5; sacerdócio Ap 5:10, versículo variante* ) ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια α α α ( oração, súplica, Hb5:7* ) καθε καθε καθε καθεδρα δρα δρα δρα ( cadeira, Mt 21:12; 23:2; Mc 11:15* ) κακι κακι κακι κακια α α α ( maldade, At 8:22; I Co14:20; Tg 1:21; I Pe 2:16; Rm 1:29; Cl 3:8; I Pe 2:1; probleam,Mt 6:34 ) καραδοκι καραδοκι καραδοκι καραδοκια α α α ( expectativa ansiosa, Fp 1:20* ) καρδι καρδι καρδι καρδια α α α ( coração, Mt 18:35; I Ts 2:4; I Pe 1:22 ) καταλαλι καταλαλι καταλαλι καταλαλια α α α ( calúnia, injuriador, Rm 1:30* ) κατα κατα κατα καταρα ρα ρα ρα ( maldição, Gl 3:10,13; Hb 6:8; Tg 3:10; II Pe 2:14* ) κατηγορι κατηγορι κατηγορι κατηγορια α α α ( acusação, Jo 18:29; I Tm 5:19; Tt 1:6; Lc 6:7, versículo variante* ) κεραι κεραι κεραι κεραια α α α ( projeção, gancho, como parte de letra, Mt 5:18; Lc16:17* ) κειρι κειρι κειρι κειρια α α α ( venda, mortalha, Jo 11:44*) κιθα κιθα κιθα κιθαρα ρα ρα ρα ( lira, harpa, cítara, I Co 14:7; Ap 5:8; 14:2; 15:2* ) κληρονοµι κληρονοµι κληρονοµι κληρονοµια α α α ( herança, Mt 38; Mc 12:7; Lc 12:13; 20:14; possessão, propriedade, At 7:4; 13:33, versículo variante; Hb 11:8; os herdeiros, Rm 11:1, versículo variante; salvação, At 20:32; Gl3:18; Cl 3:24; Ef 1:4,18; Hb 9:15; o nascimento, Lc 1:15; At 3:2; 14:8; Gl 1:15; interior, Jo7:38* ) κλισι κλισι κλισι κλισια α α α ( um grupo de pessoas comendo juntas, Lc 9:14* ) κοιλι κοιλι κοιλι κοιλια α α α ( cavidade do corpo,estômago, barriga, Mt 12:40; 15:17; Mc 7:19; Lc 15:16, versículo variante; Rm 16:18; I Co 6:13; Fp 3:19; Ap 10:9; útero, ventre, Mt 19:12; Lc 1:41,44; 2:21; 11:27; 23:29; Jo 3:4; desde I Pe 1:4; participação, Ef 5:5* ) κοινωνι κοινωνι κοινωνι κοινωνια α α α ( associação, comunhão, fraternidade, At 2:42; Rm 15:26; I Co 1:9; II Co 6:14; 13:13; Gl 2:9; Fp 1:5; 2:1; I Jo 1:3,6; generosidade, II Co 9:13; Hb 13:16; κολακει κολακει κολακει κολακεια α α α ( adulação, bajulação, I Ts 2:5* ) κολυµβη κολυµβη κολυµβη κολυµβηθρα θρα θρα θρα ( tanque, piscina, Jo 5:2,4,7; 9:7* ) κοπρι κοπρι κοπρι κοπρια α α α ( adubo, Lc 14:35* ) κουστωδι κουστωδι κουστωδι κουστωδια α α α ( uma guerra composta de soldados, Mt 27:64; 28:11* ). Palavra latina, custódia. κυρι κυρι κυρι κυρια α α α ( senhora, II Jo 1 e 5* ) λε λε λε λεπρα πρα πρα πρα ( lepra, Mt 8:3; Mc1:42; Lc 5:12* ) λε λε λε λεκτρα κτρα κτρα κτρα ( letra, II Tm 4:19, versículo variante* ). λι λι λι λιτρα τρα τρα τρα ( libra, Jo 12:3; 19:39* ). λατρει λατρει λατρει λατρεια α α α ( culto, adoração, Jo 16:2; Rm 9:4; 12:1; Hb 9:1,14; Ap 7:15 ) λογει λογει λογει λογεια α α α ( contribuição, coleta, I Co 16:1* ) λι λι λι λιτρα τρα τρα τρα ( uma libra, Jo 12:3; 19:39* )
  • 29.
    29 29 λοιδορι λοιδορι λοιδορι λοιδορια α α α ( insulto,maldição, crítica, I Tm 5:14; I Pe 3:9* ) λυχνι λυχνι λυχνι λυχνια α α α (candeeiro, candelabro, Mc 4:21; Lc 8:16; Hb 9:2; Ap1:12,20; 11:4 ) µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµι µακροθυµια α α α ( paciência, Rm2:4; 9:22; II Co 6:6; Gl 5:22; Ef4:2; Cl 1:11; 3:12; I Tm 1:16; II Tm 3:10; 4:2; Hb 6:12; Tg 5:10; I Pe 3:10; II Pe 3:15* ) µαγει µαγει µαγει µαγεια α α α ou µαγι µαγι µαγι µαγια α α α ( mágia, mágica, At 8:11* ) µαθη µαθη µαθη µαθητρια τρια τρια τρια ( discípula, cristã, At 9:36* ) µαλακι µαλακι µαλακι µαλακια α α α ( doença, enfermidade, moleza, Mt 4:23; 9:35; 10:1* ) µανι µανι µανι µανια α α α ( loucura, delírio, At 26:24* ) µαρτυρι µαρτυρι µαρτυρι µαρτυρια α α α ( testemunho, Mc 14:55,59; Jo 1:7, 19; 3:11; 8:13,17; 19:35; At 22:18; Tt 1:13; Ap1:2,9; 6:9; 11:7; 12:11,17; 20:4; reputação, I Tm 3:7 ) µα µα µα µαχαιρα χαιρα χαιρα χαιρα ( espada, sabre, Mt 26:52; Mc 14:43,47; Lc21:24; 22:24; 22:36,38,49; Jo18:10; At 16:27; Hb 4:12; 11:34, 37; Ap 13:10,14; Mt 10:34; Rm8:35; 13:4; Ef 6:17 ) µαταιολογι µαταιολογι µαταιολογι µαταιολογια α α α ( conversa fiada, vazia, I Tm 1:6 *) µεθοδει µεθοδει µεθοδει µεθοδεια α α α ( astúcia, engano, Ef 4:14; 6:11,12, versículo variante *) µετοικεσι µετοικεσι µετοικεσι µετοικεσια α α α ( deportação, ca tiveiro, Mt 1:11,17* ) µετα µετα µετα µετανοια νοια νοια νοια ( arrependimento, Mt 3:8,11; Mc 1:4; Lc 15:7; At 5:31; 20:21; 26:20; II Co 7:9; Hb 6:1; 12:17 ) µη µη µη µητρα τρα τρα τρα ( útero, madre, Lc 2:23; Rm 4:19* ) µσθαποδοσι µσθαποδοσι µσθαποδοσι µσθαποδοσια α α α ( recompensa) µνει µνει µνει µνεια α α α ( lembraça, memória, Rm 12:13, versículo variante; II Tm 1:3; pensar bem, I Ts 3:6; mencionar, Rm 1:9; Ef1:6; Fp 1:3; I Ts 1:2; Fm 4* ) µυρια µυρια µυρια µυριας ς ς ς ( miríade, At 19:19; Lc12:1; At 21:20; At 21:20; Hb 12: 22; Jd 14; Ap 5:11; 9:16* ). µωρι µωρι µωρι µωρια α α α ( louco, I Co 1:18,21; 2:14; 3:19* ) µωρολογι µωρολογι µωρολογι µωρολογια α α α ( conversa tola, Ef 5:4* ) νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνια α α α ( festa de lua nova, primeiro mês, Cl 2:16* ) νηστει νηστει νηστει νηστεια α α α ( jejum, II Co 6:5 ). νοµοθεσι νοµοθεσι νοµοθεσι νοµοθεσια α α α ( legislador, lei, Rm 9:4*). νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α ( admoestação, I Co 10:11; Ef 6:4; Tt 3:10* ). ξενι ξενι ξενι ξενια α α α ( hospitalidade, quarto de hóspedes, At 28:23; Fm 22* ). ο ο ο οδοιπορι δοιπορι δοιπορι δοιπορια α α α ( viajar, estar a caminho, At 10:9* ). ο ο ο οικετει ικετει ικετει ικετεια α α α ( os escravo do lar, Mt 24:45* ). ο ο ο οικια ικια ικια ικια ( casa, Mt 7:24-27; 9:28; 19:29; Mc 1:29; 6:10; 13:34; 10:6; I Co 11:22; Jo 14:2; II Co 5:1; Mt 12:25; Mc 3:25; 6:4; Jd 4:52; I Co 16:15; Mt 10:12; Fp 4:22 ). ο ο ο οικοδοµι ικοδοµι ικοδοµι ικοδοµια α α α ( edificação, I Tm 1:4, versículo variante* ). ο ο ο οικονοµι ικονοµι ικονοµι ικονοµια α α α ( mordomia, administração, Lc 16:2-4; Cl 1:25; comissão, I Co 9:17; Ef 3:2; pla no de salvação,1:10; 3:9;IT1:4). ο ο ο οινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγια α α α ( bebedice, I Pe 4:3*). ο ο ο ολοκληρι λοκληρι λοκληρι λοκληρια α α α ( integridade, perfeição, At 3:16* ). ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α ( associação, companhia, I Co 15:33* ). ο ο ο οµολογι µολογι µολογι µολογια α α α ( confessando, II Co 9:13; confisão, I Tm 6:12; Hb 3:1; 4:14; 10:23* ). ο ο ο οπτασι πτασι πτασι πτασια α α α ( visão, Lc 1:22; 24:24; At 26:19; II Co 12:1* ). ο ο ο οργυι ργυι ργυι ργυια α α α ( braça, 1,83m., At 27:28* ). ο ο ο ορκωµοσι ρκωµοσι ρκωµοσι ρκωµοσια α α α ( juramento, Hb 7:20,28* ). ο ο ο οροθεσι ροθεσι ροθεσι ροθεσια α α α ( fronteira fixa, At 17:26* ). ο ο ο ουρα υρα υρα υρα ( cauda, Ap 9:10,19; 12:4* ). ο ο ο ουσι υσι υσι υσια α α α ( propriedade, riqueza, Lc 15:12* ). παιδει παιδει παιδει παιδεια α α α ( treinamento, disciplina, Ef 6:4; II Tm 3:16; Hb12:5,7,8,11* ). παλιγγενεσι παλιγγενεσι παλιγγενεσι παλιγγενεσια α α α ( renascimento, regeneração, Mt19:28; Tt 3:5* ). πανοπλι πανοπλι πανοπλι πανοπλια α α α ( armadura, Lc 11:22; Ef 6:11,13* ).
  • 30.
    30 30 πανουργι πανουργι πανουργι πανουργια α α α ( astúcia,artimanha, engano, Lc 20:23; I Co 3:19; II Co 4:2; 11:3; Ef 4:14* ). παραγγελι παραγγελι παραγγελι παραγγελια α α α ( ordem, ordenar, mandar, Mt 10:5; Mc 6:8; 8:6; At 15:5; 16:18,23; 23:22; I Co 11:17; 1 Ts4:11; II Ts 3:4; I Tm 6:13 ). παραµυθι παραµυθι παραµυθι παραµυθια α α α ( conforto, consolação, I Co 14:3* ). παρα παρα παρα παρανοια νοια νοια νοια ( loucura, insensatez, II Pe 2:16, versículo variante* ). παρανοµι παρανοµι παρανοµι παρανοµια α α α ( ilegalidade, prática do mal, II Pe 2:16* ). παραφρονι παραφρονι παραφρονι παραφρονια α α α ( loucura, insanidade, II Pe 2:16* ). παραχειµασι παραχειµασι παραχειµασι παραχειµασια α α α ( invernada, At 27:12* ). παρηγορι παρηγορι παρηγορι παρηγορια α α α ( conforto, Cl 4:11; Lc 16:25, versículo variante* ). παρθενι παρθενι παρθενι παρθενια α α α ( virgindade, Lc 2:36* ). παροικι παροικι παροικι παροικια α α α ( residência alheia, a estadia ou peregrinação, de alguém que não é um cidadão, num lugar estranho, At13:7; I Pe 1:17* ). παροιµι παροιµι παροιµι παροιµια α α α ( provérbio, máxima, II Pe 2:22; Jo 10:6; 16:25,29* ). παρουσι παρουσι παρουσι παρουσια α α α ( presença, I Co16:17; II Co 10:10; Fp 2:12; II Co 7:6; Fp 1:26; Mt 24:3,27, 37,39; I Co 1:8, versículo variante; 15:23; I Ts 2:19; 3:13; 4:15; 5:23; II Ts 2:1,8; Tg 5:7; II Pe1:16; 3:4,12; I Jo 2:28; II Ts2:9*). παρρησι παρρησι παρρησι παρρησια α α α ( ousadia, franqueza no falar, Jo 16:29; At 2:29; II Co 3:12; Mc 8:22; Jo 7:13; 10:24; 11:14; 16:25,29, versículo variante; Jo 7:26; 11:54; 18:20; Jo 7:4; At 14:19, versículo variante; 28:31; Fp 1:20; Cl 2:15; coragem, At 2:29; 4:13,29,31; 6:10, versículo variante; 16:4, versículo variante; II Co7:2; Ef 6:19; Fm 8; Ef 3:12; I Tm 3:13; Hb 3:6; 4:16; 10:19, 35; I Jo 2:28; 3:21; 4:17; 5:14* ). πατρι πατρι πατρι πατρια α α α ( família, clã, Lc2:4; Ef 3:15; povo, At 3:25* ). πενθερα πενθερα πενθερα πενθερα ( sogra, Mt 8:4; 10:35; Mc 1:30; Lc 4:38; 12:53* ). πει πει πει πειρα ρα ρα ρα ( tentar, experimentar, Hb 11:29; experiência, 11:36* ). περικεφαλαι περικεφαλαι περικεφαλαι περικεφαλαια α α α ( capacete, Ef 6:17; I Ts 5:8* ). περισσει περισσει περισσει περισσεια α α α ( abumdância, excesso, Rm 5:17; II Co8:2; 10:15; Tg 1:21* ). πε πε πε πετρα τρα τρα τρα ( pedra, rocha, Mt 7:24; 27:51,60; Lc 8:6,13; Rm9:33; I Co 10:4; I Pe 2:8; Ap 6:15; Mt 16:18 ). πη πη πη πηρα ρα ρα ρα ( alforje, Mt 10:10; Mc 6:8; Lc 9:3; 10:4; 22:35* ). πιθανολογι πιθανολογι πιθανολογι πιθανολογια α α α ( fala persuasiva, argumento plausível [ mas falso ], Cl 2:4* ). πικρι πικρι πικρι πικρια α α α ( amargura, At 8:23; Hb 12:15; Rm 3:14; Ef 4:31* ). πλατει πλατει πλατει πλατεια α α α ( rua, caminho, Mt 6:5; 12:19; Lc 10:10; 13:26; 14:21; At 5:15; Ap11:8; 21:21; 22:2* ). πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξια α α α ( avareza, insaciabilidade, Mc 7:22; Lc Lc 12:15; Rm 1:29; II Co 9:5; Ef 4:19; 5:3; Cl 3:5; I Ts2:5; II Pe 2:3,14* ). πλευρα πλευρα πλευρα πλευρα ( lado, costado, Mt 27:29, versículo variante, Jo 19:34; 20:20,25,27; At 12:7* ). Pleura. πληροφορι πληροφορι πληροφορι πληροφορια α α α ( plena segurança, certeza, Cl 2:2; I Ts 1:5; Hb 6:11; 10:22; Rm 15:29, versículo variante* ). ποι ποι ποι ποια α α α ( grama, erva, Tg 4:14* ). πολιτει πολιτει πολιτει πολιτεια α α α ( cidadania, At22:28; comunidade, Ef 2:12* ). πολυλαγι πολυλαγι πολυλαγι πολυλαγια α α α ( muito falar, abundância de palavras, Mt 6:7; Lc 11:2, versículo variante* ). πολυπλη πολυπλη πολυπλη πολυπληθεια θεια θεια θεια ( grande multidão, At 14:7, versículo variante* ). πονηρι πονηρι πονηρι πονηρια α α α ( iniquidade, baixeza, maliciosidade, Mt 22:18; Co 5:8; Ef 6:12; Mt 7:22* ). πορει πορει πορει πορεια α α α, πορι πορι πορι πορια α α α (jornada, viagem, Lc 13:22; I Tg 1:11* ). πορνει πορνει πορνει πορνεια α α α ( prostituir, imoralidade sexual, Mt 5:32; 19:9; Mc 7:21; Jo 8:41; At 15:20; I Co 6:13,18; 7:21; Jo 8:41; At 15:20; I Co 6:13,18; 7:2; II Co 12:21; Gl 5:19; Cl 3:5; Ap 2:21; 14:8; 17:2,4; 19:2 ). πορφυ πορφυ πορφυ πορφυρα ρα ρα ρα ( púrpura [ roupa ], Lc 16:19; Ap 18:12; 17:4, versículo variante; manto púrpura, do soldado rama no, Mc 15:17,20* ). πραγµατει πραγµατει πραγµατει πραγµατεια α α α ( negócios, ocupação, II Tm 2:4* ). πρασια πρασια πρασια πρασια ( quadro de jardim, grupo por grupo, Mc 6:40* ). πραυ πραυ πραυ πραυπαθι παθι παθι παθια α α α ( gentileza, amabilidade, I Tm 6:11* ).
  • 31.
    31 31 πρεσβει πρεσβει πρεσβει πρεσβεια α α α ( embaixada,embaixadores, Lc 14:32; 19:14* ). προθεσµι προθεσµι προθεσµι προθεσµια α α α ( dia designado, tempo fixado, Gl 4:2*). προθυµι προθυµι προθυµι προθυµια α α α ( prontidão, disposição, boa vontade, At 17:11; II Co 8:11,19; 9:2* ). προσφορα προσφορα προσφορα προσφορα ( oferta, sacrifício, apresentação, At 24:17; Hb 10:10,14,18; oferenda, At 21:26; Rm 15:16; Ef 5:2; Hb 10:5,8* ). προσωπολη προσωπολη προσωπολη προσωποληµψι µψι µψι µψια α α α ( parcialidade, Rm 2:11; Ef 6:9; Cl 3:25; Tg 2:1* ). προφητει προφητει προφητει προφητεια α α α ( profecia, Ap 11:6; Rm 12:6; I Co 12:10; 13:2,8; 14:22; I Ts 5:20; Ap 19:10; profecia, Mt 13:14; I Co 14:6; I Ts 5:20; I Tm 1:18; 4:14; II Pe 1:20; Ap 1:3; 22:7,10,18* ). πρωµι πρωµι πρωµι πρωµια α α α ( cedo, manhã, madrugada, Mt 27:1; 21:18, versículo variante; Jo 21:4; 18:28, versículo variante* ). πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρι πρωτοκαθεδρια α α α ( lugar de honra, melhor assento, Mt 23:6; Mc 12:39; Lc 11:43; 20:46* ). πρωτοκλισι πρωτοκλισι πρωτοκλισι πρωτοκλισια α α α ( lugar de honra num jantar, Mt 23:6; Mc 12:39; Lc 14:7; 20:46* ). πρωτοτοκι πρωτοτοκι πρωτοτοκι πρωτοτοκια α α α ( direito de nascimento do filho mais velho, primogenitura, Hb 12:16* ). ρ ρ ρ ραδιουργι αδιουργι αδιουργι αδιουργια α α α ( inescrupulosidade, iniqüidade, At 13:10* ). ρ ρ ρ ροµφαι οµφαι οµφαι οµφαια α α α ( espada, Lc 2:35; Ap 1:16; 2:12,16; 6:8; 19:15,21; Lc 21:24, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρυπαρι υπαρι υπαρι υπαρια α α α ( sujeira, impureza moral, avareza sórdida, Tg 1:21* ). σειρα σειρα σειρα σειρα ( cadeia, II Pe 2:4* ). σκηνοπηγι σκηνοπηγι σκηνοπηγι σκηνοπηγια α α α ( construção de tendas, daí festa das tendas ou tabernáculos, Jo 5:1, versículo variante, 7:2* ). σκια σκια σκια σκια ( sombra, Mc 4:33; At 5:15; Mt 4:16; Lc 1:79; I Jo 2:8, versículo variante; Cl 2:17; Hb 8:5; 10:1* ). σκληροκαρδι σκληροκαρδι σκληροκαρδι σκληροκαρδια α α α ( dureza de coração, pertinência, Mt 19:8; Mc 10:5; 16:14* ). σκοτι σκοτι σκοτι σκοτια α α α ( trevas, escuridão, Mt 4:16, versículo variante; 10:27; Lc 12:3; Jo 1:5; 6:17; 8:12; 12:35,46; 20:1; I Jo 1:5; 2:8,11* ). σοφι σοφι σοφι σοφια α α α ( sabedoria, Mt 12:42; At 6:3,10; 7:10,22; I Co 1:19; 2:13; Cl 1:28; Tg 3:13,15,17; II Pe 3:15; Mc 6:2; Lc 2:40,52; I Co 1:21,24,30; Cl 2:3; Mt 11:9; Lc 7:35; 11:49 ) σπει σπει σπει σπειρα ρα ρα ρα ( coorte [ normalmente cerca de 600 soldados ] Mt 27:27; Mc 15:16; Jo 18:3,12; At 10:1; 21:31; 27:1* ). σπορα σπορα σπορα σπορα ( semente, I Pe 1:23* ). στει στει στει στειρα ρα ρα ρα ( estéril [ mulher ], Lc 1:7,36; 23:29; Gl 4:27; Hb 11:11* ). στρατει στρατει στρατει στρατεια α α α ( campanha, combate, II Co 10:4; luta, I Tm 1:18* ). στρατι στρατι στρατι στρατια α α α ( exército, Lc 2:13; hoste, At 7:42; combate, II Co 10:4, versículo variante* ). συγγε συγγε συγγε συγγενια νια νια νια ( relacionamento, parentesco, Lc 1:61; At 7:3,14* ). συγκυρι συγκυρι συγκυρι συγκυρια α α α ( coincidência, chance, Lc 10:31* ). συκοµορε συκοµορε συκοµορε συκοµορεα α α α ( sicômoro [ árvore ], Lc 19:4* ). συµποσι συµποσι συµποσι συµποσια α α α ( uma refeição comum, Mc 6:39, versículo variante* ). συµφονι συµφονι συµφονι συµφονια α α α ( orquestra, música, [ sinfonia ], Lc 15:25* ). συνοδι συνοδι συνοδι συνοδια α α α ( compartilhar conhecimento com, estar implicado, At 5:2; estou côncio, I Co 4:4* ). συντε συντε συντε συντελεια λεια λεια λεια ( fim, término, completação, Mt 13:39,49; 24:3; 28:20; Hb 9:26* ). συντυχι συντυχι συντυχι συντυχια α α α ( incidente, acaso, Lc 10:31, versículo variante* ). συνοµοσι συνοµοσι συνοµοσι συνοµοσια α α α ( conspiração, trama, At 23:13* ). σφο σφο σφο σφοδρα δρα δρα δρα ( muito extremamente, grandemente, Mt 2:10; 17:6,23; 19:25; Mc 16:4; Lc 18:23; At 6:7 ). σωτηρι σωτηρι σωτηρι σωτηρια α α α( salvação, Lc 1:71; At 7:25; 27:34; Hb 11:7; libertação, salvação, Lc 1:69,77; 19:9; final curto de Mc; Jo 4:22; At 13:26,47; Rm 1:16; 10:1,10; II Co 1:6; 6:2; Ef 1:13; Fp 1:28; 2:12; I Ts 5:8; II Ts 2:13; II Tm 2:10; Hb 1:14; 2:3,10; 9:28; I Pe 1:5,9; II Pe 3:15; Jd 3; Ap 7:10 ). ταλαιπωρι ταλαιπωρι ταλαιπωρι ταλαιπωρια α α α( aflição, dificuldade, miséria, Rm 3:16; Tg 5:1* ). τεκνογονι τεκνογονι τεκνογονι τεκνογονια α α α ( o ato de ter filhos I Tm 2:15* ). τροχια τροχια τροχια τροχια ( caminho, via, Hb 12:13* ).
  • 32.
    32 32 τρυµαλια τρυµαλια τρυµαλια τρυµαλια ( buraco,furo de uma agulha, Mc 10:25; Mt 19:24, versículo variante; Lc 18:25, versículo variante* ). υι υι υι υιοθεσι οθεσι οθεσι οθεσια α α α ( adoção, Rm 8:15; Gl 4:5; Ef 1:5; Rm 8:23; 9:4* ). υ υ υ υπερηφανι περηφανι περηφανι περηφανια α α α ( arrogância, orgulho, altivez, Mc 7:22* ). υ υ υ υπο πο πο πονοια νοια νοια νοια ( suspeita, conjectura, I Tm 6:4* ). φαντασι φαντασι φαντασι φαντασια α α α ( pompa, ostentação, At 25:23 [ fantasia]* ). φαρµακει φαρµακει φαρµακει φαρµακεια α α α ( feitiçaria, magia, Gl 5:20; Ap 9:21, versículo variante; 18:23* ). φθορα φθορα φθορα φθορα ( ruína, destruição, desolação, corrupção, Rm 8:21; I Co 15:42,50; Gl 6:8; Cl 2:22; I Pe 2:12; depravação, II Pe 1:4; 2:19* ). φιλαδελφι φιλαδελφι φιλαδελφι φιλαδελφια α α α ( amor fraternal em um sentido estendido, Rm 12:10; I Ts 4:9; Hb 13:1; I Pe 1:22; II Pe 1:7* ). φιλανθρωπι φιλανθρωπι φιλανθρωπι φιλανθρωπια α α α ( amor pela humanidade, bondade, generosidade, Tt 3:4; hospitalidade, At 28:2* ). φιλαργυρι φιλαργυρι φιλαργυρι φιλαργυρια α α α ( amor pelo dinheiro, avareza, I Tm 6:10* ). φιλον φιλον φιλον φιλον ε ε ε ε ικι ικι ικι ικια α α α ( disputa, contenda, Lc 22:24* ). φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενια α α α ( hospitalidade, Rm 12:13; Hb 13:2* ). φιλοσοφι φιλοσοφι φιλοσοφι φιλοσοφια α α α ( filosofia, Cl 2:8* ). φυτει φυτει φυτει φυτεια α α α ( planta, Mt 15:13* ). χαρα χαρα χαρα χαρα ( alegria, Mt 28:8; Lc 24:41; Jo 16:20-22; At 8:8; Rm 14:17; II Co 7:4; 8:2; Gl 5:22; Fp 1:4,25; Fm 7; Hb 12:11; Tg 1:2; I Pe 1:8; Lc 2:10; Fp 4:1; I Ts 2:19; Mt 25:21,23; Hb 12:2 ). χη χη χη χηρα ρα ρα ρα ( viúva, Lc 4:26; Mc 12:40,42; Lc 2:37; 4:25; 20:47; At 6:1; I Co 7:8; I Tm 5:3,4,5,11,16; Tg 1:27; I Tm 5:3,9. χρει χρει χρει χρεια α α α ( necessidade, falta, precisão, Lc 10:42; Hb 7:11; Mt 3:14; 6:8; Mc 11:3; Lc 19:31,34; I Co 12:21,24; Hb 5:12; 10:36; Mc 2:25; At 2:45; 4:35; Ef 4:28; Ap 3:17; At 20:34; Rm 12:13; Fp 4:16,19; Ef 4:29; ofício, dever, serviço, At 6:3 ). χω χω χω χωρα ρα ρα ρα ( país, terra, distrito, região, Mt 8:28; Mc 6:55; Lc 15:13-15; At 10:39; 13:49; 16:6; 26:20; Jo 11:55; At 8:1; At 27:27; Jo 4:37; Tg 5:4; Lc 12:16; Mt 4:16. ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρι ψευδοµαρτυρια α α α ( falso testemunho, Mt 26:60; 26:59* ). ω ω ω ωρα ρα ρα ρα ( período do dia, hora, Mt 14:15; 24:36,50; Mc 6:35; 11:11; Lc 12:39,46; Ap 3:3; Mt 20:12; 26:40 ). ωφε ωφε ωφε ωφελεια λεια λεια λεια ( ajudar, auxiliar, beneficiar, ser de utilidade, Mt 16:26; Mc 7:11; 8:36; I Co 13:3; 14:6; Gl 5:2; Hb 4:2; Mt 27:24; Jo 12:9; Jo 6:63; Rm 2:25. Observe a declinação no singular da palavra η η η η χω χω χω χωρα ρα ρα ρα, o país, terra, distrito, onde o α α α α se conserva em todos os casos: SINGULAR Nominativo η η η η χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α O país Genitivo τη τη τη τη χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α ας ς ς ς do país Dativo τη τη τη τη χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α ao país Acusativo τη τη τη την ν ν ν χω χω χω χωρ ρ ρ ρα α α α o país Nos substantivos em α α α α misto o Genitivo e o Dativo singular terminam em -η η η η e η η η η e não em -α α α ας ς ς ς ou α α α α , observe a declinação de δο δο δο δοξα ξα ξα ξα ( glória ): SINGULAR Nominativo η η η η δο δο δο δοξ ξ ξ ξα α α α A glória Genitivo τη τη τη τη δο δο δο δοξ ξ ξ ξη η η ης ς ς ς da glória
  • 33.
    33 33 Dativo τη τη τη τη δο δο δο δοξ ξ ξ ξη η η ηà glória Acusativo τη τη τη την ν ν ν δο δο δο δοξ ξ ξ ξα α α α a glória No plural contudo, as terminações são as mesmas: PLURAL Nominativo α α α αι ι ι ι χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αι Os países Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν χωρ χωρ χωρ χωρω ω ω ων ν ν ν do país Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αις ς ς ς aos países Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς χω χω χω χωρ ρ ρ ραι αι αι αι os países PLURAL Nominativo α α α αι ι ι ι δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αι As glórias Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν δοξ δοξ δοξ δοξω ω ω ων ν ν ν das glórias Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αις ς ς ς pelas glórias Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς δο δο δο δοξ ξ ξ ξαι αι αι αι as glórias Vejamos agora os substantivos femininos da primeira declinação do Novo Testamento terminados em α α α α misto: α α α ακανθα κανθα κανθα κανθα ( planta espinhosa, espinhos, Mt 13:7,27,29 ). βασι βασι βασι βασιλισσα λισσα λισσα λισσα ( rainha, Mt 12:24; Lc 11:31; At 8:27; Ap 18:7* ). γα γα γα γαγγραινα γγραινα γγραινα γγραινα ( grangrena, câncer, II Tm 2:17* ). γα γα γα γαζα ζα ζα ζα ( tesouro, At 8:27* ). γε γε γε γεεννα εννα εννα εννα ( geena, Mt 5:22,29; 23:15; Mc 9:45,47; Tg 3:6 ). γλω γλω γλω γλωσσα σσα σσα σσα ( língua, Mc 7:33,35; Lc 16:24; I Co 14:9; Tg 1:26; Ap 16:10; At 2:11; Fp 2:11; Ap 5:9; At 19:6; I Co 12:10; 13:1,8; 14:vs ). δει δει δει δεινα να να να ( um certo homem, alguém, fulano, Mt 26:8* ). δε δε δε δεκα κα κα κα ( dez, Mt 20:24; Mc 10:41; Lc 17:12; Ap 12:3 ). δο δο δο δοξα ξα ξα ξα ( brilho, radiância, esplendor, Lc 9:31; At 22:11; I Co 15:40; glória, At 17:2; Rm 1:23; I Co 2:8; Fp 3:21; Cl 1:11; Hb 1:3; Tg 2:1; Ap 15:8; Rm 6:4; reflexo, I Co 11:7; magnificiência, Mt 4:8; 6:29; Ap 21:24,26; fama, honra, Jo 5:41,44; 8:54; 12:23; Rm 11:36; I Co 10:31; Fp 2:11; Ap 19:7; seres angelicais gloriosos, Jd 8; II Pe 2:10 ). ε ε ε εχιδνα χιδνα χιδνα χιδνα ( víbora, serpente, Mt 3:7; 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 28:3* ). ηνι ηνι ηνι ηνικα κα κα κα ( quando, na hora, no tempo quando, sempre que, II Co 3:15; toda vez que, II Co 3:16* ). θα θα θα θαλασσα λασσα λασσα λασσα ( mar, Mt 23:15; Mc 9:42; At 7:36; 10:6,32; II Co 11:26; Ap 8:8; Mt 4:18; 8:24; Jo 6:1 ). θυ θυ θυ θυελλα ελλα ελλα ελλα ( tempetade, vendaval, Hb 12:18* ). Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσολυµα λυµα λυµα λυµα ( Jerusalém, Mt 2:1,3; Mc 3:8; Lc 19:28; Jo 2:13; At 25:1; Gl 4:25; Hb 12:22; Ap 21:2 ). Κανα Κανα Κανα Κανα ( Caná, uma cidade da Galiléia, Jo 2:1,11; 4:46; 21:2* ). µα µα µα µαννα ννα ννα ννα ( maná, Jo 6:31,49; Hb 9:4; Ap 2:17* ). Μα Μα Μα Μαρθα ρθα ρθα ρθα ( Marta, Lc 10:38,40; Jo 11:1,5,19-21,24,30,39; 12:2* ). µεµβρα µεµβρα µεµβρα µεµβρανα να να να ( pergaminho, II Tm 4:13* ). µε µε µε µεριµνα ριµνα ριµνα ριµνα ( ansiedade, preocupação, cuidado, Mt 13:22; Mc 4:19;Lc 8:14; 21:34; II Co 11:28; I Pe 5:7* ). µνα µνα µνα µνα ( mina, uma unidade monetária, = 100 dracmas, Lc 19:13,16,18,20,24* ). πρυ πρυ πρυ πρυµνα µνα µνα µνα ( popa, Mc 4:38; At 27:29, 41* ). πτε πτε πτε πτερνα ρνα ρνα ρνα ( calcanhar, Jo 13:18* ). ρ ρ ρ ριζα ιζα ιζα ιζα ( raiz, Mt 3:10; 13:6; Mc 4:6; 11:20; Lc 3:9; Mt 13:21;Mc 4:17; Lc 8:13; Rm 11:16-18; I Tm 6:10; Hb 12:15; Rm 15:12; Ap 5:5; 22:16* ).
  • 34.
    34 34 σµυ σµυ σµυ σµυρνα ρνα ρνα ρνα ( mirra,Mt 2:11; Jo 19:39* ). συροφοινι συροφοινι συροφοινι συροφοινικισσα κισσα κισσα κισσα ( siro-finícia, Mc 7:26* ). τρα τρα τρα τραπεζα πεζα πεζα πεζα ( mesa, Mc 7:28; Lc 22:21,30; I Co 10:21; Hb 9:2; banco, Mt 21:2; Jo 2:15; Lc 19:23; alimento, At 6:2; 16:34 ). ω ω ω ωσαννα σαννα σαννα σαννα ( hosana, palavra hebraica, Mt 21:9,15; Mc 11:9; Jo 12:13* ). ω ω ω ωτα τα τα τα ( ouvido, Mc 7:33; Lc 12:3; 22:50; At 7:57; I Co 2:9; Tg 5:4; I Pe 3:12; Mt 13:15; 11:15; Mc 8:18; Lc 9:44; At 7:51; Ap 2:7,11 ). Os substantivos femininos da primeira declinação que terminam em η η η η, são os seguintes: αγα αγα αγα αγαπη πη πη πη ( amor, I Co 13:13; Gl 5:22; Jo 15:10; 17:26; Rm 5:8; I Jo 4:8,16; Jo 5:42; II Co 8:7; Rm 13:10; I Co 8:1; 13:1-3; Jd 12; II Pe 2:13, versículo variante ). αγε αγε αγε αγελη λη λη λη ( vara de porcos, Mt 8:30-32 ). α α α αγιωσυ γιωσυ γιωσυ γιωσυνη νη νη νη ( santidade, retidão, Rm 1:4; II Co 7:1; I Ts 3:13* ). αγωγη αγωγη αγωγη αγωγη ( estilo de vida, conduta, comportamento, II Tm 3:10* ). αδελφη αδελφη αδελφη αδελφη ( irmã, Lc 10:39; Rm 16:1; II Jo 13 ). α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη ( vergonha, I Co 4:2; desgraça, baixeza, Fp 3:19; Hb 12:2; Ap 3:18; Lc 14:9; ação vergonhosa, Jd 13* ). ακοη ακοη ακοη ακοη ( audição, I Co 12:17; I Pe 2:8; Mt 13:14; Mc 7:35; At 17:20; Mt 4:24; 14:1; Jo 12:38; Gl 3:2,5; I Ts 2:13 ). αλο αλο αλο αλοη η η η ( aloés, Jo 19:39* ). αµοιβη αµοιβη αµοιβη αµοιβη ( [adequado ] retorno, recompensa, I Tm 5:4* ). αναβολη αναβολη αναβολη αναβολη ( adiamento, retardamento, At 25:17* ). ανα ανα ανα αναγκη γκη γκη γκη ( necessidade, Hb 7:12; compulsão, pressão, II Co 9:7; Lc 14:18; Hb 9:16,23; Lc 21:23; I Co 7:26 ). αναστροφη αναστροφη αναστροφη αναστροφη ( modo de vida, estilo de vida, conduta, comportamento, Gl 1:13; Tg 3:13; I Pe 2:12 ). ανατολη ανατολη ανατολη ανατολη ( saída de uma estrela, em sua saída, quando ela saiu, Mt 2:2; sair do sol, Mt 2:1; 8:11; Ap 7:2; 21:13; Lc 1:78 ). ανοχη ανοχη ανοχη ανοχη ( clemência, tolerância, paciência, Rm 2:4; 3:36* ). αξι αξι αξι αξινη νη νη νη ( machado, Mt 3:10; Lc 3:9; 13:7, versículo variante* ). απαρχη απαρχη απαρχη απαρχη ( primícias, Rm 11:16; 16:5; I Co 15:20; Ap 14:4; Rm 8:23 ). απα απα απα απατη τη τη τη ( engano, Cl 2:8; II Ts 2:10; Hb 3:13; Ef 4:22; Mt 13:22; Mc 4:19; prazer, agradável, II Pe 2:13; Mt 13:22; Mc 4:19, versículo variante; Hb 3:13* ). απειλη απειλη απειλη απειλη ( ameaça, At 4:17, versículo variante,29; 9:1; Ef 6:9* ). αποβολη αποβολη αποβολη αποβολη ( rejeição, Rm 11:15; perda, At 27:22* ). αποδοχη αποδοχη αποδοχη αποδοχη ( aceitação, aprovação, I Tm 1:15; 4:9* ). αποθη αποθη αποθη αποθηνη νη νη νη ( celeiro, Mt 3:12; Lc 12:18 ). αποστολη αποστολη αποστολη αποστολη ( apostalado, ofício de um apóstolo, At 1:25; Rm 1:5; I Co 9:2; Gl 2:8* ). αρετη αρετη αρετη αρετη ( excelência moral, virtude, Fp 4:8; II Pe 1:5; I Pe 2:9; II Pe 1:3* ). αρχη αρχη αρχη αρχη ( início, origem, Mt 19:4; 24:8; Mc 1:1; 13:8; Lc 1:2; Jo 1:1; 15:27; At 11:15; Hb 2:3; 3:14; 5:12; 6:1; Jo 8:25; Cl 1:18; Ap 3:14; At 10:11; líder, autoridade, Lc 12:11; 20:20; Tt 3:1; Rm 8:38; I Co 15:24; Cl 2:10,15; Jd 6 ). αστραπη αστραπη αστραπη αστραπη ( relâmpago, Mt 24:27; Ap 4:5; luz, raio, Lc 11:36 ). ασχηµοσυ ασχηµοσυ ασχηµοσυ ασχηµοσυνη νη νη νη ( ato indecente, vergonhoso, Rm 1:27; Ap 16:15* ). α α α αυγη υγη υγη υγη ( aurora, amanhecer, At 20:11* ).
  • 35.
    35 35 α α α αυλη υλη υλη υλη ( pátio,Mc 14:54; Jo 18:15; aprisco, Jo 10:1,16; fazenda, Lc 11:21; átrio, Ap 11:2; palácio, Mt 26:3 ). α α α αφη φη φη φη ( ligamento, Ef 4:16; Cl 2:19* ). βελο βελο βελο βελονη νη νη νη ( agulha, Lc 18:25* ). βοη βοη βοη βοη ( grito, clamor, Tg 5:4* ). βολη βολη βολη βολη ( tiro, lançamento, Lc 22:41* ). βουλη βουλη βουλη βουλη ( plano, propósito, Lc 7:30; Ef 1:11; resolução, decisão, At 2:23; 5:38; 20:27; 27:12,42; Hb 6:17; motivo, I Co 4:5 ). βροντη βροντη βροντη βροντη ( trovão, Mc 3:17; Jo 12:29; Ap 6:1; 10:3 ). βροχη βροχη βροχη βροχη ( chuva, Mt 7:25,27* ). γαλη γαλη γαλη γαληνη νη νη νη ( calmaria, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* ). γενετη γενετη γενετη γενετη ( nascimento, Jo 9:1* ). γνω γνω γνω γνωµη µη µη µη ( propósito, intenção, mente, I Co 1:10; Ap 17:13; decisão, At 20:3; Ap 17:17; opinião, julgamento, I Co 7:25,40; II Co 8:10; At 4:18, versículo variante; conhecimento prévio, consentimento, Fm 14* ). γραφη γραφη γραφη γραφη ( escrito, Escritura Sagrada, Mt 21:42; Mc 14:49; Lc 24:27; Jo 20:9; At 8:32; I Co 15:3; Gl 3:8; II Pe 3:16; Lc 4:21; At 8:35; Tg 2:8 ). γυνη γυνη γυνη γυνη ( mulher, Mt 9:20; Lc 1:42; At 5:14; I Co 11; 14:34; Mt 15:28; Lc 22:57; Jo 2:4; esposa, Mt 5:28,31; Lc 1:5,13,18,24; I Co 7:2; Cl 3:18 ). δαπα δαπα δαπα δαπανη νη νη νη ( custo, gastos, Lc 14:28* ). δε δε δε δεσµη σµη σµη σµη ( fardo, molho, Mt 13:30* ). διαθη διαθη διαθη διαθηκη κη κη κη ( última vontade, testamento, Gl 3:15,17; Hb 9:16; aliança, Lc 22:20; I Co 11:25; II Co 3:6,14; Gl 4:24; Hb 8:8; 9:4,15; Lc 1:72; At 3:25; Rm 11:27; ordenança, decreto, At 7:8; Rm 9:4; Ef 2:12 ). διαστολη διαστολη διαστολη διαστολη ( diferença, distinção, Rm 3:22; 10:12; I Co 14:7* ). διαταγη διαταγη διαταγη διαταγη ( ordenança, direcionamento, Rm 13:2; At 7:53* ). διατροφη διατροφη διατροφη διατροφη ( alimento, sustento, I Tm 6:8* ). διδαχη διδαχη διδαχη διδαχη ( ensino, Mc 4:2; I Co 14:6; II Tm 4:2; Mt 16:12; Mc 1:27; Jo 7:6; Rm 16:17; Ap 2:14,24; Mt 7:28; Jo 7:28; Mc 11:18; Lc 4:32 ). δικαιοσυ δικαιοσυ δικαιοσυ δικαιοσυνη νη νη νη ( justiça, retidão, Mt 5:6; At 24:25; Rm 9:30; Fp 3:6; Tt 3:5; requerimento religioso, Mt 3:15; misericódia, Mt 6:1; II Co 9:9; justiça, At 17:31; Hb 11:33; Rm 1:17; 3:21,26; 5:17; Mt 5:10; Hb 5:13; I Pe 2:24; 3:14; I Jo 2:29; Ap 22:1 ). δι δι δι δικη κη κη κη ( penalidade, punição, II Ts 1:9; Jd 7; At 25:15, versículo variante; At 28:4* ). δικιµη δικιµη δικιµη δικιµη ( a qualidade de ser aprovado, daí, caráter, Rm 5:4; II Co 2:9; 9:13; Fp 2:22; teste, II Co 8:2; 13:3* ). δου δου δου δουλη λη λη λη ( escrava, serva, Lc 1:38,48; At 2:18* ). δοχη δοχη δοχη δοχη ( recepção, banquete, Lc 5:29; 14:13* ). δραχµη δραχµη δραχµη δραχµη ( dracma, moeda de prata grega, Lc 15:8* ). δυσµη δυσµη δυσµη δυσµη ( oeste, pôr do sol, Mt 8:11; Lc 13:29; Ap 21:13; Lc 12:54; Mt 24:27* ). εγκοπη εγκοπη εγκοπη εγκοπη ( impedimento, I Co 9:12* ). ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νη ( paz, Mt 10:34; Lc 11:21; At 9:31; 24:2; Rm 3:17; 14:19; I Co 14:33; Tg 3:18; Mc 5:34; Rm 1:7; I Co 1:3; 16:1; I Ts 1:1; Tg 2:16; Lc 2:14; Jo 16:33; Rm 5:1; Ef 6:15; Fp 4:7 ). εκβολη εκβολη εκβολη εκβολη ( descarregar, At 27:18* ). εκδοχη εκδοχη εκδοχη εκδοχη ( expectativa, Hb 10:27* ). εκκοπη εκκοπη εκκοπη εκκοπη ( cortado fora, impedimento, I Co 9:12* ). εκλογη εκλογη εκλογη εκλογη ( seleção, escolha, eleição, Rm 9:11; 11:5,28; I Ts 1:4; II Pe 1:10; At 19:15; Rm 11:7* ). εµπλοκη εµπλοκη εµπλοκη εµπλοκη ( penteado exibitivo, frisado, debrum, I Pe 3:3* ). εντολη εντολη εντολη εντολη ( mandamento, ordem, decreto, Mt 22:36,38,40; Mc 10:19; Jo 11:57; 13:34; Rm 13:9; I Co 7:19; Cl 4:10; I Tm 6:14; II Pe 2:21; lei, Lc 23:56; Hb 7:16 ).
  • 36.
    36 36 εντροπη εντροπη εντροπη εντροπη ( vergonha,humilhação, I Co 6:5; 15:34* ). εξοχη εξοχη εξοχη εξοχη ( proeminência, At 25:23* ). ε ε ε εορτη ορτη ορτη ορτη ( festival, festa, Mt 26:5; Mc 14:2; Lc 2:41; 22:1; Jo 7:2,8,10,14; 13:1; Cl 2:16 ). επιβουλη επιβουλη επιβουλη επιβουλη ( conspiração, trama, At 9:24; 20:3,19; 23:30* ). επιγραφη επιγραφη επιγραφη επιγραφη ( escrever em, superscrição, Mt 22:20; Mc 12:16; 15:26; Lc 20:24; 23:38* ). επιλησµονη επιλησµονη επιλησµονη επιλησµονη ( esquecimento, negligêncaia, Tg 1:25* ). επισκοπη επισκοπη επισκοπη επισκοπη ( visitação, favorável, Lc 19:44; I Pe 2:12; supervisor, At 1:20; I Tm 3:1* ). επιστη επιστη επιστη επιστηµη µη µη µη ( compreensão, conhecimento, Fp 4:8, versículo variante* ). επιστολη επιστολη επιστολη επιστολη ( epistola, At 9:2; 23:25; Rm 16:22; I Co 5:9; II Co 3:1; 10:9; I Ts 5:27 ). επιστροφη επιστροφη επιστροφη επιστροφη ( conversão, ‘retorno’, At 15:3* ). επιταγη επιταγη επιταγη επιταγη ( ordem, comando, I Co 7:25; autoridade, Tt 2:15; Rm 16:26; I Tm 1:1; Tt 1:3; mandamento, I Co 7:6; II Co 8:8* ). επιτροπη επιτροπη επιτροπη επιτροπη ( permissão, pleno poder, At 26:12* ). ε ε ε ευφροσυ υφροσυ υφροσυ υφροσυνη νη νη νη ( alegria, regozijo, At 2:28; 14:17* ). ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( oração, Tg 5:15; voto, At 18:18; 21:23* ). ζυ ζυ ζυ ζυµη µη µη µη ( fermento, levedura, Mt 16:12; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9; Mt 16:6,11; Lc 12:1; I Co 5:6-8 ). ζωη ζωη ζωη ζωη ( vida, Lc 16:25; At 17:25; Rm 8:38; I Tm 4:8; Tg 4:14; Mt 25:46; Mc 10:17,30; Jo 1:4; 3:15; 5:26; 6:35; At 5:20; Rm 6:4; 8:2; Ef 4:18; Fp 2:16; I Tm 6:19; Tg 1:12; Ap 2:7; 13:8 ). η η η ηδονη δονη δονη δονη ( prazer, desfrute, Lc 8:14; Tt 3:3; Tg 4:1,3; II Pe 1:13* ). θε θε θε θερµη ρµη ρµη ρµη ( calor, At 28:2* ). θη θη θη θηκη κη κη κη ( bainha [ da espada ], Jo 18:11* ). ι ι ι ιερωσυ ερωσυ ερωσυ ερωσυνη νη νη νη ( ofício sacerdotal, sacerdócio, Hb 7:11,24* ). καταβολη καταβολη καταβολη καταβολη ( fundamento, início, fundação, Mt 25:34; Lc 11:50; Jo 17:24; Ef 1:4; Hb 11:11; Ap 17:8 ). καταδι καταδι καταδι καταδικη κη κη κη ( condenação, sentença condenatória, At 25:15* ). καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη ( reconciliação, Rm 5:11; 11:15; II Co 5:18* ). καταστολη καταστολη καταστολη καταστολη ( modo de vestir, conduta, I Tm 2:9* ). καταστροφη καταστροφη καταστροφη καταστροφη ( ruína, destruíção, II Tm 2:14; II Pe 2:6* ). κατατοµη κατατοµη κατατοµη κατατοµη ( mutilação, Fp 3:2* ). κεφαλη κεφαλη κεφαλη κεφαλη ( cabeça, Mt 5:36; 8:20; 27:29; Mc 6:24,27; 15:29; Lc 21:28; Jo 13:9; At 21:24; Rm 12:20; I Co 11:4,7,10; Ap 10:1; 17:3,7,9; 18:19; 19:12; I Co 11:3; Ef 1:22; 4:15; 5:23; Cl 1:18; 2:10; Mt 21:42; Mc 12:10; Lc 20:17; At 4:11; I Pe 2:7; capital ou cidade fronteiriça, At 16:12, versículo variante ). κλι κλι κλι κλινη νη νη νη ( cama, leito, Mc 4:21; 7:30; Lc 8:16; 17:34; Mc 7:4, versículo variante; Mt 9:2,6; Lc 5:18; Ap 2:22* ). κλοπη κλοπη κλοπη κλοπη ( roubo, furto, Mt 15:19; Mc 7:21* ). κοι κοι κοι κοιτη τη τη τη ( cama, Lc 11:7; Hb 13:4; Rm 13:13; 9:10* ). κο κο κο κοµη µη µη µη ( cabelo, I Co 11:15* ). κοπη κοπη κοπη κοπη ( derrota, matança, Hb 7:1* ). κραιπα κραιπα κραιπα κραιπαλη λη λη λη ( dissipação, libertinagem, vício, Lc 21:34* ). κραυγη κραυγη κραυγη κραυγη ( grito, gritaria, clamor, Mt 25:6; Lc 1:42; At 23:9; Ef 4:31; Hb 5:7; pranto, Ap 21:4* ). κριθη κριθη κριθη κριθη ( cevada, Ap 6:6* ). κρυ κρυ κρυ κρυπτη πτη πτη πτη ( lugar escuro e escondido, sótão, Lc 11:33* ). κρυφη κρυφη κρυφη κρυφη ( secretamente, em segredo, Ef 5:12* ). κω κω κω κωµη µη µη µη ( vila, aldeia, cidadezinha, Mt 9:35; Mc 6:36,56; 8:23,26; Lc 13:22;17:12; Jo 11:1,30 ). λη λη λη ληθη θη θη θη ( esquecimento, II Pe 1:9* ). λι λι λι λιµνη µνη µνη µνη ( lago, Lc 5:1; Ap 20:14; 21:8* ). λο λο λο λογχη γχη γχη γχη ( lança, Jo 19:34; Mt 27:49, versículo variante* ). λυ λυ λυ λυπη πη πη πη ( tristeza, dor, aflição, pesar, Lc 22:45; Jo 16:6,20-22; Rm 9:2; II Co 2:1,3,7; 7:10; 9:7; Fp 2:27; Hb 12:11; I Pe 2:19* ).
  • 37.
    37 37 µα µα µα µαµµη µµη µµη µµη ( avó,II Tm 1:5* ). µα µα µα µαχη χη χη χη ( rixa, luta, contendas, disputas, II Co 7:5; II Tm 2:23; Tt 3:9; Tg 4:1* ). µεγαλωσυ µεγαλωσυ µεγαλωσυ µεγαλωσυνη νη νη νη ( majestade, Jd 25; Hb 1:3; 8:1* ). µε µε µε µεθη θη θη θη ( embriaguez, bebedeira, Lc 21:34; Rm 13:13; Gl 5:21* ). µετοχη µετοχη µετοχη µετοχη ( partilha, participação, II Co 6:14* ). µηλωπη µηλωπη µηλωπη µηλωπη ( pele de ovelha, Hb 11:37* ). µνη µνη µνη µνηµη µη µη µη ( lembrança, memória, II Pe 1:15* ). µοµφη µοµφη µοµφη µοµφη ( motivo de queixa, queixa, Cl 3:13* ). µονη µονη µονη µονη ( morada, moradia, permanecer, Jo 14:23; quarto, Jo 14:2* ). µορφη µορφη µορφη µορφη ( forma, aparência exterior, Mc 16:12; Fp 2:6* ). νεφε νεφε νεφε νεφελη λη λη λη ( nuvem, Mt 17:5; Mc 13:26; Lc 12:54; At 1:9; I Co 10:1; Jd 12; Ap 14:14-16 ). νι νι νι νικη κη κη κη ( vitória, I Jo 5:4* ). νοµη νοµη νοµη νοµη ( pasto, Jo 10:9; alastrar-se, II Tm 2:17* ). νυ νυ νυ νυµφη µφη µφη µφη ( noiva, Mt 25:1, versículo variante; Jo 3:29; Ap 18:23; 21:2,9; 22:17; nora, Mt 10:35; Lc 12:53* ). οδυ οδυ οδυ οδυνη νη νη νη ( dor, sofrimento, Rm 9:2; I Tm 6:10; Mt 24:8, versículo variante* ). οθο οθο οθο οθονη νη νη νη ( lençol, At 10:11; 11:5* ). ο ο ο οικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ικοδοµη ( edifício, prédio, Mt 24:1; Mc 13:1; I Co 3:9; II Co 5:1; Ef 2:21; edificação, I Co 14:3,12; II Co 12:19; 13:10; Rm 15:2; Ef 4:12,16 ). ο ο ο οι ι ι ικουµε κουµε κουµε κουµενη νη νη νη ( habitado, terra habitada, Mt 24:14; Lc 4:5; 21:26; At 11:28; Rm 10:18; Hb 1:6; Ap 3:10; 16:14; mundo, no sentido de humanidade, Lc 2:1; At 17:31; 19:27; Ap 12:9; império romano, At 24:5; seus habitantes, 17:6; mundo por vir, Hb 2:5* ). ο ο ο οµι µι µι µιχλη χλη χλη χλη ( neblina, névoa, II Pe 2:17* ). οπη οπη οπη οπη ( abertura, buraco, Hb 11:38; Tg 3:11* ). οργη οργη οργη οργη ( ira, raiva, Mc 3:5; Jo 3:36; Rm 12:19; 13:4; Ef 4:31; I Tm 2:8; Hb 3:11; Tg 1:19; juízo, Lc 21:23; Rm 5:9; Ef 2:3; Cl 3:6; Ap 6:16; 14:10; punição, Rm 3:5 ). ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη ( impulso, inclinação, desejo, At 14:5; Tg 3:4* ). οσµη οσµη οσµη οσµη ( fragrância, odor, Jo 12:3; II Co 2:14,16; Ef 5:2; Fp 4:18* ). οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη ( débito, dívida, Mt 18:32; I Co 7:3; Rm 13:7* ). παιδι παιδι παιδι παιδισκη σκη σκη σκη ( empregada, serva, escrava, Mt 26:69; Mc 14:66,69; Lc 12:45; 22:56; Jo 18:17; At 12:13; 16:16,19, versículo variante; Gl 4:22,30* ). παραβολη παραβολη παραβολη παραβολη ( símbolo, tipo, figura, Hb 9:9; 11:19; parábola, ilustração, Mt 13:18; 21:45; Mc 4:2; 7:17; Lc 8:9; 13:6; 18:1 ). παραδιατριβη παραδιατριβη παραδιατριβη παραδιατριβη ( ocupação inútil, I Tm 6:5* ). παραθη παραθη παραθη παραθηνη νη νη νη ( depósito, propriedade confiada a outrem, I Tm 6:20; II Tm 1:12,14* ). παρακαταθη παρακαταθη παρακαταθη παρακαταθητη τη τη τη ( depósito, II Tm 6:20, versículo variante; II Tm 1:14* ). παρακοη παρακοη παρακοη παρακοη ( inidisposição para ouvir, desobediência, Rm 5:19; II Co 10:6; Hb 2:2* ). παραλλαγη παραλλαγη παραλλαγη παραλλαγη ( mudança, variação, Tg 1:17* ). παρασκευη παρασκευη παρασκευη παρασκευη ( preparação, dia da preparação, Mt 27:62; Mc 15:42; Lc 23:54; Jo 19:14,31,42* ). παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυνη νη νη νη ( loucura, insanidade, II Pe 2:16, versículo variante* ). περεµβολη περεµβολη περεµβολη περεµβολη ( um campo [fortificado], Hb 13:11,12, versículo variante, 13; Ap 20:9; barracas, acampamento, At 21:34,37; 22:24; 23:10,16,32; 28:16, versículo variante; exército, linha de batalha, Hb 11:34* ). πε πε πε πεδη δη δη δη ( cadeia, algema [ para os pés ], Mc 5:4; Lc 8:29* ). πεισµονη πεισµονη πεισµονη πεισµονη ( persuasão, Gl 5:8* ). πεντηκοστη πεντηκοστη πεντηκοστη πεντηκοστη ( pentecostes, quinquagésimo, a festa celebrada no quinquagésimo dia após a páscoa, At 2:1; 20:6; I Co 16:8* ). περιοχη περιοχη περιοχη περιοχη ( pode significar ou conteúdo ou passagem, ou porção, At 8:32 ).
  • 38.
    38 38 περιτοµη περιτοµη περιτοµη περιτοµη ( Jo7:22; At 7:8; Rm 3:11; I Co 7:19; Gl 5:11; Rm 2:29; Cl 2:11; At 10:45; Rm 3:30; Gl 2:7-9; Cl 3:11; Fp 3:3 ). πηγη πηγη πηγη πηγη ( fonte, olho d’água, Mc 5:29; Tg 3:11; II Pe 2:17; Ap 8:10; 14:7; 16:4; poço, Jo 4:6; simbólico, Jo 4:14; Ap 7:17; 21:6* ). πλα πλα πλα πλανη νη νη νη ( desvio do caminho da verdade, erro, engano, Mt 27:64; Rm 1:27; Ef 4:4; I Ts 2:3; II Ts 2:11; Tg 5:20; II Pe 2:18; 3:17; I Jo 4:6; Jd 11* ). πληγη πληγη πληγη πληγη ( golpe, açoite, Lc 12:48; At 16:23; II Co 11:23; ferida, At 16:33; Ap 13:12,14; praga, desgraça, Ap 9:18,20; 18:4,8; 22:18 ). πλησµονη πλησµονη πλησµονη πλησµονη ( gratificação, indulgência, Cl 2:23* ). πλοκη πλοκη πλοκη πλοκη ( enfeite, trança, I Pe 3:3, versículo variante* ). πνοη πνοη πνοη πνοη ( vento, At 2:2; respiração, 17:25* ). πο πο πο πορνη ρνη ρνη ρνη ( prostituta, meretriz, Mt 21:31; Lc 15:30; I Co 6:15; Hb 11:31; Tg 2:25; Ap 17:1,5,15; 19:2* ). προκοπη προκοπη προκοπη προκοπη ( progresso, avanço, Fp 1:12,25; I Tm 4:15* ). προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη ( acesso, meio de aproximação, Rm 5:2; Ef 2:18; 3:12* ). προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη ( oração, Mt 17:21; Mc 9:29; Lc 6:12; At 3:1; Rm 12:12; Fp 4:6; Ap 8:3; At 16:13,16 ). προσκοπη προσκοπη προσκοπη προσκοπη ( ocasião para ofender, II Co 6:3* ). πυγµη πυγµη πυγµη πυγµη ( punho, Mc 7:3* ). πυ πυ πυ πυλη λη λη λη ( porta, portão, Mt 16:18; Lc 7:12; At 3:10; 9:24; 12:10; 16:13; Hb 13:12; Mt 7:13; Lc 13:24, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρεδη εδη εδη εδη ( carruagem de quatro radas, Ap 18:13* ). ρ ρ ρ ριπη ιπη ιπη ιπη ( movimento rápido, piscar de olhos, I Co 15:52* ). ρ ρ ρ ροπη οπη οπη οπη ( movimento em direção para baixo, I Co 15:52, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρυµη υµη υµη υµη ( rua [ estreita ], viela, beco, Mt 6:2; Lc 14:21; At 9:11; 12:10* ). σαγη σαγη σαγη σαγηνη νη νη νη ( rede varredeira, Mt 13:47* ). σαργα σαργα σαργα σαργαγη γη γη γη ( cesta, cesto, II Co 11:33* ). σελη σελη σελη σεληνη νη νη νη ( lua, Mt 24:29; Mc 13:24; Lc 21:25; At 2:20; I Co 15:41; Ap 8:12 ). σιγη σιγη σιγη σιγη ( silêncio, At 21:40; Ap 8:1* ). σιωπη σιωπη σιωπη σιωπη ( silenciosamente, privadamente, Jo 11:28, versículo variante* ). σκα σκα σκα σκαφη φη φη φη ( barco [ pequeno ], bote, At 27:16,30,32* ). σκευη σκευη σκευη σκευη ( aparelhagem, equipamento [ de barcos ], At 27:19* ). σκηνη σκηνη σκηνη σκηνη ( tenda, tabernáculo, Mt 17:4; Mc 9:5; Lc 9:33; Hb 11:9; At 7:44; Hb 8:2,5; 9:11,21; 13:10; Ap 15:5; Hb 9:2,6,8; 9:3; At 7:43; habitação, Lc 16:9; At 15:16; Ap 13:6; 21:3* ). σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη ( pressa, velocidade, Mc 6:25; Lc 1:39; esforço, entusiasmo, diligência, zelo, Rm 12:8,11; II Co 7:11; 8:7; Hb 6:11; II Pe 1:5; Jd 3; devoção, II Co 7:12; 8:16* ). σταφυλη σταφυλη σταφυλη σταφυλη ( [ cacho de ] uvas, Mt 7:16; Lc 6:44; Ap 14:18* ). στε στε στε στελη λη λη λη ( teto, telhado, Mt 8:8; Mc 2:4; Lc 7:6* ). στιγµη στιγµη στιγµη στιγµη ( momento, instante, Lc 4:5* ). στολη στολη στολη στολη ( túnica, Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ). συκη συκη συκη συκη ( figueira, Mt 21:19-21; 24:32; Mc 11:13,20; Lc 13:6; Jo 1:48,50; Tg 3:12 ). συναγωγη συναγωγη συναγωγη συναγωγη ( sinagoga, Mt 4:23; 10:17; Mc 6:2; Lc 6:6; 21:12; Jo 18:20; At 17:1,10,17; 22:10; Tg 2:2; At 6:9; 9:2; Ap 2:9; 3:9; At 13:43 ). συνδροµη συνδροµη συνδροµη συνδροµη ( correndo juntos, formando tropel, At 21:30* ). συνοχη συνοχη συνοχη συνοχη ( angústia, aflição, Lc 21:25; II Co 2:4* ). συστροφη συστροφη συστροφη συστροφη ( reunião desodeira ou sediciosa, comoção, tumulto, At 19:40; 23:12* ). σφαγη σφαγη σφαγη σφαγη ( matadouro, matança, At 8:32; Rm 8:36; Tg 5:5* ). σχολη σχολη σχολη σχολη ( escola, At 19:9* ). σωφροσυ σωφροσυ σωφροσυ σωφροσυνη νη νη νη ( sensatez, juízo, At 26:25; auto-controle, bom juízo especificamente decência, castidade, I Tm 2:9,15* ). ταφη ταφη ταφη ταφη ( cemitério, lugar de sepultura, Mt 27:7* ).
  • 39.
    39 39 τελευτη τελευτη τελευτη τελευτη ( fim,um eufemismo para morte, Mt 2:15* ). τε τε τε τεχνη χνη χνη χνη ( habilidade, ofício, At 17:29; 18:3; Ap 18:22 ). τιµη τιµη τιµη τιµη ( preço, valor, Mt 27:6,9; At 5:2; 7:16; 19:19; I Co 6:20; 7:23; honra, Jo 4:44; At 28:10; Rm 2:7,10; 12:10; 13:7; I Tm 6:1; II Tm 2:20; I Pe 3:7; Ap 4:9; 5:13; 21:26; privilégio, I Pe 2:7; respeitabilidade, I Ts 4:4; Hb 5:4; I Tm 5:17; Cl 2:23 ). τροπη τροπη τροπη τροπη ( variação, mudança, Tg 1:17* ). τροφη τροφη τροφη τροφη ( alimento, comida, Mt 3:4; Lc 12:23; Jo 4:8; At 9:19; Tg 2:15; Hb 5:12,14 ). τρυφη τρυφη τρυφη τρυφη ( indulgência, luxo, deleito, II Pe 2:13; luxo, esplendor, Lc 7:25* ). υ υ υ υλη λη λη λη ( madeira, Tg 3:5* ). υ υ υ υπακοη πακοη πακοη πακοη ( obediência, Rm 1:5; 6:16; 16:19,26; II Co 10:5; Hb 5:8; I Pe 1:2,22 ). υ υ υ υπερβολη περβολη περβολη περβολη ( excesso, quantidade ou caráter extraordinário, II Co 4:7; 12:7; Rm 7:13; II Co 1:8; Gl 1:13; I Co 12:31; II Co 4:17* ). υ υ υ υπεροχη περοχη περοχη περοχη ( superioridade, I Co 2:1; uma posição de autoridade, I Tm 2:2* ). υ υ υ υποµονη ποµονη ποµονη ποµονη ( paciência, perseverança, firmeza, fortaleza, Lc 21:19; Rm 2:7; 5:3; 8:25; II Co 12:12; II Ts 3:5; Tg 1:3; 5:11; Ap 2:2; 13:10; expectativa paciente, Ap 1:9 ). υ υ υ υποστολη ποστολη ποστολη ποστολη ( covardia, retraimento, Hb 10:39* ). υ υ υ υποταγη ποταγη ποταγη ποταγη ( sujeição, subordinação, submissão, obediência, II Co 9:13; Gl 2:5; I Tm 2:11; 3:4* ). φα φα φα φατνη τνη τνη τνη ( estábulo, manjedoura, Lc 2:7,12,16; 13:15* ). φη φη φη φηµη µη µη µη ( notícia, rumor, Mt 9:26; Lc 4:14* ). φια φια φια φιαλη λη λη λη ( copo, taça usada para oferendas, Ap 5:8; 16:1-4,8,10,12,17 ). φυγη φυγη φυγη φυγη ( fuga, Mt 24:20; Mc 13:18, versículo variante* ). φυλη φυλη φυλη φυλη ( tribo, Lc 2:36; 22:30; Fp 3:5; Hb 7:13; Tg 1:1; Ap 7:4-8; nação, povo, Mt 24:30; Ap 5:9; 11:9; 14:6 ). φωνη φωνη φωνη φωνη ( som, Mt 2:18; Lc 1:44; Jo 3:8; I Co 14:7; Ap 4:5; 6:1; 8:13; 9:9; 10:7; 19:6; voz, Mt 19:37; Jo 5:25,28; At 7:57; 12:14; Hb 3:7,15; Ap 5:2; tom, Gl 4:20; clamar, Mc 15:37; Lc 23:23; At 12:22; 13:27; 19:34; II Pe 1:17; Mt 3:17; Mc 1:11; Jo 12:28; At 7:31; 22:7,9; Ap 14:13; 19:5 ). χολη χολη χολη χολη ( fel, bílis, uma substância amarga, Mt 27:34; At 8:23* ). χρη χρη χρη χρη ( é necessário, deve-se, Tg 3:10* ). ψυχη ψυχη ψυχη ψυχη ( alma, Lc 12:20; At 2:27; Ap 6:9; Mt 2:20; 20:28; Mc 10:45; Lc 12:22; Jo 10:11; At 15:26; Fp 2:30; I Jo 3:16; Ap 12:11; Mc 14:34; Lc 1:46; 12:19; Jo 12:27; I Ts 2:8; Hb 12:3; Ap 18:14; Ef 6:6; Cl 3:23; Fp 1:27; Mt 10:28, 39; 11:29; 16:25; Mc 8:35-37; II Co 12:15; Hb 6:19; Tg 1:21; I Pe 1:9; 2:11; Mt 26:38; Mc 10:45; Jo 10:24; II Co 1:23; Ap 18:14; At 2:41; 43; 3:23; 27:37; Rm 2:9; I Co 15:45; I Pe 3:20; Ap 16:3 ). ωδη ωδη ωδη ωδη ( cântico, ode, Ef 5:19; Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3* ). Vejamos a declinação de αρχη αρχη αρχη αρχη ( princípio ): SINGULAR Nominativo η η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η η O princípio Genitivo τ τ τ τη η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η ης ς ς ς do princípio Dativo τ τ τ τη η η η αρχ αρχ αρχ αρχη η η η ao princípio Acusativo τ τ τ τη η η ην ν ν ν αρχ αρχ αρχ αρχη η η ην ν ν ν o princípio PLURAL Nominativo αι αι αι αι αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αι Os princípios
  • 40.
    40 40 Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν αρχ αρχ αρχ αρχω ω ω ων ν ν νdos princípios Dativo τ τ τ ται αι αι αις ς ς ς αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αις ς ς ς aos princípios Acusativo τ τ τ τα α α ας ς ς ς αρχ αρχ αρχ αρχαι αι αι αι os princípios c. dos substantivos masculinos que terminam em α α α ας ς ς ς e η η η ης ς ς ς, encontramos os seguintes no Novo Testamento: αγελη αγελη αγελη αγελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ordinário, insignificante, inferior, não nobre do nascimento, I Co 1:28* ). α α α αδη δη δη δης ς ς ς ( Hades, mundo dos mortos, inferno, Lc 16:23; Ap 20:13; Mt 11:23; 16:18; Lc 10:15; At 2:27,31; I Co 15:15; Ap 1:18; 6:8* ). αδικοκρι αδικοκρι αδικοκρι αδικοκριτη τη τη της ς ς ς ( juiz injusto, Tt 1:9, versículo variante* ). α α α αισχροκερδη ισχροκερδη ισχροκερδη ισχροκερδης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ambicioso, avarento, I Tm 3:8, 3, versículo variante; Tt 1:7* ). ακλινη ακλινη ακλινη ακλινης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem vacilação, com firmeza, Hb 10:23* ). ακρατη ακρατη ακρατη ακρατης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem auto-controle, dissoluto, II Tm 3:3* ). ακριβη ακριβη ακριβη ακριβης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( exato, preciso, At 26:5* ). ακροατη ακροατη ακροατη ακροατης ς ς ς ( um ouvinte, alguém que ouve, presta atenção, Rm 2:13; Tg 1:22,23,25* ). αληθη αληθη αληθη αληθης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( verdadeiro, Jo 19:35; Fp 4:8; II Pe 2:22; confiável, Jo 5:31; Tt 1:13; sincero, Mt 22:16; Jo 3:33; II Co 6:8; At 12:9; I Pe 5:12 ). αλλογενη αλλογενη αλλογενη αλλογενης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( estrangeiro, Lc 17:18* ). αλυσιτελη αλυσιτελη αλυσιτελη αλυσιτελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sem proveito, que não dá nenhuma vantagem, tristemente, Hb 13:17* ). αµαθη αµαθη αµαθη αµαθης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ignorante, II Pe 3:16* ). ανωφελη ανωφελη ανωφελη ανωφελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( inútil, inutilidade, Hb 7:8; Tt 3:9* ). απειθη απειθη απειθη απειθης ς ς ς ( desobediente, At 26:19; Rm 1:30; Tt 1:16 ). αποστα αποστα αποστα αποστατη τη τη της ς ς ς ( desertor, apóstata, Tg 2:11, versículo variante* ). αρχιλη αρχιλη αρχιλη αρχιληστη στη στη στης ς ς ς ( chefe do bando, Jo 18:40, versículo variante* ). αρχιτελω αρχιτελω αρχιτελω αρχιτελωνη νη νη νης ς ς ς ( principal coletor de impostos, Lc 19:2* ). ασεβη ασεβη ασεβη ασεβης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( ímpio, II Pe 3:7; Jd 15; Rm 5:6; I Tm 1:9; I Pe 4:18 ). ασθενη ασθενη ασθενη ασθενης ς ς ς ( fraco, doente, Lc 10:9; At 4:9; I Co 11:30; Mc 14:38; I Pe 3:7; inexpressivo, II Co 10:10; Rm 5:6; I Co 1:25,27; 4:10; 9:22; Hb 7:18 ). ασφαλη ασφαλη ασφαλη ασφαλης ς ς ς ( certo, seguro, firme, Fp 3:1; Hb 6:19; definido, At 25:26; certeza, a verdade, At 21:34; 22:30* ). α α α αυθα υθα υθα υθαδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( orgulhoso, arrogante, presunçoso, Tt 1:7; II Pe 2:10* ). α α α αυτα υτα υτα υταρκη ρκη ρκη ρκης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( contente, auto-suficiente, Fp 4:11* ). α α α αυτο υτο υτο υτοπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( testemunha visual, Lc 1:2 ). αφανη αφανη αφανη αφανης ς ς ς ( invisível, oculto, Hb 4:13* ). αψευδη αψευδη αψευδη αψευδης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( livre de todo engano, confiável, Tt 1:2* ). βασανιστη βασανιστη βασανιστη βασανιστης ς ς ς ( torturador, carcereiro, verdugo, Mt 18:34* ). βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς ( um homem violento, impetuoso, Mt 11:12* ). γη γη γη γης ς ς ς ( terra, Mt 5:18; 10:29; 13:5,8,23; Mc 8:6; Lc 6:49; 13:7; Jo 12:24; Cl 1:16; Hb 6:7; II Pe 3:13; Mc 4:1; 6:47; Jo 6:21; At 27:39,43; Mt 2:6; Mc 15:33; At 7:3,6,36; Lc 21:35; At 1:8; Mc 5:13; Lc 18:8; Rm 9:28; Ap 14:3 ). γνω γνω γνω γνωστη στη στη στης ς ς ς ( conhecedor, perito, alguém acostumado [ com algo ou alguém ], At 26:3* ). γογγυστη γογγυστη γογγυστη γογγυστης ς ς ς ( murmurador, queixoso, Jd 16* ). δαιµονιω δαιµονιω δαιµονιω δαιµονιωδη δη δη δης ς ς ς ( demoníaco, diabólico, Tg 3:15* ). δαν δαν δαν δαν[ε ε ε ε]ιστη ιστη ιστη ιστης ς ς ς ( prestamita, alguém que empresta dinheiro, Lc 7:41* ). δεσµω δεσµω δεσµω δεσµωτη τη τη της ς ς ς ( prisioneiro, At 27:1,42* ).
