Ang dokumento ay naglalarawan ng iba't ibang anyo ng panitikan, tulad ng mitolohiya, anekdota, at tula, na tumatalakay sa mga konsepto ng pagsasalin at pagsasalaysay. Tinatalakay din nito ang mga kinakailangang katangian ng isang tagapagsalin at mga elemento na bumubuo sa maikling kwento at nobela. Bukod dito, ito ay nagbibigay ng impormasyon tungkol sa mga uri at estruktura ng sanaysay at talumpati, kasama ang iba't ibang anyo ng pagpapahayag at mga matatalinghagang pahayag.

2. isang anyong panitikan kung saan
karaniwang tumatalakay sa mga
diyos o diyosa at nagbibigay ng mga
paliwanag hinggil sa mga likas na
kaganapan.
MITOLOHIYA

3. Mga Pamantayan sa
Pagsasaling-Wika

4. Pagsasaling-wika
 ay ang paglilipat sa pinagsasalinang wika ng
pinakamalapit na katumbas na diwa at estilong
nasa wikang isasalin.
 Ang isasalin ay ang diwa ng talata at hindi ng
bawat salitang bumubuo rito. (Santiago, 2003)
 Mahalaga sa isang salin ay kailangang katulad
ng orihinal sa diwa o mensahe.

5. Pagsasaling-wika
 Ayon naman kay Nida (1994), Ang pagsasalin
ay pagbuo sa tumatanggap na wika ng
pinakamalapit at likas na katumbas ng
mensahe ng simulaing wika, una ay sa
kahulugan at ikalawa ay sa estilo. Ang estilo at
paraan ng pagkasulat ay kailangang katulad
ng sa orihinal.

6. Pagsasaling-wika
 Binigyan naman ng pagpakahulugan ang
pagsasaling-wika ng manunulat ng aklat na ni
Savory noong 1986 sa kanyang aklat na The
Art of Tranlation na ang pagsasaling wika ay
isang proseso na maaaring maisagawa sa
pamamagitan ng pagtutumbas sa ideyang nasa
likod ng pananalita.

7. Pagsasaling-wika
ang pagsasaling wika ay ang pagsasalin
o paglilipat sa pinakamalapit na
katumbas na mensahe ng tekstong
isinalin sa wika o dayalektong
pinagsasalinan.

8. Mga Katangiang Dapat Taglayin
ng Isang Tagapagsalin

9. 1. Ang isang tagapagsalin ay kailangang
may sapat na kaalaman sa dalawang
wikang kasangkot sa pagsasalin.
2. Kinakailangang magkaroon ang
tagapagsalin ng sapat na kaalaman sa
gramatika ng dalawang wikang kasangkot
sa pagsasalin.

10. 3. Kinakailangang may sapat na
kaalaman ang tagapagsalin sa paksang
isasalin sapagkat siya ang higit na
nakaaalam at nakauunawa sa mga
konseptong nakapaloob ditto.
4. Nagtataglay ang tagapagsalin ng sapat
na kakayahan sa pampanitikang
paraan ng pagpapahayag.

11. 5. Kinakailangan ding magkaroon ng
sapat na kaalaman sa kultura ng
dalawang bansang kaugnay sa
pagsasalin.

13. ANEKDOTA
- ay isang kuwentong nakawiwili at
nakatutuwang pangyayari sa buhay ng isang
tao. Layon nitong makapagpabatid ng isang
magandang karanasan na kapupulutan ng
aral.
- ng karanasan o mga pangyayari ay
makatotohanan.

14. PAGSASALAYSAY

15. PAGSASALAYSAY
ay isang diskurso na naglalatag ng mga
karanasang magkakaugnay. Pagkukuwento
ito ng mga kawili-wiling pangyayari,
pasulat man o pasalita.
Itinuturing itong pinakamasining,
pinakatanyag, at tampok na paraan ng
pagpapahayag.

16. PAGSASALAYSAY
Ito ang pinakamatandang uri ng
pagpapahayag sapagkat dito nagsimula
ang alamat o epiko, at mga kuwentong
bayan ng mga ninunong Pilipino
maging sa ibang bansa man.

17. 1. Gramatikal- Ito ang tamang paggamit
ng balarila sa pangungusap katulad ng
wastong pagbigkas at pagbaybay ng mga
salita.
2. Diskorsal- Ito ang paggamit ng wikang
binibigkas at sinusulat upang makalikha ng
makabuluhan at maayos na pagpapahayag.