  • 41.
    41 41 δεσπο δεσπο δεσπο δεσποτη τη τη της ς ς ς ( senhor,dono, I Tm 6:1; II Tm 2:21; I Pe 2:18; Lc 2:29; Ap 6:10; Jd 4 ). διαυγη διαυγη διαυγη διαυγης ς ς ς ( transparente, Ap 21:21, versículo variante* ). διαφανη διαφανη διαφανη διαφανης ς ς ς ( transparente, diáfano, Ap 21:21, versículo variante* ). διερµηνευτη διερµηνευτη διερµηνευτη διερµηνευτης ς ς ς ( intérprete, I Co 14:28* ). διετη διετη διετη διετης ς ς ς ( dois anos de idade, Mt 2:16* ). διηνεκη διηνεκη διηνεκη διηνεκης ς ς ς ( contínuo, para sempre, Hb 7:3; 10:14; por todo tempo, Hb 10:1,12* ). δικαστη δικαστη δικαστη δικαστης ς ς ς ( juiz, At 7:27,35; Lc 12:14, versículo variante* ). διοπετη διοπετη διοπετη διοπετης ς ς ς ( caído do céu, At 19:35* ). διω διω διω διωκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( perseguidor, I Tm 1:13* ). δο δο δο δοτη τη τη της ς ς ς ( doador, II Co 9:7* ). δυνα δυνα δυνα δυναστη στη στη στης ς ς ς ( líder, soberano, Lc 1:52; I Tm 6:15; At 8:27* ). εγκρατη εγκρατη εγκρατη εγκρατης ς ς ς ( em pleno controle de si mesmo, disciplinado, Tt 1:8* ). εθνα εθνα εθνα εθναρχη ρχη ρχη ρχης ς ς ς ( etnarca,isto é, cabeça de um grupo ou minoria étnica, II Co 11:32* ). ε ε ε ειλικρινη ιλικρινη ιλικρινη ιλικρινης ς ς ς ( puro, sincero, honesto, Fp 1:10; II Co 1:12; 2:17* ). εκτενη εκτενη εκτενη εκτενης ς ς ς ( fervente, intensa, At 12:5, versículo variante; constante, I Pe 4:8* ). εµπαι εµπαι εµπαι εµπαικτη κτη κτη κτης ς ς ς ( zombar, escarnecedor, II Pe 3:3; Jd 18* ). εµφανη εµφανη εµφανη εµφανης ς ς ς ( visível, At 10:40; fui manifestado, Rm 10:20* ). εναργη εναργη εναργη εναργης ς ς ς ( claro, evidente, visível, Hb 4:12, versículo variante* ). ενεργη ενεργη ενεργη ενεργης ς ς ς ( efetivo, ativo, poderoso, Fm 6; Hb 4:12; uma porta para serviço efetivo, I Co 16:9* ). εξαυτη εξαυτη εξαυτη εξαυτης ς ς ς ( imediatamente, logo após, de uma vez, Mc 6:25; At 10:33; 21:32; Fp 2:23 ). εξορκι εξορκι εξορκι εξορκιστη στη στη στης ς ς ς ( exorcista, At 19:13* ). επιεικη επιεικη επιεικη επιεικης ς ς ς ( gentil, amável, tolerante, I Tm 3:3; Tt 3:2; Tg 3:17; I Pe 2:18; Fp 4:5* ). επιθυµητη επιθυµητη επιθυµητη επιθυµητης ς ς ς ( desejoso do mal, I Co 10:6* ). επιστα επιστα επιστα επιστατη τη τη της ς ς ς ( mestre, Lc 5:5; 8:24,45; 9:33,49; 17:13* ). επισφαλη επισφαλη επισφαλη επισφαλης ς ς ς ( inseguro, perigoso, At 27:9* ). επιφανη επιφανη επιφανη επιφανης ς ς ς ( esplêndido, glorioso, At 2:20* ). επο επο επο εποπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( testemunha ocular, II Pe 1:16* ). εργα εργα εργα εργατη τη τη της ς ς ς ( trabalhador, Mt 9:37; 20:1,8; At 19:25; I Tm 5:18; Tg 5:4; II Co 11:13; Fp 3:2; II Tm 2:15; agente, Lc 13:27 ). ε ε ε ερµηνευτη ρµηνευτη ρµηνευτη ρµηνευτης ς ς ς ( intréprete, I Co 14:28, versículo variante* ). ε ε ε ευαγγελιστη υαγγελιστη υαγγελιστη υαγγελιστης ς ς ς ( evangelista, At 21:8; Ef 4:11; II Tm 4:5* ). ε ε ε ευγενη υγενη υγενη υγενης ς ς ς ( bem nascido, de boa família, I Co 1:26; nobre, Lc 19:12; At 17:11* ). ε ε ε ευεργε υεργε υεργε υεργετη τη τη της ς ς ς ( benfeitor, Lc 22:25* ). ε ε ε ευλαβη υλαβη υλαβη υλαβης ς ς ς ( devoto, temente a Deus, Lc 2:25; At 2:5; 8:2; 22:12* ). ε ε ε ευπειθη υπειθη υπειθη υπειθης ς ς ς ( obediente, Tg 3:17* ). ε ε ε ευσεβη υσεβη υσεβη υσεβης ς ς ς ( devoto, piedoso, reverente, At 10:2,7; II Pe 2:9* ). εφευρετη εφευρετη εφευρετη εφευρετης ς ς ς ( pessoa que trama ou planeja, Rm 1:30* ). ζηλωτη ζηλωτη ζηλωτη ζηλωτης ς ς ς ( zelote, aderente entusiasta, alguém que é zeloso, At 22:3; I Co 14:12; Tt 2:14; I Pe 3:13; Lc 6:15; At 1:13 ). η η η ηµιθανη µιθανη µιθανη µιθανης ς ς ς ( meio morto, moribundo, Lc 10:30* ). θειο θειο θειο θειοτη τη τη της ς ς ς ( divindade, natureza divina, Rm 1:20* ). θειω θειω θειω θειωδη δη δη δης ς ς ς ( sulfuroso, de enxofre, Ap 9:17* ). θεοσεβη θεοσεβη θεοσεβη θεοσεβης ς ς ς ( temente a Deus, devoto, Jo 9:31* ). θεοστυγη θεοστυγη θεοστυγη θεοστυγης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( odiador de Deus, talvez esquecendo-se de Deus, Rm 1:30* ). θεριστη θεριστη θεριστη θεριστης ς ς ς ( ceifeiro, colhedor, Mt 13:30,39* ). ιδιω ιδιω ιδιω ιδιωτη τη τη της ς ς ς ( amador, leigo, At 4:13; inábil na fala, II Co 11:6; I Co 14:16,23* ). ι ι ι ιεροπρεπη εροπρεπη εροπρεπη εροπρεπης ς ς ς ( digno de reverência, santo, Tt 2:3* ). ι ι ι ιεροσολυµι εροσολυµι εροσολυµι εροσολυµιτη τη τη της ς ς ς ( ierosolomita, habitante de Jerusalém, Mc 1:5; Jo 7:25* ).
  • 42.
    42 42 Ιορδα Ιορδα Ιορδα Ιορδανη νη νη νης ς ς ς ( jordão,Mt 3:5; Mc 10:1; Lc 4:1; Jo 3:36; 10:40 ). Ισραηλι Ισραηλι Ισραηλι Ισραηλιτη τη τη της ς ς ς ( israelita, Jo 1:47; Rm 11:1; II Co 11:22; At 2:22; 5:35; 21:28 ). καθεξη καθεξη καθεξη καθεξης ς ς ς ( em ordem, um depois do outro, Lc 1:3; At 3:24; 11:4; 18:23; depois disso, Lc 8:1* ). καθηγητη καθηγητη καθηγητη καθηγητης ς ς ς ( mestre, Mt 23:10* ). καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητης ς ς ς ( desprezador, At 13:41* ). κε κε κε κερµατιστη ρµατιστη ρµατιστη ρµατιστης ς ς ς ( cambista, Jo 2:14* ). κλε κλε κλε κλεπτη πτη πτη πτης ς ς ς ( ladrão, Mt 6:19; Jo 10:1,8,10; I Co 6:10; I Pe 4:15; Ap 3:3 ). κοδρα κοδρα κοδρα κοδραντη ντη ντη ντης ς ς ς ( quadrante, a menor moeda romana, Mt 5:26; Mc 12:42; Lc 12:59, versículo variante* ). κριτη κριτη κριτη κριτης ς ς ς ( juiz, Mt 5:25; 12:27; Lc 18:2,6; At 10:42; 24:10; II Tm 4:8; Hb 12:23; Tg 2:4; 4:11; At 13:20 ). κτι κτι κτι κτιστη στη στη στης ς ς ς ( criador, I Pe 4:19* ). λη λη λη ληστη στη στη στης ς ς ς ( ladrão, bandoleiro, Mt 27:38; Mc 11:17; 15:27; Lc 10:30,36; Jo 10:1,8; II Co 11:26; revolucionário, Jo 18:40; Mt 26:55; Mc 14:48; Lc 22:52 ). λυτρωτη λυτρωτη λυτρωτη λυτρωτης ς ς ς ( redentor, At 7:35* ). µαθητη µαθητη µαθητη µαθητης ς ς ς ( aluno, discípulo, Mt 10:24; Lc 6:40; Mt 10:1; 22:16; Mc 2:18; 5:31; Lc 6:17; 8:9; Jo 1:35,37; 6:66; At 9:1; At 6:1,7; 13:52 ). µεριστη µεριστη µεριστη µεριστης ς ς ς ( arbitrador, repartidor, Lc 12:14* ). µεσι µεσι µεσι µεσιτη τη τη της ς ς ς ( mediador, arbitrador, Gl 3:19; I Tm 2:5; Hb 8:6; 9:15; 12:24* ). µετρητη µετρητη µετρητη µετρητης ς ς ς ( medida líquida, de cerca de 40 litros, Jo 2:6* ). µιµητη µιµητη µιµητη µιµητης ς ς ς ( imitador, I Co 4:16; 11:1; Ef 5:1; I Ts 1:6; 2:14; Hb 6:12; I Pe 3:13, versículo variante* ). µονογενη µονογενη µονογενη µονογενης ς ς ς ( unigênito, Lc 7:12; 8:42; 9:38; Jo 1:14,18; 3:16,18; Hb 11:17; I Jo 4:9* ). ναυ ναυ ναυ ναυτη τη τη της ς ς ς ( marinheiro, At 27:27,30; Ap 18:17* ). νοµοθε νοµοθε νοµοθε νοµοθετη τη τη της ς ς ς ( legislador, Tg 4:12* ). ξε ξε ξε ξεστη στη στη στης ς ς ς ( jarro, cântaro, Mc 7:4,8, versículo variante* ). ο ο ο οικε ικε ικε ικετη τη τη της ς ς ς ( escravo do lar, empregado doméstico, Lc 16:13; At 10:7; Rm 14:4; I Pe 2:18* ). ο ο ο οικοδεσπο ικοδεσπο ικοδεσπο ικοδεσποτη τη τη της ς ς ς ( mestre, chefe, proprietário da casa, Mt 10:25; 13:52; 20:1; 21;33; 24:43; Mc 14:14; Lc 13:25; 22:11 ). ο ο ο οινοπο ινοπο ινοπο ινοποτη τη τη της ς ς ς ( bebedor de vinho, bêbado, Mt 11:19; Lc 7:34* ). ολοθρευτη ολοθρευτη ολοθρευτη ολοθρευτης ς ς ς ( destruidor, I Co 10:10* ). ο ο ο ολοτελη λοτελη λοτελη λοτελης ς ς ς ( completo, totalmente, I Ts 5:23* ). ο ο ο οµοιοπαθη µοιοπαθη µοιοπαθη µοιοπαθης ς ς ς ( com a mesma natureza, sujeito ás mesma condições, At 14:15; Tg 5:17* ). οφειλε οφειλε οφειλε οφειλετη τη τη της ς ς ς ( devedor, Mt 18:24; Rm 1:14; 8:12; 15:27; Gl 5:3; Mt 6:12; pecador, Lc 13:4* ). παιδευτη παιδευτη παιδευτη παιδευτης ς ς ς ( instrutor, professor, Rm 2:20; alguém que disciplina, Hb 12:9* ). παντελη παντελη παντελη παντελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( completo, perfeito, absoluto, Hb 7:25; Lc 13:11* ). παραβα παραβα παραβα παραβατη τη τη της ς ς ς ( transgressor, Rm 2:25,27; Gl 2:18; Tg 2:9,11* ). περικρατη περικρατη περικρατη περικρατης ς ς ς ( tendo poder, estar no comando, ter o barco sobre controle, At 27:16* ). πετρω πετρω πετρω πετρωδη δη δη δης ς ς ς ( rochoso, Mt 13:5,20; Mc 4:5,16* ). πλανη πλανη πλανη πλανητη τη τη της ς ς ς ( errante, estrela errante, Jd 13* ). πλεονε πλεονε πλεονε πλεονεκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( avarento, ambicioso, pessoa cobiçosa, I Co 5:10; 6:10; Ef 5:5* ). πλη πλη πλη πληκτη κτη κτη κτης ς ς ς ( pessao colérica, irritadiça, afeita a brigas, I Tm 3:3; Tt 1:7* ). πλη πλη πλη πληρη ρη ρη ρης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( cheio, pleno, Mt 15:37; Mc 8:19; Lc 4:1; 5:12; Jo 1:14; At 7:55; 9:36; 11:24; 13:10; completo, cheio, II Jo 8; amadurecido, Mc 4:28 ). ποδη ποδη ποδη ποδηρη ρη ρη ρης ς ς ς ( alcançando os pés, roupão chegando até os pés, Ap 1:13* ). πολιτα πολιτα πολιτα πολιταρχη ρχη ρχη ρχης ς ς ς ( magistrado cívico, politarca, cinco ou seis dos quais formavam o concílio da cidade em Tessalônica, At 17:6,8* ). πολι πολι πολι πολιτη τη τη της ς ς ς ( cidadão, Lc 15:15; At 21:39; concidadão, Lc 19:14; Hb 8:11* ). πολυτελη πολυτελη πολυτελη πολυτελης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( [ muito ] caro, custoso, Mc 14:3; I Tm 2:9; I Pe 3:4* ). πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυτη τη τη της ς ς ς ( ancião, velho, Lc 1:18; Tg 2:2; Fm 9* ). πρηνη πρηνη πρηνη πρηνης ς ς ς ( cair de cabeça, precipitar-se, At 1:18* ).
  • 43.
    43 43 προδο προδο προδο προδοτη τη τη της ς ς ς ( traidor,Lc 6:16; At 7:52; II Tm 3:4* ). προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( insensato, imprudente, At 19:36; II Tm 3:4* ). προσαι προσαι προσαι προσαιτη τη τη της ς ς ς ( mendigo, Mc 10:46; Jo 9:8* ). προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητης ς ς ς ( adorador, Jo 4:23* ). προσφιλη προσφιλη προσφιλη προσφιλης ς ς ς ( agradável, amável, Fp 4:8* ). προσωπολη προσωπολη προσωπολη προσωποληµπτη µπτη µπτη µπτης ς ς ς ( alguém que mostra parcialidade, At 10:34* ). προφη προφη προφη προφητη τη τη της ς ς ς ( profeta, Mt 2:17,23; Mc 1:2; 6:15; Lc 13:28; 24:44; Jo 1:23; At 2:16; 7:48; Rm 13:28; 24:44; Jo 1:23; At 2:16; 7:48; Rm 1:2; 3:21; Hb 11:32; I Pe 1:10; II Pe 2:16 ). πρωτοστα πρωτοστα πρωτοστα πρωτοστατη τη τη της ς ς ς ( líder, cabeça, At 24:5* ). σαλπιτη σαλπιτη σαλπιτη σαλπιτης ς ς ς ( quem toca a trombeta, Ap 18:22* ). στρατω στρατω στρατω στρατωτη τη τη της ς ς ς ( soldado, Mt 8:9; 27:27; 28:12; Mc 15:16; Lc 7:8; Jo 19:2; At 10:7; II Tm 2:3 ). συγγενη συγγενη συγγενη συγγενης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( relativo, afim, parente, Mc 6:4; Lc 1:36, versículo variante,58; 2:44; 14:12; 21:16; Jo 18:26; At 10:24; concidadão, compatriota, Rm 9:3; 16:7,11,21* ). συζητητη συζητητη συζητητη συζητητης ς ς ς ( disputante, debatedor, I Co 1:20* ). συµµαθητη συµµαθητη συµµαθητη συµµαθητης ς ς ς ( condiscípulo, Jo 11:16* ). συµµιµητη συµµιµητη συµµιµητη συµµιµητης ς ς ς ( co-imitador, Fp 3:17* ). συµπολι συµπολι συµπολι συµπολιτη τη τη της ς ς ς ( concidadão, Ef 2:19* ). συµφυλε συµφυλε συµφυλε συµφυλετη τη τη της ς ς ς ( compatriota, I Ts 2:14* ). συντεχνι συντεχνι συντεχνι συντεχνιτη τη τη της ς ς ς ( alguém que segue a mesma profissão, At 19:25, versículo variante* ). συστασισαστη συστασισαστη συστασισαστη συστασισαστης ς ς ς ( companheiro de insurreição, Mc 15:7, versículo variante* ). συστρατιω συστρατιω συστρατιω συστρατιωτη τη τη της ς ς ς ( co-soldado, Fp 2:25; Fm 2* ). τελειωτη τελειωτη τελειωτη τελειωτης ς ς ς ( aperfeiçoador, consumador, Hb 12:2* ). τελω τελω τελω τελωνη νη νη νης ς ς ς ( coletor de impostos, Mt 5:46; 10:3; 21:31; Mc 2:15; Lc 3:21; 5:27; 7:29,34; 18:10,13 ). τεχνι τεχνι τεχνι τεχνιτη τη τη της ς ς ς ( artesão, arquiteto, trabalhador, At 19:24,25, versículo variante, 38; Hb 11:10; Ap 18:22* ). τολµητη τολµητη τολµητη τολµητης ς ς ς ( corajoso, audacioso, II Pe 2:10* ). τραπεζι τραπεζι τραπεζι τραπεζιτη τη τη της ς ς ς ( cambista, banqueiro, Mt 25:27* ). υ υ υ υβριστη βριστη βριστη βριστης ς ς ς ( violento, insolente, Rm 1:30; I Tm 1:13* ). υ υ υ υπηρε πηρε πηρε πηρετη τη τη της ς ς ς ( servo, auxiliar, assistente, Mt 5:25; Mc 14:54,63; Lc 4:20; Jo 7:32,45; 18:18,36; At 13:5; 26:16; I Co 4:1 ). υ υ υ υποκριτη ποκριτη ποκριτη ποκριτης ς ς ς ( hipócrita, dissimulador, fingido, Mt 6:2,5,16; 7:5; 23:13-15; Mc 7:6; Lc 6:42; 12:56; 13:15 ). φαιλο φαιλο φαιλο φαιλονη νη νη νης ς ς ς ( capa, manto, II Tm 4:13* ). χα χα χα χαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς ( uma folha de papel, papiro, II Jo 12* ). ψευδη ψευδη ψευδη ψευδης ς ς ς ( falso, mentiroso, At 6:13; Ap 2:2; 21:8* ). Ψευδοπροφη Ψευδοπροφη Ψευδοπροφη Ψευδοπροφητη τη τη της ς ς ς ( falso profeta, Mt 7:15; Mc 13:22; At 13:6; I Jo 4:1; Ap 16:3 ). ψε ψε ψε ψευτη υτη υτη υτης ς ς ς ( mentiroso, Jo 8:44, 55; Rm 3:4; I Tm 1:10; Tt 1:9, versículo variante, 12; I Jo 1:10; 2:4,22; 4:20; 5:10* ). βορρα βορρα βορρα βορρας ς ς ς ( norte, Ap 21:13; Lc 13:29* ). µε µε µε µεγα γα γα γας ς ς ς ( grande, Mc 4:32; 5:11; 16:4; Lc 14:16; 22:12; II Tm 2:20 ). νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς ( jovem, At 7:58; 20:9; 23:17,18, versículo variante,22, versículo varianteu* ).
  • 44.
    44 44 vejamos as declinaçõesde νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς ( jovem ) e απειθη απειθη απειθη απειθης ς ς ς ( desobediente ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς O jovem Genitivo τ τ τ του ου ου ου νεανι νεανι νεανι νεανιου ου ου ου do jovem Dativo τ τ τ τω ω ω ω νεανι νεανι νεανι νεανια α α α pelo jovem Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν νεαν νεαν νεαν νεανι ι ι ιν ν ν ν o jovem PLURAL Nominativo οι οι οι οι νεανι νεανι νεανι νεανιαι αι αι αι Os jovens Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν νεανι νεανι νεανι νεανιω ω ω ων ν ν ν dos jovens Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς νεανι νεανι νεανι νεανιαι αι αι αις ς ς ς pelos jovens Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς νεανι νεανι νεανι νεανια α α ας ς ς ς os jovens SINGULAR Nominativo ο ο ο ο απειθ απειθ απειθ απειθη η η ης ς ς ς O desobediente Genitivo τ τ τ του ου ου ου απει απει απει απειθ θ θ θου ου ου ου do desobediente Dativo τ τ τ τω ω ω ω απειθι απειθι απειθι απειθιη η η η pelo desobediente Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν απει απει απει απειθ θ θ θην ην ην ην o desobediente PLURAL Nominativo οι οι οι οι απει απει απει απειθ θ θ θαι αι αι αι Os desobedientes Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν απειθ απειθ απειθ απειθω ω ω ων ν ν ν dos desobedientes Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς απει απει απει απειθ θ θ θαι αι αι αις ς ς ς pelos desobedientes Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς απει απει απει απειθ θ θ θα α α ας ς ς ς os desobedientes 2. As palavras da segunda declinação compreedem os substantivos ( dos três gêneros ) terminados em -ο ο ο ο, seguidos ou não de ν ν ν ν. Esta é considerada a mais fácil das declinações. Vejamos as declinações de α α α αρτο ρτο ρτο ρτος ς ς ς,ο ,ο ,ο ,ο ( pão ), πτωχο πτωχο πτωχο πτωχος ς ς ς,η ,η ,η ,η ( a aliança ) e α α α αστρον, στρον, στρον, στρον, το το το το ( a estrela ou o astro ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο αρτ αρτ αρτ αρτο ο ο ος ς ς ς O pão Genitivo τ τ τ του ου ου ου α α α αρτ ρτ ρτ ρτου ου ου ου do pão Dativo τ τ τ τω ω ω ω α α α αρτ ρτ ρτ ρτω ω ω ω pelo pão Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α αρτ ρτ ρτ ρτο ο ο ον ν ν ν o pão
  • 45.
    45 45 PLURAL Nominativo οι οι οι οι α α α αρτ ρτ ρτ ρτοι οι οι οιOs pães Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν α α α αρτ ρτ ρτ ρτων ων ων ων dos pães Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς α α α αρτ ρτ ρτ ρτοι οι οι οις ς ς ς pelos pães Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς αρτ αρτ αρτ αρτου ου ου ους ς ς ς os pães SINGULAR Nominativo η η η η πτωχ πτωχ πτωχ πτωχο ο ο ος ς ς ς O pobre Genitivo τ τ τ του ου ου ου πτωχ πτωχ πτωχ πτωχου ου ου ου do pobre Dativo τ τ τ τω ω ω ω πτωχ πτωχ πτωχ πτωχω ω ω ω ao pobre Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν πτωχ πτωχ πτωχ πτωχο ο ο ον ν ν ν o pobre PLURAL Nominativo αι αι αι αι πτωχ πτωχ πτωχ πτωχοι οι οι οι Os pobres Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν πτωχ πτωχ πτωχ πτωχω ω ω ων ν ν ν dos pobres Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς πτωχ πτωχ πτωχ πτωχοι οι οι οις ς ς ς aos pobres Acusativo τ τ τ του ου ου ους ς ς ς πτωχ πτωχ πτωχ πτωχου ου ου ους ς ς ς os pobres SINGULAR Nominativo τ τ τ το ο ο ο α α α αστρ στρ στρ στρον ον ον ον O astro Genitivo τ τ τ του ου ου ου α α α αστρ στρ στρ στρου ου ου ου do astro Dativo τ τ τ τω ω ω ω α α α αστρ στρ στρ στρω ω ω ω pelo astro Acusativo τ τ τ το ο ο ον ν ν ν α α α αστ στ στ στον ον ον ον o astro PLURAL Nominativo τ τ τ τα α α α α α α αστρ στρ στρ στρα α α α Os astros Genitivo τ τ τ τω ω ω ων ν ν ν α α α αστρ στρ στρ στρων ων ων ων dos astros Dativo τ τ τ τοι οι οι οις ς ς ς α α α αστρ στρ στρ στροι οι οι οις ς ς ς pelos astros Acusativo τ τ τ τα α α α α α α αστρ στρ στρ στρα α α α os astros Alguns substantivos da segunda declinação possuem terminações que por se assemelharem as dos casos tende a se contrairem fazendo surgir finalizações diferentes, são os substantivos contratos, que terminam em em ο ο ο ο e ε ε ε ε, que se contraem com ο ο ο ο e α α α α. A contração de -εο εο εο εο e οο οο οο οο produz -ου ου ου ου ; já a contração de -εα εα εα εα gera α α α α, vejamos como fica a declinação quando ocorre essas contrações, vendo a flexão de ν ν ν νο ο ο οο ο ο ος ς ς ς ( νο νο νο νου υ υ υς ς ς ς ) e οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ον ν ν ν ( οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ): SINGULAR Nominativo ο ο ο ο νο νο νο νου υ υ υς ς ς ς ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο ος ς ς ς ) a Genitivo τ τ τ του ου ου ου νο νο νο νου υ υ υ ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο ου υ υ υ ) da Dativo τω τω τω τω ν ν ν νω ω ω ω ( ν ν ν νο ο ο οω ω ω ω ) pela Acusativo το το το τον ν ν ν νο νο νο νου υ υ υ ( ν ν ν νο ο ο οε ε ε ε ) a PLURAL Nominativo οι οι οι οι ν ν ν νοι οι οι οι ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ι ) as
  • 46.
    46 46 Genitivo τω τω τω των ν ν ν ν ν ν νω ω ω ων ν ν ν( ν ν ν νοω οω οω οων ν ν ν ) das Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ν ν ν νοι οι οι οις ς ς ς ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ις ς ς ς ) pelas Acusativo του του του τους ς ς ς ν ν ν νοι οι οι οι ( ν ν ν νο ο ο οο ο ο οι ι ι ι ) as SINGULAR Nominativo το το το το οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ου υ υ υ ) O osso Genitivo του του του του οστ οστ οστ οστου ου ου ου ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ου υ υ υ ) do osso Dativo τω τω τω τω οστ οστ οστ οστω ω ω ω ( οστ οστ οστ οστε ε ε εω ω ω ω ) pelo osso Acusativo το το το τον ν ν ν οστ οστ οστ οστου ου ου ουν ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εο ο ο ον ν ν ν ) o osso PLURAL Nominativo τα τα τα τα οστ οστ οστ οστα α α α ( οστ οστ οστ οστε ε ε εω ω ω ω ) Os ossos Genitivo τω τω τω των ν ν ν οστ οστ οστ οστω ω ω ων ν ν ν ( οστ οστ οστ οστε ε ε εα α α α ) dos ossos Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς οστ οστ οστ οστοι οι οι οις ς ς ς ( οστ οστ οστ οστει ει ει εις ς ς ς ) pelos ossos Acusativo τα τα τα τα οσττ οσττ οσττ οσττα α α α( οστ οστ οστ οστεα εα εα εα ) os ossos Conheçamos agora as palavras da segunda declinação: α α α αβυσσο βυσσο βυσσο βυσσος ς ς ς, , , , η η η η ( profundidade, abismo, Rm 10:7; Lc 8:31; Ap 11:7 ). αγαθοεργο αγαθοεργο αγαθοεργο αγαθοεργος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( aquele que pratica o bem, Rm 13:3, versículo variante* ). αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ο ( bom, benéfico, Mc 10:18; Jo 7:12; Mt 12:35; At 11:24; At 11:24; 9:36; I Pe 2:18; Lc 8:8; Rm 2:10; Jo 5:29; são, Mt 7:17; benéfico, Mt 11:11; útil, Ef 4:29; próspero, feliz, I Pe 3:10; limpo, I Tm 1:5; firme, Tt 2:10; confiável, II Ts 2:16; melhor, Lc 10:42; lucro, Rm 8:28; bens, Lc 2:18; 16:25 ). α α α αγαµο γαµο γαµο γαµος ς ς ς, , , , ο ο ο ο, , , , η η η η ( homem ou mulher não casados, solteiro, I Co 7:8,11,32,34* ). αγαπητο αγαπητο αγαπητο αγαπητος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( amado, querido, usado para criança, amigos e companheiro cristãos, usado para Cristo, com a conotação de uma escolha especial da parte de Deus, Mt 3:17 ). αγγει αγγει αγγει αγγειον, ον, ον, ον, το το το το ( frasco, recipiente, vasilha, Mt 25:4; 13:48, versículo variante* ). α α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( mensageiro, enviado, Lc 7:24; Mt 1:20; At 12:15; Gl 3:19; Hb 1:14; Mt 25:41 ). αγενεαλο αγενεαλο αγενεαλο αγενεαλογητο γητο γητο γητος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( genealogia, Hb 7:3* ). α α α αγιο γιο γιο γιος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( santo, puro, I Co 3:17; Jd 20; Mt 7:6; Hb 9:12; Jo 17:11; Ef 1:4 ). α α α αγκιστρον, γκιστρον, γκιστρον, γκιστρον, το το το το ( anzol, Mt 17:27* ). α α α αγναφο γναφο γναφο γναφος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( não lavado, não alvejado de roupas não tratadas pelo tintureiro, ‘pano novo’, Mt 9:16; Mc 2:21* ). α α α αγνισµο γνισµο γνισµο γνισµος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( purificação [ cerimonial ], At 21:26* ). α α α αγνο γνο γνο γνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( santo, puro, Fp 4:8; Tg 3:17; Tt 2:5; inocente, II Co 7:11 ). α α α αγνωστο γνωστο γνωστο γνωστος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( desconhecido, At 17:23* ). αγοραι αγοραι αγοραι αγοραιο ο ο ος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( pertencente ao mercado, vadio, desocupado, At 17:5; At 19:38* ). αγρα αγρα αγρα αγραµµατο µµατο µµατο µµατος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( iliterado, sem estudos, At 4:13* ). αγριε αγριε αγριε αγριελαιο λαιο λαιο λαιος ς ς ς, , , , η η η η ( oliveira silvestre, Rm 11:24; Rm 11:17* ). αγρο αγρο αγρο αγρος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( campo, terreno, Mt 6:28; Lc 17:7; Mc 15:21; sítios, fazendas, Lc 9:12 ). αγω αγω αγω αγων, ν, ν, ν, αγω αγω αγω αγωνο νο νο νος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( competição, corrida [ atlética ], Hb 12:1; luta, Fp 1:30; I Ts 2:2; cuidado, Cl 2:1 ). αδα αδα αδα αδαπανο πανο πανο πανος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( gratuito, sem preço, I Co 9:18* ). θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( assombro, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ).
  • 47.
    47 47 3. As palavrasda terceira declinação compreendem os nomes masculinos, femininos e neutros de tema, como todas as palavras gregas só podem terminar em : • Em consoante ( ς ς ς ς, ξ ξ ξ ξ[ κ κ κ κ, γ γ γ γ ], , , , ρ ρ ρ ρ, π π π π[ δ δ δ δ], , , , τ τ τ τ, encontramos a consoante da palavra pelo Genitivo, sempre dado nos dicionários ): αγιασµο αγιασµο αγιασµο αγιασµος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( santidade ); κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυξ ξ ξ ξ, , , , υ υ υ υκ κ κ κο ο ο ος ς ς ς ( arauto ); σα σα σα σαλπιγ λπιγ λπιγ λπιγξ ξ ξ ξ, , , , ι ι ι ιγ γ γ γγο γο γο γος ς ς ς ( trombeta ); ερι ερι ερι ερις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδ δ δ δο ο ο ος ς ς ς ( rivalidade ); αγιο αγιο αγιο αγιοτη τη τη της ς ς ς, , , , η η η ητ τ τ το ο ο ος ς ς ς ( santidade ) • Em ο ο ο ος ς ς ς e η η η ης ς ς ς ( neutros ): α α α ανθο νθο νθο νθος ς ς ς ( flor ); γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς ( raça ); ε ε ε ετο το το τος ς ς ς ( ano ); • Em ι ι ι ι e υ υ υ υ ( identificados pelo genitivo: ε ε ε ε-ω ω ω ως ς ς ς, sempre dado nos dicionários ): ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ressurreição ); γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento ); παρα παρα παρα παρακλησι κλησι κλησι κλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( exortação ); πι πι πι πιστι στι στι στις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fé ); πο πο πο πολι λι λι λις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cidade ); α α α αφεσι φεσι φεσι φεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remissão ); δυ δυ δυ δυνασι νασι νασι νασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( poder ); θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( tribulação ); κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( juízo ); κτι κτι κτι κτισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( criação ); τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι ( pronome interrogativo: quem? qual? ); τι τι τι τις ς ς ς, τι τι τι τι ( pronome indefinido, um certo, um, alguém, algo ). • Em υ υ υ υ ( identificado pelo genitivo: υ υ υ υ-ο ο ο ος ς ς ς ): α α α αγγο γγο γγο γγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( recipiente ); βα βα βα βαρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peso, carga ); ε ε ε ελεο λεο λεο λεος ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( misericórdia ); ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( jugo ); πε πε πε πενθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tristeza ); ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peixe ). • Em ω ω ω ω: φω φω φω φως ς ς ς ( luz ); • Em ditongo: βασιλευ βασιλευ βασιλευ βασιλευς ς ς ς ( tema: βασιλε βασιλε βασιλε βασιλευ υ υ υ- ); αρχιερε αρχιερε αρχιερε αρχιερευ υ υ υς ς ς ς ( sumo sacerdote ); γραµµατε γραµµατε γραµµατε γραµµατευ υ υ υς ς ς ς ( escriba ); ιε ιε ιε ιερε ρε ρε ρευ υ υ υς ς ς ς ( sacerdote ); • Em ρ ρ ρ ρ sincopado: σωτη σωτη σωτη σωτηρ ρ ρ ρ ( salvador ); πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ ( pai ); ανη ανη ανη ανηρ ρ ρ ρ ( homem ); θυγα θυγα θυγα θυγατηρ τηρ τηρ τηρ ( filha ); µητη µητη µητη µητηρ ρ ρ ρ ( mãe ) Vejamos algumas declinações da terceira declinação para sevirem de modelo: ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς ( esperança ), tema: ελπιδ ελπιδ ελπιδ ελπιδ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς A esperança Genitivo του του του του ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ο ο ο ος ς ς ς da esperança Dativo τω τω τω τω ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ι ι ι ι pela esperança Acusativo το το το τον ν ν ν ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-α α α α a esperança PLURAL
  • 48.
    48 48 Nominativo οι οι οι οι ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ε ε ε ες ς ς ςAs esperanças Genitivo τω τω τω των ν ν ν ελπι ελπι ελπι ελπιδ δ δ δ-ω ω ω ων ν ν ν das esperanças Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ελπι ελπι ελπι ελπι-σι σι σι σι( ν ν ν ν ) pelas esperaças Acusativo του του του τους ς ς ς -α α α ας ς ς ς as esperanças κη κη κη κηρυξ ρυξ ρυξ ρυξ ( arauto ), tema: κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυξ ξ ξ ξ O arauto Genitivo του του του του κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ-ο ο ο ος ς ς ς do arauto Dativo τω τω τω τω κη κη κη κηρυκ ρυκ ρυκ ρυκ-ι ι ι ι pelo arauto Acusativo το το το τον ν ν ν κη κη κη κηρ ρ ρ ραξ αξ αξ αξ o arauto PLURAL Nominativo οι οι οι οι κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-ε ε ε ες ς ς ς Os arautos Genitivo τω τω τω των ν ν ν κηρυ κηρυ κηρυ κηρυ-ων ων ων ων dos arautos Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-ξι ξι ξι ξι( ν ν ν ν ) pelos arautos Acusativo του του του τους ς ς ς κη κη κη κηρυ ρυ ρυ ρυ-α α α ας ς ς ς os arautos α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς ( santidade ), tema: α α α αγιοτ γιοτ γιοτ γιοτ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς A santidade Genitivo του του του του α α α αγιοτη γιοτη γιοτη γιοτη-το το το τος ς ς ς da santidade Dativo τω τω τω τω α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-ι ι ι ι na santidade Acusativo το το το τον ν ν ν α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α α a santidade PLURAL Nominativo οι οι οι οι α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α α As santidades Genitivo τω τω τω των ν ν ν α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-ω ω ω ων ν ν ν das santidades Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-σι σι σι σι( ν ν ν ν) pelas santidades Acusativo του του του τους ς ς ς α α α αγιο γιο γιο γιοτ τ τ τ-α α α ας ς ς ς as santidades ρ ρ ρ ρητωρ ητωρ ητωρ ητωρ ( orador ), tema: ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ρ ρ ρ ρη η η ητωρ τωρ τωρ τωρ O orador Genitivo του του του του ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ο ο ο ος ς ς ς do orador Dativo τω τω τω τω ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ-ι ι ι ι no orador Acusativo το το το τον ν ν ν ρ ρ ρ ρητορ ητορ ητορ ητορ-α α α α o orador
  • 49.
    49 49 PLURAL Nominativo οι οι οι οι ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ε ε ε ες ς ς ςOs oradores Genitivo τω τω τω των ν ν ν ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-ων ων ων ων dos oradores Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos oradores Acusativo του του του τους ς ς ς ρ ρ ρ ρη η η ητορ τορ τορ τορ-α α α ας ς ς ς os oradores ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν ( pastor ), tema: ποιµεν ποιµεν ποιµεν ποιµεν- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην ν ν ν O pastor Genitivo του του του του ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς do pastor Dativo τω τω τω τω ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ι ι ι ι pelo pastor Acusativo το το το τον ν ν ν ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-α α α α o pastor PLURAL Nominativo οι οι οι οι ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ε ε ε ες ς ς ς Os pastores Genitivo τω τω τω των ν ν ν ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-ων ων ων ων dos pastores Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos pastores Acusativo του του του τους ς ς ς ποιµε ποιµε ποιµε ποιµεν ν ν ν-α α α ας ς ς ς o pastor τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς ( fim ), tema: τελ τελ τελ τελ- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς O fim Genitivo του του του του τε τε τε τελ λ λ λ-ω ω ω ως ς ς ς do fim Dativo τω τω τω τω τε τε τε τελ λ λ λ-ι ι ι ι no fim Acusativo το το το τον ν ν ν τε τε τε τελ λ λ λ-α α α α o fim PLURAL Nominativo οι οι οι οι τε τε τε τελ λ λ λ-ε ε ε ες ς ς ς Os finais Genitivo τω τω τω των ν ν ν τε τε τε τελ λ λ λ-ω ω ω ων ν ν ν dos finais Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς τε τε τε τελ λ λ λ-σι σι σι σι ( ν ν ν ν ) pelos finais Acusativo του του του τους ς ς ς τε τε τε τελ λ λ λ-α α α ας ς ς ς os finais γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( descendente, raça, povo ), tema: γε γε γε γενε νε νε νε- SINGULAR Nominativo ο ο ο ο γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς O descendente Genitivo του του του του γεν γεν γεν γεν-ου ου ου ους ς ς ς do descendente Dativo τω τω τω τω γε γε γε γενε νε νε νε-ι ι ι ι pelo descendente Acusativo το το το τον γε ν γε ν γε ν γενε νε νε νε-ο ο ο ος ς ς ς o descendente PLURAL Nominativo οι οι οι οι γε γε γε γεν ν ν ν-η η η η Os descendente Genitivo τω τω τω των ν ν ν γεν γεν γεν γεν-ω ω ω ως ς ς ς dos descendente
  • 50.
    50 50 Dativo τοι τοι τοι τοις ς ς ς γε γε γε γεν ν ν ν-σι σι σι σι( ν ν ν ν ) pelos descendente Acusativo του του του τους ς ς ς γε γε γε γεν ν ν νη η η η os descendentes Vejamos a relação das palavras da terceira declinação terminadas em consoante: τ τ τ τ ( Genitivo em το το το τος ς ς ς ) α α α αγιο γιο γιο γιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( santidade, pureza, II Co 7:1; I Ts 3:13* ). αγνο αγνο αγνο αγνοηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pecado cometido por ingnorância, Hb 9:7* ). α α α αγνο γνο γνο γνοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( pureza, sinceridade, Fp 1:17* ). αδελφο αδελφο αδελφο αδελφοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( irmandade, comunidade cristã, I Pe 2:17; 5:9* ). αδηλο αδηλο αδηλο αδηλοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( insegurança, incerteza, I Tm 6:17* ). αδι αδι αδι αδικηµα, κηµα, κηµα, κηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( injustiça, Rm 9:4; erro, II Co 12:13; impiedade, Rm 6:13; I Co 13:6; I Jo 5:17; injusto, Lc 16:8,9; 18:6 ). αδρο αδρο αδρο αδροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( abundância, prodigalidade, II Co 8:20* ). α α α αι ι ι ιµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sangue, Gl 1:16; Hb 2:14; Jo 1:13; Ap 6:10; Mt 27:6; Hb 10:4; Cl 1:20; I Pe 1:19 ). α α α αι ι ι ινιγµα, νιγµα, νιγµα, νιγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( enigma, imagem indireta, confusa, I Co 13:2* ). α α α αισχρο ισχρο ισχρο ισχροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( indecência, Ef 5:4* ). α α α αι ι ι ιτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, το το το τος ς ς ς ( petição, Fp 4:6; I Jo 5:15; demanda, exigência, Lc 23:24* ). α α α αιτι ιτι ιτι ιτιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, το το το τος ς ς ς ( acusação, queixa, denúncia, At 25:7* ). ακαθα ακαθα ακαθα ακαθαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( imundícia, Ap 17:4, versículo variante* ). α α α αισχρο ισχρο ισχρο ισχροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( indecência, Ef 5:4* ). α α α αι ι ι ιτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, το το το τος ς ς ς ( petição, Fp 4:6; I Jo 5:15; demanda, exigência, Lc 23:24* ). αι αι αι αιτι τι τι τιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, το το το τος ς ς ς ( acusação, queixa, At 25:7* ). ακαθα ακαθα ακαθα ακαθαρτη ρτη ρτη ρτης ς ς ς, , , , το το το τος ς ς ς ( imundícia, Ap 17:4, versículo variante* ). α α α αλα λα λα λας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( Mt 5:13, versículo variante; Mc 9:49; Lc 14:34; Mt 5:13; Cl 4:6 ). α α α αµα µα µα µαρτηµα, ρτηµα, ρτηµα, ρτηµα, το το το τος ς ς ς ( pecado, Mc 3:28 ). ανα ανα ανα αναθεµα, θεµα, θεµα, θεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( maldição, At 23:14; Rm 9:3; I Co 12:3; 16:22; Gl 1:8* ). αντα αντα αντα ανταλλαγµα, λλαγµα, λλαγµα, λλαγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é dado em troca, Mt 16:26; Mc 8:37* ). ανταπο ανταπο ανταπο ανταποδοµα, δοµα, δοµα, δοµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( retribuição, Rm 11:9; restituíção, Cl 3:24* ). απαυ απαυ απαυ απαυγασµα, γασµα, γασµα, γασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( radiância, refulgência, reflexo, Hb 1:3* ). α α α απλο πλο πλο πλοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( simplicidade, sinceridade, franqueza, Ef 6:5; Cl 3:22; II Co 1:12; II Co 11:3; sem esperar nada em troca Rm 12:8; II Co 8:2; 9:11,13* ). απο απο απο αποκριµα, κριµα, κριµα, κριµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( relatório oficial, decisão, sentença, II Co 1:9* ). α α α αρµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( carro, carroça, charrete para viagem, At 8:28, 38; Ap 9:9* ). α α α αρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( especiarias, óleos aromáticos, Mc 16:1; Lc 23:56; 24:1; Jo 19:40* ). ασθε ασθε ασθε ασθενηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fraqueza, Rm 15:1* ). αφελο αφελο αφελο αφελοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( simplicidade, At 2:46* ). βα βα βα βαπισµα, πισµα, πισµα, πισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( batismo, Mt 3:7; Mc 1:4; At 18:25; Rm 6:4; Ef 4:5; I Pe 3:21; Lc 7:29; Mc 10:38 ). βδε βδε βδε βδελυγµα, λυγµα, λυγµα, λυγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( abominação, coisa detestável, Lc 16:15; Ap 17:4; 21:27; Mt 24:15; Mc 13:14* ). βη βη βη βηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( passo, nem mesmo lugar para um pé, At 7:5; tribunal, Mt 27:19; Jo 19:13; At 18:12,16; 25:6,10,17; Rm 14:10; II Co 5:10; plataforma do orador, At 12:21,23, versículo variante* ). βλε βλε βλε βλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olhada, o que se vê, II Pe 2:8* ). βου βου βου βουληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( intenção, vontade, At 27:43; Rm 9:19; I Pe 4:3* ). βρω βρω βρω βρωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( comida, alimento sólido, Lc 3:11; Rm 14:15; I Co 6:13; Hb 9:10; 13:9; Jo 4:34; I Co 3:2 ). γαστη γαστη γαστη γαστηρ, ρ, ρ, ρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( estômago, glutão, Tt 1:12; ventre, Lc 1:31; estar grávida, Mt 1:18,23; I Ts 5:3; Ap 12:2 ).
  • 51.
    51 51 γε γε γε γενηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς (aquilo que é produzido, gerado de criaturas vivas, Mt 3:7;12:34; 23:23; Lc 3:7* ). γε γε γε γερων, ρων, ρων, ρων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( homem velho, Jo 3:4* ). γρα γρα γρα γραµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( letra do alfabeto, II Co 3:7; Gl 6:11; Jo 7:15; At 26:24; At 28:21; Lc 16:6; Jo 5:47; II Tm 3:15; Rm 2:27,29; 7:6; II Co 3:6* ). γυµνο γυµνο γυµνο γυµνοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( nudez, Ap 3:8; Rm 8:35; II Co 11:27* ). δια δια δια διαδηµα, δηµα, δηµα, δηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( diadema, coroa, Ap 12:3; 13:1; 19:12* ). δια δια δια διαστηµα, στηµα, στηµα, στηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( intervalo, At 5:7* ). δικαι δικαι δικαι δικαιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( regulamento, requerimento, mandamento, Lc 1:6; Rm 1:32; 2:26; 8:4; Hb 9:1,10; Rm 5:18; Ap 15:4; 19:8; Rm 5:16* ). διο διο διο διοπθωµα, πθωµα, πθωµα, πθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( reforma, At 24:2* ). δο δο δο δογµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( decreto, mandamento, Lc 2:1; At 16:4; 17:7; ordenança, Ef 2:15; requesito, Cl 2:14* ). δο δο δο δοµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( dom, presente, Mt 7:11; Lc 11:13; Ef 4:8; Fp 4:17* ). δρα δρα δρα δρακων, κων, κων, κων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( dragão, Ap 12:3,7,9; 20:2 ). δω δω δω δωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( teto, telhado, Mt 10:27; Mc 13:15; Lc 5:19; 17:31; At 10:9 ). δω δω δω δωρηµα, ρηµα, ρηµα, ρηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( presente, dom, Rm 5:16; Tg 1:17* ). ε ε ε εγκληµα, γκληµα, γκληµα, γκληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( acusação, denúncia, At 23:29; 25:16; 23:24, versículo variante* ). ε ε ε εδραι δραι δραι δραιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fundamento, talvez coluna, sustentáculo, I Tm 3:15* ). ε ε ε εκτρωµα, κτρωµα, κτρωµα, κτρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( nascido fora de época, abortivo, I Co 15:8* ). ε ε ε ελιγµα, λιγµα, λιγµα, λιγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pacote, rolo, embrulho, Jo 19:39, versículo variante* ). ε ε ε ενδειγµα, νδειγµα, νδειγµα, νδειγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( evidência, pista, indicação clara, II Ts 1:5* ). ενε ενε ενε ενεργηµα, ργηµα, ργηµα, ργηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( atividade, operação, I Co 12:6,10* ). ε ε ε ενο νο νο νοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( unidade, Ef 4:3,13* ). ε ε ε ενταλµα, νταλµα, νταλµα, νταλµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mandamento, preceito, Mt 15:9; Mc 7:7; Cl 2:22* ). εξε εξε εξε εξεραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( vômito, II Pe 2:22* ). επα επα επα επαγγελµα, γγελµα, γγελµα, γγελµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( promessa, II Pe 3:13; 1:4* ). επερω επερω επερω επερωτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( requisição, apelo, I Pe 3:21* ). επι επι επι επιβληµα, βληµα, βληµα, βληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pedaço, remendo, Mt 9:16; Mc 2:21; Lc 5:36* ). επικα επικα επικα επικαλυµµα, λυµµα, λυµµα, λυµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cobertura, véu, I Pe 2:16* ). εσθη εσθη εσθη εσθης ς ς ς, , , , η η η ητο το το τος ς ς ς ( roupa, Lc 23:11; 24:4; At 1:10; 10:30; 12:21; Tg 2:2,3; At 1:10; Lc 24:4, versículo variante* ). ζη ζη ζη ζητηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( questão, ponto-de-vista, idéia( controverso ), At 15:2; 18:15; 23:29; 25:19; 26:3* ). θαυ θαυ θαυ θαυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). θειο θειο θειο θειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( divindade, natureza divina, Rm 1:20* ). θε θε θε θεληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( vontade, Mt 6:10; Lc 12:47; Jo 6:38-40; At 21:14; Rm 2:18; 12:2; 15:32; Ef 1:9; Hb 10:10; II Pe 1:21; I Co 7:37; Ef 2:3 ). θεο θεο θεο θεοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( deidade, divindade, Cl 2:9* ). θρε θρε θρε θρεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( animal [domésticado ], Jo 4:12* ). θρι θρι θρι θριξ, ξ, ξ, ξ, τριχο τριχο τριχο τριχος ς ς ς ( cabelo, Mt 3:4; 5:36; Lc 21:18; Jo 11:2; I Pe 3:3; Ap 9:8 ). θυγα θυγα θυγα θυγατηρ, τηρ, τηρ, τηρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( filha, Mt 10:35,37; Mc 5:35; Lc 2:36; At 7:21; Hb 11:24; Mc 5:34; Lc 1:5; 23:28; Jo 12:15; II Co 6:18 ). θυµι θυµι θυµι θυµιαµα, αµα, αµα, αµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( incenso, Ap 5:8; 8:3; 18:3; oferenda de incenso, Lc 1:10* ). ι ι ι ιαµα, αµα, αµα, αµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cura, I Co 12:9,28,30* ). ι ι ι ιδρω δρω δρω δρως ς ς ς, , , , ω ω ω ωτο το το τος ς ς ς ( suor, traspiração, Lc 22:44 ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( apropriável, capacidade, qualificação, II Co 3:5* ). ι ι ι ιλαρο λαρο λαρο λαροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( graciosidade, alegria, Rm 12:8* ). ισο ισο ισο ισοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( igualdade, II Co 8:13,14; eqüidade, Cl 4:1* ). κα κα κα καθαρµα, θαρµα, θαρµα, θαρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( refugo, bode expiatório, I Co 4:13* ).
  • 52.
    52 52 καθαρο καθαρο καθαρο καθαροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς (pureza, Hb 9:13* ). καινο καινο καινο καινοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( novidade, Rm 6:4; 7:6* ). κα κα κα καλλυµα, λλυµα, λλυµα, λλυµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( véu, coberta, II Co 3:13,14,15,16* ). κατα κατα κατα καταθεµα, θεµα, θεµα, θεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( coisa amaldiçoada, Ap 22:3* ). κατα κατα κατα καταλειµµα, λειµµα, λειµµα, λειµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( remanescente, Rm 9:27, versículo variante* ). κατα κατα κατα καταλυµα, λυµα, λυµα, λυµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( quanto de hóspedes, sala de jantar, Mc 14:14; Lc 22:11; Lc 2:7, versículo variante; 10:34* ). καταπε καταπε καταπε καταπετασµα, τασµα, τασµα, τασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cortina, Mt 27:51; Mc 15:38; Lc 23:45; Hb 6:19; 9:3; 10:20* ). κατα κατα κατα καταστηµα, στηµα, στηµα, στηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( comportamento, modo de vida, Tt 2:3* ). κατο κατο κατο κατορθωµα, ρθωµα, ρθωµα, ρθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sucesso, prosperidade, At 24:2, versículo variante* ). καυ καυ καυ καυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( calor, Ap 7:16; 16:9* ). καυ καυ καυ καυχηµα, χηµα, χηµα, χηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( orgulho, objeto de orgulho, algo de que jactar-se, Rm 4:2; I Co 5:6; 9:6,15; Gl 6:4; Fp 1:26; Hb 3:6; II Co 1:14; Fp 2:16; II Co 5:12; 9:3* ). κε κε κε κελευσµα, λευσµα, λευσµα, λευσµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sinal, [ grito de ] ordem, I Ts 4:16* ). κε κε κε κερα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( chifre, Ap 5:6; 17:3,7,12,16; canto, fins de altar, Ap 9:13; poder, Lc 1:69 ). κε κε κε κερµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( moeda, dinheiro, Jo 2:15* ). κη κη κη κηρυγµα, ρυγµα, ρυγµα, ρυγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( proclamação, pregação, Mt 12:41; Mc 16:8; Lc 11:32; Rm 16:25; I Co 1:21; 2:4; 15:14; II Tm 4:17; Tt 1:3* ). κλε κλε κλε κλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ramo, especificamente de videira, Jo 15:2,4-6* ). κλι κλι κλι κλιµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( distrito, região, Rm 15:23; II Co 11:10; Gl 1:21* ). κρι κρι κρι κριµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( processo, I Co 6:7; decisão, decreto, Rm 11:33; juízo, Mt 7:2; At 24:25; Hb 6:2; I Pe 4:17; Ap 20:4; Rm 5:16; Mc 12:40; Lc 24:20; Rm 2:2; 3:8; I Co 11:29,34; I Tm 5:12; II Pe 2:3; Ap 17;1 ). κτη κτη κτη κτηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( propriedade, posse, Mt 19:22; Mc 10:22; At 2:45; campo, 5:1* ). κτι κτι κτι κτισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é criado [ por Deus ], criatura, I Tm 4:4; Tg 1:18; Ap 5:13; 8:9* ). κυ κυ κυ κυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( onda, Mt 8:24; 14:24; Mc 4:37; At 27:41, versículo variante; Jd 13* ). κυριο κυριο κυριο κυριοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( poder real, senhorio, II Pe 2:10; Jd 8; dominações, Ef 1:21; Cl 1:16* ). λαµπρο λαµπρο λαµπρο λαµπροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( resplendor, At 26:13* ). µαταιο µαταιο µαταιο µαταιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( vacuidade, futilidade, frustração, transitoriedade, Rm 8:20; Ef 4:17; II Pe 2:18* ). µεγαλειο µεγαλειο µεγαλειο µεγαλειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( grandeza, majestade, Lc 9:43; At 19:27; II Pe 1:16* ). µε µε µε µελι, λι, λι, λι, ιτο ιτο ιτο ιτος ς ς ς, , , , ( mel, Mt 3:4; Mc 1:6; Ap 10:9* ). µεσουρα µεσουρα µεσουρα µεσουρανηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( zênite, pelo meio do céu, Ap 8:13; 14:6; 19:17* ). µη µη µη µητερ, τερ, τερ, τερ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς ( mãe, Mt 1:18; 2:11,13,20; 10:37; 12:46; Mc 5:40; 6:24,28; II Tm 1:5; Mt 12:49; Jo 19:27; Gl 4:26; Ap 17:5 ). µι µι µι µιασµα, ασµα, ασµα, ασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ato vergonhoso, erro, crime, II Pe 2:20* ). µι µι µι µιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mistura, composto, Jo 19:39* ). µι µι µι µισθωµα, σθωµα, σθωµα, σθωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( despesa ou casa alugada, At 28:30* ). µνη µνη µνη µνητο το το τος ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( túmulo, tumba, sepulcro, Mc 5:3,5; Lc 8:27; 23:53; 24:1; At 2:29; 7:16; Ap 11:9; Mc 15:46, versículo variante; Mc 16:2* ). νεο νεο νεο νεοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( mocidade, juventude, Mc 10:20; Lc 18:21; At 26:4; I Tm 4:12* ). νο νο νο νοηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pensamento, mente, II Co 3:14; 4:4; 11:3; Fp 4:7; próposito, trama, intenção, II Co 2:11; 10:5* ). νο νο νο νοσηµα, σηµα, σηµα, σηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( doença, enfermidade, Jo 5:4, versículo variante* ). ο ο ο οι ι ι ικηµα, κηµα, κηµα, κηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( quarto, eufemisticamente para prisão, At 12:7* ). ο ο ο οµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olho, Mt 20:34; Mc 8:23* ). ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( semelhança, similaridade, Hb 4:15; 7:15* ). ο ο ο οµοι µοι µοι µοιωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( semelhança, Rm 5:14; 6:5; 8:3; Fp 2:7; imagem, cópia, Rm 1:23; forma, aparência, Ap 9:7* ). ο ο ο ονοµα, νοµα, νοµα, νοµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( nome, Mt 10:2; Mc 14:32; Lc 8:30,41; 10:20; Hb 1:4; Ap 9:11; nomeado, Mt 27:32; Lc 5:27; At 5:1,34; Mt 6:9; Lc 1:49; Rm 2:24; II Ts 1:12; Hb 2:12; 13:15; Ap 2:13; 11:18; Mc 9:38; Lc 10:17; At
  • 53.
    53 53 4:7,10; 10:48; Fp2:10; Tg 5:14; comissionado por, Mt 21:9; Jo 5:43; 12:13; Mt 24:5; Mc 9:39; Lc 24:47; At 2:38; 4:17; 26:9; título, Mt 10:41,42; Mc 9:41; por amor a, I Pe 4:14; na capacidade de, I Pe 4:16; pessoa, At 1:15; 18:15; Ap 3:4; 11:13; fama, Mc 6:14; Ap 3:1 ). ο ο ο οραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( visão, aparição, oposto a algo imaginado, Mt 17:9; At 7:31; 10:3,17,19; 18:9 ). ο ο ο ορµηµα, ρµηµα, ρµηµα, ρµηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ímpeto, Ap 18:21* ). ο ο ο οσιο σιο σιο σιοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( santidade de vida, Lc 1:75; Ef 4:24* ). οφειληµα, οφειληµα, οφειληµα, οφειληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( débito, o que é devido, o dever, Rm 4:4; débito de pecado, Mt 6:12* ). οχυ οχυ οχυ οχυρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fortaleza, II Co 10:4* ). πα πα πα παθηµα, θηµα, θηµα, θηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sofrimento, infortúnio, Rm 8:18; II Co 1:5-7; Fp 3:10; Cl 1:24; II Tm 3:11; Hb 2:9; 10:32; I Pe 1:11; 4:13; 5:1,9; paixão, Rm 7:5; Gl 5:24* ). παλιο παλιο παλιο παλιοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( de idade, ser obsoleto, Rm 7:6* ). πε πε πε πενη νη νη νης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( pessoa pobre, II Co 9:9* ). πε πε πε περα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( fim, limite, fronteira, Mt 12:42; Lc 11:31; Rm 10:18; Hb 6:16; At 13:33, versículo variante* ). περικα περικα περικα περικαθαρµα, θαρµα, θαρµα, θαρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( desperdício, lixo, I Co 4:13* ). περι περι περι περισσευµα, σσευµα, σσευµα, σσευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( abundância, plenitude, Mt 12:34; Lc 6:45; II Co 8:14; sobras, Mc 8:8* ). περι περι περι περιψηµα, ψηµα, ψηµα, ψηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sujeira, porcaria, I Co 4:13* ). πιο πιο πιο πιοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( riqueza, seiva, Rm 11:17* ). πλα πλα πλα πλανη νη νη νης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( errantes, Jd 13* ). πλα πλα πλα πλασµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é formado ou moldado, Rm 9:20* ). πλε πλε πλε πλεγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( penteado, I Tm 2:9* ). πλη πλη πλη πληρωµα, ρωµα, ρωµα, ρωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que enche, Mc 6:43; 8:20; Mt 9:16; Mc 2:21; Ef 1:23; Rm 11:12; Rm 11:25; Cl 2:9; 1:19; Jo 1:16; Ef 3:19; 4:13; Rm 13:10; 11:12; Gl 4:4; Ef 1:10* ). πνευ πνευ πνευ πνευµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( respiração, vento, Jo 3:8; Hb 1:7; sopro, II Ts 2:8; espírito, Mt 27:50; Lc 8:55; 23:46; Jo 19:30; At 7:59; Tg 2:26; Hb 12:23; I Pe 3:19; Ap 11:11; I Co 5:3-5; 7:34; II Co 7:1; Cl 2:5; I Ts 5:23; Hb 4:12; Mt 5:3; Rm 5:5; Hb 10:15 ). ποι ποι ποι ποιηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( o que é feito, criação, Rm 1:20; Ef 2:10* ). πολι πολι πολι πολιτευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( estado, comunidade, nação, Fp 3:20* ). πρα πρα πρα πραγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ato, coisa, evento, ocorrência, Lc 1:1; At 5:4; Hb 6:18; assunto, negócio, II Co 7:11; ocupação, Rm 16:2; coisa, Mt 18:19; Hb 10:1; 11:1; Tg 3:16; processo judicial, I Co 6:1; talvez como um eufemismo para relação sexual, I Ts 4:6 ). πραυ πραυ πραυ πραυτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ou πραο πραο πραο πραοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( gentileza, cortesia, mansidão, I Co 4:21; II Co 10:1; Gl 5:23; 6:1; Ef 4:2; Cl 3:12; II Tm 2:25; Tt 3:2; Tg 1:21; 3:13; I Pe 3:15* ). προ προ προ προκριµα, κριµα, κριµα, κριµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( pré-julgamento, discriminação, I Tm 5:12* ). προ προ προ προσκοµµα, σκοµµα, σκοµµα, σκοµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( tropeço, ofensa, Rm 9:32; I Pe 2:8; Rm 14:20; oportunidade de ofender, obstáculo, empecilho, Rm 14:13; I Co 8:9* ). πτυ πτυ πτυ πτυσµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( saliva, Jo 9:6* ). πτω πτω πτω πτωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( corpo [ morto ], cadáver, Mt 14:12; 24:28; Mc 6:29; 15:45; Ap 11:8* ). ρ ρ ρ ρα α α απισµα, πισµα, πισµα, πισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( golpe, bofetada, Mc 14:65; Jo 18:22; 19:3* ). ρ ρ ρ ρη η η ηγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( ruína, colapso, naufrágio, Lc 6:49* ). ρ ρ ρ ρη η η ηµα µα µα µα ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( palavra, Mt 12:36; Mc 9:32; Lc 2:17,50; Jo 5:47; 6:68; At 2:14; 28:25; Rm 10:8,17; II Co 12:4; Ef 6:17; Hb 1:3; 12:19; Jd 17; ameaça, At 6:13; coisa, objeto, assunto, Mt 18:16; Lc 1:37,65; 2:15,19,51; At 5:32; 10:37; 13:42; II Co 13:1 ). σε σε σε σεβασµα, βασµα, βασµα, βασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( um objeto de adoração, santuário, At 17:23; II Ts 2:4* ). σεµνο σεµνο σεµνο σεµνοτη τη τη της ς ς ς, , , , τητο τητο τητο τητος ς ς ς ( reverência, dignidade, seriedade, probidade, I Tm 2:2; 3:4; Tt 2:7* ). σκε σκε σκε σκεπασµα, πασµα, πασµα, πασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( cobertura, telhado, roupa, casa, I Tm 6:8* ). σκη σκη σκη σκηνωµα, νωµα, νωµα, νωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( lugar de habitação, pousada, At 7:46; II Pe 1:13* ). σκληρο σκληρο σκληρο σκληροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( dureza [ de coração ], teimosia, Rm 2:5* ). σµη σµη σµη σµηγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( óleo, ungüento, Jo 19:39, versículo variante* ).
  • 54.
    54 54 σµι σµι σµι σµιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς (mistura, composto, Jo 19:39, versículo variante* ). σπε σπε σπε σπερµα, ρµα, ρµα, ρµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( semente, Mt 13:24,27,37; Mc 4:31; Jo 7:42; I Co 15:38; II Co 9:10, versículo variantej; Hb 11:11; sobreviventes, Rm 9:29; descendentes, Mt 22:24; Mc 12:20,22; Lc 1:55; Jo 8:33,37; At 13:23; Rm 9:7; 11:1; Gl 3:16,19; Hb 2:16; natureza, I Jo 3:9* ). στε στε στε στεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( grinalda ou guirlanda, At 14:13* ). στερε στερε στερε στερεωµα, ωµα, ωµα, ωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( firmeza, solidez, Cl 2:5* ). στι στι στι στιγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( marca, cicatriz, Gl 6:17 ). στο στο στο στοµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( boca, Mt 4:4; 12:34; 15:11,17; Lc 1:64; 4:22; 21:15; At 8:32; II Co 13:1; Cl 3:8; Hb 11:22; Tg 3:3,10; Ap 9:17-19; 14:5; fio de uma espada, Lc 21:24; Hb 11:34 ). στρα στρα στρα στρατευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( exército, Ap 19:14, 19; At 23:10,17; Mt 22:7; Lc 23:11; Ap 9:16* ). συ συ συ συντριµµα, ντριµµα, ντριµµα, ντριµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( destruição, ruína, Rm 3:16* ). σχη σχη σχη σχηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( forma, aparência exterior, I Co 7:31; Fp 2:7* ). σχι σχι σχι σχισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( divisão, rasgar, Mt 27:51; Mc 1:10; 15:38; Lc 5:36; 23:45; Jo 19:24; 21:11; At 14:4; 23:7* ). σω σω σω σωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( corpo, Mt 27:52,58; Lc 17:37; Jo 19:31,38,40; At 9:40; Mt 5:29; 6:25; Mc 14:22; Lc 11:34;Rm 4:19; 7:24; 8:10,13; 12:1; I Co 5:2; 6:20; 11:24,27,29; 15:44; II Co 5:6,8,10; Gl 6:17; Cl 2:11; Hb 13:3; Tg 3:3; Ap 18:13; I Co 15:35,37; Cl 2:17; Rm 12:5; I Co 12:13,27; Ef 4:4,12,16; Cl 1:18,24 ). τα τα τα ταγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( classe, grupo, I Co 15:23* ). τελειο τελειο τελειο τελειοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( perfeição, Cl 3:14; maturidade, Hb 6:1* ). τε τε τε τερα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( portento, maravilha, prodígio, Mc 13:22; Jo 4:48; At 5:12; 14:3; Rm 15:19; II Co 12:12 ). τιµο τιµο τιµο τιµοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( opulência, abundância de coisas caras, Ap 18:19* ). τραυ τραυ τραυ τραυµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( feridad, Lc 10:34* ). τρη τρη τρη τρηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( buraco, olho de uma agulha, Mt 19:24, versículo variante; Lc 18:25* ). τρυ τρυ τρυ τρυτηµα, τηµα, τηµα, τηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( olho de uma agulha, Mt 19:24* ). υ υ υ υδωρ, δωρ, δωρ, δωρ, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( água, Mt 3:11; Mc 9:41; 14:13; Jo 5:3, versículo variante, 7; Hb 10:22; II Pe 3:5; Ap 1:15; Jo 4:10,14; 7:38; Ap 7:17; 21:6; 22:1,17 ). υ υ υ υπο πο πο ποδειγµα, δειγµα, δειγµα, δειγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( exemplo, modelo, padrão, Jo 13:15; Hb 4:11; Tg 5:10; II Pe 2:6; cópia, imitaçaõ, Hb 8:5; 9:23* ). υ υ υ υπο πο πο ποδηµα, δηµα, δηµα, δηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( sandália, calçado, Mt 10:10; Mc 1:7; Lc 15:22,35; At 7:33 ). υ υ υ υπο πο πο πολειµµα, λειµµα, λειµµα, λειµµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( remanescente, Rm 9:27* ). υ υ υ υστε στε στε στερηµα, ρηµα, ρηµα, ρηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( necessidade, falta, deficiência, Lc 21:4; II Co 8:14; 9:12; 11:9; I Co 1:24; I Co 16:17; Fp 2:30; I Ts 3:10; Cl 1:24* ). υ υ υ υψωµα, ψωµα, ψωµα, ψωµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( altura, exaltação, Rm 8:39; aquilo que exalta, altaneiro, orgulho, II Co 10:5* ). φα φα φα φαντασµα, ντασµα, ντασµα, ντασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aparição, fantasma, Mt 14:26; Mc 6:49; Lc 24:37, versículo variante* ). φι φι φι φιληµα, ληµα, ληµα, ληµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( beijo, Lc 7:45; 22:48; Rm 16:16; I Co 16:20; II Co 13:12; I Ts 5:26; I Pe 5:14* ). φρο φρο φρο φρονηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( alvo, aspiração, Rm 8:6,27* ). φυ φυ φυ φυραµα, ραµα, ραµα, ραµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( aquilo que é misturado ou batido, massa, Rm 11:16; I Co 5:6; Gl 5:9; vaso de barro, Rm 9:21* ). χα χα χα χαραγµα, ραγµα, ραγµα, ραγµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( marca ou estampa, Ap 13:16; 14:9,11; 15:2, versículo variante; 16:2; 19:20; 20:4; uma coisa formada, uma imagem, At 17:29* ). χα χα χα χαρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιτο ιτο ιτο ιτος ς ς ς ( graciosidade, atratividade, Lc 4:22; Cl 4:6; favor, graça, Lc 1:30; 2:40,52; At 2:47; 7:10; 14:26; Rm 3:24; 4:4; 5:20; 11:5; Gl 1:15; Ef 2:5,7; crédito, Lc 6:32-34; I Pe 2:19; Rm 1:7; 16:20; II Co 1:2; 13:13; I Ts 1:1; 5:28; Hb 13:25; I Pe 1:2; Ap 1:4; Jo 1:14,16; At 13:43; 24:27; 25:3,9; Rm 5:2; 6:14; I Co 16:3; II Co 1:15; Ef 4:29; Hb 10:29; Tg 4:6; I Pe 5:10; Rm 1:5; 12:6; I Co 15:10; II Co 8:1; 9:4,14; I Pe 4:10; At 6:8; I Co 15:10; II Co 1:12; II Pe 3:18; I Tm 1:12; II Tm 1:3; Hb 12:28; Rm 6:17; 7:25; I Co 10:30; 15:57; II Co 9:15; Cl 3:16 ). χα χα χα χαρισµα, ρισµα, ρισµα, ρισµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( dom, favor, Rm 1:11; 5:15; 6:23; 11:29; I Co 1:7; II Co 1:11; I Co 7:7; I Tm 4:14; II Tm 1:6; I Pe 4:10; Rm 12:6; I Co 12:4,9,28,30* ).
  • 55.
    55 55 χα χα χα χασµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς (abismo, Lc 16:26* ). χο χο χο χορτασµα, ρτασµα, ρτασµα, ρτασµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( alimento, At 7:11* ). χρη χρη χρη χρηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( propriedade, riqueza, bens, Mc 10:23,24, versículo variante; Lc 18:24; dinheiro, At 8:18,20; 24:6; 4:37* ). χρηστο χρηστο χρηστο χρηστοτη τη τη της ς ς ς, ητο ητο ητο ητος ς ς ς ( bondade, retidão, Rm 3:12; Rm 2:4; 9:23, versículo variante; 11:22; II Co 6:6; Gl 5:22; Ef 2:7; Cl 3:12; Tt 3:4* ). Χρι Χρι Χρι Χρισµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( unção, I Jo 2:20,27* ). ψευ ψευ ψευ ψευσµα, σµα, σµα, σµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( mentira, falsidade, inconfiabilidade, Rm 3:7* ). δ δ δ δ ( Genitivo em -ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ) ακρι ακρι ακρι ακρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( locusta, gafanhoto, Mt 3:4; Mc 1:6; Ap 9:3,7* ). α α α αρτεµι ρτεµι ρτεµι ρτεµις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( Ártemis, um deusa grega, Diana, At 19:24,27,40* ). ασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( áspide, cobra egípcia, Rm 3:13* ). ατµι ατµι ατµι ατµις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( vapor, neblina, At 2:19; Tg 4:14* ). βολι βολι βολι βολις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( flecha, dardo, Hb 12:20, versículo variante* ). δισµυρια δισµυρια δισµυρια δισµυριας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( uma dupla miriáde, 20.000, Ap 9:16* ). ε ε ε εβραι βραι βραι βραις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( hebraico, At 21:40; 22:2; 26:14* ). ε ε ε ελληνι λληνι λληνι λληνις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( gentio, At 17:12; Mc 7:26* ). ελπι ελπι ελπι ελπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( esperança, expectativa, At 16:19; 23:6; Rm 4:18; 8:20,24; I Co 9:10; II Co 1:7; At 26:6; Rm 5:4; I Co 13:13; Ef 2:12; I Ts 1:3; I Pe 1:3; I Ts 2:19; I Tm 1:1; Rm 8:24; Cl 1:5; Tt 2:13; Hb 6:18 ). ερι ερι ερι ερις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( rivalidade, discórdia, contenda, Rm 1:29; I Co 3:3; Gl 5:20; Fp 1:15; Tt 3:9; I Co 1:11 ). θυρι θυρι θυρι θυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( janela, At 20:9; II Co 11:33* ). ι ι ι ιασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( jaspe, Ap 4:3; 21:11,18* ). ικµα ικµα ικµα ικµας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( unidade, Lc 8:6* ). ι ι ι ιρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( arco-íris, Ap 10:1, 4:3* ). κεφαλι κεφαλι κεφαλι κεφαλις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( rolo [ de livro ], Hb 10:7* ). λαµπα λαµπα λαµπα λαµπας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( tocha, Jo 18:3; Ap 4:5; 8:10; Mt 25:1,3,7; At 20:8* ). λεπι λεπι λεπι λεπις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( escama, At 9:18* ). µερι µερι µερι µερις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( parte, distrito, At 16:2; porção, At 8:21; Cl 1:12; Lc 10:42; II Co 6:15* ). µοιχαλι µοιχαλι µοιχαλι µοιχαλις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( adúltera, Rm 7:3; II Pe 2:14; Tg 4:4; Mt 12:39; 16:4; Mc 8:38* ). µυρια µυρια µυρια µυριας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( miríade [dez mil ], At 19:19; Lc 12:1; At 21:20; Hb 12:22; Jd 14; Ap 5:11; 9:16* ). παγι παγι παγι παγις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( armadinha, rede, Lc 21:35; Rm 11:9; I Tm 3:7; 6:9; II Tm 2:26* ). παροψι παροψι παροψι παροψις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( prato, Mt 23:25,26, versículo variante* ). πατρι πατρι πατρι πατρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( terra natal, Jo 4:44; Hb 11:14; Mt 13:54,57; Mc 6:1,4; Lc 2:3, versículo variante; 4:23; At 18:25,27 versículo variante* ). πινακι πινακι πινακι πινακις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( pequeno tablete para escrita, Lc 1:63, versículo variante* ). πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυ πρεσβυτι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( idosa, velha, Tt 2:3* ). προστα προστα προστα προστατι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( protetor, patrono, ajudador, Rm 16:2* ). προφη προφη προφη προφητι τι τι τις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς ( profetisa, Lc 2:36; Ap 2:20* ). ρ ρ ρ ρυτι υτι υτι υτις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( ruga, Ef 5:27* ). σανι σανι σανι σανις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( tábua, placa, At 27:44* ). σπυρι σπυρι σπυρι σπυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( cesta, Mt 15:37; 16:10; Mc 8:8,20; At 9:25* ). στιβα στιβα στιβα στιβας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( ramos, ramas, Mc 11:8* ). συγγενι συγγενι συγγενι συγγενις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( parenta, Lc 1:36* ). σφραγι σφραγι σφραγι σφραγις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( selo, sinete, Ap 5:1,5,9; 6:1,3,5,7,9,12; 8:1; Ap 7:2; II Tm 2:19; Ap 9:4; Rm 4:11; I Co 9:2* ). σφυρι σφυρι σφυρι σφυρις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς ( cesta ).
  • 56.
    56 56 τοιο τοιο τοιο τοιοσδε, σδε, σδε, σδε, α α α αδε δε δε δε (deste tipo, tal como isto, II Pe 1:17* ). υ υ υ υπολαµπα πολαµπα πολαµπα πολαµπας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς ( janela, At 20:8, versículo variante* ). χι χι χι χιλια λια λια λιας ς ς ς, , , , αδο αδο αδο αδος ς ς ς ( mil, II Pe 3:8; Ap 11:3; 12:6; 14:20; milênio, Ap 20:2-7* ). χλαµυ χλαµυ χλαµυ χλαµυς ς ς ς, , , , υ υ υ υδο δο δο δος ς ς ς ( manto, capa usada por viajantes e soldados, Mt 27:28,31* ). ν ν ν ν ( Genitivo em -νο νο νο νος ς ς ς ) αλαζω αλαζω αλαζω αλαζων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( orgulhoso, jactancioso, Rm 1:30; II Tm 3:2* ). α α α αλων, λων, λων, λων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( eira, trigo debulhado, Mt 3:12; Lc 3:17* ). αµπελω αµπελω αµπελω αµπελων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( vinha, Mc 12:1; I Co 9:7; pomar, Lc 13:6 ). Απολλυ Απολλυ Απολλυ Απολλυων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( Apolion, o Destuidor, Ap 9:11* ). αρραβω αρραβω αρραβω αρραβων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( primeiro pagamento, sinal, depósito, penhor, II Co 1:22; 5:5; Ef 1:14* ). α α α αρσην, ρσην, ρσην, ρσην, εν εν εν εν ( macho, varão, Mt 19:4; Mc 10:6; Lc 2:23; Rm 1:27; Gl 3:28; Ap 12:5,13* ). αρχιποι αρχιποι αρχιποι αρχιποιµην, µην, µην, µην, ενο ενο ενο ενος ς ς ς ( sumo pastor, I Pe 5:14* ). αρχιτε αρχιτε αρχιτε αρχιτεκτων, κτων, κτων, κτων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( construtor principal, I Co 3:10* ). α α α αρχων, ρχων, ρχων, ρχων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( líder, senhor, prícipe, Mt 20:25; At 4:26; Ap 1:5; Mt 9:18; Lc 8:41; 14:1; 18:18; Jo 3:1; At 3:17; At 16:19; Mt 9:34; 12:24; Lc 11:15; Jo 12:31; 14:30; Ef 2:2; I Co 2:6; Lc 12:58 ). αφεδρω αφεδρω αφεδρω αφεδρων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( latrina, Mt 15:17; Mc 7:19* ). βαβυλω βαβυλω βαβυλω βαβυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( Babilônia, Mt 1:11; Ap 14:8; 18:10,21; I Pe 5:13 ). γει γει γει γειτων, των, των, των, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( próximo, vizinho, Lc 14:12; 15:6,9; Jo 9:8* ). δαι δαι δαι δαιµων, µων, µων, µων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( demônio, Mt 8:31; Mc 5:12, versículo variante; Ap 18:2, versículo variante ). ε ε ε εικω ικω ικω ικων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( imagem, semelhança, Mc 12:16; I Co 11:7; 15:49; Ap 13:14; forma, Rm 1:23; 8:29; Cl 3:10; Hb 10:1 ). ελαιω ελαιω ελαιω ελαιων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( oliveriral, Lc 19:29; 21:37; At 1:12* ). ε ε ε ελλην, λλην, λλην, λλην, ηνο ηνο ηνο ηνος ς ς ς ( grego, heleno, Rm 1:14; At 11:20, versículo variante; 20:21; I Co 1:24; Gl 3:28; Jo 12:20; At 17:4 ). η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς, , , , ( príncipe, Mt 2:6; governador, Mt 10:18; Mc 13:9; I Pe 2:14; prefeito, procurador, Mt 27:2,11,14; Lc 20:20; At 23:24; 24:1; 26:30 ). θεραπων, θεραπων, θεραπων, θεραπων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( servo, Hb 3:5* ). ι ι ι ιµα µα µα µας ς ς ς, , , , α α α αντο ντο ντο ντος ς ς ς ( correia, Mc 1:7; Lc 3:16; Jo 1:27; At 22:25* ). κα κα κα κανω νω νω νων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( regra, padrão, Gl 6:16; Fp 3:16, versículo variante; esfera de ação, limites, II Co 10:13,15* ). κεντυρι κεντυρι κεντυρι κεντυριων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( centurião, Mc 15:39,44* ). κλυ κλυ κλυ κλυδων, δων, δων, δων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( [ uma sucessão de] ondas, Lc 8:24; onda, Tg 1:6* ). κοιτω κοιτω κοιτω κοιτων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( camareiro, At 12:20* ). λεγιω λεγιω λεγιω λεγιων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( legião, unidade de cerca de 6.000 soldados romanos, Mt 26:53; Mc 5:9; Lc 8:30* ). λε λε λε λεων, ων, ων, ων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς ( leão, Hb 11:33; I Pe 5:8; Ap 4:7; 9:8,17; 10:3; 13:2; II Tm 4:17; Ap 5:5* ). µεγιστα µεγιστα µεγιστα µεγισταν, ν, ν, ν, α α α ανο νο νο νος ς ς ς ( grande homem, magnata, pessoa de excelente reputação, Mc 6:21; Ap 6:15; 18:23* ). µυλω µυλω µυλω µυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( casa do moinho, Mt 24:41, versículo variante* ). νυµφω νυµφω νυµφω νυµφων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( salão do casamento, Mt 22:10, versículo variante; Mt 9:15; Mc 2:19; Lc 5:34* ). ποιµη ποιµη ποιµη ποιµην, ν, ν, ν, ε ε ε ενο νο νο νος ς ς ς ( pastor, Mt 9:36; 25:32; Mc 6:34; 14:27; Lc 2:8,15, 18, 20; Mt 26:31; Jo 10:2,11,14,16; Hb 13:20; I Pe 2:25; Ef 4:11* ). πολλαπλασι πολλαπλασι πολλαπλασι πολλαπλασιων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( muitas vezes mais, Mt 19:29, versículo variante; Lc 18:30* ). πυ πυ πυ πυθων, θων, θων, θων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς ( um espírito de advinhação ou profecia, quem conta o destino, At 16:16* ). πυλω πυλω πυλω πυλων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( porta, portão, Lc 16:20; At 14:13; Ap 21:12,15,21,25; 22:14; portal, At 10:17; 12:13; entrada, Mt 26:71* ). σιαγω σιαγω σιαγω σιαγων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( face, Mt 5:39; Lc 6:29* ).
  • 57.
    57 57 σινδω σινδω σινδω σινδων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς (lençol, pano de linho, Mt 27:59; Mc 15:46; Lc 23:53; Mc 14:51* ). τε τε τε τεκτων, κτων, κτων, κτων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς ( carpinteiro, construtor, Mt 13:55; Mc 6:3* ). χαλκηδω χαλκηδω χαλκηδω χαλκηδων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( calcedônia, uma pedra preciosa, Ap 21:19* ). χειµω χειµω χειµω χειµων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( mau tempo, tempestuoso, Mt 16:3; At 27:20; inverno, Mt 24:20; Mc 13:18; Jo 10:22; II Tm 4:21* ). χιτω χιτω χιτω χιτων, ν, ν, ν, ω ω ω ωνο νο νο νος ς ς ς ( túnica, camisa uma roupa usada logo acima da pele, por pessoas de ambos os sexos, Mt 5:40; 10:10; Mc 6:9; Lc 3:11; 6:29; 9:3; Jo 19:23; At 9:39; Jd 23; Mc 14:63* ). χιω χιω χιω χιων, ν, ν, ν, ο ο ο ονο νο νο νος ς ς ς ( neve, Mt 28:3; Mc 9:3, versículo variante; Ap 1:14*). ωδι ωδι ωδι ωδιν, ν, ν, ν, ι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς ( dores de parto, I Ts 5:3; Mt 24:8; Mc 13:8; At 2:24* ). κ κ κ κ( Genitivo em κο κο κο κος ς ς ς ) αλω αλω αλω αλωπηξ, πηξ, πηξ, πηξ, εκο εκο εκο εκος ς ς ς ( raposa, Mt 8:20; Lc 9:58; Lc 13:32* ). α α α αθραξ, θραξ, θραξ, θραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( brasas, Rm 12:20; Pv 25:22 * ). δεσµοφυ δεσµοφυ δεσµοφυ δεσµοφυλαξ, λαξ, λαξ, λαξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( carcereiro, guarda da prisão, At 16:23,27,36* ). θω θω θω θωραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( couraça, peitoril, Ap 9:9,17; Ef 6:14; I Ts 5:8; Ap 9:9* ). κη κη κη κηρυξ, ρυξ, ρυξ, ρυξ, υκο υκο υκο υκος ς ς ς ( proclamador, pregador, I Tm 2:7; II Tm 1:11; II Pe 2:5* ). κο κο κο κοραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( corpo, Lc 12:24* ). πι πι πι πιναξ, ναξ, ναξ, ναξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( prato, bandeja, Mt 14:8,11; Mc 6:25,28; Lc 11:39* ). πλα πλα πλα πλαξ, ξ, ξ, ξ, πλακο πλακο πλακο πλακος ς ς ς ( tábua, tablete, II Co 3:3; Hb 9:4* ). σα σα σα σαρξ, ρξ, ρξ, ρξ, κο κο κο κος ς ς ς ( carne, Lc 24:39; Jo 6:51-51; Rm 2:28; I Co 15:39; II Co 12:7; Gl 6:13; Tg 5:3; Ap 19:18,21; corpo, Mc 10:8; At 2:26,31; Gl 4:13; Ef 5:29; Cl 2:5; Hb 9:10; 10:20; I Pe 4:1; natureza humana, Rm 1:3; 4:1; 9:3,5,8; I Co 10:18; Hb 2:14; 12:9 ). σκω σκω σκω σκωληξ, ληξ, ληξ, ληξ, ηκο ηκο ηκο ηκος ς ς ς ( verme, Mc 9:44, versículo variante; Mc 9:46, versículo variante; Mc 9:48* ). φυ φυ φυ φυλαξ, λαξ, λαξ, λαξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς ( guarda, sentinela, Mt 27:65, versículo variante; At 5:23; 12:6,19* ). α α α αρπαξ, ρπαξ, ρπαξ, ρπαξ, αγο αγο αγο αγος ς ς ς ( avarento, Mt 7:15; ladrão, Lc 18:11; I Co 5:10; 6:10; Tt 1:9, versículo variante* ). λα λα λα λαρυγξ, ρυγξ, ρυγξ, ρυγξ, γγο γγο γγο γγος ς ς ς ( garganta, Rm 3:13* ). µα µα µα µαστιξ, στιξ, στιξ, στιξ, ιγο ιγο ιγο ιγος ς ς ς ( açoite, chicote, At 22:24; Hb 11:36; tormento, doença, Mc 3:10; 5:29,34; Lc 7:21* ). σα σα σα σαλπιγξ, λπιγξ, λπιγξ, λπιγξ, ιγγο ιγγο ιγγο ιγγος ς ς ς ( trombeta, I Co 14:8; Hb 12:19; Ap 1:10; 4:1; 8:2,6,13; 9:14; Mt 24:31, versículo variante; Mt 24:31; I Co 15:52; I Ts 4:16 ). φα φα φα φαραγξ, ραγξ, ραγξ, ραγξ, αγγο αγγο αγγο αγγος ς ς ς ( ravina, vale, Lc 3:5* ). χοι χοι χοι χοινιξ, νιξ, νιξ, νιξ, ικο ικο ικο ικος ς ς ς ( quarto, um medida, quase um litro, Ap 6:6* ). ψι ψι ψι ψιξ, ξ, ξ, ξ, χο χο χο χος ς ς ς ( migalha, Mt 15:27, versículo variante; Lc 16:21, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρ ( Genitivo em -ορο ορο ορο ορος ς ς ς ) αµη αµη αµη αµητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( sem mãe, Hb 7:3* ). α α α ανω νω νω νωτερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , ε ε ε ερα ρα ρα ρα ( mais alto, Lc 14:10; acima, Hb 10:8* ). αστη αστη αστη αστηρ, ρ, ρ, ρ, ε ε ε ερο ρο ρο ρος ς ς ς ( estrela, Mt 2:2; Ap 1:16; 9:1; Jd 13 ). δειπνοκλη δειπνοκλη δειπνοκλη δειπνοκλητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( convidado de um banquete, Mt 20:28, versículo variante* ). ελευ ελευ ελευ ελευθερο θερο θερο θερος ς ς ς, , , , ε ε ε ερα ρα ρα ρα ( livre, independente, Mt 17:26; Jo 8:33,36; I Co 7:22,39; Gl 4:31; Ap 6:15; 19:18 ). κατη κατη κατη κατηγωρ, γωρ, γωρ, γωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( acusador, Ap 12:10* ). κοσµοκρα κοσµοκρα κοσµοκρα κοσµοκρατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( governante do mando, Ef 6:12* ). νιπτη νιπτη νιπτη νιπτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( bacia, Jo 13:5* ).
  • 58.
    58 58 παντοχρα παντοχρα παντοχρα παντοχρατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς (Todo-Poderoso, Supremo-Regente, usado somente para Deus, II Co 6:18; Ap 1:8; 4:8; 11:17; 15:3; 16:7,14; 19:6,15; 21:22* ). περισσο περισσο περισσο περισσοτερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , τε τε τε τερα ρα ρα ρα ( maior, mais, como substantivo Mt 12:40; 20:47; I Co 12:23; II Co 2:7; ainda mais, Lc 12:48; I Co 15:10; Mt 11:9; Mc 12:33; Lc 7:26; 12:4; II Co 10:8; como advérbio Hb 6:17; 7:15; Mc 7:36 ). ποδονιπτη ποδονιπτη ποδονιπτη ποδονιπτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( bacia para lavar os pés, Jo 13:5, versículo variante* ). πρα πρα πρα πρακτωρ, κτωρ, κτωρ, κτωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς, , , , ( pretor, oficial da corte, Lc 12:58* ). προπα προπα προπα προπατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( ancestral, Rm 4:1* ). πρωτο πρωτο πρωτο πρωτοµαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυς ς ς ς, , , , υρο υρο υρο υρος ς ς ς ( primeiro mártir, At 22:20, versículo variante* ). ρ ρ ρ ρη η η ητωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( orador, pregador, At 24:1* ). σπεκουλα σπεκουλα σπεκουλα σπεκουλατωρ, τωρ, τωρ, τωρ, ορο ορο ορο ορος ς ς ς ( executor, verdugo, Mc 6:27* ). στατη στατη στατη στατηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( estáter, uma moeda de prata igual a quatro dracmas, Mt 17:27; 26:15, versículo variante* ). σωτη σωτη σωτη σωτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( salvador, Lc 1:47; I Tm 1:1; 2:3; 4:10; Tt 1:3; 2:10; 3:4; Jd 25; Lc 2:11; Jo 4:42; At 5:31; 13:23; Ef 5:23; Fp 3:20; II Tm 1:10; Tt 1:4; 2:13; 3:6; I Jo 4:14; II Pe 1:1,11; 2:20; 3:2,18* ). φωστη φωστη φωστη φωστηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( estrela, Fp 2:15; esplendor, radiância, Ap 21:11* ). χαρακτη χαρακτη χαρακτη χαρακτηρ, ρ, ρ, ρ, η η η ηρο ρο ρο ρος ς ς ς ( reprodução, representação exata, Hb 1:3* ). ψευδο ψευδο ψευδο ψευδοµαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυς ς ς ς, , , , υρο υρο υρο υρος ς ς ς ( alguém que dá falso testemunho, Mt 26:60; I Co 15:15* ). ς ς ς ς ( Genitivo em -ου ου ου ους ς ς ς ) α α α ανθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( flor, Tg 1:10; II Pe 1:24* ). βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( bebê, criança, Lc 1:41,44; 2:12,16; 18:15; At 7:19; II Tm 3:15; I Pe 2:2* ). γε γε γε γενο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( raça, linhagem, At 4:6; 7:13; 17:28; Mc 7:28; At 7:19; Gl 1:14; I Pe 2:9; Mt 13:47; I Co 12:10 ). γλευ γλευ γλευ γλευκο κο κο κος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mosto, vinho novo doce, At 2:13* ). δε δε δε δεο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( temor, reverência, Hb 12:28* ). δι δι δι διψο ψο ψο ψος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( sede, II Co 11:27* ). ε ε ε εδαφο δαφο δαφο δαφος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( chão, At 22:7* ). εθνο εθνο εθνο εθνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( nação, povo, Mt 24:14; Lc 12:30; At 8:9; 10:22; 13:19; gentios, Mt 6:32; 10:18; 14:5; Rm 3:29; 16:4; Gl 2:12; Ef 3:1 ). ε ε ε ει ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( forma, aparência externa, Lc 3:22; 9:29; Jo 5:37; gênero, tipo, I Ts 5:22; vista, II Co 5:7* ). ε ε ε ετο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , ( ano, Mt 9:20; Mc 5:42; Lc 4:25; At 7:30; Gl 1:18; Ap 20:4; Lc 2:41; Jo 8:57; II Co 12:2 ). ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( jugo, Lc 14:19; 2:24* ). ηθο ηθο ηθο ηθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( costume, uso, hábito, I Co 15:33* ). ηχω ηχω ηχω ηχω, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( som, Lc 21:25* ). θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). θα θα θα θαρσο ρσο ρσο ρσος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( coragem, At 28:15* ). θε θε θε θερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( verão, Mt 24:32; Mc 13:28; Lc 21:30* ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( força, capacidade, Mc 12:30,33; Ef 1:19; II Ts 1:9; II Pe 2:11; Ap 5:12 ). ι ι ι ιχνο χνο χνο χνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( pisada, marca, pegada, Rm 4:12; II Co 12:18; I Pe 2:21* ). κε κε κε κερδο ρδο ρδο ρδος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( ganho, lucro, Fp 1:21; 3:7; Tt 1:11* ). κη κη κη κητο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( monstro marinho, Mt 12:40* ). κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( poder, força, majestade, At 19:20; Ef 1:19; 6:10; Cl 1:11; I Tm 6:16; Hb 2:14; Ap 1:6; ato poderoso, Lc 1:51 ). κτη κτη κτη κτηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( animal, animal doméstico, I Co 15:39; Lc 10:34; At 23:24; Ap 18:13* ). µε µε µε µεγεθο γεθο γεθο γεθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( grandeza, Ef 1:19* ).
  • 59.
    59 59 µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς (parte, Lc 11:36; 15:12; At 5:2; Ef 4:16; Ap 16:19; Jo 21:6; pedaço, Lc 24:42; partido, At 23:6,9; região, distrito, Mt 2:22; 15:21; At 2:10; 19:1. Com preposições: ανα ανα ανα ανα µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , um após o outro, I Co 14:27; απο απο απο απο µε µε µε µερου ρου ρου ρους ς ς ς, , , , em parte, Rm 11:25; 15:15; II Co 1:14; 2:5; por um pouco, Rm 15:24; εκ εκ εκ εκ µε µε µε µερου ρου ρου ρους ς ς ς, , , , individualmente, I Co 12:27; em parte, I Co 13:9,12; εν εν εν εν µε µε µε µερει, ρει, ρει, ρει,com respeito a, Cl 2:16; κατα κατα κατα κατα µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , ,em detalhe, Hb 9:5; µε µε µε µερο ρο ρο ρος ς ς ς τι, τι, τι, τι, em parte, parcialmente, I Co 11:18; parte, participação, Ap 20:6; 22:19; lugar, Mt 24:51; Lc 12:46; Jo 13:8; Ap 21:8 ). νε νε νε νεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( nuvem, hoste, Hb 12:1* ). ο ο ο ονειδο νειδο νειδο νειδος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( desgraça, Lc 1:25* ). ο ο ο οξο ξο ξο ξος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( vinho azedo, vinagre, Mt 27:48; Mc 15:36; Lc 23:36; Jo 19:29* ). ο ο ο οφελο φελο φελο φελος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( benefício, bem, I Co 15:32; Tg 2:14,16* ). πα πα πα παθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( paixão, especialmente de natureza sexual, Rm 1:26; Cl 3:5; I Ts 4:5* ). πε πε πε πελαγο λαγο λαγο λαγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mar aberto, as profundezas [ do mar ], Mt 18:6; At 27:5* ). πε πε πε πενθο νθο νθο νθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tristeza, lamento, Tg 4:9; Ap 18:7; 21:4* ). πλα πλα πλα πλατο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( largura, Ef 3:18; Ap 20:9; 21:16* ). πλη πλη πλη πληθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( quantidade ou número, Hb 11:12; Lc 5:6; feixe, At 28:3; grande número, Tg 5:20; multidão, Mc 3:7; Lc 2:13; 6:17; At 5:14; 21:36; reunião, Lc 23:1; At 23:7; Lc 8:37; At 2:6; 5:16; 14:14; 25:24; comunidade, igreja, Lc 1:10; 19:37; At 4:32; 6:5; 15:12,30; 19:9 ). σκευ σκευ σκευ σκευο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( coisa, objeto, Mc 11:16; At 10:11,16; 11:5; Hb 9:21; Ap 18:12; propriedade, Mt 12:29; Mc 3:27; Lc 17:31; vela, At 27:17; vaso, Lc 8:16; Jo 19:29; Rm 9:21; II Tm 2:20; Ap 2:27; Rm 9:22; II Co 4:7; I Pe 3:7; At 9:15; I Ts 4:4* ) σκη σκη σκη σκηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( tenda, barraca, II Co 5:1,4* ). σκο σκο σκο σκοτο το το τος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( trevas, escuridão, Mt 8:12; Mc 15:33; At 13:11; II Pe 2:17; Hb 12:18, versículo variante; Mt 4:16; 6:23; Lc 1:79; Jo 3:19; At 26:18; Rm 13:12; I Co 4:5; II Co 6:14; Cl 1:13 ). στη στη στη στηθο θο θο θος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peito, tórax, Lc 18:13; 23:48; Jo 13:25; 21:20; Ap 15:6* ). στρη στρη στρη στρηνο νο νο νος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( sensualidade, lúxuria, Ap 18:3* ). τα τα τα ταχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( rapidez, prontidão, velocidade, Lc 18:8; At 12:7; 22:18; 25:4; Rm 16:20; I Tm 3:14; Ap 1:1; 22:6* ). τει τει τει τειχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( muro, muro da cidade, muralha, At 9:25; II Co 11:33; Hb 11:30; Ap 21:12,14; 17-19* ). τε τε τε τελο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( fim, Mc 3:26; 13:7; Lc 1:33; 22:37; Rm 10:4; Hb 7:3; I Pe 4:7; I Co 10:11; Mt 26:58; Rm 6:21; I Tm 1:5; Hb 6:8; Tg 5:11; I Pe 1:9; I Co 15:24; I Pe 3:8; I Co 1:8; II Co 1:13; Hb 3:6, versículo variante,14; Ap 2:26; Lc 18:5; Mt 10:22; Mc 13:13; I Ts 2:16; Jo 13:1; Mt 17:25; Rm 13:7; I Co 10:11 ). φε φε φε φεγγο γγο γγο γγος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( luz, radiância, Mt 24:29; Mc 13:24; Lc 11:33, versículo variante* ). χει χει χει χειλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( lábio, Mt 15:8; Mc 7:6; Rm 3:13; I Co 14:21; Hb 13:15; I Pe 3:10; Hb 11:12* ). ψευ ψευ ψευ ψευδο δο δο δος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( mentira, falsidade, Mt 7:15; Mc 13:22; At 13:6; I Jo 4:1; Ap 16:13* ). ψυ ψυ ψυ ψυχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( frio, Jo 18:18; At 28:2; II Co 11:27* ). ψ ψ ψ ψ ( Genitivo em πο πο πο πος ς ς ς ) κω κω κω κωνωψ, νωψ, νωψ, νωψ, ωπο ωπο ωπο ωπος ς ς ς ( mosquito, Mt 23:24* ). λαι λαι λαι λαιλαψ, λαψ, λαψ, λαψ, απο απο απο απος ς ς ς ( tempestade, furação, II Pe 2:17; uma feroz rajada de vento, Mc 4:37; Lc 8:23* ). µω µω µω µωλωψ, λωψ, λωψ, λωψ, ωπο ωπο ωπο ωπος ς ς ς ( ferida, machucado, I Pe 2:24* ). σκο σκο σκο σκολοψ, λοψ, λοψ, λοψ, οπο οπο οπο οπος ς ς ς ( espinho, II Co 12:7* ). ο ο ο ορνι ρνι ρνι ρνις ς ς ς, , , , ιθο ιθο ιθο ιθος ς ς ς ( pássaro, especificamente galinha, Mt 23:37; Lc 13:34* ).
  • 60.
    60 60 Em vogal: -ι ι ι ι e–υ υ υ υ ( com Genitivo em ε ε ε ε-εω εω εω εως ς ς ς ) αγαλλι αγαλλι αγαλλι αγαλλιασι ασι ασι ασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( regozijo, exultação, gozo, Hb 1:9 ). αγανα αγανα αγανα αγανακτησι κτησι κτησι κτησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( indignação, ira, zanga, II Co 7:11* ). αε αε αε αετησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( anulamento, Hb 7:18; Hb 9:26* ). α α α αθλησι θλησι θλησι θλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( competição, luta, Hb 10:32* ). αι αι αι αινεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( louvor, Hb 13:5* ). αι αι αι αιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( seita religiosa, At 5:17; 26:5; At 24:5,14; 28:22; dissensão, divisão, I Co 11:19; Gl 5:20; opinão, II Pe 2:1 ). α α α αι ι ι ισθησι σθησι σθησι σθησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( percepção, compreensão, Fp 1:9* ). α α α αλυσι λυσι λυσι λυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cadeia, grilhões, Mc 5:3; At 28:20; Ef 6:20; II Tm 1:16 ). α α α αλωσι λωσι λωσι λωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prisão, captura, II Pe 2:12* ). αναδει αναδει αναδει αναδειξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( comissionamento, o ato de assumir um cargo ou um ofício, Lc 1:80 ). ανα ανα ανα αναληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ascensão, partida, Lc 9:51* ). ανα ανα ανα αναµνησι µνησι µνησι µνησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( recordação, Hb 10:3; lembraça, Lc 22:19; I Co 11:24* ). ανα ανα ανα αναπαυσι παυσι παυσι παυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( parada, descanso, Ap 4:8; Mt 11:19; Mt 12:43; Lc 11:24* ). ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( levante, ressureição, Lc 2:34; Mt 22:31; Lc 20:35; Jo 11:24; At 1:22; Rm 6:5; I Co 15:12; Ap 20:5 ). αναχυ αναχυ αναχυ αναχυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( correr desenfreadamente, derramar, I Pe 4:14* ). α α α ανεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( descanso, relaxamento, II Co 2:13; 7:5; 8:13; II Ts 1:7; liberdade, At 24:23* ). α α α ανοιξι νοιξι νοιξι νοιξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ato de abrir, quando eu abrir a minha boca, Ef 6:19* ). ανταπο ανταπο ανταπο ανταποδοσι δοσι δοσι δοσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remuneração, recompensa, Cl 3:24* ). αντι αντι αντι αντιθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oposição, objeção, I Tm 6:20 ). αντι αντι αντι αντιληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ajuda, socorro, auxílio, I Co 12:28* ). απε απε απε απεκδυσι κδυσι κδυσι κδυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remoção, despojamento, Cl 2:11* ). απο απο απο αποδειξι δειξι δειξι δειξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prova, a prova que consiste na posse do Espírito, I Co 2:4* ). απο απο απο αποθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( remoção, despojamento, deixar, I Pe 3:21; II Pe 1:14* ). αποκα αποκα αποκα αποκαλυψι λυψι λυψι λυψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( revelação, exposição, Lc 2:32; Rm 8:19; Gl 1:12; 2:2; Ef 3:3; I Pe 1:7,13 ). αποκατα αποκατα αποκατα αποκαταστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( restauração, At 3:21* ). απο απο απο απολαυσι λαυσι λαυσι λαυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( gozo, deleite, I Tm 6:17; Hb 11:25* ). απολυ απολυ απολυ απολυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( libertação, Hb 11:35; Lc 21:28; Rm 3:24; 8:23; Ef 1:7; Hb 9:15 ). απο απο απο αποχρησι χρησι χρησι χρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( consumir, usar, manusear, Cl 2:22 ). αρχιερευ αρχιερευ αρχιερευ αρχιερευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( sumo sacerdote, Mc 14:60,63; Jo 18:19,22,24; Mt 2:4; Lc 23:13; At 4:23; Hb 2:17; 4:14 ). α α α αυ υ υ υξησι ξησι ξησι ξησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( crescimento, aumento, Ef 4:16; Cl 2:19* ). α α α αφιξι φιξι φιξι φιξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( partida, At 20:29* ). βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pé, At 3:7* ). βι βι βι βιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modo de vida, At 26:4* ). βρω βρω βρω βρωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( alimentação, Rm 14:17; I Co 8:4; Hb 12:16; Jo 6:27,55; corrosão, Mt 6:19 ). γε γε γε γενεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( nascimento, Mt 1:18; Lc 1:14; Mt 1:1; Gl 5:1; Tg 1:23; Tg 3:6* ). γναφευ γναφευ γναφευ γναφευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( branqueador, pessoa que alveja roupas, Mc 9:3* ). γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento, Lc 1:77; 11:52; Rm 11:33; I Co 8:7,11; 12:8; II Co 6:6; 10:5; II Pe 1:5; 3:18; Fp 3:8; I Tm 6:20 ). γονευ γονευ γονευ γονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( pais, Mc13:12; Jo 9:2; II Co 12:14 ). γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευ γραµµατευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( secretário, escrivão, At 19:35; perito na lei, Mt 2:4; 23:2,13; Mc 2:16; Lc 9:22; At 6:12; I Co 1:20; Mt 13:52; 23:34* ). δε δε δε δεησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( petição, oração, Lc 1:13; Rm 10:1; Ef 6:18; I Tm 2:1; I Pe 3:12 ). δε δε δε δερρι ρρι ρρι ρρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pele, Hb 11:37* ).
  • 61.
    61 61 διαι διαι διαι διαιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς (variedade, diversidade, diferença, porção, I Co 12:4,5,6* ). δια δια δια διακρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( distinção, difernciação, I Co 12:10; Hb 5:14; discurssão, Rm 14:1; At 4:32, versículo variante* ). διη διη διη διηγησι γησι γησι γησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( narrativa, relatório, Lc 1:1* ). διο διο διο διοπθωσι πθωσι πθωσι πθωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reforma, melhoramento, Hb 9:10* ). δο δο δο δοσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( dom, presente, Tg 1:17; Mt 6:1, versículo variante; Fp 4:15* ). δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( poder, força, Mt 14:2; 22:29; At 1:8; Rm 1:4; Cl 1:11; II Tm 3:5; Hb 7:16; II Pe 1:3; Mc 14:62; Mt 25:15; II Co 1:8; I Co 14:11; Mt 11:20; Mc 6:5; II Co 12:12; Hb 2:4; Mc 13:25; Lc 21:26; At 8:10; Rm 8:38; I Co 15:24 ).1 δυ δυ δυ δυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oeste, pôr do sol, término do Evangelho de Marcos* ). ε ε ε εγερσι γερσι γερσι γερσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ressurreição, Mt 27:53* ). εκδι εκδι εκδι εκδικησι κησι κησι κησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vingança, punição, Lc 21:22; II Co 7:11; II Ts 1:8; I Pe 2:14; Rm 12:19; Hb 10:30; Lc 18:7; At 7:24* ). εκζη εκζη εκζη εκζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( especulação inútil, I Tm 1:4* ). εκπλη εκπλη εκπλη εκπληρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cumpridos, no prazo, At 21:26* ). ε ε ε εκστασι κστασι κστασι κστασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ser pervertido, ser desencaminhado, Tt 3:11* ). ενδω ενδω ενδω ενδωµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( construção, material, fundamento, Ap 21:18* ). ενθυ ενθυ ενθυ ενθυµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( pensamento, reflexão, idéia, Mt 9:4; 12:25; At 17:29; Hb 4:12* ). ε ε ε εξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( prática, exercícios, Hb 5:14* ). επανο επανο επανο επανορθωσι ρθωσι ρθωσι ρθωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( correção, melhoramento, II Tm 3:16* ). ε ε ε επαυλι παυλι παυλι παυλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( casa, habitação, At 1:20* ). επι επι επι επιγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conhecimento, compreensão, Cl 1:9; I Tm 2:4; Tt 1:1; Fm 6; Hb 10:26; II Pe 1:2; Rm 3:20; Rm 1:28 ). επισυ επισυ επισυ επισυστασι στασι στασι στασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( distúrbio, insurreição, levante, At 24:12, versículo variante; II Co 11:28, versículo variante* ). ερη ερη ερη ερηµωσι µωσι µωσι µωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( devastação, desturição, despovoamento, Mt 24:15; Mc 13:14; Lc 21:20 * ). ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( investigação, questão controversa, debate, Jo 3:25; At 15:2,7; 25:20; I Tm 6:4; II Tm 2:23; Tt 3:9* ). θε θε θε θελεσι λεσι λεσι λεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vontade, Hb 2:4* ). θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( opressão, aflição, tribulação, Mt 24:9,21; At 11:19; Rm 12:12; II Co 4:17; Cl 1:24; II Ts 1:6; Ap 2:9,22; 7:14; II Co 8:13; Tg 1:27; II Co 2:4; Fp 1:17 ). ι ι ι ιασι ασι ασι ασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cura, melhora, restabelecimento, Lc 13:32; At 4:22,30* ). ι ι ι ιερευ ερευ ερευ ερευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sacerdote, Mt 8:4; Mc 1:44; Lc 10:31; At 14:13; Hb 7:14,17,20,23; 8:4; Ap 20:6 ). καθαι καθαι καθαι καθαιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( destruição, II Co 10:4,8; 13:10* ). κα κα κα κακωσι κωσι κωσι κωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( maus tratos, opressão, At 7:34 ). κατα κατα κατα κατακρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( condenação, II Co 3:9; 7:3* ). κατα κατα κατα καταρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( ser completado, II Co 13:9* ). κατασκη κατασκη κατασκη κατασκηνωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( lugar para viver, ninho, Mt 8:20; Lc 9:5:8* ). κατα κατα κατα κατασχεσι σχεσι σχεσι σχεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( posse, tomar posse, At 7:5,45; 13:33, versículo variante; 20:16, versículo variante* ). κατοι κατοι κατοι κατοικησι κησι κησι κησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( habitação, Mc 5:3* ). καυ καυ καυ καυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( abrasamento, Hb 6:8* ). καυ καυ καυ καυχησι χησι χησι χησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( jactância, orgulho, Rm 3:27; 15:17; I Co 15:31; II Co 7:4,14; 8:24; 11:10,17; Tg 4:16; I Ts 2:19; II Co 1:12* ). κεραµευ κεραµευ κεραµευ κεραµευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( oleiro, fabricante de potes, Mt 27:7,10; Rm 9:21* ). κλα κλα κλα κλασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( quebra, partir [ do pão ], Lc 24:35; At 2:42* ). κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( chamada, convoção, Rm 11:29; I Co 1:26; Ef 4:1,4; Fp 3:14; II Ts 1:11; II Tm 1:9; Hb 3:1; II Pe 1:10; Lc 11:42, versículo variante; Ef 1:18; status, posição, I Co 7:20* ). κοι κοι κοι κοιµησι µησι µησι µησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sono, Jo 11:13* ).
  • 62.
    62 62 κο κο κο κολασι λασι λασι λασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς (punição, castigo, Mt 25:46; I Jo 4:18* ). κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( juízo, julgamento, Mt 10:15; Lc 10:14; Jo 5:30; II Ts 1:5; Hb 9:27; II Pe 2:9; Jd 6; condenação, Mt 23:23; Jo 5:24,29; Hb 10:27; Tg 5:12; Ap 18:10; 19:2; Mt 5:2; Mt 12:18,20; 23:23; Lc 11:42; Jo 7:24; 12:31; At 8:33 ). κτι κτι κτι κτισι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( criação, Rm 1:20; Mc 10:6; 13:19; Rm 1:25; 8:19-22,39; II Co 5:17; Cl 1:15,23; Hb 4:13; II Pe 3:4; instituição, I Pe 2:13 ). κωµο κωµο κωµο κωµοπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cidade mercado, povoado, Mc 1:38* ). λυ λυ λυ λυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( divórcio, I Co 7:27* ). λυ λυ λυ λυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( redenção, resgate, libertação, Lc 1:68; 2:38; Hb 9:12* ). µε µε µε µεµψι µψι µψι µψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( razão para queixa, Cl 3:13, versículo variante* ). µετα µετα µετα µεταληµψι ληµψι ληµψι ληµψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( partilha, recebimento, I T m 4:3* ). µητρο µητρο µητρο µητροπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( capital, no final de I Timóteo ). µο µο µο µορφωσι ρφωσι ρφωσι ρφωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( formulação, expressão máxima, Rm 2:20; forma exterior, aparência, II Tm 3:5* ). νε νε νε νεκρωσι κρωσι κρωσι κρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( morte, II Co 4:10; esterilidade, Rm 4:19; Mc 3:5, versículo variante* ). ο ο ο ορασι ρασι ρασι ρασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aparição, Ap 4:3; visão, At 2:17; Ap 9:17* ). ο ο ο ορεξι ρεξι ρεξι ρεξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( desejo, Rm 1:27* ). οσφρησι οσφρησι οσφρησι οσφρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( olfato, I Co 12:17* ). οφι οφι οφι οφις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cobra, serpente, Mt 7:10; 10:16; Mc 16:18; Lc 10:19; 11:11; 13:14; I Co 10:9; Ap 9:19; Mt 23:33; II Co 11:3; Ap 12:9,14; 20:2* ). οψι οψι οψι οψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aparência exterior, aspecto, Jo 7:24; face, Jo 11:44; Ap 1:16* ). πανδοχευ πανδοχευ πανδοχευ πανδοχευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( estalajadeiro, pensioneiro, Lc 10:35 ). πανη πανη πανη πανηγυρι γυρι γυρι γυρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reunião festiva, Hb 12:22* ). παρα παρα παρα παραβασι βασι βασι βασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( transgressão, violação, desobediência, Rm 2:23; 4:15; 5:14; Gl 3:19; I Tm 2:14; Hb 2:2; 9:15* ). παρα παρα παρα παρακλησι κλησι κλησι κλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( encorajamento, exortação, At 13:15; Rm 12:8; I Co 14:3; Fp 2:1; I Ts 2:3; I Tm 4:13; Hb 6:18; 12:5; 13:22; apelo, II Co 8:4,17; conforto, Lc 2:25; 6:24; At 4:36; 9:31; 15:31; Rm15:4; II Co 1:3-7; 7:4,7,13; Fp 2:1; II Ts 2:16; Fm 7* ). παρα παρα παρα παραπτωµα, πτωµα, πτωµα, πτωµα, εω εω εω εως ς ς ς ( passo em falso, transgressão, Mt 6:14; Mc 11:25; Rm 4:25; 5:15-18,20; 11:11; II Co 5:19; Gl 6:1; Ef 1:7; 2:1,5; Cl 2:13* ). παρατη παρατη παρατη παρατηρησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( observação, Lc 17:20* ). παρδαλι παρδαλι παρδαλι παρδαλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( leopardo, Ap 13:2* ). πα πα πα παρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς, εω εω εω εως ς ς ς ( passado por cima, debaixo sem punição, Rm 3:25* ). πεποι πεποι πεποι πεποιθησι θησι θησι θησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( confiança, II Co 1:15; 3:4; 8:22; 10:2; Ef 3:12; Fp 3:4* ). περι περι περι περιθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( adorno, enfeite, I Pe 3:3* ). περιποι περιποι περιποι περιποιησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( conservação, Hb 10:39; ganho, I Ts 5:9; II Ts 2:14; posse, Ef 1:14; I Pe 2:9* ). πη πη πη πηρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( cegueira, Mc 3:5, versículo variante* ) πη πη πη πηχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( côvado, medida de cerca de 46,2 cm. Jo 21:8; Ap 21:17; Mt 6:27; Lc 12:25, versículo variante* ). πι πι πι πιστι στι στι στις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fé, Mt 23:23; Rm 3:3; Gl 5:22; Tt 2:10; I Tm 5:12; Tt 2:10; I Tm 5:12; At 17:31; II Tm 4:7; Mt 9:2; Mc 11:22; Lc 18:42; At 14:9; 26:18; Rm 4:5,9,11-13; Gl 2:16; Ef 1:15; Cl 2:12; Hb 12:2; Tg 1:6; I Pe 1:21; Lc 18:8; Rm 1:5,8; I Co 2:5; 13:13; II Co 1:24; Gl 3; Tg 1:3; I Pe 1:9; Rm 14:22 ). ποι ποι ποι ποιησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( executor, trabalhador, Tg 1:25* ). πο πο πο ποσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ( bater, Rm 14:17; Cl 2:16; uma bebida, Jo 6:55* ). πρα πρα πρα πραξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( atividade, função, Mt 16:27; Rm 12:4; ato, ação geralmente no título de Atos; ato ruim ou desagradável, Lc 23:51; At 19:18; Rm 8:13; Cl 3:9* ). προ προ προ προγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( preconhecimento, preciência, At 2:23; I Pe 1:2* ). προ προ προ προθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( apresentação, colocação, [ pães da apresentação ] Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4; Hb 9:2; plano, próposito, resolução, vontade, At 11:23; 27: 13; Rm 8:28; 9:11; Ef 1:11; 3:11; II Tm 1:9; 3:10* ). προ προ προ προσκλησι σκλησι σκλησι σκλησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( convite, convocação, I Tm 5:21, versículo variante* ).
  • 63.
    63 63 προ προ προ προσληµψι σληµψι σληµψι σληµψις ς ς ς ou προ προ προ προσληψι σληψι σληψι σληψις ς ς ς, , , ,εω εω εω εως ς ς ς ( aceitação, Rm 11:15* ). προ προ προ προσχυσι σχυσι σχυσι σχυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( aspersão, Hb 11:28* ). προ προ προ προφασι φασι φασι φασις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( motivo real, desculpa válida, Jo 15:22; motivo falsamente alegado, pretexto, desculpa, Mt 23:14, versículo variante; Mc 12:40; Lc 20:47; At 27:30; Fp 1:18; I Ts 2:5* ). πτο πτο πτο πτοησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( terrificante, intimidativo ou medo, terror, I Pe 3:6* ). πυ πυ πυ πυρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( o processo de queima, Ap 18:9; provação ardente, I Pe 4:12* ). πω πω πω πωρωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( dureza, obstinação, insensibilidade, ter mente fechada, Mc 3:5; Rm 11:25; Ef 4:18* ). ρ ρ ρ ρυ υ υ υσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( fluxo, Mc 5:25; Lc 8:43* ). σεµι σεµι σεµι σεµιδαλι δαλι δαλι δαλις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( farinha fina, Ap 18:13* ). σι σι σι σιναντι, ναντι, ναντι, ναντι, εω εω εω εως ς ς ς ( mostarda, Mt 13:31; 17:20; Mc 4:31; Lc 13:9; 17:6* ). στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( existência, continuação, Hb 9:8; revolta, rebelião, levante, Mc 15:7; At 19:40; discórdia, contenda, At 15:2; 23:7,10; 24:5* ). συγκατα συγκατα συγκατα συγκαταθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( acordo, II Co 6:16* ). συ συ συ συγχυσι γχυσι γχυσι γχυσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( confusão, tumulto, At 19:29* ). συζη συζη συζη συζητησι τησι τησι τησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( disputa, discussão, At 15:2,7, versículo variante; 28:29* ). συµφω συµφω συµφω συµφωνησι νησι νησι νησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( acordo, II Co 6:15* ). συν συν συν συναντησι αντησι αντησι αντησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reunião, encontro, Mt 8:34, versículo variante; Jo 12:13, versículo variante* ). συνει συνει συνει συνειδησι δησι δησι δησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( consciência, I Co 8:7, versículo variante; Hb 10:2; I Pe 2:19; Jo 8:9, versículo variante; 23:1; 24:16; Rm 2:15; 9:1; 13:5; I Co 8:7,10,12; 10:25,27-29; II Co 1:12; 4:2; 5:11; I Tm 1:5,19; 3:9; 4:2; II Tm 1:3; Tt 1:15; Hb 9:9,14; 10:22; 13:18; I Pe 3:16,21* ). συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( faculdade da compreensão, inteligência, perspicácia, Mc 12:33; Lc 2:47; I Co 1:19; entendimento, compeensão, ter uma idéia, Ef 3:4; Cl 1:9; 2:2; II Tm 2:7* ). τα τα τα ταξι ξι ξι ξις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( sucessão fixa ou ordem, Lc 1:8; [ boa ] ordem, I Co 14:40; Cl 2:5; natureza, qualidade, Hb 5:6,10; 6:20; 7:11,17,21, versículo variante* ). ταπει ταπει ταπει ταπεινωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( humilhação, At 8:33; Tg 1:10; humildade, ser humilde, Lc 1:48; Fp 3:21; Hb 11:20, versículo variante* ). τελει τελει τελει τελειωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( perfeição, Hb 7:11; cumprimento, Lc 1:45* ). τη τη τη τηρησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( custódia, prisão ou aprisionamento, At 4:3; 5:18; observância, I Co 7:19* ). υ υ υ υβρι βρι βρι βρις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vergonha, insulto, destratar, II Co 12:10; desastre, At 27:10,21* ). υ υ υ υπα πα πα παντησι ντησι ντησι ντησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( vindo ao encontro, para encontrar, Mt 8:34; 25:1; Jo 12:13* ). υ υ υ υποκρισι ποκρισι ποκρισι ποκρισις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( hipocrisia, fingimento, Mt 23:28; Mc 12:15; Lc 12:1; Gl 2:13; Tg 5:12, versículo variante; I Tm 4:2; I Pe 2:1* ). υ υ υ υπο πο πο ποστασι στασι στασι στασις ς ς ς , , , , εω εω εω εως ς ς ς ( natureza substancial, essência, ser real, Hb 1:3; 11:1; projeto, empreitada, II Co 9:4; 11:17; Hb 3:14* ). υ υ υ υποτυ ποτυ ποτυ ποτυπωσι πωσι πωσι πωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modelo, exemplo, protótipo, I Tm 1:16; padão, esboço, II Tm 1:13* ). υ υ υ υστε στε στε στερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( falta, necessidade, pobreza, Mc 12:44; Fp 4:11* ). φανε φανε φανε φανερωσι ρωσι ρωσι ρωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( revelação, anúncio, I Co 12:7; II Co 4:2* ). φαρµακευ φαρµακευ φαρµακευ φαρµακευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( misturador de porções, mágico, feiticeiro, Ap 21:8, versículo variante* ). φα φα φα φασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( reportagem, notícia, At 21:31* ). φονευ φονευ φονευ φονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( assassino, matador, Mt 22:7; At 3:14; 7:52; 28:4; I Pe 4:15; Ap 21:8; 22:15* ). φρο φρο φρο φρονησι νησι νησι νησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( modo de pensar, mente, Lc 1:17; compreensão, Ef 1:8* ). φυ φυ φυ φυσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( natureza, Rm 2:27; 11:21,24; Gl 2:15; Ef 2:3; Gl 4:8; II Pe 1:4; Tg 3:7; Rm 1:26; 2:14; I Co 11:14; Tg 3:7 ). φυσι φυσι φυσι φυσιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( arrogância, orgulho, insolência, II Co 12:20* ). χαλκευ χαλκευ χαλκευ χαλκευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( ferreiro, metalúrgico, II Tm 4:14* ). χρη χρη χρη χρησι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς ( relação [ sexual ], Rm 1:26* ). αχλυ αχλυ αχλυ αχλυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( perda temporária de visão, escuridão, At 13:11* ).
  • 64.
    64 64 βα βα βα βαθυ θυ θυ θυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς (profundidade, profundezas, Mt 13:5; Lc 5:4; Rm 8:39; 11:33; II Co 8:2 ). βο βο βο βοτρυ τρυ τρυ τρυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς ( cacho de uvas, Ap 14:18* ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( peixe, Mt 7:10; 17:27; Mc 6:38,41,43; Lc 5:6,9; Jo 21:6,8,11; I Co 15:39 ). οσφυ οσφυ οσφυ οσφυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς ( cinto, cinturão, Mt 3:4; Mc 1:6; Lc 12:35; Ef 6:14; I Pe 1:13; lombos, At 2:30; Hb 7:5,10* ). πειθω πειθω πειθω πειθω, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( palavras persuasivas, I Co 2:4* ). στα στα στα σταχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς ( espiga [ de cereais ], Mt 12:1; Mc 2:23; 4:28; Lc 6:1* ). τα τα τα ταχυ χυ χυ χυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( rápido, veloz, Tg 1:19; Mt 28:7; Mc 9:39; Lc 15:22; Jo 11:29; Ap 2:16; 22:7,12,20 ). χρυσου χρυσου χρυσου χρυσους ς ς ς, , , , ου ου ου ουν ν ν ν ( dourado, feito ou adornado de ouro, II Tm 2:20; Hb 9:4; Ap 1:12,20; 9:13,20; 21:15 ). µο µο µο µοδιο διο διο διος ς ς ς, , , , ι ι ι ιου ου ου ου ( almude, uma medida de grãos contendo cerca de 8,75 litros, Mt 5:15; Mc 4:21; Lc 11:33* ). ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιος ς ς ς, , , , οι οι οι οια α α α( da mesma natureza, igual, similar, Mt 11:16; 13:31,33,44; Lc 6:47-49; Jo 8:55; 9:9; At 17:29; Gl 5:21; I Jo 3:2; Ap 4:3,6; 21:11,18; Jo 8:55, versículo variante; Ap 1:13; 14:14; Mt 22:39; Mc 12:31, versículo variante; Ap 13:4; 18:18 ). οξυ οξυ οξυ οξυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( agudo, afiado, Ap 1:16; 2:12; 14:14,17; 19:15; ligeiro, veloz, Rm 3:15* ). ο ο ο οποι ποι ποι ποιο ο ο ος ς ς ς, , , , οι οι οι οια α α α ( pronome correlativo do mesmo tipo que, como tal, tal, At 26:29; I Co 3:13; Gl 2:6; I Ts 1:9; Tg 1:24* ). ο ο ο ορθριο ρθριο ρθριο ρθριος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ιον ιον ιον ιον ( cedo na manhã, de madrugada, Lc 24:22* ). παραπλη παραπλη παραπλη παραπλησιο σιο σιο σιος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ιον ιον ιον ιον ( semelhante, parecido, Fp 2:27* ). πλατυ πλατυ πλατυ πλατυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( amplo, largo, Mt 7:13* ). πορφυρου πορφυρου πορφυρου πορφυρους ς ς ς, , , , α α α α ( púrp’ura, Jo 19:2,5; Ap 17:4; 18:16* ). προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς ( insensato, imprudente, At 19:36; II Tm 3:4* ). τραχυ τραχυ τραχυ τραχυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( áspero, rochoso, Lc 3:5; At 27:29* ). χαλκου χαλκου χαλκου χαλκους ς ς ς, , , , ου ου ου ουν ν ν ν ( feito de cobre, latão ou bronze, Ap 9:20* ). Em ω ω ω ω αδι αδι αδι αδικω κω κω κως ς ς ς ( injustamente, I Pe 2:19; 2:23, versículo variante ). Observação: Os nomes próprios não foram inseridos na lista acima por serem muito fáceis de serem identificados no texto grego do Novo Testamento, já que se que iniciam por letras maiúsculas e praticamente são trasliterados para o português: Νικο Νικο Νικο Νικοπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , Nicópolis. Grande parte deles terminam em vogal em Genitivo εω εω εω εως ς ς ς. VERBOS ( Freire ) 1. Vozes Verbais
  • 65.
    65 65 Há na conjugaçãogrega três vozes: ativa, passiva e média. A voz média corresponde à nossa reflixiva direta quando a ação é exercida pelo sujeito sobre si mesmo; ou indireta, quando o sujeito prática a ação para si mesmo, em seu proveito. Exs.: λυ λυ λυ λυοµαι οµαι οµαι οµαι, desligo-me ou desligo para mim mesmo; λου λου λου λουοµαι οµαι οµαι οµαι, lavo-me; γυµναζοµαι γυµναζοµαι γυµναζοµαι γυµναζοµαι, exercito-me. 2. Modos Os Modos, em grego, são seis: quatro principais – Indicativo, Subjuntivo, Optativo, Imperativo – e dois secundários – Infinitivo e Particípio. Observações: a. Não há Futuro do Pretérito. Este traduz-se , em grego, ou pelo Imperfeito com a partícula α α α αν ν ν ν, ou pelo Aoristo com a mesma partícula. Exs.: ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον α α α αν ν ν ν, eu diria; ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον α α α αν ν ν ν, eu teria dito. b. O optativo exprime geralmente desejo e, embora não tenha modo perfeitamente correspondente nas línguas românticas, eqüivale a diversas formas do nosso subjuntivo e pontencial. Ex.: λυ λυ λυ λυοµαι οµαι οµαι οµαι, oxalá que eu desligue, que eu possa desligar. 3. Tempos Verbais Há, em grego, sete tempos verbais: quatro principais e três secundários ou históricos. São principais: o Presente, o Futuro, o Perfeito e o Futuro Perfeito ( ou Futuro Anterior ); são secundários: o Imperfeito, o Aoristo e o Mais-que-perfeito. Observação: Alguns verbos têm Futuros, Aoristos, Perfeitos e Mais-Que-Perfeitos primeiros ou fracos, e Futuros, Aoristos, Perfeitos, e Mais-Que-Perfeito segundos ou fortes. Observações: • Aoristo do indicativo corresponde geralmente ao Perfeito. • Entre o Aoristo e o Perfeito grego, nota-se a diferença seguinte: O Aoristo exprime uma ação passada, sem idéia alguma de duração. Jo 3:16 é um bom exemplo da importância do uso desse tempo em grego, os verbos αγαπα αγαπα αγαπα αγαπαω ω ω ω ( amar ) e δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι ( dar ) estão no Aoristo, dando a idéia de que a obra de Cristo no Calvário foi perfeita, sem necessidade de repetição. O Perfeito, que se pode chamar, de algum modo, tempo presente, exprime o resultado atualmente presente de uma ação já concluída. O verbo salvar em Ef 2:8 está no Perfeito, o que reforça a interpretação de que a salvação é eterna, a idéia passada é que o salvo se perpetuará salvo. 4. Números e Pessoas Os Números são três: singular, plural e dual. Este última praticamente não é usado no Novo Testamento grego. As Pessaos são três, como em português. 5. Temas Verbais Além do tema verbal geral, há temas verbais temporais, que são comuns a todos os modos de um tempo e se formam pela aposição de afixos temáticos.
  • 66.
    66 66 Assim: Em λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω,o tema verbal geral é λυ λυ λυ λυ-, o tema verbal temporal é, por exemplo no Futuro, λυσ λυσ λυσ λυσ- comum a todos os modos do Futuro Ativo e Médio, e λυθησ λυθησ λυθησ λυθησ- comum a todos os modos do Futuro Passivo. 6. Desinências e Terminações a. As desinências indicam as Pessoas. Ex.: λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι e λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν: -µαι µαι µαι µαι e –µεν µεν µεν µεν são desinências, e designam: uma, a 1ª Pessoa do Singular da Voz Passiva, e a outra, a 1ª Pessao do Plural da Voz Ativa. b. A terminação é o conjunto de letras móveis que se juntam ao tema verbal temporal para formar os Modos e Pessoas. Consta, por vezes, de desinência e de uma vogal temática ou vogal de ligação. Exs.: Em λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν e λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι: a terminação é ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν e ο ο ο ο-µαι µαι µαι µαι formada pelas desinências –µεν µεν µεν µενe –µαι µαι µαι µαι e pela vogal temática ο ο ο ο. Observações: A vogal temática, que liga as desinências ao tema, consiste em ο ο ο ο para a 1ª Pessoa do Singular e do Plural e para a 3ª Pessoa do plural, e em ε ε ε ε para as restantes. Ex.: λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεν µεν µεν µεν, λυ λυ λυ λυ-ο ο ο ο-µεθα µεθα µεθα µεθα, λυ λυ λυ λυ-ε ε ε ε-τε τε τε τε. Esses verbos chamam-se temáticos. Há, porém, outros verbos chamados atemáticos. São aqueles em que as desinências se unem diretamente ao tema, sem interposição da vogal temática. Exs.: τι τι τι τιθη θη θη θη-µι µι µι µι, φα φα φα φα-µε µε µε µεν ν ν ν. 7. Aumento e Redobro Dá-se o nome de aumento à silaba inicial que caracteriza os tempos secundários do indicativo. Há duas espécies de aumentos: silábico e temporal. a. O aumento Silábico consiste na sílaba ε ε ε ε que se antepõe aos verbos começados por consoante. Exs.: λυ λυ λυ λυω ω ω ω: Imperfeito ε ε ε ελυον λυον λυον λυον; Aoristo ε ε ε ελυσα λυσα λυσα λυσα; Mais-Que-Perfeito ελελυ ελελυ ελελυ ελελυκειν κειν κειν κειν. Observações: Os verbos que principiam por consoante ρ ρ ρ ρ duplicam o ρ ρ ρ ρ depois do aumento. Ex.: ρ ρ ρ ριπτω ιπτω ιπτω ιπτω, atirar: Imperfeito ε ε ε ερριπτον ρριπτον ρριπτον ρριπτον. Os verbos βου βου βου βουλοµαι λοµαι λοµαι λοµαι, querer; δυ δυ δυ δυναµαι ναµαι ναµαι ναµαι, poder; µε µε µε µελλω λλω λλω λλω, estar pronto de, têm por vezes o aumento em η η η η em vez de ε ε ε ε. Assim: ηβουλο ηβουλο ηβουλο ηβουλοµην µην µην µην, ηδυνη ηδυνη ηδυνη ηδυνηθην θην θην θην, η η η ηµελλον µελλον µελλον µελλον. b. O aumento Temporal consiste no alongamento da vogal inicial dos verbos que principiam por vogal ou ditongo. Exs. α α α α muda-se em η η η η : α α α αγω, γω, γω, γω, guiar, Imperfeito η η η ηγον γον γον γον ε ε ε ε ” ” η η η η : εγει εγει εγει εγειρω, ρω, ρω, ρω, despertar, ” η η η ηγειρον γειρον γειρον γειρον ι ι ι ι ” ” ι ι ι ι : ι ι ι ικετευ κετευ κετευ κετευω, ω, ω, ω, suplicar, ” ι ι ι ικε κε κε κετευον τευον τευον τευον ο ο ο ο ” ” ω ω ω ω : ο ο ο ονειδι νειδι νειδι νειδιζω, ζω, ζω, ζω, insultar, ” ωνει ωνει ωνει ωνειδιζον διζον διζον διζον υ υ υ υ ” ” υ υ υ υ : υ υ υ υβρι βρι βρι βριζω, ζω, ζω, ζω, insultar, ” υ υ υ υβριζον βριζον βριζον βριζον αι αι αι αι ” ” η η η η : α α α αισθα ισθα ισθα ισθανοµαι, νοµαι, νοµαι, νοµαι, sentir, ” ησθανο ησθανο ησθανο ησθανοµην µην µην µην
  • 67.
    67 67 α α α α ” ”η η η η : α α α αδω, δω, δω, δω, cantar, ” η η η ηδον δον δον δον αυ αυ αυ αυ ” ” ηυ ηυ ηυ ηυ : α α α αυζα υζα υζα υζανω, νω, νω, νω, aumentar, ” η η η ηυ υ υ υξανον ξανον ξανον ξανον οι οι οι οι ” ” ω ω ω ω : ο ο ο οικι ικι ικι ικιζω, ζω, ζω, ζω, edificar, ” ω ω ω ωκιζον κιζον κιζον κιζον Observações: • Os verbos começados pelo ditongo ευ ευ ευ ευ têm o aumento em ηυ ηυ ηυ ηυ, ou conservam o mesmo ditongo ευ ευ ευ ευ. Exs.: ευρι ευρι ευρι ευρισκω, σκω, σκω, σκω, encontrar, Imperfeito: ηυ ηυ ηυ ηυρισκον ρισκον ρισκον ρισκον ou ευ ευ ευ ευρισκον ρισκον ρισκον ρισκον ε ε ε ευ υ υ υχοµαι, χοµαι, χοµαι, χοµαι, pedir, Imperfeito: η η η ηυχο υχο υχο υχοµην µην µην µην ou ε ε ε ευχο υχο υχο υχοµην µην µην µην • Os verbos que principiam por η, η, η, η, ι ι ι ι ou, ω ω ω ω e, por vezes, ει ει ει ει não têm aumento. Exs.: ο ο ο ουτα υτα υτα υταζω, ζω, ζω, ζω, ferir, Imperfeito: ο ο ο ου υ υ υταζον ταζον ταζον ταζον ε ε ε εικα ικα ικα ικαζω, ζω, ζω, ζω, supor, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ικαζον καζον καζον καζον ( e η η η ηκαζον καζον καζον καζον ) • Os nove verbos seguintes alongam em ει ει ει ει a vogal inicial ε ε ε ε: εχω, εχω, εχω, εχω, ter, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιχον χον χον χον εα εα εα εαω, ω, ω, ω, permitir, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιων ων ων ων ( ε ε ε ει ι ι ιαον αον αον αον ) εργα εργα εργα εργαζοµαι, ζοµαι, ζοµαι, ζοµαι, trabalhar, Imperfeito: ε ε ε ειργαζο ιργαζο ιργαζο ιργαζοµην µην µην µην ε ε ε εποµαι, ποµαι, ποµαι, ποµαι, seguir, Imperfeito: ει ει ει ειπο πο πο ποµην µην µην µην εθι εθι εθι εθιζω, ζω, ζω, ζω, acostumar, Imperfeito: ε ε ε ει ι ι ιθιζον θιζον θιζον θιζον ε ε ε ελκω, λκω, λκω, λκω, arrastar, Imperfeito: ει ει ει ειρπον ρπον ρπον ρπον ε ε ε ελι λι λι λιττω, ττω, ττω, ττω, rodar, Imperfeito: ει ει ει ειλιττον λιττον λιττον λιττον ε ε ε εστια στια στια στιαω, ω, ω, ω, banquetear, Imperfeito: ει ει ει ειστι στι στι στιαω αω αω αω • Alguns verbos que primitivamente começavam por digama ( F ), e hoje principiam por vogal, têm aumento silábico. Exs.: ωθε ωθε ωθε ωθεω, ω, ω, ω, impedir, Imperfeito: εω εω εω εωθεον θεον θεον θεον ωνε ωνε ωνε ωνεοµαι, οµαι, οµαι, οµαι, comprar, Imperfeito: εωνεο εωνεο εωνεο εωνεοµην µην µην µην • Outros verbos têm ao mesmo tempo aumento silábico e temporal. Exs.: ο ο ο ορα ρα ρα ραω, ω, ω, ω, ver, Imperfeito: ε ε ε εω ω ω ωρων ρων ρων ρων αν αν αν αν-οι οι οι οιγω, γω, γω, γω, abrir, Imperfeito: αν αν αν αν-ε ε ε εω ω ω ωγον γον γον γον Redobro a. Redobro é a repetição da consoante inicial do verbo antes da vogal ε ε ε ε. Ex.: λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, desligar, Perfeito: λε λε λε λελυκα λυκα λυκα λυκα Observação: Encontra-se no Perfeito, o Mais-Que-Perfeito e no Futuro Perfeito de todos os modos. O Mais-Que-Perfeito leva aumento antes do redobro. b. Têm redobro: b.1 Os verbos que principiam por uma consoante que não seja ρ ρ ρ ρ. Ex.: παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω, ω, ω, ω, educar, Perfeito, πεπαι πεπαι πεπαι πεπαιδευκα δευκα δευκα δευκα Observação: Se a consoante inicial do verbo for aspirada ( φ, φ, φ, φ, θ, θ, θ, θ, χ χ χ χ ) , substitui-se, no redobro, pela surda correspondente ( π, π, π, π, τ, τ, τ, τ, κ κ κ κ ). Exs.: χορευ χορευ χορευ χορευω, ω, ω, ω, dançar, Perfeito: κεχο κεχο κεχο κεχορευκα ρευκα ρευκα ρευκα
  • 68.