18. 3. Strategic- Dito ginagamit ng
nagsasalita ang mga uri ng
komunikasyon na berbal at hindi
berbal upang maihatid nang mas
malinaw at mas maayos ang
mensaheng nais ipahayag.

19. Mga Mapagkukuhanan ng Paksa
1. Sariling Karanasan – Pinakamadali
at pinakadetalyadong paraan ng
pagsasalaysay ng isang tao sapagkat
hango ito sa pangyayaring naranasan
ng mismong nagsasalaysay.

20. Mga Mapagkukuhanan ng Paksa
2. Narinig o napakinggan sa iba – Maaaring
usapan ng mga tao tungkol sa isang
pinagtatalunang isyu, mga balita sa radyo at
telebisyon, at iba pa. Subalit, tandaang hindi
lahat ng narinig sa iba ay totoo at dapat
paniwalaan. Mahalagang tiyakin muna ang
katotohanan bago isulat.

21. Mga Mapagkukuhanan ng Paksa
3. Napanood – Mga palabas sa sine,
telebisyon, dulaang panteatro, at iba pa.
4. Likhang-isip – Mula sa imahinasyon,
katotohanan man o ilusyon ay
makalilikha ng isang salaysay.

22. Mga Mapagkukuhanan ng Paksa
5. Panaginip o Pangarap – Ang mga
panaginip at hangarin ng tao ay maaaring
maging batayan din sa pagbuo ng isang
salaysay.
6. Nabasa – Mula sa anomang tekstong
nabasa na mahalagang ganap na
nauunawaan ang mga pangyayari.

23. Mga Uri ng Pagsasalaysay
1. Maikling Kuwento – Nagdudulot ng isang
kakintalan sa isip ng mga mambabasa sa
pamamagitan ng paglalahad ng mahahalagang
pangyayari sa buhay ng tauhan.
2. Tulang Pasalaysay – Patulang pasalaysay ng
mga pangyayari sa pamamagitan ng mga
saknong.

24. Mga Uri ng Pagsasalaysay
3. Dulang Pandulaan – Binibigyang diin dito
ang bawat kilos ng mga tauhan, panlabas na
kaanyuan kasama na ang pananamit, ayos ng
buhok at mga gagamitin sa bawat tagpuan. Ang
kuwentong ito ay isinulat upang itanghal.
4. Nobela – Nahahati ito sa mga kabanata;
punong-puno ng mga masalimuot na pangyayari.

25. Mga Uri ng Pagsasalaysay
5. Anekdota – Pagsasalaysay batay sa tunay na
mga pangyayari.
6. Alamat – Tungkol sa pinagmulan ng isang
bagay o anoman sa paligid.
7. Talambuhay – “Tala ng buhay” ng isang tao,
pangyayaring naganap sa buhay ng isang tao
hanggang sa kanyang wakas.

26. Mga Uri ng Pagsasalaysay
8. Kasaysayan – Pagsasalaysay ng
mahahalagang pangyayaring naganap sa
isang tao, pook o bansa.
9. Tala ng Paglalakbay (Travelogue) –
Pagsasalaysay ng isang pakikipagsapalaran,
pagbibiyahe o paglalakbay sa ibang lugar

28.  Ito ay nagpapahayag ng damdamin at
kaisipan ng isang tao gamit ang maririkit
na salita.
 ito ay isang anyo ng panitikan na
binubuo ng taludtod at saknong.
TULA

29. ANYO NG TULA

30.  binubuo ng mga taludtod o linya na
nahahati sa mga pantig.
 may sukat o tugma
 may mga tayutay o matatalinghagang
pananalita, simbolismo at maindayog
kung bigkasin.
TULANG TRADISYUNAL

31.  walang sukat at tugma.
 makabagong anyo ng tula na
ginagamit ng modernistang
makata.
 tinatawag na free verse.
MALAYANG TALUDTURAN

32. ELEMENTO NG TULA

33. Ang bilang ng pantig sa bawat
taludtod.
SUKAT
TUGMA
ang tunog ng mga huling pantig sa
bawat taludtod.

34. Maanyong salitang gagamitin sa tula.
KARIKTAN
TALINGHAGA
Emosyong binabad sa tula upang maunawaan
at maramdaman ng mambabasa at ito ang
pinakapuso ng tula sapagkat ito ang kahulugan
ng tula .