    68 68 θυ θυ θυ θυω, ω, ω, ω, sacrificar, Perfeito:τε τε τε τεθυκα θυκα θυκα θυκα φυτευ φυτευ φυτευ φυτευω, ω, ω, ω, platar, Perfeito: πεφυ πεφυ πεφυ πεφυτευκα τευκα τευκα τευκα b.2 Também recebem redobro a maior parte dos verbos que começam por oclusiva ( β, β, β, β, δ, δ, δ, δ, γ, γ, γ, γ, π, π, π, π, τ, τ, τ, τ, κ, κ, κ, κ, φ, φ, φ, φ, θ, θ, θ, θ, χ, χ, χ, χ, µ, µ, µ, µ, ν ν ν ν ) seguida de líquida ( λ, λ, λ, λ, ρ ρ ρ ρ ). Ex.: κλει κλει κλει κλειω, ω, ω, ω, fechar, Perfeito: κε κε κε κεκλεικα κλεικα κλεικα κλεικα c. Têm redobro igual ao aumento: c.1 Os verbos que principiam por vogal ou ditongo. Exs: ελπι ελπι ελπι ελπιζω, ζω, ζω, ζω, esperar, Imperfeito: η η η ηλπιζον λπιζον λπιζον λπιζον, Perfeito: η η η ηλπικα λπικα λπικα λπικα α α α αυξα υξα υξα υξανω, νω, νω, νω, aumentar, Imperfeito: η η η ηυ υ υ υξανον ξανον ξανον ξανον, Perfeito: η η η ηυξηκα υξηκα υξηκα υξηκα c.2 Os verbos começados por duas consoantes, exceto se for oclusiva seguida de líquida. Ex.: οκευα οκευα οκευα οκευαζω, ζω, ζω, ζω, preparar, Imperfeito: εσκευ εσκευ εσκευ εσκευαζον αζον αζον αζον, Perfeito: εσκευ εσκευ εσκευ εσκευαακα αακα αακα αακα c.3 Os verbos que principiam por ρ ρ ρ ρ ou por uma das letras compostas, ζ, ζ, ζ, ζ, ξ, ξ, ξ, ξ, ψ ψ ψ ψ. Exs.: ρ ρ ρ ρι ι ι ιπτω, πτω, πτω, πτω, atirar, Aoristo: ε ε ε ερριψα ρριψα ρριψα ρριψα, Perfeito: ε ε ε ερριφα ρριφα ρριφα ρριφα • Os verbos seguintes, começados por consoante líquida, têm o redobro do Perfeito em ει ει ει ει: λαµβ λαµβ λαµβ λαµβανω, ανω, ανω, ανω, tomar, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιληφα ληφα ληφα ληφα λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, dizer, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιρηκα ρηκα ρηκα ρηκα λαγχα λαγχα λαγχα λαγχανω, νω, νω, νω, obter em sorte, Perfeito: ε ε ε ει ι ι ιληχα ληχα ληχα ληχα Aumento E Redobro Nos Verbos Compostos a. Nos verbos compostos por preposição o aumento e o redobro colocam-se, geralmente, entre a preprosição e o verbo. Exs.; προσ προσ προσ προσ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar contra, Imperfeito: προσ προσ προσ προσ-ε ε ε εβαλλον, βαλλον, βαλλον, βαλλον, Perfeito: προσ προσ προσ προσ-βε βε βε βεβληκα βληκα βληκα βληκα συλ συλ συλ συλ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, reunir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ελεγον, λεγον, λεγον, λεγον, Perfeito: συν συν συν συν-ει ει ει ειλοχα λοχα λοχα λοχα c. As preposições terminadas em vogal perdem-na antes do aumento, à execeção de περι περι περι περι e προ προ προ προ. A preposição προ προ προ προ contrai-se, por vezes, com o aumento, formando a sílaba προ προ προ πρου υ υ υ ( crase ). Exs.: παρ παρ παρ παρ-ακου ακου ακου ακουω, ω, ω, ω, obedecer, Imperfeito: παρ παρ παρ παρ-η η η ηκουον κουον κουον κουον επι επι επι επι-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( sobre ), Imperfeito: επ επ επ επ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον παρα παρα παρα παρα-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( ao lado de ), Imperfeito: παρ παρ παρ παρ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον δια δια δια δια-λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, dissolver, Imperfeito: δι δι δι δι-ε ε ε ελυον λυον λυον λυον Mas: περι περι περι περι-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( à volta de ), Imperfeito: περι περι περι περι-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον προ προ προ προ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( diante ), Imperfeito: προ προ προ προ-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον ou προ προ προ πρου υ υ υβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον προ προ προ προ-βαι βαι βαι βαινω, νω, νω, νω, avançar, Imperfeito: προ προ προ προ-ε ε ε εβαινον βαινον βαινον βαινονou προ προ προ πρου υ υ υβαινον βαινον βαινον βαινον c.1 As preposições εν εν εν εν e συ συ συ συν ν ν ν, embora sofram as devidas modificações diante de certas consoantes, conservam a sua forma diante do aumento. Exs.: εµ εµ εµ εµ-βα βα βα βαλλω, λλω, λλω, λλω, lançar ( em ), Imperfeito: εν εν εν εν-ε ε ε εβαλλον βαλλον βαλλον βαλλον εγ εγ εγ εγ-γρα γρα γρα γραφω, φω, φω, φω, gravar em, Imperfeito: εν εν εν εν-ε ε ε εγραφω γραφω γραφω γραφω συ συ συ συ-στε στε στε στελλω, λλω, λλω, λλω, enviar em conjunto, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε εστελλον στελλον στελλον στελλον συλ συλ συλ συλ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, reunir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον συ συ συ συρ ρ ρ ρ-ρ ρ ρ ρα α α απτω, πτω, πτω, πτω, coser em conjunto, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε ερρ ρρ ρρ ρρπτον πτον πτον πτον
  • 69.
    69 69 συγ συγ συγ συγ-καλε καλε καλε καλεω, ω, ω, ω, convocar, Imperfeito:συν συν συν συν-εκα εκα εκα εκαλουν λουν λουν λουν συµ συµ συµ συµ-πι πι πι πιπτω, πτω, πτω, πτω, coincidir, Imperfeito: συν συν συν συν-ε ε ε επιπτον πιπτον πιπτον πιπτον c.2 A preposição εκ εκ εκ εκ toma a forma εξ εξ εξ εξ antes de vogal e, portanto, antes do aumento. Ex.: εκ εκ εκ εκ-λε λε λε λεγω, γω, γω, γω, escolher, Imperfeito: εξ εξ εξ εξ-ε ε ε ελεγον λεγον λεγον λεγον Observações: • Alguns verbos compostos de preposição recebem o aumento antes da preposição. São geralmente os verbos aos quais a preposição não altera o sentido da forma siples. Exs.: καθ καθ καθ καθ-ι ι ι ιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( ι ι ι ιζω ζω ζω ζω ), sentar-se, Imperfeito: εκαθ εκαθ εκαθ εκαθ-ιζο ιζο ιζο ιζοµην µην µην µην εναντιου εναντιου εναντιου εναντιουµαι, µαι, µαι, µαι,opor-se, Imperfeito: ην ην ην ην-αντιου αντιου αντιου αντιουµην µην µην µην καθ καθ καθ καθ-ευ ευ ευ ευδω δω δω δω ( ευ ευ ευ ευδω δω δω δω ), dormir, Imperfeito: εκα εκα εκα εκαθ θ θ θ-ευδον ευδον ευδον ευδον • Há verbos compostos de preposição que admitem dois aumentos: um antes da preposição e outro depois dela. Exs.: αν αν αν αν-ορθο ορθο ορθο ορθοω, ω, ω, ω, restaurar, Imperfeito: ην ην ην ην-ω ω ω ωρθουν ρθουν ρθουν ρθουν( -οον οον οον οον ) εν εν εν εν-οχλε οχλε οχλε οχλεεω, εω, εω, εω, perturbar, Imperfeito: ην ην ην ην-ω ω ω ωχλουν χλουν χλουν χλουν( -εον εον εον εον ) αν αν αν αν-ε ε ε εχοµαι, χοµαι, χοµαι, χοµαι, suportar, Imperfeito: ην ην ην ην-ειχο ειχο ειχο ειχοµην µην µην µην • Os verbos compostos de advérbios e de preposição têm o aumento e o redobro no princípio. Exs.: ο ο ο οµο µο µο µο-λογε λογε λογε λογεω, ω, ω, ω, confessar, Imperfeito: ω ω ω ωµολο µολο µολο µολογουν γουν γουν γουν( -εον εον εον εον ) α α α α-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz, Imperfeito: ητυ ητυ ητυ ητυχουν χουν χουν χουν( -εον εον εον εον ) • Os verbos compostos dos prefixos δυ δυ δυ δυς ς ς ς e ε ε ε ευ υ υ υ têm aumento e redobro no princípio, se os prefixos não estão antes de vogal ou ditongo; depois do prefixo, se este for seguido de vogal. Ex.: δυσ δυσ δυσ δυσ-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz: Imperfeito: εδυστυ εδυστυ εδυστυ εδυστυχουν χουν χουν χουν Perfeito: δεδυστυ δεδυστυ δεδυστυ δεδυστυχηκα χηκα χηκα χηκα ε ε ε ευ υ υ υ-τυχε τυχε τυχε τυχεω, ω, ω, ω, ser feliz: Imperfeito: ε ε ε ευτυ υτυ υτυ υτυχουν χουν χουν χουν ( ou η η η ηυτυ υτυ υτυ υτυχουν χουν χουν χουν ) Perfeito: ε ε ε ευτυ υτυ υτυ υτυχηκα χηκα χηκα χηκα Mas: δυσ δυσ δυσ δυσ-αρεστε αρεστε αρεστε αρεστεω, ω, ω, ω, estar de mau humor, Imperfeito: δυσ δυσ δυσ δυσ-ηρε ηρε ηρε ηρεστουν στουν στουν στουν ε ε ε ευ υ υ υ-εργετε εργετε εργετε εργετεω, ω, ω, ω, fazer bem, Imperfeito: ε ε ε ευ υ υ υ-ηργε ηργε ηργε ηργετουν τουν τουν τουν 7. Quadro Geral Dos Verbos Gregos
  • 70.
    70 70 não-contratos: υ υ υ υ –λυ λυ λυ λυω, ω, ω, ω, desligar Tema em vogal α α α α – τιµα τιµα τιµα τιµαω, ω, ω, ω, honrar contrato ε ε ε ε – φιλε φιλε φιλε φιλεω, ω, ω, ω, amar ο ο ο ο – δηλο δηλο δηλο δηλοω, ω, ω, ω, mostrar Em ω ω ω ω labial – γρα γρα γρα γραφω, φω, φω, φω, escrever em oclusiva gutural – α α α αγω, γω, γω, γω, conduzir dental – πει πει πει πειθω, θω, θω, θω, persuadir Tema em consoante λω λω λω λω – αγγε αγγε αγγε αγγελω, λω, λω, λω, anunciar em líquida µω µω µω µω – νε νε νε νεµω, µω, µω, µω, distribuir νω νω νω νω – µε µε µε µενω, νω, νω, νω, permanecer ρω ρω ρω ρω – φθει φθει φθει φθειρω, ρω, ρω, ρω, corromper Tema ι ι ι ιστηµι, στηµι, στηµι, στηµι, colocar ( tema: στα στα στα στα- ) em vogal τι τι τι τιθηµι, θηµι, θηµι, θηµι, pôr ( tema: θε θε θε θε- ) δι δι δι διδωµι, δωµι, δωµι, δωµι, dar ( tema: δο δο δο δο- ) φηµι φηµι φηµι φηµι, , , , dizer ( tema: φα φα φα φα- ) ε ε ε ει ι ι ιµι, µι, µι, µι, ir ( tema: ι ι ι ι- ) Em µι µι µι µι Tema δει δει δει δεικνυµι, κνυµι, κνυµι, κνυµι, mostrar ( tema: δεικ δεικ δεικ δεικ- ) em consoante ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, , , , ser ( tema: εσ εσ εσ εσ- ) Conjugação Do Verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ( ser ou estar ) Modo Indicativo Presente Imperfeito Futuro Eu ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι sou η η η η ou η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι serei Tu ε ε ε ει ι ι ι és η η η ησθα σθα σθα σθα eras ε ε ε εσει σει σει σει serás Ele εστι εστι εστι εστι ( ν ν ν ν ) é η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσται σται σται σται será
  • 71.
    71 71 Nós εσµε εσµε εσµε εσµεν ν ν ν somosη η η ηµεν µεν µεν µεν éramos ε ε ε εσο σο σο σοµεθα µεθα µεθα µεθα seremos Vós εστε εστε εστε εστε sois η η η ητε τε τε τε ( η η η ηστε στε στε στε ) éreis ε ε ε εσεσθε σεσθε σεσθε σεσθε sereis Eles ε ε ε εισι ισι ισι ισι ( ν ν ν ν ) são η η η ησαν σαν σαν σαν eram ε ε ε εσονται σονται σονται σονται serão Observe agora, buscando a memorização, o mesmo quadro com a raiz do verbo na cor vermelha e a desinência pessoal na cor azul: Presente Imperfeito Futuro Eu ε ε ε ει ι ι ιµι µι µι µι sou η η η η ou η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσ σ σ σοµαι οµαι οµαι οµαι serei Tu ε ε ε ει ι ι ι és η η η ησθα σθα σθα σθα eras ε ε ε εσ σ σ σει ει ει ει serás Ele εσ εσ εσ εστ τ τ τι ι ι ι ( ν ν ν ν ) é η η η ην ν ν ν era ε ε ε εσ σ σ σται ται ται ται será Nós εσ εσ εσ εσµε µε µε µεν ν ν ν somos η η η ηµεν µεν µεν µεν éramos ε ε ε εσ σ σ σο ο ο οµεθα µεθα µεθα µεθα seremos Vós εσ εσ εσ εστε τε τε τε sois η η η ητε τε τε τε ( η η η ηστε στε στε στε ) éreis ε ε ε εσ σ σ σεσθε εσθε εσθε εσθε sereis Eles ε ε ε ει ι ι ισι σι σι σι ( ν ν ν ν ) são η η η ησ σ σ σα α α αν ν ν ν eram ε ε ε εσ σ σ σονται ονται ονται ονται serão Imperativo Eu Tu ι ι ι ισ σ σ σθι θι θι θι sê Ele ε ε ε εσ σ σ στω τω τω τω seja Nós Vós ε ε ε εσ σ σ στε τε τε τε sejais Eles ε ε ε εσ σ σ στων των των των sejam Particípio Presente: Sendo o que é masculino ω ω ω ων ν ν ν ο ο ο ον ν ν ντο το το τος ς ς ς feminino ο ο ο ου υ υ υσα σα σα σα ο ο ο ου υ υ υση ση ση σης ς ς ς neutro ο ο ο ον ν ν ν ο ο ο ον ν ν ντο το το τος ς ς ς As formas do Particípio Presente do verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι são praticamente as desinências do Particípio das conjugações dos demais verbos. Particípio Futuro: Havendo de ser masculino εσο εσο εσο εσοµενο µενο µενο µενος ς ς ς εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενου νου νου νου feminino
  • 72.
    72 72 εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενη νη νη νη εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενη νη νη νης ς ς ς neutro εσο εσο εσο εσοµενον µενον µενον µενον εσο εσο εσο εσοµε µε µε µενου νου νου νου As desinências doParticípio do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι são idênticas as do Particípio da Voz Média e Passiva. Infinito: Presente: ε ε ε ει ι ι ιναι ναι ναι ναι ( ser ). O raiz do Infinitivo Presente é igual as da 3 do singular, 1 e 2 do plural do Presente. Futuro: ε ε ε εσ σ σ σεσθαι εσθαι εσθαι εσθαι ( haver de ser ). A raiz do Infinitivo Presente é igual a do tempo Futuro. A desinência é idêntica a do Infinitivo e do Futuro da voz média. Conjugação do Verbo λε λε λε λεγω γω γω γω ( falar ) na Voz Ativa Presente Imperfeito Futuro Eu λε λε λε λεγ γ γ γ-ω ω ω ω ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ον ον ον ον λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σα α α α Tu λε λε λε λεγ γ γ γ-ει ει ει εις ς ς ς ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ε ε ε ες ς ς ς λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σα α α ας ς ς ς Ele λε λε λε λεγ γ γ γ-ει ει ει ει ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ε ε ε ε ( ν ν ν ν ) λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σε ε ε ε ( ν ν ν ν ) Nós λε λε λε λεγ γ γ γ-οµεν οµεν οµεν οµεν ε ε ε ελε λε λε λεγ γ γ γ-οµεν οµεν οµεν οµεν λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σαµεν αµεν αµεν αµεν Vós λε λε λε λεγ γ γ γ-ετε ετε ετε ετε ε ε ε ελε λε λε λεγ γ γ γ-ετε ετε ετε ετε λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σατε ατε ατε ατε Eles λε λε λε λεγ γ γ γ-ουσι ουσι ουσι ουσι ( ν ν ν ν ) ε ε ε ελεγ λεγ λεγ λεγ-ον ον ον ον λε λε λε λεγ γ γ γ-σ σ σ σαν αν αν αν Observe que o Imperfeito tem as desinências muito parecidas com as do Futuro, a diferença ocorre principalmente pelo acréscimo do σ σ σ σ no Futuro e do ε ε ε ε no Imperfeito. O finalzinho das desinências do Presente aparecem nas desinências do Imperfeito e do Futuro: o -ς ς ς ς na Segunda pessoa do Singular, o -ε ε ε ε na Terceira pessoa do Singular, o –µεν µεν µεν µεν na Primeira Pessoa do Plural e o -τε τε τε τε na Segunda Pessoa do Plural. AS PREPOSIÇÕES GREGAS
  • 73.
    73 73 As preposições sãooutra vantagem que garantem a precisão da língua grega, elas regem e condicionam o sentido das palavras, pois pedem casos específicos, das dissésseis ( 16 ) que aparecem no Novo Testamento existem oito ( 8 ) pedem um só caso, quatro ( 4 ) regem dois e cinco ( 5 ) constroem-se com três: 1) Preposições com um só caso a) Com Genitivo: αντι αντι αντι αντι, em vez de ( oposto ); εκ εκ εκ εκ, εξ εξ εξ εξ, de, de dentro de; απο απο απο απο, de, da parte de; ( Ablativo ) προ προ προ προ, ante, diante, antes de, em nome de b) Com Dativo: εν εν εν εν, em, dentro de; συ συ συ συν ν ν ν, com ( Instrumental ) C) Com Acusativo: ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς, a, para dentro; ανα ανα ανα ανα, para cima. 2) Preposições com dois casos δια δια δια δια – Com Genitivo: através de. Com Acusativo: por causa de. κατα κατα κατα κατα – Com Genitivo: contra, debaixo de. Com Acusativo: segundo. υ υ υ υπε πε πε περ ρ ρ ρ – Com Genitivo: sobre, a favor de. Com Acusativo: para além de. µετα µετα µετα µετα – Com Genitivo: com. Com Acusativo: depois de. 3) Preposições com três casos επι επι επι επι – Com Genitivo: sobre ( super ). Com Dativo: por causa de. Com Acusativo: para, contra. παρα παρα παρα παρα – Com Genitivo: de, junto de. Com Dativo: junto de. Com Acusativo: para junto de. προ προ προ προς ς ς ς – Com Genitivo: de junto de.
  • 74.
    74 74 Com Dativo: juntode, além de. Com Acusativo: para, contra. υ υ υ υπο πο πο πο – Com Genitivo: sob, debaixo de, por. Com Dativo: debaixo de ( sub ). Com Acusativo: para debaixo de. περι περι περι περι – Com Genitivo: de. Com Dativo: à volta de. Com Acusativo: acerca de, à volta de. Muitas palavras gregas se mesclam com preposições para se tornarem mais enfáticas, exs.: 1) Com αντι αντι αντι αντι ( Com Genitivo: em vez de ): αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι αντι
  • 75.
    75 75 2) Com εκ εκ εκ εκou εξ εξ εξ εξ diante de vogal ( Com Genitivo: de ): εκβα εκβα εκβα εκβαλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ): expulsar. εκγαµι εκγαµι εκγαµι εκγαµιζω ζω ζω ζω ( γαµι γαµι γαµι γαµιζω ζω ζω ζω: casamento ): dar em casamento. εκδαπανα εκδαπανα εκδαπανα εκδαπαναω ω ω ω ( δαπανα δαπανα δαπανα δαπαναω ω ω ω: gastar livremente ): gastar completamente, II Co 12:15.* εκδε εκδε εκδε εκδε οµαι οµαι οµαι οµαι ( δε δε δε δε οµαι οµαι οµαι οµαι: tolerar ): esperar, Tg 5:7. ε ε ε εκδηλο κδηλο κδηλο κδηλο ( δη δη δη δηλο λο λο λο : tornar claro ): evidente, II Tm 3:9.* εκδι εκδι εκδι εκδιδωµι δωµι δωµι δωµι ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): arrendar, alugar, Mt 21:33,41; Mc 12:1; Lc 20:9.* εκδιηγε εκδιηγε εκδιηγε εκδιηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( διηγε διηγε διηγε διηγεοµαι οµαι οµαι οµαι: descrever ): contar com detalhes, At 13:41; 15:3.* εκδιω εκδιω εκδιω εκδιωκω κω κω κω ( διω διω διω διωκω κω κω κω: perseguir ): perseguir severamente, Lc 11:49; I Tm 2:15.* εκζητε εκζητε εκζητε εκζητεω ω ω ω ( ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω: procurar ): esquadrinhar, At 15:17; Rm 3:11; Hb 11:6; 12:17; I Pe 1:10; Lc 11:50.* εκζη εκζη εκζη εκζητησι τησι τησι τησις ς ς ς ( ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς: investigação, controvérsia ): longa investigação, especulação inútil, I Tm 1:4.* εκθαµβεω ( θανβε θανβε θανβε θανβεω ω ω ω: pasmar-se ): assombra-se, Mc 9:15; 14:33; 16:5.* εκθαυµα εκθαυµα εκθαυµα εκθαυµαζω ζω ζω ζω ( θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω: maravilhar-se ): maravilhar-se, Mc 12:17.* εκκαθαι εκκαθαι εκκαθαι εκκαθαιρω ρω ρω ρω ( καθαι καθαι καθαι καθαιρω ρω ρω ρω: limpar, Jo 15:2* ): purificar, I Co 5:7; II Tm 2:21.* εκκαι εκκαι εκκαι εκκαιω ω ω ω ( και και και καιω ω ω ω: iluminar ): ser inflamado, Rm 1:27.* εκκλα εκκλα εκκλα εκκλαω ω ω ω ( κλα κλα κλα κλαω ω ω ω: quebrar ): cortar, desgarrar, Rm 11:17, 19, 20.* εκκλει εκκλει εκκλει εκκλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, trancar ): excluir, eliminar, Gl 4:17; Rm 3:27.* εκκλησι εκκλησι εκκλησι εκκλησια α α α ( κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς: chamada ): assembléia, chamados para fora, igreja. εκκλι εκκλι εκκλι εκκλινω νω νω νω ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, curvar-se ): desviar-se, Rm 3:12; 16:17; I Pe 3:11.* εκκο εκκο εκκο εκκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar ): cortar fora ou abaixo, remover, Mt 3:10; 5:30; 7:19; 18:8; Lc 3:9; 13:7,9; Rm 11:22,24; II Co 11:12.* εκκρεµα εκκρεµα εκκρεµα εκκρεµαννυµι ννυµι ννυµι ννυµι ( κρεµα κρεµα κρεµα κρεµαννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: pendurar, depender, At 5:30; Gl 3:13; Mt 22:40 ): preso, Lc 19:48.* εκλαλε εκλαλε εκλαλε εκλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): contar, At 23:22.* εκλα εκλα εκλα εκλαµπω µπω µπω µπω ( λα λα λα λαµπω µπω µπω µπω: brilhar ): resplandecer, Mt 13:43.* εκλανθα εκλανθα εκλανθα εκλανθανοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( λανθα λανθα λανθα λανθανω νω νω νω: esconder ): esquecer totalmente, Hb 12:5.* εκλει εκλει εκλει εκλειπω πω πω πω ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar): falhar, desfalecer, faltar Lc 22:32. εκλυ εκλυ εκλυ εκλυω ω ω ω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar ): tornar-se desanimado, desfalecer, Mt 15:32; Mc 8:3; Gl 6:9; Hb 12:3,5.* εκµυκτηρι εκµυκτηρι εκµυκτηρι εκµυκτηριζω ζω ζω ζω ( µυκτηρι µυκτηρι µυκτηρι µυκτηριζω ζω ζω ζω: tratar com desprezo, rir-se de, Gl 6:7.* εκνευ εκνευ εκνευ εκνευω ω ω ω ( νευ νευ νευ νευω ω ω ω: fazer sinal, Jo 13:24; At 24:10 ): voltar atrás, retirar-se, Jo 5:13, talvez ter feito sinal de retirada.* εκνη εκνη εκνη εκνηφω φω φω φω ( νη νη νη νηφω φω φω φω: ser sóbrio, I Ts 5:6,8; II Tm 4:5; I Pe 1:13; 4:7; 5:8* ): tornar-se sóbrio, vigiar, estar alerta, I Co 15:34.* ε ε ε εκπαλαι κπαλαι κπαλαι κπαλαι ( πα πα πα παλαι λαι λαι λαι: adv. há muito tempo ): por um longo tempo, há muito tempo atrás, II Pe 2:3; 3:5.* εκπειρα εκπειρα εκπειρα εκπειραζω ζω ζω ζω ( πειρα πειρα πειρα πειραζω ζω ζω ζω: tentar, experimentar ): colocar à prova, testar, tentar, Mt 4:7; Lc 4:12; 10:25; I Co 10:9.* εκπε εκπε εκπε εκπεµπω µπω µπω µπω ( πε πε πε πεµπω µπω µπω µπω:enviar ): enviar, fazer sair, At 13:4; 17:10.* εκπι εκπι εκπι εκπιπτω πτω πτω πτω ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, Gl 5:4; II Pe 3;17; Rm 9:6. εκπλε εκπλε εκπλε εκπλεω ω ω ω ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar ): navegar. εκπληρο εκπληρο εκπληρο εκπληροω ω ω ω ( πληρο πληρο πληρο πληροω ω ω ω: encher ): cumprir ( completamente ) At 13:33.* εκπνε εκπνε εκπνε εκπνεω ω ω ω ( πνε πνε πνε πνεω ω ω ω: soprar do vento, Mt 7:25 ): expirar, morrer, Mc 15:37,39; Lc 23:46.* εκπορνευ εκπορνευ εκπορνευ εκπορνευω ω ω ω ( πορνευ πορνευ πορνευ πορνευω ω ω ω: prostituir ): cair na imoralidade, Jd 7.* εκπυρο εκπυρο εκπυρο εκπυροω ω ω ω ( πυρο πυρο πυρο πυροω ω ω ω: queimar, colocar no fogo ): destruir pelo fogo, II Pe 3:10.* εκριζο εκριζο εκριζο εκριζοω ω ω ω ( ρ ρ ρ ριζο ιζο ιζο ιζοω ω ω ω: enraizar, Ef 3:17; Cl 2:7.* ε ε ε εκστασι κστασι κστασι κστασις ς ς ς ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς : existência, revolta, disputa ): espanto, terror, êxtase, Mc 5:42; 16:8; Lc 5:26; At 3:10; 10:10; 11:5; 22:17.*
  • 76.
    76 76 εκστρε εκστρε εκστρε εκστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω:voltar ): ser pervertido, se desencaminhado, Tt 3:11.* εκσω εκσω εκσω εκσωζω ζω ζω ζω ( σω σω σω σωζω ζω ζω ζω: salvar ): trazer em segurança, At 27:39.* εκταρα εκταρα εκταρα εκταρασσω σσω σσω σσω ( ταρα ταρα ταρα ταρασσω σσω σσω σσω: agitar ): causar confusão, At 15:24; 16:20.* εκτελε εκτελε εκτελε εκτελεω ω ω ω ( τελε τελε τελε τελεω ω ω ω: levar ao fim ): terminar, Lc 14:29.* εκτι εκτι εκτι εκτιθηµι θηµι θηµι θηµι ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar, fazer, etc ): abandonar, At 7:21; explicar, expor, At 11:4; 18:26; 28:23.* εκτρε εκτρε εκτρε εκτρεφω φω φω φω ( τρε τρε τρε τρεφω φω φω φω: alimentar ): alimentar, Ef 5:29; educar, Ef 6:4.* εκφερω εκφερω εκφερω εκφερω ( φερω φερω φερω φερω: levar, carregar ): trazer, levar, Lc 15:22; At 5:6,9; I Tm 6:7; Mc 8:22; produzir, Hb 6:8.* εκφευ εκφευ εκφευ εκφευγω γω γω γω ( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω: fugir ): escapar, Rm 2:3; Hb 12:25. εκφοβε εκφοβε εκφοβε εκφοβεω ω ω ω ( φοβε φοβε φοβε φοβεω ω ω ω: estar com medo ): terrificar, II Co 10:9.* ε ε ε εκφοβο κφοβο κφοβο κφοβο ( φο φο φο φοβο βο βο βο : o que causa medo ): terrificado, Mc 9:6; Hb 12:21.* εκφυ εκφυ εκφυ εκφυω ω ω ω ( φυ φυ φυ φυω ω ω ω: crescer, Lc 8:6; Hb 12:15* ): produzir, fazer brotar, Mt 24:32; Mc 13:28.* εκφωνε εκφωνε εκφωνε εκφωνεω ω ω ω ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir um som ): gritar, Lc 16:24.* εκ εκ εκ εκ ωρε ωρε ωρε ωρεω ω ω ω ( ωρε ωρε ωρε ωρεω ω ω ω: dar lugar, abrir caminho, II Pe 3:9 ): ir embora, Lc 21:21.* εκψυ εκψυ εκψυ εκψυχω χω χω χω ( ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: frio, Mt 10:42; Ap 3:15 ): dar o último suspiro, morrer, At 5:5,10; 12:23.* εξαγγε εξαγγε εξαγγε εξαγγελω λω λω λω ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar, Jo 20:28 ): proclamar, I Pe 2:9.* εξαγορα εξαγορα εξαγορα εξαγοραζω ζω ζω ζω ( αγορα αγορα αγορα αγοραζω ζω ζω ζω : comprar, Mt 13:44; I Co 6:20 ): redimir, Gl 3:13; 4:5; Ef 5:16; Cl 4:5.* εξα εξα εξα εξαγω γω γω γω ( α α α αγω γω γω γω: guiar, conduzir ): levar para fora, Lc 24:50; Jo 10:3; At 7:36,40; 12:17; 21:38; Hb 8;9. εξαιρε εξαιρε εξαιρε εξαιρεω ω ω ω ( α α α αιρε ιρε ιρε ιρεω ω ω ω: escolher, II Ts 2:13; Fp 1:22; Hb 11:25* ): tirar, rasgar ciente da escolha, Mt 5:29; 18:9; At 7:10,34; 12:11; 23:27; Gl 1:4; At 26:17.* εξαι εξαι εξαι εξαιρω ρω ρω ρω ( α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar, tirar, Jo 8:59; I Co 5:2 ): remover, I Co 5:2,13.* εξαιτε εξαιτε εξαιτε εξαιτεω ω ω ω ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, Mt 7:9 ): demandar, Lc 22:31.* εξαι εξαι εξαι εξαιφνη φνη φνη φνης ς ς ς ( α α α αιφνι ιφνι ιφνι ιφνιδιο διο διο διος ς ς ς: de repente, Lc 21:34; I Ts 5:3 ): repentinamente, Mc 13:36; Lc 2:13; 9:39; At 9:3; 22:6.* εξκολουθε εξκολουθε εξκολουθε εξκολουθεω ω ω ω ( κολουθε κολουθε κολουθε κολουθεω ω ω ω: seguir, Mt 21:9; Jo 6:2; Mc 1:18; 2:14 ): seguir, obedecer, II Pe 1:16; 2:2.* εξαλει εξαλει εξαλει εξαλειφω φω φω φω ( αλει αλει αλει αλειφω φω φω φω: ungir no sentido de limpar Mc 16:1; Lc 7:38, 46; Tg 5:14* ): limpar, enxugar, Ap 7:17; 21:4; At 3:19; Cl 2:14, quando se enxuga se remove totalmente a sujeira.* εξα εξα εξα εξαλλοµαι λλοµαι λλοµαι λλοµαι ( αλλοµαι αλλοµαι αλλοµαι αλλοµαι: saltar, At 3:8; 14:10; Jo 4:14* ): saltar, At 3:8; 14:10.* εξανα εξανα εξανα εξαναστασι στασι στασι στασις ς ς ς ( ανα ανα ανα ανασται σται σται σταις ς ς ς: levantar dos mortos, Rm 6:5; I Co 15:12 ): Fp 3:11.* εξανατε εξανατε εξανατε εξανατελλω λλω λλω λλω ( ανατε ανατε ανατε ανατελλω λλω λλω λλω: fazer sair, Mt 5:45 ): nascer, brotar, Mt 13:5; Mc 4:5. εξανι εξανι εξανι εξανιστηµι στηµι στηµι στηµι ( ανι ανι ανι ανιστηµι στηµι στηµι στηµι: levantar, Mc 14:60; ): levantar, Mc 12:19; Lc 20:28; At 15:5.* εξανοι εξανοι εξανοι εξανοιγω γω γω γω ( ανοι ανοι ανοι ανοιγω γω γω γω: abrir, Mt 3:16; Jo 9:10 ): abrir totalmente, At 12:16. Manuscrito variante.* εξαπατα εξαπατα εξαπατα εξαπαταω ω ω ω ( απατα απατα απατα απαταω ω ω ω: enganar, Ef 5:6; I Tm 2:14; Tg 1:26* ): enganar, seduzir, Rm 7:11; 16:18; I Co 3:18; II Co 11:3; II Ts 2:3; I Tm 2:14. εξαπορε εξαπορε εξαπορε εξαπορεω ω ω ω ( απορε απορε απορε απορεω ω ω ω: não entender, Lc 24:4; Jo 13:22; At 25:20; II Co 4:8; Mc 6:20; Gl 4:20 * ): desespero II Co 4:8; 1:8 manuscrito variante.* εξαποστε εξαποστε εξαποστε εξαποστελλω λλω λλω λλω ( αποστε αποστε αποστε αποστελλω λλω λλω λλω: enviar, Mt 13:41; 14:35; Jo 3:28 ): enviar, Lc 1:53; 24:49; At 7: 12; 17:14; 22:21; Gl 4:46.* εξαστρα εξαστρα εξαστρα εξαστραπτω πτω πτω πτω ( αστρα αστρα αστρα αστραπτω πτω πτω πτω: resplandecer, Lc 17:24; 24: 4* ): brilhar, Lc 9:29.* εξεγει εξεγει εξεγει εξεγειρω ρω ρω ρω ( εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, Mt 8:25; 12:11; Gl 1:1 ): levantar, Mc 6:45; I Co 6:14; Rm 9:14.* ε ε ε εξειµι ξειµι ξειµι ξειµι ( ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ): ir embora, sair, At 13:42; 20:7; 27:43. εξε εξε εξε εξελκω λκω λκω λκω ( ε ε ε ελκω λκω λκω λκω: puxar, desembainhar, Jo 6:44; 12:32; 18:10; At 16:19; 21:30; Jo 21:6,11; Tg 2:6* ): atrair, arrastar, Tg 1:14.* εξε εξε εξε εξερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir, Mt 8:9; Jo 10:10; I Tm 1:15; ir, Mt 16:24; Mc 11:13 ): ir embora, Mt 8:28; 25:1; Mc 1:35; 5:2; Jo 13:3. εξε εξε εξε εξεχω χω χω χω: ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter, manter, Mt 26:7; Ap 1:16 ): ser proeminente, Mt 20: 28, manuscrito variante.*
  • 77.
    77 77 εξηγε εξηγε εξηγε εξηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι:liderar, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; II Pe 1:13 ): explicar, contar, Lc 24:35; At 10:8; 15:12, 14; 21:19; Jo 1:18 ) εξηχε εξηχε εξηχε εξηχεω ω ω ω ( ηχω ηχω ηχω ηχω: som, eco, Lc 21:35* ): ecoar, soar, I Ts 1:8.* εξι εξι εξι εξιστηµι στηµι στηµι στηµι ( ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι: permanecer ): confundir, Mc 3:21; Lc 24:22; At 8:9, 11; II Co 5:13. Neste caso o εξ εξ εξ εξ de conotação exteriorizante mudou o sentido da palavra. εξισχυ εξισχυ εξισχυ εξισχυω ω ω ω ( ισχυ ισχυ ισχυ ισχυω ω ω ω: ser forte, poderoso, Mt 8:28; Mc 14:37; Lc 14:6; Gl 3:6; Hb 9:17 ): ser forte, Ef 3:18.* ε ε ε εξοδο ξοδο ξοδο ξοδος ς ς ς ( ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς: caminho, Jo 14:6 ): êxodo, saída, Lc 9:31; Hb 11:22; II Pe 1:15.* εξολεθρευ εξολεθρευ εξολεθρευ εξολεθρευω ω ω ω ( ο ο ο ολεθρευ λεθρευ λεθρευ λεθρευω ω ω ω: destruir, Hb 11:28* ): destruir totalmente, At 3:23.* εξοµολογε εξοµολογε εξοµολογε εξοµολογεω ω ω ω ( ο ο ο οµολογε µολογε µολογε µολογεω ω ω ω: prometer, Rm 10:9; I Tm 6:12; Tt 1:16; I Jo 4:2,15; confessar, Jo 1:20; I Jo 1:9; Rm 10:9 ): confessar, Mt 3:6; Mc 1:5; Lc 10:21; 22:6; At 19:18; R m 14:11; 15:9.* εξορκι εξορκι εξορκι εξορκιζω ζω ζω ζω ( ορκι ορκι ορκι ορκιζω ζω ζω ζω: conjurar, Mt 26:63; Mc 5:7; At 19:13; I Ts 5:27, as duas últimas referências são de manuscritos variantes *): adjurar, acusar sob juramento, Mt 26:63; exorcisar, At 19:13,14, manuscrito variante.* εξορυ εξορυ εξορυ εξορυσσω σσω σσω σσω ( ορυ ορυ ορυ ορυσσω σσω σσω σσω: cavar, Mt 21:33; 25:18, manuscrito variante; Mc 12:1 ): abrir, sacar, arrancar, Mc 2:4; Gl 4:15. * εξουσια ( ουσια: propriedade, Lc 15:12* ): liberdade de escolha, Jo 10:18; Rm 9:21; II Ts 3:9; autoridade, Mt 21:23; domínio, Ef 2:2; Cl 1:13; submissão a autoridade do marido pelo véu, I Co 11:10. ε ε ε εξυπνο ξυπνο ξυπνο ξυπνος ς ς ς ( υ υ υ υπνο πνο πνο πνος ς ς ς [ hipnose]: sono, Mt 1:24; Lc 9:32; Jo 11:13; At 20:9; Rm 13:11* ): acordado, At 16:27.* OBERVAÇÕES: 1. Os * são, conforme o léxico de Frederick Danker, uma indicação de que todas as ocorrências da palavra no Novo Testamento são citadas. 2. Estamos citando todas as palavras do Novo Testamento mescladas com preposições para facilitar e agilizar a memorização do vocabulário. Desse modo somos capazes de aprender duas palavras de uma só vez. 3) Com απο απο απο απο ( Com Genitivo: sob. Com Dativo: junto de. Com Acusativo: para, contra ): αποβα αποβα αποβα αποβαλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ): lançar fora, Mc 10:50; Hb 10:35.* αποβλε αποβλε αποβλε αποβλεπω πω πω πω ( βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω: ver ): olhar, prestar atenção, Hb 11:26.* αποβολη αποβολη αποβολη αποβολη ( βολη βολη βολη βολη: tiro, lançamento, Lc 22:41.* απογι απογι απογι απογινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ): morrer, I Pe 2:24.* απογραφη απογραφη απογραφη απογραφη ( γραφη γραφη γραφη γραφη: escrito ): censo, registro, Lc 2:2; At 5:23.* απογρα απογρα απογρα απογραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): registrar, gravar, Lc 2:1,3,5; Hb 12:23.* αποδει αποδει αποδει αποδεικνυµι κνυµι κνυµι κνυµι ou αποδεδειγµε αποδεδειγµε αποδεδειγµε αποδεδειγµενο νο νο νος ς ς ς ou απο απο απο αποδειξι δειξι δειξι δειξις ς ς ς ( δει δει δει δεικνυµι κνυµι κνυµι κνυµι: mostrar, tornar conhecido ): exibir, I Co 4:9; At 25:7; II Ts 2:4; At 2:22.* αποδεκατο αποδεκατο αποδεκατο αποδεκατοω ω ω ω ( δεκατο δεκατο δεκατο δεκατοω ω ω ω: coletar ou receber dízimos, Hb 7:6; 7:9 ): dizimar, Mt 23:23; Lc 11:42; Hb 7:5.* απο απο απο αποδεκτο δεκτο δεκτο δεκτος ς ς ς ( δεκτο δεκτο δεκτο δεκτος ς ς ς: aceitável, Fp 4:18; Lc 4:24; At 10:35; Lc 4:19; II Co 6:2* ): agradável, I Tm 2:3; 5:4.* αποδε αποδε αποδε αποδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: tomar, receber ): dar boas vindas, receber favoravelmente, Lc 8:40; 9:11; At 18:27; 21:17; 28:30; At 2:41; At 24:3.* αποδηµε αποδηµε αποδηµε αποδηµεω ω ω ω ( δη δη δη δηµο µο µο µο : povo ): viajar [ conhecer outros povos ], Mt 25:14; Lc 20:9; II Co 5:6, versículo variante.* απδι απδι απδι απδιδωµι δωµι δωµι δωµι, αποδιδου αποδιδου αποδιδου αποδιδουν ν ν ν, απο απο απο αποδο δο δο δος ς ς ς ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): dar, entregar, Mt 27:58; Rm 2:6. αποδοκιµα αποδοκιµα αποδοκιµα αποδοκιµαζω ζω ζω ζω ( δοκιµα δοκιµα δοκιµα δοκιµαζω ζω ζω ζω: examinar ): rejeitar ( após escrutínio ), Mt 21:42; Lc 9:22; Hb 12:17. αποδοχη αποδοχη αποδοχη αποδοχη ( δεχο δεχο δεχο δεχοµαι µαι µαι µαι: receber, aceitar ): aceitação, I Tm 1:15; 4:9.* απο απο απο αποθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): remoção, despojamento, deixar, I Pe 3:21; II Pe 1:14.* αποθη αποθη αποθη αποθηκη κη κη κη (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): celeiro ( o lugar onde de põe ), Mt 3:12; Lc 12:18.
  • 78.
    78 78 αποθησαυρι αποθησαυρι αποθησαυρι αποθησαυριζω ζω ζω ζω ( θησαυρο θησαυρο θησαυρο θησαυρος ς ς ς:tesouro; ριζα: raiz ): depositar, I Tm 6:19.* αποθλι αποθλι αποθλι αποθλιβω βω βω βω ( θλι θλι θλι θλιβω βω βω βω: apertar, pressionar, Mc 3:9; Mt 7:14; oprimir, II Co 1:6; 7:5; I Ts 3:4; I Tm 5:10; Hb 11:37 ) αποθνη αποθνη αποθνη αποθνησκω σκω σκω σκω, αποθανει αποθανει αποθανει αποθανεισθε σθε σθε σθε, αποθα αποθα αποθα αποθανη νη νη νη ( θνη θνη θνη θνησκω σκω σκω σκω: morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6 ): morrer, Mt 8:32; 9:24; Rm 14:8; Hb 10:28; Ap 14:13; Rm 6:2; Gl 2:19; Cl 2:20 ): morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6. αποθωµαι αποθωµαι αποθωµαι αποθωµαι (τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar, guardar, tirar, fazer, apontar, destinar ). αποκαθι αποκαθι αποκαθι αποκαθιστηµι στηµι στηµι στηµι, αποκαταστη αποκαταστη αποκαταστη αποκαταστησω σω σω σω ( καθι καθι καθι καθιστηµι στηµι στηµι στηµι: levar ): restaurar, restabelecer, curar, Mc 9:12; At 1:6; Mc 3:5; Mc 8:25. αποκαλυ αποκαλυ αποκαλυ αποκαλυπτω πτω πτω πτω (καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir ): revelar, expor, Mt 10:26; Lc 17:30; Rm 1:17. αποκαλυψι αποκαλυψι αποκαλυψι αποκαλυψις ς ς ς ( καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir ): revelação, Lc 2:32; Rm 8:19; Gl 1:12; 2:2; Ef 3:3; I Pe 1:17,13; Ap 1:1. αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκι αποκαραδοκια α α α ( καραδοκι καραδοκι καραδοκι καραδοκια α α α: expectativa ansiosa, Fp 1:20* ): expectativa ansiosa, Rm 8:19. αποκαταλλα αποκαταλλα αποκαταλλα αποκαταλλασσω σσω σσω σσω, αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην αποκατηλλαγην ( καταλλα καταλλα καταλλα καταλλασσω σσω σσω σσω: reconciliar, Rm 5:10; I Co 7:11; II Co 5:18-20 ): reconciliar, Ef 2:16; Cl 1:20,22.* αποκειµαι αποκειµαι αποκειµαι αποκειµαι ( κει κει κει κειµαι µαι µαι µαι: deitar ): ser guardado, separado, Lc 19:20; Cl 1:5; II Tm 4:8; Hb 9:27.* αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω αποκεφαλιζω ( κεφαλιο κεφαλιο κεφαλιο κεφαλιοω ω ω ω; bater a cabeça, Mc 12:4* ): decapitar, Mc 6:16,27. αποκλει αποκλει αποκλει αποκλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, Mt 6:6; 23:13; 25:10 ): fechar. αποκο αποκο αποκο αποκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): cortar fora, separar, Mc 9:43,45; Jo 18:10, 26; At 27:32, Gl 5:12.* απο απο απο αποκριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, decreto, decisão, julgamento, I Co 6:7; Rm 11:33; Mt 7:2; At 24:25 ): relatório final, decisão, II Co 1:9.* αποκρι αποκρι αποκρι αποκρινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: separar ): resposta, replica. απο απο απο αποκρισι κρισι κρισι κρισις ς ς ς ( κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς: juízo, julgamento ): resposta, Lc 2:47; 20:26; Jo 1:22; 19:9.* αποκυ αποκυ αποκυ αποκυπτω πτω πτω πτω ( κρυ κρυ κρυ κρυπτω πτω πτω πτω: ocultar, Mt 13:44; 25:18,25; Lc 13:21; Jo 12:36 ): esconder, Lc 10:21; I Co 2:7; Ef 3:9; Cl 1:26,* απο απο απο αποκρυφο κρυφο κρυφο κρυφος ς ς ς, apócrifo ( κρυ κρυ κρυ κρυφιο φιο φιο φιος ς ς ς: oculto, Mt 6:18* ): oculto, secreto, Mc 4:22; Lc 8:17; Cl 2:3.* αποκυε αποκυε αποκυε αποκυεω ω ω ω ( κυε κυε κυε κυεω ω ω ω, tornar-se grávida. Grego Clássico ): gerar, Tg 1:15,18.* αποκυλι αποκυλι αποκυλι αποκυλιω ω ω ω ( κυλι κυλι κυλι κυλιω ω ω ω: rolar Lc 23:53; Mc 9:20* ): remover, rolar, rodar, Mt 28:2; Mc 16:3,4; Lc 24:2.* απολαλε απολαλε απολαλε απολαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar livremente, At 18:25, versículo variante.* απολαµβα απολαµβα απολαµβα απολαµβανω νω νω νω ( λαµβανω λαµβανω λαµβανω λαµβανω: tomar, pegar, apossar-se ): receber, Lc 16:25; 23:41; Gl 4:5; Rm 1:27. απολει απολει απολει απολειπω πω πω πω, απολιµπα απολιµπα απολιµπα απολιµπανω νω νω νω, απολη απολη απολη αποληµ µ µ µ οµαι οµαι οµαι οµαι, απολιπω απολιπω απολιπω απολιπων ν ν ν ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar, carecer, Lc 18:22; Tt 1:5; 3:13; Tg 1:4; 2:15* ): deixar para atrás, II Tm 4:13,20; Tt 1:5; Jd 6; Hb 4:9; 10:26; 4:6.* απολει απολει απολει απολει ω ω ω ω ( λει λει λει λειχω χω χω χω: lamber, Lc 16:21 ): lamber, Lc 16:21.* απολλυµι απολλυµι απολλυµι απολλυµι, απολει απολει απολει απολειται ται ται ται, απολε απολε απολε απολεσαι σαι σαι σαι, απολε απολε απολε απολεση ση ση ση, απολου απολου απολου απολουµαι µαι µαι µαι, απολω απολω απολω απολω, απολωλο απολωλο απολωλο απολωλο ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: desligar ): perecer. απολογε απολογε απολογε απολογεοµαι οµαι οµαι οµαι ( λο λο λο λογο γο γο γος ς ς ς: palavra ): falar em auto-defesa, apologética, Lc 21:14; At 19:33; 24:10; Rm 2:15; II Co 12:19; At 26:2. απολογι απολογι απολογι απολογια α α α ( λο λο λο λογιο γιο γιο γιος ς ς ς: eloqüente ): defesa, At 25:16; Fp 1:7,16; II Tm 4:16; I Pe 3:15; I Co 9:3. απολου απολου απολου απολουω ω ω ω ( λου λου λου λουω ω ω ω: lavar, banhar, At 9:37; 16:33; Jo 13:10; Hb 10:22; II Pe 2:22* ): lavar-se, I Co 6:11; At 22:16.* απολυ απολυ απολυ απολυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς ( λυ λυ λυ λυτρωσι τρωσι τρωσι τρωσις ς ς ς: redenção, resgate, libertação, Lc 1:68; 2:38; Hb 9:12* ): libertação, redenção, Hb 11:35; Lc 21:28; Rm 3:24; 8:23; Ef 1:7; Hb 9:15. απολυ απολυ απολυ απολυω ω ω ω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: desligar ): libertar, perdoar, livrar, Mt 18:27; 27:15-26; Lc 6:37; 13:12. αποµε αποµε αποµε αποµενω νω νω νω ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer ): ficar atrás, Lc 2:43, versículo variante.* απονε απονε απονε απονεµω µω µω µω ( νε νε νε νεµω µω µω µω: distribuir. Grego Clássico. ): mostrar, pagar, assinar, I Pe 3:7.* απονι απονι απονι απονιπτω πτω πτω πτω ( νι νι νι νιπτω πτω πτω πτω: lavar ): lavar, Mt 27:24.*
  • 79.
    79 79 αποπε αποπε αποπε αποπεµτω µτω µτω µτω ( πε πε πε πεµτω µτω µτω µτω:enviar ): enviar, Jo 17:3, versículo variante.* αποπι αποπι αποπι αποπιπτω πτω πτω πτω ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, At 9:18.* αποπλανα αποπλανα αποπλανα αποπλαναω ω ω ω ( πλανα πλανα πλανα πλαναω ω ω ω: desviar, enganar ): enganar, Mc 13:22; I Tm 6:10.* αποπλε αποπλε αποπλε αποπλεω ω ω ω ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar ): navegar, At 13:4; 14:26; 20:15; 27:1.* αποπλυ αποπλυ αποπλυ αποπλυνω νω νω νω ( πλυ πλυ πλυ πλυνω νω νω νω: lavar, Lc 5:1; Ap 7:14; 22:14.* αποπνι αποπνι αποπνι αποπνιγω γω γω γω ( πνι πνι πνι πνιγω γω γω γω: estrangular, sufocar, Mt 13:7; 18:28; Mc 5:13* ): sufocar, Mt 13:7, versículo variante, Lc 8:7; Lc 8:33.* απορε απορε απορε απορεω ω ω ω ( ρε ρε ρε ρεω ω ω ω: fluir, Jo 7:38* ): απο απο απο απο( ρ ρ ρ ρ )ρι ρι ρι ριπτω πτω πτω πτω ( ρ ρ ρ ρι ι ι ιπτω πτω πτω πτω: lançar, Mt 27:5;Lc 17:2; At 27:19,29; Lc 4:35; Mt 9:36;15:30 ): lançar-se , atirar-se At 21:15, versículo variante.* αποφανι αποφανι αποφανι αποφανιζω ζω ζω ζω ( ορφανο ορφανο ορφανο ορφανος ς ς ς: orfão, Tg 1:27; Jo 14:18* ): deixar alguém orfão, I Ts 2:17.* αποσκευα αποσκευα αποσκευα αποσκευαζω ζω ζω ζω ( σκευα σκευα σκευα σκευαζω ζω ζω ζω: preparar. Grego Clássico ): fazer as malas, At 21:15, versículo variante.* αποσκι αποσκι αποσκι αποσκιασµα ασµα ασµα ασµα ( σκια σκια σκια σκια: sombra, Mc 4:33; At 5:15; Mt 4:16; Lc 1:79; I Jo 2:8, versículo variante, Cl 2:17; Hb 8:5; 10:1* ): sombra, Tg 1:17.* αποσπα αποσπα αποσπα αποσπαω ω ω ω ( σπα σπα σπα σπαω ω ω ω: puxar, sacar, Mc 14:47; At 16:27* ): puxar, desembainhar, Mt 26:51; At 20:30; At 21:1; Lc 22:41.* αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς: rebelião, discódia, Hb 9:8; Mc 15:7; At 19:40; At 15:2; 24:5; 23:7,10* ): rebelião, apostasia, At 21:21; II Ts 2:3.* αποστα αποστα αποστα αποστασιον σιον σιον σιον ( στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς: discórdia ): divórcio, Mt 5:31; 19:7; Mc 10:4.* αποστα αποστα αποστα αποστατη τη τη της ς ς ς ( στασιαστη στασιαστη στασιαστη στασιαστης ς ς ς: rebelde, Mc 15:7* ): desertor, apóstata, Tg 2:11, versículo variante.* αποστεγα αποστεγα αποστεγα αποστεγαζω ζω ζω ζω ( στε στε στε στεγη γη γη γη: teto, Mt 8:8; Mc 2:4; Lc 7:6* ): destelhar, Mc 2:4.* αποστε αποστε αποστε αποστελλω λλω λλω λλω, αποσταλω αποσταλω αποσταλω αποσταλω , αποστει αποστει αποστει αποστειλαι λαι λαι λαι ( στε στε στε στελλω λλω λλω λλω: apartar, II Ts 3:6; evitar, II Co 8:20* ): enviar. αποστερε αποστερε αποστερε αποστερεω ω ω ω ( στερε στερε στερε στερεω ω ω ω: roubar. Grego Clássico ): roubar, Mc 10:19; I Co 6:7; Tg 5:4; I Co 7:5; I Tm 6:5.* απο απο απο αποστολο στολο στολο στολος ς ς ς ( στο στο στο στολο λο λο λος ς ς ς: ação de preparar-se para uma marcha, caminho ): enviado. αποστρε αποστρε αποστρε αποστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω: voltar ): voltar-se, II Tm 4:4; Rm 11:26; Lc 23:14; Mt 26:52; Mt 5:42; Tt 1:14; Hb 12:25; II Tm 1:15.* αποστυγε αποστυγε αποστυγε αποστυγεω ω ω ω ( στυγητο στυγητο στυγητο στυγητος ς ς ς: odioso, Tt 3:3* ): odiar, Rm 12:9.* αποσυνα αποσυνα αποσυνα αποσυναγωγο γωγο γωγο γωγος ς ς ς ( συνα συνα συνα συναγω γω γω γω: reunir [ em ] ): expulso da sinagoga, excomungado, Jo 16:2; Jo 9:22; 12:42.* αποτα αποτα αποτα αποτασσω σσω σσω σσω ( τα τα τα τασσω σσω σσω σσω: alocar, designar ): despedir-se, Mc 6:46; Lc 9:61; II Co 2:13; renunciar, Lc 14:33. αποτελε αποτελε αποτελε αποτελεω ω ω ω ( τελε τελε τελε τελεω ω ω ω: terminar ): completar, Lc 13:32; Tg 1:15.* αποτι αποτι αποτι αποτιθηµι θηµι θηµι θηµι, αποθε αποθε αποθε αποθεµενο µενο µενο µενος ς ς ς, αποθε αποθε αποθε αποθεσθαι σθαι σθαι σθαι ( τιθηµι τιθηµι τιθηµι τιθηµι: pôr, colocar ): tirar, At 7:58; Rm 13:12; Hb 12:1; Mt 14:3. αποτινα αποτινα αποτινα αποτινασσω σσω σσω σσω ( τινα τινα τινα τινασσω σσω σσω σσω: sacudir. Grego Clássico ): sacudir, Lc 9:5; At 28:5.* αποτι αποτι αποτι αποτινω νω νω νω ( τι τι τι τινω νω νω νω: pagar. Grego Clássico ): compensar, pagar pelo prejuízo, Fl 19.* αποτολµα αποτολµα αποτολµα αποτολµαω ω ω ω ( τολµα τολµα τολµα τολµαω ω ω ω: ousar, Mt 22:46; Jo 21:12; Rm 5:7; Fp 1:14; presumir, Rm 15:18; I Co 6:1; II Co 10:12; Jd 9 ): ser corajoso, Rm 10:20.* αποτοµι αποτοµι αποτοµι αποτοµια α α α ( τοµο τοµο τοµο τοµο : cortante, Hb 4:12* ): severidade, Rm 11:22.* αποτο αποτο αποτο αποτοµω µω µω µως ς ς ς ( τοµο τοµο τοµο τοµος ς ς ς ): severamente, II Co 13:10; Tt 1:13.* αποτρε αποτρε αποτρε αποτρεπω πω πω πω ( τρε τρε τρε τρεπω πω πω πω: voltar, afastar. Grego Clássico ): evitar, separar-se, II Tm 3:5.* αποφε αποφε αποφε αποφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): levar, carregar, Lc 16:22; At 19:12; I Co 16:3; Ap 17:3; 21:10; Mc 15:1.* αποφευ αποφευ αποφευ αποφευγω γω γω γω ( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω: fugir. Grego Clássico ): escapar, fugir, II Pe 1:4; 2:18,20.* αποφθε αποφθε αποφθε αποφθεγγοµαι γγοµαι γγοµαι γγοµαι ( φθε φθε φθε φθεγγοµαι γγοµαι γγοµαι γγοµαι: declarar, At 4:18; II Pe 2:16, 18.* αποφορτι αποφορτι αποφορτι αποφορτιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( φορτι φορτι φορτι φορτιζω ζω ζω ζω: impor ( uma carga ), Lc 11:46; Mt 11:28* ): descarregar, At 21:3.*
  • 80.
    80 80 απο απο απο αποχρησι χρησι χρησι χρησις ς ς ς ( χρη χρη χρη χρησι σι σι σις ς ς ς:relação [ sexual ], Rm 1:26* ): consumir, usar, manusear, Cl 2:22. αποχωρε αποχωρε αποχωρε αποχωρεω ω ω ω ( χωρε χωρε χωρε χωρεω ω ω ω: dar lugar, abrir caminho ): desertar, At 13:13; partir, Mt 7:23; Lc 20:20, versículo variante; retirar-se, Lc 9:39.* αποχωρι αποχωρι αποχωρι αποχωριζω ζω ζω ζω ( χωρι χωρι χωρι χωριζω ζω ζω ζω: dividir ): separar, Mt 19:6, versículo variante; At 15:39; remover Ap 6:14.* αποψυ αποψυ αποψυ αποψυχω χω χω χω ( ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: frio, Mt 10:42, versículo variante; Ap 3:15* ): parar de respirar, desmaiar ou morrrer, Lc 21:26.* 4) Com προ προ προ προ ( Com Genitivo, ante, diante ): προαγα προαγα προαγα προαγαγω γω γω γω, προαγαγει προαγαγει προαγαγει προαγαγειν ν ν ν, προη προη προη προηγαγον γαγον γαγον γαγον ( αγω αγω αγω αγω: guiar ): apresentar, levar, Mt 11:10; Lc 3:52; At 12:6; 14:13; Tg 5:9; Mt 6:8; 24:38; Lc 11:38; Jo 11:55; Rm 16:7; I Co 4:5; Gl 1:17; Ef 1:4; Cl 1:17; II Tm 4:21; Tg 5:2; I Pe 4:8. προαµαρτα προαµαρτα προαµαρτα προαµαρτανω νω νω νω, προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκοσιν σιν σιν σιν, προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκο προηµαρτηκοτωω τωω τωω τωω ( µαρτανω µαρτανω µαρτανω µαρτανω: προαιρε προαιρε προαιρε προαιρεω ω ω ω, προη προη προη προηρηται ρηται ρηται ρηται ( αι αι αι αιρε ρε ρε ρεω ω ω ω: levantar, carregar ): escolher [ para si mesmo ], deteminar, decidir, II Co 9:7.*. προαιτιαοµαι ( αιτιαοµαι: acusar, Rm 3:9, texto varianete ): acusar, fazer acusação, Rm 3:9. προακου προακου προακου προακουω ω ω ω ( ακου ακου ακου ακουω ω ω ω: ouvir ): ouvir de antemão, Cl 1:5.* προαυ προαυ προαυ προαυλιον λιον λιον λιον ( αυ αυ αυ αυλη λη λη λη: pátio, Mc 14:56; Jo 18:15; 10:1,6 ): pórtico, Mc 14:68.* προβαι προβαι προβαι προβαινω νω νω νω, προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκως ς ς ς ( βαι βαι βαι βαινω νω νω νω, προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκω προβεβηκως ς ς ς: separar as pernas para andar, ir. Grego Clássico ): antes, ir adiante, Mt 4:21; Mc 1:19; estar avançado, Lc 1:7,18; 2:36* προβα προβα προβα προβαλλω λλω λλω λλω, προβα προβα προβα προβας ς ς ς ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, Mt 3:10; 5:29; Ap 2:10 ): adiantar, fazer antecipar, At 19:33; colocar fora, Lc 21:30 [ problema προβιβα προβιβα προβιβα προβιβαζω ζω ζω ζω ( βιβαζω βιβαζω βιβαζω βιβαζω: fazer ir, fazer subir. Grego Clássico ): fazer acontecer antes, antecipar, Mt 14:8; At 19:33, texto varianrte.* προβλε προβλε προβλε προβλεπω πω πω πω ( βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω: ver ): ver antes, selecionar, Hb 11:40.* προγι προγι προγι προγινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι ( γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: gerar, produzir, ocorrer ): acontecer, ser feito antes, Rm 3:25.* προγινω προγινω προγινω προγινωσκω σκω σκω σκω, προε προε προε προεγνων γνων γνων γνων ( γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ): conhecer deantemão, I Pe 1:20; II Pe 3:17; Rm 8:25; 11:2; At 26:5.* προ προ προ προγνωσι γνωσι γνωσι γνωσις ς ς ς ( γνω γνω γνω γνωσι σι σι σις ς ς ς: conhecimento ): preconhecimento, presciêcia, At 2:23; I Pe 1:2.* προ προ προ προγονο γονο γονο γονος ς ς ς ( γε γε γε γενεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς: nascimento ): nascido anteriormente, ancestrais, I Tm 5:4; II Tm 1:3.* προγρα προγρα προγρα προγραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): escrever antecipadamente, Rm 15:4; Ef 3:3; marcar, Jd 4; proclamar, advertir, Gl 3:2 [ progama ].* προ προ προ προδηλο δηλο δηλο δηλος ς ς ς ( δη δη δη δηλο λο λο λος ς ς ς: claro, Mt 26:73; I Co 15:27; Gl 3:11; I Tm 6:7, versículo variante. προδι προδι προδι προδιδωµι δωµι δωµι δωµι, προε προε προε προεδωκα δωκα δωκα δωκα( διδωµι διδωµι διδωµι διδωµι: dar ): dar adiantadamente, Rm 11:35; trair, entregar, Mc 14:10, versículo variante.* προδο προδο προδο προδοτη τη τη της ς ς ς ( δο δο δο δοτη τη τη της ς ς ς: doador, II Co 9:7* ): traidor, Lc 6:16; At 7:52; II Tm 3:4.* προ προ προ προδροµο δροµο δροµο δροµο ( δρο δρο δρο δροµο µο µο µο : curso, carreira, corrida, II Tm 4:7; At 13:25; 20;24 [ -drono ] ): precursor, Hb 6:20.* προει προει προει προειπον πον πον πον, προει προει προει προειρηκα ρηκα ρηκα ρηκα, προει προει προει προειρηµα ρηµα ρηµα ρηµα ( ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον: dizer ): prenunciar, faze declarações proféticas, Mt 24:25; Mc 13:23; At 1:16; Rm 9:29; II Co 13:2; Gl 5:21; II Pe 3:2; Jd 17; prevenir, II Co 7:3; Gl 1:9; I Ts 4:6; Hb 4:7; 10:15, versículo variante. * προελπι προελπι προελπι προελπιζω ζω ζω ζω, προη προη προη προηλπικα λπικα λπικα λπικα ( ελπι ελπι ελπι ελπιζω ζω ζω ζω: esperar ): esperar de antemão, ser o primeiro a esperar, no primeiro estágio da expectativa, Ef 1:12. προενα προενα προενα προεναρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ( ενα ενα ενα εναρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: começar, iniciar, Gl 3:3; Fp 1:6* ): começar [ antes ], II Co 8:6,10.* προεπηγγε προεπηγγε προεπηγγε προεπηγγελλω λλω λλω λλω, προεπηγγει προεπηγγει προεπηγγει προεπηγγειλατο λατο λατο λατο [ Rm 1:2 ], προεπηγγελµε προεπηγγελµε προεπηγγελµε προεπηγγελµενη νη νη νη [ II Co 9:5 ] ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar, Jo 20:28; 4:51* ): prometer antes, Rm 1:2; II Co 9:5.*
  • 81.
    81 81 προε προε προε προερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, προελθω προελθω προελθω προελθων ν ν ν, προη προη προη προηλθον λθον λθον λθον( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): ir adiante, avançar, Mt 26:39; Mc 14:35; At 12:10; ir adiante como percursor, Lc 1:17; 22:47; ir Mc 6:33; At 20:5,13; II Co 9:5; sair, At 12:13, versículo variante. προετοιµα προετοιµα προετοιµα προετοιµαζω ζω ζω ζω ( ετοιµα ετοιµα ετοιµα ετοιµαζω ζω ζω ζω: preparar, deixar em prontidão, Mt 22:4; 25:34,41; Mc 1:3; Lc 22:13; Jo 14:2; Ap 9:7; 21:2; fazer preparativos, Lc 9:52 ): preparar de antemão, Rm 9:23; Ef 2:10. προευαγγελι προευαγγελι προευαγγελι προευαγγελιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( ε ε ε ευαγγελι υαγγελι υαγγελι υαγγελιζω ζω ζω ζω: anunciar boas novas ): proclamar boas novas [ de antemão ], Gl 3:8.* προε προε προε προεξω ξω ξω ξω ( ε ε ε εξω ξω ξω ξω: de fora ): ter uma vantagem, proteger-se, ser melhor, Rm 3:9.* προηγε προηγε προηγε προηγεοµαι οµαι οµαι οµαι ( η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι: liderar, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; II Pe 1:13. προ προ προ προθεσι θεσι θεσι θεσις ς ς ς ( θε θε θε θεσι σι σι σις ς ς ς: ação de por em ordem, tese. Grego Clássico ): apresentação, colocação, paes da apresentação, Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4; Hb 9:2; plano, propósito, resolução, At 11:23; 27:13; Rm 8:28; 9:11; Ef 1:11; II Tm 1:9; 3:10.* προθεσµι προθεσµι προθεσµι προθεσµια α α α ( θε θε θε θεσµια σµια σµια σµια, leis divinas. Grego Clássico ):dia designado, tempo fixado, Gl 4:2.* προθυµι προθυµι προθυµι προθυµια α α α ( θυµια θυµια θυµια θυµια: θυµο θυµο θυµο θυµο : sopro, alma, vida, vontade, desejo, coração. Grego Clássico ): prontidão, disposição, boa vontade, At 17:11; II Co 8:11,19; 9:2.* προθυµος ( θυµος: sopro, alma, vida, vontade, desejo, coração. Grego Clássico ): pronto, disposto, decidido, Mt 26:41; Mc 14:38; Rm 1:15*): pronto, disposto, decidido, Mt 26:41; Mc 14:38; Rm 1:15.* προι προι προι προιστηµι στηµι στηµι στηµι,προεστω προεστω προεστω προεστως ς ς ς ( ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι: colocar, por, levar ): estar a frente [de], liderar, dirigir com, I Tm 3:4,12; 5:17; Rm 12:8; I Ts 5:12; ocupar-se com, Tt 3:8,14.* προκαλε προκαλε προκαλε προκαλεω ω ω ω ( καλε καλε καλε καλεω ω ω ω: chamar, nomear ): provocar, desafiar, Gl 5:26.* προκαταγγε προκαταγγε προκαταγγε προκαταγγελλω λλω λλω λλω, προκαταγγει προκαταγγει προκαταγγει προκαταγγειλαντα λαντα λαντα λαντας ς ς ς, προκατη προκατη προκατη προκατηγγειλειν γγειλειν γγειλειν γγειλειν ( καταγγε καταγγε καταγγε καταγγελλω λλω λλω λλω: proclamar, At 13:5; 16:21; 17:23; Rm 1:8; I Co 9:14; 11:26; Fp 1:19. προκαταρτι προκαταρτι προκαταρτι προκαταρτιζω ζω ζω ζω ( καταρτι καταρτι καταρτι καταρτιζω ζω ζω ζω: colocar em ordem, restaurar, II Co 13:11; Gl 6:1; emendar, Mt 4:21; Mc 1:19; completar, I Co 1:10; I Ts 3:10; Hb 13:12; I Pe 5:10; plenamente treinado, Lc 6:40; preparar, criar, Mt 21:16; Rm 9:22; Hb 10:5; 11:3* ): fazer preparativos, II Co 9:5.* προκατε προκατε προκατε προκατεχω χω χω χω ( κατεχω κατεχω κατεχω κατεχω: reter, Lc 4:42; conservar, Fm 13; suprimir, Rm 1:8; deter, II Ts 2:6; reter, manter, Lc 8:15; I Co 11:2; 15:2; I Ts 5:21; Hb 3:6,14; 10:23; possuir, I Co 7:30; II Co 6:10; ocupar, Lc 14:9; ser preso, vinculado, Rm 7:6; Jo 5:4, versículo variante; dirigir-se rumo a At 27:40.* προ προ προ προκειµαι κειµαι κειµαι κειµαι ( κει κει κει κειµαι µαι µαι µαι: deitar, reclinar, Mt 5:14; Lc 2:12,16; 23:53; Jo 20:5; II Co 3:15; permanecer, Jo 2:6; Ap 4:2; ser estocado, Lc 12:19; ser cortado, Mt 3:10; I Co 3:11; ser preparado, Ap 21:16; ser apontado, destinado, Lc 2:34; Fp 1:16; I Ts 3:3; ser dado, ser válido, I Tm 1:9; achar-se, ser, I Jo 5:19. προκηρυ προκηρυ προκηρυ προκηρυσσω σσω σσω σσω ( κηρυ κηρυ κηρυ κηρυσσω σσω σσω σσω: proclamar, anunciar, mencionar publicamente, pregar, Mt 10:27; Mc 1:4,39,45; 5:20; 7:36; 13:10; Lc 8:39; 9:2; 12:3; 24:47; At 15:21; Rm 2:21; I Co 9:27; 15:12; II Co 4:5; Gl 2:2; 5:11; I Ts 2:9; II Tm 4:2; Ap 5:2. Proclamar vitórias, I Pe 3:19. προκοπη προκοπη προκοπη προκοπη ( κοπη κοπη κοπη κοπη: derrota, matança, Hb 7:1* ): progresso, avanço, Fp 1:12,25; I Tm 4:15.* προκο προκο προκο προκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, lamentar, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): ir adiante, fazer progressos, avançar, prosseguir, Lc 2:52; Gl 1:14; II Tm 2:16; 3:9,13; estar avançando, já ter passado, Rm 13:12.* προ προ προ προκριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, I Co 6:7; decisão, decreto, Rm 11:33; juízo, Mt 7:2; At 24:25; Hb 6:2; I Pe 4:17; autoridade para julgar, Ap 20:4; veredicto Rm 5:16; condenação, Mc 12:40; Lc 24:20; Rm 2:2; 3:8; I Co 11:29,34; I Tm 5:12; II Pe 2:3; Ap 17:1 ): pré-julgamento, discriminação, I Tm 5:21.* προκυρο προκυρο προκυρο προκυροω ω ω ω ( κυρο κυρο κυρο κυροω ω ω ω: confirmar, validar, ratificar, Gl 3:15; concluir, reafirmar, II Co 2:8* ): ratificar previamente, Gl 3;17.* προλαµβα προλαµβα προλαµβα προλαµβανω νω νω νω, προε προε προε προελαβον λαβον λαβον λαβον, προληµθη προληµθη προληµθη προληµθη ( λαµβα λαµβα λαµβα λαµβανω νω νω νω: tomar, apossar, Mt 26:26; Mc 12:19-21; 15:23; Jo 19:30; Tg 5:10; Ap 5:8; agarrar, apoderar-se, Mt 21:35,39; Lc 5:26 ): tomar antes, Mc 14:8; I Co 11:21; detectar, surpreender, Gl 6:1.* προλε προλε προλε προλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: dizer, falar ): contar de antemão, II Co 13:2; Gl 5:21; I Ts 3:4.
  • 82.
    82 82 προµαρτυ προµαρτυ προµαρτυ προµαρτυροµαι ροµαι ροµαι ροµαι ( µαρτυ µαρτυ µαρτυ µαρτυροµαι ροµαι ροµαι ροµαι:testificar, testemunhar, At 20:26; 26:22; Gl 5:3; afirmar, implorar, Ef 4:17; I Ts 2:12.* προµελετα προµελετα προµελετα προµελεταω ω ω ω ( µελετα µελετα µελετα µελεταω ω ω ω: praticar, cultivar, I Tm 4:15; pensar acerca de, meditar, At 4:25; Mt 13:11, versículo variante* ): praticar de antemão, preparar, Lc 21:14.* προµεριµνα προµεριµνα προµεριµνα προµεριµναω ω ω ω ( µεριµνα µεριµνα µεριµνα µεριµναω ω ω ω: ter ansiedade, estar ansioso, Mt 6:25,27,31,34; 10:19; Lc 10:41; 12:11,22,25; Fp 4:6; cuidar, preocupar, Mt 6:34, versículo variante; I Co 7:32-34; 12:25; Fp 2:20* ): precupar-se ou estar ansioso antes do tempo, Mt 13:11.* προνοε προνοε προνοε προνοεω ω ω ω ( νοε νοε νοε νοεω ω ω ω: perceber, entender, Mt 16:9,11; Mc 7:18; Jo 12:40; Rm 1:20; I Tm 1:7; Hb 11:3; considerar, tomar nota de, pensar sobre, Mc 13:14; II Tm 2:7; pensar, imaginar, Ef 3:20. προ προ προ προνοια νοια νοια νοια ( νοια νοια νοια νοια de νοε νοε νοε νοεω ω ω ω ): previsão, cuidado, provisão, At 24:2; Rm 13:4.* προ προ προ προοιδα οιδα οιδα οιδα ( ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: conhecer [ acerca de ] ): conhecer antes, At 2:31.* προορα προορα προορα προοραω ω ω ω, προει προει προει προειδον δον δον δον, προι προι προι προιδω δω δω δων ν ν ν ( ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver ): ver previamente, At 21:29; prever, At 2:31; Gl 3:8; ver diante de si, At 2:25.* προορι προορι προορι προοριζω ζω ζω ζω ( ο ο ο ορι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω: determinar, fixar, colocar, At 2:23; 11:29; 17:26; Hb 4:7; Lc 22:22; apontar, designar, At 10:42; 17:31; Rm 1:4 [ horizonte]* ): decidir previamente, presdetinar, At 4:28; Rm 8:29; I Co 2:7; Ef 1:5,11.* προπα προπα προπα προπασχω σχω σχω σχω ( πα πα πα πασχω σχω σχω σχω: ter uma experiência, Gl 3:4; Mt 17:15; sofrer, Mt 17:12; I Co 12:26; Fp 1:29; II Ts 1:5; Hb 2:18; 9:26; I Pe 2:19-21,23; 3:14,17; 4:19; suportar aflição, I Pe 4:19 ): sofrer previamente, I Ts 2:2.* προπα προπα προπα προπατωρ τωρ τωρ τωρ ( πα πα πα πατωρ τωρ τωρ τωρ de πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ: pai ): ancestral, Rm 4:1.* προπε προπε προπε προπεµπω µπω µπω µπω ( πε πε πε πεµπω µπω µπω µπω: enviar, Mt 2:8; Mc 5:12; Lc 4:26; Jo 1:22 ): acompanhar, fazer companhia, At 20:38; 21:5; ajudar alguém em sua viagem, ser acompanhado pelo caminho, At 15:3; Rm 15:24; I Co 16:6,11; II Co 1:16; Tt 3:13; III Jo 6.* προπετη προπετη προπετη προπετης ς ς ς : insensato, At 19:36; II Tm 3:4.* προπορευ προπορευ προπορευ προπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: ir, proceder, viaja, Mt 2:20; 22:15; 25:41; Lc 7:50; 9:56; At 8:39; 20:1,22; 25:12; Rm 15:24; I Co 10:27 ): ir adiante, Lc 1:76; At 7:40.* προτα προτα προτα προτασσω σσω σσω σσω ( τασσω: alocar, Rm 13:1; colocar alguém na responsabilidade de Mt 8:9, versículo variante; Lc 7:8; designar, pertencer a, At 13:48; devotar, I Co 16:15; ordenar, fixar, determinar, At 15:2; 18:2, versículo variante; At 22:10; Mt 28:16; At 28:23.* προτεινω ( τεινω:estender, alargar, relacionar. Grego Clássico ): atar, prender [ com correias ]: At 22:25.* προτι προτι προτι προτιθηµι θηµι θηµι θηµι ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: colocar ): expor publicamente, Rm 3:25; planejar, ter propósito, intenção, Rm 1:13; Ef 1:9.* προτρε προτρε προτρε προτρεπω πω πω πω ( τρε τρε τρε τρεπω πω πω πω: voltar, fazer voltar, mudar. Grego Clássico ): encorajar, persuadir, At 18:27.* προτρε προτρε προτρε προτρεχω χω χω χω, προδραµω προδραµω προδραµω προδραµων ν ν ν ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr, Mt 27:48; Mc 5:6; Lc 15:20; Jo 20:2,4; I Co 9:24; lutar para avançar, fazer progressos, Rm 9:16; I Co 9:24,26; Gl 2:2; 5:7; Fp 2:16; Hb 12:1; espalhar rapidamente, II Ts 3:1 ): correr adiante, Lc 19:4; Jo 20:4; At 10:25, versículo variante.* προυπα προυπα προυπα προυπαρχω ρχω ρχω ρχω ( υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω: [ realmente ] existir, estar presente, At 3:6; 4:34; 19:40; 28:7,18; Mt 19:21; Lc 8:3; 11:21; 19:8; I Co 13:3; ser, Lc 8:41; 9:48; 16:14; At 7:55; 21:20; 22:3; Rm 4:19; I Co 7:26; Gl 1:14; Fp 2:6; Tg 2:15. προ προ προ προφασι φασι φασι φασις ς ς ς ( φα φα φα φασι σι σι σις ς ς ς: reportagem, notícia, At 21:31 ): motivo real, desculpar válida, Jo 15:22; motivo falsamente alegado, pretexto, desculpa, Mt 23:14, versículo variante; Mc 12:40; Lc 20:47; At 27:30; Fp 1:18; I Ts 2:5.* προφε προφε προφε προφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: carregar ): realizar, produzir, Lc 6:45.* προφθα προφθα προφθα προφθανω νω νω νω ( φθα φθα φθα φθανω νω νω νω: chegar antes, preceder, I Ts 4:15; chegar, vir Mt 12:28; Lc 11:20; Rm 9:31; II Co 10:14; Fp 3:16; I Ts 2:16.* προχειρι προχειρι προχειρι προχειριζω ζω ζω ζω ( χει χει χει χειρ ρ ρ ρ: mão ): escolher para si mesmo, selecionar, indicar, At 22:26; 26:16; 3:20.* προχειροτονε προχειροτονε προχειροτονε προχειροτονεω ω ω ω ( χει χει χει χειρ ρ ρ ρ: mão ): escolher ou indicar de antemão, At 10:41.*
  • 83.
    83 83 5) Com προ προ προ προ( Com Genitivo, de junto de; Com Dativo, junto de, além de; Com Acusativo, para, contra ): προσα προσα προσα προσαβ β β ββατον βατον βατον βατον ( σα σα σα σαββατον ββατον ββατον ββατον: Sábado ): o dia anterior ao Sábado, isto é, Sexta-feira, Mc 15:42.*: προσα προσα προσα προσαγω γω γω γω, προσαγαγει προσαγαγει προσαγαγει προσαγαγειν, προση προση προση προσηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα, προσηνε προσηνε προσηνε προσηνεχθην χθην χθην χθην, προση προση προση προσηχθειν χθειν χθειν χθειν ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): apresentar, levar, Lc 9:41; At 12:6, versículo variante; At 16:20; Mt 18:24; I Pe 3:18; chegar perto, At 27:27.* προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη προσαγωγη ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): acesso, meio de aproximação, Rm 5:2; Ef 2:18; 3:12.* προσαιτε προσαιτε προσαιτε προσαιτεω ω ω ω ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, solicitar, Mt 27:20; At 16:29; 13:28; Mt 7:9; I Co 1:22 ): mendigar, Jo 9:8; Mc 10:46, versículo variante; Lc 18:35, versículo variante.* προσαι προσαι προσαι προσαιτη τη τη της ς ς ς ( α α α αι ι ι ιτη τη τη της ς ς ς de α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir ): mendigar, Mc 10:46; Jo 9:8.* προσαναβαι προσαναβαι προσαναβαι προσαναβαινω νω νω νω ( αναβαι αναβαι αναβαι αναβαινω νω νω νω: subir ): subir, mover-se para cima Lc 14:10.* προσαναλαµβα προσαναλαµβα προσαναλαµβα προσαναλαµβανω νω νω νω ( αναλαµβα αναλαµβα αναλαµβα αναλαµβανω νω νω νω: elevar, At 1:11; tomar, Ef 6:13,16; trazer, carregar, At 7:43; II Tm 4:11; embarcar, At 20:13 ): dar boas vindas, recepcionar, At 28:2, versículo variante.* προσαναλι προσαναλι προσαναλι προσαναλισκω σκω σκω σκω, προσαναλο προσαναλο προσαναλο προσαναλοω ω ω ω ( αναλι αναλι αναλι αναλισκω σκω σκω σκω, αναλο αναλο αναλο αναλοω ω ω ω: consumir, Lc 9:54; Gl 5:15; II Ts 2:8, versículo variante* ): gastar [ muito ]: Lc 8:43.* προσαναπληρο προσαναπληρο προσαναπληρο προσαναπληροω ω ω ω ( αναπληρο αναπληρο αναπληρο αναπληροω ω ω ω: completar, encher a medida de, I Ts 2:16; suprir, I Co 16:17; Fp 2:30; ocupar um lugar, I Co 14:16; cumprir, desempenhar, Mt 13:14; Gl 6:2.* προσαναπτι προσαναπτι προσαναπτι προσαναπτιθηµι θηµι θηµι θηµι, προσανεθε προσανεθε προσανεθε προσανεθεµην µην µην µην ( τιθηµι τιθηµι τιθηµι τιθηµι: pôr, colocar ): acrescentar ou contribuir, Gl 2:6; consultar, Gl 1:16.* προσανε προσανε προσανε προσανεχω χω χω χω ( ανε ανε ανε ανεχω χω χω χω: levantar, chegar. Grego Clássico ): chegar perto de [ alguém ], At 27:27, versículo variante.* προσαπειλε προσαπειλε προσαπειλε προσαπειλεω ω ω ω ( απειλε απειλε απειλε απειλεω ω ω ω: ameaçar, At 4:7; I Pe 2:23* ): ameaçar mais [ ainda ], At 4:21.* προσαχε προσαχε προσαχε προσαχεω ω ω ω ( ηχε ηχε ηχε ηχεω ω ω ω: soar, I Co 13:1; Lc 21:25, versículo variante.* ): ressoar, ressonar, At 27:27, versículo variante.* προσδαπανα προσδαπανα προσδαπανα προσδαπαναω ω ω ω ( δαπανα δαπανα δαπανα δαπαναω ω ω ω: gastar livremente, Mc 5:26; At 21:24; II Co 12:15; despediçar, Lc 15:14; Tg 4:3.* προσδε προσδε προσδε προσδεοµαι οµαι οµαι οµαι ( δε δε δε δεοµαι οµαι οµαι οµαι: pedir, orar, Mt 9:38; Lc 8:38; At 8:24; 10:2; II Co 8:4; 10:2; Gl 4:12; Lc 8:28; At 21:39 ): necessitar, At 17:25.* προσδε προσδε προσδε προσδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: tomar, Mt 18:5; Lc 16:4,6; 22:17; At 7:59; 22:5; II Co 7:15; 11:4; Fp 4:18; recepcionar, Mc 6:11; Jo 4:45; Cl 4:10; aceitar, aprovar, Mt 11:14; Mc 10:15; Lc 8:13; II Co 6:1; 8:17; tolerar, II Co 11;16 ): tomar, receber, recepcionar, Lc 15:2; Rm 16:2; Fp 2:29; receber voluntariamente, acolher, Hb 10:34; aceitar, Hb 11:35; esperar por, antecipar, Mc 15:43; Lc 2:25,38; 12:36; 23:51; At 23:21; 24:15; Tt 2:3; Jd 21; Lc 1:21, versículo variante; At 10:24, versículo variante.* προσδι προσδι προσδι προσδιδωµι δωµι δωµι δωµι ( δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι: dar ): dar, Lc 24:30, versículo variante.* προσδραµω προσδραµω προσδραµω προσδραµων ν ν ν ( δραµω δραµω δραµω δραµων ν ν ν de τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): correr [ para ], Mc 9:15; 10:17; At 8:30; Jo 20:16, versículo variante.* προσεα προσεα προσεα προσεαω ω ω ω ( εα εα εα εαω ω ω ω: deixar, permitir, Mt 24:43; At 14:16; 23:32; I Co 10:13; vamos, deixar, At 5:38, versículo variante; Ap 2:20, versículo variante; partir At 27:40; pare!, Lc 22:51 ): permitir ir além, At 27:7.* προσεγγι προσεγγι προσεγγι προσεγγιζω ζω ζω ζω ( εγγι εγγι εγγι εγγιζω ζω ζω ζω: aproximar-se, chegar perto, Mc 2:4, versículo variante; At 10:25, versículo variante; 27:27, versículo variante.* προσεργα προσεργα προσεργα προσεργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι ( εργα εργα εργα εργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: trabalhar, ser ativo, Mt 21:28; 25:16; Rm 4:4; I Co 4:12; 9:6; I Ts 2:9 ): produzir mais, fazer mais, render mais, Lc 19:16.* προσε προσε προσε προσερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, προσελευ προσελευ προσελευ προσελευσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, προσελη προσελη προσελη προσεληκυθα κυθα κυθα κυθα, κρο κρο κρο κροσεκθε σεκθε σεκθε σεκθε, προση προση προση προσηκθον κθον κθον κθον ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): ir ou vir para, aproximar-se, Mt 4:3,11; 5:1; 9:14; 24:1; Mc 6:35; Lc 23:52; Jo 12:21; At 9:1; Hb 12:18,22; de aproximar-se de uma divindade, Hb 4:16; 7:25; 10:1,22; 11:6; I Pe 2:4; concordar, aceder, I Tm 6:3. προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη ( ε ε ε ευχη υχη υχη υχη: oração, Tg 5:15; voto, At 18:18; 21:23* ): oração, Mt 17:21; Mt 9:29; 14: 38; Lc 6:12; At 3:1; Rm 12:12; Fp 4:6; Ap 8:3; lugar de oração, capela, At 16:13, 16. προσε προσε προσε προσεχω χω χω χω, προσε προσε προσε προσεσχηκα σχηκα σχηκα σχηκα, προσε προσε προσε προσερχον ρχον ρχον ρχον ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter, manter ): prestr atenção, At 8:6,10; 16:14; I Tm 1:4; 4:1; Tt 1:14; Hb 2:1; II Pe 1:19; estar preocupado com, At 20:28; estar vigilante, Lc 12:1; 17:3; At
  • 84.
    84 84 5:35; Mt 7:15;10:17; ocupar-se com, devotar-se ou aplicar-se em, I Tm 4:13; Hb 7:13; ser viciado, I Tm 3:8; conformar-se com, I Tm 6:3, versículo variante. προσηλο προσηλο προσηλο προσηλοω ω ω ω ( η η η ηλο λο λο λο : prego, Jo 20:25* ): pregar, cravar, Cl 2:14.* προ προ προ προσθεσι σθεσι σθεσι σθεσις ς ς ς ( θε θε θε θεσι σι σι σις ς ς ς: ação de estabelecer. Grego Clássico. ): apresentação, Mt 12:4; Mc 2:26; Lc 6:4.* προ προ προ προσκαιρο σκαιρο σκαιρο σκαιρος ς ς ς ( καιρο καιρο καιρο καιρος ς ς ς: tempo ): convocar, chamar, Mt 10:1; Mc 3:13,23; Lc 15:26; At 5:40; 23:17,23; Tg 5:14; At 2:39; 13:2; 16:10. προσκαλε προσκαλε προσκαλε προσκαλεω ω ω ω, προσκε προσκε προσκε προσκεκληµαι κληµαι κληµαι κληµαι ( καλε καλε καλε καλεω ω ω ω: chamar, Mt 22:43,45; 23:7,10; Lc 1:59; I Co 1:9; Gl 5:8,13; Ef 4:1; I Tm 6:12; Hb 9:15; I Pe 5:10 ): Mt 10:1; Mc 3:13; 10:7; preparar, Mc 3:9; ocupar-se com, At 1:14; 6:4; Rm 12:12; Cl 4:2; Rm 13:6; manter-se firme, continuar, At 2:42; At 2:46.* προσκαρτερε προσκαρτερε προσκαρτερε προσκαρτερεω ω ω ω ( καρτερε καρτερε καρτερε καρτερεω ω ω ω: perserverar, manter-se firme, Hb 11:27* ): aderir a, persistir em, aderir, ser fiel, At 8:13; 10:7; preparar, Mc 3:9; ocupar-se com, At 1:14; 6:4; Rm 12:12; Cl 4:2; Rm 13:6; manter-se firme, At 2:42; gastar muito tempo com, At 2:46.* προσκαρτε προσκαρτε προσκαρτε προσκαρτερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς ( καρτε καρτε καρτε καρτερησι ρησι ρησι ρησις ς ς ς de καρτερε καρτερε καρτερε καρτερεω ω ω ω, perseverar ): perseverança, paciência, Ef 6:18.* προσκεφα προσκεφα προσκεφα προσκεφαλαιον λαιον λαιον λαιον ( κεφα κεφα κεφα κεφαλαιον λαιον λαιον λαιον: bater a cabeça, Mc 12:4* ):almofada, Mc 4:38.* προσκληρο προσκληρο προσκληρο προσκληροω ω ω ω ( κληρο κληρο κληρο κληροω ω ω ω: designar por sorte, em quem nossa sorte está lançada, Ef 1:11* ): designar a, umir-se a, juntar-se a, At 17:4.* προ προ προ προσκλησι σκλησι σκλησι σκλησις ς ς ς ( κλη κλη κλη κλησι σι σι σις ς ς ς: chamada, convocação, Rm 11:29; I Co 1:26; Ef 4:1,4; Fp 3:4; II Ts 1:11; II Tm 1:9; Hb 3:1; II Pe 1:10; Lc 11:42, versículo variante; a esperança para a qual ele chamar, Ef 1:18; posição, I Co 7:20* ): convite, convocação, I Tm 5:21.* προσκλι προσκλι προσκλι προσκλινω νω νω νω ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, recostar-se, curvar-se, Lc 24:5; Jo 19:30; jazer, Mt 8:20; Lc 9:58; virar-se para fugir, Hb 11:34; declinar, terminar, Lc 9:12; 24:29.* προ προ προ προσκλισι σκλισι σκλισι σκλισις ς ς ς ( κλι κλι κλι κλισι σι σι σις ς ς ς: ação ou faculdade de separar. Grego Clássico ): parcialidade, I Tm 5:21.* προσκολλα προσκολλα προσκολλα προσκολλαω ω ω ω ( κολλα κολλα κολλα κολλαω ω ω ω: juntar, abraçar, grudar, Lc 10:11; Mt 19:5; At 5:13; 8:29; 9:26; 10:28; Rm 12:9; I Co 6:16; tornar-se um seguidor de, At 17:34; alugar-se a alguém, Lc 15:15; tocar, alcançar, Ap 18:5* ): aderir firmemente, devotar-se a, unir-se a, Ef 5:31; Mt 19:5, versículo variante; Mc 10:7; At 5:36, versículo variante.* προ προ προ προσκοµµα σκοµµα σκοµµα σκοµµα ( κο κο κο κοµµα µµα µµα µµα: corte, incisão, fragmento, vírgula. Grego Clássico. ): tropeço, ofensa, Rm 9:32; I Pe 2:8; Rm 14:20; Rm 14:13; I Co 8:9.* προσκοπη προσκοπη προσκοπη προσκοπη ( κοπη κοπη κοπη κοπη: derrota, matança, Hb 7:1* ): ocasião para ofender, II Co 6:3.* προσκο προσκο προσκο προσκοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, lamentar, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): lançar, Mt 4:6; Lc 4:11; tropeçar, Jo 11:9; bater contra, Mt 7:27; ofender- se, sentir repugnância, rejeitar, Rm 9:32; 14:21; I Pe 2:8.* προσκυλι προσκυλι προσκυλι προσκυλιω ω ω ω ( κυλι κυλι κυλι κυλιω ω ω ω: rolar, Lc 23:53, versículo variante; rolar-se Mc 9:20* ): rolar [ até ], fazer rolar, Mt 27:60; Mc 15:46; Lc 23:53, versículo variante.* προσκυνε προσκυνε προσκυνε προσκυνεω ω ω ω ( κυνε κυνε κυνε κυνεω ω ω ω: beijar, abraçar. Grego Clássico ): [ prostar-se ] adorar, prostar-se perante, Mt 18:26; At 10:25; Ap 3:9; Mt 4:10; Jo 4:20,23; 12:20; At 24:11; I Co 14:25; Hb 11:21; Ap 4:10; 14:7; 19:4; At 7:43; Mt 4:9; Lc 4:7; Ap 9:20; 13:4; 14:9,11; Ap 22:8; Mc 2:2,8,11; 8:2; 9:18; 14:33; 20:20; 15:25; 28:9,17; Mc 5:6; 15:19; Lc 24:52. προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητη προσκυνητης ς ς ς : adorador, Jo 4:23.* προσλαλε προσλαλε προσλαλε προσλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar para ou com, At 13:43; 28:20.* προσλαµβανω, προσηλαβοµην, προσλαβου ( λαµβανω: tomar, apossar-se ): tomar, participar, At 27:34, versículo variante; Mt 16:22; Mc 8:32; At 18:26; Rm 14:1; 15:7; 14:3; 15:7; At 28:2; Fm 12, versículo variante; At 17:5; comer, 27:33,36.* προσλε προσλε προσλε προσλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: falar, dizer ): responder, replicar, no final de Marcos. προ προ προ προσληµψι σληµψι σληµψι σληµψις ς ς ς, προ προ προ προσληψι σληψι σληψι σληψις ς ς ς ( λη λη λη ληµψι µψι µψι µψις: recibo, crédito, Fp 4:15* ): aceitação, Rm 11:15.* προσµε προσµε προσµε προσµενω νω νω νω, προσµει προσµει προσµει προσµειναι ναι ναι ναι ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer ): permenecer, Mt 15:32; Mc 8:2; At 11:23; continuar, At 13:43; 11:23, versículo variante; I Tm 5:5; ficar mais tempo, At 18:18; I Tm 1:3.* προσορµι προσορµι προσορµι προσορµιζω ζω ζω ζω ( ο ο ο ορµι ρµι ρµι ρµιζω ζω ζω ζω: ancorar. Grego Clássico ): chegar ao porto, ancorar, Mc 6:53.* προσοφει προσοφει προσοφει προσοφειλω λω λω λω ( οφει οφει οφει οφειλω λω λω λω: dever, estar em débito ): dever, devedor, Fm 19.*
  • 85.
    85 85 προσοχθιζω προσοχθιζω προσοχθιζω προσοχθιζω ( talvezde εχθρο εχθρο εχθρο εχθρο : odiado ): estar irado, ofendido, provocado, Hb 3:10,17.* προσπαι προσπαι προσπαι προσπαιω ω ω ω ( παι παι παι παιω ω ω ω: bater, golpear, ferir, Mt 26:68; Mc 14:47; Lc 22:64; Jo 18:10; ferroar, picar, Ap 9:5.* προ προ προ προσπεινο σπεινο σπεινο σπεινος ς ς ς ( πεινα πεινα πεινα πειναω ω ω ω: ter fome, Mt 4:2; 12:1; Mc 11:12; Lc 6:3; I Co 11:21,34; Fp 4:12; Ap 7:16; Mt 5:6; Jo 6:35 ): faminto, At 10:10.* προσπη προσπη προσπη προσπηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι, προσπη προσπη προσπη προσπηξαντε ξαντε ξαντε ξαντες ς ς ς ( πη πη πη πηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: estabelecer, fundar, Hb 8:2* ): fixar a, pregar a [ uma cruz ], At 2:23.* προσπι προσπι προσπι προσπιπτω πτω πτω πτω, προσε προσε προσε προσεπεσον πεσον πεσον πεσον ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair perante ou aos pés de, Mc 3:11; 5:33; 7:25; Lc 5:8; 8:28,47; At 16:29; cair sobre, lançar-se contra, Mt 7:25.* προσποιε προσποιε προσποιε προσποιεω ω ω ω ( ποιε ποιε ποιε ποιεω ω ω ω: fazer ): fazer como que, dar a impressão, Lc 24:28; tomar nota de, Jo 8:6, versículo variante.* προσπορευ προσπορευ προσπορευ προσπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευοµαι πορευοµαι πορευοµαι πορευοµαι de πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: fazer passar, trasportar, enviar, ir. Grego Clássico ): chegar a, aproximar-se, Mc 10:35.* προσρη προσρη προσρη προσρηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι, προσρη προσρη προσρη προσρησσω σσω σσω σσω, προσε προσε προσε προσερηξα ρηξα ρηξα ρηξα ( ρ ρ ρ ρη η η ηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: cortar [ em pedaços ], quebrar, romper, Mt 7:6; 9:17; Mc 2:22; Lc 5:6, versículo variante; Lc 5:37; irromper, prorromper, Gl 4:27.* προστα προστα προστα προστασσω σσω σσω σσω, προστεταγµε προστεταγµε προστεταγµε προστεταγµενο νο νο νος ς ς ς ( τα τα τα τασσω σσω σσω σσω: alocar, designar, determinar, colocar alguém na responsabilidade, Rm 13:1; Mt 8:9, versículo variante; Lc 7:8; At 13:48 ): fixar, determinar, designar, At 17:26.* προστι προστι προστι προστιθηµι θηµι θηµι θηµι, προσεθε προσεθε προσεθε προσεθεµην µην µην µην, προσε προσε προσε προσεθηκα θηκα θηκα θηκα, προσετε προσετε προσετε προσετεθην θην θην θην, προσθει προσθει προσθει προσθειναι ναι ναι ναι, προσθει προσθει προσθει προσθεις ς ς ς, προ προ προ προσθε σθε σθε σθε , προσθω προσθω προσθω προσθω ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ): expor publicamente, Rm 3:25; planejar, ter propósito, intenção, Rm 1:13; Ef 1:9.* προστρε προστρε προστρε προστρεχω χω χω χω ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): correr adiante, Lc 19:4: Jo 20:4; At 10:25, versículo variante.* προσφα προσφα προσφα προσφαγιον γιον γιον γιον: peixe, Jo 21:5.* προ προ προ προσφατο σφατο σφατο σφατος ς ς ς: novo, Hb10:20.* προσφα προσφα προσφα προσφατω τω τω τως ς ς ς : recentemente, At 18:2.* προσφε προσφε προσφε προσφερω ρω ρω ρω, προσελευ προσελευ προσελευ προσελευσοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, προση προση προση προσηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα, προσηνε προσηνε προσηνε προσηνεχθην χθην χθην χθην ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): trazer, levar, Mt 4:24; 9:2, 32; 17:16; 19:13; 25:20; Mc 2:4; Lc 18:15; 23:14,36; Jo 19:29; At 8:18; trazer, ofertar, Mt 2:11; 5:23; Mc 1:44; At 7:42; Hb 5:1,3; 8:3; 9:7,9,14,25,28; 11:4,17; Jo 16:2; Hb 5:7; tratar, Hb 12:7. προσφιλη προσφιλη προσφιλη προσφιλης ς ς ς ( φιλη φιλη φιλη φιλης ς ς ς de φι φι φι φιλο λο λο λος ς ς ς : devotado ): agradável, amável, Fp 4:8.* προσφορα προσφορα προσφορα προσφορα ( φο φο φο φορο ρο ρο ρος ς ς ς: tributo, taxa, Lc 20:22; 23:2; Rm 13:6* ): oferta, sacrifício, apresentação, At 24:17; Hb 10:10,14,18; aquilo que é trazido, ofertado, dom, At 21:26; Rm 15:16; Ef 5:2; Hb 10:5,8.* προσφωνε προσφωνε προσφωνε προσφωνεω ω ω ω ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir som ): chamar, convocar, Mt 11:16; Lc 7:32; 23:20; At 22:2; 21:40; Lc 6:13; 13:12; At 11:2, versículo variante.* προσχαι προσχαι προσχαι προσχαιρω ρω ρω ρω ( χαι χαι χαι χαιρω ρω ρω ρω: regozijar-se ): estar feliz, Mc 9:15, versículo variante.* προ προ προ προσχυσι σχυσι σχυσι σχυσις ς ς ς ( χυ χυ χυ χυσι σι σι σις ς ς ς: derramamento. Grego Clássico ): aspersão, Hb 11:28.* προσψαυ προσψαυ προσψαυ προσψαυω ω ω ω ( ψαυ ψαυ ψαυ ψαυω ω ω ω: esfregar, tocar, apalpar, agarrar. Grego Clássico ): tocar, Lc 11:46.* προσωποληπτε προσωποληπτε προσωποληπτε προσωποληπτεω ω ω ω: mostrar parcialidade, Tg 2:9.* προσωποληµπτης : alguém que mostrar parcialidade, At 10:34.* προσωποληµψι προσωποληµψι προσωποληµψι προσωποληµψια α α α: parcialidade, Rm 2:11; Ef 6:9; Cl 3:35; Tg 2:1.* προ προ προ προσωπον σωπον σωπον σωπον: face, aparência, Mt 6:16; 26:67; Mc14:65; Lc 9:29; At 6:15; I Co 14:25; II Co 3:7,13,18; Tg 1:23; Ap 4:7; 9:7; 10:1; Mt 18:10; Lc 9:51,53; 24:5; I Co 3:7,13,18; Tg 1:23; Ap 4:7; 9:7; 10:1; Mt 18:10; Lc 9:51,53; 24:5; I Co 13:12; At 20:25,38; Gl 1:22; Hb 9:24; I Pe 3:12; Ap 22:4; I Ts 2:17; Jd 16; Lc 20:21; Gl 2:6; Mt 11:10; Lc 2:31; At 3:13,20; 5:41; 13:24; II Ts 1:9; na presença, Mt 11:10; Lc 2:31; At 3:13,20; 5:41; 13:24; II Ts 1:9; II Co 8:4; At 25:16; II Co 10:1; na cara, Gl 2:11; Mt 16:3; Lc 12:56; II Co 5:12; Tg 1:11; Lc 21:35; At 17:26; II Co 1:11.
  • 86.
    86 86 6) Com ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς( Com Acusativo: para ): ε ε ε εισα ισα ισα ισαγω γω γω γω ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): trazer, levar. ε ε ε εισακου ισακου ισακου ισακουω ω ω ω ( ακου ακου ακου ακουω ω ω ω: ouvir ): prestar atenção, I Co 14:21; usada para se referir a atenção de Deus às orações, Mt 6:7; Lc 1;13; At 10;31; Hb 5:7.* ε ε ε εισδε ισδε ισδε ισδεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι ( δε δε δε δεχοµαι χοµαι χοµαι χοµαι: receber ): receber, II Co 6:17.* εισειµι ( ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ): vir ( para ), ir ( para ), entrar, Mt 19:24; Mc 1:2; 5:12; 11:11; Hb 6:19; Mt 5:20; Jo 4:38; Hb 3:11,18. ε ε ε εισκαλε ισκαλε ισκαλε ισκαλεοµαι οµαι οµαι οµαι ( καλεω καλεω καλεω καλεω: chamar ): convidar ( para ), At 10:23.* ε ε ε ει ι ι ισοδο σοδο σοδο σοδος ς ς ς ( ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς :caminho ): entrada, I Ts 1:9; 2:1; Hb 10:19; II Pe 1:11; At 13:14.* ε ε ε εισπορευ ισπορευ ισπορευ ισπορευοµαι οµαι οµαι οµαι ( πορευ πορευ πορευ πορευω ω ω ω: ir, viajar ): ir ( para ), vir ( para ), entrar, Mt 15:17; Mc 1:21; 4:19; 5:40; Lc 19:30; At 8:3. ε ε ε εισφε ισφε ισφε ισφερω ρω ρω ρω ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ): levar, trazer, Mt 6:13; Lc 5:18; 11:4; At 17:20; I Tm 6:7; Hb 13:11; Lc 12:11.* 7) Com ανα ανα ανα ανα ( Com Acusativo, 8) Com κατα κατα κατα κατα ( Com Genitivo: contra, debaixo. Com Acusativo: por causa ); καταβαι καταβαι καταβαι καταβαινω νω νω νω, κατε κατε κατε κατεβην βην βην βην ( βαι βαι βαι βαινω νω νω νω: separar. Grego Clássico ): descer, vir a baixo, Mt 8:1; Mc 1:10; 9:9; 15:30,32; Lc 19:5. καταβ καταβ καταβ καταβα α α αλλω λλω λλω λλω ( βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, Mt 3:10; 5:29 ): vir para baixo, Mt 8:1; Rm 10:7; Ef 4:10; Tg 1:17. καταβαρε καταβαρε καταβαρε καταβαρεω ω ω ω ( βαρε βαρε βαρε βαρεω ω ω ω: pesar, Lc 9:32; 21:34; II Co 1:8; I Tm 5:16 ): ser um peso para, II Co 12:16.* κατα κατα κατα καταβαρυνω βαρυνω βαρυνω βαρυνω ( βαρυ βαρυ βαρυ βαρυνω νω νω νω: pesar, afligir, oprimir, At 3:14; 28:27; II Co 5:4, todos de manuscritos variantes.* κατα κατα κατα καταβασι βασι βασι βασις ς ς ς ( βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς: pé ( humano ), At 3:7* ): baixada, costa, Lc 19:37.* καταβο καταβο καταβο καταβοαω αω αω αω ( βοα βοα βοα βοαω ω ω ω: gritar, Mt 3:3; Jo 1:23 ): gritar, acusar, At 18:13, manuscrito variante.* καταβολη καταβολη καταβολη καταβολη ( βολη βολη βολη βολη : tiro, Lc 22:41* ): fundamento, início, Mt 27:34; Lc 11:50; Jo 17:24; Ef 1:4; Hb 11:11; Ap 17:8. καταβραβευ καταβραβευ καταβραβευ καταβραβευω ω ω ω ( βραβευ βραβευ βραβευ βραβευω ω ω ω, arbitrar, Cl 3:15* ): decidir contra, privar, condenar, Cl 2:18.* καταγγε καταγγε καταγγε καταγγελω λω λω λω, κατη κατη κατη κατηγγειλα γγειλα γγειλα γγειλα, κατηγγε κατηγγε κατηγγε κατηγγελην λην λην λην ( αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω, anunciar, Jo 20:18; 4:51, versículo variante* ): proclamar, At 13:5; 16:21; 17:23; Rm 1:8; I Co 9:14; 11:26; Fp 1:17. καταγε καταγε καταγε καταγελαω λαω λαω λαω, κατεγε κατεγε κατεγε κατεγελων λων λων λων ( γε γε γε γελαω λαω λαω λαω, sorrir, Lc 6:21, 25* ): rir de, ridicularizar, Mt 9:24; Mc 5:40; Lc 8:53.* καταγινω καταγινω καταγινω καταγινωσκω σκω σκω σκω, κατε κατε κατε κατεγνωσµαι γνωσµαι γνωσµαι γνωσµαι ( γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ): condenar, Gl 2:11; I Jo 3:20; Mc 7:2, manuscrito variante.* καταγρα καταγρα καταγρα καταγραφω φω φω φω ( γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ): escrever, Jo 8:6,8, o vosso encontra-se em manuscrito variante.* κατα κατα κατα καταγω γω γω γω, καταχθει καταχθει καταχθει καταχθεις ς ς ς, κατη κατη κατη κατηγαγον γαγον γαγον γαγον, κατη κατη κατη κατηχθηµεν χθηµεν χθηµεν χθηµεν ( α α α αγω γω γω γω: guiar ): abaixar, levar, trazer, At 9:30; 21:3, manuscrito variante; 22:30; 23:15,20,28; 27:3; 28:12.* καταδε καταδε καταδε καταδεω ω ω ω ( δε δε δε δεω ω ω ω: prender, Mt 13:30; 16:19; 18:18; Jo 19:40; Mc 6:17; At 9:2,14,21; 21:11; Cl 4:3 ): atar, Lc 10:34.* κατα κατα κατα καταδηλο δηλο δηλο δηλος ς ς ς ( δη δη δη δηλο λο λο λος ς ς ς: claro, evidente, Mt 26:73; I Co 15:27; Gl 3:11; I Tm 6:7, manuscrito variante ): muito claro, evidente, Hb 7:15.* καταδικα καταδικα καταδικα καταδικαζω ζω ζω ζω ( δικα δικα δικα δικαζω ζω ζω ζω: julgar, condenar, Lc 6:37, manuscrito variante.* καταδι καταδι καταδι καταδικη κη κη κη ( δι δι δι δικη κη κη κη: penalidade, punição, II Ts 1:9; Jd 7; At 25:15, manuscrito variante, At 28:4* ): condenação, sentença condenátoria, At 27:15.*
  • 87.
    87 87 καταδιω καταδιω καταδιω καταδιωκω κω κω κω ( διω διω διω διωκω κω κω κω:perseguir, Mt 5:11, 44; Lc 21:12; Jo 5:16; I Co 4:12; Gl 5:11; II Tm 3:12; Lc 17:23; Hb 12:14 ): buscar diligentemente, Mc 1:36.* καταδουλο καταδουλο καταδουλο καταδουλοω ω ω ω ( δουλο δουλο δουλο δουλοω ω ω ω: escravizar, At 7:6; II Pe 2:19; Rm 6:18,22; I Co 7:15; 9:19; Gl 4:3; Tt 2:3* ): escravizar, II Co 11:20; Gl 2:4.* καταδυναστευ καταδυναστευ καταδυναστευ καταδυναστευω ω ω ω ( δυνα δυνα δυνα δυναστη στη στη στης ς ς ς: líder, soberano, Lc 1:52; I Tm 6:15; At 8:27* ): oprimir, explorar, dominar At 10:38; Tg 2:6.* κατα κατα κατα καταθεµα θεµα θεµα θεµα, κατανα κατανα κατανα καταναθεµα θεµα θεµα θεµα ( αν αν αν ανα α α αθεµα θεµα θεµα θεµα: maldição): amaldiçoar, Ap 22:3.* καταθεµατι καταθεµατι καταθεµατι καταθεµατιζω ζω ζω ζω ( αν αν αν ανα α α αθεµα θεµα θεµα θεµα: maldição ): amaldiçoar, Mt 26:74.* κατα κατα κατα καταισχυ ισχυ ισχυ ισχυνω νω νω νω ( α α α αισχυ ισχυ ισχυ ισχυνη νη νη νη: vergonha ): desonrar, I Co 11:4; I Co 1:27; Lc 13:17; II Co 7:14; 9:4; I Pe 3:16; Mt 20:28; humilhar, I Co 11:22; desapontar, Rm 5:5; 9:33; 10:11; I Pe 2:6.* κατακαι κατακαι κατακαι κατακαιω ω ω ω, κατακαη κατακαη κατακαη κατακαησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι, κατακαυ κατακαυ κατακαυ κατακαυσαι σαι σαι σαι ( και και και καιω ω ω ω: iluminar ): queimar, consumir no fogo, Mt 3:12; 13:30,40; At 19:19; Hb 13:11; Ap 8:7; 18:8; II Pe 3:10, versículo variante. κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυπτω πτω πτω πτω ( καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω: cobrir, Mt 8:24; Lc 8:16; 23:30; Tg 5:20; I Pe 4:8; II Co 4:3 ): cobrir-se com véu, I Co 11:6.* κατακαυχα κατακαυχα κατακαυχα κατακαυχαοµαι οµαι οµαι οµαι, κατακαυχω κατακαυχω κατακαυχω κατακαυχω( καυχα καυχα καυχα καυχαοµαι οµαι οµαι οµαι: jactar-se ): jactar-se, Rm 11:18;Tg 3:14; 4:16, versículo variante; triunfar,Tg 2:13.* κατα κατα κατα κατακειµα κειµα κειµα κειµα ( κει κει κει κειµα µα µα µα: deitar ): jazer, Mc 1:30; 2:4; 5:40, versículo variante; Lc 5:25; Jo 5:3,6; At 9:33; 28:8; Mc 2:15; 14:3; Lc 5:29; 7:37; I Co 8:10.* κατακλα κατακλα κατακλα κατακλαω ω ω ω ( κλα κλα κλα κλαω ω ω ω: quebrar ): quebrar em pedaços, Mc 6:41; Lc 9:16.* κατακλει κατακλει κατακλει κατακλειω ω ω ω ( κλει κλει κλει κλειω ω ω ω: fechar, Mt 6:6; 23:13; 25:10; Lc 11:7; Jo 20:19,26; At 21:30; I Jo 3:17; Ap 3:7; 11:6; 20:3; 21:25; At 5:23; Lc 4:25* ): fechar, prender, Lc 3:20; At 26:10.* κατακληρονοµε κατακληρονοµε κατακληρονοµε κατακληρονοµεω ω ω ω ( κληρονοµε κληρονοµε κληρονοµε κληρονοµεω ω ω ω: herdar, Gl 4:30; Mt 5:5; 25:34; I Co 6:9; 15:50; Gl 5:21 ): dar por herança, At 13:19.* κατακλι κατακλι κατακλι κατακλινω νω νω νω, κατεκρι κατεκρι κατεκρι κατεκριθην θην θην θην ( κλι κλι κλι κλινω νω νω νω: inclinar, Lc 24:5; Jo 19:30; jazer, Mt 8:20; Lc 9:58; virar-se para fugir, Hb 11:34; declinar, terminar, Lc 9:12; 24:29* ): fazer reclinar ou sentar-se, Lc 9:14; Lc 7:36; 14:8; 24:30.* κατακλυ κατακλυ κατακλυ κατακλυζω ζω ζω ζω ( κλυ κλυ κλυ κλυζω ζω ζω ζω: acoitar com ondas, banhar, lavar. Grego Clássico ): inundar, II Pe 3:6.* κατακλυσµο κατακλυσµο κατακλυσµο κατακλυσµος ς ς ς ( κλυ κλυ κλυ κλυσµα σµα σµα σµας ς ς ς de κλυ κλυ κλυ κλυζω ζω ζω ζω: banhar. Grego Clássico ): dilúvio, inundação, Mt 24:38; Lc 17:27; II Pe 2:5.* κατακο κατακο κατακο κατακοπτω πτω πτω πτω ( κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω: cortar, Mt 21:8; Mc 11:8; bater no peito, Mt 11:17; 24:30; Lc 8:52; 23:27; Ap 1:7; 18:9* ): ferir, bater, cortar, Mt 5:5.* κατακρηµνι κατακρηµνι κατακρηµνι κατακρηµνιζω ζω ζω ζω ( κρηµνι κρηµνι κρηµνι κρηµνιζω ζω ζω ζω: precipitar. Grego Clássico ): lançar abaixo ( de ) um despenhadeiro, Lc 4:29.* κατα κατα κατα κατακριµα κριµα κριµα κριµα ( κρι κρι κρι κριµα µα µα µα: processo, decisão, decreto, juízo ): punição, condenação, Rm 5:16,18; 8:1.* κατακρι κατακρι κατακρι κατακρινω νω νω νω ( κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: separar, julgar ): condenar, Mt 27:3; Mc 10:33; Lc 11:31; Rm 2:1; 8:3,34; Hb 11:7; II Pe 2:6. κατακρισι κατακρισι κατακρισι κατακρισις ς ς ς ( κρι κρι κρι κρισι σι σι σις ς ς ς: juízo ): condenação, II Co 3:9; 7:3.* κατακυ κατακυ κατακυ κατακυπτω πτω πτω πτω ( κυ κυ κυ κυπτω πτω πτω πτω: ocultar, Mt 13:44; 25:18,25; Lc 13:21; Jo 12:36; Ap 6:15; Mt 11:25; Lc 18:34; Jo 19:38; Cl 3:3; I Tm 5:25 ): inclinar-se ( talvez “esquivar-se” ), Jo 8:8.* κατακυριευ κατακυριευ κατακυριευ κατακυριευω ω ω ω ( κυριευ κυριευ κυριευ κυριευω ω ω ω: se dono ou mestre, dominar, Lc 22:25; At 19:16, versículo variante; Rm 6:9,14; 14:9; II Co 1:24; I Tm6:15* ): ganhar domínio, At 19:16; Mt 20:25; Mc 10:42; I Pe 5:3.* καταλαλε καταλαλε καταλαλε καταλαλεω ω ω ω ( λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω: soar, emitir sons ): falar contra, difamar, Tg 4:11; I Pe 2:12; 3:16.* καταλαλια καταλαλια καταλαλια καταλαλια ( λαλια λαλια λαλια λαλια: fala, dito, Jo 4:42; Mt 26:73 e Mc 15:34 textos variantes* ): calúnia, difamação, II Co 12:20; I Pe 2:1.* κατα κατα κατα καταλαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς ( λαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς: loquaz. Grego Clássico ): caluniador, Rm 1:30.* καταλαµβα καταλαµβα καταλαµβα καταλαµβανω νω νω νω, κατειληµε κατειληµε κατειληµε κατειληµενο νο νο νος ς ς ς, κατει κατει κατει κατειληφα ληφα ληφα ληφα, κατε κατε κατε κατελαβον λαβον λαβον λαβον, κατελη κατελη κατελη κατεληµφθην µφθην µφθην µφθην, κατελη κατελη κατελη κατεληµφθην µφθην µφθην µφθην ( λαµβανω: toma, pegar, agarrar ): agarra, vencer, Rm 9:30; I Co 9:24; Fp 3:12; Jo 1:5; Mc 9:8; Jo 12:35; 6:17, versículo variante; I Ts 5:4; Jo 8:3; At 4;13; 10:34; Ef 3:18; At 25:25.* καταλε καταλε καταλε καταλεγω γω γω γω ( λε λε λε λεγω γω γω γω: falar ): selecionar, inscrever, arrolar, catálogo, I Tm 5:9.*
  • 88.
    88 88 κατα κατα κατα καταλειµµα λειµµα λειµµα λειµµα ( λειµµα λειµµα λειµµα λειµµα:remanescente, Rm 11:5* ): Rm 9:27, versículo variante.* καταλει καταλει καταλει καταλειπω πω πω πω, καταλελειµµε καταλελειµµε καταλελειµµε καταλελειµµενο νο νο νος ς ς ς, καταλιπω καταλιπω καταλιπω καταλιπων ν ν ν, κατε κατε κατε κατελιπον λιπον λιπον λιπον, κατε κατε κατε κατελειψα λειψα λειψα λειψα ( λει λει λει λειπω πω πω πω: faltar, carecer, Lc 18:22; Tt 1:5; 3:13; Tg 1:4; Tg 1:5; 2:15.* καταλιθα καταλιθα καταλιθα καταλιθαζω ζω ζω ζω ( λι λι λι λιθαζω θαζω θαζω θαζω: apedrejar, Jo 8:5; 10:31-33; 11:8; At 5:26; 14:19; II Co 11:25; Hb 11:37. καταλλα καταλλα καταλλα καταλλασσω σσω σσω σσω, καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη καταλλαγη, καταλλαγει καταλλαγει καταλλαγει καταλλαγει , κατηλλα κατηλλα κατηλλα κατηλλαγην γην γην γην ( συναλλα συναλλα συναλλα συναλλασσω σσω σσω σσω: reconciliar, At 7:26* ): reconciliar (1), reconciliação, Rm 5:10(1), 11;11:15; II Co5:18-20(1); I Co 7:11(1); II Co 5:18; II Co 5:18; At 12:22(1), versículo variante* κατα κατα κατα καταλοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς ( λοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς: remanescente, Ap 8:13; 9:20; 11:13; Rm 1:13; Gl 2:13; Fp 4:3 ): resto, At 15:17.* κατα κατα κατα καταλυµα λυµα λυµα λυµα ( λυµα λυµα λυµα λυµα: impureza, desonra. Grego Clássico ): quarto de hóspede, Mc 14:14; Lc 22:11; Lc 10:34; estalagem, Lc 2:7* ) καταλυω ( λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar ): lançar abaixo, demolir, Mt 27:40; Mc 14:58; Rm 14:20; II Co 5:1; Gl 2:18; Mt 5:17; Lc 23:2, versículo variante; At 5:39; alojamento, Lc 9:12; 19:7. καταµαρτυρε καταµαρτυρε καταµαρτυρε καταµαρτυρεω ω ω ω ( µαρτυρε µαρτυρε µαρτυρε µαρτυρεω ω ω ω: dar testemunho ): testemunhar contra, Mt 26:62; 27:13: Mc 14:60.* καταµε καταµε καταµε καταµενω νω νω νω ( µε µε µε µενω νω νω νω: permanecer, Jo 7:9; 12:24; 15:4; Jo 1:38 ): permanecer, At 1:13; I Co 16:6, versículo variante.* καταναθεµατι καταναθεµατι καταναθεµατι καταναθεµατιζω ζω ζω ζω ( αναθεµατι αναθεµατι αναθεµατι αναθεµατιζω ζω ζω ζω: amaldiçoar, At 23:12,14,21; Mc 14:71* ): amaldiçoar, Mt 26:74, versículo variante.* καταναλι καταναλι καταναλι καταναλισκω σκω σκω σκω ( αναλι αναλι αναλι αναλισκω σκω σκω σκω: consumir, Lc 9:54; Gl 5:15; II Ts 2:8, versículo variante.* καταναρκα καταναρκα καταναρκα καταναρκαω ω ω ω ( ναρκο ναρκο ναρκο ναρκοω ω ω ω: emtorpecer. Grego Clássico ): pesar, II Co 11:9; 12:13.* κατανευ κατανευ κατανευ κατανευω ω ω ω ( νευ νευ νευ νευω ω ω ω: fazer sinal, Jo 13:24; At 24:10* ): fazer sinais, Lc 5:7.* κατανοε κατανοε κατανοε κατανοεω ω ω ω ( νοε νοε νοε νοεω ω ω ω: perceber, entender, Mt 16:9,11; Mc 7:18; Jo 12:40; Rm 1:20; I Tm 1:7; Hb 11:3; Mc 13:14; II Tm 2:7; Ef 3:20. καταντα καταντα καταντα κατανταω ω ω ω ( ανταω ανταω ανταω ανταω: encontrar. Grego Clássico ): vir, chegar, At 16:1; 18:19; 28:13; I Co 10:11; 14:36; At 26:7; Ef 4:13; Fp 3:11. κατα κατα κατα κατανυξι νυξι νυξι νυξις ς ς ς ( νυ νυ νυ νυξ ξ ξ ξ: noite ): entorpecimento, Rm 11:8 [ dormir ].* κατανυ κατανυ κατανυ κατανυσσοµαι σσοµαι σσοµαι σσοµαι, κατε κατε κατε κατενυ νυ νυ νυγην γην γην γην ( νυ νυ νυ νυσσω σσω σσω σσω: furar, ferir, Jo 19:34; Mt 27:49, versículo variante; At 12:7, versículo variante.* καταξιο καταξιο καταξιο καταξιοω ω ω ω ( αξιο αξιο αξιο αξιοω ω ω ω: dignar-se. Grego Clássico ): considerar digno, Lc 20:35; 21:36, versículo variante; At 5:41; II Ts 1:5.* καταπατε καταπατε καταπατε καταπατεω ω ω ω ( πατε πατε πατε πατεω ω ω ω: pisar, pisotear, Ap 14:20; At 19:15; Lc 21:24; Ap 11:2; Lc 10:19. ): pisotear, Mt 5:13; 7:6; Lc 8:5; 12:1; Hb 10:29.* κατα κατα κατα καταπαυσι παυσι παυσι παυσις ς ς ς, καταπαυ καταπαυ καταπαυ καταπαυω ω ω ω ( παυ παυ παυ παυω ω ω ω: parar, I Pe 3:10; Lc 5:4; 8:24; 11:1; At 5:42; 6:13; 13:10; 20:1,31; 21:32; I Co 13:8; Ef 1:16; Cl 1:9; Hb 10:2; I Pe 4:1.* At 14:18; Hb 4:4,8,10.* καταπε καταπε καταπε καταπετασµα τασµα τασµα τασµα ( πετασµα πετασµα πετασµα πετασµα: pano desdobrado, vela de navio. Grego Clássico ): cortina, Mt 27:51; Mc 15:38; Lc 23:45; Hb 6:19; 9:3; 10:40.* καταπι καταπι καταπι καταπινω νω νω νω, καταπιει καταπιει καταπιει καταπιειν ν ν ν, καταποθη καταποθη καταποθη καταποθη, κατε κατε κατε κατεπιον πιον πιον πιον, κατεπο κατεπο κατεπο κατεποθεν θεν θεν θεν ( πι πι πι πινω νω νω νω: beber, Mt 6:25,31;11:18; Jo 7:37 ): tragar, Mt 23:24; Ap12:16; I Co 15:54; II Co 5:4; devorar, I Pe 5:8; ser afogado, Hb 11:29; ser devorado, II Co 2:7. καταπι καταπι καταπι καταπιµπρηµι µπρηµι µπρηµι µπρηµι, κατε κατε κατε κατεπρησα πρησα πρησα πρησα ( πι πι πι πιµπρηµι µπρηµι µπρηµι µπρηµι: encher, Mt 22:10; Lc1:15,41,67; At 3:10; Lc 21:22; Lc 1:23, 57; 2:6,21 ): queimar até as cinzas, II Pe 2:6, versículo variante.* καταπι καταπι καταπι καταπιπτω πτω πτω πτω, καταπεσω καταπεσω καταπεσω καταπεσων ν ν ν, κατε κατε κατε κατεπεσον πεσον πεσον πεσον ( πι πι πι πιπτω πτω πτω πτω: cair ): cair, Lc 8:6; At 26:14; 28:6.* καταπλε καταπλε καταπλε καταπλεω ω ω ω, κατε κατε κατε κατεπλευσα πλευσα πλευσα πλευσα ( πλε πλε πλε πλεω ω ω ω: navegar, Lc 8:23; At 21:3; 27:2,6,24; Ap 18:17* ): navegar, Lc 8:26.* καταπονε καταπονε καταπονε καταπονεω ω ω ω ( πονε πονε πονε πονεω ω ω ω: trabalhar, estar ocupado. Grego Clássico ): subjugar, oprimir, II Pe 2:7; At 4:2, versículo variante; At 7:27.* καταποντι καταποντι καταποντι καταποντιζω ζω ζω ζω ( ποντιζω ποντιζω ποντιζω ποντιζω: submergir no mar. Grego Clássico ): lançar no mar, Mt 18:6; 14:30.* κατα κατα κατα καταρα ρα ρα ρα ( αρα αρα αρα αρα: maldição. Grego Clássico ): maldição, Gl 3:10,13; Hb 6:8; Tg 3:10; II Pe 2:14.*
  • 89.
    89 89 καταρα καταρα καταρα καταραοµαι οµαι οµαι οµαι, κατηραµε κατηραµε κατηραµε κατηραµενο νο νο νος ς ς ς, κατηρα κατηρα κατηρα κατηρασω σω σω σω( αρα αρα αρα αρα: maldição. Grego Clássico ): amaldiçoar, Mt 25:41; Mc 11:21; Lc 6:28; Rm 12:14; Tg 3:9.* καταργε καταργε καταργε καταργεω ω ω ω, κατη κατη κατη κατηργηκα ργηκα ργηκα ργηκα ( αργε αργε αργε αργεω ω ω ω: estar inativo, desocupado, II Pe 2:3 ): tornar ineficaz, sem poder, Lc 13:7; Rm 3:3; 4:14; I Co 1:28; Gl 3:17; invalidar, Rm 3:3; Ef 2:15; abolir, Rm 6:6; I Co 6:13; 13:11; 15:24,26; II Ts 2:8; II Tm 1:10; Hb 2:14; cessar, I Co 2:6; 13:8,10; II Co 3:7,11,13; Gl 5:11; libertado de Rm 7:2,6; ser separado, Gl 5:4.* καταριθµε καταριθµε καταριθµε καταριθµεω ω ω ω ( αριθµε αριθµε αριθµε αριθµεω ω ω ω: contar, Mt 10:30; Lc 12:7; Ap 7:9* ): ser contado entre, At 1:17.* καταρτι καταρτι καταρτι καταρτιζω ζω ζω ζω ( ρτιζω ρτιζω ρτιζω ρτιζω:): colocar em ordem, II Co 13:11; Gl 6:1; emendar, Mt 4:21; Mc 1:19; I Co 1:10; I Ts 3:10; Hb13:21; I Pe 5:10; Lc 6:40; preparar, Mt 21:16; Rm 9:22; Hb 10:5; 11:3.* κατα κατα κατα καταρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς ( ρτισι ρτισι ρτισι ρτισις ς ς ς): ser completado, II Co 13:9.* καταρτισµο καταρτισµο καταρτισµο καταρτισµος ς ς ς ( ρτισµο ρτισµο ρτισµο ρτισµος ς ς ς:): treinamento, equiparamento, Ef 4:12.* κατασει κατασει κατασει κατασειω ω ω ω ( σει σει σει σειω ω ω ω: sacudir, Hb 12:26; Mt 27:51; Ap 6:13; Mt 21:10; 28:4* ): acenar, At 19:33; fazer sinais, At 12:17; 13:16; 21:40.* κατασκαπτω κατασκαπτω κατασκαπτω κατασκαπτω ( σκα σκα σκα σκαπτω πτω πτω πτω: cavar, Lc 6:48; 13:8; 16:3.* ): demolir, destruir, Rm 11:3; At 15:16.* κατασκευα κατασκευα κατασκευα κατασκευαζω ζω ζω ζω ( σκευα σκευα σκευα σκευαζω ζω ζω ζω: preparar. Grego Clássico ): preparar, Mc 1:2; Lc 1:17; edificar, Hb 3:3; 11:7; I Pe 3:20; equipar, Hb 9:2,6. κατασκηνο κατασκηνο κατασκηνο κατασκηνοω ω ω ω, κατασκηνοι κατασκηνοι κατασκηνοι κατασκηνοιν ν ν ν ( σκηνο σκηνο σκηνο σκηνοω ω ω ω: morar [ em tendas ], Jo 1:14; Ap 7:15; 12:12; 13:6; 21:3*): viver, morar, At 2:26; aninhar-se, Mt 13:32; Mc 4:32; Lc 13:19.* κατασκη κατασκη κατασκη κατασκηνωσι νωσι νωσι νωσις ς ς ς ( σκηνο σκηνο σκηνο σκηνοω ω ω ω: morar [ em tendas] ): lugar para viver, ninho, Mt 8:20; Lc 9:58.* κατασκια κατασκια κατασκια κατασκιαζω ζω ζω ζω ( σκια σκια σκια σκιαζω ζω ζω ζω: cobrir com sombra. Grego Clássico ): sobrear, cobrir com sombra, Hb 9:5.* κατασκοπε κατασκοπε κατασκοπε κατασκοπεω ω ω ω ( σκοπε σκοπε σκοπε σκοπεω ω ω ω: vigiar, observar, Lc 11:35; Rm 16:17; II Co 4:18; Gl 6:1; Fp 2:4; 3:17* ): espiar, ficar a espreitar, Gl 2:4.* κατα κατα κατα κατασκοπο σκοπο σκοπο σκοπος ( σκοπο σκοπο σκοπο σκοπος ς ς ς: alvo, marca, Fp 3:14* ): espião, Hb 11:31; Tg 2:25, versículo variante. * κατασοφιζοµαι ( σοφιζω: dar sabedoria, ensinar, II Tm 3:15; raciocinar, II Pe 1:16.* καταστε καταστε καταστε καταστελλω λλω λλω λλω, καταστει καταστει καταστει καταστειλα λα λα λας ς ς ς ( στε στε στε στελλω λλω λλω λλω: apartar, II Ts 3:6; evitar, II Co 8:20.* ): apaziguar, acalmar, At 19:35.* καταστολη καταστολη καταστολη καταστολη ( στολη στολη στολη στολη: túnica, Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ): modo de vestir, conduta, I Tm 2:9. Ver-se aqui que o modo de vestir tem grande relação com a conduta.* καταστρε καταστρε καταστρε καταστρεφω φω φω φω ( στρε στρε στρε στρεφω φω φω φω: voltar, Mt 5:39; At 7:42; Ap 11:6; Mt 27:3; Mt 7:6; 9:22; Lc 22:61; 23:61; 23:28; Jo 1:38; At 7:39; 13:46; Mt 18:3; Jo 12:40;afastar-se, At 7:42 ): derrubar, Mt 21:12; Mc 11:15; Jo 2:15, versículo variante; ruínas, At 15:16, versículo variante.* καταστρηνια καταστρηνια καταστρηνια καταστρηνιαω ω ω ω ( στρηνια στρηνια στρηνια στρηνιαω ω ω ω: viver em luxúria, Ap 18:7,9.* καταστροφη καταστροφη καταστροφη καταστροφη ( στροφη στροφη στροφη στροφη: ação de voltar. Grego Clássico ): ruína, destruíção, II Tm 2:14; II Pe 2:6.* καταστρω καταστρω καταστρω καταστρωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι, κατεστρω κατεστρω κατεστρω κατεστρωθην θην θην θην ( στρω στρω στρω στρωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: espalhar, Mt 21:8; Mc 11:8; Mc 14;15; Lc 22:12; mobiliado, At 9:34.* κατασυ κατασυ κατασυ κατασυρω ρω ρω ρω ( συ συ συ συρω ρω ρω ρω: puxar [ para fora ], Jo 21:8; At 8:3; 14:19; 17:6; levar atrás, Ap 12:4.* κατασφα κατασφα κατασφα κατασφαζω ζω ζω ζω, κατασφα κατασφα κατασφα κατασφαττω ττω ττω ττω ( σφα σφα σφα σφαζω ζω ζω ζω: assassinar, Ap 5:6,12; 13:8; I Jo 3:12; Ap 5:9; 6:4,9; 13:3; 18:24.* κατασφραγι κατασφραγι κατασφραγι κατασφραγιζω ζω ζω ζω ( σφραγι σφραγι σφραγι σφραγιζω ζω ζω ζω: selar, Mt 27:66; Ap 20:3; Ap 10:4; 22:10; Ef 1:13; 4:30; Ap 7:3,4,8; Jo 6:72; II Co 1:22; Jo 3:33; em segurança, Rm 15:28* ): selar, Ap 5:1.* κατα κατα κατα κατασχεσι σχεσι σχεσι σχεσις ς ς ς ( σχε σχε σχε σχεσι σι σι σις ς ς ς: maneira de ser, temperamento. Grego Clássico ): tomar posse, At 7:5,45; 13:33, versículo variante; atrasar, At 20:16.* κατατι κατατι κατατι κατατιθηµι θηµι θηµι θηµι, κατα κατα κατα καταθεσθαι θεσθαι θεσθαι θεσθαι, κατε κατε κατε κατεθηκα θηκα θηκα θηκα ( τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: colocar ): pôr, colocar, Mc 15:46, versículo variante; fazer um favor, At 24:27; 25:9.* κατατοµη κατατοµη κατατοµη κατατοµη ( τοµο τοµο τοµο τοµο : cortante, Hb 4:12* ): mutilação, Fp 3:2.* κατατοξευ κατατοξευ κατατοξευ κατατοξευω ω ω ω ( το το το τοξον ξον ξον ξον: arco, Ap 6:2* ):derrubar, Hb 12:20, versículo variante.* κατατρε κατατρε κατατρε κατατρεχω χω χω χω, κατε κατε κατε κατεδραµον δραµον δραµον δραµον ( τρε τρε τρε τρεχω χω χω χω: correr ): descer correndo, At 21:32.* καταφε καταφε καταφε καταφερω ρω ρω ρω, κατενεχθει κατενεχθει κατενεχθει κατενεχθεις ς ς ς, κατη κατη κατη κατηνεγκα νεγκα νεγκα νεγκα ( φε φε φε φερω ρω ρω ρω: carregar ): votar contra, At 26:10; 25:7; ser carregado de sono, At 20:9.*
  • 90.
    90 90 καταφευ καταφευ καταφευ καταφευγω γω γω γω, κατε κατε κατε κατεφυγον φυγον φυγον φυγον, καταφυγω καταφυγω καταφυγω καταφυγων ν ν ν( φευ φευ φευ φευγω γω γω γω; fugir, Mt 8:33; Mc 14:50; 16:8; Lc 21:21; Jo 10:5,12; At 27:30; Tg 4:7; Ap 9:6; Mt 23:33; Lc 3:7; Hb 11:34; 12:25, versículo variante; evitar, I Co 6:18; 10:14; I Tm 6:11; II Tm 2:22; desaparecer, Ap 16:20; 20:11 ): fugir, At 14:6; refugiar-se, Hb 6:18.* καταφθει καταφθει καταφθει καταφθειρω ρω ρω ρω, κατεφθαρµε κατεφθαρµε κατεφθαρµε κατεφθαρµενο νο νο νος ς ς ς ( φθει φθει φθει φθειρω ρω ρω ρω: arruinar, I Co 3:17; 15:33; II Co 7:2; Ef 4:22; II Pe 2:12; Jd 10; Ap 19:2; II Co 11:3; I Co 3:17* ). καταφιλε καταφιλε καταφιλε καταφιλεω ω ω ω ( φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω: amar ): beijar, Mt 26:49; Mc 14:45; Lc 7:38,45; 15:20; At 20:37.* καταφρονε καταφρονε καταφρονε καταφρονεω ω ω ω ( φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar, sustentar ou formar opinião ): desprezar, Mt 6:24; 18:10; Lc 16:13; I Co 11:22; I Tm 4:12; II Pe 2:10; Tt 2:15, versículo variante; ter idéias erradas sobre, Rm 2:4; I Tm 6:2; desconsiderar, Hb 12:2.* καταφωνε καταφωνε καταφωνε καταφωνεω ω ω ω, κατεφω κατεφω κατεφω κατεφωνουν νουν νουν νουν ( φωνε φωνε φωνε φωνεω ω ω ω: produzir som ): gritar [ bem alto ], At 22:24.* καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητη καταφρονητης ς ς ς ( φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar, sustentar ou formar opinião ): desprezador, At 13:41.* καταχε καταχε καταχε καταχεω ω ω ω, κατε κατε κατε κατεχεεν χεεν χεεν χεεν ( αχε αχε αχε αχεω ω ω ω: afligir-se. Grego Clássico ):derramar sobre, Mt 26:7; Mc 14:3.* καταχθονιος ( χθο χθο χθο χθονιο νιο νιο νιος ς ς ς : terreno. Grego Clássico ): sob a terra, Fb 2:10.* καταχρα καταχρα καταχρα καταχραοµαι οµαι οµαι οµαι ( χρα χρα χρα χραοµαι οµαι οµαι οµαι: usar, At 27:27; I Co 9:12,15; I Tm 5:23; I Co 7:21;7;31; II Co 1:17; 13:10; At 27:3 ): usar, ser absorvido em I Co 7:31; 9:18.* καταψυ καταψυ καταψυ καταψυχω χω χω χω (ψυ ψυ ψυ ψυχω χω χω χω: esfriar, Mt 24:12 ): refrescar, Lc 16:24.* κατει κατει κατει κατειδωλο δωλο δωλο δωλος ς ς ς ( ε ε ε ει ι ι ιδωλον δωλον δωλον δωλον: ídolo, At 7:41; I Co 12:2; Ap 9:20; At 15:20; Rm 2:22; I Co 8:4,7; 10:19; II Co 6:16; I Ts 1:9; I Jo 5:21* ): cheio de imagens ou ídolos, At 17:16.* κατεργα κατεργα κατεργα κατεργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι, κατελθει κατελθει κατελθει κατελθειν ν ν ν ( εργαζοµαι: trabalhar, ser ativo, Mt 21:28; 25:16; Rm 4:4; I Co 4:12; I Ts 2:9; Mt 26:10; Jo 3:21; 6:28; At 13:41; Rm 2:10;13:10 ): cumprir, fazer, Rm 1:27; 7:15,17,20; I Co 5:3; I Pe 4:3; Ef 6:13; produzir, criar, Rm 4:15;7:8,13; II Co 7:10; 9:11; Tg 1:3; desenvolver, Fp 2:12; preparar, II Co 5:5; subjugar, Ef 6:13. κατενω κατενω κατενω κατενωπιον πιον πιον πιον ( ενω ενω ενω ενωπιον πιον πιον πιον: diante. Grego Clássico ): na presença, Jd 24; Ef 1:4; Cl 1:22.* κατεξουσια κατεξουσια κατεξουσια κατεξουσιαζω ζω ζω ζω ( εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α: autoridade ): exercer autoridade, Mt 20:25; Mc 10:42.* κατε κατε κατε κατερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι, κατη κατη κατη κατηλθον λθον λθον λθον ( ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ): descer, vir a, Lc 4:31; 9:37; At 8:5; 15:1,30; 21:10; Tg 3:15; At 18:22; 27:5. κατεσθι κατεσθι κατεσθι κατεσθιω ω ω ω, καταφαγει καταφαγει καταφαγει καταφαγειν,κατε κατε κατε κατεσθω σθω σθω σθω, κατε κατε κατε κατεφαγον φαγον φαγον φαγον ( εσθι εσθι εσθι εσθιω ω ω ω: comer ): comer, consumir, devorar, Mt 13:4; Ap 10:9; 12:4; destruir, Mc 12:40; Lc 15:30; Jo 2:17; II Co 11:20; Gl 5:12; Ap 11:5; 20:9. κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυνω νω νω νω, κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυναι ναι ναι ναι, κατευθυ κατευθυ κατευθυ κατευθυναι ναι ναι ναι ( ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυνω νω νω νω: endireitar, Jo 1:23; Tg 3:4* ): levar, dirigir, Lc 1:79; I Ts 3:11; II Ts 3:5.* κατευλογε κατευλογε κατευλογε κατευλογεω ω ω ω ( ε ε ε ευλογε υλογε υλογε υλογεω ω ω ω: falar bem, louvar ): abençoar, Mc 10:16.* κατε κατε κατε κατεχω χω χω χω ( ε ε ε εχω χω χω χω: ter ): reter, Lc 4:42; Fm 13; suprimir, Rm 1:18; deter, II Ts 2:6; Lc 8:15; I Co 11:2; 15:2; I Ts 5:21; Hb 3:6,14; 10:23; possuir, I Co 7:30; II Co 6:10; ocupar, Lc 14:9; ser preso, Rm 7:6; Jo 5:4, versículo variante; dirigir-se rumo a At 27:40.* κατηγορε κατηγορε κατηγορε κατηγορεω ω ω ω, κατεγορει κατεγορει κατεγορει κατεγορειτωσαν τωσαν τωσαν τωσαν ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusar, Mt 12:10; 27:12; Mc 15:3; Lc 23:2,10,14; Jo 5:45; At 24:2,8,13,19; 25:15; Ap 12:10. κατηγορι κατηγορι κατηγορι κατηγορια α α α ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ); acusação, Jo 18:29; I Tm 5:19; Tt 1:6; Lc 6:7, versículo variante.* κατη κατη κατη κατηγορο γορο γορο γορος ς ς ς ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusador, At 23:30,35; 24:8, versículo variante; 25:16,18; Ap 12:10, versículo variante.* κατη κατη κατη κατηγωρ γωρ γωρ γωρ ( αγορευ αγορευ αγορευ αγορευω ω ω ω. Grego Clássico ): acusador, Ap 12:10.* κατηχε κατηχε κατηχε κατηχεω ω ω ω ( ηχε ηχε ηχε ηχεω ω ω ω: soar, I Co 13:1; Lc 21:25, versículo variante* ): informar, Lc 1:4; At 21:21,24; ensinar, instruir, At 18:25; Rm 2:18; I Co 14:19; Gl 6:6.* Catequizar. 9) Com εν εν εν εν ( Com Dativo, em ): εν εν
  • 91.
    91 91 εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν εν 10) Com συ συ συ συν ν ν ν( Com Dativo, com ): συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν συ συ συ συν ν ν ν 11) Com µετα µετα µετα µετα ( Com Genitivo, com; Com Acusativo, depois de ): µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα
  • 92.
    92 92 µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα υ υ υ υπε πε πε περ ρ ρ ρ ( ComGenitivo, sobre, a favor; Acusativo, para além de ): υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ υ υ υ υπερ περ περ περ 13) Com µετα µετα µετα µετα ( Com Genitivo, com; Com Acusativo, depois de ): µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα µετα
  • 93.
    93 93 14) Com δια( Com Genitivo, contra, de baixo; Com Acusativo, segundo ): δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια δια Ou para modificá-las: Com αντα αντα αντα αντα : αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι αντικαθιστηµι ( opor-se, resistir );
  • 94.
    94 94 DICA DE LÍNGUAPORTUGUESA: O Objeto Direto é o termo que, sem preposição antes, complementa o sentido de um verbo. Quando a frase é colocada na voz passiva o Objeto Direto se transforma no Sujeito da oração. Ex.: a) Ele comprou um carro. ( Voz Ativa ) Objeto Direto Um carro foi comprado por ele. ( Voz Passiva ) Sujeito b) Os rapazes a procuravam. ( Voz Ativa ) O.D. Ela era procurada pelos rapazes. ( Voz Passiva ) Sujeito c) Ele não me viu na praia. ( Voz Ativa ) O.D. Eu não fui visto por ele na praia. ( Voz Passiva ) Sujeito d) Quem fez isso? ( Voz Ativa ) Ob. Direto Isso foi feito por quem? ( Voz Passiva ) Sujeito e) Eles entregarão o relatório ao chefe. ( Voz Ativa ) Objeto Direto O relatório será entregue ao chefe por eles. ( Voz Passiva ) Sujeito O Objeto Direto preposicionais aquele que aparece com a preposição A, confundindo-se muito com o Objeto Indireto, é muito fácil de ser detectado, pois a preposição poderá ser dispensada sem nenhum prejuízo para o sentido da frase, conforme podemos notar nos exemplos que se Segue: a) Venceu ao mal o bem. O.D. Observe que a frase não precisaria da preposição a; no entanto para se evitar uma ambigüidade a preposição foi inserida.
  • 95.