35. MATATALINGHAGANG
PAHAYAG
AT SIMBOLISMO

36. - ay may malalim o hindi lantad na
kahulugan. Sinasalamin ng paggamit
nito ang kagandahan at pagkamalikhain
ng anumang wika. Nakadaragdag sa
kagandahan at kabisaan ng katha.
Matatalinghagang Pahayag

37. Halimbawa:
- butas ang bulsa-walang pera
- balat-sibuyas-maramdamin
- kapus-palad-mahirap
Matatalinghagang Pahayag

38. - ay naglalahad ng mga bagay, at
kaisipan sa pamamamagitan ng sagisag
at bagay na mahiwaga at metapisikal.
Ito ay ordinaryong bagay, pangyayari,
tao, o hayop na may nakakabit na
natatanging kahulugan.
SIMBOLISMO

39. Halimbawa:
silid-aklatan-karunungan o kaalaman
gabi-kawalan ng pag-asa
pusang-itim-malas
puso-pagmamahal
SIMBOLISMO

41. - Ang epiko ay tulang pasalaysay na
nagsasaad ng kabayanihan ng
pangunahing tauhan na nagtataglay ng
katangiang nakahihigit sa karaniwang tao.
- Ang paksa ng mga epiko ay mga
kabayanihan ng pangunahing tauhan sa
kaniyang paglalakbay at pakikidigma.
EPIKO

42. MGA EKSPRESIYON SA
PAGPAPAHAYAG NG
LAYON O DAMDAMIN

43. - Kung ako ay ikaw, mas gugustuhin kong sumama kaysa
maiwan.
- Ano kaya kung umuwi ka muna sa inyo.
- Mas makabubuti sa iyo ang magpahinga muna.
- Siguro, makabubuting baguhin mo ang iyong pag-uugali.
- Higit na mabuting makinig ka sa mga magulang mo.
- Inaakala kong mas makabubuting pag-isipan mo muna
ang lahat bago mo gawin.
1. Ginagamit ang mga salitang nakadiin sa
pagpapayo at / o pagmumungkahi.

44. - Halika, tingnan mo! Ito’y napakaganda.
- Gusto mong sumang-ayon sa aking
paniniwala
- Puwede ka bang dumalo sa pagpupulong
bukas?
- Inaanyayahan kitang suriin ang mga bagay-
bagay.
2. Ginagamit sa pag-aanyaya / pag- iimbita o
panghihikayat.

45. - Huwag kang magkakaila; kung hindi
lagot ka sa akin!
- Kung hindi ka tatahimik, pupulutin ka
sa kangkungan!
3. Babalang may kasamang panakot

46. - Delikado iyan, mag-ingat ka.
- Dahan-dahan lang, kumapit ka.
3. Babalang may kasamang pag-
aalala

47. Pangako, magpapakabait na ako.
Sumpa man, hindi kita niloloko.
Itaga mo sa bato, totoo ang lahat ng
tinuran ko.
Hindi kita binibiro, tamaan man ako
ng kidlat.
4. Panunumpa at /o pangangako.

48. - Tama, mahusay ang mga estratehiyang ginamit niya.
- Ganyan din ang aking palagay, iyan ang
makakatulong sa ating pag-unlad.
- Mali ang iyong paninindigan.
- Walang magandang maidudulot ang paninigarilyo.
- Ikinalulungkot ko ngunit, ‘di ka magtatagumpay
kung sarili mo lamang ang iyong iniisip.
5. Pagsang-ayon at pagsalungat.

50. Ang maikling kuwento o maikling katha ay
nililikha sa paraang masining upang
mabisang maikintal sa isip at damdamin ng
mambabasa ang tungkol sa buhay ng tauhan
o ng lugar na pinangyarihan ng
mahahalagang pangyayari.
MAIKLING KWENTO

51. ELEMENTO NG
MAIKLING KWENTO

52. Ito ang mga tagaganap sa kuwento.
1. TAUHAN
2. TAGPUAN
Tumutukoy ito sa lugar na pinangyarihan ng
pangyayari sa kuwento.

53. - Ito ang pagkasunod-sunod ng mga pangyayari sa
kuwento.
3. BANGHAY
1. Panimula- Paano nagsimula ang kwento.
2. Saglit na Kasiglahan- Pagtatagpo ng mga
tauhan sa kwento na masasangkot sa suliranin.
3. Kasukdulan- ito ang pinakamataas at
kapana-panabik na pangyayari sa isang kwento.

54. 3. BANGHAY
4. Kakalasan- Tumutukoy sa unti-unting
pagsasaayos ng suliranin o pagpapakita nang
resulta ng kasukdulan.
5. Wakas- Ipinapakita kung paaano nagwakas
ang kwento.