    95 95 b) Não ovi nem ele, a mim. O.D. Neste caso a necessidade do uso da preposição ocorreu por causa o pronome oblíquo tônico, escrita de outra forma a frase seria: “Não o vi nem ele me viu”. c) Amai-vos uns aos outros. O.D. A expressão “um ao outro” precisou da preposição a por causa da reciprocidade. d) É inteligente a jovem a quem amas. O.D. e) Aprovamos a ambos. O.D. Nestas duas frases a preposição a foi usada com o pronome relativo quem e o numeral ambos. f) Devemos obedecer a Deus. O.D. g) Admira-se ao presidente. O.D. Com seres racionais ( pessoas, seres personalizados e nomes próprios ), como nas duas frases acima, sempre ocorrerá o Objeto Direto preposicionais. A frase acima poderia ser escrita da seguinte forma “Devemos obedecer o Deus”. A preposição a portanto estaria substituindo o artigo o. h) Ele me viu e ao estudante. O.D. Neste caso o substantivo estudante recebe o a por causa da coordenação que existe entre ele e o pronome oblíquo átono me. Mas nota-se claramente que artigo o tem a total primazia, como ocorre em todas essas construções de Objetos Diretos prepocionados. i) Não entendo a Vossa Excelência. Ob. Direto Nesta situação temos a necessidade do uso da preposição no Objeto Direto por causa do pronome de tratamento, o mesmo aconteceria se estivesse presente um pronome interrogativo ou indefinido ou ainda relativo, veja nestes outros exemplos: J) A quem buscas? O.D. L) Eles louvam a quem? O.D. O artigo geralmente acompanha o Objeto Direto, é interessante quando observamos isso numa frase em que existe o mesmo artigo para o sujeito e o Objeto Direto, afim que possamos constatar a precisão da língua grega : Porque o Pai ama o Filho ( Jo 5:20a ) Esta frase bíblica possui dois artigos definidos masculino, mas os mesmos não possuem a mesma função gramatical, enquanto o primeiro tem a função de Sujeito com a palavra Pai, o
  • 96.
    96 96 segundo possui ade Objeto Direto com o vocábulo Filho. Se por acaso tirássemos a frase da ordem direta portuguesa a frase ficaria sem o menor sentido. Veja: Filho o porque ama Pai o. Nisto chegamos a conclusão de que o entendimento ou a compreensão de uma frase da língua portuguesa depende completamente da forma ordenada como foi escrita. Todavia, este problema não existe na língua grega. Vejamos então a mesma frase em grego: ο ο ο ο γα γα γα γαρ ρ ρ ρ πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ φιλει φιλει φιλει φιλει το το το τον ν ν ν υ υ υ υ ιο ιο ιο ιον. ν. ν. ν. O pois Pai ama o Filho Observe que o as funções sintáticas das palavras são visivelmente percebidas na frase grega porque estão regidas pelos casos Nominativo e Acusativo. O artigo da palavra “Pai” está no Nominativo indicando se tratar do Sujeito da oração, enquanto o artigo da palavra “Filho” está no Acusativo que é o caso do Objeto Direto. Observe ainda que a palavra Filho está flexionada conforme o Artigo que se encontra no caso Acusativo, o que se constata pela mesma terminação: τον υ ιον . Desta forma as palavras poderiam está qualquer ordem ou posição na oração, como no caso abaixo, que não representaria nenhum problema nas suas funções sintáticas nem na devida compreensão da frase: το το το τον ν ν ν πατη πατη πατη πατηρ ρ ρ ρ ο ο ο ο υ υ υ υ ιο ιο ιο ιον ν ν ν γα γα γα γαρ ρ ρ ρ φιλει φιλει φιλει φιλει. . . . o Pai o Filho pois ama. Nesta nova frase formada da primeira a palavra “Filho” ainda está relacionada ao artigo no caso acusativo, apesar de estarem separados ainda possuem a mesma terminação, devendo ser entendida como Objeto Direto da oração. Está é a grande vantagem da língua grega. CONJUNÇÕES GREGAS 1) Conjunções Coordenativas: a. Copulativas: και και και και, τε τε τε τε, e; ο ο ο ου υ υ υτε τε τε τε, µη µη µη µητε τε τε τε, nem, e não. b. Disjuntivas: η η η η...η η η η, ou...ou. c. Adversativas: αλλα αλλα αλλα αλλα, mas; µε µε µε µεν ν ν ν...δε δε δε δε, mas; ο ο ο οµω µω µω µως ς ς ς, todavia; µε µε µε µεντοι ντοι ντοι ντοι: ainda assim, II Tm 2:19; Jo 12:42; Jd 8. d. Conclusivas: γα γα γα γαρ ρ ρ ρ, pois; τοιγαρου τοιγαρου τοιγαρου τοιγαρουν ν ν ν: por isso, I Tm 4:8; Hb 12:1*; τοι τοι τοι τοινυν νυν νυν νυν: então, daí, Lc 20:25; I Co 9:26; Hb 13:13; διο διο διο διο: portanto; α α α αρα ρα ρα ρα: assim; ουν: portanto. 2) Conjunções Subordinativas: a. Causais: ο ο ο οτι τι τι τι, διο διο διο διοτι τι τι τι, επει επει επει επει, porque; επειδη επειδη επειδη επειδη, porque, Lc 11:6; I Co 14:16; 15:21; At 15:24.
  • 97.
    97 97 b. Finais: ι ι ι ινα να να να,ω ω ω ως ς ς ς, ο ο ο οπω πω πω πως ς ς ς, afim de que. c. Consecutivas: ω ω ω ωστε στε στε στε, de tal maneira que. d. Condicionais: ε ε ε ει ι ι ι, α α α αν ν ν ν, εα εα εα εαν ν ν ν, κ κ κ κα α α αν ν ν ν, se. e. Concessivas: κ κ κ κα α α αν ν ν ν a menos que, Jo 8:14; II Co 11:16; και και και καιπερ περ περ περ, embora, Fp 3:4; Hb 5:8; 7:5; 12:17; II Pe 1:12*. f. Temporais: ο ο ο οτε τε τε τε, ο ο ο οταν ταν ταν ταν, η η η ηνι νι νι νικα κα κα κα, II Co 3:15,16* quando; πρι πρι πρι πριν ν ν ν, antes, Mt 1:18; Jo 8:58; επει επει επει επει, επειδη επειδη επειδη επειδη, quando, depois; ε ε ε εω ω ω ω , até que; µε µε µε µεχρι χρι χρι χρι, até. g. Comparativas: ω ω ω ως ς ς ς, como; ω ω ω ωσπερ σπερ σπερ σπερ, como ( assim ). OS ADVÉRBIOS GREGOS 1) Adevébios de modo: a. Com terminações em ω ω ω ως ς ς ς Observações: Essa terminação equivaleria a terminação portuguesa “–mente”. Existe um bom número de advébios gregos que foram formados de derivações de adjetivos, vejamos a relação dos que se encontram no Novo Testamento: αδη αδη αδη αδηλω λω λω λως ς ς ς ( sem rumo, às cegas, I Co 9:26* ). αδι αδι αδι αδικω κω κω κως ς ς ς ( injustamente, I Pe 2:19; 2:23, versículo variante* ). α α α αισχροκερδω ισχροκερδω ισχροκερδω ισχροκερδως ς ς ς ( ambisiosamente, de modo ávaro, I Pe 5:2* ). ακαι ακαι ακαι ακαιρω ρω ρω ρως ς ς ς ( fora de época, inoportunamente, II Tm 4:2* ). αληθω αληθω αληθω αληθως ς ς ς ( verdadeiramente, Mt 14:33; Lc 9:27; I Jo 2:5; Jo 1:47; 8:31 ). α α α αλλω λλω λλω λλως ς ς ς ( oposto, contrariamente, I Tm 5:25* ). αµε αµε αµε αµεµρτω µρτω µρτω µρτως ς ς ς ( irrepreensivelmente, I Ts 2:10; 5:23* ). αναγκαι αναγκαι αναγκαι αναγκαιο ο ο ος ς ς ς ( necessariamente, urgente, I Co 12:22; Tt 3:14; chegado, At 10:24 ). αναγκαστω αναγκαστω αναγκαστω αναγκαστως ς ς ς ( compulsoriamente, obrigatoriamente, I Pe 5:2* ). αναντιρρη αναντιρρη αναντιρρη αναντιρρητω τω τω τως ς ς ς ( sem levantar qualquer objeção, At 10:29 ). αναξι αναξι αναξι αναξιω ω ω ως ς ς ς ( de maneira descuidada ou indigna, I Co 11:27,29, versículo variante* ). αξι αξι αξι αξιω ω ω ως ς ς ς ( modo digno, dignamente, Rm 16:2; Fp 1:27; Cl 1:10 ). απλω απλω απλω απλως ς ς ς ( generosamente, Tg 1:5* ). απροσωπολη απροσωπολη απροσωπολη απροσωποληµπτω µπτω µπτω µπτως ς ς ς ( impacientemente, I Pe 1:17* ). αποτο αποτο αποτο αποτοµω µω µω µως ς ς ς ( severamente, rigorosamente, II Co 13:10; Tt 1:13* ). ασµε ασµε ασµε ασµενω νω νω νως ς ς ς ( alegremente, At 2:41, versículo variante; 21:17* ). ασφαλω ασφαλω ασφαλω ασφαλως ς ς ς ( dissolutamente, Lc 15:13* ). αφο αφο αφο αφοβω βω βω βως ς ς ς ( corajosamente, Lc 1:74; Fp 1:14; I Co 16:10; Jd 1:12* ). βαρε βαρε βαρε βαρεω ω ω ως ς ς ς ( dificilmente, Mt 13:15; At 18:27* ). γνησι γνησι γνησι γνησιω ω ω ως ς ς ς ( sinceramente, Fp 2:20* ). δικαι δικαι δικαι δικαιω ω ω ως ς ς ς ( justamente, Lc 23:41; I Ts 2:10; Tt 2:12; I Pe 2:3; I Co 15:34* ). δυσκο δυσκο δυσκο δυσκολω λω λω λως ς ς ς ( duramente, Mt 19:23; Mc 10:23; Lc 18:14* ). ε ε ε εκουσι κουσι κουσι κουσιω ω ω ως ς ς ς ( voluntariamente, I Pe 5:2; Hb 10:26* ). εκπερισσω εκπερισσω εκπερισσω εκπερισσως ς ς ς ( excessivamente, Mc 14:31* ). εκτενω εκτενω εκτενω εκτενως ς ς ς ( ferventemente, intensamente, At 12:5; I Pe 1:22; Lc 22:44* ). επιµελω επιµελω επιµελω επιµελως ς ς ς ( cuidadosamente, Lc 15:8* ).
  • 98.
    98 98 εσχα εσχα εσχα εσχατω τω τω τως ς ς ς ( finalmente,Mc 5:23* ). ε ε ε ετοι τοι τοι τοιµω µω µω µως ς ς ς ( prontamente, At 21:13; II Co 12:14; 13:1, versículo variante; I Pe 4:5* ). ε ε ε ευαρε υαρε υαρε υαρεστω στω στω στως ς ς ς ( inevitavelmente, Mt 4:20,22; 14:31; Lc 12:36; Jo 6:21; At 9:18,20,34; Gl 1:16; Ap 4:6 ). ε ε ε ευθυ υθυ υθυ υθυµω µω µω µως ς ς ς ( alegremente, corajosamente, At 24:10* ). ε ε ε ευκαι υκαι υκαι υκαιρω ρω ρω ρως ς ς ς ( convenientemente, Mc 14:11; no tempo certo, II Tm 4:2; Ter descanso, Mc 6:31, versículo variante* ). ε ε ε ευσεβω υσεβω υσεβω υσεβως ς ς ς ( piedosamente, propriamente, Rm 13:13; I Co 14:40; I Ts 4:12* ). ε ε ε ευσχηµο υσχηµο υσχηµο υσχηµονω νω νω νως ς ς ς ( decentemente, propriamente, Rm 13:13; I Co 14:40; I Ts 4:12* ). ε ε ε ευτο υτο υτο υτονω νω νω νως ς ς ς ( poderosamente, vigorosamente, Lc 23:10; At 18:28* ). η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς ( alegremente, II Co 11:19; gostar de ouvir, Mc 6:20; 12:37* ). ι ι ι ισω σω σω σως ς ς ς ( provavelmente, Lc 20:13* ). καθω καθω καθω καθως ς ς ς ( assim como, Mt 21:6; 28:6; Mc 1:2; Lc 11:30; 24:24; Jo 1:23; At 15:8; Rm 1:17; I Co 15:49; II Co 1:5; I Tm 1:3; I Jo 3:2; I Co 12:11,18; I Pe 4:10; desde que, Jo 17:2; Rm 1:28; Ef 1:4; Fp 1:7; quando, At 7:17; como, que, At 15:14; III Jo 3 ). κακω κακω κακω κακως ς ς ς ( erradamente, Jo 18:23; At 23:5; Tg 4:3; severamente, Mt 15:22; 17:15, versículo variante; estar mal, Mt 4:24; Mc 6:55; Lc 5:31 ). καλω καλω καλω καλως ς ς ς ( bem, Mc 7:37; Lc 6:48; Gl 5:7; corretamente, Mc 7:6; I Co 7:37; Tg 2:8,19; muito bem, Mc 12:32; Rm 11:20; fazer bem, Mt 12:12; Lc 6:27; ter boa saúde, Mc 16:18; At 25:10 ). λαµπρω λαµπρω λαµπρω λαµπρως ς ς ς ( esplendidamente, suntuosamente, Lc 16:19* ). µακροθυ µακροθυ µακροθυ µακροθυµω µω µω µως ς ς ς ( pacientemente, At 26:3* ). µεγα µεγα µεγα µεγαλω λω λω λως ς ς ς ( grandemente, Fp 4:10; de coração, At 15:4, versículo variante* ). µετρι µετρι µετρι µετριω ω ω ως ς ς ς ( moderadamente, grandemente, At 20:12* ). νοµι νοµι νοµι νοµιµω µω µω µως ς ς ς ( de acordo com as regras, II Tm 2:5; legalmente, I Tm 1:8* ). ολι ολι ολι ολιγω γω γω γως ς ς ς ( raramente, II Pe 2:18* ). ο ο ο ολω λω λω λως ς ς ς ( falando geralmente, por todo lugar, realmente, I Co 5:1; 6:7; de modo nenhum, Mt 5:34; I Co 15:29* ). ο ο ο οµοι µοι µοι µοιω ω ω ως ς ς ς ( semelhante, Mt 22:26; Mc 4:16, versículo variante; Lc 3:11; 5:10; 13:3; Rm 1:27; I Co 7:3; I Pe 3:1,7; Jd 8; também, Jo 5:19; 6:11; 21:13 ). ο ο ο οµολογοµε µολογοµε µολογοµε µολογοµενω νω νω νως ς ς ς ( confessamente, inegavelmente, I Tm 3:16* ). ο ο ο οµω µω µω µως ς ς ς ( ainda, sem embargo, todavia, Jo 12:42; I Co 14:7; Gl 3:15* ). ο ο ο οντοω ντοω ντοω ντοως ς ς ς ( realmente, certamente, Mt 11:32; Lc 23:47; 24:34; Jo 8:36; I Co 14:25; Gl 3:21 ). οθω οθω οθω οθως ς ς ς ( realmente, corretamente, Lc 7:43; 10:28; 20:21; normalmente, Mc 7:35* ). ο ο ο οσι σι σι σιω ω ω ως ς ς ς ( de modo santo, santamente, I Ts 2:10* ). ο ο ο ουδαµω υδαµω υδαµω υδαµως ς ς ς ( de jeito nenhum, Mt 2:6* ). ου ου ου ουτω τω τω τως ς ς ς ( desta maneira, Mt 5:16,19; 12:40; Mc 7:18; 10:43; 14:59; Lc 11:30; 24:24; Jo 3:18; 11:48; 21:1; At 8:32; Rm 1:15; 12:5; Gl 3:3; Ap 16:18; como a seguir, Mt 2:5; simplesmente, Jo 4:6; de um jeito ou de outro, I Co 7:7 ). πα πα πα παντω ντω ντω ντως ς ς ς ( de todos os modos, totalmente, Lc 4:23; At 18:21, versículo variante; 21:22; 28:4; I Co 9:10; I Co 9:22; de modo nenhum, Rm 3:9; I Co 16:12; 5:10* ). παραπλησι παραπλησι παραπλησι παραπλησιω ω ω ως ς ς ς ( justamente da mesma maneira, Hb 2:14* ). περισσοτε περισσοτε περισσοτε περισσοτερω ρω ρω ρως ς ς ς ( mais, Mc 15:14, versículo variante; muito mais, II Co 11:23; Gl 1:14; II Co 12:15; Fp 1:14; Hb 2:1; 13:19; especialmente, II Co 1:12; 2:4; 7:13,15; I Ts 2:17* ). περισσω περισσω περισσω περισσως ς ς ς ( excedentemente, At 26:11; mais, Mt 27:23; Mc 10:26; 15:14* ). πικρω πικρω πικρω πικρως ς ς ς ( amargamente, At 26:11; mais, Mt 27:23; Mc 10:26; 15:14* ). πνευµατικω πνευµατικω πνευµατικω πνευµατικως ς ς ς ( espiritualmente, I Co 2:14; 2:13, versículo variante; Ap 11:8* ). πολυτρο πολυτρο πολυτρο πολυτροπω πω πω πως ς ς ς ( de várias maneiras, Hb 1:1* ). ποταπω ποταπω ποταπω ποταπως ς ς ς ( de que maneira, como, At 20:18, versículo variante* ). προθυ προθυ προθυ προθυµω µω µω µως ς ς ς ( livremente, voluntariamente, I Pe 5:2* ).
  • 99.
    99 99 προσθα προσθα προσθα προσθατω τω τω τως ς ς ς ( recentemente,At 18:2* ). σπουδαι σπουδαι σπουδαι σπουδαιω ω ω ως ς ς ς ( diligentemente, Fp 2:28; II Tm 1:17; Tt 3:13; Lc 7:4, versículo variante; II Tm 1:17* ). σφοδρω σφοδρω σφοδρω σφοδρως ς ς ς ( muito, violentamente, At 27:18* ). σωµατικω σωµατικω σωµατικω σωµατικως ς ς ς ( corporalmente, Cl 2:9* ). ταχε ταχε ταχε ταχεω ω ω ως ς ς ς ( rapidamente, Lc 14:21; 16:6; Jo 11:31; I Co 4:19; Fp 2:19,24; II Co 4:9; Gl 1:6; II Ts 2:2; I Tm 5:22; Hb 13:19; Jo 20:4; Jo 13:27; I Tm 3:14, versículo variante; Hb 13:23; At 17:15* ). τελει τελει τελει τελειω ω ω ως ς ς ς ( plenamente, perfeitamente, I Pe 1:13* ). τυπικω τυπικω τυπικω τυπικως ς ς ς ( tipologicamente, I Co 10:11* ). υ υ υ υπερκπερισσω περκπερισσω περκπερισσω περκπερισσως ς ς ς ( além de toda medida, imensuravelmente, I Ts 5:13; Mc 7:37, versículo variante* ). υ υ υ υπερπερισσω περπερισσω περπερισσω περπερισσως ς ς ς ( sobremaneiramente, Mc 7:37* ). φανερω φανερω φανερω φανερως ς ς ς ( abertamente, publicamente, Mc 1:45; Jo 7:10; At 10:3* ). φειδοµε φειδοµε φειδοµε φειδοµενω νω νω νως ς ς ς ( escassamente, II Co 9:6 ). φιλανθρω φιλανθρω φιλανθρω φιλανθρωπω πω πω πως ς ς ς ( benevolente, generosamente, humanamente, At 27:3* ). φρονι φρονι φρονι φρονιµω µω µω µως ς ς ς ( sagazmente, Lc 16:8* ). φυσικω φυσικω φυσικω φυσικως ς ς ς ( naturalmente, instintivamente, Jd 10* ). ω ω ω ωσαυ σαυ σαυ σαυτω τω τω τως ς ς ς ( semelhantemente, Mt 20:5; Mc 12:21; Rm 8:26; I Co 11:25; I Tm 2:9; 3:8,11 ). MEMORIZANDO O DICIONÁRIO O maior número de palavras gregas estão nos vocábulos iniciados pelas letras α, α, α, α, δ, δ, δ, δ, ε, ε, ε, ε, κ, κ, κ, κ, π π π π e σ σ σ σ, isso porque as preposições e os prefixos gregos são iniciadas por estas letras: α α α α-, não; αλλα αλλα αλλα αλλα, mas; ανα ανα ανα ανα, acima; απο απο απο απο, de; δια δια δια δια, através; ε ε ε ει ι ι ι, se; ε ε ε ει ι ι ις ς ς ς, em, para; εκ εκ εκ εκ, εξ εξ εξ εξ, de; εν εν εν εν, em; επι επι επι επι, sobre; ε ε ε ευ υ υ υ, bem; κατα κατα κατα κατα, por, segundo; παρα παρα παρα παρα, com, para; περι περι περι περι, acerca; προ προ προ προ, antes; προ προ προ προς ς ς ς, para, com; συγ συγ συγ συγ-, συµ συµ συµ συµ-, συ συ συ συν ν ν ν, com. Essas prepocições e prefixos unem-se a outras palavras formando ou enfatizando vocábulos com os mesmos radicais. A vista deste fato relacionaremos todas as principais palavras no dicionário que se segue, que tem o objetivo de facilitar a memorização por parte do estudante, por seu tamanho pequeno, ele causará um efeito estimulante para incentivar o aluno a decorá-lo. Neste dicionário as palavras de mesma raiz serão destacatas e separadas por um espaço para facilitar a visualização, por isso nem sempre a ordem alfabética será seguida à risca: β β β β βαβυλω βαβυλω βαβυλω βαβυλων, ν, ν, ν, η η η η ( babilônia, Mt 1:11; Ap 14:8; 18:10,21; I Pe 5:13 ). βαθ βαθ βαθ βαθε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, Genitivo de βαθ βαθ βαθ βαθυ υ υ υς ς ς ς ( profundo, fundo, Jo 4:11; At 20:9; At 2:24; cedo da manhã, Lc 24:1* ). Palavras derivadas: βα βα βα βαθ θ θ θο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( profundidade, profundezas, Mt 13:5; Lc 5:4; Rm 8:39; 11:33; II Co 8:2 ). βαθ βαθ βαθ βαθυ υ υ υνω νω νω νω ( afundar, descer ao fundo, Lc 6:48* ). ### βαθµο βαθµο βαθµο βαθµος ς ς ς, , , , o ( passo, posição, reputação, I Tm 3:13* ). βα βα βα βαι ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( ramos de palmeiras [ palavra copta ], Jo 12:13* ). Βαλαα Βαλαα Βαλαα Βαλααµ, µ, µ, µ, ο ο ο ο ( Balaão, II Pe 2:15; Jd 11; Ap 2:14 ). Βαλα Βαλα Βαλα Βαλακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο indeclinável ( Balaque, Ap 2:14; Jd 11, versículo variante* ). ### βαλλ βαλλ βαλλ βαλλα α α αντιον, ντιον, ντιον, ντιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( sacola de dinheiro, bolsa, Lc 10:4; 12:33; 22:35*, talvez derive de βα βα βα βαλλ λλ λλ λλω ω ω ω: lançar ).
  • 100.
    100 100 βα βα βα βαλ λ λ λλω λω λω λω ( lançar,Mt 3:10; 5:29; 13:48; Ap 2:10; 6:13; Mc 15:24; I Jo 4:18; Ap 14:19; semear, Mc 4:46; deitar, Mt 9:2; Lc 16:20; colocar, depositar, Mt 10:34; Mc 7:33; Lc 13:8; Jo 13:2; Ap 2:14; derramar, Mt 9:17; Jo 13:5; Ap 12:15; depositar, Mt 25:27; desencadear, soprar, At 27:14 ). Derivação temporal: βαλ βαλ βαλ βαλω ω ω ω ( futuro do indicativo ). ### βαπτ βαπτ βαπτ βαπτι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( mergulhar, imergir, Mc 7:4; Lc 11:38; Mt 3:11,13,16; 28:19; Mc 6:14,24; Jo 4:1; At 2:38,41; 8:21,36; I Co 1:14-17; 15:29; Mt 3:11; I Co 10:2; 12:13; martírio, Mc 10:38 ). βα βα βα βαπτ πτ πτ πτισµα, ισµα, ισµα, ισµα, το το το το ( batismo, Mt 3:7; Mc 1:4; At 18:25; Rm 6:4; Ef 4:5; I Pe 3:21; Lc 7:29; martírio, Mc 10:38 ). βαπτ βαπτ βαπτ βαπτισµο ισµο ισµο ισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( ablução, lavagem cerimonial, Mc 7:4,8, versículo variante; Hb 6:2; 9:10; batismo, Cl 2:12* ). βαιστ βαιστ βαιστ βαιστη η η ης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Batista, sempre como sobrenome de João, Mt 3:1; 11:11; Mc 6:25; Lc 9:29 ). βα βα βα βαπτ πτ πτ πτω ω ω ω ( molhar, embeber, Lc 16:24; Jo 13:26; Ap 19:13* ). ### Βαραββα Βαραββα Βαραββα Βαραββας ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Barrabás, Mt 27:16; Lc 23:18; Jo 18:40 ). Βαρα Βαρα Βαρα Βαρακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο ( Baraque, Hb 11:32* ). Βαραχι Βαραχι Βαραχι Βαραχια α α ας ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Baraquias, Mt 23:35 ). βα βα βα βαρβαρο ρβαρο ρβαρο ρβαρος ς ς ς ( bárbaro, I Co 14:11; At 28:2,4; Rm 1:14; Cl 3:11* ). ### βαρ βαρ βαρ βαρε ε ε εω ω ω ω ( pesar, sobrecarregar, Lc 9:32; 21:34; II Co 1:8; I Tm 5:16 ). βαρ βαρ βαρ βαρε ε ε εω ω ω ως ς ς ς advérbio ( com dificuldade, Mt 13:15; At 28:27* ). βα βα βα βαρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( peso, carga, Mt 20:12; At 15:28; Gl 6:2; Ap 2:24; plenitude, II Co 4:17; importâcia, I Ts 2:7* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υνω νω νω νω ( pesar, afligir, oprimir, At 3:14, versículo variante; 28:27, versículo variante, II Co 5:4, versículo variante* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υς ς ς ς, , , , ει ει ει εια α α α ( pesado, Mt 23:4; difícil, opressivo, I Jo 5:3; severo, II Co 10:10; importante, Mt 23:23; At 25:7; selvagem, feroz, At 20:29* ). βαρ βαρ βαρ βαρυ υ υ υτιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( muito caro, muito precioso, Mt 26:7* ). ### Βαρθολοµαι Βαρθολοµαι Βαρθολοµαι Βαρθολοµαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Bartolomeu, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:14; At 1:13* ). Βαριησου Βαριησου Βαριησου Βαριησους ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Barjesus, um falso profeta, At 13:6* ). Βαριωνα Βαριωνα Βαριωνα Βαριωνα, , , , ο ο ο ο ( Bar Jonas, Mt 16:17* ). Βαρναβα Βαρναβα Βαρναβα Βαρναβας ς ς ς ( Barnabé, At 4:36; 9:27; 11:22,30; 12:25; nos capítulos 13-15; I Co 9:6; Gl 2:1,9,13; Cl 4:10* ). Βαρσαββα Βαρσαββα Βαρσαββα Βαρσαββας ς ς ς ( Barsabás, nome de dois homens diferentes, At 1:23; 15:22* ). Βαρτιµαι Βαρτιµαι Βαρτιµαι Βαρτιµαιο ο ο ος ς ς ς ( Bartimeu, Mc 10:46* ). ### βασα βασα βασα βασανι νι νι νιζω ζω ζω ζω ( torturar, atormentar, Mt 8:6,29; II Pe 2:8; Ap 12:2; 14:10; pressionar, Mt 14:24 ). βασα βασα βασα βασανισµο νισµο νισµο νισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( tortura, tormento, Ap 9:5; 14:11; 18:7,10,15* ). βασα βασα βασα βασανιστη νιστη νιστη νιστης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( torturador, carcereiro, verdugo, Mt 18:34* ). βα βα βα βασα σα σα σανο νο νο νος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( tortura, tormento, Lc 16:23,28; dor profunda, Mt 4:24* ). ### βασιλ βασιλ βασιλ βασιλει ει ει εια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( reinado, domínio real, governo, reino, Lc 19:12,15; I Co 15:24; Hb 1:8; Ap 1:6; 17:12; Mt 4:8; Mc 6:23; Lc 21:10; Mt 3:2; 5:3,10,19; Mc 4:11; Lc 8:1; Jo 3:3,5; At 28:23,31; Rm 14:7; I Co 4:20; Gl 5:21; Mt 12:28; Lc 11:20; Mt 3:2; Lc 21:31 ). βασι βασι βασι βασιλ λ λ λειο ειο ειο ειος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( real, I Pe 2:9; Lc 7:25* ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς ( rei, Mt 2:1; 17:25; Mc 6:14; Jo 6:15; At 12:1; II Co 11:32; Hb 7:1; Ap 1:5; I Tm 2:2; I Pe 2:13,17; Mt 2:2; Jo 1:49; I Tm 1:17; Ap 17:14 ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( reinar, Mt 2:22; Lc 19:14,27; Ap 5:10; Rm 5:14; Ap 11:15,17; 19:6 ).
  • 101.
    101 101 βασιλ βασιλ βασιλ βασιλικο ικο ικο ικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν( real, At 12:20; Tg 2:8; oficial do rei, Jo 4:46,49* ). βασιλ βασιλ βασιλ βασιλι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( reizinho, Jo 4:46,49* ). βασι βασι βασι βασιλ λ λ λισσα, ισσα, ισσα, ισσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( rainha, Mt 12:42; Lc 11:31; At 8:27; Ap 18:7* ). OBS: É possível que βασ βασ βασ βασ- seja a raiz mais antiga de reinar, o que trasmite a idéia que reinar tem alguma relação com tortura. ### βα βα βα βασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( pé [ humano ], At 3:7* ). ### βασ βασ βασ βασκαι και και καινω νω νω νω ( fascinar, enfeitiçar, Gl 3:1* ). βασ βασ βασ βαστα τα τα ταζω ζω ζω ζω ( pegar, Jo 10:31; levar, carregar, Lc 11:27; 22:10; Jo 19:17; Mt 20:12; Jo 16:12; Gl 6:2; suportar pacientemente, Rm 15:1; Ap 2:3; suportar julgamento, cumprir pena, Gl 5:10; remover, tirar, Mt 3:11; 8:17; roubar, Jo 12:6 ). ### βα βα βα βατο το το τος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο e η η η η ( sarça, Lc 6:44; At 7:30,35; Mc 12:26; Lc 20:37* ). βα βα βα βατοσ, τοσ, τοσ, τοσ, ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( bato, uma medida hebraica para liquido = entre 30 e 34 litros, Lc 16:6* ). βα βα βα βατραχο τραχο τραχο τραχος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( rã, Ap 16:13* ). βατταλογε βατταλογε βατταλογε βατταλογεω ω ω ω ( repetir palavras sem sentido, Mt 6:7; Lc 11:2, versículo variante* ). ### βδε βδε βδε βδελυ λυ λυ λυγµα, γµα, γµα, γµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( abominação, coisa detestável, Lc 16:15; Ap 17:4; 21:27; Mt 24:15; Mc 13:14* ). βδελυ βδελυ βδελυ βδελυκτο κτο κτο κτος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( abominável, detestável, Tt 1:16* ). βδελυ βδελυ βδελυ βδελυσσοµαι σσοµαι σσοµαι σσοµαι ( aborrecer, destetar, Rm 2:22; Ap 21:8* ). βε βε βε βεβα βα βα βαιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( firme, forte, seguro, Hb 6:19; firme, confiável, certo, Rm 4:16; II Co 1:7; Hb 2:2; 3:14; II Pe 1:10,19; válido, Hb 9:17* ). βεβα βεβα βεβα βεβαιο ιο ιο ιοω ω ω ω ( confirmar, estabelecer, I Co 1:6,8; Cl 2:7; cumprir, Rm 15:8; fortalecer, II Co 1:21; garantir, Hb 6:16* ). βεβα βεβα βεβα βεβαι ι ι ιωσι ωσι ωσι ωσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( confirmação, Fp 1:7; confirmação, garantia, Hb 6:16* ). ### βεβαµµε βεβαµµε βεβαµµε βεβαµµενο νο νο νος ς ς ς ( particípio Perfeito da voz passiva de βα βα βα βαπτω πτω πτω πτω: molhar, embeber, Lc 16:24; Jo 13:26; Ap 19:13* ). ### βε βε βε βεβη βη βη βηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( profano, mundano, ímpio, I Tm 1:9; 4:7; 6:20; II Tm 2:16; irreligioso, Hb 12:16* ). βεβη βεβη βεβη βεβηλο λο λο λοω ω ω ω ( profanar, Mt 12:5; At 24:6* ). ### βε βε βε βεβληκα, βληκα, βληκα, βληκα, βε βε βε βεβληµαι βληµαι βληµαι βληµαι ( Perfeito do Indicativo da voz ativo e Perfeito Indicativo da voz passiva de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ). βε βε βε βεβρωκα βρωκα βρωκα βρωκα ( Perfeito do Indicativo ativo de βιβρω βιβρω βιβρω βιβρωσκω σκω σκω σκω: comer, Jo 6:13* ). βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβουλ, λ, λ, λ, βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβου βεελζεβουβ, β, β, β, βεεξεβου βεεξεβου βεεξεβου βεεξεβουλ λ λ λ ( belzebu, chefe dos demônios, Mt 10:25; 12:24,27; Mc 3:22; Lc 11:15,18* ). βελια βελια βελια βελιαρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( belial, satanás, II Co 6:15* ). ### βελο βελο βελο βελονη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( agulha, Lc 18:25* ). βε βε βε βελο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( flecha, Ef 6:16* ). ### βελτι βελτι βελτι βελτιων, ων, ων, ων, ον ον ον ον ( melhor, muito bem, II Tm 1:18; At 10:28, versículo variante* ). Βενιαµ Βενιαµ Βενιαµ Βενιαµ( ε ε ε ε )ι ι ι ιν, ν, ν, ν, ο ο ο ο indeclinável ( Benjamim, At 13:21; Rm 11:1; Fp 3:5; Ap 7:8* ). Βερνι Βερνι Βερνι Βερνικη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Berenice, irmã e companheira de Herodes Agripa II, At 25:13,23; 26:30* ).
  • 102.
    102 102 Βε Βε Βε Βεροια, ροια, ροια, ροια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( Beréia, uma cidade na Macedônia, At 17:10,13* ). Βεροιαι Βεροιαι Βεροιαι Βεροιαιο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( bereano, At 20:4* ). Βε Βε Βε Βερο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Beros, At 20:4, versículo variante* ). Βεωορσο Βεωορσο Βεωορσο Βεωορσορ ρ ρ ρ ou Βεω Βεω Βεω Βεωρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Beor, II Pe 2:15* ). Βηθαβαρα Βηθαβαρα Βηθαβαρα Βηθαβαρα, , , , η η η η ( Betabara, versículo variante de βηθανι βηθανι βηθανι βηθανια α α α, Jo 1:28* ). Βηθανι Βηθανι Βηθανι Βηθανια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( uma aldeia no Monte das Oliveiras, cerca de 3 kms. de Jerusalém, Mt 21:17; 26:6; Mc 11:11; Lc 24:50; Jo 12:1; um local no lado leste do Jordão, onde João batizava, Jo 1:28 ). Βηθεσδα Βηθεσδα Βηθεσδα Βηθεσδα, , , , η η η η indeclinável ( Betesda, um poço em Jerusalém, Jo 5:2, versículo variante* ). Βηθζαθα Βηθζαθα Βηθζαθα Βηθζαθα, , , , η η η η indeclinável ( Betezatá, Jo 5:2* ). Βηθλε Βηθλε Βηθλε Βηθλεεµ, εµ, εµ, εµ, η η η η indeclinável ( Belém, uma cidade na Judéia, cerca de 7 kms. ao sul de Jerusalém, Mt 2:1,5,8,16; Lc 2:4,15; Jo 7:42* ). Βηθσαιδα Βηθσαιδα Βηθσαιδα Βηθσαιδα( ν ν ν ν ), , , , η η η η indeclinável ( Betsaida, o nome de uma cidade ( talvez duas ) perto do Mar da Galiléia, Mt 11:21; Mc 6:45; 8:22; Lc 9:10; 10:13; Jo 1:44; 12:21; Jo 5:2* ). Βεθφαφη Βεθφαφη Βεθφαφη Βεθφαφη, , , , η η η η ( Betfagé, um local no Monte das Oliveiras, Mt 21:1; Mc 11:1; Lc 19:29* ). βη βη βη βηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( passo, At 7:5; tribunal, assento judicial, Mt 27:19; Jo 19:13; At 18:21,16; 25:6,10,17; Rm 14:10; II Co 5:10; plataforma do orador, At 12:21,23, textovariante* ). Βηρευ Βηρευ Βηρευ Βηρευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Bereus, Rm 16:15, versículo variante* ). βη βη βη βηρυλλο ρυλλο ρυλλο ρυλλος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο, , , , η η η η ( berilo, uma pedra semi-preciosa de cor verde-mar, Ap 21:20* ). ### βι βι βι βια α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( força, violência, At 21:35; 27:41; uso de força, At 5:26; 24:7, versículo variante* ). βια βια βια βιαζω ζω ζω ζω ( forçar passagem, entrar forçosamente, Lc 16:6; Mt 11:12* ). βι βι βι βια α α αιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( violento, forte, At 2:2* ). βια βια βια βιαστη στη στη στης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( um homem violento, impetuoso, Mt 11:12* ). ### βιβλ βιβλ βιβλ βιβλαρι αρι αρι αριδιον, διον, διον, διον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livrinho, Ap 10:2,9,8, versículo variante* ). βιβλ βιβλ βιβλ βιβλιδα ιδα ιδα ιδαριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livrinho, Ap 10:8, versículo variante* ). βιβλ βιβλ βιβλ βιβλι ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( livro, rolo, Lc 4:17; Jo 20:30; Gl 3:10; II Tm 4:13; Ap 5:1; 6:14; 13:8; Mc10:4 ). βι βι βι βιβλ βλ βλ βλο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, η η η η ( livro, rolo, Mt 1:1; Mc 12:26; Lc 3:4; At 7:42; 19:19; Fp 4:3; Ap 3:5 ). ### βιβρω βιβρω βιβρω βιβρωσκω σκω σκω σκω ( comer, Jo 6:13* ). ### βι βι βι βιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( vida, vida diária, Lc 8:14; I Tm 2:2; II Tm 2:4; I Pe 4:3, versículo variante; bens, propriedades, Mc 12:44; Lc 8:43; 15:12,30; 21:4; bens materiais, I Jo 3:17; orgulho pelas posses, I Jo 2:16* ). βιο βιο βιο βιοω ω ω ω ( viver, I Pe 4:2* ). Biologia, estudo da vida. βι βι βι βιω ω ω ωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( modo de vida, At 26:4* ). βιω βιω βιω βιωτικο τικο τικο τικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( comum, ordinário, pertencente á vida ( diária ), Lc 21:34; I Co 6:3,4* ). ### βλα βλα βλα βλαβερο βερο βερο βερος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( prejudicial, I Tm 6:9* ). βλα βλα βλα βλαπτω πτω πτω πτω ( injuriar, prejudicar, Mc 16:18; Lc 4:35* ). ### βλαστα βλαστα βλαστα βλαστανω, νω, νω, νω, βλαστα βλαστα βλαστα βλασταω ω ω ω ( germinar, brotar, produzir, Tg 5:18; espigar, florescer, Mt 13:26; Mc 4:27; Hb 9:4* ). βλα βλα βλα βλαστο στο στο στος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Blastos, At 12:20* ). ### βλασφηµ βλασφηµ βλασφηµ βλασφηµε ε ε εω ω ω ω ( blasfemar, difamar, Rm 3:8; I Co 10:30; Tt 3:2; Mt 9:3; 27:39; Mc 3:29; At 19:37; Rm 2:24; 14:16; II Pe 2:10 ).
  • 103.
    103 103 βλασφη βλασφη βλασφη βλασφηµι µι µι µια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( linguagem abusiva, calúnia, blasfêmia, Mt 12:31; 26:65; Jo 10:33; Ef 4:31; Ap 13:5; um julgamento abusivo, Jd 9). βλα βλα βλα βλασφη σφη σφη σφηµο µο µο µος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( blasfemo, At 6:11; II Tm 3:2; II Pe 2:11; I Tm 1:13 ). ### βλε βλε βλε βλεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( olhada, o que se vê, II Pe 2:8* ). βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω ( ver, olhar, Jo 9:7,15,25; At 9:9; Rm 11:8; Ap 3:18; Mt 5:28; 7:3; Mc 5:31; Lc 9:62; 10:23; At 9:8; Rm 8:24; Ap 1:11; Mt 13:14; Lc 8:10; vigiar, estar alerta, Mc 13:9; Fp 3:2; tomar cuidado, Mt 24:4; Gl 5:15; perceber, Mt 14:30; descobrir, achar, Rm 7:23; Hb 3:19 ). ### βληθη βληθη βληθη βληθησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo da voz passiva de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar ). βλητε βλητε βλητε βλητεο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( adjetivo verbal de βα βα βα βαλλω λλω λλω λλω: lançar, deve ser colocado, Lc 5:38; Mc 2:22, versículo variante* ). Βοανηργε Βοανηργε Βοανηργε Βοανηργες ς ς ς ( Boanerges, Mc 3:17* ). ### βο βο βο βοα α α αω ω ω ω ( clamar, gritar, Mt 3:3; Mc 15:34; Lc 18:7; Jo 1:23; At 8:7 ). βοη βοη βοη βοη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( grito, clamor, Tg 5:4* ). βοη βοη βοη βοηθεια, θεια, θεια, θεια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( ajuda, Hb 4:16; termo náutico suporte, talvez na forma de cabos, At 27:17* ). βοη βοη βοη βοηθε θε θε θεω ω ω ω ( ajudar, vir ao auxílio de, Mt 15:25; Mc 9:22,24; At 16:9; 21:28; II Co 6:2; Hb 2:18; Ap 12:16* ). βοη βοη βοη βοηθο θο θο θος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( útil, auxiliador, ajudador, Hb 13:6* ). OBS.: βοα βοα βοα βοαω ω ω ω parece ter derivado βοη βοη βοη βοη, quando pedimos ajuda geralmente clamamos. ### Βο Βο Βο Βοε ε ε ες ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Boaz, Mt 1:5* ). ### βο βο βο βοθ θ θ θρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( cisterna, Mt 15:14, versículo variante* ). βο βο βο βοθ θ θ θυνο υνο υνο υνος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( buraco, Mt 15:14; 12:11; Lc 6:39* ). ### βολ βολ βολ βολη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( tiro, lançamento, Lc 22:41* ). Bola, bala. βολ βολ βολ βολι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( lançar sondas, At 27:28* ). βολ βολ βολ βολι ι ι ις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( flecha, dardo, Hb 12:20, versículo variante* ). ### Βο Βο Βο Βοο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο indeclinável ( Boaz, Lc 3:32* ). βο βο βο βορβορο ρβορο ρβορο ρβορος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( lamaçal, II Pe 2:22* ). βορρα βορρα βορρα βορρας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( norte, Ap 21:13; Lc 13:29* ). βο βο βο βος ς ς ςκω κω κω κω ( alimentar, apascentar, Mc 5:14; Jo 21:15,17; pastar, Mc 5:11 ). Βοσο Βοσο Βοσο Βοσορ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Bosor, II Pe 2:15* ). βοτα βοτα βοτα βοτανη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( vegetação, Hb 6:7* ). Botâmica. βο βο βο βοτρυ τρυ τρυ τρυς ς ς ς, , , , υο υο υο υος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( cacho de uvas, Ap 14:18* ). ### βουλ βουλ βουλ βουλευτη ευτη ευτη ευτης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( membro de um concílio, Sinédrio, Mc 15:43; Lc 23:50* ). βουλ βουλ βουλ βουλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( deliberar, considerar, Lc 14:31; decidir, planejar, At 27:39; 15:37, versículo variante; II Co 1:17; plano, Jo 11:53; 12:10; At 5:33, versículo variante* ). βουλ βουλ βουλ βουλη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( plano, propósito, Lc 7:30; Ef 1:11; resolução, decisão, At 2:23; 5:38; 20:27; 27:12,42; Hb 6:17; motivo, I Co 4:5 ). βου βου βου βουλ λ λ ληµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( intenção, vontade, At 27:43; Rm 9:19; I Pe 4:3* ). βου βου βου βουλ λ λ λοµαι οµαι οµαι οµαι ( querer, desejar, estar disposto, Mt 1:19; 11:27; Lc 22:42; At 5:28; 25:20,22; I Co 12:11; I Tm 6:9; Fm 13; Tg 1:18; Jo 18:39 ). ###
  • 104.
    104 104 βουνο βουνο βουνο βουνος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο( monte, colina, Lc 3:5; 23:30* ). βου βου βου βους ς ς ς, , , , βοο βοο βοο βοος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( boi, Lc 14:5,19; Jo 2:14; I Co 9:9 ). ### βραβε βραβε βραβε βραβει ι ι ιον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( prêmio em uma corrido, aquilo que orienta; I Co 9:24; da vida ressureta, Fp 3:14* ). βραβε βραβε βραβε βραβευ υ υ υω ω ω ω ( arbitrar, Cl 3:15* ). ### βραδυ βραδυ βραδυ βραδυνω νω νω νω ( hesitar, adiar, I Tm 3:15; retardar, II Pe 3:9* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυπλοε πλοε πλοε πλοεω ω ω ω ( navegar vagarosamente, At 27:7* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, υ υ υ υ ( devagar, Lc 24:25; Tg 1:19* ). βραδυ βραδυ βραδυ βραδυτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( tardia, lenta, II Pe 3:9* ). ### βραχ βραχ βραχ βραχι ι ι ιων, ων, ων, ων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( braço, Lc 1:51; Jo 12:38; At 13:17* ). βραχ βραχ βραχ βραχυ υ υ υς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, υ υ υ υ ( pequena, curta, At 27:28; tempo Lc 22:58; At 5:34; Hb 2:7,9; de qualidade, Jo 6:7; em poucas palavras, Hb 13:22; I Pe 5:12, versículo variante* ). ### βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( bebê, criança, Lc 1:41,44; 2:12,16; 18:15; At 7:19; II Tm 3:15; I Pe 2:2* ). ### βρε βρε βρε βρεχ χ χ χω ω ω ω ( chover, regar, Lc 7:38,44; Ap 11:6; enviar chuva, fazer chover, Mt 5:45; Lc 17:29; Tg 5:17* ). βρο βρο βρο βροντη ντη ντη ντη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( trovão, Mc 3:17; Jo 12:29; Ap 6:1; 10:3 ). βροχ βροχ βροχ βροχη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( chuva, Mt 7:25,27* ). ### βριµα βριµα βριµα βριµαοµαι οµαι οµαι οµαι ( indignar-se, Jo 11:33, versículo variante ). βρο βρο βρο βροχο χο χο χος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( laço, restrição, I Co 7:35* ). ### βρυ βρυ βρυ βρυγµο γµο γµο γµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( grunhido, ranger de dentes, Mt 8:12; 25:30; Lc 13:28 ). βρυ βρυ βρυ βρυχω χω χω χω ( grunhir, ranger os dentes, At 7:54* ). βρυ βρυ βρυ βρυω ω ω ω ( fluir, emanar, Tg 3:11* ). ### βρω βρω βρω βρωµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( comida, alimento sólido, Lc 3:11; Rm 14:15; I Co 6:13; Hb 9:10; 13:9; Jo 4:34; I Co 3:2 ). βρω βρω βρω βρωσιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( comestível, Lc 24:41* ). βρω βρω βρω βρωσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( alimentação, Rm 14:17; I Co 8:4; Mt 6:19; Hb 12:16; Jo 6:27,55 ). ### βυθ βυθ βυθ βυθι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( afundar, submergir, Lc 5:7; I Tm 6:9* ). βυθ βυθ βυθ βυθο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( alto mar, profundeza, II Co 11:25* ). ### βυρσευ βυρσευ βυρσευ βυρσευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( curtidor, At 9:43; 10:6,32* ). ### βυ βυ βυ βυσσ σσ σσ σσινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( feito de linho fino, Ap 18:12,16; 19:8,14* ). βυ βυ βυ βυσσ σσ σσ σσο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, η η η η ( linho fino, Lc 16:19; Ap 18:12, versículo variante* ). ### βωµο βωµο βωµο βωµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( altar, At 17:23* ). γ γ γ γ
  • 105.
    105 105 γ γ γ γ ( comonumeral: três, terceiro ). Γαββαθα Γαββαθα Γαββαθα Γαββαθα indeclinável ( Gabatá, Jo 19:13* ). Γαβριη Γαβριη Γαβριη Γαβριηλ, λ, λ, λ, ο ο ο ο indeclinável ( Gabatá, Lc 1:19,26* ). γα γα γα γαγγραινα, γγραινα, γγραινα, γγραινα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( grangrena, câncer, II Tm 2:17* ). Γα Γα Γα Γαδ, δ, δ, δ, ο ο ο ο indeclinável ( Gade, Ap 7:5* ). Γαδαρηνο Γαδαρηνο Γαδαρηνο Γαδαρηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( gadareno, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26, versículo variante, Lc 8:37, versículo variante* ). Γα Γα Γα Γαζα, ζα, ζα, ζα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Gaza, uma cidade no sudoeste da Palestina, At 8:26* ). γαζοφυλακει γαζοφυλακει γαζοφυλακει γαζοφυλακειον ον ον ον ou γαζοφυλα γαζοφυλα γαζοφυλα γαζοφυλακιον, κιον, κιον, κιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( tesouro, Jo 8:20; gazofilácio; urna para receber ofertas, Mc 12:41; Lc 21:1* ). Γα Γα Γα Γαιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Rm 16:23; I Co 1:14; At 19:29; At 20:4; III Jo 1* ). γα γα γα γαλα, λα, λα, λα, γα γα γα γαλακτο λακτο λακτο λακτος ς ς ς, , , , το το το το ( leite, I Co 9:7; I Co 3:2; Hb 5:12; I Pe 2:2* ). Galáxia. ### Γαλα Γαλα Γαλα Γαλατ τ τ τη η η ης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( um gálata, Gl 3:1* ). Γαλατ Γαλατ Γαλατ Γαλατι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Galácia, um distrito na Ásia Menor habitado pelos gálatas celtas, I Co 16:1; Gl 1:2; II Tm 4:10; I Pe 1:1* ). Γαλατ Γαλατ Γαλατ Γαλατικο ικο ικο ικος ς ς ς , , , , η η η η, , , , ον ον ον ον ( gálata, At 16:6; 18:23* ). ### γαλη γαλη γαλη γαληνη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( calmaria, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* ). ### Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλαι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Galiléia, parte norte da Palestina, Mt 4:18; Mc 1:9,14,28; Lc 5:17; Jo 2:1,11; At 9:31 ). Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλα Γαλιλαι ι ι ιο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( galileu, Mt 26:69; Mc 14:70; Lc 13:1; Jo 4:45; At 5:37 ). ### Γαλλι Γαλλι Γαλλι Γαλλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Gália, II Tm 4:10, versículo variante, no lugar de Γαλατια* ). Γαλλι Γαλλι Γαλλι Γαλλιων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Gálio, procônsul da Acaia nos anos 51-52 d.C., At 18:12,14,17* ). Γαµαλιη Γαµαλιη Γαµαλιη Γαµαλιηλ, λ, λ, λ, ο ο ο ο indeclinável ( Gamaliel, renomado mestre da lei, At 5:34; 22:3* ). ### γαµ γαµ γαµ γαµε ε ε εω ω ω ω ( casar, Mt 5:32; 19:10; Mc 10:12; 12:25; Lc 16:18; I Co 7:9,28,34; I Co 7:39 ). gamado. γαµ γαµ γαµ γαµι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( dar em casamento, Mt 24:38; Mc 12:25; I Co 7:38; Mt 22:30; Mc 12:25; Lc 17:27; 20:35* ). γαµ γαµ γαµ γαµι ι ι ισκω σκω σκω σκω ( dar em casamento, Mt 24:38, versículo variante; ser dada em casamento, Mc 12:25, versículo variante; Lc 20:34,35, versículo variante* ). γα γα γα γαµ µ µ µο ο ο ος ς ς ς, , , , ου,ο ου,ο ου,ο ου,ο ( festa de casamento, Mt 22:2,3,4,9; Jo 2:1; Mt 22:11; Ap 19:7,9; Lc 12:36; sala de núpcias, Mt 22:10; Hb 13:4 ). ### γα γα γα γαρ ρ ρ ρ ( conjunção usada para expressar causa, inferência, continuação, ou explicação; nunca é a primeira palavra numa oração. 1 – causa e razão: pois, Mt 2:2; 3:2; Mc 1:22; At 2:25; I Co 11:5; Mc 10:45; Jo 4:23; I Co 5:7; mas pois também, e por isso, Mt 8:9; Lc 6:32; II Co 2:10; γαρ και pois também, pois precisamente, II Co 2:9. Em perguntas γαρ não precisa ser traduzida, como em I Pe 2:20, ou pode ser prefixado por Que, como em I Co 11:22 ou por que em Mt 27:23. 2 – explicativa pois, Mt 12:40,50; Mc 7:3; Rm 7:2; Hb 3:4. 3 – inferencial: certamente, de qualquer modo, assim, portanto, Hb 12:3; Tg 1:7; I Pe 4:15. ου γαρ: não, de fato, At 16:37. 4 – continuação ou conexão: de fato, mas, e, Rm 2:25; 5:7; I Co 10:1; Gl 1:11 ).
  • 106.
    106 106 γαστη γαστη γαστη γαστηρ, ρ, ρ, ρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , η η η η( estômago, ventre, Lc 1:31; εν γαστρι εχειν, estar grávida, Mt 1:18,23; I Ts 5:3; Ap 12:2 ). Γαυ Γαυ Γαυ Γαυδη δη δη δη ( forma alternativa de καιδα [ κλαυδα ], II Tm 4:21* ). γε γε γε γε ( partícula enfática, enclítica: ainda que, pelo menos, Lc 11:8; 18:5; mesmo assim, por certo,Rm 8:32. ει γε, se de fato, assim como, se é que, II Co 5:3; Gl 3:4; Ef 3:2. ει δε µε γε, de outra forma, Mt 6:1; 9:17; II Co 11:16. µενουνγε, pelo contrário, Rm 9:20. µητι γε, para não dizer, quanto mais, I Co 6:3. Freqüentemente γε pode deixar de ser traduzida ). ### γεγ γεγ γεγ γεγε ε ε ενηµαι νηµαι νηµαι νηµαι ( Perfeito Indicativo Médio de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado, produzido ). γε γε γε γεγ γ γ γονα, ονα, ονα, ονα, γεγο γεγο γεγο γεγονει νει νει νει ( formas do Perfeito Ativo Indicativo de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado, produzido ). ### γε γε γε γεγραπται, γραπται, γραπται, γραπται, γε γε γε γεγραφα γραφα γραφα γραφα ( 3 pessoas Singular do Perfeito Indicativo da voz Passiva e 1 pessoa Singular do Perfeito Indicativo da voz Ativa de γρα γρα γρα γραφω φω φω φω: escrever ). Γεδεω Γεδεω Γεδεω Γεδεων, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Gideão, Hb 11:32* ). γε γε γε γεεννα, εννα, εννα, εννα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Geena, Vale de Hinom, uma ravina ao sul de Jerusalém, figura o lago de fogo eterno onde os ímpios serão atormentados, Mt 5:22,29; 23:15; Mc 9:45,47; Tg 3:6 ). Γεθσηµανι Γεθσηµανι Γεθσηµανι Γεθσηµανι indeclinável ( Getsêmani, um olival no Monte das Oliveiras, Mt 26:36; Mc 14:32* ). γει γει γει γειτων, των, των, των, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο e η η η η ( próximo, vizinho, Lc 14:12; 15:6,9; Jo 9:8* ). ### γελ γελ γελ γελα α α αω ω ω ω ( sorrir, rir, Lc 6:21,25* ). γε γε γε γελ λ λ λω ω ω ως ς ς ς, , , , ωτο ωτο ωτο ωτος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( riso, Tg 4:9* ). ### γεµ γεµ γεµ γεµι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( encher, Mc 4:37; 15:36; Jo 2:7; Ap 8:5 ). γε γε γε γεµ µ µ µω ω ω ω ( estar cheio, Mt 23:25,27; Lc 11:39; Rm 3:14; Ap 15:7; 17:3,4 ). ### γενεα γενεα γενεα γενεα, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( clã, raça, gênero, Lc 16:4; geração, contemporâneos, Mt 12:41; 17:17; Mc 9:19; 13:30; Lc 21;32; Hb 3:10; era, período de tempo, Mt 1:17; Lc 1:48,50; Cl 1:26; talvez: família ou origem em At 8:33 ). γενεα γενεα γενεα γενεαλογε λογε λογε λογεω ω ω ω ( descender, Hb 7:6* ). γενεα γενεα γενεα γενεαλογι λογι λογι λογια α α α ( genealogia, linhagem, I Tm 1:4; Tt 3:9* ). γενε γενε γενε γενεθλια, θλια, θλια, θλια, ι ι ι ιων, ων, ων, ων, τα τα τα τα ( aniversário ou festa de aniversário, Mc 6:21, versículo variante* ). γενε γενε γενε γενεσθαι σθαι σθαι σθαι ( 2 Aoristo Infinitivo da voz Média de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γενε νε νε νεσι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Mt 1:1; 1:18; Lc 1:14; face natural,Tg 1:23; curso da vida Tg 3:6* ). γενε γενε γενε γενετη τη τη τη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Jo 9:1* ). γενη γενη γενη γενηθη θη θη θητω τω τω τω ( 3 pessao Singular Imperfeito do γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γενη νη νη νηµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς ( produto, Mt 26:29; Mc 14:25; Lc 12:18, versículo variante, 22:18; II Co 9:10* ). γενη γενη γενη γενησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo da voz Média de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ). γε γε γε γεν ν ν ννα να να ναω ω ω ω ( ser ou tornar-se pai de alguém, gerar, Mt 1:2,20; Jo 8:41; 9:34; At 7:8,29; Jo 1:13; I Co 4:15; Fm 10; I Jo 2:29; para mulheres: dar à luz, Lc 1:13,35,57; At 2:8; 22:28; causar, produzir, II Tm 2:23 ). γε γε γε γεν ν ν ννηµα, νηµα, νηµα, νηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( aquilo que é produzido, gerado de criaturas vivas, descendência, semente, Mt 3:7; 12:34; 23:23; Lc 3:7* ). γε γε γε γεν ν ν ννεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( nascimento, Mt 1:18; Lc 1:14 e Jo 5:18, versículos variantes* ). γεν γεν γεν γεννητο νητο νητο νητος ς ς ς, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( nascido γ. γυναικων toda a humanidade, Mt 11:11; Lc 7:28* ). γε γε γε γεν ν ν νοιτο οιτο οιτο οιτο ( 3 pessoa Singular Aoristo de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι: ser gerado ou produzido ).
  • 107.
    107 107 γε γε γε γεν ν ν νο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το( raça, linhagem, descendentes, At 4:6; του γαρ και γενος εσµεν, nós, também, descendemos dele, At 17:28; família, At 7:13; nação, povo, Mc 7:26; At 7:19; Gl 1:14; I Pe 2:9; classe, gênero, Mt 13:47; I Co 12:10 ). ### Γεννησαρε Γεννησαρε Γεννησαρε Γεννησαρετ, τ, τ, τ, η η η η indeclinável ( Genesaré, a planície ao sul de Carfanaum, Mt 14:34; Mc 6:53; também o lago adjacente à planície Lc 5:1, Mar da Galiléia, Mc 1:16* ). Γερασηνο Γερασηνο Γερασηνο Γερασηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( de Gerasa, geraseno, um cidade na Peréia, a leste do Jordão, cerca de 55 kms. sudoeste do Lago Genesareno, Mt 8:28, versículo variante; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( Gergesa, uma cidade na costa oriental do mar da Galiléia, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνο Γεργεσηνος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( de Gergesa uma cidade na costa oriental do mar da Galiléia, gergeseno variante, Mt 8:28; Mc 5:1; Lc 8:26,37* ). ### γερ γερ γερ γερουσι ουσι ουσι ουσια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( concílio de anciãos, At 5:21, Sinédrio de Jerusalém ). γε γε γε γερ ρ ρ ρων, ων, ων, ων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς, , , , η η η η ( homem velho, Jo 3:4* ). ### γευ γευ γευ γευοµαι οµαι οµαι οµαι ( provar, experimentar, desfrutar, Lc 14:24; Jo 2:9; At 20:11; Cl 2:21; comer, At 10:10; chegar a conhecer, experimentar, Mc 9:1; Jo 8:52; Hb 2:9; I Pe 2:3; obter, Hb 6:4 ). ### γεωργ γεωργ γεωργ γεωργε ε ε εω ω ω ω ( cultivar, Hb 6:7* ). γεω γεω γεω γεωργ ργ ργ ργιον, ιον, ιον, ιον, ου ου ου ου, , , , το το το το ( terra cultivada, campo, I Co 3:9* ). γεωργ γεωργ γεωργ γεωργο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( lavrador, II Tm 2:6; Tg 5:7; arrendatário, dono de vinha, Mt 21:33,38,40; Jo 15:1 ). γη γη γη γη, , , , γη γη γη γης ς ς ς, , , , η η η η ( solo, terra, chão, Mt 5:18; 10:29; 13:5,8,23; Mc 8:6; Lc 6:49; 13:7; Jo 12:24; Cl 1:16; Hb 6:7; Jo 6:21; At 27:39,43; terra, região, país, Mt 2:6; Mc 15:33; At 7:3,6,36; terra desabitada, Lc 21:35; At 1:8; como o local de povos, humanidade, Mt 5:13; Lc 18:8; Rm 9:28; Ap 14:3 ). ### γη γη γη γηµα µα µα µας ς ς ς, , , , γη γη γη γηµω µω µω µω ( Particípio Aoristo da voz Ativa e Subjutivo Aoristo de γαµε γαµε γαµε γαµεω ω ω ω: casar ). ### γη γη γη γηρα ρα ρα ρας ς ς ς, , , , ω ω ω ως ς ς ς ou ου ου ου ους ς ς ς, Dativo: γη γη γη γηρει ρει ρει ρει ou γη γη γη γηρα, ρα, ρα, ρα, το το το το ( velhice, Lc 1:36* ). γηρα γηρα γηρα γηρασ σ σ σκω κω κω κω ( envelhecer, Jo 21:18; Hb 8:13* ). ### γι γι γι γιν ν ν νοµαι οµαι οµαι οµαι ( verbo grego importantíssimo, passível de muitas traduções em diferentes contextos, das quais as seguintes são típicas: 1 – ser gerado ou produzido, Mt 21:19; Jo 8:58; Rm 1:3; I Co 15:37; com ênfase sobre a fragilidade da vida humana, Gl 4:4. erguer-se, ocorrer, acontecer, vir, Mt 8:26; Mc 4:37; Lc 4:42; 23:19,44; Jo 6:17; At 6:1; 11:19; 27:27; I Tm 6:4; Ap 8:5,7. 2 – ser feito ou criado, Mt 6:10; 11:20; Lc 14:22; Jo 1:3; At 19:26; I Co 9:15; Hb 11:3; ser feito ou criado, Mt 6:10; 11:20; Lc 14:22; Jo 1:3; At 19:26; I Co 9:15; Hb 11:3; ser estabelecido, Mc 2:27. 3 – acontecer, tomar lugar, dar-se, Mt 1:22; 18:31; Lc 1:38; 8:34; Jo 10:22; At 7:40; 28:9. Várias expressões idiomáticas: γεγονε εµοι τι : alguma coisa me aconteceu ou eu tenho ou eu recebi alguma coisa, Mt 18:21; Mc 4:11; Lc 14:12; I Co 4:5. µη εγενοιτο, de modo nenhum, jamais! , Lc 20:16; Rm 3:4,6,31; Gl 2:17. και εγενετο e εγενετο δε, com ou sem και na seqüência, usualmente é considerado supérfluo e não se traduz, algumas versões antigas traduziam-na por e aconteceu que, Mt 7:28; 9:10; Lc 2:1,6, 46; 8:1,22 . 4 – tornar-se, ser, Mt 5:45; 24:32; Mc 1:17; 6:14; Lc 6:16; Jo 1:12,14; I Co 13:11; Gl 3:13; Cl 1:23; Hb 5:5. Vir, ir, Mc 1:11; Lc 1:44; At 13:32; 20:16; 21:35; Gl 3:14. 5 – ser se equivalendo a verbo ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ou estar, Mt 10:16; Mc 4:19; Lc 6:36; 17:26,28; Jo 15:8; At 22:17; Gl 4:4; I Ts 2:8; Hb 11:6. Com o Dativo de uma pessoa: pertencer, Rm 7:3. Aparecer, Mc 1:4; Jo 1:6 ).
  • 108.
    108 108 γι γι γι γιν ν ν νωσκω ωσκω ωσκω ωσκω ( outroimportante verbo grego, tendo as seguintes concpções: 1 – saber, conhecer, Mt 13:11; Lc 12:47; Jo 8:32; 14:7; At 1:7; 19:35; I Co 3:20; 13:9,12; II Co 5:16; I Jo 4:2,6; estar impressionado ( por alguma coisa ), Mt 25:24; Imperativo: γινωσκετε: estejam certos, vocês podem ter certeza, Mt 24:33,43; Jo 15:18. 2 – aprender [ de ], descobrir, Mt 9:30; Mc 6:38; 15:46; Lc 24:18; Jo 4:1; At 17:20; 21:34. 3 – compreender, entender, Mc 4:13; Jo 8:43; 10:6; At 8:30; 21:37; I Co 2:8,11,14; ter a lei na ponta da língua, Rm 7:1. 4 – perceber, notar, reparar, entender, Mc 5:29; 7:24; Lc 8:46; Jo 6:15; At 23:6. 5 – reconhecer, creditar, Mt 7:23; Jo 1:10; escolher, I Co 8:3; Gl 4:9. 6 – usado eufemisticamente para relações sexuais conhecer, Mt 1:25; Lc 1:34 ). ### γλ γλ γλ γλε ε ε ευ υ υ υκο κο κο κος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( mosto, vinho novo doce, At 2:13* ). Glucose. γλυ γλυ γλυ γλυκυ κυ κυ κυς ς ς ς, , , , ει ει ει εια, α, α, α, ( doce, Tg 3:11; Ap 10:9* ). ### γλω γλω γλω γλωσσα, σσα, σσα, σσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( língua, com as seguintes acepções: 1 – língua, como órgão da fala, do paladar, Mc 7:33,35; Lc 16:24; I Co 14:9; Tg 1:26; Ap 16:10. 2 – língua idioma At 2:11; Fp 2:11; Ap 5:9. Expressões γλωσσαι, γενη γλωσσων, εν γλωσσσα λαλειν, etc., referem-se à fala extática daqueles acometidos de forte emoção em um contexto cúltico. A última expressão é usualmente traduzida por falar línguas. At 19:6; I Co 12:10; 13:1,8 ). γλωσσο γλωσσο γλωσσο γλωσσοκοµον, κοµον, κοµον, κοµον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( caixa ou bolsa de dinheiro, Jo 12:6; 13:29* ). γναφευ γναφευ γναφευ γναφευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( branqueador, pessoa que alveja [ roupas ], Mc 9:3* ). ### γνη γνη γνη γνησ σ σ σιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ον ον ον ον ( verdadeiro, legítimo, Fp 4:3; I Tm 1:2; Tt 1:4; genuidade, sinceridade, II Co 8:8* ). γνησ γνησ γνησ γνησι ι ι ιω ω ω ως ς ς ς advérbio ( sinceramente, genuinamente, Fp 2:20* ). ### γνο γνο γνο γνοφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( trevas, Hb 12:18* ). ### γν γν γν γνοι οι οι οι ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γν γν γν γνου ου ου ους ς ς ς, , , , γνο γνο γνο γνοντο ντο ντο ντος ς ς ς ( Particípio Ativo 2 Aoristo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνω ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωθι, θι, θι, θι, γνω γνω γνω γνωαι αι αι αι ( Imperativo e Imfinito 2 Aoristo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωµη, µη, µη, µη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( propósito, intenção, mente, I Co 1:10; Ap 17:13; decisão, resolução, At 20:3; Ap 17:17; opinião, julgamento, I Co 7:25,40; II Co 8:10; At 4:18, versículo variante; conhecimento prévio, consentimento, Fm 14* ). Gnômico. γνω γνω γνω γνωρι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω ( dar a conhecer, tornar conhecido, revelar, Lc 2:15; Jo 15:15; At 7:13, versículo variante; Rm 9:22; Ef 6:19,21; Fp 4:6; conhecer, Fp 1:22 ). γνω γνω γνω γνωριµο ριµο ριµο ριµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( acostumado com, conhecido, Jo 18:16, versículo variante* ). γνωσ γνωσ γνωσ γνωσθη θη θη θησοµαι σοµαι σοµαι σοµαι ( Futuro Indicativo de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωσ σ σ σι ι ι ις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( conhecido, Lc 1:77; 11:52; Rm 11:33; I Co 8:7,11; 12:8; II Co 6:6; 10:5; II Pe 1:5; 3:18; conhecimento pessal de alguém, Fp 3:8; conhecimento herético de sectários, I Tm 6:20 ). Gnósticos. γνω γνω γνω γνωσ σ σ σοµαι οµαι οµαι οµαι ( Futuro Médio de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω: conhecer ). γνω γνω γνω γνωσ σ σ στη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( conhecedor, perito, alguém acostumado [ com algo ou alguém ], At 26:3* ). γνωσ γνωσ γνωσ γνωστο το το τος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( conhecido, At 2:14; 4:10; 9:42; 19:17; como substantivo: conhecido, amigo, íntimo, Jo 18:15; Lc 2:44; aquilo que pode ser conhecido, Rm 1:19 ). ### γογγυ γογγυ γογγυ γογγυζω ζω ζω ζω ( murmurar, criticar, reclamar, Mt 20:11; Lc 5:30; Jo 6:41,43,61; I Co 10:10; falar secretamente, fofocar, Jo 7:32* ).
  • 109.
    109 109 γογγυ γογγυ γογγυ γογγυσµο σµο σµο σµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο( murmuração, queixa, desagrado, desprazer, At 6:1; Fp 2:14; I Pe 4:9; fala secreta, murmúrio, Jo 7:12* ). γογγυ γογγυ γογγυ γογγυστη στη στη στης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( murmurador, queixoso, Jd 16* ). ### γο γο γο γοη η η ης ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( impostor, enganador, II Tm 3:13* ). Γολγοθα Γολγοθα Γολγοθα Γολγοθα, , , , η η η η ( Gólgota, traduz-se por ‘lugar da caveira’, Mt 27:33; Mc 15:22; Jo 19:17* ). Γο Γο Γο Γοµορρα, µορρα, µορρα, µορρα, ων, ων, ων, ων, τα τα τα τα e α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Gomorra, Mt 10:15; Mc 10:15; Mc 6:11, versículo variante; Rm 9:29; II Pe 2:6; Jd 7* ). γο γο γο γοµο µο µο µος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( carga, carregamento, At 21:3; Ap 18:11* ). γονευ γονευ γονευ γονευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( ocorre somente no plural no Novo Testamento: οι οι οι οι γονει γονει γονει γονεις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, pais [ pai e mãe ], Mc 13:12; Jo 9:2; II Co 12:14 ). Gônoda. ### γο γο γο γονυ νυ νυ νυ, , , , γο γο γο γονατο νατο νατο νατος ς ς ς, , , , το το το το ( joelho, Lc 5:8; Ef 3:14; Hb 12:12; ajoelhar-se, Mc 15:19; Lc 22:41; At 9:40 ). γονυ γονυ γονυ γονυπετε πετε πετε πετεω ω ω ω ( ajoelhar-se, cair de joelhos, Mt 17:14; 27:29; Mc 1:40; 10:7* ). ### γρα γρα γρα γραµµα µµα µµα µµα, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( letra do alfabeto, II Co 3:7; Gl 6:11; γραµµατα οιδεν, ele conhece as Escrituras, Jo 7:15. τα γραµµατα, conhecimento elevado, ‘as muitos letras’, At 26:24; documento, peça de escrita na forma de uma carta, epístola, At 28:21; uma nota promissória, Lc 16:6; livro, Jo 5:47; ιερα γραµµατα, as Escrituras Sagradas, II Tm 3:15; letra a forma correta da Lei mosaica, Rm 2:27,29; 7:6; II Co 3:6* ). Gramática. γραµµα γραµµα γραµµα γραµµατευ τευ τευ τευς ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( secretário, escrivão, um alto oficial em Eféso, At 19:35; um perito na Lei, um erudito versado na Lei, escriba judeu, Mt 2:4; 23:2,13; Mc 2:16; Lc 9:22; At 6:12; I Co 1:20; usado também para os peritos cristãos correspondentes, Mt 13:52; 23:34 ). γρα γρα γρα γραπτο πτο πτο πτος ς ς ς, , , , η η η η ( escrito, Rm 2:15* ). γραφ γραφ γραφ γραφη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( escrito, escritura. No Novo Testamento sempre se refere à Escritura Sagrada, Mt 21:42; Mc 14:49; Lc 24:27; Jo 20:9; At 8:32; I Co 15:3; Gl 3:8; II Pe 3:16; Lc 4:21; At 8:35; Tg 2:8 ). Grafia. γρα γρα γρα γραφ φ φ φω ω ω ω ( escrever, Mt 4:4,6,10; Jo 19:22; At 1:20; Rm 15:15; I Co 7:1; III Jo 13; escriturar, registrar, Jo 20:30; Ap 1:11,19; compor, escrever, Mc 10:4; Jo 21:25; II Pe 3:1; cobrir com escritos, Ap 5:1; escrever acerca de, Jo 1:45 ). Grafite. ### γραω γραω γραω γραωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( características de mulheres idosas, γραωδης µυθοι, conversas de velhas, I Tm 4:7* ). γρηγορε γρηγορε γρηγορε γρηγορεω ω ω ω ( estar ou manter-se desperto, vigilante, Mt 24:43; Mc 13:34; 14:37; Lc 12:37; estar alerta, vigilante, Mt 26:41; Mc 14:38; At 20:31; I Co 16:13; Ap 16:15; estar vivo, I Ts 5:10 ). Gregório. ### γυµνα γυµνα γυµνα γυµναζω ζω ζω ζω ( exercitar-se, treinar, I Tm 4:7; Hb 5:14; 12:11; II Pe 2:14* ). γυµνα γυµνα γυµνα γυµνασι σι σι σια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( treinamento, I Tm 4:8* ). ### γυµνητε γυµνητε γυµνητε γυµνητευω υω υω υω ou γυµνιτευ γυµνιτευ γυµνιτευ γυµνιτευω ω ω ω ( vestir-se pobremente, estar vestido em endrajos, I Co 4:11* ). ### γυµν γυµν γυµν γυµνο ο ο ος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( nu, despido, descoberto, Mc 14:52; At 19:16; Ap 16:15; Mc 14:15; pobremente vestido Jo 21:7; Mt 25:36; Tg 2:15; descoberto, simples, I Co 15:37; II Co 5:3; Hb 4:13 ). γυµν γυµν γυµν γυµνο ο ο οτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( nudez, Ap 3:18; carência de roupa Rm 8:35; II Co 11:27* ). ### γυνα γυνα γυνα γυναικα ικα ικα ικασιον, σιον, σιον, σιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( fraca, mulher vunerável, mulher pequena, II Tm 3:6* ). γυνα γυνα γυνα γυναικει ικει ικει ικειο ο ο ος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( femenino, esposa, I Pe 3:7* ). Ginecologia. γυνη γυνη γυνη γυνη, , , , αικο αικο αικο αικος ς ς ς, , , , η η η η ( mulher, referindo-se a qualquer mulher adulta, Mt 9:20; Lc 1:42; At 5:14; I Co 11vs.; 14:34; Mt 15:28; Lc 22:57; Jo 2:4; esposa, Mt 5:28,31; Lc 1:5,13,18,24; I Co 7:2; Cl 3:18 ).
  • 110.
    110 110 ### Γωγ, Γωγ, Γωγ, Γωγ, ο ο ο ο indeclinável( Gogue, Ap 20:8* ). γωνι γωνι γωνι γωνια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( esquina, angular, Mt 6:5; Ap 7:1; pedra de esquina, pedra angular, Mc 12:10; At 4:11; I Pe 2:7 ). ζ ζ ζ ζ Ζαβουλω Ζαβουλω Ζαβουλω Ζαβουλων, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Zebulom, uma tribo israelita, Mt 4:13,15; Ap 7:8; Lc 4:31, versículo variante* ). Ζακχαι Ζακχαι Ζακχαι Ζακχαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zaqueu, Lc 19:2,5,8* ). Ζα Ζα Ζα Ζαρα, ρα, ρα, ρα, ο ο ο ο ( Zara, Mt 1:3* ). ζαφθα ζαφθα ζαφθα ζαφθανι νι νι νι ( leitura do ms. D para σαβαχθα σαβαχθα σαβαχθα σαβαχθανι νι νι νι: tens me abondonado, Mt 27:46; Mc 15:34* ). Ζαχαρι Ζαχαρι Ζαχαρι Ζαχαρια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zacarias, pai de João Batista, Lc 1; 3:2; filho de Baraquias, Mt 23:35; Lc 11:51; o profeta, como variante de Jeremias, Mt 27:9* ). ζα ζα ζα ζαω, ω, ω, ω, contrata de ζω ζω ζω ζω, viver, da vida natural, Mt 4:4; Lc 24:5; Rm 7:1,2,3; I Co 15:45; Fp 1:22; conduta de vida, Lc 2:36; At 26:5; Rm 14:7; II Co 5:15; estar bem, Mc 5:23; de Deus, Mt 26:63; Hb 3:12; ζω εγω, tão certo como eu vivo, Rm 14:11; το ζην, vida, II Co 1:8; Jo 4:10; At 7:38; I Pe 1:3; 2:4; da vida dos filhos de Deus, Lc 10:28; Jo 5:25; Rm 1:17; II Co 13:4; Gl 2:20; I Ts 5:10 ). ζβε ζβε ζβε ζβεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι forma alternativa de σβε σβε σβε σβεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: extinguir, apagar, Mt 12:20; 25:8; Mc 9:44,46,48; Ef 6:16; Hb 11:34; I Ts 5:19* ). Ζεβεδαι Ζεβεδαι Ζεβεδαι Ζεβεδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Zebedeu, pai dos apóstolos João e Tiago, Mt 4:21; Mc 10:35; Lc 5:10; Jo 12:2 ). ### ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γνυµι νυµι νυµι νυµι ( conectar, juntar [ com jugo ], Mc 10:9, versículo variante* ). ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( jugo, de dois animais unidos por um jugo, Lc 14:19; par, 2:24* ). ζευ ζευ ζευ ζευκτηρι κτηρι κτηρι κτηρια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( cordas, amarras que ligavam os lemes, At 27:40* ). ### Ζευ Ζευ Ζευ Ζευς ς ς ς, , , , ∆ιο ∆ιο ∆ιο ∆ιος ς ς ς, , , , ∆ι ∆ι ∆ι ∆ια, α, α, α, ο ο ο ο ( Zeus, principal deus grego, At 14:12, 13* ). ### ζε ζε ζε ζεστο στο στο στος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( quente, Ap 3:15s* ). ζε ζε ζε ζεω ω ω ω ( ferver, ζεων τω πνευµατι, fevor de espírito, At 18:25; Rm 12:11* ). ### ζηλ ζηλ ζηλ ζηλευ ευ ευ ευω ω ω ω ( ser zeloso, fervoroso, Ap 3:19* ). ζη ζη ζη ζηλ λ λ λο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο e ζη ζη ζη ζηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( em bom sentido: zelo, ardor, Rm 10:2; II Co 7:11; 9:2; Fp 3:6; em mau sentido: inveja, ciúmes, At 5:17; Rm 13:13; Tg 3:14,16; faccionalismo, divisão partidarista, I Co 3:3; II Co 12:20; Gl 5:20 ). ζηλ ζηλ ζηλ ζηλο ο ο οω ω ω ω ( em bom sentido: desejar, lutar [ por ], I Co 12:31; 14:1,39; estar profundamente preocupado com, Gl 4:17; mostrar zelo, Gl 4:18; em mau sentido: estar cheio de inveja ou ciúmes de, At 7:9; I Co 13:4; Tg 4:2 ). ζηλ ζηλ ζηλ ζηλωτη ωτη ωτη ωτης ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( zelote, aderente entusiasta, alguém que é zeloso com Genitivo, Gl 4:17; mostrar zelo, 4:18; em mau sentido: estar cheio de inveja ou ciúmes de, At 7:9; I Co 13:4; Tg 4:2 ). ### ζη ζη ζη ζη ( 3 pessoa Singular Presente Indiativo da voz Ativa de ζα ζα ζα ζαω ω ω ω: viver ). ### ζηµι ζηµι ζηµι ζηµια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( perda, prejuízo, At 27:10,21; Fp 3:7,4* ). ζηµι ζηµι ζηµι ζηµιο ο ο οω ω ω ω ( infligir injúria ou punição, sofrer dano ou perda, Mt 16:26; Mc 8:36; Lc 9:25; Fp 3:8; II Co 7:9; ser punido, I Co 3:15* ). ### ζη ζη ζη ζην ν ν ν ( Infinitivo Presente da voz Ativa de ζα ζα ζα ζαω ω ω ω: viver ). Ζηνα Ζηνα Ζηνα Ζηνας ς ς ς, , , , α α α αν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Zenas, Tt 3:13* ).
  • 111.
    111 111 Ζη Ζη Ζη Ζηνων, νων, νων, νων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο( Zenos, II Tm 4:19, versículo variante* ). ### ζητ ζητ ζητ ζητε ε ε εω ω ω ω ( procurar, buscar por, Mt 13:45; 18:12; Mc 1:37; Lc 19:10; Jo 18:4; At 10:19,21; II Tm 1:17; buscar, At 17:27; investigar, examinar, considerar, deliberar, Mc 11:18; Lc 12:29; Jo 8:50; 16:19; um pouco mais distante da idéia de procurar: tentar obter, desejar possuir, Mt 6:33; 26:59; Lc 22:6; Jo 5:44; Rm 2:7; Cl 3:1; esforçar-se [ para ], objetivar, desejar, querer, Mt 12:46; Lc 17:33; Jo 1:38; At 16:10; I Co 13:5; Gl 1:10; pedir, requerer, demandar, Mc 8:11; Lc 12:48; Jo 4:23; II Co 13:3; requer-que, I Co 4:2 ). ζη ζη ζη ζητ τ τ τηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( questão, ponto-de-vista, idéia [ controverso ], At 15:2; 18:15; 23:29; 25:19; 26:3* ). ζη ζη ζη ζητ τ τ τησι ησι ησι ησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( investigação, questão controversa, controvérsia, discussão, debate, Jo 3:25; At 15:2,7; 25;20; I Tm 6:4; 25:19; 26:3* ). ### ζιζα ζιζα ζιζα ζιζανιον, νιον, νιον, νιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( espinheiro, erva maligna, Mt 13* ). Ζµυ Ζµυ Ζµυ Ζµυρν ρν ρν ρν ( varianção de Σµυ Σµυ Σµυ Σµυρνα ρνα ρνα ρνα: Esmirna, uma grande cidade na costa oeste da Ásia Menor, Ap 1:11; 2:8* ). Ζοροβαβε Ζοροβαβε Ζοροβαβε Ζοροβαβελ, λ, λ, λ, ο ο ο ο ( Zorobabel, Mt 1:12; Lc 3:27* ). ζο ζο ζο ζοφο φο φο φος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( trevas, escuridão, Hb 12:18; nas regiôes inferiores, inferno, II Pe 2:4,17; Jd 6:13* ). ζυγο ζυγο ζυγο ζυγος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( jugo, Mt 11:29s; At 15:10; Gl 5:1; I Tm 6:1; balança, balança de dois pratos, Ap 6:5* ). A forma de ζυγο ζυγο ζυγο ζυγος ς ς ς é muito parecida com ζευ ζευ ζευ ζευγο γο γο γος ς ς ς: jugo. ### ζυ ζυ ζυ ζυµ µ µ µη, η, η, η, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( fermento, levedura, Mt 16:12; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9; Mt 16:6,11; Lc 12:1; I Co 5:6-8 ). ζυµ ζυµ ζυµ ζυµο ο ο οω ω ω ω ( fermentar, levedar, Mt 13:33; Lc 13:21; I Co 5:6; Gl 5:9* ). ### ζω ζω ζω ζωγρε γρε γρε γρεω ω ω ω ( capturar [ vivo ], Lc 5:10; II Tm 2:26* ). ζω ζω ζω ζωη η η η, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( vida, no sentido físico, Lc 16:25; At 17:25; Rm 8:38; I Tm 4:8; Tg 4:14; da vida pertencente a Deus, Mt 25:46; Mc 10:17,30; Jo 1:4; 3:16; 5:26; 6;35; At 5:20; Rm 6:4; 8:2; Ef 4:18; Fp 2:16; I Tm 6:19; Tg 1:12; Ap 2:7; 13:8 ). ζω ζω ζω ζωογονε ογονε ογονε ογονεω ω ω ω ( dar vida, fazer viver, I Tm 6:13; manter ou preservar a vida, Lc 17:33; At 7:19* ). ζω ζω ζω ζωον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( animal, no sentido usual, Hb 13:11; II Pe 2:12; Jd 10; coisa ou ser vivente, Ap 4:6-9; 6:1,3,5-7; 19:4 ). Zoologia. ### ζω ζω ζω ζων ν ν νη, η, η, η, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( cinto, cinturão, Mt 3:4; 10:9; Mc 1:6; 6:8; At 21:11; Ap 1:13; 15:6* ). ζω ζω ζω ζων ν ν ννυµι νυµι νυµι νυµι ou ζωννυ ζωννυ ζωννυ ζωννυω ω ω ω ( cingir, ajustar o cinto, Jo 21:18; At 12:8* ). ζω ζω ζω ζωσ σ σ σαι, αι, αι, αι, ζω ζω ζω ζωσ σ σ σω ω ω ω ( 1 Aoristo Imperativo voz Média e Futuro Indicativo Ativo de ζω ζω ζω ζωννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: cingir ). ### η η η η η η η η ( conjunção alternativa: ou, Mt 5:17,36; Mc 3:4; Rm 8:35; 14:13; Ap 3:15; Mt 6:24; Lc 16:13; I Co 14:6; Mt 26:53; Lc 13:4; I Co 9:7; Gl 1:10; também pode ser conjunção comparativa: que, Mt 10:15; 18:9,13; Mc 10:25; Lc 15:7; At 17:21; I Co 9:15; 14:19; πριν η, antes, Mc 14:30; Lc 2:26; At 25:16 ). η η η η ( advérbio, verdadeiramente, talvez acentuação correta em I Co 9:15 ). η η η ηγαγον γαγον γαγον γαγον ( 2 Aoristo Indicativo Ativo de α α α αγω γω γω γω: guiar ). η η η ηγγειλα γγειλα γγειλα γγειλα ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de αγγε αγγε αγγε αγγελω λω λω λω: anunciar ). η η η ηγειρα γειρα γειρα γειρα ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, despertar, ressuscitar ). ### η η η ηγεµονευ γεµονευ γεµονευ γεµονευω ω ω ω ( ser líder, governar, Lc 2:2; 3:1* ).
  • 112.
    112 112 η η η ηγεµονι γεµονι γεµονι γεµονια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( lederança, comando do ofício do imperador romano, Lc 3:1* ). Hegemonia. η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων, ν, ν, ν, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , η η η η ( príncipe, Mt 2:6; governador, Mt 10:18; Mc 13:9; I Pe 2:14; prefeito, procurador, Mt 27:2,11,14; Lc 20:20; At 23:24; 24:1; 26:30 ). η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι ( liderar, guiar Particípio Presente, ο ηγουµενος , líder, chefe, Mt 2:6; Lc 22:26; At 7:10; Hb 13:7,17,24; ο ηγουµενος του λογου, o orador principal, At 14:12; pensar, considerar, At 26:2; II Co 9:5; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2; com δικαιον, considerar algo um dever ou responsabilidade, II Pe 1:13 ). ηγε ηγε ηγε ηγερθην ρθην ρθην ρθην ( 1 Aoristo Indicativo de εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, ressuscitar ). η η η ηγνικω γνικω γνικω γνικως ς ς ς, , , , η η η ηγισµε γισµε γισµε γισµενο νο νο νος ς ς ς ( Particípio Perfeito Ativo e Particípio Perfeito da voz Passiva de α α α αγνι γνι γνι γνιζω ζω ζω ζω: limpar, purificar ). η η η ηδειν δειν δειν δειν ( 1 pessoa Singular Mais-Que-Perfeito Indicativo Ativo de ο ο ο οιδα ιδα ιδα ιδα: saber ). η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς ( advérbio: alegremente, I Co 11:19; η ακουειν, gostar de ouvir, Mc 6:20; 12:37; superlativo: ηδιστα muito alegremente, II Co 12:9,15* ). η η η ηδη δη δη δη ( advérbio, agora, já, por ora, ora, realmente, Mt 5:28; 15:32; 17:12; Mc 4:37; 6:35; Lc 21:30; Jo 3:18; 4:35; ηδη ποδε και , já, agora mesmo, Lc 3:9; η ποτε, finalmente, em boa hora, Rm 1:10; Fp 4:10 ). η η η ηδιστα διστα διστα διστα ( de η η η ηδε δε δε δεω ω ω ως ς ς ς: alegremente ). η η η ηδονη δονη δονη δονη, , , , η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( prazer, desfrute em um sentimento desfavorável, Lc 8:14; Tt 3:3; Tg 4:1,3; II Pe 1:13* ). Hedonista. ηδυνα ηδυνα ηδυνα ηδυνασθην, σθην, σθην, σθην, ηδυνη ηδυνη ηδυνη ηδυνηθην θην θην θην ( formas do 1 Aoristo Indicativo de δυ δυ δυ δυναµαι ναµαι ναµαι ναµαι: eu posso, sou capaz ). η η η ηδυ δυ δυ δυοσµον, οσµον, οσµον, οσµον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( menta, hortelã, Mt 23:23; Lc 11:42* ). η η η ηθελον θελον θελον θελον ( Imperfeito Ativo de θε θε θε θελω λω λω λω: querer ). ηθο ηθο ηθο ηθος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( costume, uso, hábito, I Co 15:33* ). Deriva de ε ε ε εθο θο θο θος ς ς ς: nação, povo. ηκαιρει ηκαιρει ηκαιρει ηκαιρεισθε σθε σθε σθε ( 2 pessoa Plural Imperfeito de ακαιρε ακαιρε ακαιρε ακαιρεοµαι οµαι οµαι οµαι: não ter tempo ). η η η ηκω κω κω κω ( ter vindo, estar presente, Mt 8:11; Mc 8:3; Lc 15:27; Jo 4:47; 8:42; Hb 10:37; Ap 15:4; 18:8 ). A forma deste vocábulo é muito semelhante a ηχω ηχω ηχω ηχω: som [ eco ], lembre que o eco é o retorno do som e que η η η ηκω κω κω κω significa ter vindo. η η η ηλα λα λα λαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicatvo Médio de α α α αλλοµαι λλοµαι λλοµαι λλοµαι: pular, saltar, At 3:8; 14:10; de água jorrar, Jo 4:14* ). ηλεη ηλεη ηλεη ηλεηθην, θην, θην, θην, ηλεηµε ηλεηµε ηλεηµε ηλεηµενο νο νο νος ς ς ς ( 1 Aoristo Indicativo Passivo e Particípio Passivo de ελεε ελεε ελεε ελεεω ω ω ω: ter misericórdia ). η η η ηλθα, λθα, λθα, λθα, η η η ηλθον λθον λθον λθον ( formas do 2 Aoristo Indicativo Ativo de ερχοµαι ερχοµαι ερχοµαι ερχοµαι: vir ). ελι ελι ελι ελι ( também nas formas: ηλι, ηλει, palavra hebraica, meu Deus, Mt 27:46* ). Ηλι Ηλι Ηλι Ηλι, , , , ο ο ο ο indeclinável ( Eli, Lc 3:23* ). Ηλι Ηλι Ηλι Ηλια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Elias, Mt 11:14; 17:3, 10-12; Mc 15:35; Lc 1:17; 4:25s; Jo 1:21,25; Tg 5:17 ). η η η ηλικι λικι λικι λικια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( idade, tempo de vida, este sentido é possível em Mt 6:27 e em Lc 12:25, mas é provável que humor hiperbólico acerca de se aumentar a própria estatura subjaza a máxima; idade madura, maturidade, Ef 4:13; anos Lc 2:52; ηλικινα εχειν, ser idoso, Jo 9:21,23; παρα καιρον ηλικιας, passada a idade normal, Hb 11:11; estatura corporal, Lc 19:3, este significado também é possível em Lc 2:52 e Ef 4:13, é provável em Mt 6:27 e em Lc 12:25* ). η η η ηλι λι λι λικο κο κο κος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( quão grande, ...quão grande luta...Cl 2:1; Tg 3:5; Gl 6:11, versículo variante* ). η η η ηλιο λιο λιο λιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( sol, Mt 13:6,43; Lc 21:25; 23:45; At 13:11; 27:20; I Co 15:41; Ap 7:2,16; 21:23 ). η η η ηλο λο λο λος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( cravo, Jo 20:25* ). η η η ηλπικα, λπικα, λπικα, λπικα, η η η ηλπισα λπισα λπισα λπισα ( Perfeito e 1 Aoristo Indicativo Ativo de ελπι ελπι ελπι ελπιζω ζω ζω ζω: esperar ). η η η ηµα µα µα µαρτησα, ρτησα, ρτησα, ρτησα, η η η ηµαρτον µαρτον µαρτον µαρτον ( 1 e 2 Aoristo Indicativo Ativo de α α α αµαρτα µαρτα µαρτα µαρτανω νω νω νω: pecar ). η η η ηµει µει µει µεις ς ς ς ( Nominativo Plural de εγω εγω εγω εγω: eu ).
  • 113.
    113 113 η η η ηµε µε µε µερα, ρα, ρα, ρα, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( dia, Mt 4:2; Mc 4:27; Lc 4:42; 9:12; Jo 1:39; 11:9; I Pe 1:19; II Pe 1:19; Ap 8:12 ). η η η ηµε µε µε µετερο τερο τερο τερος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( nosso, At 2:11; Rm 15:4; I Jo 1:3; Lc 16:12, versículo variante ). η η η η µη µη µη µην ν ν ν ( de η η η η: Imperfeito do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, era ). η η η ηµην µην µην µην ( Imperfeito Ativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ou estar ). ### η η η ηµι µι µι µιθανη θανη θανη θανης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( meio morto, moribundo, Lc 10:30*. De θα θα θα θανατο νατο νατο νατος ς ς ς: morte ). η η η ηµι µι µι µισυ συ συ συς ς ς ς, , , , εια εια εια εια ( meio, metade, Lc 19:8; um meio, uma metade, Mc 6:23; Ap 11:9,11; 12:14* ). η η η ηµι µι µι µιωρον, ωρον, ωρον, ωρον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( meia hora, Ap 8:1* ). ### η η η ηµφιεσµε µφιεσµε µφιεσµε µφιεσµενο νο νο νος ς ς ς ( Particípio Perfeito Passivo de αµφιε αµφιε αµφιε αµφιεννυµι ννυµι ννυµι ννυµι: vestir, Mt 6:30; 11:8; Lc 7:25* ). η η η ην ν ν ν ( Imperfeito do ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι, ele era ). η η η ηνεγκα, νεγκα, νεγκα, νεγκα, ηνε ηνε ηνε ηνεχθην χθην χθην χθην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Passivo de φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar ). ηνεω ηνεω ηνεω ηνεωγµε γµε γµε γµενο νο νο νος ς ς ς, , , , ηνε ηνε ηνε ηνεω ω ω ωξα, ξα, ξα, ξα, ηνεω ηνεω ηνεω ηνεωχθην χθην χθην χθην ( Particípio Perfeito Médio, 1 Aoristo IndicatIvo Ativo e Passivo de ανοι ανοι ανοι ανοιγω γω γω γω: abrir ). ηντληκω ηντληκω ηντληκω ηντληκως ς ς ς ( Particípio Perfeito Ativo de αντλε αντλε αντλε αντλεω ω ω ω: tirar água, Jo 2:8,9; 4:7,15* ). η η η ηπερ περ περ περ ( forma aumentada de η η η η, do que, Jo 12:43* ). η η η ηπιο πιο πιο πιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( amável, gentil, bondoso, I Ts 2:7, vesículo variante; II Tm 2:24* ). ηπι ηπι ηπι ηπιστησα, στησα, στησα, στησα, ηπι ηπι ηπι ηπιστουν στουν στουν στουν ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Imperfeito Ativo de απιστε απιστε απιστε απιστεω ω ω ω: descrer ). Ηρ, Ηρ, Ηρ, Ηρ, ο ο ο ο ( Er, Lc 3:28* ). η η η ηρα, ρα, ρα, ρα, η η η ηρθην ρθην ρθην ρθην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo e Passivo de α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar, carregar ). ηργασα ηργασα ηργασα ηργασαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de εργα εργα εργα εργαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: trabalhar, ser ativo ). η η η ηµερο µερο µερο µερος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( calmo, tranqüilo, I Tm 2:2* ). η η η ηρεσε ρεσε ρεσε ρεσε ( 1 Aoristo Indicativo Ativo de αρε αρε αρε αρεσκω σκω σκω σκω: agradar ). η η η ηρθην, ρθην, ρθην, ρθην, η η η ηρκα, ρκα, ρκα, ρκα, η η η ηρµαι ρµαι ρµαι ρµαι ( 1 Aoristo Passivo Perfeito Ativo e Perfeito Indicativo Passivo de α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω: levantar ). η η η ηρπα ρπα ρπα ρπατην την την την ( 2 Aoristo Indicativo Passivo de α α α αρπαζω ρπαζω ρπαζω ρπαζω: roubar, carregar ). ηρχο ηρχο ηρχο ηρχοµην µην µην µην ( Imperfeito de ε ε ε ερχοµαι ρχοµαι ρχοµαι ρχοµαι: vir ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Herodes I, o grande [ 41 – 44 a.C. ], Mt 2:1-22; Herodes Antipas, filho e Herodes I, Mc 6:14-22; Lc 3:1,19; 13:31; 23:7; At 4:27; Herodes Agripa I, neto de Herodes I, At 12 ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδιανοι διανοι διανοι διανοι, , , , ω ω ω ων, ν, ν, ν, οι οι οι οι ( os herodianos, partidários de Herodes I e sua família, Mt 22:16; Mc 3:6; 8:15, versículo variante; 12:13* ). Ηρω Ηρω Ηρω Ηρωδια δια δια διας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( Herodias, esposa de Herodes Antipas, Mt 14:3,6; Mc 6:17,19, 22; Lc 3:19* ). Ηερω Ηερω Ηερω Ηερωδι δι δι διων, ων, ων, ων, ωνο ωνο ωνο ωνος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Herodião, Rm 16:11* ). Ησαι Ησαι Ησαι Ησαια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Isaías, Mt 3:3; 13:14; Mc 1:2; Lc 4:17; Jo 12:38; At 8:28; Rm 9:27,29 ). Ησαυ Ησαυ Ησαυ Ησαυ, , , , ο ο ο ο ( Esaú, Rm 9:13; Hb 11:20; 12:16* ). η η η ησθα σθα σθα σθα ( 2 pessoa Singular Imperfeito de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ). ### η η η ησσω σσω σσω σσωθη θη θη θη ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de ε ε ε εσσο σσο σσο σσοοµαι οµαι οµαι οµαι: ser tratado como inferior, ser pior do que, II Co 12:13* ). η η η ησσω σσω σσω σσων ν ν ν ou η η η ηττων, ττων, ττων, ττων, ον ον ον ον ( comparativo sem um grau normal, menor, inferior, mais fraco, Mt 20:28, versículo variante; I Co 11:17; menos, II Co 12:15* ). ### η η η ησυχ συχ συχ συχα α α αζω ζω ζω ζω ( estar calmo, descansar, abster-se de trabalhar, Lc 23:56; I Ts 4:11; ficar quieto, permanecer em silêncio, Lc 14:4; At 11:18; 21:14; 22:2, versículo variante* ). η η η ησυχ συχ συχ συχι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( descanso, calma, oposto de causar problemas, distúrbios, ordem, II Ts 3:12; tranqüilidade como postura de aprendizado, I Tm 2:11; At 21:40, versículo variante; prestar atenção, guardar em silêncio, At 22:2* ).
  • 114.
    114 114 ### η η η ητοι, τοι, τοι, τοι, ον ον ον ον (forma aumentada de η η η η, , , , η η η ητοι τοι τοι τοι...η η η η ou...ou, Rm 6:16* ). ### η η η ηττ ττ ττ ττα α α αοµαι οµαι οµαι οµαι ( ser vencido [ por ], sucumbir [a ], II Pe 2:19; ser inferior, Porque em que tendes vós sido inferiores...,II Co 12:13, versículo variante* ). η η η ηττ ττ ττ ττηµα, ηµα, ηµα, ηµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( derrota, Rm 11:12; I Co 6:7* ). ### ητω ητω ητω ητω ( 3 pessoa Singular Imperativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι ). η η η ηυξη υξη υξη υξηθην, θην, θην, θην, η η η ηυ υ υ υξησα ξησα ξησα ξησα ( 1 Aoristo Indicativo Presente e Ativo de α α α αυξα υξα υξα υξανω νω νω νω: crescer, aumentar ). η η η ηυφρα υφρα υφρα υφρανθην νθην νθην νθην ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de ε ε ε ευ υ υ υφραι φραι φραι φραινω νω νω νω: alegrar, animar ). η η η ηφιε φιε φιε φιε ( 3 pessoa Singular Imperfeito de αφι αφι αφι αφιηµι ηµι ηµι ηµι: deixar ir, enviar, desistir ). η η η ηχθην χθην χθην χθην ( 1 Aoristo Indicativo Passivo de α α α αγω γω γω γω: guiar ). ### ηχ ηχ ηχ ηχε ε ε εω ω ω ω ( soar, I Co 13:1, bramido, trovoar, Lc 21:25, versículo variante* ). η η η ηχ χ χ χο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( som, tom, barulho, At 2:2; Hb 12:19; notícia, relato, Lc 4:37* ). ηχ ηχ ηχ ηχω ω ω ω, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , η η η η ( som, Lc 21:25* ). ### η η η ηψα ψα ψα ψαµην µην µην µην ( 1 Aoristo Indicativo Médio de α α α απτω πτω πτω πτω: iluminar, acender ). θ θ θ θ Θα Θα Θα Θαβιτα βιτα βιτα βιτα ( variante de ρ ρ ρ ραβιθα αβιθα αβιθα αβιθα: menina, Mc 5:41* ). Θαδδαι Θαδδαι Θαδδαι Θαδδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Tadeu, Mt 10:3; Mc 3:18* ). θα θα θα θαλασσα, λασσα, λασσα, λασσα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( mar, Mt 23:15; Mc 9:2; At 36; 10:6,32; II Co 11:26; Ap 8:8; lago ( da Galiléia ), Mt 4:18; 8:24; Jo 6:1 ). θα θα θα θαλπω λπω λπω λπω ( cuidar,...porque ninguém jamais odiou a própria carne; antes a alimenta e cuida..., Ef 5:29; ...como ama que cuida de seus próprios filhos..., I Ts 2:7 ). Θαµα Θαµα Θαµα Θαµαρ, ρ, ρ, ρ, η η η η ( Tamar, Mt 1:3* ). ### θαµβ θαµβ θαµβ θαµβε ε ε εω ω ω ω ( pasamar-se, assombrar-se, At 9:6, versículo variante, Mc 1:27; 10:24,32; At 3:11, versículo variante* ). θα θα θα θαµβ µβ µβ µβο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το e θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( assombro, temor, Lc 4:36; 5:9; At 3:10* ). ### θανα θανα θανα θανασιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( mortal, Mc 16:18* ). θανατ θανατ θανατ θανατηφο ηφο ηφο ηφορο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( portador de morte, mortal, Tg 3:8* ). θα θα θα θανατ νατ νατ νατο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( morte, Mt 10:21; 20:18; Jo 11:4,13; At 22:4; Rm 5:12,14,17; Fp 2:27,30; Hb 7:23; Ap 18:8; Mt 4:16; Jo 8:51; Rm 1:32; 7:10,13; I Jo 5:16 ). θανατ θανατ θανατ θανατο ο ο οω ω ω ω ( colocar à morte, matar, Mt 10:21; Mc 14:55; Lc 21:16; II Co 6:9; Rm 8:36; Rm 7:4; 8:13 ). ### θα θα θα θαπτω πτω πτω πτω ( enterrar, Mt 8:21s; Lc 9:59s; At 5:6,9s; I Co 15:4 ). Θα Θα Θα Θαρα, ρα, ρα, ρα, ο ο ο ο ( Terá, pai de Abraão, Lc 3:34 ). ### θαρ θαρ θαρ θαρρε ρε ρε ρεω ω ω ω ( ser corajoso, ousado, II Co 5:6,8; ter confiança em alguémm, II Co 5:7; Hb 13:6; II Co 10:1* ). θαρ θαρ θαρ θαρσε σε σε σεω ω ω ω ( ser corajoso, Ter disposição, ânimo; somente usado no imperativo: θαρσει, θαρσειτε, Coragem! Ânimo! Não Temas!, Mt 9:2,22; 14:27; Mc 6:50; 10:49; Jo 16:33; At 23:11* ). θα θα θα θαρ ρ ρ ρσο σο σο σος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( coragem, ânimo, At 28:15* ). ###
  • 115.
    115 115 θαυ θαυ θαυ θαυµα µα µα µα, , , , ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το( maravilha, II Co 11:14; εθαυµασα θαυµα , maravilhei-me com grande assombro, Ap 17:6*. Traumaturgo. θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω ( maravilhar-se, ficar atônito, Mt 8:10; Mc 15:5; Lc 11:38; Gl 1:6; Ap 17:6; Ap 13:3; 17:8; especificamente em manifestações sobrenaturais, Mt 15:13; Lc 1:21,63; Jo 5:20; 7:21; At 2:7; 7:31; admirar, Lc 7:9; Jo 5:28; II Ts 1:10; adular, Jd 16 ). θαυµα θαυµα θαυµα θαυµασιο σιο σιο σιος ς ς ς, , , , α, α, α, α, ον ον ον ον ( maravilhoso, extraordinário, surpreendente, Mt 21:42; Mc 12:11; Jo 9:30; I Pe 2:9; Ap 15:2,3* ). ### θεα θεα θεα θεαοµαι οµαι οµαι οµαι ( ver, olhar, Mt 11:7; Mc 16:11,14; Lc 5:27; Jo 1:14,32; 4:35; At 21:27; I Jo 1:1; visitar, ir ver, Rm 15:24; saudar, Mt 22:11; ser apercebido, Mt 6:1 ). θεατ θεατ θεατ θεατρι ρι ρι ριζω ζω ζω ζω ( envergonhar, expôr publicamente, Hb 10:33* ). θε θε θε θεατ ατ ατ ατρον, ρον, ρον, ρον, ον, ον, ον, ον, το το το το ( theatro, At 19:29,31; peça, espetáculo, I Co 4:9* ). ### θει θει θει θειον, ον, ον, ον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( enxofre, Lc 17:29; Ap 9:17s; 14:10; 19:20; 20:10; 21:8* ). θειω θειω θειω θειωδη δη δη δης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( sulfuroso, de enxofre, Ap 9:17 ). ### θε θε θε θεα α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( deusa, At 19:27* ). θε θε θε θει ι ι ιο ο ο ος ς ς ς, , , , θε θε θε θει ι ι ια, α, α, α, θε θε θε θει ι ι ιον ον ον ον ( divino, II Pe 1:3; το θειον, ser divino, divindade, At 17:29,27, versículo variante; Tt 1:9, versículo variante* ). ### θει θει θει θεις ς ς ς ( Particípio 2 Aoristo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr, colocar ). Θε Θε Θε Θεκλα, κλα, κλα, κλα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Tecla, II Tm 3:11, versículo variante* ). θε θε θε θελεµα, λεµα, λεµα, λεµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( vontade, Mt 6:10; Lc 12:47; Jo 6:38-40; At 21:14; Rm 2:18; 12:2; 15:32; Ef 1:9; Hb 10:10; II Pe 1:21; desejo, I Co 7:37; Ef 2:3 ). θε θε θε θελησι λησι λησι λησις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( vontade, Hb 2:4* ). θε θε θε θελω λω λω λω ( querer ( de desejo ), Mt 20:21; Mc 10:43; Lc 5:39; Jo 9:27; Rm 1:13; Gl 4:20; Tg 2:20; Lc 12:49; Mt 20:32; Mt 20:14; Mc 3:13; Jo 6:21,67; At 18:21; Rm 7:15,19; II Co 8:10; Cl 1:27; Ap 11:5; Mt 21:30, versículo variante; At 2:12; 17:20; Lc 15:26, versículo variante; Mt 27:43; Mc 12:38; Lc 20:46; Cl 2:18; deliberadamente, II Pe 3:5 ). ### θεµε θεµε θεµε θεµελ λ λ λιον, ιον, ιον, ιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( fundamento, At 16:26* ). θεµελ θεµελ θεµελ θεµελιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( fundamento, Lc 6:48s; 14:29; Hb 11:10; pedra fundamental, Ap 21:14,19; Rm 15:20; I Co 3:10-12; Hb 6:1; tesouro, reserva, I Tm 6:19 ). θεµελ θεµελ θεµελ θεµελιο ιο ιο ιοω ω ω ω ( fundar, fundamento, Mt 7:24; Lc 6:48, versículo variante; Hb 1:10; estabelecer, fortalecer, Ef 3:7; Cl 1:23; I Pe 5:10* ). ### θεο θεο θεο θεοδι δι δι διδακτο δακτο δακτο δακτος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( ensinado por Deus, I Ts 4:9 ). θεο θεο θεο θεοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( lutar com Deus, At 23:9, versículo variante* ). θεο θεο θεο θεοµα µα µα µαχο χο χο χος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( lutando com Deus, At 5:39* ). µαχ µαχ µαχ µαχ- é raiz de luta. θεο θεο θεο θεοπνευστο πνευστο πνευστο πνευστος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( inspirada por Deus, II Tm 3:16* ). θεο θεο θεο θεος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Deus, Gl 4:8; Lc 20:37; Mc 13:19; Rm 15:6; At 7:43; Fp 3:19; Jo 1:1,18; 20:28; Hb 1:8; II Pe 1:1 ). θεο θεο θεο θεοσε σε σε σεβεια, βεια, βεια, βεια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( reverência a Deus, piedade, religião, I Tm 2:10* ). θεο θεο θεο θεοστυγη στυγη στυγη στυγης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( odiador de Deus, talvez esquecendo-se de Deus, Rm 1:30* ). θεο θεο θεο θεοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , το το το το ( deidade, divindade, Cl 2:9* ). Θεο Θεο Θεο Θεοφιλο φιλο φιλο φιλος ς ς ς, ο ο ο ο ( Teófilo, Lc 1:3; At 1:1* ). ###
  • 116.
    116 116 θερα θερα θερα θεραπει πει πει πεια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( serviço, cuidado daí cura, Lc 9:11; Ap 22:2; Lc 12:42; Mt 24:45, versículo variante* ). θερα θερα θερα θεραπευ πευ πευ πευω ω ω ω ( servir, At 17:25; cuidar de, daí: curar, restaurar, Mt 4:23; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3 ). θερα θερα θερα θεραπων, πων, πων, πων, οντο οντο οντο οντος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( servo, Hb 3:5* ). ### θερι θερι θερι θεριζω ζω ζω ζω ( colher, ceifar, Mt 6:26; Jo 4:36,37; Tg 5:4; Lc 19:21; Gl 6:7-9; Ap 14:15 ). θερι θερι θερι θερισµο σµο σµο σµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( ceifa, colheita, Mt 13:30,39; Mc 4:29; Jo 4:35; Mt 9:37; Lc 10:2; Jo 4:35; Ap 14:15* ). θερι θερι θερι θεριστη στη στη στης ς ς ς ( ceifeiro, colhedor, Mt 13:30,39* ). ### θερµ θερµ θερµ θερµαι αι αι αινω νω νω νω ( aquentar-se, esquentar-se, Mc 14:54,67; Jo 18:18,25; Tg 2:16* ). θε θε θε θερ ρ ρ ρµη, µη, µη, µη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( calor, At 28:3* ). Thermômetro. θε θε θε θερ ρ ρ ρο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( verão, Mt 24:32; Mc 13:28; Lc 21:30* ). ### θε θε θε θεσθε σθε σθε σθε ( 2 pessoa Plural Imperativo 2 Aoristo Médio de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). ### Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Tessália, uma região situada na Grécia nordeste, At 17:15* ). Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλονικευ ονικευ ονικευ ονικευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( tessalonicense, At 20:4; 27:2; I Ts 1:1; II Ts 1:1* ). Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλ Θεσσαλονι ονι ονι ονικη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Tessalônica, At 17:1,11,13; Fp 4:16; II Tm 4:10 ). ### Θευδα Θευδα Θευδα Θευδας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( Teudas, At 5:36* ). ### θεωρ θεωρ θεωρ θεωρε ε ε εω ω ω ω ( ver, olhar, observar, perceber, Mt 27:55; Mc 12:41; Lc 14:29; Jo 12:45; 14:17; 20:12; At 7:56; 9:7; 17:22; Mt 28:1; Mc 3:11; experimentar, Jo 8:51 ). θεωρ θεωρ θεωρ θεωρι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( espetáculo, visão, Lc 23:48* ). ### θη θη θη θηκη, κη, κη, κη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( bainha [ da espada ], Jo 18:11* ). θη θη θη θηλα λα λα λαζω ζω ζω ζω ( dar de mamar, Mt 24:19; Mc 13:17; Lc 11:27; Mt 21:16* ). ### θηρευ θηρευ θηρευ θηρευω ω ω ω ( pegar, fazer cair em armadilha, Lc 11:54* ). ### θηριο θηριο θηριο θηριοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( lutar com feras, I Co 15:32* ). θηρι θηρι θηρι θηριο ο ο ον, ν, ν, ν, ου, ου, ου, ου, το το το το ( animal [ selvagem ], fera, besta, Mc 1:13; Hb 12:20; Tg 3:7; Ap 11:7; 13:1; 20:4,10; Tt 1:12 ). ### θησαυρ θησαυρ θησαυρ θησαυρι ι ι ιζω ζω ζω ζω ( guardar, juntar, entesourar, Mt 6:19; Lc 12:21; I Co 16:2; II Co 12:14; Tg 5:3; Mt 6:20; Rm 2:5; reservar, II Pe 3:7* ). θησαυρ θησαυρ θησαυρ θησαυρο ο ο ος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( tesouro, Mt 6:19,21; 13:44; Lc 12:34; Hb 11:26; Mt 6:20; Mc 10:21; Lc 6:45; II Co 4:7; Cl 2:3; Mt 2:11; Mt 13:52 ). ### θη θη θη θησω σω σω σω ( Futuro Indicativo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). θιγγα θιγγα θιγγα θιγγανω νω νω νω ( tocar, Cl 2:21; Hb 11:28; 12:20* ). θι θι θι θιγη γη γη γη ( 3 pessoa Singular 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de θιγγα θιγγα θιγγα θιγγανω νω νω νω: tocar ). ### θλι θλι θλι θλιβω βω βω βω ( apertar, pressionar, Mc 3:9; estreitar, Mt 7:14; oprimir, afligir, II Co 1:6; 7:5; I Ts 3:4; I Tm 5:10; Hb 11:37 ).
  • 117.
    117 117 θλι θλι θλι θλιψι ψι ψι ψις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η( opressão, tribulação, Mt 24:9,21; At 11:19; Rm 12:12; II Co 4:17; Cl 1:24; II Ts 1:6; Ap 2:9,22; 7:14; II Co 8:13; Tg 1:27; problemas, II Co 2:4; Fp 1:17 ). ### θνη θνη θνη θνησκω σκω σκω σκω ( morrer, Mc 15:44; Lc 8:49; Jo 19:33; At 14:19; I Tm 5:6 ). θνη θνη θνη θνητο το το τος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( mortal, Rm 6:12; 8:11; I Co 15:53; II Co 4:11; 5:4* ). ### θορυβ θορυβ θορυβ θορυβα α α αζω ζω ζω ζω ( causar problemas, estar angustiado, Lc 10:41* ). θορυβ θορυβ θορυβ θορυβε ε ε εω ω ω ω ( colocar em desordem, At 17:5; 21:13, versículo variante; ser afligido, Mt 9:23; Mc 5:39; 13:7, versículo variante; At 20:10* ). θο θο θο θορυβ ρυβ ρυβ ρυβο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( ruído, barulho, clamor, At 21:34; turbilhão, excitamento, tumulto, Mt 26:5; 27:24; Mc 5:38; 14:2; At 20:1; 24:18* ). ### θραυ θραυ θραυ θραυµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( quebrar, Lc 4:18, versículo variante* ). θραυ θραυ θραυ θραυω ω ω ω ( quebrar, os oprimidos, Lc 4:18* ). ### θρε θρε θρε θρεµµα, µµα, µµα, µµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( animal [ domesticado ], um cordeiro ou bode, Jo 4:12* ). ### θρην θρην θρην θρηνε ε ε εω ω ω ω ( chorar [ por ], lamentar, Lc 23:27; Jo 16:20; cantar um endecha, Mt 11:17; Lc 7:32* ). θρη θρη θρη θρην ν ν νο ο ο ος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( endecha, canto fúnebre, Mt 2:18, versículo variante* ). ### θρησκ θρησκ θρησκ θρησκει ει ει εια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( religião, culto, At 26:5; Cl 2:18, versículo variante* ). θρη θρη θρη θρησκ σκ σκ σκο ο ο ος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( religião, Tg 1:26* ). ### θριαµβευ θριαµβευ θριαµβευ θριαµβευω ω ω ω ( liderar uma procissão triunfal, Cl 2:15; este pode ser o significado também de II Co 2:14; mas pode também ser: fazer triunfar ou exibir em uma procissão pública* ). θρι θρι θρι θριξ, ξ, ξ, ξ, τριχο τριχο τριχο τριχος ς ς ς, , , , η η η η ( cabelo, pelo, Mt 3:4; 5:36; Lc 21:18; Jo 11:2; I Pe 3:3; Ap 9:8 ). θροε θροε θροε θροεω ω ω ω ( ser pertubado ou afligido, Mt 24:6; Mc 13:7; II Ts 2:2; Lc 24:37, versículo variante ). θρο θρο θρο θροµβο µβο µβο µβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( gota, Lc 22:44* ). θρο θρο θρο θρονο νο νο νος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( trono, Mt 5:34; 19:28; 25:31; Lc 1:32,52; Hb 4:16; Ap 2:13; 4:4; 12:5; domínio, Cl 1:16 ). θρυ θρυ θρυ θρυπζω πζω πζω πζω ( quebrar em pedaços, I Co 11:24, versículo variante* ). Θυα Θυα Θυα Θυατειρα τειρα τειρα τειρα ( Tiatira, uma cidade na Líbia, Ásia Menor, notável pela roupa de púrpura que produzia, At 16:14; Ap 1:11; 2:18,24* ). θυγα θυγα θυγα θυγαγηρ, γηρ, γηρ, γηρ, τρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , η η η η ( filha, Mt 10:35,37; Mc 5:35; Lc 2:36; At 7:21; Hb 11:24; Mc 5:34; Lc 1:5; 23:28; Jo 12:15; II Co 6:18 ). θυγα θυγα θυγα θυγατριον, τριον, τριον, τριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( filha [ pequena ], filhinha, Mc 5:23; 7:25* ). θυ θυ θυ θυελλα, ελλα, ελλα, ελλα, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( tempestade, vendaval, Hb 12:18* ). ### θυ θυ θυ θυι ι ι ινο νο νο νος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( de cedro, daí: madeira perfumada, Ap 18:12* ). θυµι θυµι θυµι θυµια α α αµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( incenso, Ap 5:8; 8:3; 18:13; oferenda de incenso, Lc 1:10* ). θυµια θυµια θυµια θυµιατη τη τη τηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( altar de incenso, Hb 9:4* ). θυµια θυµια θυµια θυµιαω ω ω ω ( fazer um oferta de incenso, Lc 1:9* ). ### θυµο θυµο θυµο θυµοµαχε µαχε µαχε µαχεω ω ω ω ( estar muito irado, At 12:20* ). θυµο θυµο θυµο θυµος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( ira, raiva, furor, Lc 4:48; At 19:28; Rm 2:8; Gl 5:20; Hb 11:27; Ap 12:12; 14:10; paixão, Ap 14:8 ). θυµο θυµο θυµο θυµοω ω ω ω ( irar, enfurecer, ficar irado, Mt 2:16* ). ###
  • 118.
    118 118 θυρ θυρ θυρ θυρα α α α, , , , α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( porta, Mt 6:6; Mc 1:33; Lc 11:7; Jo 20:19,26; At 5:19; entrada, Mc 15:46; Ap 4:1; Mt 24:33; Lc 13:24; Jo 10:9; I Co 16:9; Tg 5:9; Ap 3:20 ). θυρ θυρ θυρ θυρεο εο εο εος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( um escudo longo, ovalado, Ef 6:16* ). θυρ θυρ θυρ θυρι ι ι ις ς ς ς, , , , ι ι ι ιδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( janela, At 20:9; II Co 11:33* ). θυρ θυρ θυρ θυρωρο ωρο ωρο ωρος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο e η η η η ( porteiro, Mc 13:34; Jo 10:3; 18:6* ). ### θυσ θυσ θυσ θυσι ι ι ια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( sacrifício, oferta, oferenda, Mt 9:13; Mc 12:33; At 7:41; I Co 10:18; Hb 10:1,8,12; Rm 12:1; Fp 2:17; 4:18; Hb 13:5 ). θυσ θυσ θυσ θυσιαστη ιαστη ιαστη ιαστηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( altar, Mt 5:23; Lc 1:11; 11:51; Hb 7:13; Tg 2:21; Ap 11:1; 14:18; Hb 13:10 ). θυ θυ θυ θυω ω ω ω ( sacrificar, At 14:13,18; I Co 10:20; matar, sacrificar, assassinar, Mt 22:4; Lc 15:23; Jo 10:10; At 10:13; I Co 5:7; celebrar, Mc 14:12 ). ### θω θω θω θω ( 2 Aoristo Subjuntivo Ativo de τι τι τι τιθηµι θηµι θηµι θηµι: pôr ). Θωµα Θωµα Θωµα Θωµας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( aramaico: gêmeo, sobrenome de Tomé, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:15; Jo 11:16; 14:5; 20:24,26-28; 21:2; At 1:13* ). θω θω θω θωραξ, ραξ, ραξ, ραξ, ακο ακο ακο ακος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( couraça, peitoril, Ap 9:9,17; Ef 6:14; I Ts 5:8; tórax, Ap 9:9* ). ι ι ι ι Ια Ια Ια Ιαι ι ι ιρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jairo, Mc 5:22; Lc 8:41* ). Ιακω Ιακω Ιακω Ιακωβ, β, β, β, ο ο ο ο ( Jacó, o patriarca, filho de Isaque, Mt 1:2; Mc 12:26; Lc 13:28; Jo 4:5,12; At 7:8,46; Rm 9:13; 11:26; Mt 1:15; Lc 3:23, versículo variante ). Ια Ια Ια Ιακωβο κωβο κωβο κωβος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Tiago, filho de Jebedeu, irmão de João, um dos doze apóstolo, Mt 4:21; Mc 3:17; Lc 9:28,54; At 1:13; 12:2; filho de Alfeu, Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:15; At 1:13; ele é , talvez, o mesmo que aparece em Mt 27:56; Mc 16:1; Lc 24:10; Mc 15:40, chamado de Tiago menor. Tiago, o irmão do Senhor, Mt 13:55; Mc 6:3; I Co 15:7; Gl 1:19; 2:9,12; At 12:17; 15:13; 21:18; Tg 1:1 [ pela tradição ]; Tiago, pai de um apóstolo chamado Judas, Lc 6:16; At 1:13; em Mc 2:14, versículo variante, o coletor de impostos é chamado de Tiago [ ao invés de Levi ] ). Ιαµβρη Ιαµβρη Ιαµβρη Ιαµβρης ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Jambres, um feiticeiro egípcio, II Tm 3:8* ). Ιανναι Ιανναι Ιανναι Ιανναι, , , , ο ο ο ο ( Janai, Lc 3:24* ). Ια Ια Ια Ιαννη ννη ννη ννης ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Janes, um feiticeiro egípcio, II Tm 3:8* ). Ια Ια Ια Ιαρετ, ρετ, ρετ, ρετ, ο ο ο ο ( Jarede, Lc 3:37* ). ι ι ι ιασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς, , , , η η η η ( Jaspe, uma pedra preciosa achada em várias cores, Ap 4:3; 21:11,18* ). Ια Ια Ια Ιασων, σων, σων, σων, ονο ονο ονο ονος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( Jasom, At 17:5-7,9; Rm 16:21; At 21:16, versículo variante* ). ### ι ι ι ια α α αµα, µα, µα, µα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( cura, I Co 12:9,28,30* ). ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι ( curar, sarar, Mt 8:8,13; Mc 5:29; Lc 5:17; 9:11; Jo 4:47; 5:13; Mt 13:15; Lc 4:18, versículo variante; Jo 12:40; Hb 12:13 ). ι ι ι ια α α ασι σι σι σις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( cura, melhora, restabelecimento, Lc 13:32; At 4:22,30* ). ια ια ια ιατρο τρο τρο τρος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( médico, Mt 9:12; Mc 2:17; 5:26; Lc 4:23; 5:31; 8:43, versículo variante; Cl 4:14* ). ### Ιαχι Ιαχι Ιαχι Ιαχιν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Jaquim, Lc 3:23ss, versículo variante* ). ιβ ιβ ιβ ιβ ( numeral doze, Mc 6:7, versículo variante; At 1:26, versículo variante* ). ### ι ι ι ιδε δε δε δε ( Imperativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον, estereotipado como uma partícula veja, eis, Mc 2:24; 13:1; Jo 3:26; 5:14; 11:36; 12:19; 18:21; Gl 5:2; aqui está, eis, Mt 25:20; Mc 3:34; 16:6; ali, Mt 26:65; você ouve, Mc 15:4,34 ).
  • 119.
    119 119 ιδε ιδε ιδε ιδεα, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( aparência, aspecto, Lc 9:29, versículo variante* ). ι ι ι ιδ δ δ δετε ετε ετε ετε ( 2 pessoa Plural Imperativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον: ver, que serve como 2 Aoristo de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver ). ιδ ιδ ιδ ιδου ου ου ου ( Imperativo Aoristo Médio de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον, usado como uma partícula demostrativa, quando acentuada dessa maneira. Pode receber diferentes traduções: veja, olhe, eis, ou pode ser deixada sem tradução, Mt 2:1,13; 13:3; Lc 1:20; 22:10; At 2:7; Tg 5:9; Ap 9:12; e ainda, Mt 7:4; II Co 6:9; relembrar, considerar, Mt 10:16; Lc 2:48; At 9:11; II Co 7:11; Lc 13:16; aqui, ou lá está ou era, ou vem, veio, Mt 3:17; 12:10; Lc 7:34,37; 13:11; Jo 19:5; At 8:27,36; II Co 6:2; Ap 12:3; aqui estou, At 9:10 ). ιδ ιδ ιδ ιδω ω ω ων ν ν ν ( Particípio 2 Aoristo Ativo de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον: ver ). ### ι ι ι ιδιο διο διο διος ς ς ς, , , , ι ι ι ια, α, α, α, ον ον ον ον ( próprio, privado, particular, peculiar a si mesmo, Mt 25:15; Lc 6:41,44; Jo 10:3; At 2:8; 4:32; Rm 10:3; I Co 3:8; 4:12; Tt 1:3; 2:5,9; II Pe 1:20; 2:22; como substantivo οι ιδιοι, o seu próprio povo de cristãos, At 4:23; 24:23; parentes, Jo 1:11; I Tm 5:8; τα ιδια, lar, Lc 18:28; Jo 1:11; 16:32; At 21:6, mas propriedade: Jo 8:44 e seus próprios assuntos: I Ts 4:11; o singular, Jo 15:19, ιδια, por si mesm, particularmente, I Co 12:11; κατ ιδιαν, particularmente, por si mesmo, Mt 14:13; Mc 9:2,28; Lc 10:23; At 23:19; Gl 2:2 ). ιδιω ιδιω ιδιω ιδιωτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( amador, leigo, em contraste com um perito, pessoa não treinada, At 4:13; inábil na fala, II Co 11:6; curioso, de uma pessoa querendo conhecer mais acerca do cristianismo, talvez semelhante ao catecúmeno posterior, I Co 14:16,23* ). Ιδουµαι Ιδουµαι Ιδουµαι Ιδουµαια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Iduméia [ Edon no Antigo Testamento ], um distrito montanhoso, ao sul da Judéia, Mc 3:8; At 2:9, versículo variante* ). ι ι ι ιδρω δρω δρω δρως ς ς ς, , , , ω ω ω ωτο το το τος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( suor, transpiração, Lc 22:44* ). Ιεζα Ιεζα Ιεζα Ιεζαβελ, βελ, βελ, βελ, η η η η ( Jezabel, Ap 2:20* ). Ιερα Ιερα Ιερα Ιεραπολι πολι πολι πολις ς ς ς, , , , εω εω εω εως ς ς ς, , , , η η η η ( Hierápolis, uma cidade no vale do Lico, na Ásia Menor, Cl 4:13* ). ### ι ι ι ιερ ερ ερ ερατε ατε ατε ατεια, ια, ια, ια, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( ofício sacerdotal, Lc 1:9; Hb 7:5; sacerdócio, Ap 5:10, versículo variante* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερα α α ατευµα, τευµα, τευµα, τευµα, ατο ατο ατο ατος ς ς ς, , , , το το το το ( sacerdócio, I Pe 2:5,9* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερατευ ατευ ατευ ατευω ω ω ω ( executar serviço sacerdotal, Lc 1:8* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( sacerdote, Mt 8:4; Mc 1:44; Lc 10:31; At 14:13; Hb 7:14,17,20,23; 8:4; Ap 20:6 ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο οθυτο θυτο θυτο θυτος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( sacrificado a uma deidade, como substantivo aparece em I Co 10:28, comida sacrificada a ídolos* ). ). ). ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο ον, ν, ν, ν, ου ου ου ου, , , , το το το το ( neutro do adjetivo ι ι ι ιερο ερο ερο ερος ς ς ς, usado como substantivo, templo, santuário, Mt 12:6; 21:12; Mc 13:3; Lc 22:52; Jo 10:23; At 19:27 ). ι ι ι ιερ ερ ερ εροπρεπη οπρεπη οπρεπη οπρεπης ς ς ς, , , , ε ε ε ες ς ς ς ( digno de reverência, santo, Tt 2:3* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο ος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( separado para a deidade, santo, II Tm 3:15; Cl 4:13, versículo variante; pregação sagrada, Mc 16:8; cultos, I Co 9:13* ). ι ι ι ιερ ερ ερ εροσυλε οσυλε οσυλε οσυλεω ω ω ω ( roubar templos, Rm 2:22* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερο ο ο οσυλο συλο συλο συλος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( ladrão de templos, ou apenas sacrílego, At 19:37* ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερουργε ουργε ουργε ουργεω ω ω ω ( executar serviço sagrado, agir como sacerdote, servir sacerdotemente ao Evangelho, Rm 15:16 ). ι ι ι ιερ ερ ερ ερωσυ ωσυ ωσυ ωσυνη, νη, νη, νη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( ofício sacerdotal, sacerdócio, Hb 7:11,24* ). ### Ι Ι Ι Ιεραµι εραµι εραµι εραµια α α ας ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jeremias, o profeta, Mt 2:17; 16:14; 27:9* ). Ιεριχω Ιεριχω Ιεριχω Ιεριχω, , , , η η η η ( Jericó, uma cidade no vale do Jordão, ao norte do Mar Morto, Mt 20:29; Mc 10:46; Lc 10:30; 18:35; 19:1; Hb 11:30* ). Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσο Ιεροσολυµα, λυµα, λυµα, λυµα, τα τα τα τα e η η η η ou Ιερουσαλη Ιερουσαλη Ιερουσαλη Ιερουσαληµ, µ, µ, µ, η η η η ( Jerusálem, a cidade santa, Mt 2:1,3; Mc 3:8; Lc 19:28; Jo 2:13; At 25:1; Gl 4:25; Hb 12:22; Ap 21:2 ).
  • 120.
    120 120 Ι Ι Ι Ιεροσολυµι εροσολυµι εροσολυµι εροσολυµιτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο( ierosolomita, habitante de Jerusalém, Mc 1:5; Jo 7:25* ). Ιεσσαι Ιεσσαι Ιεσσαι Ιεσσαι, , , , ο ο ο ο ( Jessé, pai de Davi, Mt 1:5; Lc 3:32; At 13:22; Rm 15:12* ). Ιησου Ιησου Ιησου Ιησους ς ς ς ( Jesus, forma grega do nome hebreu Josué ou o posterior Jeshua, Josué, At 7:45; Hb 4:8; Jesus, filho de Eliezer, Lc 3:29; Jesus Cristo, Mt 1:1,21,25 e frequentemente em todo Novo Testamento, Jesus Barrbás, Mt 27:16; Jesus, chamado Justo, Cl 4:11 ). ### ι ι ι ικανο κανο κανο κανος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( suficiente, adequado,grande o suficiente, ou simplesmente grande, muito, Mt 10:46; At 11:24,26; αργυρια, uma grande soma de dinheiro, Mt 28:12; φως, uma luz muito brilhanet, At 22:6; ικανον η επιτιµια, a punição suficientemente severa, II Co 2:6. De tempo longo, considerável, Lc 8:27; 23:8; At 14:3; 27:9; muitos, At 9:23,43; Rm 15:23, versículo variante; ικανον εστιν, é suficiente, Lc 22:38. το ικανον ποιειν, satisfazer, Mc 15:15. το ικανον, fiança, satisfação, compromisso, At 17:9. εφ ικανον, suficiente, aquilo que se deseja, At 20:11. Certo, apropriado, competente, capaz, digno, Mt 3:11; Lc 7:6; Jo 1:27, versículo variante; I Co 15:9; II Co 2:16; 3:5 ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( aproriável, capacidade, qualificação, II Co 3:5* ). ι ι ι ικανο κανο κανο κανοω ω ω ω ( tornar suficiente, qualificar, autorizar, Cl 1:12; II Co 3:6* ). ### ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( oração, súplica, Hb 5:7* ). ικµα ικµα ικµα ικµας ς ς ς, , , , α α α αδο δο δο δος ς ς ς, , , , η η η η ( unidade, Lc 8:6* ). Ικο Ικο Ικο Ικονιον, νιον, νιον, νιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( Icônio, uma cidade no centro da Ásia Menor, At 13:51; 14:1,19,21; 16:2; II Tm 3:11* ). ### ι ι ι ιλ λ λ λαρο αρο αρο αρος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( gracioso, sem tristeza, II Co 9:7* ). ι ι ι ιλ λ λ λαρο αρο αρο αροτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( graciosidade, alegria, Rm 12:8* ). Hilariante. ι ι ι ιλ λ λ λα α α ασκοµαι σκοµαι σκοµαι σκοµαι ( ser misericordioso, Lc 18:13; expiar, Hb 2:17* ). ι ι ι ιλ λ λ λασµο ασµο ασµο ασµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( expiação, oferta pelo pecado, I Jo 2:2; 4:10* ). ι ι ι ιλ λ λ λαστη αστη αστη αστηριον, ριον, ριον, ριον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( meio de expiação, lugar de expiação, Rm 3:25; Hb 9:5* ). ι ι ι ιλ λ λ λεω εω εω εως ς ς ς, ων ων ων ων ( gracioso, misericordioso, Hb 8:12. ιλεως σοι, seja Deus gracioso para contigo, Deus te perdoe, Mt 16:22* ). ### Ιλλυρικο Ιλλυρικο Ιλλυρικο Ιλλυρικον, ν, ν, ν, ου ου ου ου, , , , το το το το ( Ilírico, um destrito costeiro ao mar Adriático, da Itália, Rm 15:19* ). ### ι ι ι ιµα µα µα µας ς ς ς, , , , α α α αντο ντο ντο ντος ς ς ς, , , , ( correia para sandálias, Mc 1:7; Lc 3:16; Jo 1:27; At 22:51* ). ι ι ι ιµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( vestir, Mc 5:15; Lc 8:35* ). ι ι ι ιµα µα µα µατιον, τιον, τιον, τιον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( roupa, Mt 9:16; 27:35; Mc 5:28,30; Lc 7:25; Hb 1:11; I Pe 3:3; capa, túnica, Mt 5:40; 9:20; Lc 6:29; 22:36; Jo 19:2; At 9:39; 12:8; 16:22; Ap 19:16 ). ι ι ι ιµατισµο µατισµο µατισµο µατισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( roupa, vestimenta, Lc 7:25; 9:29; Jo 19:24; At 20:33; I Tm 2:9* ). ### ι ι ι ιµει µει µει µειοµαι οµαι οµαι οµαι ( desejar, aspirar, I Ts 2:8, versículo variante* ). ### ι ι ι ινα να να να ( conjunção, denotando propósito, algo, objetivo: a fim de que, para que ). ι ι ι ινα να να νατι τι τι τι ( ι ι ι ινα να να να + τι τι τι τι, pro quê? Por qual razão? , Mt 9:4; 27:46; Lc 13:7; At 4:25; 7:26; I Co 10:29* ). ### Ιο Ιο Ιο Ιοππη, ππη, ππη, ππη, η η η ης ς ς ς, , , , η η η η ( Jope, a moderna Jafa, uma cidade na costa sul da Palestina, At 9:36,38,42; 10:5,8,23,32; 11:5,13* ). Ιορδα Ιορδα Ιορδα Ιορδανη νη νη νης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Jordão, o principal rio da Palestina, Mt 3:5; 19:1; Mc 10:1; Lc 4:1; Jo 3:26; 10:40 ). ιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( poção, veneno, Rm 3:13; Tg 3:8; ferrugem, Tg 5:3* ). ###
  • 121.
    121 121 Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η( Judéia, a parte da Palestina ao sul de Samaria, Mt 2:1,5,22; 24:16; Mc 1:5; Lc 1:65; 6:17; At 1:8; 12:19; 28:21; Rm 15:31; Gl 1:22. Em um sentido mais amplo, a região ocupada pela nação judaica, Mt 19:1; Lc 1:5; At 10:37; I Ts 2:14 ). ιουδαι ιουδαι ιουδαι ιουδαιζω ζω ζω ζω ( viver como um judeu, de acordo com os costumes judaicos, Gl 2:14* ). Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαικω κω κω κως ς ς ς ( advérbio, de modo judaico, de acordo com os costumes judaicos, Gl 2:14* ). Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαι Ιουδαιο ο ο ος ς ς ς, , , , αι αι αι αια, α, α, α, αι αι αι αιον ον ον ον ( judeu, Mc 1:5; At 13:6; 19:13; 21:39; Mt 2:2; Mc 7:33; Lc 23:51; Jo 2:18,20; 9:18,22; 11:8; At 2:11; 18:4; Rm 2:9,17,28; 3:1; Gl 2:13,14 ). Ιουδαισµο Ιουδαισµο Ιουδαισµο Ιουδαισµος ς ς ς, , , , ου ου ου ου, , , , ο ο ο ο ( Judaísmo, Gl 1:13* ). Ιου Ιου Ιου Ιουδα δα δα δας ς ς ς, , , , α, α, α, α, ο ο ο ο ( Judá [ hebraico ], Judas [ grego ], Judá, filho de Jocó, e a tribo que leva seu nome, Mt 1:2; 2:6; Lc 1:39; Hb 7:14; Ap 5:5; Judas na genealogia de Jesus, Lc 3:30; Judas da Galiléia, um revolucionário At 5:37; Judas de Damasco, anfitrião de Paulo, At 9:11; Judas, um apóstolo, filho [ ou irmão ] de Tiago, Lc 6:16; Jo 14:22; At 1:13; Judas Iscariotes, o traidor de Jesus, Mt 10:4; 26:14,25,47; 27:3; Mc 3:19; 14:10,43; Lc 6:16; 22:3,47; Jo 6:71; 12:4; 13:2,29; 18:2,5; At 1:16,25; Judas Barsabás, um profeta cristão, At 15:22; 27; Judas, o irmão de Jesus, Mt 13:55; Mc 6:3 ). Ιουλι Ιουλι Ιουλι Ιουλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Júlia, Rm 16:15* ). Ιου Ιου Ιου Ιουλιο λιο λιο λιος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( At 27:1,3* ). Ιουνι Ιουνι Ιουνι Ιουνια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Júnia, Rm 16:15, versículo variante* ). Ιουνια Ιουνια Ιουνια Ιουνιας ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ο ( Júnias ou Júnia, Rm 16:7* ). Ιου Ιου Ιου Ιουστο στο στο στος ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( Justo, sobrenome de José Barsabás, At 1:23; Tício, At 18:7; Jesus, um judeu cristão, Cl 4:11* ). ### ι ι ι ιππ ππ ππ ππευ ευ ευ ευς ς ς ς, , , , ε ε ε εω ω ω ως ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( cavaleiro, At 23:23,32* ). ι ι ι ιππ ππ ππ ππικο ικο ικο ικος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( cavalo, Tg 3:3; Ap 6:2,4,8; 9:7,17; 18:13; 19:11,14 ). ### ι ι ι ιρι ρι ρι ρις ς ς ς, , , , ιδο ιδο ιδο ιδος ς ς ς, , , , η η η η ( íris do arco-íris, Ap 10:1; auréola, radiância, Ap 4:3 ). Ισαα Ισαα Ισαα Ισαακ, κ, κ, κ, ο ο ο ο ( Isaque, filho de Abraão, pai de Jacó, Mt 8:11; Mc 12:26; Lc 3:34; At 7:8; Rm 9:7,10; Gl 4:28; Hb 11:17 ). ι ι ι ισασι σασι σασι σασι ( 3 pessoa Plural Indicativo Ativo de ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: saber ). ι ι ι ισθι σθι σθι σθι ( 2 pessoa Plural Imperativo de ε ε ε ειµι ιµι ιµι ιµι: ser ). ### ισ ισ ισ ισα α α αγγελο γγελο γγελο γγελος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( semelhante a um anjo, Lc 20:36* ). ι ι ι ισο σο σο σος ς ς ς, , , , η, η, η, η, ον ον ον ον ( igual, Mt 20:12; Jo 5:18; Ap 21:16; Lc 6:34; Fp 2:6; consistente, Mc 14:56,59; o mesmo, At 11:17* ). ισο ισο ισο ισοτη τη τη της ς ς ς, , , , ητο ητο ητο ητος ς ς ς, , , , η η η η ( igualdade, II Co 8:13,14; eqüidade, Cl 4:1* ). ισο ισο ισο ισοτιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( com os mesmos privilégios, igual valor ou prestígio, II Pe 1:1* ). ισο ισο ισο ισοψυχο ψυχο ψυχο ψυχος ς ς ς, , , , ον ον ον ον ( da mesma alma ou mente, Fp 2:20 ). ### Ισραη Ισραη Ισραη Ισραηλ λ λ λ, , , , ο ο ο ο ( Israel, o patriarca Jacó, Mt 10:6; Lc 1:16; At 2:36; Fp 3:5; Hb 8:10; nação de Israel, Mt 2:6; Mc 12:29; Lc 2:34; Jo 3:10; At 4:10; Rm 11:2; Ap 7:4; dos cristãos participantes dos privilégios de Israel, Rm 9:6; Gl 6:16 ). Ισραηλ Ισραηλ Ισραηλ Ισραηλι ι ι ιτη τη τη της ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( israelita, Jo 1:47; Rm 11:1; II Co 11:22; At 2:22; 5:35; 21:28 ). ### Ισσαχα Ισσαχα Ισσαχα Ισσαχαρ, ρ, ρ, ρ, ο ο ο ο ( Issacar, filho de Jacó, e uma tribo de Israel que leva seu nome, Ap 7:7* ). ι ι ι ιστε στε στε στε ( 2 pessoa Plural Indicativo Ativo de ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα: saber ). ι ι ι ιστηµι στηµι στηµι στηµι ou ι ι ι ιστα στα στα στανω νω νω νω ( importante verbo iniciado com o ι ι ι ι com esta forma nos tempos Presente, Imperfeito, Futuro e 1 Aoristo, possui vários significados: 1. colocar, Mt 25:33; Mc 9:36; Lc 4:9; At 5:27. 2. propôr, At 1:23; 6:13. 3. estabelecer, confirmar, Rm 3:31; 10:3; Hb 10:9. 4. estar firme, Rm 14:4.
  • 122.