55. Problemang kinakaharap ng mga tauhan.
4. SULIRANIN
5. TUNGGALIAN
Tumutukoy sa paglalaban ng pangunahing
tauhan at sa puwersang sumasalungat sa kanya.
4. SULIRANIN
Ito ay tumutukoy sa mensahe o tema ng kwento.

56. Katangian ng Maikling Kwento
1. may iisang kakintalan
2. may isang pangunahing tauhang may
mahalagang suliraning kailangang bigyan ng
solusyon
3. tumatalakay sa isang madulang bahagi ng buhay
4. may mahalagang tagpuan
5. may kawilihan hanggang sa kasukdulan na agad
susundan ng wakas

57. TALUMPATI
- ay isang sining ng pagpapahayag ng
kaisipan o opinyon ng isang tao na
pinababatid sa pamamagitan ng
pagsasalita sa entablado.

58. SANAYSAY
- ay isang uri ng panitikan na isinusulat sa
anyong tuluyan na karaniwang
pumapaksa sa sariling kaisipan, kuro-
kuro, saloobin, at damdamin na
kapupulutan ng aral, at aliw ng
mambabasa.

59. Ayon kay Alejandro G. Abadilla,ito’y
“pagsasanaysay ng isang sanay.”
Noong 1580,isinilang ito sa Pransiya at Si Michel
de Montaigne ang tinaguriang “Ama ng
Sanaysay.”
Ito ay tinatawag niyang essai sa wikang Pranses
na nangangahulugang isang pagtatangka, isang
pagtuklas,isang pagsubok sa anyo ng pagsusulat.

60. URI NG SANAYSAY
- Nagbibigay ng impormasyon.
- Nagbibigay ng mahalagang kaisipan,o
kaalaman sa pamamagitan ng
makaagham at lohikal na pagsasaayos sa
paksang tinatalakay.
1. Pormal

61. URI NG SANAYSAY
- Maingat na pinipili ang pananalita.
- Ang tono ay mapitagan.
- Obhektibo o di-kumikiling sa
damdamin ng may-akda.
1. Pormal

62. URI NG SANAYSAY
- Nagsisilbing aliwan/libangan.
- Nagbibigay-lugod sa pamamagitan ng
pagtalakay sa mga paksang
karaniwan,pang-araw-araw,at personal.
2. Di-pormal / Personal

63. URI NG SANAYSAY
- Ang himig ng pananalita ay parang
nakikipag-usap.
- Pakikipagkaibigan ang tono.
- Subhektibo sapagkat pumapanig sa
damdamin at paniniwala ng may-akda.
2. Di-pormal / Personal

64. PAGGAMIT NG TUWIRAN
AT DI-TUWIRANG PAHAYAG

65. TUWIRANG PAHAYAG
- ay may pinagbatayan at may ebidensiya
kaya’t kapani-paniwala ito. Ito ay
naglalahad ng eksaktong mensahe o
impormasyong ipinahahayag ng isang tao.
- Gumagamit ng panipi upang ipakita ang
buong sinabi ng mamamahayag.

66. DI- TUWIRANG PAHAYAG
- binabanggit nang kung ano ang tinuran
o sinabi ng isang tao.
- hindi ito ginagamitan ng mga panipi.
- gumagamit ng mga pang-ukol tulad ng
alinsunod sa/kay, batay sa/kay, ayon
sa/kay, atbp.

67. TUWIRANG
PAHAYAG
DI- TUWIRANG
PAHAYAG
“Ang mga nananalo ay
isang nagmimithi na
hindi nawawalan ng
pag-asa” –Nelson
Mandela
Sinabi ni Nelson
Mandela na ang
nananalo ay isang
nagmimithi na hindi
nawawalan ng pag-asa

68. - ay isang mahabang kathang pampanitikan na naglalahad ng
mga pangyayaring pinaghahabi-habi sa isang mahusay na
pagbabalangkas.
- Ang pangunahing layunin ng isang nobela ay ang paglahad
ng hangarin ng bida at kontrabbida ng kuwento. Ito ay
ginagawa sa isang malikhaing pagsasalayasay ng pangyayari.
- Ang mga pangyayaring ito ay may kaniya-kaniyang
tungkuling ginagampanan sa pagbuo ng isang matibay at
kawili-wiling balangkas na siyang pinakabuod ng nobela.
NOBELA