    122 122 5. determinar, fixar,At 17:31. 6. pesar, separar, Mt 26:15. Nos tempos tempos 2 Aoristo, Perfeito, Mais-Que-Perfeito Ativa, Futuro Médio e Passivo, 1 Aoristo Passivo, significa: 1. parar, Mt 20:32; Mc 10:49; Lc 6:17; 8:44; At 8:38; Tg 2:3. 2. chegar, levantar, aparecer, Mt 27:11; Mc 13:9; Lc 24:36; At 10:30; 11:13. 3. resistir, Ef 6:11,13. 4. permanecer, firme, manter sua posição, Mt 12:25; Mc 3:26; Rm 14:4; Ef 6:14; Ap 6:17. Com o Perfeito e o Mais-Que-Perfeito: 1. eu permaneço, eu permaneci, Mt 27:47; Lc 23:10; Jo 7:37; At 1:11. 2. ser, existir, Mt 12:46; 26:73; Lc 18:13; Jo 11:56; At 7:55; 21:40; Ap 18:10. 3. permanecer, ficar firme, Rm 11:20; I Co 7:37; II Tm 2:19. 4. permanecer ou ser, Rm 5:2; I Co 15:1; II Co 1:24. 5. atender, estar a serviço de, Ap 8:2. ). ι ι ι ιστι στι στι στιον, ον, ον, ον, ον, ον, ον, ον, το το το το ( vela [ de navio ], At 27:16, versículo variante ). ι ι ι ιστορε στορε στορε στορεω ω ω ω ( visitar, Gl 1:18; At 17:23, versículo variante* ). ### ισχυ ισχυ ισχυ ισχυρο ρο ρο ρος ς ς ς, , , , α α α α, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( forte, capaz, poderoso, Mt 3:11; Mc 3:27; I Co 1:25; 4:10; 10:22; Ap 6:15; 18:8; severo, Lc 15:14; clamor, Hb 5:7; Ap 18:2; 19:6; efetivo, II Co 10:10; Ap 5:12 ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς, , , , η η η η ( força, capacidade, poder, Mt 3:11; Mc 3:27; I Co 1:25; 4:10; 10:22; Ap 6:15; 18:8; 19:6; efetivo, II Co 10:10 ). ισχυ ισχυ ισχυ ισχυω ω ω ω ( ser forte, capaz, poderoso, Mt 8:28; Mc 14:37; Lc 14:6,29; Jo 21:6; At 15:10; ser suficientemente forte, Lc 16:3; Ter boa saúde, Mc 2:17; vencer, prevalecer, At 19:16; Ap 12:8; Ter sentido, ser válido, Gl 5:6; Hb 9:17; ισχυω πολυ, ser capaz de fazer muito, Tg 5:16; εις ουδεν, ser bom para nada, não prestar, Mt 5:13 ). ### ι ι ι ισω σω σω σως ς ς ς ( adevérbio, talvez, provavelmente, Lc 20:13* ). ### Ιταλι Ιταλι Ιταλι Ιταλια, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Itália, At 18:2; 27:1,6; Hb 13:24 ). Ιταλι Ιταλι Ιταλι Ιταλικο κο κο κος ς ς ς, , , , η η η η, , , , ο ο ο ον ν ν ν ( italiano, At 10:1* ). Itálico. ### Ιτουραι Ιτουραι Ιτουραι Ιτουραιο ο ο ος ς ς ς, , , , αι αι αι αια, α, α, α, αι αι αι αιον ον ον ον ( Ituréia, uma região ao longo das fronteiras do Líbano e Anti-Líbano, parte da tetrarquia de Filipe, Lc 3:1 ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυδιον, διον, διον, διον, ου, ου, ου, ου, το το το το ( peixinho, Mt 15:34; Mc 8:7* ). ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς, , , , υ υ υ υο ο ο ος ς ς ς, , , , ο ο ο ο ( peixe, Mt 7:10; 17:27; Mc 6:38,41,43; Lc 5:6,9; Jo 21:6,8,11; I Co 15:39 ). ι ι ι ιχνο χνο χνο χνος ς ς ς, , , , ου ου ου ους ς ς ς, , , , το το το το ( pisada, marca, pegada, Rm 4:12; II Co 12:18; I Pe 2:21* ). Ícone. Ιωαθα Ιωαθα Ιωαθα Ιωαθαµ, µ, µ, µ, ο ο ο ο ( Jotão, Mt 1:9; Lc 3:23, versículo variante* ). Ιωακι Ιωακι Ιωακι Ιωακια, α, α, α, ο ο ο ο ( Jeoaquim, Mt 1:11, versículo variante; Lc 3:23, versículo variante* ). Ιωανα Ιωανα Ιωανα Ιωαναν, ν, ν, ν, ο ο ο ο ( Joanã, Lc 3:27* ). Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν[ ν ν ν ν ]α, α, α, α, α α α ας ς ς ς, , , , η η η η ( Joana, Lc 8:2; 24:10* ). Ιωα Ιωα Ιωα Ιωαν ν ν ν[ ν ν ν ν ]η η η ης ς ς ς, , , , ου, ου, ου, ου, ο ο ο ο ( João Batista, Mt 3:1,4,13; 11:2,4,7,11-13,18; 21:25; Mc 1:4; 6:14,16-18; Lc 16:16; 20:4,6; Jo 1:6,15; 3:23-27; At 1:5,22; 18:25; 19:3; João, filho de Zebedeu, irmão de Tiago, um dos doze, Mt 4:21; Mc 1:19,29; 5:37; Lc 8:51; At 3:1,3,11; 12:2; Gl 2:9; Ap 1:1,4,9; 22:8; João, pai de Pedro, Jo 1:42; 21:15-17; João um membro desconhcido do Sinédrio, At 4:6; João, de sobrenome Marcos, At 12:12,25; 13:5,13; 15:37 ).
  • 123.
    123 123 FILOLOGIA ( ESTUDOSDE PALAVRAS ) Esta é uma das partes mais importantes do estudo da língua grega, que raramente possui sinônimos perfeitos, cada palavra tem seu significado e luz própria neste idioma. Desde que comecei a estudar o grego tenho me deleitado na precisão interpretativa que obtenho quando conheço o significado certo das palavras. Ler por exemplo que Cristo é a origem e o fim da nossa fé ( Hb 12:2 ) não permite a idéia que a fé cristã é um Dom distribuído por Deus por uma eleição, mas mostra que a base da nossa fé está na obra por Ele realizada. O sentido é que cremos em Jesus e não que Cristo nos deu a fé. No processo de formação de palavras além do uso das preposições fazendo o papel de prefixos, temos uma série de sufixos que ao se aderirem as palavras dão-lhes um sentido específic. • Substantivos derivados. Os principais sufixos que entram na formação de substantivos são: 1. sufixos de agente: -ευ ευ ευ ευς ς ς ς, -τη τη τη της ς ς ς, -τηρ, τηρ, τηρ, τηρ, exemplos: a. ι ι ι ιερ ερ ερ ερ-ευ ευ ευ ευς ς ς ς, sacerdote ( de ι ι ι ιερο ερο ερο ερος ς ς ς, sagrado ); φον φον φον φον-ε ε ε ευ υ υ υς ς ς ς, assassino ( de φονευ φονευ φονευ φονευω ω ω ω, assassinar ). b. ακρα ακρα ακρα ακρα-τη τη τη της ς ς ς , pessoa sem auto-controle, dissoluto ( de ακρασι ακρασι ακρασι ακρασια α α α, falta de domínio próprio ); αποστα αποστα αποστα αποστα-τη τη τη της ς ς ς, desertor, apóstata ( de αποστασι αποστασι αποστασι αποστασια α α α, rebelião, abandono ); κτι κτι κτι κτισ σ σ σ-τη τη τη της ς ς ς, criador ( κτι κτι κτι κτιζω ζω ζω ζω, criar ). b. σω σω σω σω-τη τη τη τηρ ρ ρ ρ, salvador ( σω σω σω σωζω ζω ζω ζω, salvar ); πα πα πα πα-τη τη τη τηρ ρ ρ ρ, pai ( de πατρι πατρι πατρι πατρια α α α, família ). 2. sufixos de ação ou resultado da ação: -σι σι σι σις ς ς ς, -σια σια σια σια, -α α α α, -η η η η, -µα µα µα µα, -µη µη µη µη, µο µο µο µος ς ς ς, exemplos: a. α α α αθλη θλη θλη θλη-σι σι σι σις ς ς ς, competição ( de αθλε αθλε αθλε αθλεω ω ω ω: competir ); παρρη παρρη παρρη παρρη-σι σι σι σια α α α, ousadia ( de παρρησια παρρησια παρρησια παρρησιαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: falar ousadamente ); ποι ποι ποι ποιη η η η-σι σι σι σις ς ς ς ( de ποι ποι ποι ποιηµα ηµα ηµα ηµα: o que é feito, criação ); φρο φρο φρο φρονη νη νη νη-σι σι σι σις ς ς ς, modo de pensar, compreensão ( de φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω: pensar ); κοι κοι κοι κοιµη µη µη µη-σι σι σι σις ς ς ς, sono ( κοιµα κοιµα κοιµα κοιµαω ω ω ω: dormir ) κρι κρι κρι κρι-σι σι σι σις ς ς ς, julgamento ( de κρι κρι κρι κρινω νω νω νω: julgar ). c. αι αι αι αιµατεκχυ µατεκχυ µατεκχυ µατεκχυ-σι σι σι σια α α α, derramamento de sangue ( de α α α αι ι ι ιµα µα µα µα: sangue ); µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο-σι σι σι σια α α α, recompensa ( µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδο µισθαποδοτη τη τη της ς ς ς: recompensador ). d. αγωνι αγωνι αγωνι αγωνι-α α α α, agonia, ansiedade ( de αγω αγω αγω αγων ν ν ν: competição, corrida ); α α α αιτι ιτι ιτι ιτι-α α α α, razão, causa ( α α α αιτε ιτε ιτε ιτεω ω ω ω: pedir, solicitar ); ασωτι ασωτι ασωτι ασωτι-α α α α, libertinagem, vida desenfreada ( de ασω ασω ασω ασωτω τω τω τως ς ς ς: dissolutamente ); καταλαλι καταλαλι καταλαλι καταλαλι-α α α α, calúnia, difamação ( κατα κατα κατα καταλαλο λαλο λαλο λαλος ς ς ς: caluniador ). e. καταδι καταδι καταδι καταδικ κ κ κ-η η η η, condenação ( de καταδικα καταδικα καταδικα καταδικαζω ζω ζω ζω: condenar ); παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυ παραφροσυν ν ν ν-η η η η, loucura ( de παραφρονε παραφρονε παραφρονε παραφρονεω ω ω ω: estar fora de si ). f. α α α αιτι ιτι ιτι ιτιω ω ω ω-µα µα µα µα, acusação ( α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α: razão, causa ); ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη-µα µα µα µα, ímpeto ( de ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη: impulso ); θαυ θαυ θαυ θαυ-µα µα µα µα, maravilha ( de θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω: maravilhar-se ); θε θε θε θεληµα ληµα ληµα ληµα, vontade ( de θε θε θε θελω λω λω λω: querer ). g. µνη µνη µνη µνη-µη µη µη µη, lembrança ( de µνη µνη µνη µνηµα µα µα µα: túmulo ); νο νο νο νο-µη µη µη µη, pasto, alastrar-se ( talvez de νο νο νο νοµο µο µο µος ς ς ς: lei ); περιτο περιτο περιτο περιτο-µη µη µη µη, circuncisão ( περι περι περι περι: ao redor ). h. διωγ διωγ διωγ διωγ-µο µο µο µος ς ς ς, perseguição ( de διω διω διω διωκω κω κω κω: perseguir ); βλα βλα βλα βλασφη σφη σφη σφη-µο µο µο µος ς ς ς, blasfemo ( de βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµι βλασφηµια α α α: blasfêmia ); ε ε ε ερη ρη ρη ρη-µο µο µο µος ς ς ς, abandonado ( de ερηµι ερηµι ερηµι ερηµια α α α: região desabitada ). 3. sufixos de instrumento e lugar: –τρον τρον τρον τρον, -τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, -ει ει ει ειον ον ον ον, exemplos: a. α α α αρο ρο ρο ρο-τρον τρον τρον τρον, arado ( de αροτια αροτια αροτια αροτιαω ω ω ω: arar ); θε θε θε θεα α α α-τρον τρον τρον τρον, teatro ( de θεαο θεαο θεαο θεαοµαι µαι µαι µαι: ver, olhar ). b. ακροα ακροα ακροα ακροα-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, sala de audiências, auditório ( de ακροατη ακροατη ακροατη ακροατης ς ς ς: um ouvinte ); δεσµω δεσµω δεσµω δεσµω- τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, prisão ( de δε δε δε δεσµιο σµιο σµιο σµιος ς ς ς: prisioneiro ); θυµια θυµια θυµια θυµια-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον: altar de incenso ); κατοικη κατοικη κατοικη κατοικη-τη τη τη τηριον ριον ριον ριον, moradia ( de κατοικε κατοικε κατοικε κατοικεω ω ω ω: residir ). c. γαζοφυλκ γαζοφυλκ γαζοφυλκ γαζοφυλκ-ει ει ει ειον ον ον ον, urna para receber ofertas ( de γα γα γα γαζα ζα ζα ζα: terouro real ). 4. sufixos de qualidade: -ο ο ο ος ς ς ς, -ια ια ια ια, -τη τη τη της ς ς ς, exemplos:
  • 124.
    124 124 a. α α α αι ι ι ιν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς, louvar( de α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω: louvar ); εκλεκτ εκλεκτ εκλεκτ εκλεκτ-ο ο ο ος ς ς ς, escolhido, eleito ( de εκλογη εκλογη εκλογη εκλογη: seleção ); ζευ ζευ ζευ ζευγ γ γ γ-ο ο ο ος ς ς ς, jugo ( de ζευ ζευ ζευ ζευγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι: juntar, ligar ); καθαρ καθαρ καθαρ καθαρ-ο ο ο ος ς ς ς, puro ( de καθαρι καθαρι καθαρι καθαριζω ζω ζω ζω: purificar ). b. αγων αγων αγων αγων-ι ι ι ια α α α, agonia ( de αγω αγω αγω αγων ν ν ν: competição ); αδικ αδικ αδικ αδικ-ι ι ι ια α α α, injustiça ( de αδικε αδικε αδικε αδικεω ω ω ω: fazer mal ); δειλ δειλ δειλ δειλ-ι ι ι ια α α α, covardia ( de δειλια δειλια δειλια δειλιαω ω ω ω: ser corvarde ). c. α α α αγνο γνο γνο γνο-τη τη τη της ς ς ς, pureza ( de α α α αγνο γνο γνο γνος ς ς ς: puro ); κυριο κυριο κυριο κυριο-τη τη τη της ς ς ς, senhorio ( de κυ κυ κυ κυριο ριο ριο ριος ς ς ς: Senhor ); µαταιο µαταιο µαταιο µαταιο-τη τη τη της ς ς ς, futilidade ( de µα µα µα µαταιο ταιο ταιο ταιος ς ς ς: tolo ). -τη τη τη της ς ς ς ocorre também sempre para designar os agentes: θερισ θερισ θερισ θερισ-τη τη τη της ς ς ς, , , , ceifeiro ( de θερι θερι θερι θεριζω ζω ζω ζω: colher, ceifar ); οφειλε οφειλε οφειλε οφειλε-τη τη τη της ς ς ς, , , , devedor ( de οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη: débito, dívida ); πλεονε πλεονε πλεονε πλεονεκ κ κ κ-τη τη τη της ς ς ς, , , , avarento ( de πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξι πλεονεξια α α α: avareza ). 5. sufixos diminuitivos: -ιον ιον ιον ιον, -ι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, exemplos: a. αγγε αγγε αγγε αγγε-ι ι ι ιον ον ον ον, recipiente, frasco; α α α αισθητη ισθητη ισθητη ισθητηρ ρ ρ ρ-ιον ιον ιον ιον, faculdades ( de α α α αι ι ι ιθησι θησι θησι θησις ς ς ς: percepção ); βιβλαρ βιβλαρ βιβλαρ βιβλαρ-ι ι ι ιον ον ον ον, livrinho ( de βι βι βι βιβλο βλο βλο βλος ς ς ς: livro ); δαιµο δαιµο δαιµο δαιµον ν ν ν-ιον ιον ιον ιον, um demônio ( de δαι δαι δαι δαιµων µων µων µων: demônio ); ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυδ δ δ δ-ιον ιον ιον ιον, peixinho ( de ι ι ι ιχθυ χθυ χθυ χθυς ς ς ς: peixe ); παιδα παιδα παιδα παιδαριον ριον ριον ριον, criançinha ( de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: educar, castigar ); γυναικα γυναικα γυναικα γυναικαρ ρ ρ ρ-ιον ιον ιον ιον, mulherzinha ( de γυνη γυνη γυνη γυνη: mulher ). b. βασιλ βασιλ βασιλ βασιλ-ι ι ι ισκο σκο σκο σκος ς ς ς, reizinho ( de βασιλευ βασιλευ βασιλευ βασιλευω ω ω ω: rei ). • Adjetivos derivados. 1. sufixos de aptidão ou propriedade: -κο κο κο κος ς ς ς, -µο µο µο µος ς ς ς, exemplos: a. αι αι αι αιρετι ρετι ρετι ρετι-κο κο κο κος ς ς ς, , , , faccioso, cismático ( de αι αι αι αιρεσι ρεσι ρεσι ρεσις ς ς ς: seita religiosa, heresia ); επι επι επι επιορ ορ ορ ορ-κο κο κο κος ς ς ς, , , , perjurador ( de επιορκε επιορκε επιορκε επιορκεω ω ω ω: jurar falsamente ). b. γογγυσ γογγυσ γογγυσ γογγυσ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , murmuração, queixa ( de γογγυ γογγυ γογγυ γογγυζω ζω ζω ζω: murmurar ); δεσ δεσ δεσ δεσ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , cadeia ( de δεσµευ δεσµευ δεσµευ δεσµευω ω ω ω: amarra ); παραπικρασ παραπικρασ παραπικρασ παραπικρασ-µο µο µο µος ς ς ς, , , , ressentiemento, daí: revolta, rebelião ( de παραπικραι παραπικραι παραπικραι παραπικραινω νω νω νω: rebelde ). 2. sufixos de ação ou estado: -ο ο ο ος ς ς ς, -η η η ης ς ς ς, exemplos: a. αι αι αι αιν ν ν ν-ο ο ο ος ς ς ς, , , , louvor ( de α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω: louvar ); φυσικ φυσικ φυσικ φυσικ-ο ο ο ος ς ς ς, , , , natural ( de φυ φυ φυ φυσι σι σι σις ς ς ς: natureza ); ταλαι ταλαι ταλαι ταλαιπωρ πωρ πωρ πωρ- ο ο ο ος ς ς ς, , , , miserável ( de ταλαι ταλαι ταλαι ταλαιπωρια πωρια πωρια πωρια: aflição ). b. ακριβ ακριβ ακριβ ακριβ-η η η ης ς ς ς, , , , exato ( de ακριβο ακριβο ακριβο ακριβοω ω ω ω: averiguar ); αληθ αληθ αληθ αληθ-η η η ης ς ς ς, , , , verdadeiro ( αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια: verdade ); αλλογεν αλλογεν αλλογεν αλλογεν-η η η ης ς ς ς, , , , estrangeiro ( de α α α αλλο λλο λλο λλος ς ς ς: diferente ). 3. sufixos de matéria: -εο εο εο εος ς ς ς, -ινο ινο ινο ινος ς ς ς, -ι ι ι ινεο νεο νεο νεος ς ς ς, exemplos: a. θυρ θυρ θυρ θυρ-εο εο εο εος ς ς ς, , , , um escudo longo, ovalado ( de θυ θυ θυ θυρα ρα ρα ρα: porta ). b. α α α αιτ ιτ ιτ ιτ-ιο ιο ιο ιος ς ς ς, , , , responsável ( de α α α αιτι ιτι ιτι ιτια α α α: razão ); φωτε φωτε φωτε φωτε-ινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , luminoso ( de φω φω φω φως ς ς ς: luz ); αληθ αληθ αληθ αληθ-ινο ινο ινο ινος ς ς ς, , , , verdadeiro ( de αλη αλη αλη αληθεια θεια θεια θεια: verdade ). c. 4. sufixos de relação e semelhança: -αιο αιο αιο αιος ς ς ς, -ειο ειο ειο ειος ς ς ς, -ιο ιο ιο ιος ς ς ς, -ειδη ειδη ειδη ειδης ς ς ς, exemplos: a. b. c. d. 5. sufixos de abundância: -ει ει ει εις ς ς ς, -αλεο αλεο αλεο αλεος ς ς ς, -ωδη ωδη ωδη ωδης ς ς ς, exemplos: a. b. c.
  • 125.
    125 125 • Verbos derivados. 1.sufixos denominativos: -αω, αω, αω, αω, -εω, εω, εω, εω, -οω, οω, οω, οω, -αζω, αζω, αζω, αζω, -ιζω ιζω ιζω ιζω, exemplos: 2. sufixos imitativos e freqüentativos: -αζω, αζω, αζω, αζω,-ιζω ιζω ιζω ιζω, exemplos: 3. sufixos incoativos ( que denota começo de ação ): -σκω σκω σκω σκω, exemplos: Vejamos inicialmente as diferentes palavras usadas para se traduzir determinadas idéias, o que mostrará a grande precisão que o grego koiné possui, é praticamente impossível se desvirtuar o sentido que o texto grego quer expressar, daí se ver que não havia necessidade de várias versões do texto do Novo Testamento: O mais famoso diferenciamento de palavras com o mesmo sentido encontramos nas palavras para designar amor em grego: 1. αγα αγα αγα αγαπη πη πη πη refere-se ao amor divino. 2. φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ao amor por afeição, o amor de amigo. 3. ερα ερα ερα εραω ω ω ω é o amor sexual. No sentido de querer temos: 1. θε θε θε θελω λω λω λω, significando vontade. 2. επιθυµι επιθυµι επιθυµι επιθυµια α α α, desejo mau, concupiscência, derivado de θυµο θυµο θυµο θυµος ς ς ς: ira, furor. 3. ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω, mas partindo da idéia de procurar, buscar. 4. ο ο ο ορµη ρµη ρµη ρµη significando inclinação, impulso, At 14:5; Tg 1:4*. Deriva de ο ο ο οραµα ραµα ραµα ραµαω ω ω ω: precipitar-se ( Mt 8:32 ) e de ο ο ο ορµηµα ρµηµα ρµηµα ρµηµα: ímpeto, Ap 18:21*. 5. ι ι ι ιµει µει µει µειοµαι οµαι οµαι οµαι significa desejar, aspirar, I Ts 2:8, versículo variante.* Com a acepção de debate existem as seguintes palavras: 1. ζη ζη ζη ζητησι τησι τησι τησις ς ς ς , contenda, At 15:2, derivada de ζητε ζητε ζητε ζητεω ω ω ω: procurar, buscar, investigar. 2. στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς, contenda, significando rebelião. 3. διαλογι διαλογι διαλογι διαλογιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι, dialogar, Mt 16:7 ). 4. ε ε ε ερι ρι ρι ρις ς ς ς , contendas, no sentido de rivalidade, I Co 1:11. 5. µα µα µα µαχη χη χη χη, luta, deriva de µα µα µα µαχαιρα χαιρα χαιρα χαιρα: espada. O termo líder pode ser expresso pela seguintes palavras: 1. η η η ηγεµω γεµω γεµω γεµων ν ν ν usado para os governantes romanos, Mt 2:6; 10:18; Mc 13:9. 2. ο ο ο οδηγο δηγο δηγο δηγος ς ς ς Avêm da junção de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς ( caminho ) com α α α αγω γω γω γω ( guiar ), significando o “guia do caminho”. 3. α α α αρχων ρχων ρχων ρχων líder, príncipe, senhor, soberano, governante, Mt 20:25; At 4:26; Ap 1:5, Jo 3:1; At 3:17. Deriva de αρχη αρχη αρχη αρχη: princípio. A idéia de pensar ou considerar por ser expressada pelas seguintes palavras: 1. δοκε δοκε δοκε δοκεω ω ω ω com a idéia de colocar à prova ou testar, já que possui a mesma raiz de δοκιµα δοκιµα δοκιµα δοκιµαζω ζω ζω ζω: examinar, testar, provar, aprovar. 2. λογι λογι λογι λογιζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι significando contar, calcular.
  • 126.
    126 126 3. νοµι νοµι νοµι νοµιζω ζω ζω ζω serelacionando com a lei, possui a mesma raiz de νο νο νο νοµο µο µο µος ς ς ς: lei; seria meditar, crer, Mt 5:17; 10:34; Lc 2:44; At 7:25; 8:20; 16:13,27; I Co 7:26,36 ). 4. φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω pensar, se relacionado muito com o caráter, outras palavras de mesma raiz são: φρο φρο φρο φρονηµα νηµα νηµα νηµα: alvo, aspiração, Rm 8:6; φρο φρο φρο φρονεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς: modo de pensar; φρο φρο φρο φρονιµο νιµο νιµο νιµος ς ς ς: sensível, prudente, sábio. 5. η η η ηγε γε γε γεοµαι οµαι οµαι οµαι com o sentido de liderar, de dirigir o pensamento ou comandar, At 26:2; II Co 9:5; Fp 2:3; 3:8; Hb 10:29; Tg 1:2. 6. µελετα µελετα µελετα µελεταω ω ω ω traduzido por meditar, I Tm 4:15; At 4:25; Mt 13:11, versículo variante*. Para beber encontramos os seguintes vocábulos: 1. πι πι πι πινω νω νω νω é beber no sentido mais comum. 2. πο πο πο ποσι σι σι σις ς ς ς significa aquilo que se bebe, bebida, e não o ato de beber, Rm 14:17; Cl 2:16; Jo 6:55* ). 3. ο ο ο οινοπο ινοπο ινοπο ινοποτη τη τη της ς ς ς: bebedor de vinho, Mt 11:19; Lc 7:34*. 4. ο ο ο οινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγι ινοφλυγια α α α: bebedice, I Pe 4:3* . 5. πο πο πο ποµα µα µα µα, tendo um significado profundo e espiritual, conforme: Hb 9:10; I Co 10:4; 12:13, versículo variante* ). Para denotar calma são usadas as seguintes diferentes palavras: η η η ηµερο µερο µερο µερος ς ς ς : calmo, tranqüilo, I Tm 2:2*. γελη γελη γελη γεληνη νη νη νη é calma no sentido do ambiente, Mt 8:26; Mc 4:39; Lc 8:24* . η η η ησυ συ συ συχιο χιο χιο χιος ς ς ς no sentido de descansar. Para alegria o grego possui as seguinte palavras: 1. χαρα χαρα χαρα χαρα: alegria no sentido de favores recebidos, pois tem a mesma raiz de χα χα χα χαρι ρι ρι ρις ς ς ς: graça. 2. ε ε ε ευφρανι υφρανι υφρανι υφρανινω νω νω νω: animar, deriva de ε ε ε ευφορε υφορε υφορε υφορεω ω ω ω: produzir boa safra, o que gerava animação, euforia. 3. ι ι ι ιλαρο λαρο λαρο λαροτη τη τη της ς ς ς : hilariante, Rm 12:8* 4. ε ε ε ευθυµε υθυµε υθυµε υθυµεω ω ω ω: estar alegre, ε ε ε ευ υ υ υ: boa + θυµι θυµι θυµι θυµιο ο ο ος ς ς ς: ira, ou seja, um sentimento de alegria tão forte como a ira. As diferentes palavras gregas para significar compra são: 1. αγορα αγορα αγορα αγοραζω ζω ζω ζω, em Mt 13:44; I Co 6:20. Deriva de αγορα αγορα αγορα αγορα: mercado. 2. λυτρο λυτρο λυτρο λυτροω ω ω ω é resgatar, redimir, no sentido de libertar. Tem a mesma raiz de λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar. 3. ωνε ωνε ωνε ωνεοµαι οµαι οµαι οµαι, somente em At 7:16, trata-se de uma compra formal sem as idéias elásticas que possui α α α αγορα γορα γορα γοραζω ζω ζω ζω. Deriva de ωνη ωνη ωνη ωνη: negociação, câmbio. Para designar levantar encontramos: 1. α α α αι ι ι ιρω ρω ρω ρω tem o sentido de selecionar, deriva de α α α αιρε ιρε ιρε ιρεω ω ω ω: escolher. 2. ανα ανα ανα αναστασι στασι στασι στασις ς ς ς : ανα ανα ανα ανα ( subir )+ στα στα στα στασι σι σι σις ς ς ς ( existir ), levantar para existir, portanto, ressuscitar. 3. εγει εγει εγει εγειρω ρω ρω ρω: acordar, despertar. Como a morte é simbolizada com o sono esta palavra é sempre associada com ressurreição. Para comportamento temos: 1. αναστροφη αναστροφη αναστροφη αναστροφη: modo de vida, conduta, Gl 1:13; Tg 3:13; I Pe 2:12
  • 127.
    127 127 2. σωφρονισµο σωφρονισµο σωφρονισµο σωφρονισµος ς ς ς: moderação,prudência, autodisciplina, II Tm 1:7*, possui a mesma raiz de σωφρινε σωφρινε σωφρινε σωφρινεω ω ω ω: ter mente sóbria. 3. αγωγη αγωγη αγωγη αγωγη: estilo de vida, conduta, comportamento, literalmente: modo de se conduzir com disciplina, refere-se a um estilo de vida disciplinado, lembrando as privações dos atletas II Tm 3:10*. Derivada de α α α αγω γω γω γω: guiar e αγω αγω αγω αγων ν ν ν:A corrida, luta, combate, competição. 4. ε ε ε ετιµο τιµο τιµο τιµος ς ς ς ( honrado, respeitado ), refere-se a alguém que merece ser obedecido. Deriva de εντολη εντολη εντολη εντολη: mandamento. 5. εγκρα εγκρα εγκρα εγκρατεια τεια τεια τεια ( autocontrole ), deriva da junção de εγω εγω εγω εγω ( eu ) com κρατο κρατο κρατο κρατος ς ς ς ( poder ). Para se referir a coragem o grego possui as seguintes palavras: 1. αδρι αδρι αδρι αδριζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: agir corajosamente, I Co 16:13* 2. παρρεσι παρρεσι παρρεσι παρρεσια α α α: ousadia. 3. θαρρε θαρρε θαρρε θαρρεω ω ω ω: no sentido de disposição de ânimo, assim com coragem dizemos: O Senhor é meu auxílio, não temerei, que me poderá fazer o homem,, Hb 13:6. Com mesma raiz: θαρσε θαρσε θαρσε θαρσεω ω ω ω ( tem bom ânimo, filho, estão perdoados os teus pecados, Mt 9:2 ); θα θα θα θαρσο ρσο ρσο ρσος ς ς ς ( vendo ( os irmãos ) Paulo e dando, por isso, graças a Deus, sentiu-se mais animado, At 28:15* ). A idéia de levar se encontra nos seguintes vocábulos: 1. απα απα απα απαγω γω γω γω, tem o sentido de arrastar, prender. 2. φε φε φε φερω ρω ρω ρω: levar, carregar, suportar. Para significar cuidado: 1. θα θα θα θαλπω λπω λπω λπω: no sentido de manutenção física. 2. επιµε επιµε επιµε επιµελεια λεια λεια λεια : επι επι επι επι ( sobre ) + µε µε µε µελει λει λει λει ( preocupação ): significando atenção, At 27:3*. Com a mesma raiz: επιµελε επιµελε επιµελε επιµελεοµαι οµαι οµαι οµαι, cuidar de, Lc 10:34; I Tm 3:5*; επιµελω επιµελω επιµελω επιµελως ς ς ς , advérbio, cuidadosamente, Lc 15:8* 3. θεραπει θεραπει θεραπει θεραπεια α α α: serviço, trazendo posteriormente a idéia de cura. Terapia. 4. κηδευ κηδευ κηδευ κηδευω ω ω ω: cuidados com os mortos, Mc 6:29, versículo variante. Deriva de κη κη κη κηδευµα δευµα δευµα δευµα: parente. Para expressar adoração são usadas as seguintes palavras: 1. σε σε σε σεβω βω βω βω no sentido de reverenciar, honrar, servir, religioso ( Mt 15:9; Mc 7:7; At 18:13; 19:27; At 13:43,50; 16:14; 17:4,17; 18:7. 2. προσκυνε προσκυνε προσκυνε προσκυνεω ω ω ω é prostrar-se, adorar no sentido mais forte, Mt 4:9; Ap 22:8,9 ). Para significar falar o grego possui: 1. λαλε λαλε λαλε λαλεω ω ω ω a é mais usada para designar emissão de sons inanimados, no Novo Testamento; ocorre sempre nos casos onde acontece o falar em línguas. Apoia a interpretação pentecostal de se falar uma língua por capacitação do Espírito Santo, pois tem idéia de ser capaz e de falar sobrenaturalmente ( Mc 7:35,37; Lc 1:20,64 ). 2. λε λε λε λεγω γω γω γω é dizer ou falar no sentido puro. 3. ο ο ο οµιλε µιλε µιλε µιλεω ω ω ω é falar no sentido de conversa. Deriva de ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α: associação, companhia, I Co 15:33. 4. φηµι φηµι φηµι φηµι trata-se de falar no sentido de divulgar, também de afirmar, deriva de φη φη φη φηµη µη µη µη ( notícia, rumor ). Para olho existem duas palavras:
  • 128.
    128 128 1. ο ο ο οφθαλµο φθαλµο φθαλµο φθαλµος ς ς ς referindo-seao conjunto e aspecto dos olhos, pois οφρυ οφρυ οφρυ οφρυς ς ς ς é sobrancelha, além de diretamente se relacionar com a visão, οφθει οφθει οφθει οφθεις ς ς ς e οφθη οφθη οφθη οφθησοµα σοµα σοµα σοµα são respectivamente 1 Aoristo Passivo e Futuro Passivo de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω . 2. ο ο ο οµµα µµα µµα µµα é o globo ocular, que Jesus tocou diretamente para curar os cegos ( Mt 20:34; Mc 8:23* ). Deriva de oµβρο µβρο µβρο µβρος ς ς ς ( aguaceiro ), e de fato nossos olhos estão sempre molhados ou aparentam. Para designar loucura temos: 1. σεληνια σεληνια σεληνια σεληνιαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι derivada de σελη σελη σελη σεληση ση ση ση ( lua ), e portanto: lunático, é usada para se referir aos epilépticos. 2. µωρι µωρι µωρι µωρια α α α: no sentido de praticar coisas tolas, pois deriva de µωραι µωραι µωραι µωραινω νω νω νω: tornar-se tolo. 3. παραφρονι παραφρονι παραφρονι παραφρονια α α α da junção de παρα παρα παρα παρα ( preposição, ao lado de + φρονε φρονε φρονε φρονεω ω ω ω ( pensar ). 4. µα µα µα µαταιο ταιο ταιο ταιος ς ς ς significa tolo, fútil. Para cesto temos as palavras: 1. α α α αγγο γγο γγο γγος ς ς ς : refere-se a um cesto grande para peixes. 2. σπυσι σπυσι σπυσι σπυσις ς ς ς é um cesto pequeno. Deriva de σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη : pressa, indica um cesto que não dificulte uma viagem rápida. Designando igualdade usa-se as seguintes palavras: 1. ι ι ι ισο σο σο σος ς ς ς é igual por simetria, uma igualdade perfeita. Usada para Jesus e o Pai ( Jo 5:18; Fp 2:6; essa perfeita igualdade também se percebe nas outras referências onde também esta palavra é usada: em Mt 20:12 e Mc 14:56,59 claramente se vê que se trata de uma ênfase para igualdade; em Ap 21:16 também se percebe uma igualdade perfeita; o texto de At 11:17 mostra que o pentecostais tem razão em dizer que o batismo no Espírito Santo do dia de pentecostes não foi único e definitivo. 2. ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοω ω ω ω é igualdade por semelhança, pondo uma coisa ao lado da outra. Para perguntas o grego usa as seguintes palavras: 1. ανακρι ανακρι ανακρι ανακρινω νω νω νω é ação de perguntar que exprime a idéia de desejo investigativo. Forma-se da junção de ανα ανα ανα ανα ( acima ) com κρι κρι κρι κρινω νω νω νω ( julgar ). 3. ερωτα ερωτα ερωτα ερωταω ω ω ω é perguntar no sentido de pedir. Deriva de ε ε ε ει ι ι ιπον πον πον πον ( dizer ). As palavras para força são: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. Dínamo. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς força no sentido de conseguir segurar, conter. Tem a mesma raiz de ισχα ισχα ισχα ισχας ς ς ς ( âncora ) e ι ι ι ισχω σχω σχω σχω ( segurar, reter ). 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: força no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω: gritar, convocar, e κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas: “ ...a força da Sua Glória” ( Cl 1:11 ), “ ...força do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α: refere-se a violência. Deriva de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α trata-se do poder de escolher, de decidir. Para auxiliar, ajudar, são usadas as seguintes palavras: 1. βοηθο βοηθο βοηθο βοηθος ς ς ς é ajuda derivada de βοη βοη βοη βοη é( clamor, grito, “ o salário dos trabalhadores clamar” (Tg 5:4 ) 2. παρακαλε παρακαλε παρακαλε παρακαλεω ω ω ω é ajudar no sentido de estar ao lado confortando.
  • 129.
    129 129 As palavras paraeducar são: 1. διδα διδα διδα διδασκω σκω σκω σκω é ensinar propriamente dito. 2. ανατρε ανατρε ανατρε ανατρεφω φω φω φω trás a idéia de cuidar, criar ( At 7:20,21; 22:3 ). Deriva de τρε τρε τρε τρεφη φη φη φη ( alimento ) e τροφο τροφο τροφο τροφος ς ς ς ( ama, babá ). 3. εντρε εντρε εντρε εντρεφω φω φω φω tem o mesmo sentido de ανατρε ανατρε ανατρε ανατρεφω φω φω φω, mas aplicado no interior ( I Tm 4:6* ). 4. παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω ensinar no sentido de disciplinar, castigar. Deriva de παιδι παιδι παιδι παιδιον ον ον ον ( criança ). As crianças precisam de disciplina. 5. παραγγελι παραγγελι παραγγελι παραγγελια α α α é instruir com a idéia de dar ordens ( I Ts 4:2; I Tm 1:5,8 ). Deriva de παραγε παραγε παραγε παραγελλω λλω λλω λλω: ordens, mandar. 6. νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α significa admoestação, referindo a idéias aplicadas a mente. 7. συµβιβα συµβιβα συµβιβα συµβιβαζω ζω ζω ζω significando reunir, unificar, possui a idéia de instruir em I Co 2:16: “ porque quem conheceu a mente do Senhor, para que possa instruí-lo?”, mas a tradução mais perfeita seria “ ...para que possa com Ele se unir” concordando com Mt 11:27. Para provar a língua grega oferece as seguintes palavras: 1. πειρασµο πειρασµο πειρασµο πειρασµος ς ς ς tendo a idéia de tentação. Deriva de πειθω πειθω πειθω πειθω: persuadir. 2. απο απο απο αποδιξι διξι διξι διξις ς ς ς é prova, no sentido de confirmação, de exibir o fato que confirma, usada em I Co 2:4: “ A minha palavra e a minha pregação não consistiram em linguagem persuasiva de sabedoria, mas em demonstração do Espírito Santo”. Para aleijado o grego dispõe: 1. παραλυτικο παραλυτικο παραλυτικο παραλυτικος ς ς ς deriva de λυ λυ λυ λυω ω ω ω: soltar, refere-se a alguém sem as pernas, coxo. 2. κυλλο κυλλο κυλλο κυλλος ς ς ς significa manco, deformado das mãos ( Mt 18:8; Mc 9;43; Mt 15:30 ). Para corpo são usadas as palavras: 1. σω σω σω σωµα µα µα µα tendo o sentido real de corpo. 2. σα σα σα σαρξ ρξ ρξ ρξ é carne, usada muitas vezes para designar a tendência pecaminosa. As palavras para força são: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα trefere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς força no sentido de firmeza, segurança. Deriva de ι ι ι ισχω σχω σχω σχω: segurar. 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κραζω ζω ζω ζω: gritar, convocar, e de κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas, daí temos: “ ...a força da Sua glória” ( Cl 1:11 ) e “ ...a força do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α refere-se a violência. Deriva de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). 6. εξουσι εξουσι εξουσι εξουσια α α α refere-se ao poder de escolher, tendo a tradução básica de liberdade de escolha. Para mente são usadas as seguintes palavras: 1. συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς tem derivação de συνι συνι συνι συνιηµι ηµι ηµι ηµι: compreender [ συ συ συ συν ν ν ν ( com ) + ι ι ι ιηµι ηµι ηµι ηµι ( mover para adiante, inclinar-se ) ]. Tem a idéia de união, confluência que produz compreensão. 2. νου νου νου νους ς ς ς é mente propriamente dita. Deriva várias palavras: δια δια δια διανοια νοια νοια νοια ( entendimento ); νουθεσι νουθεσι νουθεσι νουθεσια α α α ( admoestação ); νο νο νο νοηµα ηµα ηµα ηµα ( pensamento ). Para obrigar encontramos: 1. αναγκα αναγκα αναγκα αναγκαξω ξω ξω ξω significa obrigar pelas necessidades. Deriva de αναγκαι αναγκαι αναγκαι αναγκαιο ο ο ος ς ς ς: necessário.
  • 130.
    130 130 2. αγγαρευ αγγαρευ αγγαρευ αγγαρευω ω ω ω refere-sea obrigar por força, aplicada sempre em conexão com as leis do tempo do império romano, que obrigava os povos sujeitos ao império a prestar serviços gratuitos e penosos aos romanos. Para calar temos os vocábulos: 1. φρα φρα φρα φρασσω σσω σσω σσω significa deixar sem palavras. Deriva de φρα φρα φρα φρασι σι σι σις ς ς ς: acão de expressar por palavras, Rm 3:19; Hb 11:13. 2. επιστοµι επιστοµι επιστοµι επιστοµιζω ζω ζω ζω [ επι επι επι επι ( sobre ) + στο στο στο στοµα µα µα µα ( boca ) ], silenciar, tapar a boca, Tt 1:11. 3. φιµο φιµο φιµο φιµοω ω ω ω tem o sentido de impor silêncio ( Mt 22:12; Mc 1:25; Lc 4:35; I Tm 5:18; I Co 9:9, versículo variante ). Para ver temos: 1. ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω ver, deriva de ο ο ο οραµα ραµα ραµα ραµα: visão, aparição. Tem o sentido daquilo que se olha, o objeto focalizado. 3. βλε βλε βλε βλεπω πω πω πω é ver no sentido próprio. 4. θευρε θευρε θευρε θευρεω ω ω ω é olhar no sentido de experimentar, Jo 8:51. Teoria, teorema. Para fundamento o grego possui as palavras: 1. πη πη πη πηγνυµι γνυµι γνυµι γνυµι ocorre apenas em Hb 8:2, deriva de πη πη πη πηγµα γµα γµα γµα: coisa fixa. 2. θεµε θεµε θεµε θεµελιο λιο λιο λιος ς ς ς significa fundamento de modo próprio. Deriva de θε θε θε θεµεθλον µεθλον µεθλον µεθλον: a parte mais baixa. Para designar escolher o grego possui: 1. α α α αιρετιζω ιρετιζω ιρετιζω ιρετιζω é escolher no sentido de fazer separação. 3. εκλε εκλε εκλε εκλεγοµα γοµα γοµα γοµα traz a idéia de escolha por chamada. Para louvar encontramos: 1. α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω refere-se ao ato de bendizer com aprovação, não se trata tanto de um cântico, mas de ditos de glorificação. 2. ω ω ω ωδε δε δε δε é um cântico, uma composição melodiosa curta, Ef 5:19; Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3* ). 3. α α α αδω δω δω δω trata-se do ato de cantar ou entoar, vêm associado com ω ω ω ωδε δε δε δε ( Cl 3:16; Ap 5:9; 14:3; 15:3 ) ou ψαλµο ψαλµο ψαλµο ψαλµος ς ς ς ( Ef 5:19 ). 4. ψαλµο ψαλµο ψαλµο ψαλµος ς ς ς refere-se as composições bíblicas. 5. υ υ υ υµνο µνο µνο µνος ς ς ς transliterado em ‘hino’ trata-se de uma composição melodiosa mais longa que o ω ω ω ωδε δε δε δε, é provável referi-se a um salmo composto pessoalmente. Para força encontramos as seguintes palavras: 1. δυ δυ δυ δυναµι ναµι ναµι ναµις ς ς ς é poder no sentido de fonte. 2. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, I Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ). 3. ισχυ ισχυ ισχυ ισχυς ς ς ς é força no sentido próprio. 4. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς é força no sentido do efeito coesivo. Deriva de κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς: grito, convocar e κρατε κρατε κρατε κρατεω ω ω ω: tomar posse, custódia. κρα κρα κρα κρατο το το τος ς ς ς costuma se relacionar com outras palavras para denotar o efeito persuasivo delas, daí temos: “ ...a força da Sua glória” ( Cl 1:11 ) e “ ...forca do Seu poder” ( Ef 1:19 ). 5. βι βι βι βια α α α refere-se a violência. Possui a mesma raiz de βιαστη βιαστη βιαστη βιαστης ς ς ς: homem violento, impetuoso ( Mt 11:12 ). Para auxiliar temos:
  • 131.
    131 131 1. παρακαλε παρακαλε παρακαλε παρακαλεω ω ω ω éajudar no sentido de estar ao lado confortando, estimulando. 2. βοηθο βοηθο βοηθο βοηθος ς ς ς possui o sentido de dar ordens ( I Ts 4:2; I Tm 1:5,18 ). Designando cobra encontramos: 1. ασπι ασπι ασπι ασπις ς ς ς transliterada em áspide, refere-se a cobras egípcias. 2. ο ο ο οφι φι φι φις ς ς ς é a palavra para qualquer cobra ou serpente. 3. ε ε ε εχιδνα χιδνα χιδνα χιδνα refere-se a víbora venenosa, Mt 3:7; 12:34; 23:33; Lc 3:7; At 28:3* ). Para ocultar o grego possui: 1. κρυπτο κρυπτο κρυπτο κρυπτος ς ς ς ocultar referindo-se a coisas vergonhosas. A palavra portuguesa krípta é bem elucidativa para entendermos o sentido do vocábulo. 2. καλυ καλυ καλυ καλυπτω πτω πτω πτω é cobrir, derivada de κα κα κα καλλυµα λλυµα λλυµα λλυµα ( véu ). Para peixe encontramos em grego: 1. οψα οψα οψα οψαριον ριον ριον ριον refere-se a um peixe pequeno. 2. ιχθυ ιχθυ ιχθυ ιχθυς ς ς ς é a palavra comum para peixe. Tornou-se um símbolo do cristianismo porque suas letras coincidem com as iniciais da expressão “ Jesus Cristo Filho de Deus Salvador”. Para pássaro o grego possui as seguintes palavras: 1. πετεινο πετεινο πετεινο πετεινον ν ν ν significa passarinho, deriva de πε πε πε πετοµαι τοµαι τοµαι τοµαι: voar. 2. ο ο ο ορνι ρνι ρνι ρνις ς ς ς usada para pássaros que precisam de impulso para voar, como a galinha. Deriva de ο ο ο οµη µη µη µη ( impulso ). As diferentes palavras para designar véu são: 1. κα κα κα καλλυµα λλυµα λλυµα λλυµα refere-se ao véu para o rosto. 2. κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυ κατακαλυπτω πτω πτω πτω trata-se de um verbo significando, conforme a junção de κατα κατα κατα κατα ( com ) + πε πε πε πετασµα τασµα τασµα τασµα ( cortina ), daí: cobrir-se com véu. Para rapidez temos: 1. σπουδη σπουδη σπουδη σπουδη rapidez no sentido de diligência, zelo. 2. τα τα τα ταχο χο χο χος ς ς ς tem o sentido de prontidão, algo que logo acontecerá. Deriva de τα τα τα ταχινο χινο χινο χινος ς ς ς: iminente, II Pe 1:14; 2:1.* As palavras usadas para crianças são: 1. τε τε τε τεκνον κνον κνον κνον derivando de τεκνογονε τεκνογονε τεκνογονε τεκνογονεω ω ω ω: gerar ou ter filhos ( I Tm 5:14* ). 2. παιδο παιδο παιδο παιδος ς ς ς usada para crianças crescidas que podem ser castigadas. Deriva de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: corrigir, educar. 3. νηπιο νηπιο νηπιο νηπιος ς ς ς ( infante ) e νηπι νηπι νηπι νηπιαζω αζω αζω αζω ( ser como criança ) derivam de νεο νεο νεο νεος ς ς ς ( novo ). Para preguiça temos: 1. αργο αργο αργο αργος ς ς ς significando sem trabalho, pois deriva de ε ε ε εργον ργον ργον ργον: trabalho. 2. βραδυ βραδυ βραδυ βραδυτη τη τη της ς ς ς tendo a idéia de lentidão. Deriva de βραδυ βραδυ βραδυ βραδυς ς ς ς: devagar. Para designar cura o grego koiné possui: 1. ι ι ι ιαµα αµα αµα αµα trata-se da cura pelo dom do Espírito Santo ( I Co 12:9,28, 30; At 9:34* ). 2. θεραπευ θεραπευ θεραπευ θεραπευω ω ω ω tem o sentido de cuidar de ( Mt 4:23; 17:18; Mc 3:2,10; Lc 4:23,40; 14:3; Ap 13:3 ). 3. ια ια ια ιαοµαι οµαι οµαι οµαι possui uma raiz parecida com de ι ι ι ιαµα αµα αµα αµα ( Mt 8:8,13; Mc 5:29; Lc 5:17; 9:11; Jo 4:47; 5:13; Mt 13:15; Lc 4:18, versículo variante; Jo 12:40; Hb 12:13 ).
  • 132.
    132 132 Para morte temos: 1.θα θα θα θανατο νατο νατο νατος ς ς ς pode derivar de θα θα θα θανπω νπω νπω νπω ( enterrar ) ou de θα θα θα θαµβο µβο µβο µβος ς ς ς ( assombro ). Derivou: θανα θανα θανα θανασιµο σιµο σιµο σιµος ς ς ς: mortal, Mc 16:18.* 2. θνη θνη θνη θνηκω κω κω κω significa morrer. Derivou de θνητο θνητο θνητο θνητος ς ς ς ( mortal ). 3. νεκρο νεκρο νεκρο νεκροω ω ω ω ( mortificar ) refere-se mais ao cadáver do morto. Em Cl 3:5 a idéia é fazer nosso corpo um cadáver para o pecado. Com significação de choro encontramos: 1. θρηνε θρηνε θρηνε θρηνεω ω ω ω derivou de θρη θρη θρη θρηνο νο νο νος ς ς ς ( canto fúnebre ), refere-se portanto a um choro pesado e sentido como no da morte de alguém. 2. πενθε πενθε πενθε πενθεω ω ω ω significa mais tristeza do que choro, Mt 5:4 seria melhor traduzido por “ bem- aventurados os aflitos porque serão consolados”. 3. δακρυ δακρυ δακρυ δακρυω ω ω ω é choro de lágrimas mais ligado as emoções do que por acontecimentos tristes ( Jo 11:35; II Tm 1:4 ). Deriva de δα δα δα δακρυον κρυον κρυον κρυον ( lágrima ). 4. κο κο κο κοπτω πτω πτω πτω é traduzido por bater no peito, lamento, pode também significar cortar. Tem raiz parecida com κο κο κο κοπο πο πο πος ς ς ς ( problema, dificuldade ). O cabelo aparece nos seguintes vocábulos: 1. κοµα κοµα κοµα κοµαω ω ω ω ( cabelo comprido ) deriva de κο κο κο κοµη µη µη µη ( cabelo ). 2. θρι θρι θρι θριξ ξ ξ ξ ou τρι τρι τρι τριχο χο χο χος ς ς ς refere-se ao cabelo quando se trata de um único fio ( Mt 5:36; Lc 21:18 ), também a traduzido por pêlo. 3. πλε πλε πλε πλεγµα γµα γµα γµα trata-se do penteado do cabelo feminino, confirma que os cabelos das primitivas irmãs eram compridos. Deriva de πλε πλε πλε πλεκω κω κω κω ( trançar ) e πλε πλε πλε πλεον ον ον ον ( muitos ). Para orar o grego dispõe: 1. ε ε ε ευχη υχη υχη υχη referindo-se a oração com ação de graças. Deriva de ε ε ε ευχαριστι υχαριστι υχαριστι υχαριστια α α α ( ação de graças ). 2. δεο δεο δεο δεοµαι µαι µαι µαι significa pedir, derivou de δε δε δε δεον ον ον ον ( de δε δε δε δει ι ι ι: é necessário ). 3. δε δε δε δεησι ησι ησι ησις ς ς ς tem a mesma derivação de δεο δεο δεο δεοµαι µαι µαι µαι. 4. προσευχη προσευχη προσευχη προσευχη significa orar com a idéia de voto. Deriva de προ προ προ προς ς ς ς ( preposição: ao lado de ) e ε ε ε ευχη υχη υχη υχη ( voto, desejo, ). 5. ε ε ε εντευξι ντευξι ντευξι ντευξις ς ς ς orar trazendo a idéia de encontro, conversação, entrevista. Deriva de τυγχα τυγχα τυγχα τυγχανω νω νω νω ( encontrar, obter, achar, ganhar, conseguir ). ε ε ε εντευξι ντευξι ντευξι ντευξις ς ς ς pode ser traduzida por visitação. 6. ι ι ι ικετηρι κετηρι κετηρι κετηρια α α α tem o sentido de súplica, Hb 5:7* ). Trata-se da mesma palavra usada para designar o ramo de oliveira que levavam os suplicantes. Para brilhar encontramos: 1. φαι φαι φαι φαινω νω νω νω trata-se daquilo em que a luz incide permitindo ver, como a lua, que é vista por refletir a luz do sol, destaca o objeto iluminado, tem o sentido de aparecer. Deriva de φανερο φανερο φανερο φανερος ς ς ς ( visível, fácil de ser visto ). 2. φωτι φωτι φωτι φωτιζω ζω ζω ζω é brilhar destacando a luz ( Ap 22:5 ). Deriva de φω φω φω φως ς ς ς: luz. Para roupas temos: 1. χιτω χιτω χιτω χιτων ν ν ν significa túnica, camisa, uma roupa usada logo acima da pele, por pessoas de ambos os sexos ( Mt 5:40; 10:10 ). Refere-se também ao manto de Jesus ( Jo 19:23 ). 2. χλαµυ χλαµυ χλαµυ χλαµυς ς ς ς manto ou capa usada por viajantes ou soldados ( Mt 27:28,31* ). 3. ι ι ι ιµα µα µα µατιον τιον τιον τιον ( roupa ) deriva de ι ι ι ιµατι µατι µατι µατιζω ζω ζω ζω ( vestir ). 4. εσθη εσθη εσθη εσθης ς ς ς trata-se de vestimentas resplandecentes ( Lc 23:11; 24:4; At 1:10; 10:30; 12:21; Tg 2:2,3 ).
  • 133.
    133 133 4. στολη στολη στολη στολη refere-sea túnicas longas ( Mc 12:38; Lc 15:22; Ap 6:11; 7:9; 22:14 ). Para salvar o grego tem as seguintes palavras: 1. σω σω σω σωζω ζω ζω ζω tratando-se da salvação espiritual. 2. ρ ρ ρ ρυοµαι υοµαι υοµαι υοµαι tem o sentido de libertação, livramento ( Mt 6:13; 27:43; Rm 7:24; Rm 15:31; II Co 1:10; II Tm 3:11 ). Para dar temos: 1. παρε παρε παρε παρεχω χω χω χω no sentido de oferecer e apresentar. 2. δι δι δι διδωµι δωµι δωµι δωµι no sentido próprio. Para santo encontramos: 1. α α α αγιο γιο γιο γιος ς ς ς é santo no sentido de pureza, deriva de α α α αγνει γνει γνει γνεια α α α ( pureza ). 2. ο ο ο οσιο σιο σιο σιος ς ς ς traz a idéia de consagração. Com a idéia de perdoar o grego usa as seguintes palavras: 1. ι ι ι ιλασµο λασµο λασµο λασµος ς ς ς significa expiação, oferta pelo pecado ( I Jo 2:2; 4:10 ), derivando de ι ι ι ιλα λα λα λασκοµαι σκοµαι σκοµαι σκοµαι ( ser misericordioso ). 2. α α α αφεσι φεσι φεσι φεσις ς ς ς é traduzido por perdão de pecados ( Mc 1:4; 3:29; Lc 3:3; At 10:43; Ef 1:7 ), mas pode significar libertação ( Lc 4:18 ) e cancelamento. Deriva de α α α αφετο φετο φετο φετος ς ς ς ( solto, livre ). O significado de visitar aparece nas palavras: 1. ι ι ι ιστορε στορε στορε στορεω ω ω ω refere-se a uma visita que busca informações, que busca examinar. Deriva de ι ι ι ιστορι στορι στορι στορια α α α: informação, indagação, história, para se conseguir informações se faz necessário fazer viagens. 2. επισκε επισκε επισκε επισκεπτοµαι πτοµαι πτοµαι πτοµαι visita com os sentidos de ver, selecionar, se preocupar. Deriva de επισκευα επισκευα επισκευα επισκευαζοµαι ζοµαι ζοµαι ζοµαι: fazer preparativos, At 21:15. 3. επισκοπη επισκοπη επισκοπη επισκοπη refere-se a uma visita de inspeção. Ocorre em I Pe 2:12; Lc 19:44; At 1:20; I Tm 3:1. Dicionário Filológico - α α α α - αγαθο αγαθο αγαθο αγαθος ς ς ς é bom moralmente, enquanto ε ε ε ευ υ υ υ refere-se aquilo que é naturalmente bom. α α α αδω δω δω δω significa cantar, enquanto α α α αινε ινε ινε ινεω ω ω ω se traduz por louvar, exaltar, Ap 19:5. αθροι αθροι αθροι αθροιζω ζω ζω ζω é juntar, Lc 24:33, enquanto επισυνα επισυνα επισυνα επισυναγω γω γω γω ( επι επι επι επι: sobre + συνα συνα συνα συναγω γω γω γω: reunir com, mesma raiz de sinagoga. ). ο ο ο οµου µου µου µου é uma preposição que traz a idéia de união pelas semelhanças, possui a mesma raiz do advérbio ο ο ο οµοι µοι µοι µοιω ω ω ως ς ς ς: semelhantemente.
  • 134.
    134 134 α α α αισθησι ισθησι ισθησι ισθησις ς ς ς refere-se apercepção, no caso dos sentidos, que nos fazem compreender; γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω pode ser entendido também como compreenção, mas uma que vem pelo conhecimento experimental e não por dedução como νου νου νου νους ς ς ς ( mente ) conforme sua derivada νουθετε νουθετε νουθετε νουθετεω ω ω ω ( instruir ). συ συ συ συνεσι νεσι νεσι νεσις ς ς ς ( faculdade da compreenção ) tem sua etimologia na junção de συν συν συν συν ( com ) + ορα ορα ορα οραω ω ω ω ( ver, notar ), significando o conhecimento pelo que se vê. α α α αµαχο µαχο µαχο µαχος ς ς ς significa pacífico, não brigador, I Tm 3:3; Tt 3:2, sendo que a melhor acepção para a palavra seria não brigador, pois é derivada de µα µα µα µαχη χη χη χη: luta, contenda. ε ε ε ειρηνικο ιρηνικο ιρηνικο ιρηνικος ς ς ς sim, tem o sentido mais claro de pacífico, deriva de ε ε ε ειρη ιρη ιρη ιρηνη νη νη νη: paz. - β β β β – βουνο βουνο βουνο βουνος ς ς ς significa monte, colina, ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς tem semelhante significação, sendo porém derivada de ο ο ο οροθεσι ροθεσι ροθεσι ροθεσια α α α ( fronteira ). βρε βρε βρε βρεφο φο φο φος ς ς ς significa bebê, enquanto παιδο παιδο παιδο παιδος ς ς ς é criança com entendimento, pois deriva de παιδευ παιδευ παιδευ παιδευω ω ω ω: instruir, treinar, educar. - γ γ γ γ - γνο γνο γνο γνοφο φο φο φος ς ς ς se traduz em trevas como σκο σκο σκο σκοτο το το τος ς ς ς, como aparece no mesmo texto ( Hb 12:18 ), em manuscritos diferentes, fica claro que são perfeitamente sinônimas. Já a palavra ζο ζο ζο ζοφο φο φο φος ς ς ς refere-se a trevas interiores, inferno, II Pe 2:4,17; Jd 6,13; Hb 12:18* ). γε γε γε γενηµα νηµα νηµα νηµα de γι γι γι γινοµαι νοµαι νοµαι νοµαι significa produto podendo ter certa conotação com ‘fruto’ e de certa forma o fruto de καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς foi gerado ou produzido, καρπο καρπο καρπο καρπος ς ς ς é fruto esquecendo-se do processo para assim torná-lo. γαστη γαστη γαστη γαστηρ ρ ρ ρ estômago, glutão, grávida, fala mais do espaço físico que existe em nossa bariga do que aos sentimentos como σπλα σπλα σπλα σπλαγχνον γχνον γχνον γχνον entranhas, partes interiores, emoções. - δ δ δ δ - - ε ε ε ε - ετοιµα ετοιµα ετοιµα ετοιµαζω ζω ζω ζω significa preparar, deixar em prontidão em razão do tempo, pois deriva de ετο ετο ετο ετος ς ς ς ( ano ). Substantivada em ε ε ε ετοιµασι τοιµασι τοιµασι τοιµασια α α α ( prontidão, Ef 6:15* ). - ζ ζ ζ ζ - - η η η η - Enquanto η η η ηλι λι λι λικο κο κο κος ς ς ς tem significado de quão grande derivado de η η η ηλικι λικι λικι λικια α α α: maturidade, tempo longo, πο πο πο ποσο σο σο σος ς ς ς tem a mesma significação mas de modo gramatical por ser um pronome. - θ θ θ θ - Enquanto θαυµα θαυµα θαυµα θαυµαζω ζω ζω ζω significa assombra-se de admiração, θαµβε θαµβε θαµβε θαµβεω ω ω ω é assombro por medo.
  • 135.
    135 135 θη θη θη θηλυ λυ λυ λυς ς ς ς ( fêmea,Mt 19:14; Mc 10:6; Rm 1:26,27; Gl 3:28* ) deriva de θηλα θηλα θηλα θηλαζω ζω ζω ζω: amamentar. - ι ι ι ι - - κ κ κ κ - - λ λ λ λ - É provável que λοιπο λοιπο λοιπο λοιπος ς ς ς ( remanescente ) derive de λοιµο λοιµο λοιµο λοιµος ς ς ς ( peste, pestilência ), tendo essa significância porque depois da peste os que continuavam vivos podem ser chamados de remanescentes. - µ µ µ µ - - ν ν ν ν - ναυαγε ναυαγε ναυαγε ναυαγεω ω ω ω ( naufragar ), deriva de ναυ ναυ ναυ ναυς ς ς ς ( navio ). Náutico. νεκρο νεκρο νεκρο νεκροω ω ω ω ( mortificar ) é da raiz de νεκρο νεκρο νεκρο νεκρος ς ς ς ( morto ). A palavra portuguesa “ necrotério” é oriunda delas. νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνι νεοµηνια α α α ( festa da lua nova ) e νεο νεο νεο νεοτη τη τη της ς ς ς ( mocidade ) derivam de νε νε νε νεο ο ο ος ς ς ς ( novo ). νεφρο νεφρο νεφρο νεφρος ς ς ς ( rim ) tem a mesma raiz de νε νε νε νεφο φο φο φος ς ς ς ( nuvem ), o ponto comum seria a rentenção e o fluxo da água. νηπια νηπια νηπια νηπιαζω ζω ζω ζω ( ser como crinça ) e νη νη νη νηπιο πιο πιο πιος ς ς ς ( infante ), parecem derivar de νε νε νε νεο ο ο ος ς ς ς ( novo ). νηστει νηστει νηστει νηστεια α α α ( jejum ) deriva de νη νη νη νησο σο σο σος ς ς ς ( ilha ), a idéia comum é “ pouco”: pouco alimento, pouca terra. Pela mesma razão νηφα νηφα νηφα νηφαλιο λιο λιο λιος ς ς ς ( moderado no uso de bebidas alcoólicas ) tem a mesma raiz. νοε νοε νοε νοεω ω ω ω ( perceber, entender ) deriva de νο νο νο νοηµα ηµα ηµα ηµα ( pensamento ) e νου νου νου νους ς ς ς ( mente ). νυ νυ νυ νυµφη µφη µφη µφη ( noiva ) deriva de Νυ Νυ Νυ Νυµφαν µφαν µφαν µφαν ( Ninfas ). νυστα νυστα νυστα νυσταζω ζω ζω ζω ( adormecer ), Mt 25:5 e numa variante de II Pe 2:3. Deriva de νο νο νο νοξ ξ ξ ξ ( noite ). - ξ ξ ξ ξ - - ο ο ο ο - o pronome demostrativo ο ο ο οδε δε δε δε: este ( com variantes de gênero: η η η ηδε δε δε δε e το το το τοδε δε δε δε ), tem sua origem ou originou de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς: caminho. Quando apontamos para alguém um caminho, constumamos dizer “ este”, assim, é possível que daí o pronome tenha originado o substantivo. ο ο ο οδηγο δηγο δηγο δηγος ς ς ς ( liderar ) vêm da junção de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς com α α α αγω γω γω γω ( guiar ), significando o “ guia do caminho”.
  • 136.
    136 136 O substantivo ο ο ο οδυ δυ δυ δυνη νη νη νη( dor, sofrimento ) parece remotamente ter sido derivado de ο ο ο οδου δου δου δους ς ς ς ( dente ) por ser a dor de dente uma das mais terríveis. E por sua vez οδου οδου οδου οδους ς ς ς pode também ter sido derivado de ο ο ο οδου δου δου δους ς ς ς pode ter surgido de ο ο ο οδο δο δο δος ς ς ς, pois com os dentes abrimos caminho nos alimentos. O importante verbo ο ο ο οι ι ι ιδα δα δα δα ( saber ) deriva de ε ε ε ει ι ι ιδον δον δον δον ( ver ), criando a idéia do conhecimento pelo que se vê, um conhecimento externo, diferente de γινω γινω γινω γινωσκω σκω σκω σκω, que trata de um conhecimento pela natureza, conhecimento íntimo. ο ο ο οικτιρµο ικτιρµο ικτιρµο ικτιρµος ς ς ς da mesma raiz de ο ο ο οι ι ι ικο κο κο κος ς ς ς ( casa ), é a misericódia feita aos de casa ( Cl 3:12 ), por isso menos altruísta que ε ε ε ελεο λεο λεο λεος ς ς ς ( misericórdia ); no entanto, quando οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµος ς ς ς é realizada por Deus e ocorre num somatório significam “ as misericórdias dentro da misericórdia de Deus de nos receber como Seus filhos” ( Rm 12:1; II Co 1:3 ). Sabendo que οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµο οικτιρµος ς ς ς possui essa conotação de misericórdia familiar podemos entender a força de Hb 10:28, que quer dizer que os transgressores morriam mesmo sendo parentes. οκγηρο οκγηρο οκγηρο οκγηρος ς ς ς ( destruição, ruína, morte ) deriva de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς ( poucos ). Quando sobra poucos numa batalha, por exemplo, entendemos que foi grande a ruína ou a mortandade. Com a mesma derivação de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς temos: ολιγο ολιγο ολιγο ολιγοψυχο ψυχο ψυχο ψυχος ς ς ς ( literalmente: pouca alma, daí desencorajado ); ολιγωρε ολιγωρε ολιγωρε ολιγωρεω ω ω ω: menosprezar ( considerar pouco ) e ολι ολι ολι ολιγω γω γω γως ς ς ς: advérbio, raramente, II Pe 2:18. ο ο ο ολο λο λο λος ς ς ς é todos no sentido de acabar e não de preencher como πα πα πα παντο ντο ντο ντος ς ς ς. . . . Também deriva de ολιγο ολιγο ολιγο ολιγος ς ς ς ( poucos ). ο ο ο οµιλε µιλε µιλε µιλεω ω ω ω ( conversar ) está relacionado com ο ο ο οµιλι µιλι µιλι µιλια α α α ( associação, companhia ). ο ο ο οµολογι µολογι µολογι µολογια α α α ( confissão ) é da mesma raiz de ο ο ο οµοιο µοιο µοιο µοιοτη τη τη της ς ς ς ( semelhança ) e significa um dito que confirma outro. ονειδι ονειδι ονειδι ονειδιζω ζω ζω ζω é injuriar desejando uma desgraça. Deriva de ο ο ο ονειδο νειδο νειδο νειδος ς ς ς ( desgraça ). ο ο ο οξο ξο ξο ξος ς ς ς é vinho azedo, vinagre e οξυ οξυ οξυ οξυς ς ς ς agudo, afiado. De fato o gosto azedo é de certo modo agudo. ο ο ο οπλι πλι πλι πλιζω ζω ζω ζω ( equipar ) tem a mesma raiz de ο ο ο οπλον πλον πλον πλον ( arma ). οργη οργη οργη οργη ( ira ) fala da explosão do sentimento de raiva ou indignação. Deriva de οργα οργα οργα οργας ς ς ς ( cheio de seiva ) e de ο ο ο οργια ργια ργια ργια ( festa extravazante de Baco, deus do vinho. Orgia ). ο ο ο ορθριο ρθριο ρθριο ρθριος ς ς ς ( cedo da manhã ) deriva de ορθο ορθο ορθο ορθος ς ς ς ( reto ), porque é pela manhã que ficamos de pé, com o corpo reto. ο ο ο ορκρι ρκρι ρκρι ρκριζω ζω ζω ζω ( conjurar ) parece remotamente derivar de ορθο ορθο ορθο ορθος ς ς ς ( reto, direito ), significando “ falar corretamente”, ou pode ser relacionado com ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), tranzendo a idéia de firmeza. ο ο ο ορνεον ρνεον ρνεον ρνεον ( pássaro, galinha ) tem certa relação com ο ο ο ορµα ρµα ρµα ρµαω ω ω ω ( precipitar-se ), pois para voar os pássaros precisam se lançar, principalmente as aves domésticas. Por sua vez ο ο ο ορµα ρµα ρµα ρµαω ω ω ω deriva de ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), só existe precípio por causa das alturas das montanhas.
  • 137.
    137 137 ορυ ορυ ορυ ορυσσω σσω σσω σσω ( cavar). Pode remotamente derivar de ο ο ο ορο ρο ρο ρος ς ς ς ( montanha ), pois quando cavamos formamos um monte como resultado. ορχε ορχε ορχε ορχεοµαι οµαι οµαι οµαι refere-se a dança coletiva ( Mt 11:17; 14:6; Mc 6:22; Lc 7:32 ). Deriva de ο ο ο ορχο ρχο ρχο ρχος ς ς ς ( fila de árvores ). O pronome relativo ο ο ο ος ς ς ς ( η η η η, ο ο ο ο ), derivou: ο ο ο οσπερ σπερ σπερ σπερ ( que enfático ); ο ο ο οστι στι στι στις ς ς ς ( quem quer, qualquer que, quando ); ο ο ο οτε τε τε τε ( quando ); ο ο ο οτι τι τι τι ( que, introduzindo uma declaração indireta ); ου ου ου ου ( Genitivo de ο ο ο ος ς ς ς ), funcionando como advérbio, onde, aonde. ο ο ο ου υ υ υ, advérbio de negação ( não ), derivou: ο ο ο ουδαµω υδαµω υδαµω υδαµως ς ς ς ( de jeito nenhum ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδε ( e não ); ο ο ο ουδει υδει υδει υδεις ς ς ς, ο ο ο ουδεµι υδεµι υδεµι υδεµια α α α, ο ο ο ουδε υδε υδε υδεν ν ν ν ( funcionando como advérbio, não, ninguém, nada ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδεποτε ποτε ποτε ποτε ( nunca ); ο ο ο ουδε υδε υδε υδεπω πω πω πω ( ainda não ); ο ο ο ουκε υκε υκε υκετι τι τι τι ( não mais ); ο ο ο ου υ υ υπω πω πω πω ( ainda não ); ο ο ο ου υ υ υδε δε δε δε ( nem ); ο ο ο ουχι υχι υχι υχι ( não ). οφειλη οφειλη οφειλη οφειλη significa débito, dívida, obrigação, com esta idéia a palavra acabou sendo aplicada ao homem quando quebra os mandamentos de Deus, desde o Antigo Testamento a guarda dos mandamentos tem sido vista como um dever de todo homem ( Ec 12:13 ), como não conseguimos guardá-los acabamos nos tornando devedores. O perdão de Evangelho é exatamente o cancelamento da dívida de nossos quebras dos mandamentos ( Cl 2:14 ). ο ο ο οφελον φελον φελον φελον ( tomara, oxalá ) deriva de ο ο ο οφελο φελο φελο φελος ς ς ς ( benefício, bem ), assim demostra ser uma expressão que exprime a desejo de um benefício. οχλε οχλε οχλε οχλεω ω ω ω ( atormentar, criar problemas ). Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ), expressa o fato que ocorre geralmente quando uma multidão se torna uma barreira a transpor. οχυ οχυ οχυ οχυρωµα ρωµα ρωµα ρωµα refere-se a força vinda pelo número de pessoas, II Co 10:4*. Deriva de ο ο ο οχλο χλο χλο χλος ς ς ς ( multidão ), quando de anda dentro de um ônibus lotado somos obrigados a forçar passagem. ο ο ο οψι ψι ψι ψις ς ς ς ( aparência exterior, aspecto, face ) deriva de ο ο ο οψοµαι ψοµαι ψοµαι ψοµαι ( Futuro Indicativo Médio de ο ο ο ορα ρα ρα ραω ω ω ω: ver. οψω οψω οψω οψωνιον νιον νιον νιον ( salário ), deriva de ο ο ο οψιο ψιο ψιο ψιος ς ς ς ( tarde ). O salário ou pagamento nos tempos de Jesus era por diária, sendo efetuado sempre no final do dia. - π π π π - - ρ ρ ρ ρ - - σ σ σ σ – - - τ τ τ τ - - υ υ υ υ - υ υ υ υπα πα πα παρχω ρχω ρχω ρχω: [ realmente ] existir, parece ser resultado da aglutinação da preposição υ υ υ υπερ περ περ περ( super ) com a palavra αρχη αρχη αρχη αρχη ( origem, princípio ).
  • 138.
    138 138 - φ φ φ φ - Apalavra beijo ( φι φι φι φιληµα ληµα ληµα ληµα ) deriva de φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ( amar, ter afeição por ). O mesmo ocorre com φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενι φιλοξενια α α α ( hospitaleiro ), sendo a união de φιλε φιλε φιλε φιλεω ω ω ω ( afeição ) com ξενι ξενι ξενι ξενια α α α ( hospitalidade ).